Pobierz pełny artykuł

Efektywna
Na
plantacjiochrona
Goji: z wizytą w Serbii
Kolcowój szkarłatny (Lycium barbarum), którego owoce są powszechnie
znane jako jagoda goji, cieszy się rosnącą popularnością. Z kiermaszów
i amatorskich ogródków zaczyna wkraczać na plantacje profesjonalnych
ogrodników. W lutowym numerze opisywaliśmy właściwości owoców, pokazywaliśmy największą włoską plantację tej rośliny, podawaliśmy zarys
jej uprawy. Dzisiaj proponujemy inne regiony Europy i polskie akcenty.
Piotr Grel
Redakcja portalu Ogrodinfo.pl
Wśród pionierów
fot. P. Grel
Bałkany – obok Włoch, Hiszpanii i Portugalii
– to największy producent jagód kolcowoju. Na dobrą sprawę określenie „najwięksi producenci” należałoby wziąć właśnie
w cudzysłów. Towarowa uprawa w tych
krajach to produkcja rzędu kilkuset ton
(łącznie). Włosi, Półwysep Iberyjski i Niemcy
produkują drugie tyle. Nie ma dokładnych
danych o powierzchniach uprawy (są na
tyle skromne, że umykają statystykom).
W Bułgarii jest ok. 20 ha plantacji wykazanych w spisie partnerów firmy BioTree
Kilkuletni krzew jagody goji – plantacja w Serbii
46
– producenta metodą in vitro sadzonek
wyselekcjonowanych przez siebie odmian.
Serbowie określają swoją roczną produkcję
na 50–70 ton. Na Bałkanach przeważają
małe, przydomowe plantacje, ale zdarzają się także profesjonalnie przygotowane
i prowadzone plantacje kilkuhektarowe, jak
na przykład ta w miejscowości Nowe Selo
k. Widina (północno-zachodnia Bułgaria)
czy Goliam Czardak k. Płowdiw).
Do tego grona pionierów stopniowo wchodzi Polska. Jedną z firm, która zainteresowała się uprawą krzewu kolcowoju i handlem
owocami jest krakowska Coactum Sp. z o.o.
Lech Kwaśniak, jej prezes, przyznaje, że
o jagodach goji dowiedział się mimochodem – zajmując się paulownią, natrafił
w holenderskich zestawieniach patentów
w dziedzinie rolnictwa na bułgarską firmę
BioTree produkującą materiał szkółkarski
tego gatunku w swoim laboratorium. Zanim dojechał do siedziby BioTree w Sofii,
wiedział już, że polski import z Chin suszonej jagody o cudownych wręcz (vox
populi) właściwościach prozdrowotnych
wynosi 600 ton miesięcznie. Przy czym
parametry tego produktu pozostawiają
trochę do życzenia – u nas jest dosuszany, ale jakości to wiele nie poprawia. Stąd
racjonalna przesłanka, że ta pochodząca
z kontynentalnego klimatu Chin i Tybetu roślina, niewybredna co do stanowiska i gleby, wytrzymała na mróz (nawet
kwiaty znoszą do –7°C, a roślina do –40°C)
powinna w polskich warunkach rosnąć co
najmniej dobrze, skoro na południu Europy
już udowodniła to w górach Bałkanów, na
wyżynach Włoch i Półwyspu Iberyjskiego.
Argumentem było także to, że świeży lub
mrożony owoc z nieodległych plantacji
będzie górował jakością nad wleczonym
tysiące kilometrów suszem. Na pierwszych
odważnych czeka też śmietanka: nie udało
się znaleźć ceny skupu niższej niż 5 €/kg.
Oczywiście nie utrzyma się ona zbyt długo
i tylko na owoce deserowe, ale…
W końcu lipca ub.r. Lech Kwaśniak szybko
sfinalizował rozmowy z szefową BioTree
– inż. Teodorą (Marinową) Georgijewą
– Coactum zostało wyłącznym przedstawicielem bułgarskiej firmy na Polskę. W ofercie znalazły się dwie odmiany ‘JB1’ oraz
‘JB4’. Bułgarzy podzielili się również swoim
(i swoich klientów) know-how.
Jakie wymagania?
Dla kolcowoju szkarłatnego zaleca się stanowisko po uprawie jednorocznych traw
(zbóż), wolne od chwastów wieloletnich.
Raczej nie powinno się plantacji zakładać po sadach i plantacjach owocowych.
Optymalna dla gatunku jest gleba lekka,
piaszczysto-gliniasta, przepuszczalna.
Wzbogaca się ją przed sadzeniem dawką
obornika (20 t/ha) lub nawozami zielonymi na przyoranie. Podstawowe nawożenie
mineralne przed założeniem plantacji to
fosfor w dawce ok. 50–100 kg/ha i potas
– 80 kg/ha). Pole powinno być zaorane na
głębokość 30–35 cm, wyrównane przed
sadzeniem – jesiennym (bardziej zalecane)
lub wiosennym. Sadzenie roślin – rzędowe,
przy amatorskiej uprawie nawet co 2 metry,
natomiast na plantacjach pielęgnowanych
mechanicznie – co 3 m. W rzędach rozstawa
roślin ma wynosić 1,5–1,8 m.
Truskawka, malina, jagody
Na plantacji
W pierwszym roku po posadzeniu krzewy
powinny rosnąć swobodnie, budując system korzeniowy. Korekty części nadziemnej
powinny być niewielkie – usuwa się pędy
wyrastające pod kątem większym niż 45°
– będą się przewieszały, pełzały po ziemi.
Krzew staramy się doprowadzić do wysokości około 1,5 m i na niej utrzymać, skracając
ewentualne silniej rosnące pędy. Pozostawia
się 1 lub 2 najsilniejsze, pozostałe, zwłaszcza
krótkie – są wycinane. Krzewy przywiązuje
się do podpór czy drutów rusztowania.
Pielęgnacja roślin
Dla starszych krzewów proponowane jest
zasadnicze cięcie na przedwiośniu oraz
letnie. Dla odmian o szybkim i silnym wzroście (‘GB1’) zaleca się cylindryczny kształt
korony z pędami wyrastającymi co najmniej
35 cm nad powierzchnią gleby i rosnącymi
ukośnie ku górze pod kątem mniejszym niż
45°. Będą one kwitły sukcesywnie przez
cały sezon i na całej długości – te pionowe
mają tendencję do zawiązywania owoców
wyłącznie w szczytowych partiach.
Bardziej wiotkie pędy, słabiej rosnące tworzy odmiana ‘JB4’. Dla niej proponuje się
formę parasola. Wycina się do wysokości
80 cm wszystkie boczne pędy z wybranego
silnego pędu głównego. Z wyrastających
wyżej (też pod kątem nie większym niż
45°) wybiera się kilka silniejszych i z nich
formuje 1–2-piętrową „czaszę” parasola.
Podczas cięcia letniego wycina się pędy
rosnące w kierunku środka krzewu, słabe,
‘JB1’ jest w opinii T. Georgijewej odmianą bardziej wytrzymałą,
mniej wymagającą co do stanowiska i pielęgnacji, z owocami
słodko-winno-kwaśnymi.
‘JB4’ – bardziej wymagająca, delikatniejsza, w zastoiskach mrozowych
zaleca się okrywać na zimę karpy korzeniowe kopczykami ziemi.
Owoce słodsze od ‘JB1’.
zagęszczające koronę pędy z pąków bocznych. W sezonie można uformować z bocznych pędów 4–6 pięter. Korona powinna
być luźna – ważny jest dostęp słońca oraz
przewiew dla zmniejszenia możliwości porażania roślin przez mączniaka właściwego.
Krzewy trzeba w sezonie czyścić ze zbędnych pędów, usuwać odrosty korzeniowe pojawiające się licznie, zwłaszcza
w miejscach uszkodzeń korzeni (przy
pielęgnacji).
Plantacje wymagają nawadniania – najlepszymi systemami są instalacje kroplowe.
Technologia i know-how
BioTree praktykuje sprzedaż swojego materiału szkółkarskiego (pojemniki 9 x 9 cm,
przez cały sezon) wraz z opisem technologii
prowadzenia roślin – wskazówkami co do
przygotowania gleby, systemu sadzenia,
nawożenia, pielęgnacji. Klienci-partnerzy
podchodzą do tego jednak dość swobodnie, dobierając optymalne swoim zdaniem
zagęszczenie plantacji.
Prace jednego z przedstawicieli BioTree
mieliśmy okazje zobaczyć w Serbii, koło
Suboticy (na północy kraju). W zaleceniach
Stevana Bošnjaka (A&S Union) przewiduje
się wzbogacanie gleby Bactofilmem (nawóz
mikrobiologiczny) w dawce 1 l/ha – ma on,
aktywizując glebę, zastępować wysianie
części nawozów mineralnych, samą glebę
zaś odkaża się biologicznie preparatem
Trifender WP. Zaleca się również aplikację po 10 g na sadzoną roślinę preparatu mikoryzowego. Sadzonki są jeszcze
wspomagane dawką 10 g/szt. Hydrogelu
Plus mogącego zatrzymać wodę w glebie.
Serbska firma zaleca rozstawę roślin na
plantacji 3 m x 3 m. Ich zakładanie, zdaniem właściciela, jest możliwe w warunkach Serbii także na pogórzach i w górach.
Według jego informacji, kolcowój znosi
siarczyste mrozy do –40°C. Aktualne ceny
skupu jagód goji w Serbii to około 10 €/kg.
Równolegle z promowaniem uprawy
kolcowoju i prozdrowotnych właściwości jagód goji, firma Coactum nawiązuje
kontakty z sieciami sklepów oferujących produkty organicznego rolnictwa,
zamierzając swoim kontrahentom-plantatorom ułatwić zbyt zebranych
owoców.
reklama
Truskawka, malina, jagody
47