Dr Alina Surmacka Szczęśniak

Dr Alina Surmacka Szczęśniak
(środa, 19 styczeń 2011) - - Ostatnia aktualizacja (czwartek, 20 styczeń 2011)
Naukowiec w branży technologii żywności.Ciesząca się światową renomą w swym zawodzie, twierdzi, że
jej wzorem do naśladowania na wyższych studiach była Maria Skłodowska-Curie. Inspirację do rozwoju
zainteresowań znalazła również w rodzinie. Wuj, Wacław Szukiewicz, był słynnym w przedwojennej Polsce
inżynierem chemikiem, wynalazcą polskiego systemu produkowania kauczuku, a ojciec był inżynierem
geodetą, prezesem związku polskich geodetów, 1 vice-prezesem Międzynarodowej Federacji
Geodetów.Urodzona w Polsce w 1925 r. podczas powstania warszawskiego w 1944 r. została wraz z
matką wywieziona do Niemiec na przymusowe roboty. Wyzwolona przez wojska amerykańskie
przyjechała do USA w 1946 r. dzięki staraniom swego wuja wcześniej sprowadzonego do Stanów przez
rząd amerykański jako eksperta potrzebnego do narodowej gospodarki podczas wojny.W 1948 r.
ukończyła z wyróżnieniem studia chemii w prestiżowej żeńskiej uczelni Bryn Mawr College w
Pennsylwanii. Zdecydowała wtedy, że nie chce pracować jako chemiczka przez resztę życia.
Zainteresowały ją nauka o odżywianiu i technologia żywności (bromatologia), gdzie mogła zużytkować
posiadaną już znajomość chemii. W 1952 r. otrzymała tytuł doktora, nauk z Massachusetts Institute of
Technology (MIT), jednej z najbardziej poważanych politechnik w USA. Wytrwałość w kontynuowaniu
wyższych studiów zawdzięcza matce która, nalegała, że w obecnych czasach kobieta musi mieć
konkretny zawód dający możność zarobkowania i niezależność. Matka wiedziała z własnego
doświadczenia jakie to jest ważne. Dobrze zarabiającego męża straciła w 1942 r. od kuli okupanta w
masowej egzekucji pod Warszawą.Po skończeniu studiów Dr. Szcześniak zaczęła pracować w Centralnym
Laboratorium Badawczym General Foods (obecnie Kraft Foods, największa firma żywnościowa w USA) w
Tarrytown nad rzeką Hudson koło Nowego Jorku. Przepracowała tam 34 lata przechodząc na wcześniejszą
emeryturę w 1986 r. w randze „principal scientist”. Zajmowała się badaniami zasadniczymi
i wdrożonymi, jak też zastosowaniem do przemysłu spożywczego technologii opracowanych w innych
branżach przemysłowych lub na uniwersytetach. Głównym tematem zainteresowań naukowych dr.
Szcześniak była tekstura (tzn. własności fizyczne żywności takie jak chrupkość, żujność, soczystość,
miękkość, itp.), które, wraz ze smakiem, zapachem i kolorem, decydują o akceptacji pokarmu.
Pionierskie prace na tym polu dały jej przydomek “matka tekstury”, nadany żartobliwie
przez branżowych kolegów oraz medal Apperta, najwyższe odznaczenie jakie Instytut Technologów
Spożywczych przyznaje swym członkom, w dziedzinie żywności - porównywalny do nagrody Nobla.
Nazwany on jest od Francuza, Mikołaja Apperta, który za czasów Napoleona odkrył proces puszkowania,
jako metodę pozwalającą na długie przechowywanie jedzenia. Dr. Szcześniak była pierwszą i jak dotąd
jedyną kobietą (wśród ponad 60 mężczyzn), która została uhonorowana tą prestiżową nagrodą.Przez
wiele lat utożsamiano teksturę z jedną tylko charakterystyką uzależnioną od produktu. Udowodnienie
przez dr. Szcześniak, że tak jak smak tekstura jest wielo-wymiarowa dało podłoże do opracowania przez
nią instrumentalnych i sensorycznych metod profilowania tekstury, które są dzisiaj w szerokim globalnym
zastosowaniu przez naukowców i techników w przemyśle i na uniwersytetach. W uznaniu jej wielu
osiągnięć na polu naukowym otrzymała honorowy doktorat z Akademii Rolniczej w Poznaniu, medal Marii
Skłodowskiej-Curie, jej młodzieńczej idolki, od Instytutu Piłsudskiego w Nowym Jorku i tytuł
„Fellow” prestiżowej Międzynarodowej Akademii Technologii i Nauk Żywności. Posiada 12
patentów i 74 naukowych publikacji. Była współtwórcą czasopisma "Journal of Texture Studies" oraz kilku
biuletynów. Publikowała książki i wiele artykułów naukowych m.in. dla potrzeb militarnych. W General
Foods Corporation zorganizowała techniczną szkołę doskonalenia zawodowego, pełniąc obowiązki
dziekana szkoły przez 3 lata. Zdobyte doświadczenie instruktora przeniosła na teren Polski organizując
pionierski kurs „Food Producer Development”.W 1949 r. wyszła za mąż za Władysława
Szcześniaka, więźnia Oświęcimia, prawnika i dziennikarza, który zmarł w 1984 r. Ma syna, Andrzeja,
adwokata oraz dwoje wnucząt, Michała i Lisę.Polonia Technica nadała dr Alinie Szcześniak w 2001 r. tytuł
Członka Honorowego, za wybitne osiągnięcia naukowe oraz wkład pracy na rzecz polonijnej społeczności
inżynierów i techników.Źródła: American. Men and Women of Science, 1992-3; A Tribute to Alina
Surmacka Szcześniak, American Polish Engineering Association, Warren MI, 1999; Archiwa Polonia
Technica, Nowy Jork 2006.Opracował: Janusz Zastocki
http://www.polonia-technica.org - Polonia Technica
Powered by Mambo
Generated: 7 March, 2017, 04:29