P R O G R A M W Y C H O W A W C Z Y
Transkrypt
P R O G R A M W Y C H O W A W C Z Y
PROGRAM WYCHOWAWCZY Założenia programowe Proces wychowania obejmuje działania rodzące się w sferze społecznej a realizowane w rozwoju jednostki. Relacja ta ujawnia konieczność przyjmowania zapewniających harmonię owego rozwoju kompromisów, wymaga równocześnie wyraźnego określenia zarówno zakresu praw uczestniczących w nim podmiotów, jak i charakteru występujących między nimi zależności. Mamy świadomość, że wychowanie powinno budować g o d n o ś ć - oznacza zatem o d p o w i e d z i a l n oś ć. Historia szkolnictwa uczy nas, że wychowaniem nie można administrować, nie można nim zarządzać, nie służy mu formalizowanie. Wychowania nie można się też wyrzec, nie można się przed nim uchylić. Niewłaściwe jest zatem zastępowanie wychowania wyposażaniem ucznia w techniki zachowania i działania bez ugruntowania aksjologicznego. Wychowanie domaga się autentycznych relacji, relacji osobowych. Ponieważ musi być świadectwem prawdy, nie może być oderwane od wartości. Proces ten odsłania to, co płytkie, obnaża grę pozorów. Dlatego błędem jest ujmowanie wychowania w kategoriach stosunków ekonomicznych, relacji rynkowych, czy kategoriach teorii zarządzania. W rzeczywistości dla wszystkich, którzy mierzyli się z rolą wychowawcy, te efektowne formuły są sprzeczne z istotą wychowania. Wychowanie powinno polegać na konkretnych działaniach i zmierzać do określonych celów, ale jednocześnie , co wszyscy wielcy wychowawcy potwierdzają, doświadczenie to ma w sobie coś mistycznego. Wychowawca w swoim działaniu musi zakładać niespodziankę, musi godzić się z niewiadomą, musi dopuszczać niezgodę, porażkę, musi pozostawić pole dla improwizacji, a nawet fantazji. Z drugiej strony wychowanie nigdy nie może być w założeniu eksperymentem, byłoby wówczas czymś najgroźniejszym: eksperyment prowadzi do uprzedmiotowienia tych, którzy mu podlegają ( znamy systemy wychowawcze totalitaryzmu ). Wychowanie - jednak zawsze – pozostanie p r ó b ą , próbą która wymaga od nas jednoznaczności, konsekwencji, i uporu, a jednocześnie tolerancji, zrozumienia i pokory... Czym zatem jest wychowanie ? W pracy szkoły oznacza ono z a d a n i e , które stawiamy zarówno przed wychowawcami, jak i przed wychowankami – samowychowanie jest jedną z dróg do określanego tu celu. Podstawowym, a zarazem szczególnym zadaniem wychowawczym jest przekształcanie uniwersalnych wartości, jak: wolność, godność, wierność, uczciwość itp. w osobiste cele każdego ucznia. Oddziaływanie szkoły polega na pozwalających na rozwój jej dostarczaniu młodzieży doświadczeń aktywności poznawczej, społecznej i samowychowawczej, stanowiących nowe wyzwania. Tworzenie sytuacji, w których uczeń musi mierzyć się z zadaniem , odsłania prawdziwy potencjał jego możliwości, ujawnia nowe cechy jego osobowości czy charakteru. Zadania podsuwane uczniom w procesie wychowania stanowić winny swoistą próbę – naturalną dla wieku naszych wychowanków jest chęć jej sprostania. Odwaga, wytrwałość i wzajemne zaufanie warunkują osiągnięcie przyjętego przez uczestników procesu wychowania celu. 1. PODSTAWA PRAWNA Proces wychowania winien być oparty na przepisach prawa obowiązujących w naszym kraju. Przepisy te mają na celu zagwarantowanie dziecku jako człowiekowi poszanowanie jego godności, zapewnienie bezpieczeństwa i optymalnego rozwoju jego osobowości. KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Artykuł 48, ust. 1 „Rodzice mają prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami. Wychowanie to powinno uwzględniać stopień dojrzałości dziecka, a także wolność jego sumienia i wyznania oraz jego przekonania.” Artykuł 53, ust. 3 „Rodzice mają prawo do zapewnienia dzieciom wychowania i nauczania moralnego i religijnego zgodnie ze swoimi przekonaniami.” Artykuł 70, ust. 1 „Każdy ma prawo do nauki. Nauka do 18 roku życia jest obowiązkowa.” Artykuł 72, ust. 1 i ust. 3 „Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka. Każdy ma prawo żądać od organów władzy publicznej ochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją. W toku ustalania praw dziecka organy władzy publicznej oraz osoby odpowiedzialne za dziecko obowiązane są do wysłuchania i w miarę możliwości uwzględnienia zdania dziecka.” PREAMBUŁA - USTAWA Z DNIA 7 WRZEŚNIA 1991r O SYSTEMIE OŚWIATY (Dz. U. z 1996r Nr. 67, poz. 329 z późn. zm.) „Oświata w Rzeczypospolitej Polskiej stanowi wspólne dobro całego społeczeństwa; kieruje się zasadami zawartymi w Konstytucji Rzeczypospolitej polskiej, a także wskazaniami zawartymi w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Konwencji o Prawach Dziecka. Nauczanie i wychowanie - respektując chrześcijański system wartości - za podstawę przyjmuje uniwersalne zasady etyki. Kształcenie w wychowanie służy rozwijaniu u młodzieży poczucia odpowiedzialności, miłości Ojczyzny oraz poszanowania dla polskiego dziedzictwa kulturowego, przy jednoczesnym otwarciu się na wartości kultur Europy i świata. Szkoła winna zapewnić każdemu uczniowi warunki niezbędne do jego rozwoju, przygotować go do wypełniania obowiązków rodzinnych i obywatelskich w oparciu o zasady solidarności, demokracji, tolerancji, sprawiedliwości i wolności.” USTAWA O SYSTEMIE OŚWIATY - RADA RODZICÓW - ART. 53 i 54 W szkole może działać rada rodziców, stanowiąca reprezentację rodziców uczniów; Zasady tworzenia rady rodziców uchwala ogół rodziców uczniów tej szkoły; Rada rodziców uchwala regulamin swojej działalności, który nie może być sprzeczny ze statutem szkoły; Rada rodziców może występować do organu prowadzącego szkołę, organu sprawującego nadzór pedagogiczny, dyrektora, rady pedagogicznej oraz rady szkoły z wnioskami i opiniami dotyczącymi wszystkich spraw szkoły; W celu wspierania działalności statutowej szkoły rada rodziców może gromadzić fundusze z dobrowolnych składek rodziców oraz innych źródeł. Zasady wydatkowania funduszy rady rodziców określa regulamin, o którym mowa w art. 53, ust. 3 KONWENCJA O PRAWACH DZIECKA - ARTYKUŁ 29 Konwencja o Prawach Dziecka jest wymieniona w preambule ustawy o systemie oświaty, w związku z tym nakłada ona na realizatorów ustawy obowiązek kierowania się jej przesłaniem podczas stosowania prawa, pisania aktów wykonawczych, podejmowania decyzji, a także podczas naszej codziennej pracy wychowawczej. Państwa - Strony są zgodne, że nauka dziecka będzie ukierunkowana na: rozwijanie w jak najpełniejszym zakresie osobowości, talentów oraz zdolności umysłowych i fizycznych dziecka; rozwijanie w dziecku szacunku dla praw człowieka i podstawowych swobód oraz dla zasad zawartych w Karcie Narodów Zjednoczonych; rozwijanie w dziecku szacunku dla jego rodziców, jego tożsamości kulturowej, języka i wartości, dla wartości narodowych kraju, w którym mieszka dziecko, kraju, z którego dziecko pochodzi, jak i dla innych kultur; przygotowanie dziecka do odpowiedzialnego życia w wolnym społeczeństwie, w duchu zrozumienia, pokoju, tolerancji, równości płci oraz przyjaźni między wszystkimi narodami, grupami etnicznymi, narodowymi i religijnymi oraz osobami rdzennego pochodzenia; rozwijanie w dziecku poszanowania środowiska naturalnego; KODEKS RODZINNY I OPIEKUŃCZY - USTAWA Z DNIA 25 LUTEGO 1964r. Szkoła - w tym wychowawca, jedynie wspiera działania wychowawcze rodziny, a nie wyręcza jej w swych podstawowych zadaniach opiekuńczych i wychowawczych. Jeśli uznamy, że rodzice nie wywiązują się ze swoich zadań, czyli istnieje prawdopodobieństwo naruszenia dobra dziecka, wychowawca ma prawo i obowiązek powiadomienia o tym fakcie sądu opiekuńczego, który po przeprowadzeniu postępowania wyda stosowne zarządzenia. Art. 92. Dziecko pozostaje aż do pełnoletności pod władzą rodzicielską. Art. 95. Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka. Dziecko pozostające pod władzą rodzicielską winno rodzicom posłuszeństwo. Władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. Art. 96. Rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim. Obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień. USTAWA Z DNIA 26 STYCZNIA 1982r. - KARTA NAUCZYCIELA- ARTYKUŁ 6 Nauczyciel obowiązany jest rzetelnie realizować zadania związane z powierzonym mu stanowiskiem oraz podstawowymi funkcjami szkoły: dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą; wspierać każdego ucznia w jego rozwoju oraz dążyć do pełni własnego rozwoju osobowego. Nauczyciel zobowiązany jest kształcić i wychowywać młodzież w umiłowaniu Ojczyzny, w poszanowaniu Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w atmosferze wolności sumienia i szacunku dla każdego człowieka; dbać o kształcenie u uczniów postaw moralnych i obywatelskich zgodnie z ideą demokracji, pokoju i przyjaźni miedzy ludami różnych narodów, ras i światopoglądów. USTAWA Z DNIA 7 STYCZNIA 1993r. O PLANOWANIU RODZINY, OCHRONIE PŁODU LUDZKIEGO I WARUNKACH DOPUSZCZALNOŚCI PRZERYWANIA CIĄŻY (Dz. U. Nr. 17, poz. 78 z 1993r. z późniejszymi zmianami) Artykuł 4 ust. 1- Do programów nauczania szkolnego wprowadza się wiedzę o życiu seksualnym człowieka, o zasadach świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa, o wartości rodziny, życia w fazie prenatalnej oraz metodach i środkach świadomej prokreacji. Artykuł 4 ust. 3- Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania ustali, w drodze rozporządzenia, sposób nauczania szkolnego i zakres treści, o których mowa w ust. 1 zawartych w podstawie programowej kształcenia ogólnego oraz wprowadzi do systemu nauczycieli tematykę określoną w ust. 1. dokształcania i doskonalenia ROZPORZĄDZENIE MENiS Z DNIA 31 STYCZNIA 2002r. (Dz. U. z 2002r. Nr. 10 poz. 96) zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (§2, ust. 1, pot.1) Cele i zadania szkoły wynikają z przepisów prawa oraz uwzględniają program wychowawczy szkoły i program profilaktyki dostosowany do potrzeb rozwojowych uczniów oraz potrzeb danego środowiska. Program wychowawczy szkoły i program profilaktyki uchwala rada pedagogiczna po zasięgnięciu opinii rady rodziców i samorządu uczniowskiego. Rozporządzenia te dotyczą szkół podstawowych, gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych celem wspomagania ucznia w jego wszechstronnym rozwoju. MISJA M i s j ą SZKOŁY naszej szkoły jest dbanie o wszechstronny rozwój każdego ucznia, na wszystkich etapach nauki (gimnazjum i liceum), w celu przygotowania absolwenta do pełnego życia „ w procesie stawania się człowiekiem”. WIZJA Absolwent ABSOLWENTA SZKOŁY naszej szkoły to: człowiek o wysokim poczuciu godności, prawy, dokonujący świadomie wartościowych moralnie wyborów, szanujący siebie i innych, wrażliwy na piękno, reagujący na krzywdę, otwarty na świat obywatel znający narodową przeszłość, zakorzeniony w tradycji, światły, zdolny podjąć dalsze kształcenie na wybranym kierunku studiów, znający normy zachowań i zasady życia w społeczeństwie, odnajdujący radość w twórczym działaniu, dbający o zdrowie jako warunek własnej aktywności i niezależności SZCZEGÓŁOWE ZADANIA PROWADZĄCE DO SPEŁNIENIA MISJI - przekazywanie rzetelnej wiedzy i kształcenie umiejętności, - rozwijanie ciekawości badawczej i aktywności własnej ucznia, - - rozwijanie wyobraźni i wrażliwości, kształcenie zainteresowań i zachęcanie do podejmowania nowych zadań, - stwarzanie możliwości konfrontowania własnych poglądów i dokonań z osiągnięciami i zdaniem innych, - kształtowanie umiejętności krytycznej oceny rzeczywistości, - kształtowanie poczucia przynależności do społeczności lokalnej, narodowej, europejskiej i wspólnoty ogólnoludzkiej, - przygotowanie do życia w rodzinie i społeczeństwie obywatelskim, - przygotowanie do udziału w kulturze, - budzenie twórczej aktywności i autoekspresji, - kształtowanie postaw prozdrowotnych, - budowanie kultury fizycznej uczniów, - wyrabianie świadomego stosunku do powinności i celu życia, odpowiedzialności za swoje słowa i czyny. Program w y c h o w a w c z y Zespołu Szkół wypływa z przyjętych przez Radę Pedagogiczną, Radę Rodziców i Samorząd Uczniowski celów i zasad statutowych. Przyjmujemy w nim, że za proces wychowania odpowiadają wszyscy pracownicy szkoły. Proces ten organizują w.w. podmioty, wychowawcy i zespoły klasowe we współpracy z pedagogiem szkolnym. Cele ogólne dotyczą wspierania budowy pełnej osobowości ucznia i obejmują jego rozwój zdrowotny, emocjonalny, intelektualny oraz społeczny. Cele szczegółowe oraz pierwszy plan zadań wychowawczych formułują Statuty Szkół. PODSTAWOWE OBSZARY WYCHOWAWCZEGO ODDZIAŁYWANIA uwzględniane we wszystkich planach pracy placówki. zakorzenianie w tradycji narodowej (historycznej i kulturowe) zakorzenianie w wartościach uniwersalnych przygotowanie do życia w społeczeństwie demokratycznym motywowanie indywidualnego rozwoju uczniów wychowanie zdrowotne, w tym profilaktyka uzależnień działania opiekuńcze współpraca z rodzicami i instytucjami wspierającymi pracę wychowawczą WSPÓŁPRACA I ZASADY WSPÓŁDZIAŁANIA NAUCZYCIELI Z RODZICAMI W ramach realizacji programu wychowawczego szkoły ściśle współpracujemy z rodzicami uczniów. Rodzice są partnerami nauczycieli w procesie wychowawczym. Chcemy, aby rodzice byli współorganizatorami tworzenia programów wychowawczych i czynnie uczestniczyli w życiu szkoły, dlatego też współpraca ta polega na: zaznajamianiu rodziców z przepisami prawa wewnątrzszkolnego wdrażaniu rodziców do organizowania imprez i uroczystości szkolnych poszerzaniu wiedzy pedagogicznej rodziców poprzez organizowanie spotkań ze specjalistami wielu dziedzin nauki np. pedagogiem szkolnym, policjantem, psychologiem, lekarzem organizowaniu prelekcji na tematy związane z zażywaniem różnego rodzaju używek przez młodzież w wieku dorastania organizowaniu spotkań klasowych z wychowawcą wymianie opinii i spostrzeżeń na temat dziecka; proponowaniu rodzicom określonych form oddziaływań wychowawczych udzielaniu sobie wzajemnej pomocy i wsparcia Zasady współdziałania nauczycieli z rodzicami: 1. Zasada pozytywnej uwarunkowane motywacji. dobrowolnością Skuteczne udziału, współdziałanie świadomością celowości współpracy i korzyści z nią związanych. 2. jest Zasada partnerstwa. Nauczyciele i rodzice mają równe prawa i obowiązki. Obie strony powinny dążyć do budowania wspólnoty wychowującej. 3. Zasada wielostronnego przepływu informacji. Umożliwia on konfrontowanie różnych opinii i ocen na temat problemów bądź sukcesów wychowawczych oraz konfrontowanie rodzaju oddziaływań i ich rezultatów. 4. Zasada jedności oddziaływań. Nauczyciele i rodzice są zgodni, co do celów wychowawczych, form i metod ich osiągania. 5. Zasada aktywnej i systematycznej współpracy. Współdziałanie rodziców i nauczycieli w obszarze wychowania wymaga czynnego udziału i stałego zaangażowania w inicjowanie i podejmowanie działań na rzecz tegoż wychowania. ODPOWIEDZIALNOŚĆ WYCHOWUJĄCYCH -- RODZICÓW I NAUCZYCIELI Rodzice i nauczyciele są osobami wychowującymi. Dlatego też jako wychowawcy powinni: Dostrzegać każdego wychowanka jako wartość podstawową i naczelną, a tym samym wyrażać dla niego swoje najwyższe uznanie jako osoby ludzkiej. Traktować wychowanka podmiotowo, a nie instrumentalnie, nie redukować go do przedmiotu własnych oddziaływań. Nie odmawiać wychowankowi niezbywalnych praw, w tym szczególnie prawa do szacunku, wyrażania własnych myśli i uczuć, ponoszenia odpowiedzialności za siebie i dokonywania wyborów zgodnie z dobrem wspólnym. Dawać wychowankowi do zrozumienia, że jako osoba nie jest pozbawiony również zobowiązań i powinności, jakie ma do spełnienia wobec siebie i innych. Wysoko cenić w wychowanku rozwój moralny i duchowy, czyli uznawać prymat „być” przed „mieć”, osoby przed rzeczą, etyki przed techniką, a miłosierdzie przed sprawiedliwością. ZADANIA WYCHOWAWCY KLASOWEGO : Prowadzenie dokumentacji Integracja zespołu klasowego Poznanie środowiska uczniów Kontakty z rodzicami Współpraca z instytucjami Diagnoza ucznia i klasy szkolnej Realizacja programu wychowawczego UMIEJĘTNOŚCI WYCHOWAWCY KLASOWEGO: Umiejętność rozwiązywania problemów, konfliktów Umiejętności organizacyjne Umiejętności interpersonalne DOKUMENTACJA PRACY WYCHOWAWCZEJ Do podstawowych dokumentów zawierających dokumentację wychowawczej, za którą odpowiada wychowawca należą: 1. Dziennik lekcyjny 2. Arkusze ocen 3. Świadectwa szkolne pracy EWALUACJA PROGRAMU WYCHOWAWCZEGO W celu ewaluacji programu wychowawczego wykorzystywane są następujące metody i narzędzia: - ankieta, kwestionariusze ankiet, - wywiad, rozmowa, zestawienia zagadnień, kwestionariusze rozmów, dyspozycje, - analiza dokumentów, - obserwacja. PROPOZYCJE BLOKÓW TEMATYCZNYCH GODZIN WYCHOWAWCZYCH GIMNAZJUM INTEGRACJA GRUPY - wzajemne poznawanie się - tworzenie norm grupowych - rozwijanie umiejętności współdziałania w grupie - integracja zespołu - budowanie otwartości - kształtowanie umiejętności współdziałania JAK SIĘ UCZYĆ? - ćwiczenia koncentracji uwagi - planowanie czasu poświęconego na naukę - techniki zapamiętywania - metody radzenia sobie ze stresem, techniki relaksacyjne TRENING KREATYWNOŚCI I TWÓRCZOŚCI - stymulowanie myślenia twórczego - twórcze rozwiązywanie problemów ROZWÓJ OSOBISTY - samopoznanie (moje mocne i słabe strony, zainteresowania, osobowość, umiejętności) - kształtowanie umiejętności różnicowania emocji - budowanie poczucia własnej wartości RADZENIE SOBIE Z WŁASNĄ I CUDZĄ AGRESJĄ - nabywanie pozytywnego nastawienia do siebie i do swojego życia - tolerancja - sposobem na życie, profilaktyka zachowań agresywnych - dostrzeganie własnych kompleksów - umiejętne okazywanie uczuć NAŁOGI CZY SILNA WOLA I ZDROWIE? - dostrzeganie przyczyn i skutków nałogów ( w tym środków psychoaktywnych) - kształtowanie poczucia własnej wartości MARZENIA – JAK JE REALIZOWAĆ? - dostrzeganie wartości marzeń w życiu człowieka - rozwijanie swoich zainteresowań, cierpliwości i optymizmu STRES – JAK SOBIE Z NIM RADZIĆ? - metody radzenia sobie ze stresem, techniki relaksacyjne - choroby będące wynikiem przewlekłego stresu KOMUNIKOWANIE SIĘ, ROZWIĄZYWANIE KONFLIKTÓW - kształtowanie umiejętności komunikowania się - kształtowanie umiejętności aktywnego słuchania - bariery komunikacyjne - metody rozwiązywania konfliktów TRUDNOŚCI OKRESU DORASTANIA - dorastanie – czy musi być problemem? - czy „konflikt pokoleń” jest nieunikniony? - dojrzewanie dziewcząt i chłopców (zajęcia w grupach) SUKCES - czym jest sukces? - jak osiągnąć sukces? - ludzie sukcesu ASERTYWNOŚĆ - wprowadzenie pojęcia „zachowanie asertywne” - rozpoznanie obszarów własnej asertywności - rozpoznawanie zachowań asertywnych - przyznawanie sobie asertywnych praw - jak radzić sobie z odtrąceniem - reagowanie na krytykę TRADYCJA I NOWOCZESNOŚĆ, W KRĘGU WARTOŚCI - realizacja programu „Wartościowe życie” - jak tworzy się tradycja, z czego wynikają propozycje jej zmian - normy społeczne sterujące zachowaniem człowieka w określonych sytuacjach życiowych - zasady savoir – vivre UMIEJĘTNOŚC ODBIORU INFORMACJI PRZEKAZYWANYCH PRZEZ ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU - magia reklamy - uczenie odporności na treści negatywne - umiejętność odróżniania prawdy od fałszu - cyberprzemoc PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ WIEKU DORASTANIA - przyczyny uzależnień od środków psychoaktywnych - miejsca oferujące pomoc osobom eksperymentującym i uzależnionym od środków psychoaktywnych (alkohol, narkotyki, leki) - działania ryzykowne podejmowane przez młodzież, odpowiedzialność prawna nieletnich (niebezpieczne zabawy, nawiązywanie znajomości przez Internet, zachowania przestępcze) DORADZTWO ZAWODOWE - określenie predyspozycji zawodowych (mocne, słabe strony, czynniki zdrowotne, osobowościowe, umiejętności) - analiza oferty szkół ponadgimnazjalnych UMIEJĘTNOŚC AUTOPREZENTACJI - merytoryczne przygotowanie wystąpień - umiejętność doboru właściwego stroju do okoliczności - umiejętność prowadzenia rozmowy - świadomość mowy ciała i innych sygnałów pozawerbalnych LICEUM INTEGRACJA GRUPY - wzajemne poznawanie się - tworzenie norm grupowych - rozwijanie umiejętności współdziałania w grupie - integracja zespołu - budowanie otwartości - kształtowanie umiejętności współdziałania JAK SIĘ UCZYĆ? - ćwiczenia koncentracji uwagi - planowanie czasu poświęconego na naukę - techniki zapamiętywania - metody radzenia sobie ze stresem, techniki relaksacyjne TRENING KREATYWNOŚCI I TWÓRCZOŚCI - stymulowanie myślenia twórczego - twórcze rozwiązywanie problemów ROZWÓJ OSOBISTY - samopoznanie (moje mocne i słabe strony, zainteresowania, osobowość, umiejętności) - kształtowanie umiejętności różnicowania emocji - budowanie poczucia własnej wartości BUDOWANIE TOLERANCJI - przyczyny zachowań nietolerancyjnych, - tolerancja w odniesieniu do wiary, mniejszości społecznych, skal wartości, poglądów - tolerancja a obojętność i lekceważenie MARZENIA – JAK JE REALIZOWAĆ? - dostrzeganie wartości marzeń w życiu człowieka rozwijanie swoich zainteresowań, cierpliwości i optymizmu STRES – JAK SOBIE Z NIM RADZIĆ? - metody radzenia sobie ze stresem, techniki relaksacyjne - choroby będące wynikiem przewlekłego stresu KOMUNIKOWANIE SIĘ, ROZWIĄZYWANIE KONFLIKTÓW - kształtowanie umiejętności komunikowania się - kształtowanie umiejętności aktywnego słuchania - bariery komunikacyjne - metody rozwiązywania konfliktów TRUDNOŚCI OKRESU DORASTANIA - dorastanie – czy musi być problemem? - czy „konflikt pokoleń” jest nieunikniony? - dojrzewanie dziewcząt i chłopców (zajęcia w grupach) SUKCES - czym jest sukces? - jak osiągnąć sukces? - ludzie sukcesu ASERTYWNOŚĆ - wprowadzenie pojęcia „zachowanie asertywne” - rozpoznanie obszarów własnej asertywności - rozpoznawanie zachowań asertywnych - przyznawanie sobie asertywnych praw - jak radzić sobie z odtrąceniem - reagowanie na krytykę TRADYCJA I NOWOCZESNOŚĆ, W KRĘGU WARTOŚCI - realizacja programu „Wartościowe życie” - jak tworzy się tradycja, z czego wynikają propozycje jej zmian - normy społeczne sterujące zachowaniem człowieka w określonych sytuacjach życiowych - zasady savoir – vivre UMIEJĘTNOŚC ODBIORU INFORMACJI PRZEKAZYWANYCH PRZEZ ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU - magia reklamy - uczenie odporności na treści negatywne - umiejętność odróżniania prawdy od fałszu - cyberprzemoc PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ WIEKU DORASTANIA - przyczyny uzależnień od środków psychoaktywnych - miejsca oferujące pomoc osobom eksperymentującym i uzależnionym - działania ryzykowne podejmowane przez młodzież, odpowiedzialność prawna nieletnich i dorosłych (niebezpieczne zabawy, nawiązywanie znajomości przez Internet, zachowania przestępcze) DORADZTWO ZAWODOWE - określenie predyspozycji zawodowych (mocne, słabe strony, czynniki zdrowotne, osobowościowe, umiejętności) - zawody XXI wieku - możliwości kształcenia i doskonalenia zawodowego (analiza uczelni, kierunków studiów, studia za granicą) UMIEJĘTNOŚC AUTOPREZENTACJI - umiejętność doboru właściwego stroju do okoliczności - umiejętność prowadzenia rozmowy - świadomość mowy ciała i innych sygnałów pozawerbalnych CO OZNACZA BYCIE OSOBĄ DOROSŁĄ? - dojrzałość fizyczna, psychiczna, społeczna - odpowiedzialność za siebie i innych - konsekwencje prawne czynów zabronionych popełnianych przez osoby dorosłe PROCES PODEJMOWANIA DECYZJI, ROZWIĄZYWANIE PROBLEMÓW UMIEJĘTNOŚĆ - kształtowanie umiejętności postrzegania sukcesu - kształtowanie umiejętności planowania - analiza wpływów i zależności na nasze decyzje - kształtowanie umiejętności podejmowania decyzji PLANOWANIA,