Zbisław Maciej Roehr

Zbisław Maciej Roehr
(wtorek, 01 marzec 2011) - - Ostatnia aktualizacja (środa, 02 marzec 2011)
Zbisław Roehr (1902-1970), inżynier chemik, działacz gospodar-czy, wyna-lazca. Urodził się 1 kwietnia
w Monasterzyskach. Brał udział w obronie Lwowa w 1918 r. oraz w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r.
Wziął udział w przygotowaniu plebiscytu na Górnym Śląsku, a następnie w III po-wstaniu śląskim.
Studiował na Politechnice Lwowskiej, gdzie w latach 1923/24 pełnił funkcję prezesa Bratniej Pomocy
Studentów tejże politechniki. W 1927 r. ukończył wydział chemii Politechniki Lwowskiej, uzy-skując tytuł
inżyniera. Wkrótce po studiach został dyrektorem generalnym hut "Wspólnoty Interesów", jednego z
największych koncernów przemysłowych Polski międzywojennej. Po wybuchu II Wojny Światowej wraz z
rodziną opuścił Polskę i przedostał się do Turcji. Tam, dzięki swoim rozległym kontaktom sprzed wojny,
zorganizował dla grupy polskich inżynierów zatrudnienie w tureckim przemyśle górniczym, hutniczym i
budowy samolotów. Do Stanów Zjednoczonych przybył w 1940 r. Podjął pracę w firmie nowojor-skiej
produkującej narzędzia lekarskie. W 1942 r. zor-ganizował własną firmę Roehr Products Corp., w
Waterbury, w stanie Connecticut, specjalizującą się w produkcji rurek kapilarnych. Trwająca w owym
czasie wojna w Korei, a potem w Wietnamie, wymagała coraz większych dostaw sprzętu medycznego.
Otwiera więc inż. Roehr kolejne fabryki: w De Land, Floryda i w Norfolk, Nebraska. Jeszcze na początku
1950 r. Roehr wraz ze swoimi współpracownikami zaczyna produkować igły lekarskie, monopolizując z
biegiem czasu do-stawę tego produktu dla armii Stanów Zjednoczonych.
Od wczesnych lat 50-tych
podejmuje żmudne prace nad igłą jednorazowego użytku. Już w drugiej połowie 1954 r. próbuje
wprowadzić do szpitali prowizoryczną igłę jednorazową. Początki nie były jednak łatwe, gdyż przełamanie
panujących stereotypów było barierą trudną do pokonania. Działania konkurencji przeciwko
„taniej igle” hamowały skutecznie wprowadzenie do użycia tego wynalazku. Jednak jak to
często bywa, zbieg okoliczności sprawił, że igła jednorazowa weszła do powszechnego zastosowania. W
tamtym czasie panowała w USA epidemia żółtaczki – za przyczyną wielokrotnie używanych
zakażonych igieł. Jedynym ratunkiem zatrzymania tej choroby stała się produkcja na masową skalę
sterylnych igieł i plastikowych strzykawek. Te okoliczności pozwoliły Roehrowi na rozbudowanie firmy
Roehr Products Co. Inc. i upowszechnienie swojego wynalazku.
Należy dodać, że przy opracowywaniu
tej innowacyjnej technologii pracowało wielu polskich inżynierów zatrudnionych przez inż. Zbisława
Roehra. Jednym z nich był nieżyjący już admirał Jerzy Tumaniszwili, który wspominał: „Zatrudnił
mnie Roehr na stanowisku inspektora kontroli, a po paru latach zrobił dyrektorem fabryki. Wówczas
zastanawialiśmy się, jak wyprodukować igłę i plastikową strzykawkę, ale też, jak to zrobić tanio i na
masową skalę. Pracowało ze mną ponad 20 inżynierów i cały ten proces był niesłychanie interesujący. I
udało się” – tyle naoczny świadek tej przełomowej technologii. W 1961 roku inżynier
Roehr zdecydował się sprzedać przedsiębiorstwo i dalszym rozwojem oraz produkcją zajęła się firma
Sherwood Medical. Aż do przejścia na emeryturę pod koniec lat sześćdziesiątych, Roehr pełnił w tej firmie
funkcję wicepre-zesa. W 1964 r. American Medical Association podczas obrad w San Francisco
stwierdziło, że wynala-zek plastikowej strzykawki był jednym z pięciu wybitnych ulepszeń w
poprzedzającym ćwierćwieczu. Natomiast pod koniec ubiegłego stulecia American Medical Association
uznało jednorazową igłę za jedną z 20 największych innowacji XX wieku. Zastanawiającym jest to, że
nigdzie w żadnych źródłach nie wspomina się o Zbisławie Roehrze, twórcy pomysłu igły jednorazowego
użytku i człowieku z niesłychaną wyobraźnią. Zostały jednak patenty, które są niezaprzeczalnym
dowodem na te wynalazki. Przykładowo patent US2728341 przyznany 27 grudnia 1955 r. jest
udoskonaleniem strzykawek do zastrzyków podskórnych. Natomiast patent US2953243 przyznany 20
września 1960 r. dotyczy opakowania igły jednorazowej zapewniającego pełną sterylność przed użyciem.
Inne patenty Roehra to również inwencja w zakresie zabezpieczenia sterylności igieł i strzykawek dzięki
całkowitemu zamknięciu w plastikowych opakowaniach gwarantujących bezpieczne użycie. Zbisław
Maciej Roehr zmarł 14 grudnia 1970 r. w Fort Lauder-dale, na Florydzie. Inż. Roehr był jednym z
pierwszych członków Polonia Technica i członkostwo zachował do końca. Za wybitne osiągnięcia w
rozwoju wynalazczości oraz pracy na rzecz polskich inżynierów, Polonia Technica nadała pośmiertnie
Roehrowi tytuł Członka Honorowego w listopadzie 1971 r. z okazji 30-lecia Stowarzyszenia.
Źródło:1.
Archiwa Polonia Technica, materiały biograficzne Z. Roehra. 2. V Światowy Kongres Polonii Medycznej,
Katowice 29-31 maja 2003, Antoni Hrycek – „Zapomniany Polak – Zbisław Maciej
Roehr a igła jednorazowego użytku”. 3. Artykuł Ewy Poraj – Kuczewskiej “Salut dla
admirała”, Nowy Dziennik, 28 sierpnia 2009 r. Opracował: Janusz Zastocki
http://www.polonia-technica.org - Polonia Technica
Powered by Mambo
Generated: 7 March, 2017, 04:29