Domeyko na AGH (5)

W dniu 3 grudnia br. na centralnej uroczystoœci Dnia Górnika w KGHM Polska MiedŸ S.A.
prof. dr hab. in¿. Zdzis³aw K³eczek z Wydzia³u
Górnictwa i Geoin¿ynierii, zosta³ odznaczony
Krzy¿em Komandorskim Orderu Odrodzenia
Polski.
Krzy¿ Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
– prof. dr hab. in¿. Ryszard Uberman
Wydzia³ Górnictwa i Geoin¿ynierii
– prof. dr hab. Stefan W. Alexandrowicz
Wydzia³ Geologii, Geofiz.i Ochrony Œrodow.
Krzy¿ Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
– prof. dr hab. in¿. Wies³aw Kozio³
Wydzia³ Górnictwa i Geoin¿ynierii
– prof. dr hab. in¿. Wojciech Batko
Wydzia³ In¿ynierii Mechanicznej i Robotyki
– prof. dr hab. Andrzej Podsiad³o
Wydzia³ In¿ynierii Mechanicznej i Robotyki
– prof. dr hab. in¿. Jan Osika
Wydzia³ Metali Nie¿elaznych
– prof. dr hab. in¿. Czes³aw Malinowski
Wydzia³ Metali Nie¿elaznych
– prof. dr hab. Andrzej Maksymowicz
Wydzia³ Fizyki i Techniki J¹drowej
– dr in¿. Andrzej Koch
Wydzia³ Matematyki Stosowanej
Z³oty Krzy¿ Zas³ugi
– dr hab. in¿. Marian Branny
Wydzia³ Górnictwa i Geoin¿ynierii
– dr in¿. Ignacy £uczak
Wydzia³ Górnictwa i Geoin¿ynierii
– prof. dr hab. in¿. Andrzej Zorychta
Wydzia³ Górnictwa i Geoin¿ynierii
Na podstawie materia³ów dostarczonych przez Dzia³ Kadrowo P³acowy
Ordery i odznaczenia pañstwowe
wrêczenie 13 grudnia 2002
– prof. dr hab. in¿. Stanis³aw Dubiel
Wydzia³ Wiertnictwa, Nafty i Gazu
– dr in¿. Alicja Frysztak-Wo³kowska
Wydzia³ Wiertnictwa, Nafty i Gazu
– dr Aleksandra Lewkiewicz-Ma³ysa
Wydzia³ Wiertnictwa, Nafty i Gazu
– dr in¿. Czes³aw Rybicki
Wydzia³ Wiertnictwa, Nafty i Gazu
– dr in¿. Maciej Wójcikowski
Wydzia³ Wiertnictwa, Nafty i Gazu
– prof. dr hab. Boles³aw Kacewicz
Wydzia³ Matematyki Stosowanej
– dr Janina Niedoba
Wydzia³ Matematyki Stosowanej
Srebrny Krzy¿ Zas³ugi
– mgr Maria Karp
Wydzia³ Górnictwa i Geoin¿ynierii
– dr in¿. Jerzy Rydlewski
Wydzia³ Górnictwa i Geoin¿ynierii
– dr in¿. Bogus³awa Sa³ustowicz-Halota
Wydzia³ Górnictwa i Geoin¿ynierii
– prof. dr hab. in¿. Jerzy Stopa
Wydzia³ Wiertnictwa, Nafty i Gazu
– dr in¿. Rafa³ Wiœniowski
Wydzia³ Wiertnictwa, Nafty i Gazu
– dr in¿. Zbigniew Bêbenek
Wydzia³ Paliw i Energii
– mgr in¿. El¿bieta Libiszewska
Wydzia³ Matematyki Stosowanej
Andrzej Paulo i Mariusz Krzak
Domeyko na AGH
AGH ma now¹ salê upamiêtniaj¹c¹ wielkiego uczonego i dydaktyka, ozdobion¹ jego popiersiem. Jest to sala 213 w gmachu
im. Walerego Goetla (A-0), reprezentacyjna sala i miejsce posiedzeñ Rady Wydzia³u Geologii,
Geofizyki i Ochrony Œrodowiska.
Uchwa³¹ z dnia 30 paŸdziernika
2002 Senat AGH nada³ tej w³aœnie
sali, imiê Ignacego Domeyki, którego 200-lecie urodzin obchodzone
by³o pod auspicjami UNESCO
w kilku krajach (BIP 101, 103,
104/105, 112). Salê poœwiêci³ osobiœcie Jego Eminencja Ks. Kardyna³ Franciszek Macharski. Popiersie autorstwa Teresy Brzóskiewicz-Stefanowicz, zosta³o wykonane
w br¹zie na Wydziale Odlewnictwa
AGH, staraniem prof. Józefa Dañki
i prof. Stanis³awa Rzadkosza. Jest
to bliŸniaczy odlew do przekazanego na wystawê UNESCO w Pary¿u
(BIP 104), a nastêpnie do École
des Mines. Okaza³y postument zosta³ wykonany z serpentynitu.
BIP 113 – styczeñ 2003 r.
Ods³oniêciu towarzyszy³o tradycyjne Gaude Mater Poloniae
w wykonaniu chóru AGH i oryginalny utwór zespo³u Conexioñ Domeyko z Santiago de Chile, inspirowany dorobkiem naszego Rodaka, odtworzony z p³yty.
Na Wydziale GGiOŒ spoczê³y
obowi¹zki i zaszczyty zorganizowania miêdzynarodowej konferencji „Ignacy Domeyko (1802–1889)
mineralog, geolog, ojciec nauk
górniczych w Chile” jako elementu
obchodów Dnia Górnika na AGH,
w dniu 12.12.2002 r. Tytu³ tej konferencji t³umaczy zwi¹zki zarówno
z Dniem Górnika jak i œrodowiskiem mineralogiczno-geologicznym. Wprawdzie za ¿ycia Domeyki
nie istnia³a jeszcze AGH, ale jego
wykszta³cenie in¿ynieryjne w Paryskiej Szkole Górniczej (1835–37)
i póŸniejsza dzia³alnoœæ w Chile
najpe³niej wpisuj¹ siê w profil naszej Akademii Górniczej. Zyskaliœmy wiêc wspania³ego patrona
o miêdzynarodowej renomie. S³o-
– prof. dr hab. in¿. Krzysztof Rudol
Wydzia³ Matematyki Stosowanej
– dr Jerzy Stochel
Wydzia³ Matematyki Stosowanej
– dr in¿. Tomasz Sulima-Samuj³³o
Wydzia³ Matematyki Stosowanej
– prof. dr hab. Zygmunt Wronicz
Wydzia³ Matematyki Stosowanej
– El¿bieta £oziñska
Miasteczko Studenckie
Br¹zowy Krzy¿ Zas³ugi
– Ewa Kapcia-Macka³o
Wydzia³ Górnictwa i Geoin¿ynierii
– mgr in¿. Romana Biliñska
Wydzia³ Wiertnictwa, Nafty i Gazu
– mgr in¿. Jan Kozio³
Wydzia³ Wiertnictwa, Nafty i Gazu
– Justyna Polañska
Wydzia³ Wiertnictwa, Nafty i Gazu
– mgr Jolanta Ulman
Wydzia³ Wiertnictwa, Nafty i Gazu
– Krzysztof ¯urawski
Wydzia³ Wiertnictwa, Nafty i Gazu
– Andrzej Janus
Wydzia³ Matematyki Stosowanej
– mgr in¿. Zofia Bêbenek
Biblioteka G³ówna
– mgr Gra¿yna Ryczek
Biblioteka G³ówna
wo patron mo¿e okazaæ siê podwójnie uzasadnione, gdy¿ niedawno rozpoczêto oficjalnie proces beatyfikacyjny Domeyki.
W
organizacji
konferencji
wspó³pracowa³y Instytuty Nauk
Geologicznych UJ i PAN, Komitet
Nauk Mineralogicznych PAN oraz
Polskie Towarzystwo Geologiczne
i Polskie Towarzystwo Mineralogiczne. Pomoc finansow¹ okaza³a
Fundacja „Tradycje Górnicze”.
Uda³o siê wiêc zjednoczyæ ca³e
œrodowisko zawodowe w Polsce.
Honorowy patronat nad konferencj¹ objêli prof. Andrzej Bolewski
(nestor mineralogów polskich) oraz
rektorzy dwóch uczelni kultywuj¹cych tradycje Domeyki – prof. Jaime Pozo (Universidad de La Serena, jednoczeœnie konsul honorowy
RP) i prof. Ryszard Tadeusiewicz
(AGH). Ster Komitetu Organizacyjnego powierzono prof. A. Paulo.
Od prze³omu marca/kwietnia 2001
dwujêzyczna strona internetowa
http://galaxy.uci.agh.edu.pl/
~domeyko/
przypomina³a dorobek uczonego
i informowa³a o programie konfe-
rencji. Odwiedzi³o j¹ ponad 460 internautów.
Konferencja na AGH by³a ostatni¹ w roku jubileuszowym, co pozwala nie tylko na relacjê z jej przebiegu lecz zarazem na odniesienie
do wczeœniejszych imprez, które
odby³y siê w Chile, Francji, Bia³orusi, Litwie i oczywiœcie w Polsce.
W odró¿nieniu od przypominania
i oceny wielow¹tkowego dorobku
Domeyki oraz wskazywania na tradycje stosunków chilijsko-polskich,
ostatnia konferencja by³a skierowana na tematy bliskie nam zawodowo, zreszt¹ najmniej dot¹d
opracowane. Jej otwarcie przez
JM Rektora AGH, by³o okazj¹ do
dedykacji sali i uroczystego ods³oniêcia popiersia. Na uroczystoœæ t¹
przyby³o ponad 120 osób; wiêkszoœæ wziê³a udzia³ w kolejnych sesjach i obejrza³a wystawy. Wœród
goœci trzeba odnotowaæ zamieszka³ych w Polsce potomków Ignacego Domeyki (z Opola, Lublina
i Warszawy), reprezentantów nauki
z Bia³orusi, Chile, Litwy i Polski, dyplomatów, zespó³ muzyczny „Conexión Domeyko” z Chile... i co nie
czêste, liczne grono studentów
5
AGH i UJ. Gratulacje dla organizatorów i pozdrowienia dla uczestników przekazali pisemnie m.in. Minister Edukacji Narodowej i Sportu –
Krystyna £ybacka, Minister Œrodowiska – Stanis³aw ¯elichowski, Prezydent Krakowa – Jacek Majchrowski, Minister Pe³nomocny i Sta³y
Przedstawiciel Polski w UNESCO –
Ma³gorzata Dzieduszycka, Ambasador Chile, konsul honorowy Królestwa Wielkiej Brytanii w Ma³opolsce, Przewodnicz¹cy Bia³oruskiej
Akademii Nauk, rektorzy Uniwersytetu Wileñskiego i Uniwersytetu La
Serena, Wiceprzewodnicz¹cy Korporacji Kulturalnej „Ignacio Domeyko Ancuta”, Przewodnicz¹cy
Zjednoczenia Polskiego w Chile
im. I. Domeyki, kierownictwo Wydzia³u Filmu Telewizji Litewskiej,
osoby dumne z kontaktu z rodzin¹
Ignacego Domeyki.
Konferencja sk³ada³a siê z sesji
referatowej, trzech wystaw towarzysz¹cych i sesji filmowej. Kilka
prac nades³anych do komitetu organizacyjnego zakwalifikowano do
prezentacji posterowych, opublikowano je w pe³ni wraz z referatami w materia³ach konferencyjnych
w postaci zeszytu 21. Prac specjalnych Polskiego Towarzystwa Mineralogicznego, licz¹cego 200 stron.
Wydawnictwo to przygotowano
w 3 jêzykach: polskim, angielskim
i hiszpañskim. Referaty podzielono
na 3 bloki tematyczne:
1. Formacja akademicka i podsumowanie dorobku w okreœlonych dziedzinach.
2. Badania kolekcji paleontologicznych i mineralogicznych,
zebranych przez Domeykê.
3. Omówienie kolekcji minera³ów
i meteorytów podarowanych
przez Domeykê naukowym
oœrodkom Krakowa.
W pierwszym bloku wyst¹pili:
– Zbigniew Wójcik (PAN Warszawa) – Kszta³towanie siê sylwetki
twórczej Ignacego Domeyki
w latach 1802–1838;
– Jaime Pozo (Uniw. La Serena) –
Ignacy Domeyko jako pedagog
i uczony (pod nieobecnoϾ
autora referat przedstawi³ A.
Paulo);
– Zdzis³aw Jan Ryn (UJ) – Wk³ad
Ignacego Domeyki w rozwój
Uniwersytetu Chilijskiego;
– Andrzej Paulo (AGH) – Ignacy
Domeyko – mineralog, geolog,
ojciec nauczania górnictwa
w Chile.
Drugi blok reprezentowa³y referaty:
– Algirdas Grigelis (Uniw. Wileñski) – Ignacy Domeyko i Alcide
6
d'Orbigny – ludzie tej samej
epoki lecz ró¿nych losów;
– Henryk Kucha, Andrzej Paulo,
Adam Pieczka (AGH) – Badania mineralogiczne rud srebra
z chilijskiej kolekcji Ignacego
Domeyki.
Po uroczystym obiedzie dla goœci, wydanym przez JM Rektora
AGH, obrady przenios³y siê do Muzeum Instytutu Nauk Geologicznych UJ, gdzie wystawione by³y
ficzna i wydawniczo-pami¹tkarska.
Cykl fotografii Z. J. Ryna i Gra¿yny
Nowosiñskiej-Ryn pt. Chile – przybrana ojczyzna Ignacego Domeyki, ozdobi³ salê jego imienia.
Przedstawiaj¹ one niezwykle zró¿nicowane krajobrazy i ludnoœæ tego kraju rozci¹gniêtego od pustynnej Atakamy, s³onych jezior i niebotycznych wulkanów, przez winnice
i lasy araukarii, po fiordy i lodowce
Patagonii, a na tym tle obiekty
zwi¹zane z Domeyk¹. Druga wy-
Wejœcie do domu Ignacego Domeyki w Santiago – calle Cueto
(fot. ze zbiorów Z. Ryna)
zbiory podarowane Uniwersytetowi
Jagielloñskiemu w latach 1853,
1871 i 1884 oraz Akademii Umiejêtnoœci w latach 1878 i 1884, przejête póŸniej przez PAN. Mimo dramatycznych wydarzeñ dwóch wojen œwiatowych, zmian lokalizacji
i rozwi¹zania PAU w 1952 roku,
zmian koncepcji organizacji zbiorów, dziêki starannoœci opiekunów
uda³o siê odtworzyæ oryginaln¹ kolekcjê niemal¿e w komplecie. Dziœ
Kraków, obok La Sereny i Pary¿a,
mo¿e siê poszczyciæ unikalnymi
zbiorami Domeyki. Referaty na temat krakowskich kolekcji unikalnych minera³ów i meteorytów podarowanych przez Domeykê przygotowali: Ewa Koszowska i Anna
Wolska (UJ), Andrzej £aptaœ (PAN)
i Andrzej Paulo (AGH).
Konferencji na AGH towarzyszy³y dwie inne wystawy – fotogra-
stawa Ignacy Domeyko – rêkopisy,
publikacje, pami¹tki (ze zbiorów
Z. J. Ryna) przybli¿a warunki ¿ycia
badacza i podró¿nika, prezentuje
jego listy i dzie³a oraz wydawnictwa poœwiêcone Domeyce. Wystawiono m.in. korespondencjê prywatn¹ i oficjaln¹ do w³adz, rachunki podró¿ne i za zakupiony sprzêt
laboratoryjny, notatki z podró¿y
i rysunki etnograficzne, odrêczne
opisy ska³, dyplomy cz³onkostwa
honorowego, znaczki i monety
z podobizn¹ Domeyki, kompletny
zbiór wydawnictw Roku Domeykowskiego. Wystawa ta, otwarta
pierwotnie w s¹siedztwie sali obrad, zosta³a przeniesiona do Biblioteki G³ównej AGH, gdzie mo¿na j¹ obejrzeæ do koñca stycznia.
Sesja filmowa, zorganizowana
w auli AGH, w której przewidywano
dwie projekcje, rozros³a siê spon-
tanicznie do piêciu. Rozpoczê³y j¹
¿yczenia od seniorki rodu zamieszkuj¹cej nadal w Santiago, wnuczki
Ignacego, ponad 100-letniej Anity
Domeyko, utrwalone na taœmie
VHS w historycznym domu i patio
Domeyków przy ul. Cueto w Santiago. Dom ten ma pe³niæ rolê bursy dla stypendystów podejmuj¹cych studia nad dzie³em Domeyki.
Nastêpnie przedstawiono filmy:
– Z. J. Ryn – Dom rodzinny Domeyki (w Santiago de Chile);
– G. Gaj (TVP) – Tajemnice Atakamy – Kordyliera Domeyki
(eksploracja pustynnych gór
przez polskich paralotniarzy
w 2001 roku);
– L. Augutis, R. Miškinyte (TV
Film Studio Producer, Lithuania) – Domeyka's Syndrome.
Same places, nearly same goals, different time perspective
(podró¿ litewskich geologów
i alpinistów œladami Domeyki
w pó³nocnym Chile w 2002
roku);
– A. Jaroszewicz (Klub Polski
w Brzeœciu n. Bugiem) – Reminiscencje z konferencji domeykowskiej w Brzeœciu i Lidzie
(wspó³czesny obraz tej czêœci
Bia³orusi, w której urodzi³ siê
Domeyko i by³ internowany do
maj¹tku rodzinnego (1823–29),
film nakrêcony na trasie konferencji w paŸdzierniku 2002 r.).
W przeciwieñstwie do publicznoœci i autorów tak ró¿norodnych
wyst¹pieñ prasa wykaza³a umiarkowane zainteresowanie konferencj¹. Mo¿e wp³yn¹³ na to bogaty
program uroczystoœci barbórkowych? Odnotujmy informacjê wprowadzaj¹c¹ w Gazecie Krakowskiej
z 12.12.2002 r. (Bohater piêciu krajów) i krótk¹ relacjê pod fotografi¹
popiersia (GK 13.12), rozmowê
z Profesorem Rynem w Gazecie
Wyborczej (13.12: AGH sala imienia Domeyki. Z kopalni na o³tarze),
rozmowê red. Anny Bilskiej z prof.
Paulo w „Sprawach Nauki” migawkê
z otwarcia wystawy w TV Kronice
Krakowskiej, a przede wszystkim
specjalny numer 6/2002 Przegl¹du
Geologicznego z 3 artyku³ami
i przypomnienie konferencji w nr
12/2002. Radio ¯ak wyemitowa³o
9.12 w godz. 17.00–18.00 audycjê-wywiad red. M. Horodyskiego z A.
Paulo „Ignacy Domeyko jako geolog”.
Konferencja przeminê³a, pozosta³a sala, popiersie, popularyzacyjne wydawnictwa i zapewne
ugruntowana wiedza o nowym patronie.
BIP 113 – styczeñ 2003 r.