REGULAMIN Styp nauk
Transkrypt
REGULAMIN Styp nauk
Program Operacyjny Kapitał Ludzki Poddziałanie 4.1.1: Wzmocnienie i rozwój potencjału dydaktycznego uczelni ROZWÓJ POTENCJAŁU DYDAKTYCZNO-NAUKOWEGO MŁODEJ KADRY AKADEMICKIEJ POLITECHNIKI WROCŁAWSKIEJ SPRAWOZDANIE ZA OKRES OD 01.10.2012 DO 31.03.2013 UMOWA STYPENDIALNA Nr MK/SN/419/VII/2012/U NA STYPENDIUM NAUKOWE 1. Stypendysta Projektu: Imię i nazwisko Ewelina Świątek-Najwer Wydział (W-10) Mechaniczny Instytut (I-16) Konstrukcji i Eksploatacji Maszyn Zakład (Z-…) Inżynierii Biomedycznej i Mechaniki Eksperymentalnej 2. Promotor rozprawy doktorskiej (Opiekun naukowy): Opiekun naukowy - Prof. dr hab. inż. Celina Pezowicz 3. Tytuł celu badawczego planowanych badań naukowych: Identyfikacja struktur tkankowych na obrazach ultrasonograficznych 4. Sprawozdanie dotyczy całości wykonanych badań naukowych w okresie sześciu miesięcy. PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ W RAMACH EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO Strona 2 z 20 SPRAWOZDANIE 5. Omówienie całości wykonanych badań i osiągniętych rezultatów oraz ich zgodności z zaplanowanymi (wraz z odnośnikami do punktów 6 i 7): ………………………………………………………………………………………………… Głównym celem wykonanych w okresie ostatnich sześciu miesięcy badań było: - opracowanie metody rozpoznawania przestrzennej geometrii struktur kostnych na obrazach zapisanych za pomocą nawigowanej głowicy ultrasonograficznej oraz - walidacja opracowanej metody na podstawie analizy wyników z tomografii komputerowej. Podjęte prace badawcze stanowią rozwinięcie opracowanego dotychczas narzędzia do pomiaru przestrzennej geometrii struktur tkankowych z wykorzystaniem obrazów ultrasonograficznych rejestrowanych przez nawigowaną głowicę ultradźwiękową. Opracowany system nawigowanej głowicy ultrasonograficznej tworzy ultrasonograf EchoBlaster 128 firmy Telemed z liniową głowicą o wybranej częstotliwości 5MHz i szerokości 80mm oraz system nawigacji optycznej Polaris firmy NDI. Nawigacja optyczna umożliwia kontrolowanie położenia i orientacji głowicy ultrasonograficznej podczas rejestrowania skanów. Zadanie 1. Opracowanie metod identyfikacji struktur tkankowych za pomocą nawigowanej głowicy ultradźwiękowej Zadanie 2. Testowanie opracowanych algorytmów identyfikacji struktur tkankowych Zadania 1 i 2 polegały na opracowaniu metod identyfikacji struktur tkankowych za pomocą nawigowanej głowicy ultradźwiękowej oraz wykonaniu testów algorytmów identyfikacji i triangulacji. Echo pochodzące od struktur kostnych charakteryzuje się następującymi cechami: 1. Wysoka echogeniczność związana z dużą różnicą impedancji akustycznych kości i tkanek miękkich 2. Pod echem występuje cień akustyczny ze względu na wysoki współczynnik absorpcji ultradźwięków 3. Ciągły kontur 4. Kontur kości złożony z poziomych ech (przy prawidłowym ustawieniu głowicy uzyskuje się lustrzane odbicie od powierzchni kości) W związku z wysoką echogenicznością występującą na granicy ośrodków – tkanki kostnej i tkanek miękkich algorytm wykrywający kontur kości na obrazie Strona 3 z 20 ultrasonograficznym powinien wykorzystywać operatory pozwalające wykryć I i II pochodną. Po zastosowaniu obu operatorów wykrycie konturu wymaga jeszcze zastosowania progowania. Problemem pozostaje fakt, że silną echogeniczność można obserwować nie tylko dla granicy faz pomiędzy tkanką miękką i tkanką kostną. Z tego powodu algorytmy identyfikacji wymagają określania obszaru zainteresowania, w którym występuje kontur tkanki kostnej. Na podstawie powyższych rozważań opracowano metodę identyfikacji struktur kostnych na obrazach ultrasonograficznych. Schemat algorytmu jest przedstawiony na rys.1. operator gradientu operator Laplace'a wyszukiwanie konturu od dołu lub od góry w ROI progowanie wygładzanie, decymacja Rys. 1 Algorytm identyfikacji struktury kostnej na obrazie USG Pierwszym etapem analizy obrazu jest przekształcenie za pomocą operatora gradientu z wykorzystaniem macierzy konwolucji postaci: 1 4 7 4 1 4 16 26 16 4 7 26 41 26 7 4 16 26 16 4 1 4 7 4 1 Wynik przekształcenia poddawany jest dalszej analizie z wykorzystaniem operatora Laplace'a 0 1 0 1 -4 1 0 1 0 Obydwa przekształcenia służą wykryciu zmian jasności w obrazie. Operator gradientu stanowi wyznaczenie pierwszej pochodnej funkcji jasności dla macierzy obrazu. Operator Laplace’a z kolei pozwala wyznaczyć drugą pochodną funkcji jasności pikseli obrazu. Kolejnym krokiem algorytmu jest progowanie z zadanym przez użytkownika progiem i wyszukiwanie konturu tkanki kostnej od dołu lub od góry tzw. Region of Interest zdefiniowanego przez użytkownika. Strona 4 z 20 Ostatnim etapem segmentacji jest opcjonalne wygładzenie konturu i jego decymacja (zmniejszenie liczby punktów konturu). Program umożliwia również edycję uzyskanego konturu w celu wyeliminowania niepożądanych efektów procedury segmentacji. Opracowany algorytm segmentacji przetestowano dla zbioru danych zarejestrowanych dla fantomu zdeformowanej kości udowej typu sawbone firmy Synthes. Fantom umieszczono w zbiorniku wodnym. Stanowisko wyposażone było w mechanizm przesuwny celem zarejestrowania skanów w sposób możliwie równomierny (rys.2). Skany rejestrowano wzdłuż dwóch bocznych powierzchni kości, aby zapewnić zobrazowanie całego fantomu. Dane zarejestrowano za pomocą uprzednio skalibrowanej nawigowanej głowicy ultrasonograficznej względem układu odniesienia związanego z ramką referencyjną zamontowaną na fantomie kości. Zastosowanie ramki referencyjnej umożliwia uwzględnienie ruchu badanego obiektu oraz zmianę położenia systemu nawigacyjnego. Rys. 2. Stanowisko pomiarowe z mechanizmem przesuwnym Zarejestrowano 864 skany dla fantomu w położeniach i orientacjach widocznych na rysunku 3. Strona 5 z 20 Rys.3 Widok położenia i orientacji zarejestrowanych skanów USG Dla otrzymanych skanów wykonano testy metod identyfikacji struktur kostnych za pomocą wybranych znanych z literatury algorytmów, które są zaimplementowane w bibliotekach Visualization Toolkit i Insight Segmentation and Registration Toolkit. Dla obrazów zarejestrowanych dla fantomu kości udowej i dla obrazu struktur tkankowych kończyny dolnej probanta przetestowano m.in. następujące algorytmy: 1. Kryterium Otsu - pozwalające wyznaczyć próg na podstawie rozkładu jasności obrazu Rys. 4 Efekt działania kryterium Otsu dla obrazu fantomu kości udowej Strona 6 z 20 Rys. 5 Efekt działania kryterium Otsu dla obrazu struktur tkankowych kończyny dolnej 2. Canny Edge Detection (CED) - do wykrywania krawędzi w obrazie Rys. 6 Efekt działania algorytmu Canny Edge Detection dla obrazu fantomu kości udowej Algorytm Canny Edge dobrze sprawdza się w rozpoznawaniu kształtu fantomów kostnych, niestety jednak nie działa dobrze w przypadku obrazów ultrasonograficznych struktur tkankowych. Powodem jest występowanie wielu krawędzi na obrazie. Nawet po dostosowaniu parametrów dolnego i górnego progu oraz wariancji dla danego obrazu, efekt segmentacji nie jest zadawalający. Wykrywane są krawędzie pochodzące od innych obiektów na obrazie. Strona 7 z 20 Po CED (wariancja = 0.1, próg = 63 z kryt. Oryginalny obraz Otsu) Po CED (wariancja = 0.5, próg = 63) Po CED (wariancja = 0.5, próg = 40) Rys. 7 Efekt działania algorytmu Canny Edge Detection dla obrazu struktur tkankowych kończyny dolnej 3. Watershed segmentation (segmentacja wododziałowa) Podczas testów algorytmu segmentacji wododziałowej dobierano wartość parametru konduktancji. Ze wzrostem tego parametru otrzymuje się mniejszą liczbę rozpoznawanych obiektów, ale przy tym wzrost zniekształcenia rozpoznawanego konturu kości. W związku z tym uzyskanie kompletnego i optymalnego konturu kości jako jednego obiektu jest praktycznie niemożliwe. W przypadku segmentacji dla obrazów ultrasonograficznych kończyny dolnej, czas potrzebny na wykonanie nawet jednej iteracji algorytmu jest bardzo długi. Strona 8 z 20 Oryginalny obraz Po segmentacji (konduktancja = 4) Po segmentacji (konduktancja = 8) Po segmentacji (konduktancja = 16) Rys. 8 Efekt działania algorytmu Watershed Segmentation dla obrazu fantomu kości udowej dla wybranych wartości parametru konduktancji 4. Test algorytmu przedstawionego na schemacie na rys. 1 Przeprowadzono również testy algorytmu opisanego wcześniej i przedstawionego na schemacie na rys.1. W programie dobrano obszar zainteresowania dla poszczególnych skanów oraz ustawiono wartość progu i kierunek poszukiwania echa w oknie. W ten sposób wykonano segmentację wszystkich zarejestrowanych skanów. Uzyskane kontury poddawano edycji korygując niepożądane efekty. Strona 9 z 20 Rys.9. Okno segmentacji konturu kostnego W wyniku segmentacji otrzymano chmurę punktów przedstawioną na rysunku 10. Rys. 10. Chmura punktów otrzymana po segmentacji konturów kostnych. W celu renderingu powierzchni na podstawie zarejestrowanej chmury punktów zastosowano połączenie punktów w siatkę według schematu wyznaczonego przez algorytm triangulacji Delaunay'a 2D dla zrzutowanych na zdefiniowaną przez użytkownika płaszczyznę punktów powierzchni kości. Metoda triangulacji Delaunay'a 2D jest zaimplementowana w bibliotekach Visualization Toolkit. Model przestrzenny uzyskiwano krok po kroku fragmentami dobierając położenie płaszczyzny rzutowania dla wybranych Strona 10 z 20 rejonów chmury punktów. Taki proces triangulacji jest bardzo żmudny i czasochłonny. Pozwala jednak uzyskać stosunkowo dobre rezultaty. Rys. 11. Wynik triangulacji z wykorzystaniem algorytmu Delaunay 2D Przetestowano również inne algorytmy triangulacji dla zarejestrowanej chmury punktów. Sprawdzono działanie następujących algorytmów: - Delaunay 3D (zaimplementowany w bibliotekach Visualization Toolkit), - SurfaceReconstructionFilter (zaimplementowany w bibliotekach Visualization Toolkit) - "Fast triangulation of unordered point", tzw. greedy projection. (zaimplementowany w bibliotekach Point Clouds Library) 1. Delaunay 3D Algorytm umożliwia utworzenie czworościennej siatki z niezorganizowanej (nieuporządkowanej) chmury punktów. Algorytm pozwala otrzymać dla przestrzennego zbioru punktów najmniejszy zbiór wypukły zawierający ten zbiór. Wynik triangulacji przypomina powierzchnię folii naciągniętej wokół zbioru punktów, możliwie najlepiej dopasowaną do kształtu ograniczonego przez punkty. Dobierając wartość współczynnika otrzymuje się zróżnicowane dopasowanie siatki do zbioru punktów. Na rysunku 12 przedstawiono wyniki triangulacji dla przykładowego zbioru punktów kości udowej. Wartości podane w ramkach oznaczają wybraną wartość parametru . Strona 11 z 20 oryginał =0 = 0.2 = 0.3 = 0.07 = 0.09 = 0.1 = 0.05 = 0.095 Rys. 12 Wynik triangulacji za pomocą algorytmu Delaunay 3D (convex hull) dla różnych wartości współczynnika Strona 12 z 20 2. Algorytm Hoppe'go - Surface Reconstruction Filter http://research.microsoft.com/en-us/um/people/hoppe/recon.pdf Algorytm umożliwia rekonstrukcję powierzchni na podstawie nieuporządkowanego zbioru punktów. Algorytm, opiera się na zasadzie określenia zbioru zerowego szacowanych funkcji odległości. Algorytm automatycznie wyznacza topologiczny rodzaj powierzchni, w tym występowanie krzywych granicznych. Wynik działania algorytmu - zapis siatki jest przesunięty i w zmienionej skali w porównaniu do wejściowego zbioru punktów. Otrzymaną siatkę należy więc ponownie "przetransformować" do pozycji wyjściowej. Niestety testy algorytmu wykazały, że przy braku równomiernego rozmieszczenia punktów występują niepożądane efekty zniekształcenia uzyskiwanej powierzchni. Przykład uzyskanego wyniku przedstawiono na rysunku 13. Po środku powierzchni można zauważyć fragment powierzchni trzonu fantomu kości udowej, niemniej jednak zarówno trzon jak i nasady są bardzo zniekształcone efektami ubocznymi procesu rekonstrukcji. Rys. 13 Wynik triangulacji za pomocą algorytmu Hoppe'go 3. "Fast triangulation of unordered point", tzw. greedy projection http://www.pointclouds.org/documentation/tutorials/greedy_projection.php Algorytm "greed projection" działa dla niezorganizowanej grupy punktów, a nawet w przypadku wielu połączonych elementów. Najlepiej sprawdza się dla lokalnie gładkich powierzchni i gdy występują gładkie przejścia pomiędzy obszarami o różnej gęstości punktów. Triangulacja jest wykonywane lokalnie, poprzez rzutowanie lokalnego sąsiedztwa punktu wzdłuż normalnej w punkcie i łączeniu niepołączonych punktów. Algorytm wymaga ustawienia wartości następujących parametrów: Strona 13 z 20 - maksymalna liczba najbliższych sąsiadów -określenie wielkości sąsiedztwa, to znaczy ilu sąsiadów algorytm wyszukuje, dopóki ostatni określa maksymalną akceptowalną odległość od punktu, w odniesieniu do odległości od najbliższego punktu (w celu dopasowania zmian gęstości). Typowe wartości wynoszą od 50-100 i 2.5 do 3 - promień - maksymalna długość krawędzi dla każdego trójkąta, wybierany w sposób umożliwiający powstanie największych trójkątów siatki - minimalny i maksymalny kąt - minimalny i maksymalny kąt w każdym trójkącie, typowo 10 i 120 stopni -maksymalny kąt powierzchni - parametr związany z obsługą przypadków występowania ostrych krawędzi lub narożników oraz gdzie dwie strony powierzchni przebiegają blisko siebie. Aby to osiągnąć, punkty nie są połączone do aktualnego punktu, jeśli ich normalne różnią się bardziej niż określony kąt (większość metod estymacji normalnej do powierzchni tworzy gładkie przejścia pomiędzy kątami normalnych, nawet przy ostrych krawędziach). Kąt ten jest obliczany jako kąt pomiędzy liniami normalnych (niezgodnie z kierunkiem normalnej) jeśli flaga nie jest ustawiona, jako, że nie wszystkie metody obliczania normalnej mogą zagwarantować odpowiednio zorientowane normalne, Typowo kąt wynosi 45 stopni. Testy algorytmu triangulacji dały wynik zaprezentowany na rys. 14. Rezultat uzyskano dla parametrów: promień 250, mnożnik 2.5, maksymalna liczba sąsiadów 200, maksymalny kąt powierzchni 45 stopni, minimalny i maksymalny kąt trójkąta- odpowiednio 10 i 120 stopni. Rys. 14. Wynik triangulacji za pomocą algorytmu "Fast triangulation of unordered point", tzw. greedy projection. Strona 14 z 20 Podjęto również próbę zastosowania algorytmu triangulacji greedy projection dla chmury punktów uzyskanej w wyniku segmentacji z wykorzystaniem kryterium Otsu bez definiowania obszaru zainteresowania. Celem testu była ocena na ile niepożądane efekty segmentacji wpływają na efekt identyfikacji kształtu przestrzennego kości. Ze względu na dużą liczbę punktów na poszczególnych skanach zastosowano decymację konturu = 10 (to znaczy brany jest pod uwagę co 10 punkt), analizując tylko co 3 lub co 2 skan. Jak zaprezentowano na rys. 15 brak edycji konturu z ograniczeniem do obszaru zainteresowania daje bardzo złe wyniki triangulacji siatki. Niestety dla pełnego zbioru punktów, mimo dużej mocy obliczeniowej komputera, nie udało się uzyskać efektu triangulacji. Efekty triangulacji dla nieedytowanych danych wejściowych są niezadawalające (rys.15). co 2 skan, decymacja 10, liczba punktów co 3 skan, decymacja = 10, liczba powierzchni: 6978 punktów powierzchni 4771 Rys. 15 Wynik triangulacji za pomocą greedy projection dla punktów konturów po decymacji bez uwzględniania obszaru zainteresowania Metoda rekonstrukcji przestrzennej "greedy projection" zapewnia bardzo dobry wynik, a przy tym jest najwygodniejsza, nie wymaga bowiem ingerencji użytkownika. Niemniej jednak wymaga ona zapewnienia idealnego zbioru danych wejściowych, to jest odpowiedniej chmury punktów powierzchni badanego obiektu. Strona 15 z 20 Zadanie 3. Identyfikacja struktur tkankowych na podstawie obrazów z tomografii komputerowej W celu analizy porównawczej uzyskanych modeli fantomów kostnych wykorzystano tomografię komputerową fantomu kości. Analizę obrazów z tomografii komputerowej zapisanych w formacie DICOM wykonano za pomocą oprogramowania InVesalius . Każdy obraz poddano segmentacji za pomocą progowania i otrzymano przestrzenny model. Model zapisano w formacie stereolitograficznym (STL) do dalszej analizy porównawczej. Rys. 16. Proces segmentacji na obrazach z tomorafii komputerowej fantomu kości Rys. 17. Wynik rekonstrukcji przestrzennej kształtu kości z obrazów z tomografii komputerowej Strona 16 z 20 Zadanie 4. Analiza porównawcza uzyskanych modeli przestrzennych za pomocą CT i 3D ultrasonografii Aby porównać powierzchnie otrzymane z obu metod obrazowania (USG i CT) na początku należało doprowadzić do ich nałożenia we wspólnym układzie współrzędnych. Jak widać na ilustracjach model zarejestrowany za pomocą nawigowanej głowicy ultrasonograficznej stanowi lustrzane odbicie otrzymanego na podstawie tomografii komputerowej. Należało więc wykonać lustrzane odbicie oraz przesunąć i zrotować jeden model względem drugiego, aby zapewnić możliwość analizy porównawczej obu modeli. Rys. 18 Widok modeli otrzymanych z tomografii komputerowej i USG przed nałożeniem Rys. 19. Nałożenie modeli uzyskanych z tomografii komputerowej i nawigowanej głowicy ultrasonograficznej z wykorzystaniem triangulacji Delaunay 2D Strona 17 z 20 Rys. 20 Nałożenie modeli uzyskanych z tomografii komputerowej i nawigowanej głowicy ultrasonograficznej z wykorzystaniem triangulacji "greedy projection" Do porównania uzyskanych powierzchni fantomów kostnych wybrano metodę analizy podobieństwa powierzchni w postaci metryki Hausdorffa. Metryka Hausdorffa dla dwóch zbiorów A i B definiowana jest w sposób następujący: H(A, B) = max (δ (A, B), δ (B, A)), gdzie: d(x,y) stanowi odległość punktu x należącego do zbioru A od elementu y należącego do zbioru B. Metryka Hausdorffa pozwala scharakteryzować za pomocą wartości skalarnej podobieństwo dwóch modeli objętościowych. Jeżeli modele są identyczne wartość metryki Hausdorffa wynosi 0. Strona 18 z 20 Tabela 1 Wyniki analizy porównawczej modeli otrzymanych na podstawie tomografii komputerowej i ultrasonografii, w zależności od zastosowanej metody triangulacji podczas identyfikacji struktury kości z obrazów ultrasonograficznych Metoda triangulacji δ(A,B) δ(B,A) metryka Hausdorffa Metoda triangulacji 11,42 mm 27,56 mm 27,56 mm 21,98 mm 21.98 mm Delaunay 2D Metoda triangulacji 11,40 mm "greedy projection" W wyniku analizy porównawczej modeli otrzymanych za pomocą obu metod obrazowania w zależności od metody triangulacji otrzymano: większą wartość metryki Hausdorffa dla metody triangulacji Delaunay 2D i mniejszą dla metody triangulacji "greedy projection" (Tab.1). Większa wartość metryki oznacza, że model uzyskany na podstawie ultrasonografii bardziej różni się od wzorcowego modelu otrzymanego na podstawie tomografii komputerowej. Podsumowanie W ramach zadań badawczych zaproponowano i przetestowano metody identyfikacji struktur kostnych na obrazach ultrasonograficznych fantomów kości i kończyn dolnych pacjentów. Istotne znaczenie miało przetestowanie algorytmów dla dużego zbioru danych fantomu kości udowej. Przetestowano zarówno algorytmy identyfikacji konturu jak i algorytmy triangulacji. Podjęto również próbę oceny ilościowej podobieństwa modeli otrzymanych na podstawie tomografii komputerowej i ultrasonografii. Otrzymana wartość miary podobieństwa modeli uzyskanych za pomocą ultrasonografii i tomografii komputerowej dowodzi, że model otrzymany na podstawie ultrasonografii jest w znacznym stopniu zniekształcony. Na wartość błędu wpływał również stopień dopasowania obu modeli w jednym układzie współrzędnych, zadanie to wykonano precyzyjnie niemniej jednak możliwy jest wpływ tego czynnika na miarę podobieństwa modeli. Dodatkowym czynnikiem wpływającym na dokładność odwzorowania powierzchni kości był brak możliwości zeskanowania fragmentu kości, na obszarze którego zamocowano ramkę referencyjną. Ramka Strona 19 z 20 referencyjna jest konieczna ze względu na możliwość poruszenia się badanego obiektu jak i systemu nawigacyjnego podczas rejestracji danych. Duże znaczenie w aspekcie uzyskiwanej dokładności pomiaru ultrasonograficznego ma sposób ustawienia głowicy względem rejestrowanych struktur. Głowica powinna być umieszczana zawsze prostopadle do badanej powierzchni. Nacisk głowicy nie miał znaczenia, ze względu na wykonywanie pomiaru w basenie wodnym. Jednak sposób ustawienia głowicy mógł być w przypadku części skanów nieoptymalny. Z tym wiąże się brak gładkości powierzchni odwzorowanej kości. Algorytmy identyfikacji struktur tkankowych często są bardzo czasochłonne. Stopień skomplikowania aparatu matematycznego oraz występowanie niepożądanych obiektów na obrazie decydują o długim czasie wykonywanych obliczeń. Tymczasem w zastosowaniu narzędzia w praktyce klinicznej konieczne jest opracowanie sprawnej, w pełni zautomatyzowanej metody rozpoznawania kształtu struktur tkankowych. Analiza obrazów skan po skanie ze względu na zmienność rozkładu jasności nastręcza dużo trudności. Pewnym rozwiązaniem jest wykorzystanie tzw. deformable models, niemniej jednak również ta technika wprowadza niepożądane zniekształcenia uzyskiwanych modeli. W dalszym ciągu brakuje więc optymalnej metody rekonstrukcji przestrzennej dla obrazów ultrasonograficznych z wolnej ręki. Uzyskane w ramach niniejszych badań wyniki pozwoliły ocenić możliwości dostępnych algorytmów, nie dały jednak dotychczas idealnego rozwiązania problemu. Wyniki identyfikacji w dużej mierze zależą bowiem od uzyskanego zbioru danych. Zarejestrowanie takiego zbioru dla dużych obiektów jest bardzo trudna. W przypadku niewielkich obiektów i dość równomiernego rozkładu punktów rekonstrukcja przebiegnie bardzo sprawnie. Pomimo precyzyjnego zaplanowania metody rejestracji danych za pomocą mechanizmu przesuwnego i zarejestrowaniu dużej liczby skanów (864), do niektórych fragmentów kości zabrakło dostępu, co utrudniło uzyskanie optymalnego przebieg pomiaru. Przeważającą zaletą tomografii komputerowej jest możliwość skanowania obiektów z dużą rozdzielczością i w sposób równomierny. W celu uzyskania takiej jakości modeli za pomocą fal ultradźwiękowych, konieczne byłoby zbudowanie formy tomografu ultradźwiękowego z przewodzącym medium. 6. Osiągnięte rezultaty (projekty, programy, raporty, opracowane materiały – przygotowane lub wysłane, zgłoszenia patentowe, patenty, publikacje, prezentacje konferencyjne, wdrożenia, nagrody, wyróżnienia itp.): Strona 20 z 20 - oprogramowanie do przestrzennej rekonstrukcji za pomocą ultrasonografii i kontroli dokładności w porównaniu z modelami w formacie STL pochodzącymi z rentgenowskiej tomografii komputerowej; - w przygotowaniu publikacja do czasopisma Acta of Bioengineering and Biomechanics pt. "3D bone shape modelling basing on dataset recorded by ultrasound free-hand navigated probe". 7. Staże, konferencje, sympozja, seminaria, szkolenia, spotkania, nawiązane kontakty, uzgodnienia, itp.: - kontynuacja wspołpracy z Priv. Doz. Peter Kepplerem z Universitaet Klinikum in Ulm oraz niemiecką firmą Aesculap BBraun, współpracy w zakresie rozwijania systemu nawigowanej głowicy ultrasonograficznej w zastosowaniu do pomiaru geometrii struktur kostnych, planowania i wspomagania zabiegu korekcji deformacji kończyn, w szczególności tzw. singlecut osteotomy - ukończenie stażu w gabinecie ortopedycznym Prof. Szymona Dragana w zakresie pomiaru geometrii struktur kręgosłupa z wykorzystaniem nawigowanej głowicy ultrasonograficznej wykonanie pomiarów na grupie probantów (Do Sprawozdania Końcowego należy dołączyć pierwsze strony omówionych lub wykazanych materiałów, pism lub dokumentów) ………………………… Data i podpis Stypendysty 8. Opinia Promotora (Opiekuna naukowego) nt. wykonanych badań i osiągniętych rezultatów oraz ich zgodności z zaplanowanymi i przydatności w przygotowywanej rozprawie doktorskiej: ……………………………………………………….………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… .......................................... data i podpis