Pani Anna Streżyńska Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej ul

Warszawa, dnia 12 maja 2008 r.
PIIT/469/08
Pani Anna Streżyńska
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
ul. Kasprzaka 18/20
01-211 Warszawa
Pismo strony postępowania:
Polska Izba Informatyki i Telekomunikacji
ul. Koszykowa 54
00-675 Warszawa
W nawiązaniu do pisma spółki Sferia S.A., z dnia 14 kwietnia 2008r.,
w sprawie stanowiska dotyczącego ‘konieczności określenia poziomów
ochrony oraz granicznych parametrów terminali ruchomych w systemie
CDMA’,
(sygn.
DZC-WAP-5106-1/05(79))
będącego
odpowiedzią
na
zawiadomienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 4
kwietnia 2008r. (sygn. DZC-WAP-5106-1/05(71)) oraz pisma Prezesa UKE
z dnia 28 kwietnia informującego o pojawieniu się nowego dowodu w
postaci opinii Instytutu Łączności (sygn. DZC-WAP-5106-1/05(87),
Polska Izba Informatyki i Telekomunikacji [PIIT] pragnie przedstawić
swoje uwagi w sprawie.
Uwagi Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji (dalej PIIT) w
sprawie ‘konieczności określenia poziomów ochrony oraz granicznych
parametrów terminali ruchomych w systemie CDMA’
Pismem z dnia 4 kwietnia 2008r. (sygn. DZC-WAP-5106-1/05(71) w
sprawie zmiany decyzji Prezesa URTiP Nr. LR 7346/03 z dnia 31
grudnia 2003 r, zmienionej decyzją Prezesa URTiP nr DZC-WAP-51061/05(5) z dnia 20 października 2005r., dotyczącej rezerwacji
częstotliwości
na
rzecz
Sferia
S.A.,
na
całym
obszarze
Rzeczypospolitej Polskiej na okres do 31 grudnia 2018 roku, 4
dupleksowych kanałów częstotliwościowych w zakresach 824-830 MHz
oraz 869-875 MHz, Prezes UKE stwierdził że wnioskowana przez Sferia
S.A.
zmiana
rezerwacji
polegająca
na
zmianie
przeznaczenia
wykorzystywanych częstotliwości poprzez dodanie służby cywilnej
ruchomej powoduje konieczność określenia poziomów ochrony oraz
granicznych parametrów terminali ruchomych.
Parametry te, biorąc pod uwagę fakt, że pasmo 824,4
jest
na
podstawie
Akt
Końcowych
Regionalnej
Radiokomunikacyjnej w sprawie planowania naziemnej
cyfrowej w częściach regionów 1 i 3, w pasmach 174-230
862 MHz wykorzystywane przez naziemną radiodyfuzję
służbę
pierwszej
ważności,
powinny
być
zgodne
określonymi w planie GE-06.
– 829,44 MHz
Konferencji
radiodyfuzji
MHz oraz 470cyfrową jako
z
poziomami
PIIT popiera konieczność wprowadzenia przez Prezesa UKE w decyzji o
zmianie rezerwacji częstotliwości dla Sferia S.A (stojąc jednakże na
stanowisku, że Prezes UKE w pierwszej kolejności powinien zastosować
przepis art. 116 ust. 7 Pt.) zmian związanych z wprowadzeniem
parametrów ochronnych dla systemu CDMA oraz określenia granicznych
parametrów ochrony terminali ruchomych, w zakresie wyrażonym w
zawiadomieniu z dnia 4 kwietnia 2008r. (sygn. DZC-WAP-5106-1/05
(71)).
Krajowa Tablica Przeznaczeń Częstotliwości, stanowiąca załącznik do
Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 2005, określa zakres
470-862
MHz
jako
współużytkowany
przez
m.in.
przez
służbę
radiodyfuzyjną oraz służbę ruchomą, przy czym służba radiodyfuzyjna
jest określona jako służba pierwszej ważności.
Zgodnie
z
postanowieniami
Regionalnej
Konferencji
Radiokomunikacyjnej (plan GE-06) zakres ten został zaplanowany do
wykorzystania przez służbę radiodyfuzyjną z podziałem na kanały o
szerokości 8 MHz.
Jednocześnie
ustalenia
podjęte
na
Światowej
Konferencji
Radiokomunikacyjnej WRC’2007 stanowią o alokacji części zakresu 470862 MHz (72 MHz w zakresie 790-862 MHz) dla systemów ruchomych
zgodnych z IMT do roku 2015.
W związku z powyższym należy założyć, że powyższy zakres w
najbliższej przyszłości będzie współużytkowany zarówno przez systemy
działające
w
oparciu
o
służbę
radiodyfuzyjną
jak
również
radiokomunikacyjną służbę ruchomą lądową.
System CDMA stosowany przez Sferia S.A. nie jest zharmonizowany w
Europie, co bezpośrednio wynika z opinii Kierownika Zakładu Systemów
Radiowych Instytutu Łączności pana inż. Aleksandra Orłowskiego
(„…żadna z wymienionych norm zharmonizowanych z art. 3 ust. 2
dyrektywy R&TTE nie odnosi się bezpośrednio do tego przypadku. Zatem
2/5
nie istnieje norma zharmonizowana odnosząca się wprost do urządzeń
abonenckich stosowanych w sieci Sferia…”) i co było już w
niedalekiej
przeszłości
przedmiotem
postępowania
dotyczącego
kompatybilności międzysystemowej prowadzonej przez URTiP w latach
2003-2005 (więcej informacji w dalszej części niniejszego pisma).
Stąd zdaniem PIIT biorąc pod uwagę powyższe, koniecznym jest
dochowanie należytej ostrożności w ewentualnym dopuszczeniu do
funkcjonowania systemu CDMA firmy Sferia, działającego w służbie
ruchomej oraz w konsekwencji wprowadzenie stosownych zmian w decyzji
o rezerwacji częstotliwości, które będą przeciwdziałać niepożądanym
zjawiskom związanym z powstaniem szkodliwych interferencji.
Brak określenia dodatkowych zapisów może grozić w przyszłości (tj.
po uruchomieniu nadajników DVB-T oraz innych sieci ruchomych zgodnie
z postanowieniami WRC’07) pojawieniem się zakłóceń we wszelkich
obszarach, gdzie będą funkcjonowały w sąsiedztwie nadajniki DVB-T,
CDMA oraz inne ruchome systemy szerokopasmowe. Nie jest jasne jak, w
stosunku do służby radiodyfuzji
posiadającej pierwsza ważność,
problem zakłóceń generowanych przez mobilny terminal abonencki
będzie
rozwiązany przez Sferię, ale pozostaje to poza obszarem
niniejszego wniosku. Natomiast szczególny niepokój budzi ryzyko
wzajemnego zakłócania pracy urządzeń pracujących w standardzie DVBH, który z dużym prawdopodobieństwem zostanie zaimplementowany do
świadczenia: „ usług telekomunikacyjnych w sieciach łączności
jednokierunkowej o lokalnym obszarze działania, w szczególności
transmisji multimedialnych, w radiokomunikacyjnej służbie ruchomej
drugiej ważności”. Do świadczenia tych usług obecnie prowadzone jest
przygotowanie do przetargu na rezerwację częstotliwości z zakresu
470 – 790 MHz do roku 2015. Brak harmonizacji urządzeń abonenckich
stosowanych w sieci Sferia w połączeniu z niekontrolowaną przez
operatorów mobilnością abonentów zarówno sieci Sferia jak i sieci
opartej o system DVB-H, może doprowadzić do powstania negatywnej
opinii o jakości usług systemu DVB-H. Podkreślamy przy czym, że
obydwie sieci będą pracować w służbie drugiej ważności, a zakłócenia
od emisji terminala mogą występować jedynie na urządzeniach systemu
DVB-H. PIIT, o czym Prezes UKE miał okazję wielokrotnie się
przekonać,
jest
istotnie
zainteresowany
rozwojem
usług
telekomunikacyjnych w sieciach łączności
jednokierunkowej, ale
uważa że dodatkowe ryzyko związane z zakłóceniami pochodzącymi od
sieci Sferia może wydatnie zmniejszyć zainteresowanie potencjalnych
inwestorów tym projektem.
3/5
Powyższe przesłanki związane z możliwością wystąpienia zakłóceń,
opieramy na analizie problemów wynikających z koegzystencji systemu
CDMA Sferii oraz systemów GSM.
Problemy te występowały w latach 2003-2005 i były związane z
zakłóceniami, które wprowadzał system CDMA Sferii do systemów GSM
będących w posiadaniu wszystkich wówczas działających operatorów
sieci komórkowych GSM w Polsce.
Badania związane z analizą zakłóceń wprowadzanych przez system CDMA
Sferii były prowadzone na zlecenie URTiP przez Instytut Łączności,
Zakład
Systemów
Radiowych
(Z-1),
Laboratorium
Badań
Radiokomunikacyjnych, praca nr 01400035.
W wyniku badań nastąpiła zmiana rezerwacji częstotliwości firmy
Sferia S.A polegająca na zmianie zakresu częstotliwości, przez co
uzyskano zwiększenie „odstępu częstotliwościowego” obu systemów CDMA
oraz GSM.
Jednocześnie w przedmiotowej sprawie PIIT pragnie zaznaczyć, iż
zmiana rezerwacji częstotliwości, będących przedmiotem niniejszego
postępowania powinna nastąpić w oparciu o przepis art. 116 ust. 7
ustawy z dnia 16 lipca 2007 r. – Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr
171, poz. 1800 z późn. zm.). W aktach prowadzonego postępowania
Prezes UKE nie odniósł się natomiast w żaden sposób do przepisu art.
116 ust. 7 ustawy – Prawo telekomunikacyjne, zgodnie, z którym
przepisy art. 116 ust. 1-6 stosuje się odpowiednio do zmian
rezerwacji częstotliwości.
Zgodnie z art. 116 ust. 7 ustawy z dnia 16 lipca 2004 roku Prawo
telekomunikacyjne, do zmian rezerwacji częstotliwości stosuje się
odpowiednio
przepisy
obowiązku
przeprowadzenia
częstotliwości.
zmiany
jest,
W
rezerwacji
by
dokonanie
organ
na
ich
ust.
związku
1
–
6
przetargu
z
trwającym
częstotliwości
uwzględnił
rzecz
tego
fakt
na
artykułu,
w
przepisy
sprawie
rzecz
Sferii
przedmiotowych
w
S.A.
innych
o
rezerwacji
postępowaniem
wystąpienia
rezerwacji
tj.
sprawie
niezbędne
podmiotów
o
częstotliwości
(nie wyłączając przypadku współużytkowania), a także rozstrzygając w
sprawie dokonał oceny – zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa –
zainteresowania przedmiotowymi częstotliwościami
innych podmiotów.
4/5
Naszym zdaniem w przedmiotowej sprawie zachodzą wszelkie przesłanki
do uznania konieczności przeprowadzenie odpowiedniego postępowania
przetargowego mającego na celu rozdysponowanie częstotliwości,
podmiotom, które wyraziły zainteresowanie przedmiotowym pasmem.
Analiza możliwości wykorzystywania częstotliwości na podstawie
nowych planów zagospodarowania częstotliwości, o których mowa
powyżej wskazuje, iż w przedmiotowej sprawie doszło do bardzo
znaczącej zmiany przeznaczenia częstotliwości, a w związku z tym
powinien
zostać
przeprowadzony
przetarg,
w
przypadku
braku
dostatecznych zasobów częstotliwości. W trakcie przedmiotowego
postępowania Prezes UKE w żaden sposób nie przeanalizował stanu
faktycznego w związku z przepisem art. 116 ust. 7 ustawy – Prawo
telekomunikacyjne.
Z poważaniem
Aleksander Frydrych
dr Maciej Rogalski
Wiceprezes PIIT
Wiceprezes PIIT
5/5