Inwestycje-2013-Chojna Prezentacja Kondycja sektora

XXIII Raport Roczny
BEZPOŚREDNIE INWESTYCJE
ZAGRANICZNE W POLSCE
2011-2013
Warszawa, 8 kwietnia 2014 r.
Program seminarium





Napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych i
kondycja sektora zagranicznego w Polsce - J. Chojna
Miejsce nowych państw członkowskich UE w łańcuchu
produkcji sprzętu transportowego – Ł. Ambroziak
Globalizacja działalności badawczej i rozwojowej
przedsiębiorstw transnarodowych: próba oceny miejsca
Polski – W. Burzyński
Bezpośrednie inwestycje zagraniczne i ich rola w awansie
innowacyjnym Chin – A. Wancio
Pytania i dyskusja
Janusz Chojna
Napływ bezpośrednich inwestycji
zagranicznych i kondycja sektora
zagranicznego w Polsce



Napływ BIZ do Polski w latach 2007-2013 na tle UE i
świata
Długookresowa ewolucja pozycji sektora
zagranicznego w gospodarce i handlu zagranicznym
Polski oraz jej determinanty
Podsumowanie i wnioski
Uwarunkowania i wyniki
(+)




Wysoka ocena atrakcyjności
inwestycyjnej Polski
(UNCTAD, Ernst & Young,
AKH)
Stabilny klimat inwestycyjny
(2013) ze średniookresową
tendencją do poprawy
(PAIiIZ)
Stabilna pozycja gospodarki
w rankingach
konkurencyjności
międzynarodowej (WEF, IMD)
Poprawa warunków
prowadzenia działalności
gospodarczej (w latach 20122013 awans o 17 pozycji w
rankingu Banku Światowego)
(-)




Pogłębienie niekorzystnych
tendencji w napływie BIZ
Spadek udziału sektora
zagranicznego w gospodarce
Postępujący spadek
znaczenia firm z kapitałem
zagranicznym w eksporcie
Stopniowa utrata przewag
strukturalnoefektywnościowych firm z
kapitałem zagranicznym nad
firmami krajowymi
Skumulowany miesięczny napływ BIZ
do Polski w latach 2012-2013 (w mln USD)
8000
6000
4000
2000
0
-2000
-4000
-6000
-8000
I
I-II
I-III
I-IV
2012 -323 -3780 -1782 -974
245 1380
2013 1282 666
I-V
I-VI
I-VII I-VIII
I-IX
I-X
I-XI
I-XII
-754 586 1040 2183 2306 5078 7301 5997
1955 -3629 -2992 -2190 -1127 -541 -1657 -6076
Źródło: obliczenia własne na podstawie danych NBP
Napływ BIZ do Polski na tle UE i świata
w latach 2008-2013 (2007=100)
100
75
50
25
0
-25
-50
Polska
UE
Świat
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
100
100
100
63,3
63,4
90,9
55,1
41,8
61,0
60,7
44,1
70,5
87,3
55,1
84,5
25,7
24,1
65,8
-26,0
33,3
73,0
Źródło: obliczenia własne na podstawie danych UNCTAD i NBP
Średni roczny napływ BIZ do Polski na tle UE
i świata w latach 2008-2013 w stosunku
do napływu w 2007 r. (w %)
100
74,3
75
50
44,3
43,6
Polska
UE
25
0
Źródło: obliczenia własne na podstawie danych UNCTAD i NBP
Świat
Czynniki osłabienia napływu
BIZ do Polski

Koniunkturalne – pogorszenie koniunktury
gospodarczej w kraju i za granicą

Statystyczne – likwidacja jednostek
specjalnego przeznaczenia i odpływ
kapitału w tranzycie

Strukturalne – „dezindustrialicja” napływu
BIZ do Polski, stopniowy zanik
dotychczasowych przewag lokalizacyjnych
„Dezindustrializacja” napływu BIZ
do Polski i jej efekty
Udział przetwórstwa przemysłowego i usług
w zobowiązaniach z tytułu napływu BIZ do
Polski w latach 1996, 2003 i 2012 (w %)
60,0
56,7
55,0
57,6
50,0
45,0
Kapitałochłonność i pracochłonność
projektów zrealizowanych przy
współpracy PAIiIZ w 2013 r.
w przetwórstwie przemysłowym
i usługach

Wartość zainwestowanego
kapitału w przeliczeniu na 1
projekt 3,5-krotnie wyższa w
przemyśle niż w usługach (30,8
mln EUR wobec 8,9 mln EUR)

Przeciętne efekty w dziedzinie
zatrudnienia ponad 2-krotnie
silniejsze w usługach niż w
przemyśle (464 wobec 208
zatrudnionych na 1 projekt)
45,0
40,0
37,2
35,0
30,0
31,7
28,6
25,0
20,0
1996
2003
Przetwórstwo przemysłowe
2012
Usługi
Źródło: obliczenia własne na podstawie
danych NBP
Źródło: obliczenia własne na podstawie
danych PAIiIZ
Składowe oceny pozycji sektora
zagranicznego w gospodarce Polski
OCENA ILOŚCIOWA
wskaźniki udziału









liczba podmiotów
liczba pracujących
przychody z całokształtu
działalności
sprzedaż eksportowa
inwestycje na nowe środki
trwałe
aktywa trwałe
aktywa obrotowe
kapitał własny
zobowiązania
OCENA JAKOŚCIOWA
wskaźniki strukturalno
-efektywnościowe



wydajność pracy
skłonność do eksportu
techniczne zaawansowanie
eksportu
40
300
30
250
20
200
10
150
0
100
1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012
udział sektora zagranicznnego w %
przewaga strukturalno-efektywnościowa nad sektorem krajowym
Źródło: obliczenia własne na podstawie danych GUS
sektor krajowy=100
udział w %
Udział sektora zagranicznego w gospodarce Polski
i jego przewaga nad sektorem krajowym w zakresie
wskaźników strukturalno-efektywnościowych
w latach 1995-2012
Udział firm z kapitałem zagranicznym w gospodarce Polski
w 2012 r. wg składowych wskaźnika syntetycznego
i jego zmiany w stosunku do 2004 r.
Wyszczególnienie
2012 r. (%)
2012/04 (pp)
Liczba pracujących
30,2
+5,5
Zobowiązania
45,8
+1,1
Liczba podmiotów
16,2
+0,9
Aktywa trwałe
35,4
-1,5
Przychody
39,6
-2,0
Aktywa obrotowe
41,1
-2,8
Kapitał własny
32,5
-2,8
Sprzedaż eksportowa
67,0
-4,3
Inwestycje w środki trwałe
35,6
-9,9
Źródło: GUS i obliczenia własne
Firmy z kapitałem zagranicznym w polskim
eksporcie i imporcie towarowym w latach
1994-2012 (udział w %)
60,0
50,0
40,0
30,0
20,0
1994
1997 1999
2000
2001 2002
2003
2004
2005 2006
2007
2008 2009
2010
2011 2012
eksport
25,0
43,0
51,6
56,2
53,6
55,9
57,6
56,7
57,4
56,5
56,7
55,0
54,8
52,8
51,1
48,8
import
32,9
49,9
55,8
54,2
57,6
59,8
62,6
60,6
61,4
55,6
54,4
52,4
54,1
54,2
52,3
49,6
Źródło: GUS i obliczenia własne
Udział wybranych grup towarowych w eksporcie
firm z kapitałem zagranicznym
w latach 1995-2012 (w %)
30
20
10
0
1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003
CN 30
CN XI
2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012
CNXVI
CN 87
CN XVIII
Uwag: CN 30 – produkty farmaceutyczne, CN XI – materiały i wyroby włókiennicze,
CN XVI – maszyny i urządzenia, sprzęt elektryczny i elektrotechniczny,
CN 87 – pojazdy nieszynowe oraz ich części i akcesoria, CN XVIII – przyrządy,
narzędzia i aparaty optyczne, pomiarowe i medyczne, zegary, instrumenty muzyczne
Źródło: GUS i obliczenia własne
Przyczyny pogorszenia pozycji sektora
zagranicznego w gospodarce i handlu
zagranicznym Polski




Osłabienie napływu BIZ
Zmiana sektorowej struktury napływu BIZ
Duża wrażliwość struktury geograficznej i
towarowej eksportu na negatywne efekty
osłabienia koniunktury zewnętrznej
Poprawa międzynarodowej
konkurencyjności firm sektora krajowego
Wykorzystanie funduszy europejskich w firmach z kapitałem
zagranicznym (FKZ) i w firmach z kapitałem polskim (FKP)
w 2013 r. (odsetek korzystających w %) oraz efekty
wykorzystania funduszy (% wskazań korzystających)
FKZ (%)
FKP (%)
FKZ-FKP
(PP)
Korzystający
27,0
36,5
-9,5
Ulepszenie parku
maszynowego
65,0
74,1
-9,1
Poprawa kwalifikacji
personelu
45,0
31,0
14,0
Poprawa jakości produkcji
35,0
46,6
-11,6
Wzrost produkcji na rynki
zagraniczne
10,0
29,3
-19,3
Wzrost produkcji na rynek
krajowy
5,0
24,1
-19,1
Wyszczególnienie
Uwaga: dane dotyczą firm eksportujących z sekcji przetwórstwa przemysłowego
Źródło: badanie ankietowe IBRKK
Podsumowanie i wnioski

Wyczerpywanie się dotychczasowego modelu
zaangażowania inwestorów zagranicznych w Polsce

Podstawowe wyzwania dla sektora zagranicznego w
Polsce:
krótkookresowe – wykorzystanie szans związanych z
oczekiwanym ożywieniem światowego napływu BIZ w
latach 2014-2015
średnio- i długookresowe – zmiana pozycji firm w
globalnych łańcuchach wartości

Konieczność aktywnej polityki państwa w budowaniu
nowych przewag lokalizacyjnych, opartych na wysokich
kwalifikacjach pracowników, innowacyjności i postępie
technicznym
Dziękuję za uwagę
[email protected]