Dokument nt. Afganistanu pt. Kamienna cisza - EMIDDLE

Portal i Kwartalnik Emiddle East
Dokument nt. Afganistanu pt. Kamienna cisza
Autor: Marcin Pietrzyk
PRZEGL¡D FILMÓW DOKUMENTALNYCH:
DYSKUSJA NT. FILMU "KAMIENNA CISZA" PO PROJEKCJI 5 GRUDNIA 2007 ROKU W KINIE LUNA W
WARSZAWIE. W DYSKUSJI UDZIA£ WZIÊLI:Krzysztof Kopczyñski - producent i re¿yserJacek Petrycki - operatorHanna
Polak - operatorkaNooria Habebi - t³umaczkaDorota Rozowska - kierownik produkcji
Prowadzenie dyskusji - Iwona Kurz
Czytaj ca³o¶æ:
 Informacja ze strony internetowej www.eurekamedia.info I. Film dokumentalny "Kamienna cisza", opowiadaj±cy historiê
kobiety zamordowanej w kwietniu 2005 roku za cudzo³Ã³stwo w Afganistanie, otrzyma³ 3 listopada Nagrodê Jury
Ekumenicznego na 50. Festiwalu Filmów Dokumentalnych i Animowanych w Lipsku...
W Â uzasadnieniu werdyktu jury stwierdzi³o:
"Film prowadzi widza piêknymi ujêciami przez labirynt pe³en k³amstw i prawd, niedopowiedzeñ i zaprzeczeñ.
Spo³eczno¶æ wiejska próbuje unikn±æ sprawiedliwo¶ci, nacisku religii i tradycji. W ekscytuj±cych poszukiwaniach prawdy
filmowcom udaje siê wyj¶æ poza kontekst lokalny i odnie¶æ w prowokacyjny sposób do biblijnych s³Ã³w: <<Kto z was jest
bez winy, niechaj rzuci pierwszy kamieñ>>".
"Kamienna cisza" jest debiutem re¿yserskim Krzysztofa Kopczyñskiego, producenta, w³a¶ciciela firmy Eureka Media.
Zdjêcia zrealizowali Jacek Petrycki i Hanna Polak, d¼wiêk Jaros³aw Roszyk i Jafar Panahi, montowa³a Anna Dymek,
muzykê napisa³ Krzysztof Knittel, zgrywa³ Marcin Kijo, produkcj± kierowa³a Dorota Rozowska. Film powsta³ w
koprodukcji Eureka Media, TVP S.A. i Society Films przy wsparciu Agencji Scenariuszowej i Polskiego Instytutu Sztuki
Filmowej.
Dokument, który otrzyma³ wcze¶niej The Chicago Doc "Sky Is the Limit" Production Award w kategorii work in progress,
bêdzie w najbli¿szym czasie pokazywany na International Documentary Film Festival w Amsterdamie w ramach cyklu
"Reflecting Images Best of Fests" i na Festiwalu Praw Cz³owieka w Warszawie. Polska premiera filmu jest przewidziana
na 5 grudnia w kinie Luna ko³o Placu Zbawiciela w Warszawie.
 Wiêcej informacji: www.eurekamedia.info
Â
ENGLISH VERSION:
DODATEK PORTALU EMIDDLE EASTÂ Â 5 GRUDNIA 2007Przed rozpoczêciem seansu w kinie Luna o godz. 19. 30 ju¿
godzinê wcze¶niej odby³o siê spotkanie z realizatorami filmu, zaproszonymi go¶æmi, pasjonatami tematyki Afganistanu,
czy kwestii kobiet muzu³mañskich, tak¿e z innymi przyby³ymi, po³±czone z degustacj± potraw i napojów. Spotkanie
po³±czone by³o tak¿e z wystaw± plakatów o tematyce afgañskiej.
Po projekcji filmu w pe³nej sali kinowej odby³a siê dyskusja na temat realizacji filmu, przy udziale twórców filmu
(³±cznie z afgañskimi t³umaczami pochodz±cymi z Afganistanu) organizatorów, pomys³odawców i oczywi¶cie z
widzami , którzy tak¿e mogli zadawaæ pytania w koñcowej czê¶ci.
 OPINIE WIDZÓW: Adam Koz³owski:  "Kamienna cisza" jest filmem ³ami±cym pewien sterotyp kobiety jako osoby o
statusie ni¿szym od mê¿czyzny. W przedstawionym filmie wyra¼nie widaæ jak mê¿czy¼ni wspieraj± swoje kobiety.
Jest jeden fragment, gdzie pewna kobieta chce powiedzieæ co¶ wiêcej do kamery, lecz jej m±¿ w obawie o syna odradza
jej to. W tym fragmencie uzasadnione jest stanowisko mê¿a, który boi siê rozg³osu ze wzglêdu na ¿ycie jego syna
oskar¿onego o wykorzystanie kobiety, któr± zabito. Film nie zawiera³ zachwycaj±cych zdjêæ z krajobrazów
Afganistanu, który to jest bardzo malowniczy i niepowtarzalny. Jednak¿e tematyk± filmu nie by³a turystyka, czy nawet
historia tego kraju, ale powa¿na problematyka spo³eczna. Bior±c pod uwagê wojnê w Afganistanie, napiêt± sytuacjê
w wiosce, zaanga¿owanie Polaków po stronie USA w ramach NATO, tak¿e to, ¿e nie³atwo jest uzyskaæ pozwolenie na
krêcenie filmu w takich sytuacjach (w tym przypadku od rady plemiennej) mo¿emy stwierdziæ, ¿e filmowcy pracowali w
bardzo trudnych warunkach. Uwa¿am, ¿e "Kamienna cisza" w pe³ni zas³uguje na uznanie. 27- 12- 2007Marcin Pietrzyk:
Scenariusz filmu nawi±zuje do jednej z najbardziej gor±cych, a jednocze¶nie kontrowersyjnych kwestii dotycz±cych
problematyki i praw kobiet w ¶wiecie muzu³mañskim. Opowiedziana historia ukaza³a nam jeden z wycinków
codziennego " ¿ycia mieszkañców Afganistanu, którzy to postawieni w trudnej sytuacji musieli dokonaæ dramatycznego
wyboru, usakcjonowanego przez islamskie prawo szariatu i afgañski kodeks.
Przedstawiona sytuacja zdrady ma³¿eñskiej, cudzo³Ã³stwa jest tak¿e bolesna i wcale niejednoznaczna, tak¿e dla
wielu ma³¿eñstw w Europie, czy ludzi mieszkaj±cych w Stanach Zjednoczonych. Dekalog jednoznacznie potêpia ten
czyn, czyli cudzo³Ã³stwo. Chrze¶cijañstwo bazuj±ce tak¿e na starotestamentowym Dekalogu podkre¶la jednak¿e
aspekt mi³osierdzia.Surowo¶æ islamskiego prawa szariatu opartego na Koranie nie wyja¶nia jednak¿e ca³o¶ci tego
http://www.test.emiddle-east.com
Kreator PDF
Utworzono 7 March, 2017, 00:19
Portal i Kwartalnik Emiddle East
z³o¿onego problemu, bowiem podobna sytuacja mog³aby zdecydowanie inaczej wygl±daæ w islamskim Uzbekistanie,
Tunezji, czy w¶ród imigrantach ¿yj±cych w Wielkiej Brytanii.
W aspekcie Afganistanu dochodz± tak¿e lokalne tradycje, tak¿e inne aspekty jak pochodna brutalizacji ¿ycia po wielu
latach wojen i konfliktów.
Po objêciu w³adzy w ogarniêtym chaosie Afganistanie przez grupy islamskich Talibów w 1996 roku wprowadzono
niezwykle ostry kodeks cywilny i karny oparty na islamskim prawie szariatu. Przy czym nale¿y pamiêtaæ, ¿e mu³³a
Omar d±¿y³ do odtworzenia w sensie dos³ownym organizmu islamskiego, podobnego do tego z VII wieku. G³oszone
przez niego idee poda³y na podatny grunt, szczególnie w po³udniowo-zachodnich zak±tkach Afganistanu. Ca³y ¶wiat
by³ elektryzowany egzekucjami na stadionioe w Kabulu, kiedy za kradzie¿ odcinano rêkê, wymierzano baty za drobne
przewinienia, czy tak¿e przypadki ¶miertelnych wyroków na kobietach, które pope³ni³y cudzo³Ã³stwo.
Po pa¼dzierniku 2001 roku, kiedy wojska amerykañskie i NATO-owskie wkroczy³y do Afganistanu brutalne prawo
szariatu przesta³o obowi±zywaæ w tej skali co wcze¶niej, szczególnie w odniesieniu do Kabulu, czy te¿ zosta³o
ograniczone. Tym niemniej w przedstwionym filmie widzimy, ¿e kodeks ten w wioskach Afganistanu obowi±zuje nadal,
co wiêcej jako usakcjonowane prawo religijne.
W filmie zasadno¶æ kary za pope³nione cudzo³Ã³stwo ( wydarzenia maj± miejsce w l. 2005-2006) nie jest ju¿ tak
przyt³aczaj±ca, jak mog³oby to wygl±daæ w czasie, kiedy film zosta³by nakrêcony w czasie trwania re¿imu Talibów.
Obecno¶æ obcych wojsk, tak¿e przedstawicieli spo³eczno¶ci miêdzynarodowej powoduje, ¿e mo¿emy ju¿ odmiennie
interpretowaæ pewne postêpki. Potencjalnie pewn± tak± mo¿liwo¶æ, czy przys³owiow± "furtkê" ucieczki maj± tak¿e
zwykli Afgañczycy. Wszak wiele osób po pope³nionym mordestwie znalaz³o siê w wiêzieniu w celu przes³uchania.
Mo¿emy siê domy¶laæ, ¿e w czasie rz±dów Talibów sytuacja ta wygl±da³aby inaczej. Tym niemniej mentalno¶æ
mieszkañców wioski wydaje siê byæ niezmienna: matka zamordowanej wyja¶nia filmowcom, "¿e nie ¿al jej córki za to,
¿e zosta³a zabita, ale dlatego, ¿e pope³ni³a grzech". Czy my¶l± tak wszyscy mieszkañcy wioski? Tym niemniej
musimy byæ ¶wiadomi tego, ¿e afgañski kodeks postêpowania bêdzie istnia³ jeszcze d³ugo, gdy tymczasem
iluzoryczne standardy prawa miêdzynarodowego mog± przestaæ obowi±zywaæ po odwrocie wojsk NATO z Afganistanu.
Czy wobec tego mieszkañcy wioski mog± siê baæ? Niektórzy na pewno tak. Je¶li nawet popieraj± standardy prawa
miêdzynarodowego nie przyznaj± siê do tego, przynajmniej nie w najbl¿szym czasie.
W filmie zosta³ przedstawiony szokuj±cy sposób wymierzania kary za grzech, który w spo³eczeñstwie zachodnim
tak¿e jest potêpiany, ale sposób wykonania wyroku wydaje siê byæ wiêkszym grzechem, ani¿eli samo cudzo³Ã³stwo.
W filmie widoczne jest to ukryte przes³anie. Tym niemniej zabrak³o w filmie krótkiego przypomnienia, ¿e kara ¶mierci
grozi tak¿e muzu³maninowi za zmianê wiary, czy inne kwestie, które dla cz³owieka kultury judeo-chrze¶cijañskiej, czy
wychowanego w pañstwie ¶wieckim nie znajduj± ¿adnego zrozumienia.
Tym niemniej ¶wiat ten, a nawet jeszcze gorszy, gdzie niczym nieograniczony "re¿im Talibów" spokojnie mo¿e
egzystowaæ np. w Arabii Saudyjskiej. W latach 1996-2001 re¿im Talibów by³ wspomagany przez grupy, a nawet rz±dy
dzia³aj±ce w Arabii Saudyjskiej i Pakistanie. W 2001 roku pañstwa te jednak cofnê³y poparcie dla re¿imu Talibów w
obawie, aby spo³eczno¶æ miêdzynarodowa nie przypomnia³a sobie, ¿e ca³kiem podobne prawa wobec kobiet istniej±
w Arabii Saudyjskiej, czy nawet w wielu rejonach Pakistanu. Czy zatem pañstwa te "umy³y rêce " wobec swoich
niedawnych popleczników ?
Dla przypomnienia mo¿emy tak¿e podaæ fragment kodeksu prawa szariatu istniej±cego w Czeczenii w momencie
rz±dów w Czeczenii Zelimchana Jandarbijewa w 1998 roku. Czeczenia tak¿e popiera³a wówczas re¿im Talibów, a jej
przedstawicielstwo dyplomatyczne istnia³o w Kabulu.
Przedstawiam niektóre fragmenty Kodeksu Karnego Czeczeñskiej Republiki Iczkeria ( o karach za niektóre
przestêpstwa),  na podstawie artyku³u Ilgi Maksakow, Szariatskoje prawo po ciecienski, „Niezawisimaja. gazieta― nr
29 lutego 2000, s. 9, 14. Je¶li chodzi o karê ¶mierci – jest ona wykonywana przez ¶ciêcie g³owy, ukamienowanie, albo
w taki sposób, w jaki przestêpca pozbawi³ ¿ycia swoj± ofiarê; za umy¶lne zabójstwo grozi kara ¶mierci – je¶li
odp³ata, b±d¼ zemsta jest niemo¿liwa, grozi mu wiêzienie do lat 10 i wyp³ata ustanowionej rekompensaty; w
przypadku odstêpstwa od wiary – s±d wzywa do wyznania skruchy, je¶li jednak¿e nadal stoi przy swoim i nie jest nowo
nawróconym, podlega karze ¶mierci; za kradzie¿ grozi odciêcie prawej d³oni, po dokonaniu kolejnej kradzie¿y
odcinana jest lewa stopa; aborcja jest dopuszczalna w wypadku zagro¿enia ¿ycia matki, w przypadku gwa³tu kobieta
mo¿e podj±æ decyzjê o aborcji w okresie 19 dni od zap³odnienia; cudzo³Ã³stwo 1) winnym  pope³nienia przestêpstwa
cudzo³Ã³stwa jest mê¿czyzna, który mia³ kontakt p³ciowy z kobiet±, nie bêd±c zwi±zanym z ni± prawem
ma³¿eñskim, podobnie w przypadku kobiety; kar± za cudzo³Ã³stwo jest kara ¶mierci przez ukamienowanie, je¶li w
momencie pope³niania tego przestêpstwa osoba ta pozostawa³a w zwi±zku ma³¿eñskim, w innym wypadku podlega
on karze 100 razów ch³osty, b±d¼Â jednorocznego zes³ania; za krzywoprzysiêstwo  grozi 100 batów ch³osty, a
tak¿e kara wiêzienia w okresie nie d³u¿szym ni¿ 10 lat. [32] Z³amanie poszczególnych artyku³Ã³w Kodeksu Karnego
FR – art. 126-porywanie ludzi; art. 186 – zagarniêcie jeñców (z Buddionowska i Kizlaru); art. 208 – istnienie formacji
zbrojnych o bezprawnym charakterze; art. 222 – bezprawne posiadanie, sprzeda¿, zbyt, przewóz i noszenie broni; art.
279 – zorganizowanie powstania zbrojnego (przeciwko A. Maschadowowi); art. 280 – publiczne nawo³ywanie do zmiany
si³± konstytucyjnego ustroju FR; art. 353 – planowanie, przygotowywanie i prowadzenie wojny agresywnej. Ponadto
naruszono zdaniem strony rosyjskiej nastêpuj±ce konwencje i uk³ady miêdzynarodowe: -Powszechna Deklaracja
Praw Cz³owieka i Obywatela z 10 grudnia 1948 r.; -Genewska Konwencja o Traktowaniu Jeñców Wojennych z 12
sierpnia 1949 r.; -Miêdzynarodowa Konwencja W Walce z Werbunkiem, Finansowaniem, Korzystaniem, Szkoleniem
Najemników z 4 grudnia 1989 r. [¼ród³o – I. Maksakow, Ciecnia w ocenkach ugo³ownowo kodeksa, „Niezawisimaja
gazieta― 29 lutego 2000, [w:] Marcin Pietrzyk, Wspó³czesne konflikty cywilizacyjne ukazane na przyk³adzie
Pó³nocnego Kaukazu. ¬ród³a niepokojów spo³ecznych w Czeczenii i Dagestanie przed wybuchem drugiej wojny
czeczeñsko-rosyjskiej 1999-2000 . [w:] Albin G³owacki i Alicja Stêpieñ-Kuczyñska, Rosja. Miêdzy wspó³czesno¶ci±
http://www.test.emiddle-east.com
Kreator PDF
Utworzono 7 March, 2017, 00:19
Portal i Kwartalnik Emiddle East
a histori±, £Ã³d¼ 2002, ss. 207-236.
 28-12-2007
Â
http://www.test.emiddle-east.com
Kreator PDF
Utworzono 7 March, 2017, 00:19