Niemieckie koleje

18.12.2001
Deutsche Bahn AG
Forschungs- und
Technologiezentrum
TZF 92
Pan Liebenau / Dr Krüger
Kwalifikacja środków do usuwania graffiti
1. Cele
Celem poniższych prób było sprawdzenie dopuszczonych dotychczas środków do usuwania graffiti pod kątem skuteczności i możliwości stosowania oraz stworzenie listy kolejności w aspekcie tych kryteriów.
W próbach zastosowano:
Producent
IPA-Randmark International AG
Chemie X 2000
CO-PLAN
Trion Tensid AB
Crous Chemicals
Środek do usuwania graffiti
Graff-It-Off-Extra-Żel
Graff-It-Off-Extra-Spezial
X2000-Antigraffiti-II (Żel)
X2000-Antigraffiti-II
Antigraffiti N Żel
Antigraffiti N płynny
AGS 221 Żel
AGS 221 płynny
Graffiti-Killer Żel
Graffiti-Killer płynny
2. Przygotowanie prób
Próby usuwania graffiti przeprowadzono w Zakładach w Delitzsch na wagonie typu Bomz, Nr 2135077. W agon przewidziany był do złomowania.
Wagon był lakierowany ostatni raz w dn. 06.08.01 za pomocą dwuskładnikowych lakierów wodnych f-y Weilburger w aktualnych kolorach (czerwony RAL 3020, szary RAL 7035). Jedna strona wagonu pokryta była w
swej większości starszymi graffiti, na drugiej nie było graffiti, a powłoka malarska była w dobrym stanie.
W celu wykonania określonego graffiti do testowania wspomnianych środków, w 45 tygodniu tego roku pokryto tę ostatnią ścianę wagonu na dużej powierzchni od spodu okien aż do podłużnic lakierami alkidowymi
w spraju w kolorze zielonym i czarnym o odróżniającym się falistym wzorze. Natryskiwanie wykonano w hali
o
w temperaturze ok. 18 C. Po ok. 24-godzinnym pobycie w hali wytoczono wagon na zewnątrz.
Próby usuwania wykonano w około 4 tygodnie później w dniach 10. – 12. grudnia 01 w hali myjni Zakładów
o
w Delitzsch. Temperatura w hali wahała się w zakresie 16 do 18 C przy względnej wilgotności powietrza 45
do 55%.
Przetestowano środki firm:
IPA-Randmark w dn. 10.12.01, po południu
X2000 w dn. 11.12.01, przed południem
CO-PLAN w dn. 11.12.01, po południu
Trion Tensid AB w dn. 12.12.01, przed południem
Crous Chemicals w dn. 12.12.01, po południu.
Na początku pierwszej próby usunięcia temperatura wagonu została wyrównana w hali.
3. Wykonanie prób
Poniżej krótko udokumentowano przebieg i wyniki prób usunięcia. Podano skład środków w aspekcie składników niebezpiecznych oraz ogólną ocenę danego środka.
1
Każda firma miała do dyspozycji powierzchnię eksperymentalną o szerokości dwóch okien (ok. 3,2 x 0,9 m).
3.1. Środek f-y IPA-Randmark
Oznaczenie:
Graff-It-Off-Extra-Żel
Graff-It-Off-Spezial
Przebieg próby usunięcia i wynik:
a) Zastosowanie Graff-It-Off-Extra-Żel i Graff-It-Off-Spezial
Czas (minuty)
0
5
15
22
23
37
Czynność
1. warstwa „Żel” gąbką
1. warstwa „Spezial” gąbką
Zmycie wodą i środkiem neutralizującym (środek
odtłuszczający na zimno)
Wytarcie do sucha - Żel
Wynik
Na RAL 3020 usunięto ok. 80% graffiti, lakier nawierzchniowy lekko
zmiękł, na RAL 7035 nie usunięto
graffiti.
2. warstwa „Żel”, przetarcie „ścierne” twardą packą
Ściągnięcie wodą i zgarniakiem gumowym, sporadycznie dalsza obróbka packą
Silnie zmiękczenie
120
2
Usunięcie było możliwe tylko na części powierzchni (ok. 1 m ). Czasochłonność 2 h (sporadyczna obróbka).
Wynik końcowy:
Graffiti usunięto na RAL 3020 (silne „zeszlifowanie na matowo”), na RAL 7035 usunięto <20% graffiti. Po ok.
1 godz. zregenerowano lakier nawierzchniowy (po zmyciu środka).
b) Tylko zastosowanie Graff-It-Off-Extra-Żel
16
19
Czynność
1. warstwa „Żel” gąbką, pozostawiono do zadziałania
Obróbka miękką gąbką
Zmycie wodą i ściągnięcie zgarniakiem gumowym
23
30
2. warstwa Żel
Dodatkowe zadziałanie „ścierne”
Czas (minuty)
0
33 do 36
37 do 52
120
Zmycie, obróbka „ścierna”, ściągnięcie zgarniakiem gumowym
Dalsza obróbka środkiem „ściernym”
Sporadyczna obróbka
Wynik
Na RAL 3020 usunięto ok. 80% graffiti, na RAL 7035 usunięto ok. 25%
graffiti.
Na RAL 7035 usunięcie graffiti tylko
metodą „ścierną”
Zmiękczenie całego lakieru nawierzchniowego
Silnie zmiękczenie
2
Usunięcie było możliwe tylko na części powierzchni (ok. 1 m ). Czasochłonność 2 h (sporadyczna obróbka).
Wynik końcowy:
Graffiti usunięto na RAL 3020 (silne „zeszlifowanie na matowo”), na RAL 7035 usunięto <20% graffiti. Po ok.
1 godz. zregenerowano lakier nawierzchniowy (po zmyciu środka).
3.2. Środek firmy X2000
Oznaczenie:
X2000-Antigraffiti-II (Żel)
X2000-Antigraffiti-II
2
a) X2000-Antigraffiti-II (Żel) + X2000-Antigraffiti-II
Czas (minuty)
0
3
Czynność
1. warstwa „Żel” i obróbka szmatką
Obróbka szmatką
Wynik
Na RAL 3020 usunięto ok. 60% graffiti.
4
11
2. warstwa „Żel” szmatką
Zmycie
16
3. warstwa „Żel” packą, obróbka RAL 7035 twardą
szczotką
Zmycie
22
30
60
Na RAL 3020 usunięto ok. 75% graffiti, lakier zmiękł.
Naniesienie Antigraffiti-II, obróbka „twardą” packą
Dalsza sporadyczna obróbka środkiem AntigraffitiII i packą
RAL 7035 rozmiękczony do podkładu.
Lakier zmiękczony.
2
Usunięcie było możliwe tylko na części powierzchni (ok. 1 m ).
Wynik końcowy:
Graffiti usunięto na RAL 3020, lakier nawierzchniowy miejscami silnie „zeszlifowany na matowo”, na RAL
7035 usunięto ok. 70% graffiti, ale miejscami widoczne podłoże metalowe. Po ok. 1 godz. zregenerowano
lakier nawierzchniowy (po zmyciu środka).
b) Tylko X2000-Antigraffiti-II
Czas (minuty)
0
5
8
10
18
Czynność
1. warstwa położona natryskiem i rozprowadzona
gąbką
Na RAL 7035 dodatkowy natrysk środka
Zmycie i wytarcie do sucha
2. warstwa środka położona natryskiem i obrobiona packą
Zmycie wodą
Wynik
Natychmiastowe podniesienie
graffiti na RAL 3020.
się
Lakier nawierzchniowy słabo zmiękczony.
2
Usunięcie było możliwe tylko na części powierzchni (ok. 0,9 m ).
Wynik końcowy:
Graffiti usunięto na RAL 3020, na RAL 7035 usunięto 30 do 40% graffiti. Po ok. 1 godz. zregenerowano lakier nawierzchniowy (po zmyciu środka).
3.3. Środek firmy CO-PLAN
Oznaczenie:
Antigraffiti N Żel
Antigraffiti N płynny
a) Tylko Antigraffiti N Żel
Czas (minuty)
0
4
7
11
13
16
Czynność
1. warstwa szczotką
Obróbka gąbką gumową
Ściągnięcie zgarniakiem gumowym i obróbka
dodatkowa packą
Zmycie
2. częściowa warstwa środka, obróbka dodatkowa
packą
Naniesienie dalszej ilości środka na RAL 7035,
Wynik
Szybkie podniesienie się graffiti na
RAL 3020.
Na RAL 3020 usunięto ok. 80% graffiti.
3
zerwanie „nosków”
Zmycie
18
Początek rozmiękczania.
2
Usunięcie było możliwe tylko na części powierzchni (ok. 1 m ).
Wynik końcowy:
Graffiti usunięto na RAL 3020, na RAL 7035 nie usunięto graffiti. Po ok. 1 godz. zregenerowano lakier nawierzchniowy (po zmyciu środka).
b) Tylko Antigraffiti N płynny
Czynność
1. warstwa szczotką
Obróbka dodatkowa gąbką gumową i packą
Dalsza obróbka dodatkowa
Czas (minuty)
0
2
4
Wynik
Na RAL 3020 usunięto do 80% graffiti.
2. warstwa szczotką
Intensywna obróbka dodatkowa
Zmycie
5
9
17
2
Usunięcie było możliwe tylko na części powierzchni (ok. 1 m ).
Wynik końcowy:
Graffiti usunięto na RAL 3020, na RAL 7035 nie usunięto graffiti. Po ok. 1 godz. zregenerowano lakier nawierzchniowy (po zmyciu środka).
c) Antigraffiti N Żel + Antigraffiti N płynny
Wynik jak wyżej.
3.4. Środek firmy Trion Tensid AB
Oznaczenie:
Czas (minuty)
0
3
10
11
18
23
26
30
33
35
40
45
AGS 221 Żel
AGS 221 płynny
Czynność
1. warstwa Żel szczotką
Obróbka dodatkowa szczotką
Dalsza obróbka dodatkowa szczotką do szorowania
Obróbka szczotką do szorowania
Obróbka szczotką do szorowania + roztwór mydła
Antigerm
Zmycie roztworem mydła
Dodatkowe nałożenie natryskiem AGS 221 płynny
Dalsza obróbka szczotką do szorowania
Zmycie i ściągnięcie
Naniesienie AGS 221 płynny na RAL 7035 i obróbka szczotką do szorowania
Zmycie i ściągnięcie
W kilku miejscach obróbka dodatkowa środkiem
AGS 221 płynny i packą
Wynik
Na RAL 3020 pierwsze odchodzenie
graffiti
Na RAL 3020 usunięto ok. 60% graffiti.
Lakier nawierzchniowy jeszcze nie
podnosi się.
Lekkie podniesienie się RAL 3020,
dotychczas nie podnosi się RAL
7035, niemal całkowite usunięcie
graffiti z RAL 3020, w dużym stopniu
usunięcie z RAL 7035
Pod oknami kilka matowych miejsc.
4
Wynik końcowy:
Graffiti usunięto na RAL 3020 i na RAL 7035, tylko niewielkie podniesienie się lakieru nawierzchniowego. Po
ok. 1 godz. zregenerowano lakier nawierzchniowy (po zmyciu środka).
3.5. Środek firmy Crous Chemicals
Oznaczenie:
Graffiti-Killer Żel
Graffiti-Killer płynny
5
Czynność
Naniesienie Graffiti-Killer Żel szczotką, dalsza
obróbka szczotką
Nowa warstwa Żel
8
9
Naniesienie szczotką Graffiti-Killer płynny
Ściągnięcie zgarniakiem gumowym
11
16
20
21
31
Graffiti-Killer płynny na RAL 7035, obróbka packą
Obróbka „nosków” packą
Ściągnięcie zgarniakiem gumowym
Naniesienie Graffiti-Killer płynny na RAL 7035,
obróbka packą
Dalsza obróbka packą
56
62
Zmycie środkiem do czyszczenia Transolv
Zmycie wodą i ściągnięcie zgarniakiem gumowym
Czas (minuty)
0
Wynik
Natychmiastowe podniesienie się
graffiti na RAL 3020.
Na RAL 3020 usunięto ok. 80% graffiti.
Na RAL 3020 usunięto ok. 95% graffiti („noski” jeszcze pozostały), na
RAL 7035 jeszcze nie usunięto graffiti.
RAL 3020 zaczyna mięknąć.
RAL 7035 zmiękczony aż do podkładu, w niektórych miejscach widać
podkład.
Wynik końcowy:
Graffiti usunięto na RAL 3020 i na RAL 7035. Lakier nawierzchniowy częściowo „podszlifowany”. Miejscowe
uwidocznienie podkładu pod RAL 7035. Po ok. 1 godz. zregenerowano lakier nawierzchniowy (w stosunku
do podniesienia się).
4. Opis środków zgodnie z rozp. w sprawie substancji niebezpiecznych (GefStoffV) na podstawie
istotnych w tym względzie składników
Firma
Środek
IPA-Randmark
Graff-It-Off-Extra Żel
Graff-It-Off-Spezial
X2000-Antigraffiti Żel
Oznaczenie
środka
Xn
--Xn
X2000-Antigraffiti-II
Xn
Antigraffiti N Żel
Xn
Antigraffiti N płynny
Xn
AGS 221 Żel
---
AGS 221 płynny
---
Graffiti-Killer Żel
Graffiti-Killer płynny
Xn
Xn
Chemie X2000
CO-PLAN
Trion Tensid AB
Crous Chemicals
Składniki
Gamma-butyrolakton
Gamma-butyrolakton
Dwuwodoro-2(3H)furanon
3-butoksypropanol-2
Dwuwodoro-2(3H)furanon
2-butynoksyetanol
Monoamina etanolu
Metylocykloheksan izopropanolu
Dwuwodoro-2(3H)furanon
3-butoksypropanol-2-pl
Dwuwodoro-2(3H)furanon
3-butoksypropanol-2-pl
Gamma-butyrolakton
Alkohol polioksyetylenowany
Gamma-butyrolakton
Alkohol polioksyetylenowany
N-pirolidon metylenu
N-pirolidon metylenu
Oznaczenie
składników
Xn
Xn
Xn
Xi
Xn
Xi
Xn
Xi
Xn
Xi
Xn
Xi
Xn
Xn
Xn
Xn
Xi
Xi
5
5. Ocena skuteczności
IPA Randmark International:
Graff-It-Off-Extra Żel i Graff-It-Off-Spezial wykazują przy usuwaniu graffiti zbyt małą skuteczność. Na RAL
7035 można było usunąć tylko niewiele graffiti.
Chemie X2000:
X2000-Antigraffiti-II (Żel) i X2000-Antigraffiti-II mają tylko nieznacznie lepszą skuteczność. Na RAL 7035
można było usunąć graffiti tylko częściowo. Usunięcie spowodowało miejscowe „zmatowienie” lakieru nawierzchniowego.
CO-PLAN:
Antigraffiti N Żel i Antigraffiti N płynny odpowiadają swoją skutecznością mniej więcej produktom X2000.
Można było usunąć graffiti tylko z RAL 3020. Z RAL 7035 nie można było usunąć graffiti, co było uwarunkowane niewielką skutecznością środka, ale również zrezygnowaniem ze szlifowania i użyciem niewielkiej siły.
Trion Tensid AB:
AGS 21 Żel i AGS 221 płynny wykazują w połączeniu z przemyślaną techniką usuwania dobrą skuteczność.
Można było usunąć graffiti z RAL 3020 i RAL 7035, podniesienie się lakieru nawierzchniowego było słabe, w
bardzo małym stopniu zaobserwowano zmatowienie.
Z punktu widzenia BHP środki AGS wykazują najkorzystniejsze działanie, ponieważ nie podlegają obowiązkowi oznakowania zgodnie z rozp. w sprawie substancji niebezpiecznych (GefStoffV).
Crous Chemicals:
Podobnie jak produkty Trion Tensid AB, Graffiti-Killer Żel i Graffiti-Killer płynny wykazują dobrą skuteczność
w połączeniu z przemyślaną techniką usuwania. Można było usunąć graffiti z RAL 3020 i RAL 7035, jednakże podniesienie się lakieru nawierzchniowego było silniejsze niż w przypadku środków Trion Tensid AB. Przy
usuwaniu graffiti z RAL 7035 pokazało się miejscami metalowe podłoże. Miejscami można było również zaobserwować zmatowienie.
Środki firmy Crous Chemicals należy zaklasyfikować jako X n, tzn. jako szkodliwe dla zdrowia, silny zapach
olejku ze skórki pomarańczy może być odczuwany jako uciążliwy.
Podział środków w aspekcie rosnącej skuteczności może wyglądać następująco:
IPA-Randmark / CO-PLAN / Chemie X2000 / Crous Chemicals / Trion Tensid AB
Powyższa klasyfikacja potwierdza wyniki badań laboratoryjnych. Środki IPA-Randmark, CO-PLAN i Chemie
X2000 zaklasyfikowano jako „nieskuteczne”, produkty Crous Chemicals i Trion Tensid AB jako „kiepsko”
skuteczne. Skuteczność odnosi się przy tym do sposobu działania podczas usuwania graffiti bez silniejszego
oddziaływania ciernego i mechanicznego. Podczas badań laboratoryjnych środek firmy Trion Tensid AB
został oceniony jako lepszy niż środek firmy Crous Chemicals.
W załączniku przedstawiono ocenę zaistniałej przy zastosowaniu produktów ceny w stosunku do powierzchni przy usuwaniu graffiti.
6
Usuwanie graffiti z dwuskładnikowego lakieru wodorozpuszczalnego (czerwony z białymi paskami) za pomocą środków do usuwania graffiti
Produkt
Uwaga
Produkt
Uwaga
Produkt
Uwaga
Producent
IPARandmark
Zużycie
Płynny
Żel
Żel/płynny
200 ml
450 g
250 g
X2000
Płynny II
Żel
Płynny III
Zużycie
200 ml
480 g
120 ml
CO-PLAN
Płynny
Żel
Zużycie
130 ml
440 g
Trion Tensid Płynny
AB
Zużycie
170 ml
Żel
Crous Che- Płynny
micals
Zużycie
160 ml
Żel
P
Skuteczność
usuwania
Uszkodzenia
lakieru
Uszkodzenia
lakieru
(czerwona
powierzchnia
lakieru)
75%
Uszk. lakieru!
80%
Niewielkie
uszk. lakieru
75%
Niewielkie
uszk. lakieru
Roztwór
mydła
Dod.
czyszcz.
3,3 kg
100%
100%
1,5 kg
2
Biały pasek
Cena/powierzchnię Czas na całą
€P
powierzchnię
Skuteczność usuCzas zmiękwania
czania lakieru
Biały pasek
72 €
2 h na 2,1 m2
Z graffiti
80%
Po 22 min.
zmiękcz.
lakieru
1 h 12 min. na
2,15 m2
Po 15 min.
zmiękcz.
lakieru
1 h 06 min. na
2,1 m2
Po 22 min.
zmiękcz.
lakieru
50 min. na
3,15 m2
Po 30 min.
zmiękcz.
lakieru
1 h na 3,2 m2
Biały pasek
49,11 €
Z graffiti***
75%
Biały pasek
50,4 €
Z graffiti
80%
Czerwona
Czysty lakier
pow. czysta
Brak
uszk. Biały+czerw.+szary
lakieru
30,91 €
Czerwona
Czysty lakier
pow. czysta
Brak
uszk. Biały+czerw.+szary
lakieru
37,03 €
100%
95% + N 5%
Po 30 min.
zmiękcz.
lakieru
2
= cena z zapotrzebowania na materiał na 1 m powierzchni i robocizny na 1 m powierzchni.
Zastosowano środki do usuwania graffiti w postaci płynnej i żelu.
Względna wilgotność powietrza wahała się od 45 do 55% na skutek myjni znajdującej się w hali.
o
Podczas prezentacji środków do usuwania graffiti temperatura powietrza wynosiła 16 do 18 C.
7
Firmy zastosowały następujące narzędzia robocze:
Producent
Gąbka
IPARandmark
Czas pracy
X2000
Czas pracy
CO-PLAN
Czas pracy
Trion Tensid
AB
Czas pracy
Crous Chemicals
Czas pracy
Średnio
twarda packa
Szczotka*
X
Twarda packa
X
X
X
X
X
Scotch Brit
Zgarniak
gumowy
X
Ścierka
Miękka miotełka
Gąbka**
Butelka z
pompką
Czas/osobę
X
X
2h
X
1 h 12 min.
X
X
X
1 h 06 min.
X
X
X
X
X
50 min.
X
X
Narzędzia do usuwania warstwy graffiti (lakier alkidowy w spraju – zielony, czarny)
Szczotka* = średnio miękka szczotka z włókien naturalnych wzgl. szczotka ręczna z tworzywa sztucznego
Gąbka** = nanoszenie również miękkim pędzlem, miękką gąbką lub szmatką!
*** = na białych paskach częściowe usunięcie (< 0,1 m2 = ok. 30% RAL 7035) z uszkodzeniem lakieru!
Ceny materiałów na podstawie negocjacji cenowych Subm. 551/01001 – TEM 1 (październik 2001)
X
X
60 min.
Narzędzia do nanoszenia środka do usuwania Potrzebny
graffiti
czas w h
1 h = 35 €
8