ABCDEFGHIJKL Ł MN OPRSTUV WX YZ Nr

KRAJOWY OŚRODEK BADAŃ
I DOKUMENTACJI ZABYTKÓW
W WARSZAWIE
Nr
A B C D E F G H I J K L Ł M N O P R S T U V WX Y Z
KARTA EWIDENCYJNA ZABYTKÓW
ARCHITEKTURY I BUDOWNICTWA
2. Czas powstania
1. Obiekt
KAMIENICA - ul. Niedurnego 28
3. Miejscowość
RUDA ŚLĄSKA
1907-1910 rok
Dzielnica NOWY BYTOM
11.Zdjęcie rzut przekrój sytuacja orientacja
4. Adres
ul. Piotra Niedurnego 28
Numer hipoteczny
Nr działki 1.1066/177
KW 16465
5. Przynależność administracyjna
województwo
powiat
śląskie
Ruda Śląska
gmina
Ruda Śląska
6. Poprzednie nazwy miejscowości
Ryc. 2 Orientacja – mapa aktualna
skala 1:20000
Nowy Bytom
7. Przynależność administracyjna
przed 31 grudnia 1998
Województwo
katowickie
Gmina
Ruda
8. Właściciel i jego adres
Śląska
Miasto Ruda Śląska
pl. Jana Pawła II 6
41 – 709 Ruda Śląska
9. Użytkownik i jego adres
Ryc.1. elewacja
Ryc. 3. Sytuacja mapa aktualna.
Skala 1:1000
MPGN Ruda Śląska
ul. 1 mają 218
41 – 710 Ruda Śląska
10. Rejestr zabytków
Nr
data
12. Autorzy, historia obiektu, określenie stylu
Opis (sytuacja, materiał i konstrukcja, rzut, bryła, elewacje, wnętrze, wyposażenie, instalacje)
Teren obecnego Nowego Bytomia przez kilkaset lat był
porośnięty gęstym lasem należącym do miasta Bytomia,
wzmiankowanym w 1369 r. W 1624 r. wymienia się Czarny Las
jako "Schwarzwald", zaś w 1668 r. pod polską nazwą "Miejski
Czarny Las". Teren ten funkcjonował przez lata jako obszar
dworski, a później dzielnica miasta Bytomia. Był zarządzany
przez specjalną ekspozyturę magistratu. Obecny pl.Jana Pawła
II był pierwotnie targowiskiem. Miejscowość zwano
Friedenshotte (od nazwy huty), potocznie zaś Frydenshuta. Od
1776 r. rozwijało się tu górnictwo węglowe. W 1830 r. powstała
kopalnia "Lythandra" (później "Wanda"). W latach 1899-1902
powstaje "Friedensgrube" (kopalnia "Pokój"). W 1840 r.
przemysłowcy David Loewenfeld z Gliwic oraz Moritz
Friedlsnder i Simon Loewi z Bytomia założyli hutę żelaza
nazwaną "Friedenshotte" (huta "Pokój") W 1884 r.
uruchomiono w niej stalownię tomasowską (pracowała do 1924
r.), trzy lata później stalownię martenowską. Z kolei w 1904 r.
powstała walcownia blachy cienkiej i w 1910 r. walcownia
średnia. Właśnie w hucie "Pokój" w 1933 r. rozpoczęła
produkcję walcownia blachy taśm na zimno konstrukcji inż. T.
Sędzimira, będąca osiągnięciem technicznym w skali
światowej. W l polowie XIX wieku powstało na terenie
późniejszego Nowego Bytomia także hutnictwo cynku. W 1836
r. założono hutę "Rosamunde", w 1846 r. "Beuthener Hotte"
(Hutę Bytomską). W 1906 r. uruchomiono kolejowy ruch
osobowy z Chebzia do Kochłowic z przystankiem Czarny Las.
Dopiero w 1913 r. późniejszy Nowy Bytom otrzymał własny
dworzec.
Sytuacja - obiekt położony obecnie w śródmieściu Rudy Śląskiej, w przebiegu głównego ciągu
komunikacyjnego ul. Niedurnego, w zabudowie zwartej, w ciągu pierzei, w sąsiedztwie obiektów
historycznych , kamienic z przełomu XIX i XX wieku.
Materiał, konstrukcja, technika – obiekt wzniesiony w technice tradycyjnej, murowany z cegły
na zaprawie wapienno – cementowej, elewacje o wątku w układzie główkowo – wozówkowym.
Fundamentowany, podpiwniczony, o obwodowych i wewnętrznych podłużnych ścianach
nośnych.
Sklepienia, stropy - strop nad piwnicą i w obrębie klatki schodowej ceramiczny, odcinkowy typu
Kleina. Stropy nad kondygnacjami mieszkalnymi - drewniane, z belek ułożonych poprzecznie,
tynkowane, od góry legary i podłoga z desek. W klatce schodowej wylewki cementowe lub
lastrikowe. Klatka schodowa wykonana w konstrukcji monolitycznej, betonowej, stopnie
drewniane, balustrady metalowe.
Więźba dachowa – dach dwuspadowy, kalenicą do ulicy, o małym kącie nachylenia, z
dodatkowymi daszkami w obrębie ryzalitów, więźba drewniana krokwiowo – słupowa.
Pokrycie dachowe – papa bitumiczna na lepiku, na pełnym deskowaniu.
Rzut – budynek założony na rzucie podłużnego prostokąta, podpiwniczony, o układzie
dwutraktowym wnętrza, z klatkami schodowymi w trakcie od strony podwórza.
Bryła - zwarta, kubiczna, słabo rozczłonkowana, podłużna, czteroklatkowa, trój i
czterokondygnacyjna, nakryta dachem dwuspadowym prawie płaskim, z wysuniętymi okapami
przed lico elewacji.
Fasada – elewacja od strony ulicy - asymetryczna, nie tynkowana, osiemnastoosiowa, z
wyodrębnionymi osiami 3,4,5,6, 11,12, 16,16, poprzez ujęcie w płaski ryzalit zwieńczony
trójkątnym szczytem. Elewacja kształtowana przez podziały okienne oraz gzyms biegnący
pomiędzy parterem a I piętrem. Otwory okienne prostokątne od góry zamknięte łukiem
odcinkowym, nadproża zaznaczone ustawioną pionowo cegłą, parapety z wysuniętej cegły
ustawionej w rolkę. Elewacja zwieńczona wysuniętym okapem dachu podpieranym drewnianymi
zastrzałami.
Elewacja tylna – symetryczna, trzykondygnacyjna, z czterema ryzalitami klatek schodowych.
Elewacja bez podziałów architektonicznych , nie tynkowana, z zaznaczonym cokołem. W obrębie
ryzalitów biegi schodowe i na półpiętrze ubikacje. Okna ryzalitów duże krosnowe.
Okna – prostokątne, zwieńczone łukiem, częściowo pierwotne, częściowo wtórne zespolone,
PCV, zachowujące podział pierwotny o kolorystyce białej, część okien drewnianych
skrzynkowych z podziałem na krzyż.
Drzwi wejściowe – dwuskrzydłowe, płycinowe, nad drzwiami daszek z tworzywa sztucznego w
formie łupiny.
Stolarka drzwiowa wewnętrzna – pierwotna i wtórna, prosta, jednoskrzydłowa.
Balustrady - klatki schodowej drewniane, pierwotne.
Instalacje -elektryczna, wodno – kanalizacyjna.
Budynek mieszkalny przy ul. Niedurnego 28, wzniesiony został
w latach 1907 - 1910. Nie zachowały się archiwalne akta
budowlane, określające precyzyjnie czas powstania. Obiekt
wzniesiony został jako budynek mieszkalny w typie domu
czynszowego wielomieszkalnego. Budynek wzniesiony został
dla miejscowego inwestora, według planów architektonicznych
miejscowego budowniczego.
Budynek
charakteryzuje
się
prostymi
formami
architektonicznymi, elewacja frontowa bez form stylowych w
typie zabudowy robotniczej, o cechach modernistycznych.
14. Kubatura
15. Powierzchnia użytkowa
m3
m2
16. Przeznaczenie pierwotne
Kamienica – budynek mieszkalny
17. Użytkowanie obecne
Kamienica – budynek mieszkalny
19. Stan zachowania (fundamenty, ściany zewnętrzne, ściany wewnętrzne, sklepienia, stropy,
konstrukcje dachowe, pokrycie dachu, wyposażenie i instalacje)
18. Prace budowlane i konserwatorskie, ich przebieg i dokumentacja
Przeprowadzono remont konserwatorski elewacji – fasady.
Remont dachu.
Fundamenty – stan średni, ślady zawilgocenia w strefie przyziemia.
Ściany - stan dobry, fasada po pracach konserwatorskich, elewacja
tylna malowana farbą emulsyjną, elewacje średnio zabrudzona.
Sklepienia, stropy – stan średni, nie wykazują ugięć i zniszczeń.
Pokrycie dachu – dobry, po remoncie.
Wnętrze – dobry po remoncie.
Okna – zróżnicowany, dobry, częściowo wymienione na nowe.
Rynny i rury spustowe – średni, blacha ocynkowana.
20. Najpilniejsze postulaty konserwatorskie
Należy wykonać remont elewacji tylnej.
Należy opracować ekspertyzę na obecność zawilgocenia w obrębie
przyziemia.
21.Akta archiwalne (rodzaj akt, numery i miejsce przechowywania)
24. Uwagi różne
25. Opracował
tekst: mgr Ryszard Szopa
plany : mgr Ryszard Szopa
zdjęcia: mgr Ryszard Szopa
miejsca przechowywania negatywów Ryszard Szopa
KARTA PO WYPEŁNIENIU PODLEGA OCHRONIE NA PODSTAWIE PRZEPISU
PRAWA AUTORSKIEGO.
WYKONANO 2009 ROK
22. Bibliografia
26. Adnotacje o inspekcjach, informacje o zmianach (daty, imiona i nazwiska wypełniających)
Dworak J.S., Ratka A.: „Ruda Śląska – przewodnik” W.: Towarzystwo
przyjaciół Miasta Rudy Śląskiej – oddział miejski Polskiego Towarzystwa
Turystyczno – Krajoznawczego w Rudzie Śląskiej, Ruda Śląska 1985.
Długoborski W.: „Geneza industrializacji Górnego Śląska” W.: Zaranie Śląskie,
nr 23, Katowice 1960.
„Górny Śląsk”, Prace i materiały geograficzne pod redakcją prof. dr Wrzoska
A. W.: Wydawnictwo Literackie, Kraków 1955.
„Huta Pokój. Dzieje zakładu i załogi 1840-1990.” Praca zbiorowa pod redakcją
Roli H., W.: Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1989.
23. Źródła ikonograficzne i fotografia (rodzaj, miejsce przechowywania, sygnatury)
27. Załączniki
9 wkładek
WKŁADKA DO KARTY EWIDENCYJNEJ ZABYTKÓW ARCHITEKTURY I BUDOWNICTWA
1. Miejscowość
2. Obiekt
RUDA ŚLASKA
ul. Niedurnego 28
ZAŁĄCZNIK NR 1
3. Zawartość wkładki
Kamienica mieszczańska
ciąg dalszy punktu 11 – zdjęcie rzut
przekrój sytuacja orientacja
Ryc. 4. Mapa Nowego Bytomia z 1901 roku, zaznaczono późniejszą lokalizację budynku
Wkładkę założył mgr Ryszard Szopa
WKŁADKA DO KARTY EWIDENCYJNEJ ZABYTKÓW ARCHITEKTURY I BUDOWNICTWA
2. Miejscowość
3. Obiekt
RUDA ŚLASKA
ul. Niedurnego 28
Kamienica mieszczańska
Ryc. 5. Mapa Nowego Bytomia z 1905 roku
Wkładkę założył mgr Ryszard Szopa
ZAŁĄCZNIK NR 2
4. Zawartość wkładki
ciąg dalszy punktu 11 – zdjęcie rzut
przekrój sytuacja orientacja
WKŁADKA DO KARTY EWIDENCYJNEJ ZABYTKÓW ARCHITEKTURY I BUDOWNICTWA
3. Miejscowość
4. Obiekt
RUDA ŚLASKA
ul. Niedurnego 28
Kamienica mieszczańska
Ryc. 6. Mapa Nowego Bytomia z 1925 roku
Wkładkę założył mgr Ryszard Szopa
ZAŁĄCZNIK NR 3
5. Zawartość wkładki
ciąg dalszy punktu 11 – zdjęcie rzut
przekrój sytuacja orientacja
WKŁADKA DO KARTY EWIDENCYJNEJ ZABYTKÓW ARCHITEKTURY I BUDOWNICTWA
4. Miejscowość
5. Obiekt
RUDA ŚLASKA
ul. Niedurnego 28
Kamienica mieszczańska
Ryc. 7. Rzut obiektu
Wkładkę założył mgr Ryszard Szopa
ZAŁĄCZNIK NR 4
6. Zawartość wkładki
ciąg dalszy punktu 11 – zdjęcie rzut
przekrój sytuacja orientacja
WKŁADKA DO KARTY EWIDENCYJNEJ ZABYTKÓW ARCHITEKTURY I BUDOWNICTWA
5. Miejscowość
6. Obiekt
RUDA ŚLASKA
ul. Niedurnego 28
Kamienica mieszczańska
Ryc. 8,9. Elewacja frontowa
Wkładkę założył mgr Ryszard Szopa
ZAŁĄCZNIK NR 5
7. Zawartość wkładki
ciąg dalszy punktu 11 – zdjęcie rzut
przekrój sytuacja orientacja
WKŁADKA DO KARTY EWIDENCYJNEJ ZABYTKÓW ARCHITEKTURY I BUDOWNICTWA
6. Miejscowość
7. Obiekt
RUDA ŚLASKA
ul. Niedurnego 28
Kamienica mieszczańska
Ryc. 10, 11. Elewacja frontowa
Wkładkę założył mgr Ryszard Szopa
ZAŁĄCZNIK NR 6
8. Zawartość wkładki
ciąg dalszy punktu 11 – zdjęcie rzut
przekrój sytuacja orientacja
WKŁADKA DO KARTY EWIDENCYJNEJ ZABYTKÓW ARCHITEKTURY I BUDOWNICTWA
7. Miejscowość
8. Obiekt
RUDA ŚLASKA
ul. Niedurnego 28
Kamienica mieszczańska
Ryc. 12,13. Elewacja tylna
Wkładkę założył mgr Ryszard Szopa
ZAŁĄCZNIK NR 7
9. Zawartość wkładki
ciąg dalszy punktu 11 – zdjęcie rzut
przekrój sytuacja orientacja
WKŁADKA DO KARTY EWIDENCYJNEJ ZABYTKÓW ARCHITEKTURY I BUDOWNICTWA
8. Miejscowość
9. Obiekt
RUDA ŚLASKA
ul. Niedurnego 28
Kamienica mieszczańska
Ryc. 14, 15. Klatka schodowa
Wkładkę założył mgr Ryszard Szopa
ZAŁĄCZNIK NR 8
10. Zawartość wkładki
ciąg dalszy punktu 11 – zdjęcie rzut
przekrój sytuacja orientacja
WKŁADKA DO KARTY EWIDENCYJNEJ ZABYTKÓW ARCHITEKTURY I BUDOWNICTWA
9. Miejscowość
10. Obiekt
RUDA ŚLASKA
ul. Niedurnego 28
Ryc. 16, 17. klatka schodowa
Wkładkę założył mgr Ryszard Szopa
ZAŁĄCZNIK NR 9
11. Zawartość wkładki
Kamienica mieszczańska
ciąg dalszy punktu 11 – zdjęcie rzut
przekrój sytuacja orientacja