grudzień 2007 - wfosigw.olsztyn.pl
Transkrypt
grudzień 2007 - wfosigw.olsztyn.pl
GŁOS EKO ŚRODA 19.12.2007 OLSZTYŃSCY LEŚNICY GÓRĄ! Adam Krzyśków Prezes zarządu WFOŚiGW w Olsztynie Koniec roku to okres podsumowań, w tym największych osiągnięć w dziedzinie ekologii. Sukcesem, o którym należy przy tej okazji wspomnieć jest niewątpliwie Projekt małej retencji na obszarach Leśnego Kompleksu Promocyjnego „Lasy Mazurskie”. Dzięki niemu zretencjonowano 2 mln m3 wody oraz odtworzono siedliska wielu rzadkich gatunków roślin i zwierząt. Przedsięwzięcie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Olsztynie zostało docenione nie tylko na forum krajowym, ale również międzynarodowym. W listopadzie br. Dyrektor RDPL w Olsztynie pan Jan Karetko, odebrał w Londynie prestiżową nagrodę „The Green Apple Awards 2007” za osiągnięcia w dziedzinie ochrony środowiska. To cenne wyróżnienie zwraca uwagę na niezwykle ważny i aktualny problem małej retencji lasów. Jeszcze kilkanaście lat temu leśnicy premiowani byli za zalesianie wszelkich możliwych powierzchni. Osuszano bagna, zalesiano śródleśne łąki — las miał produkować drewno niezbędne dla gospodarki. Ale z czasem spojrzenie to uległo zmianie. Las jest naszą wspólną wartością i nie powinien być wyłącznie fabryką drewna. Teraz leśnicy dostrzegają złożoność ekosystemu leśnego, a leśne monokultury to już wspomnienie. Aby las był zdrowszy, potrzebuje bowiem różnorodności. Jednym z warunków, zapewniających taką różnorodność, jest obecność wody. Wody, której nam coraz bardziej brakuje, stąd nie budowa wielkich zapór, ale mała retencja i sprawne melioracje są gwarancją tego, że naszym dzieciom i wnukom nie zabraknie wody. Realizacja wyróżnionego projektu kosztowała dotychczas ok. 2,5 mln euro. Jestem niezmiernie dumny, że w tej kwocie istotny wkład miał WFOŚiGW w Olsztynie. dodatek bezpłatny Szkolenia z pozyskiwania środków unijnych Priorytetowe osie dla Warmii i Mazur Pierwsze w naszym województwie szkolenia, przeprowadzone na tak dużą skalę, dotyczące pozyskania środków unijnych na projekty środowiskowe. W celu przygotowania potencjalnych beneficjentów z województwa warmińsko-mazurskiego do skutecznego wykorzystania środków unijnych, Regionalne Centrum Projektów Środowiskowych WFOŚiGW w Olsztynie zorganizowało na początku grudnia br. dwie konferencje szkoleniowe. W dniach 5-6 grudnia 2007r. w Starych Jabłonkach zorganizowano konferencję pt. „Zarządzanie projektem w fazie przedinwestycyjnej dla beneficjentów Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko”. Dotyczyła ona osi priorytetowej I: Gospodarka wodno-ściekowa oraz osi priorytetowej II: Gospodarka odpadami i ochrona powierzchni ziemi. Dla tych właśnie osi priorytetowych POIiŚ, Wojewódzki Fundusz w Olsztynie stanowi Instytucję Wdrażającą. Wykłady i warsztaty dla 80 osób poprowadzili specjaliści z firmy „Lemtech Konsulting Sp. z o.o.” w Krakowie. Jak przygotować i zarządzać projektem Omawiana problematyka obejmowała m.in. zagadnienia dotyczące studium wykonalności oraz sposobów przygotowania i zarządzania projektem, realizowanym w ramach POIiŚ. Na pytania uczestników odpowiadała goszcząca na konferencji Szkolenie z Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007-2013 Fot. Joanna Czyżewska Aleksandra Malarz — dyrektor Departamentu Infrastruktury i Środowiska w Ministerstwie Środowiska. Przybliżyła ona uczestnikomaktualny stan prac nad Programem, a w szczególności nad Indykatywnym Wykazem Indywidualnych Projektów Kluczowych, w tym Dużych. Na zakończenie pierwszego dnia konferencji zaprezentowane zostały przykłady dobrych praktyk z terenu województwa warmińsko-mazurskiego. O swoich doświadczeniach przy realizacji projektów opowiedzieli Piotr Kowalski — kierownik Iławskich Wodociągów Sp. z o.o. oraz Marian Wojtkowski — dyrektor Zakładu Utylizacji Odpadów Sp. z o.o. w Elblągu. Po zakończeniu konferencji dotyczącej POIiŚ, rozpoczęło się dwudniowe szkolenie pt. „Zarządzanie projektem w fazie przed inwestycyjnej dla beneficjentów Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007-2013”. Dotyczyło ono osi priorytetowej VI — Śro- dowisko przyrodnicze i wzięło w nim udział 150 osób. Uroczystego otwarcia dokonała Urszula Pasławska — wicemarszałek województwa warmińsko-mazurskiego. Wykłady i warsztaty Wykładowcy omówili m.in. typy projektów środowiskowych, problematykę pomocy publicznej, obliczania luki finansowej oraz zakresu studium wykonalności. Zajęcia prowadzone były zarówno w formie wykładów, jak i warsztatów. Podobnie, jak na konferencji dotyczącej POIiŚ, zaprezentowano dwa przykłady tzw. dobrych praktyk z terenu naszego województwa. Swoje prezentacje przedstawili Marzenna Supranowicz — wójt gminy Pozezdrze oraz Piotr Jakubowski — burmistrz Mikołajek. Drugiego dnia szkolenia tj. 7 grudnia, swoje referaty wygłosili przedstawiciele Urzędu Marszałkowskiego. O komplementarności RPO WiM z innymi programami operacyjnymi opowiedziała Pani Lidia Wojtowicz — Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej, natomiast o Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 — Jarosław Sarnowski — Dyrektor Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich i Rolnictwa. Oba powyższe szkolenia skierowane były do wszystkich grup potencjalnych beneficjentów, którzy w praktyce zajmują się przygotowaniem projektów do dofinansowania z funduszy unijnych w ramach powyższych osi priorytetowych, w tym do pracowników jednostek samorządu terytorialnego i przedsiębiorców. Tematyka konferencji spotkała się z bardzo dużym zainteresowaniem. Jest to wynik coraz większego zaangażowania beneficjentów z naszego województwa w absorpcję środków unijnych na inwestycje z zakresu ochrony środowiska. Joanna Czyżewska WFOŚiGW w Olsztynie Rada Nadzorcza, Zarząd i Pracownicy Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie z okazji zbliżających się Świąt Bożego Narodzenia oraz Nowego Roku składają, Marszałkowi i Zarządowi Województwa Warmińsko-Mazurskiego oraz wszystkim Prezydentom, Starostom, Burmistrzom, Wójtom, Prezesom, Dyrektorom i ich współpracownikom, a także Służbom Ochrony Środowiska i sympatykom przyrody Warmii i Mazur, najserdeczniejsze życzenia. Niech święta upłyną w atmosferze rodzinnego ciepła i spokoju, a nadchodzący 2008 rok obfituje we wszelką pomyślność. Niech Nowy Rok będzie wyzwaniem do realizacji proekologicznych zamierzeń oraz przyniesie innowacyjne rozwiązania i da energię do działań przyjaznych środowisku naturalnemu naszego Regionu. Nr 12 ZIELONA PŁUCA POLSKI Piotr Żuchowski Wicemarszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego Założyciele Fundacji Zielone Płuca Polski to Wicemarszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego, województwo podlaskie, kujawsko-pomorskie i pomorskie, Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska i dwa samorządy z naszego województwa — Gołdap i Ostróda. Celem fundacji jest wspólna ochrona unikalnego krajobrazu tych terenów. Zdobywanie funduszy krajowych i europejskich jest łatwiejsze, szybsze i skuteczniejsze. W tym regionie, na skutek braku wielkiego przemysłu, przyroda zachowała się w stosunkowo niezmienionym, naturalnym stanie. Region tradycyjnie rolniczy — teraz pokłada nadzieje w turystyce, rolnictwie ekologicznym i rozwoju drobnego przemysłu z nowoczesnymi, nieszkodliwymi technologiami. Dla przykładu w województwie podlaskim znajdują się aż 4 parki narodowe z 22 istniejących w Polsce, w tym ostatni fragment lasu naturalnego w Europie — Puszcza Białowieska. Na Warmii i Mazurach tereny prawnie chronione stanowią ponad połowę powierzchni województwa. Zielone Płuca Polski to przykład ekorozwoju — pogodzenia działalności człowieka z zachowaniem walorów środowiska i przyrody. Termin Zielone Płuca Polski powstał w 1983 roku, jako propozycja zastosowania zasad ekorozwoju dla konkretnego obszaru Polski. W 1988 władze administracyjne i samorządowe regionu północno-wschodniej Polski zawarły porozumienie w sprawie kompleksowej ochrony i racjonalnego kształtowania środowiska. Powołanie fundacji to kolejny krok, bo staje się ona spadkobiercą wieloletniego dorobku Porozumienia Zielone Płuca Polski. Liczymy, że dzięki jej działaniom uda się ożywić i proekologicznie ukierunkować rozwój społeczno-gospodarczy regionu. Zielone Płuca Polski to też rozpoznawalna i uznana marka, co ułatwia promocję produktów i usług tu wytwarzanych. 2e GAZETA OLSZTYŃSKA DZIENNIK ELBLĄSKI ŚRODA 19.12.2007 AKTUALNOŚCI Ostoje przyrody, mapa skarbów i przyroda moich dziadków Nauczyciele i uczniowie dla Mechanizmy prawne i finansowe towarzyszące tworzeniu systemu Natura 2000 w Polsce powodują, że efektywna ochrona przyrody na danym obszarze jest w dużej mierze uwarunkowana świadomością ekologiczną mieszkańców i decyzjami podejmowanymi na szczeblu lokalnym. W związku z tym skuteczność działań ochronnych na terenie obszarów Natura 2000 zależy od rozwoju edukacji ekologicznej i zaangażowania poszczególnych mieszkańców w działania na rzecz ochrony przyrody. Wiedza społeczności, na terenie których znajdują się obszary sieci Natura 2000, tymczasem jest jeszcze mała. Wychodząc naprzeciw tym potrzebom Regionalne Centrum Ekologiczne na Europę Środkową i Wschodnią — Polskie Biuro REC w Warszawie, w 2007 roku przygotowało projekt edukacyjny „Edukacja dla Natury 2000”, którego celem było wsparcie edukacji ekologicznej na terenach sąsiadujących z obszarami Natura 2000 poprzez podniesienie kwalifikacji nauczycieli, dostarczenie im pomocy dydaktycznych oraz zachęcenie do tworzenia Kół Przyjaciół Natury. Dla kogo ten projekt? Adresatami projektu byli nauczyciele i uczniowie szkół podstawowych, gimnazjalnych, szkół ponadgimnazjalnych i ośrodków szkolno-wychowawczych. Projekt realizowany był na terenie 4 województw: warmińsko-mazurskiego, lubelskiego, mazowieckiego oraz wielkopolskiego. W naszym regionie projekt koordynowany był przez Olsztyńskie Centrum Edukacji Ekologicznej przy Warmińsko-Mazurskim Ośrodku Doskonalenia Nauczycieli w Olsztynie i Zespół Parków Krajobrazowych Pojezierza Iławskiego i Wzgórz Dylewskich. W ramach projektu OCEE zorganizowało 6 jednodniowych warsztatów dla 95 nauczycieli. Zajęcia miały na celu: wyjaśnienie, co to jest sieć Natura 2000, ukazanie nauczycielom wartości przyrodniczych chronionych w sieci Natura 2000, zaprezentowanie działań edukacyjnych, które można realizować na terenie ostoi oraz zapoznanie ze ścieżkami edukacyjnymi na obszarach Natura 2000 w województwie warmińsko-mazurskim. Podczas zajęć terenowych nauczyciele poznali siedliska i zwyczaje bocianów białych w największej kolonii lęgowej bocianów białych: „Warmińsko-Mazurskiej Bocianiej Wsi Żywkowo”. Uczestniczyli także w zajęciach na obszarze ostoi „Lasy Iławskie”, gdzie poznali fragment ścieżki histor yczno-przyrodniczej „Solniki” w Parku Krajobrazowym Pojezierza Iławskiego. Polskie Biuro REC wydało także publikację „Wycieczka? Naturalnie! Podręcznik dla nauczyciela. Województwo warmińsko-mazurskie”. Książka zawiera szereg informacji przyrodniczych i metodycznych ułatwiających nauczycielom zaplanowanie zajęć dotyczących sieci Natura 2000. Osiem konkursowych miesięcy Ważnym elementem projektu był konkurs Koła Przyjaciół Natury. Pod kierunkiem nauczycieli uczniowie realizowali przez osiem miesięcy trzy zadania: 1. Szkolne ostoje przyrody. W porozumieniu z właścicielem terenu należało wyznaczyć „Szkolną ostoję przyrody” ciekawy obiekt przyrodniczy w najbliższej okolicy szkoły. Mogło to być stare drzewo, strumyk, cie- Spotkania i rozmowy z seniorami nie tylko dostarczyły młodzieży wielu cennych informacji, ale również pozwoliły zacieśnić więzy międzypokoleniowe. kawa skała itp. Wybrana ostoja powinna pełnić funkcje edukacyjne. Teren należało oznakować napisem „Szkolna ostoja przyrody”. Terenem powinni opiekować się uczniowie oraz przeprowadzić niezbędne działania porządkowe i ochronne. Zadaniem uczniów było także sporządzenie dokumentacji ostoi, poznanie jej hi- Uczniowie SP 15 w Elblągu realizują projekt „Przyroda naszych dziadków“ Fot. SP 15 w Elblągu storii i walorów przyrodniczych oraz zaznajomienie się z zagrożeniami mogącymi mieć wpływ na jej przetrwanie. 2. Przyrodnicza mapa skarbów. Uczniowie pod kierunkiem nauczyciela mieli przeprowadzić inwentaryzację przyrodniczą najbliższej okolicy. Inwentaryzacja ta mogła dotyczyć jednego wybranego elementu przyrody (np. stare drzewa, gniazda bocianów) lub całego spektrum walorów przyrodniczych okolicy. Inwentaryzacji mogły być poddane także zagrożenia przyrody np. dzikie wysypiska śmieci. Na podstawie swoich obserwacji uczniowie mieli opracować „Przyrodniczą mapę skarbów”, czyli wykonać własnoręcznie stylizowaną mapę z zaznaczonymi najciekawszymi obiektami przyrodniczymi okolicy. Mapa powinna zostać wyeksponowana tak, by mogli ją obejrzeć wszyscy uczniowie i nauczyciele. 3. Przyroda moich dziadków. Zadaniem uczniów było przeprowadzenie wywiadów ze starszymi osobami, by dowiedzieć się jak zmieniała się przyroda w ich najbliższej okolicy na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat. Jak kiedyś ludzie korzystali z przyrody? Co było przyczyną zmian w środowisku? Jakie gatunki roślin i zwierząt były kiedyś liczniejsze niż teraz? Zebrane informacje uczniowie mieli opisać w formie artykułu prezentującego materiały zebrane przez cały zespół. Walory artykułu mogło podnieść wyszukanie fotografii prezentujących przyrodę kiedyś i obecnie. Uczniowie Szkoły Podstawowej nr 16 w Elblągu utworzyli „Szkolną Ostoję Przyrody” na działce rekreacyjno-użytkowej w Jagodnie. Posesja, której właścicielem jest dziadek jednej z uczennic, położona jest nad Zalewem Wiślanym — obszarze objętym ochroną w sieci Natura 2000. Efektem działań było oznakowanie terenu napisem „Szkolna Ostoja Przyrody”, przeprowadzenie akcji porządkowej i ochronnej, sporządzenie dokumentacji ostoi, poznanie historii i walorów przyrodniczych tego obszaru. Gimnazjaliści z Dźwierzut przygotowali wiele propozycji obiektów, które mogłyby zostać ostoją przyrody. Wybór padł na maleńki cmentarzyk ewangelicki położony między Targowską Wólką a Kałęczynem. Po uzgodnieniu z dzierżawcą terenu młodzież oznakowała szkolną ostoję przyrody odpowiednią tabliczką i rozpoczęła prace inwentaryzacyjne i porządkowe. Przy każdej wizycie na cmentarzyku sprzątała śmieci, które po sobie zostawiali zbieracze ślimaków winniczków. Cmentarzyk porośnięty jest obficie barwinkiem i gajowcem żółtym. Występują tu też w mniejszych ilościach niezapominajki, gwiazdnice, przylaszczki, fiołki. Wśród drzew najokazalsze to lipy i klony, rośnie również jesion i bardzo dużo bzu lilaka. Szkolną ostoją przyrody jest skupisko drzew na niewielkim wzniesieniu odda- lonym około 200 m od pobliskiej drogi Targowska Wólka — Kałęczyn. Uczniowie Szkoły Podstawowej w Miłakowie uczestniczyli w zajęciach terenowych, których celem było wybranie ciekawego obiektu przyrodniczego na szkolną ostoję przyrody. Wybrali stary dąb, który rośnie przy wjeździe do Miłakowa od strony Morąga. Zaciekawił ich głaz z wyrytymi datami i posąg jelenia obok dębu. Uczniowie dowiedzieli się, kto jest właścicielem terenu i wystąpili z pismem do Urzędu Miasta i Gminy w Miłakowie o umożliwienie utworzenia „Szkolnej Ostoi Przyrody”. Zorganizowali spotkanie z burmistrzem Miłakowa — panem Aleksandrem Gawrylukiem. Kolejnym krokiem działań było przygotowanie odpowiedniej tablicy i oznaczenie wybranego obiektu przyrodniczego. Poznali historię swojego miasta i miejsca, gdzie rośnie dąb, wyjaśnili intrygujące daty wykryte na głazie. W ramach realizacji zadania „Przyroda moich dziadków” GAZETA OLSZTYŃSKA ŚRODA 19.12.2007 DZIENNIK ELBLĄSKI AKTUALNOŚCI 3e Natury 2000 uczniowie Szkoły Podstawowej i Niepublicznego Gimnazjum w Hartowcu przeprowadzili wiele wywiadów z najstarszymi mieszkańcami swojej miejscowości. Odnaleźli też mapę Hartowca z 1909 r., dzięki której mogli dokonać analizy porównawczej stanu przyrody 100 lat temu i dziś. Młodzież Publicznego Gimnazjum w Dźwierzutach przeprowadziła 9 wywiadów z najstarszymi mieszkańcami swojej gminy. W większości były to babcie uczennic, ale znalazł się również emerytowany leśnik. Odwiedzili także jedyne muzeum w gminie, tzw. „Babską izbę” w Sąpłatach. Poznali tam urządzenie chaty mazurskiej i przedmioty codziennego użytku. Zadanie to okazało się bardzo zajmujące, uczniowie zainteresowali się czasami, w których żyli ich dziadkowie. A były to ciekawe czasy, bez elektryczności, telewizji, Internetu. Życie na wsi płynęło zupełnie inaczej niż dziś. Istotne zmiany na przestrzeni pokolenia Małgorzata Kacprzak, uczennica Gimnazjum w Lipowie dzięki wywiadom przeprowadzonym z mieszkańcami wsi dowiedziała się, że na przestrzeni zaledwie jednego pokolenia, nastąpiło wiele istotnych zmian. Jedna z nich to zmniejszenie liczebności niektórych zwierząt, w szczególności królików i zajęcy oraz wielu gatunków ptaków. Znacznie pogorszyła się jakość wody, w rzekach jest dużo mniej ryb, a wodę zanieczyszczają ścieki i nawozy sztuczne spływające z pól. W lesie wciąż powstają nowe dzikie wysypiska śmieci. Wieś położona jest wzdłuż szosy, po której przejeżdżają duże ilości pojazdów, dodatkowo w okolicy powstało kilka ferm hodowlanych, co razem powoduje duże zanieczyszczenie powietrza. Mieszkańcy widzą też dobre zmiany w przyrodzie — dbają o swoje ogródki i obejścia, segregują śmieci, we wsi postawiono kontenery na szkodliwe dla środowiska odpady. Radością mieszkańców są przylatujące każdego roku bociany, którym postawiono wygodne, metalowe gniazdo. W ramach realizacji trzech zadań konkursowych uczniowie mieli okazję zdobyć cenne doświadczenia i wiedzę z wielu dziedzin, np.: ekologii, biologii, geografii, historii, języka polskiego. Powstał słownik gwary, który znajduje się w bibliotece szkolnej. Możliwość poznania najbliższej okolicy, ciekawych i cennych miejsc sprawiła im dużą satysfakcję. W sposób naturalny uczyli się odpowie- dzialności za realizację powierzonego zadania, umiejętności planowania prac długofalowych oraz pracy w grupie. Członkowie Koła Przyjaciół Natury ze Szkoły Podstawowej w Lidzbarku wykonali „Przyrodniczą mapę skarbów” gminy Lidzbark. Najważniejszymi elementami mapy były: gniazda bociana białego, rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe, szkolne ostoje przyrody i pomniki przyrody. Mapa została umieszczona na korytarzu szkolnym i udostępniona społeczności szkolnej. Dzięki realizacji zadań konkursowych dzieci dowiedziały się czegoś więcej na temat form ochrony przyrody w swojej gminie, o celu tworzenia obszarów Natura 2000. W dzia- łania uczniów włączyli się rodzice oraz osoby pracujące w ważnych instytucjach miasta i gminy Lidzbark, np. Nadleśnictwo Lidzbark, Urząd Miasta i Gminy Lidzbark, Welski Park Krajobrazowy. Czas pochwał i nagród 17 grudnia 2007 roku w Warmińsko-Mazurskim Urzędzie Wojewódzkim w Olsztynie odbyła się konferencja podsumowująca konkurs Koła Przyjaciół Natury. Przyznano nagrody główne 18 Kołom Przyjaciół Natury z Warmii i Mazur, które wykonały po trzy zadania konkursowe. Koła uczniowskie otrzymały aparaty cyfrowe, zestawy do badania wody, siatki do poło- wu i strącania owadów, lupy, książki o tematyce przyrodniczej, plecaki, pamięć USB, plansze edukacyjne, gry dydaktyczne. Wszystkim placówkom uczestniczącym w konkursie przyznano dyplomy i pamiątkowe statuetki. Uczniowie otrzymali także dyplomy. Na konkurs wpłynęło 49 prac, ogółem udział wzięło 921 uczniów i 62 nauczycieli z naszego regionu. Podczas konferencji Koła Przyjaciół Natury zaprezentowały efekty swoich działań w formie prezentacji multimedialnych i kronik zawierających dokumentację zdjęciową, rysunki i opisy.? Fundatorami nagród byli: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Woje- wódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie oraz Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. — Gazownia Olsztyńska. Podziękowania należą się także Warmińsko-Mazurskiemu Kuratorium Oświaty, które zaangażowało się w organizację konferencji. Zarówno Kuratorium, jak i sponsorzy od wielu lat wspierają różne inicjatywy ekologiczne podejmowane przez Olsztyńskie Centrum Edukacji Ekologicznej. Alicja Szarzyńska Kierownik Olsztyńskiego Centrum Edukacji Ekologicznej przy Warmińsko-Mazurskim Ośrodku Doskonalenia Nauczycieli w Olsztynie Nagrody główne otrzymały: 1. Katolickie Gimnazjum Społeczne w Biskupcu, Alicja Suchocka 2. Gimnazjum nr 1 w Reszlu, Elżbieta Majcher 3. Szkoła Podstawowa nr 15 w Elblągu, Anna Rodziewicz 4. Szkoła Podstawowa nr 16 w Elblągu, Marzena Otłowska 5. Zespół Szkół — Gimnazjum w Miłakowie, Brygida Macyra 6. Zespół Szkół — Szkoła Podstawowa w Miłakowie, Janina Drobnica 7. Zespół Szkolno-Przedszkolny w Łęgajnach, Bożena Szewc 8. Szkoła Podstawowa w Zajączkowie, Maria Majewska 9. Szkoła Podstawowa w Zajączkowie, Dorota Nowińska 10. Szkoła Podstawowa w Rumianie, Iwona Cybulska 11. Niepubliczne Gimnazjum w Hartowcu, Iwona Cybulska 12. Szkoła Podstawowa w Hartowcu, Iwona Łukwińska, Iwona Cybulska 13. Szkoła Podstawowa — Oddział Przedszkolny w Hartowcu, Anna Zabłotna 14. Gimnazjum w Lipowie, Krystyna Kerner, Anna Jaworska 15. Publiczne Gimnazjum w Dźwierzutach, Janina Bruchwałd, Andrzej Pawłowski 16. Szkoła Podstawowa w Lidzbarku, Danuta Bielecka 17. II Liceum Ogólnokształcące w Olsztynie, Anna Romanowska, Aneta Maszczak 18. Świetlica w Jabłonce, Dorota Taratycka, Gabrysia Malkiewicz „Srebrna Puszka, PET i bateria” — cyklicznie i ekologicznie Kreatywni ekolodzy Projekt „Srebrna Puszka, PET i baterie” to cykl akcji ekologicznych, organizowanych od 2004 roku przy Gimnazjum nr 1 im. Noblistów Polskich w Gołdapi. Akcję organizują „Kreatywni Ekolodzy” — prężnie działająca grupa gołdapskich nauczycieli. Założycielką i liderem grupy jest nauczycielka chemii (z wykształcenia ekolog) — Justyna Maciesiak. W skład grupy wchodzą także nauczycielki biologii, chemii oraz geografii — Anna Janonis, Justyna Maciesiak, Justyna Przekop oraz Ewa Ruszewska. Pomysł narodził się spontanicznie z racji mojego wykształcenia. Chciałam zrobić coś, czego do tej pory nie robił nikt w naszej szkole. Projekt jest bardzo prosty i godny polecenia innym placówkom. Polega na selektywnej zbiórce aluminium oraz opakowań plastikowych PET. Od 2006 roku w ramach akcji zbieramy również zużyte baterie, a także apelujemy do władz lokalnych o rozsądne zagospodarowanie zbędnych i przeterminowanych leków. Zasady zbiórki są uczniom dobrze znane. Zorganizowaliśmy je w taki sposób, aby dzieci widziały korzyści z akcji nie tylko dla siebie, ale również dla środowiska. Akcja od samego początku przybrała formę konkursu, gdzie zwycięzcą, przy odrobinie chęci, może być każdy uczeń. Co roku każdy gimnazjalista dostaje własne eko-konto, gdzie gromadzi zebrane przez siebie eko-punkty. Za każdą puszkę przyznajemy 1 eko-punkt, za każde 4 butelki plastikowe PET 1 eko-punkt, za 4 baterie 1 eko-punkt. Zwycięzcami w naszej akcji są te klasy, które potrafią zmobilizować się i nazbierać najwięcej eko-punktów, a także indywidualni gimnazjaliści, którzy zbiorą najwięcej eko-punktów. Najbardziej zaangażowana klasa wraz z wychowawcą oraz uczniowie, którzy pracowali indywidualnie wyjeżdżają na wycieczkę. W ubiegłych latach były to wyjazdy do Olsztyna, Fromborka i Malborka. W kategorii indywidualnej rozdajemy nagrody: rowery, śpiwory, radiomagnetofony, namioty, karimaty, słowniki, encyklopedie, torby, plecaki i wiele innych. Naszym akcjom towarzyszyły zawsze dodatkowe konkursy, np. na plakat informujący o akcji „Srebrna Puszka” lub na plan eko-wycieczki. W tym roku, z inicjatywy Anny Janonis, przyprowadzone zostaną dodatkowo dwie akcje — „Srebrna loteria” oraz „Srebrna promocja”. Pierwsza polegać będzie na losowaniu nagród przez tych uczniów, którzy przyniosą określoną ilość surowców wtórnych. „Srebrna promocja” natomiast pozwoli gimnazjalistom uzyskać dwa razy więcej punktów, niż mogliby otrzymać normalnie. Nasze działania ekologiczne cieszą się ogromnym zainteresowaniem gimnazjalistów, ich rodziców, znajomych oraz przyjaciół. W akcji 2006/2007 wzięło udział ok. 450 uczniów oraz ich rodziny i znajomi. Przypuszczamy, że w naszą akcję zaangażowało się do tej pory ok. 2000 osób. Jesteśmy niezmiernie dumni, że nasza działalność jest doceniana i dostrzegana nie tylko w Gołdapi. W tym roku dwoje naszych uczniów zostało zaproszonych na zajęcia prowa- Uczniowie gimnazjum w Gołdapi wykonali piękny żaglowiec Fot. Justyna Maciesiak dzone w ramach „Zielonej Szkoły Recala”, które odbywały się w Niemczech. Zajęcia prowadzili fachowcy z Centrum Badawczego Ball Europe w Bonn oraz huty aluminium w Neuss. Zostań naszym partnerem Założenia i działania zawarte w projekcie są realizowane w naszej placówce od kilku lat. Monitorowanie tych działań poka- zało, iż są one trafnymi rozwiązaniami, godnymi kontynuacji. Zachęcam inne placówki do wykorzystania mojego pomysłu! Partnerami naszych projektów byli już: starosta gołdapski, burmistrz miasta i gminy Gołdap, Sklep Bajka, sieć sklepów Lewiatan, PGK Gołdap, NC Koperty, Sortzłom, Fundacja Ochrony Wielkich Jezior Mazurskich, Reba, Departament Ochrony Przyrody i Kształtowania Postaw Proekologicznych w Warszawie, Dom Dziecka Gołdap, Centrum Edukacji Ekologicznej w Ełku oraz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie. Justyna Maciesiak „Kreatywni Ekolodzy” 4e GAZETA OLSZTYŃSKA DZIENNIK ELBLĄSKI ŚRODA 19.12.2007 AKTUALNOŚCI RDLP w Olsztynie laureatem w konkursie ekologicznym „The Green Apple Awards 2007” Wysiłek nie poszedł w las 9 listopada bieżącego roku delegacja Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Olsztynie z dyrektorem Janem Karetko na czele, podczas wielkiej gali w Izbie Gmin Angielskiego Parlamentu, odebrała srebrną nagrodę „The Green Apple Awards 2007” za osiągnięcia w dziedzinie ochrony środowiska. Uroczyste wręczenie nagród odbyło się pod patronatem Pani Patrycji Hewitt — członkini Brytyjskiego Parlamentu. Nagrody wręczał prof. Dawid Bellamy. Przedstawiciele nagrodzonych samorządów brytyjskich („krajowy“ konkurs podzielony był na wiele kategorii, a terytorialnie na Anglię, Szkocję, Walię, Północną Irlandię) występowali z insygniami władzy samorządowej. Wśród uczestników zagranicznych byli przedstawiciele USA, Nowej Zelandii, Syrii, Indonezji, Sri Lanki, Bułgarii i wielu innych krajów świata. W tym doborowym towarzystwie RDLP w Olsztynie otrzymała srebrną nagrodę. RDLP w Olsztynie, jako laureat konkursu Lider Polskiej Ekologii 2006, została poinformowana przez Ambasadę RP w Londynie, o możliwości zgłoszenia swego projektu proekologicznego do, organizowanego w Anglii, międzynarodowego konkursu „The Green Apple Awards 2007“. We wrześniu br. zgłoszono do tego konkursu projekt „Renaturalizacja obszarów wodno-bagiennych na obszarze Leśnego Kompleksu Promocyjnego Lasy Mazurskie“ (nadleśnictwa: Mrągowo, Spychowo, Strzałowo). I wła- śnie realizacja projektu, który spowodował zretencjonowanie 2 mln m3 wody, odtworzenie siedlisk i powrót na nie charakterystycznych, rzadkich roślin i zwierząt, przyniósł nam międzynarodowy laur. O samym projekcie słów kilka W wyniku prowadzonej przez człowieka, już od średniowiecza, działalności gospodarczej i związanych z nią odwodnień, wiele naturalnych ekosystemów uległo głębokim przekształceniom lub całkowitej zagładzie. Od czasów Fryderyka Wielkiego (król pruski w latach 1740-1786) na Mazurach niezmordowanie i efektywnie prowadzono prace odwodnieniowe. Działania te nasiliły się szczególnie na przełomie XIX i XX wieku, kiedy to na terenie Puszczy Piskiej większość, położonych w pobliżu wsi, olsów i łęgów osuszono, zmieniając je w łąki i pastwiska. Efekty tych działań, pogłębione przez błędy meliorantów XX-wiecznych, odczuwamy do dziś. Na terenie całego kraju obserwuje się spadek poziomu wód gruntowych i powierzchniowych. Zjawisko to skorelowane jest prawdopodobnie z globalnym ocieplaniem klimatu i ze zwią- zanymi z nim suszami. Prowadzi to do niekorzystnych zmian w środowisku przyrodniczym, do przekształcania ekosystemów bogatych w wodę w ekosystemy o coraz mniejszej jej ilości. I tak jeziorka śródleśne zmieniają się w torfowiska wysokie lub niskie, a te dalej w bory bagienne lub łozowiska, olsy lub łęgi, obniża się poziom wód gruntowych, skutkiem czego kurczą się, zanikają biotopy fauny i flory bagiennej, pogarsza się stan zdrowotny lasów i zwiększa się zagrożenie pożarowe. Aby przeciwdziałać tym niekorzystnym zmianom, wyhamować odwodnienie, zatrzymać wodę w lokalnym środowisku, odtworzyć zdegradowane i zanikające siedliska bagienne, w latach 2003 —2008 realizowany jest projekt „Renaturalizacja zbiorowisk wilgotno-błotnych Leśnego Kompleksu Promocyjnego Lasy Mazurskie“ (w Puszczy Piskiej w granicach RDLP w Olsztynie). W ramach projektu, dotychczas wykonano wiele urządzeń wodno-melioracyjnych (zastawki, groble, progi, bystrooki, przepusty), zlikwidowano zbędne rowy, odtworzono meandry na strudze, usunięto zakrzaczenia porastające obszary poddane renaturalizacji. POLEKO — szczycieńska edukacja ekologiczna 23 listopada na Międzynarodowych Targach Ekologicznych POLEKO w Poznaniu zaprezentowała się również delegacja ze Szczytna. Po raz pierwszy na Zielonej Scenie Ekomediaforum w jednym z targowych pawilonów wystąpiła młodzież Gimnazjum NR1, prezentując skecz „Kargul i Pawlak” (wystawiany wcześniej w Miejskim Domu Kultury z okazji Szczycieńskiego Dnia Ekologii). W dowcipny sposób, nawiązując do tekstów i zachowań ze znanego filmu „Sami swoi”, przedstawiono problem gromadzenia i zagospodarowania odpadów. Wychowankowie pani Aliny Borodziuk oprócz występu mieli okazję zwiedzić pozostałe obiekty targowe, na których prezentują się firmy związane Młodzież Gimnazjum nr 1 na targach POLEKO w Poznaniu Fot. Urząd Miasta Szczytno z ochroną środowiska, parki narodowe i krajobrazowe. Delegacja pod przewodnictwem Sekretarza Miasta spotkała się również z pracowni- kami wojewódzkich funduszy ochrony środowiska, w tym WFOŚiGW w Olsztynie. Lucjan Wołos Sekretarz Miasta Szczytno Efekty realizacji projektu a) powstanie sztucznych oczek wodnych — miejsc rozrodu i żerowania dla bezkręgowców, płazów, ptaków wodno-błotnych oraz kąpielisk i wodopojów dla ptaków i ssaków, b) podniesienie i stabilizacja poziomu wody w niewielkich śródleśnych jeziorach, c) powstanie rozlewisk ze stałym i okresowym lustrem wody, d) poprawa stosunków wodnych w zbiorowiskach szuwarów, wilgotnych łąk i pastwisk, mszarów, łozowisk, olsów, łęgów, borów i brzezin bagiennych, świerczyn borealnych, borów wilgotnych, e) regeneracja i ochrona (zachowanie) szuwarów, wilgotnych łąk i pastwisk, mszarów, łozowisk, olsów, łęgów, borów i brzezin bagiennych, świerczyn borealnych, borów i borów mieszanych wilgotnych, f ) odtworzenie starych koryt cieków wodnych, g) poprawa warunków rozwoju flory i fauny na powierzchni 2017ha objętych zasięgiem oddziaływania prac, h) zretencjonowanie (głównie w glebach) już ok. 2 mln m3 wody. Warto podkreślić, że projekt zrealizowano na Obsza- Dyrektor RDLP Jan Karetko odbiera prestiżową nagrodę Fot. RDLP Dzięki takim inicjatywom możemy cieszyć się wspaniałymi widokami Fot. RDLP rze Natury 2000 — „Ostoja Ptasia Puszcza Piska“, poprawiając warunki bytowania i rozwoju 13 gatunków ptaków (wymienionych w przepisach UE dotyczących Natury 2000): bociana białego i czarnego, kani rudej i czarnej, bielika, błotniaka stawowego, orlika krzykliwego, rybołowa, jarząbka, derkacza, żurawia, puchacza i zimorodka; z pła- zów kumaka nizinnego, traszki zwyczajnej i grzebieniastej; z gadów: żółwia błotnego i zaskrońca; spośród ssaków: bobra, wydry, wilka, rysia, łosia. Dotychczas realizacja projektu kosztowała ok. 2,5 mln złotych. W kwocie tej istotny jest wkład środków z WFOŚiGW w Olsztynie. Ryszard Ziemblicki i Stanisław Dąbrowski Wartościowe śmieci Coraz częściej widać, że ludzie segregują śmieci. Zaczynają myśleć o przyszłości. Rusza także wiele inicjatyw, w których udział biorą nawet najmłodsi. To budujące. Kupujemy nową lodówkę, nowy telewizor, mikser lub komputer. Jeśli stary jest jeszcze sprawny, najlepiej oddać go potrzebującym, którzy mogą z niego dalej korzystać. Ale co, gdy był niesprawny? Sklepy, w których kupujemy nowy produkt mają ustawowy obowiązek odebrania starego sprzętu bezpłatnie. Dotyczy to małego i dużego sprzętu AGD, RTV, komputerowego, baterii, żarówek. Jeśli sklep nie świadczy takiej usługi, to np. w Olsztynie stary sprzęt można oddać do Zakładu Gospodarki Odpadami Komunalnymi, który mieści sie przy ul. Lubelskiej 43D (tel. 533-8420). Jako osoba prywatna oddamy go bezpłatnie, zapłacimy jedynie za baterie — 1,50zł za kg + 7 proc. VAT. Firmy za zużyte przedmioty zapłacą: - mało- i wielkogabarytowe 5zł za kg + 7 proc. VAT, - baterie 1,50 zł za kg + 7 proc. VAT. Zakład także przyjmuje i magazynuje, a następnie przekazuje do unieszkodliwaiania odpady niebezpieczne tj. zużyte źródła światła zawierające rtęć, zużyte akumulatory, odpady gumowe, w tym także ogumienie pojazdów. Odzyskuje również surowce wtórne z odpadów papieru i tektury, tworzyw sztucznych, stłuczki szklanej od instytucji i dostawców indywidualnych. Zakład Gospodarki Odpadami Komunalnymi wychodzi nam naprzeciw i oprócz prowadzonej szeroko kampanii ekologicznej, ustawia w szkołach, urzędach, domach kultury specjalnie oznakowane pojemniki (tu za wrzucone baterie nie zapłacimy nic!). Jeśli więc następnym razem będziemy chcieli pozbyć się zużytych baterii czy monitora komputerowego zastanówmy się czy naprawdę chcemy żyć w zanieczyszczonym środowisku. Maria Mikulewicz-Szałkowska