Projekt uchwały w sprawie przyjęcia Lokalnego Planu Rewitalizacji

Transkrypt

UCHWAŁA NR ....................
RADY MIEJSKIEJ W OBORNIKACH
z dnia 26 kwietnia 2013 r.
w sprawie przyjęcia Lokalnego Planu Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 20122020
Na podstawie art.18 ust.2 pkt 6 ustawy z dnia 08 marca 1990r. o samorządzie gminnym
(t.j. Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) uchwala się, co następuje:
§ 1. Przyjmuje się Lokalny Program Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012-2020,
który stanowi załącznik nr 1 do niniejszej uchwały.
§ 2. Wykonanie uchwały powierza się Burmistrzowi Obornik.
§ 3. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
Uzasadnienie
Rewitalizacja jako proces przemian przestrzennych, społecznych i ekonomicznych
ma na celu wyprowadzenie terenu ze stanu kryzysowego i doprowadzenie do jego rozwoju,
w tym poprawy jakości życia lokalnej wspólnoty. Obejmuje działania:
- społeczne, kulturalne i gospodarcze aktywizujące lokalną społeczność, oraz
- infrastrukturalne i przestrzenne, takie jak rewaloryzacja, modernizacja, renowacja,
konserwacja, adaptacja.
Program rewitalizacji jest jednym z głównych instrumentów zarządzania rozwojem
na terenach
miejskich
i stanowi
zintegrowane
podejście
zapewniające
jednocześnie
powiązanie kwestii działalności gospodarczej, usług publicznych, struktury społecznej,
środowiska naturalnego i transportu miejskiego. Wskazuje obszary dysfunkcyjne, w obrębie
których zlokalizowane będą projekty ubiegające się o wsparcie finansowe ze źródeł
zewnętrznych.
Opracowanie programów rewitalizacyjnych wynika z art. 44 Rozporzadzenia Rady (WE)
1083/2006, natomiast zaktualizowane wytyczne dotyczące ich zakresu i struktury określone
zostały przez Instytucję Zarządzającą Wielkopolskim Regionalnym Programem Operacyjnym
na lata 2007-2013 i przyjęte uchwałą Zarządu Województwa Wielkopolskiego w kwietniu
2012r.
Lokalny Plan Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012-2020 jest dokumentem,
w którym wskazano projekty podczas realizacji których można ubiegać się o wsparcie
finansowe
w ramach
Działania
4.2
"Rewitalizacja
obszarów
powojskowych
i poprzemysłowych”, jak również w ramach inicjatywy JESSICA (ang. Joint European
Support for Sustainable Investment in City Areas – Wspólne Europejskie Wsparcie na Rzecz
Trwałego i Zrównoważonego Rozwoju Obszarów Miejskich).
Mając na uwadze powyższe podjęcie uchwały w sprawie przyjęcia Lokalnego Planu
Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012-2020 jest w pełni uzasadnione.
Załącznik nr 1
do uchwały Nr ....../....../2013 Rady Miejskiej w Obornikach z dnia ................. 2013 r.
w sprawie przyjęcia Lokalnego Programu Rewitalizacji
dla miasta Oborniki na lata 2012-2020
LOKALNY PROGRAM REWITALIZACJI
DLA MIASTA OBORNIKI NA LATA 2012-2020
Oborniki, grudzień 2012
Wstęp
I.
Charakterystyka miasta Oborniki .................................................................................. 7
1.1.
Strefa zagospodarowania przestrzennego............................................................ 7
1.1.1.
Położenie .......................................................................................................................................... 7
1.1.2.
Rys historyczny ................................................................................................................................. 7
1.1.3.
Struktura funkcjonalno-przestrzenna miasta ................................................................................... 9
1.1.4.
Struktura komunikacyjna ................................................................................................................ 11
1.1.5.
Infrastruktura techniczna ............................................................................................................... 13
1.1.5.1.
Wodociągi i kanalizacja........................................................................................................... 13
1.1.5.2.
Energetyka i ciepłownictwo .................................................................................................... 14
1.1.5.3.
Gospodarka odpadami ........................................................................................................... 15
1.1.5.4.
Telekomunikacja ..................................................................................................................... 16
1.1.5.5.
Mieszkalnictwo ....................................................................................................................... 16
1.1.5.6.
Obiekty i granice stref ochrony konserwatorskiej .................................................................. 19
1.1.6.
System oraz uwarunkowania przyrodnicze miasta ........................................................................ 20
1.1.6.1
Struktura gruntów .................................................................................................................. 20
1.1.6.2.
Zasoby wodne......................................................................................................................... 21
1.1.6.3.
Powierzchnia ziemi i gleby ...................................................................................................... 21
1.1.6.4.
Przyroda.................................................................................................................................. 22
1.1.6.5.
Powietrze atmosferyczne ....................................................................................................... 24
1.1.6.6.
Hałas ....................................................................................................................................... 25
1.1.6.7.
Fale elektromagnetyczne ....................................................................................................... 26
1.1.6.8.
Energia odnawialna ................................................................................................................ 26
1.1.7.
Charakterystyka przestrzeni publicznej .......................................................................................... 27
1.1.8.
Analiza zasobów rekreacyjno-turystycznych i możliwości rozwoju turystyki ................................. 27
1.1.9.
Identyfikacja problemów w sferze zagospodarowania przestrzennego ........................................ 32
1.2.
Sfera gospodarcza ............................................................................................. 32
1.2.1.
Struktura i trendy podstawowych branż gospodarki na terenie miasta ......................................... 32
1.2.2.
Liczba podmiotów gospodarczych z podziałem na sektory ............................................................ 34
1.2.3.
Główni pracodawcy i zatrudnienie ................................................................................................. 37
1.2.4.
Kierunki rozwoju gospodarki miasta .............................................................................................. 38
1.2.5.
Identyfikacja problemów w sferze gospodarczej ........................................................................... 40
1.2.6.
Analiza możliwości budżetowych dotyczących realizacji przedsięwzięć inwestycyjnych ............... 40
1.3. Sfera społeczna ..................................................................................................... 44
2
1.3.1.
Struktura demograficzna ................................................................................................................ 44
1.3.2.
Struktura społeczna ........................................................................................................................ 47
1.3.2.1.
Struktura wykształcenia społeczeństwa ................................................................................. 47
1.3.2.2.
Stan i zróżnicowanie dochodowości gospodarstw domowych .............................................. 49
1.3.2.3.
Poziom przeciętnego wynagrodzenia ..................................................................................... 51
1.3.2.4.
Opieka społeczna .................................................................................................................... 52
1.3.2.5. Bezrobocie ................................................................................................................................. 53
1.3.3.
Infrastruktura społeczna ................................................................................................................. 54
1.3.3.1
Oświata ................................................................................................................................... 54
1.3.3.2.
Kultura .................................................................................................................................... 56
1.3.3.3.
Ochrona zdrowia .................................................................................................................... 58
1.3.4.
Struktura organizacji pozarządowych ............................................................................................. 58
1.3.5.
Charakterystyka oraz określenie grup społecznych wymagających wsparcia w ramach Lokalnego
Programu Rewitalizacji ................................................................................................................................. 62
1.3.6.
Identyfikacja problemów w sferze społecznej: ............................................................................... 63
II. Nawiązanie do strategicznych dokumentów na poziomie gminy, miasta, powiatu,
województwa ............................................................................................................................ 63
2.1.
Strategia Rozwoju Województwa Wielkopolskiego do 2020 roku ....................... 63
2.2.
Wielkopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007-2013....................... 65
2.3.
Plan Rozwoju Lokalnego Powiatu Obornickiego na lata 2005 – 2006
(przedłużonym okresem programowania do 2013 roku)............................................... 66
2.4.
Plan Rozwoju Lokalnego wraz ze Strategią Rozwoju Miasta i Gminy Oborniki na
lata 2006 – 2013 .......................................................................................................... 67
III. Założenia Programu Rewitalizacji ................................................................................... 70
3.1.
Okres prognozowania i hierarchizacja potrzeb ................................................... 70
3.2.
Analiza wskaźnikowa i delimitacja obszarów dysfunkcyjnych. ............................ 71
3.3.
Charakterystyka obszarów i zestawienie projektów. .......................................... 75
3.4.
Oczekiwane wskaźniki efektów Lokalnego Programu Rewitalizacji ..................... 93
IV.
Plan finansowy realizacji Lokalnego Programu Rewitalizacji na lata 2012-2020 .... 94
V.
Wdrażanie i ewaluacja rewitalizacji oraz sposoby komunikacji społecznej ............... 98
5.1.
System wdrażania ............................................................................................. 98
5.2.
Monitorowanie, oceny i sposoby komunikacji społecznej .................................. 99
3
5.2.1.
5.3.
System monitoringu oraz sposoby oceny Lokalnego Programu Rewitalizacji ................................ 99
Sposoby inicjowania współpracy pomiędzy sektorem publicznym, prywatnym i
organizacjami pozarządowymi ....................................................................................100
VI.
Strategiczna Ocena Oddziaływania na Środowisko .................................................. 101
VII.
Podsumowanie ............................................................................................................ 101
VIII. Załączniki.................................................................................................................... 102
Spis tabel ................................................................................................................................ 103
Spis wykresów ........................................................................................................................ 105
4
Wstęp
Współczesne społeczeństwo nie należy do homogenicznych. Członków społeczeństwa
cechują zróżnicowane: postawy, wartości, pozycje społeczne, potrzeby, a muszą współistnieć
w jednym środowisku. Wzrost poziomu i jakości życia części społeczeństwa spowodował
zmianę preferencji miejsca zamieszkania, podnosząc tym samym wymagania wobec jakości
przestrzeni miejskiej. Przestrzeń miejska, która nie spełnia oczekiwanych standardów, ulega
społecznej degradacji, a konsekwencją tej ostatniej jest również degradacja infrastruktury
miejskiej. Bowiem na obszarach zamieszkiwanych przez społeczeństwo dotknięte problemami społecznymi - ubóstwem, patologią - stan techniczny zabudowy pogarsza się dużo szybciej
niż na obszarach, gdzie społeczność lokalna dba o utrzymanie odpowiedniego stanu budynków. Z uwagi na występowanie w miastach obszarów nieatrakcyjnych z punktu widzenia
mieszkańca, inwestora, turysty podejmuje się działania, których celem jest wyprowadzanie
takich właśnie obszarów z sytuacji kryzysowej. Środkiem do osiągnięcia tego celu jest rewitalizacja – instrument odnowy miast, oparty na partycypacji społecznej w przywracaniu do życia obszarów zdegradowanych, w trzech sferach: społecznej, gospodarczej i przestrzennej.
Lokalny Program Rewitalizacji – dokument inicjowany przez samorząd terytorialny –
stanowi płaszczyznę dialogu między uczestnikami procesu rewitalizacji w celu wypracowania
kompleksowych i skutecznych narzędzi do rozwiązywania zdiagnozowanych problemów.
Członkostwu Polski w Unii Europejskiej zawdzięczamy falę płynących funduszy
strukturalnych, które kierowane są m. in. na rewitalizację obszarów miejskich. Lokalny Program Rewitalizacji umożliwia podmiotom zaangażowanym w proces rewitalizacji uzyskanie
finansowania planowanych działań rewitalizacyjnych ze środków strukturalnych. Dla miast
wielkopolskich dokument taki musi odpowiadać wymogom „Wytycznych w zakresie zasad
opracowania programów umożliwiających ubieganie się o wsparcie w ramach Inicjatywy
JESSICA oraz Działania 4.2. Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego”.
Lokalny Program Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012-2020 jest zgodny
z ww. Wytycznymi i tym samym stwarza perspektywy zewnętrznego finansowania zaplanowanych w nim inwestycji. Zdiagnozowanie problemów występujących na obszarach rewitalizowanych w Obornikach nastąpiło na podstawie ich analizy wskaźnikowej oraz jakościowej.
Z uwagi na fakt, że Gmina Oborniki jest gminą miejsko-wiejską trudno jest uzyskać wszelkie
ogólnodostępne dane statystyczne, które dotyczą wyłącznie miasta Oborniki. Dlatego ilekroć
w niniejszym dokumencie jest mowa o mieście Oborniki, oznacza to, że dane informacje do-
5
tyczą wyłącznie miasta, jeśli natomiast mowa jest o Gminie Oborniki, oznacza to, że są to
dane dotyczące gminy miejsko-wiejskiej.
Wyjaśnienia wymaga również fakt, że dane niezbędne do przeprowadzenia analizy
wskaźnikowej, nie są danymi ogólnodostępnymi, są to dane tworzone na potrzeby opracowania niniejszego dokumentu, przez wydziały Urzędu Miejskiego w Obornikach, Ośrodek Pomocy Społecznej w Obornikach, Komendę Policji w Obornikach. Dlatego też badając wskaźnik poziomu przedsiębiorczości - liczby zarejestrowanych podmiotów gospodarczych na
1000 mieszkańców – wykorzystane zostały jedynie dane dotyczące podmiotów zarejestrowanych w Ewidencji Działalności Gospodarczej Urzędu Miejskiego w Obornikach.
6
I. Charakterystyka miasta Oborniki
1.1. Strefa zagospodarowania przestrzennego
1.1.1. Położenie
Oborniki są miastem znajdującym się w Województwie Wielkopolskim, w odległości
ok. 25 km na północ od Poznania. Administracyjnie należą do powiatu obornickiego i są siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Oborniki. Od północy graniczą z gminą Połajewo (powiat
czarnkowsko-trzcianecki) i gminą Ryczywół (powiat obornicki), od północnego – wschodu
z gminą Rogoźno (powiat obornicki), od południowego – wschodu z gminą Murowana Goślina (powiat poznański), a od południa z gminami Suchy Las i Rokietnica (powiat poznański).
Od strony południowo – zachodniej sąsiaduje z gminą Szamotuły (Powiat Szamotulski), a od
strony zachodniej z gminą Obrzycko (powiat szamotulski). Miasto położone jest na Pojezierzu Wielkopolskim. Przez miasto przepływają dwie rzeki: Wełna przez środek miasta oraz
Warta w południowej jego części.
Miasto leży na 52º 39’długosci geograficznej północnej oraz 16º 49’ szerokości geograficznej wschodniej.
1.1.2. Rys historyczny
Historia Obornik sięga mezolitu i pierwszych grup łowiecko-zbierackich jakie zakładały tutaj swoje obozowiska. Okres ten można datować na około 10 tyś. lat temu.
Z wcześniejszego okresu, czyli paleolitu, znane są stanowiska jedynie w okolicach Obornik,
a nie usytuowane w samym mieście. Przez cały okres pradziejów, od wspomnianego mezolitu, na terenie miasta były zakładane obozowiska i osady. Do tej pory archeolodzy odkryli
około 40 stanowisk pochodzących z samej epoki kamienia. Z późniejszych okresów zostało
odnalezionych równie wiele pozostałości po funkcjonowaniu człowieka. Najprawdopodobniej
liczba stanowisk wzrośnie, ponieważ do tej pory nie przeprowadzono dokładnej ich weryfikacji.
Od wczesnego średniowiecza w Obornikach istniał gród. Pierwsza jego faza jest datowana na VII w. Był to gród pierścieniowaty, usytuowany na lewym brzegu rzeki Wełny, na
cyplu wytworzonym w miejscu jej ujścia do Warty. W następnej fazie powstał gród obronny z
osadą, który istniał pomiędzy IX, a XI wiekiem. Niedaleko, od tego miejsca, przebiegał bardzo ważny dla średniowiecznej gospodarki szlak tzw. Solny, biegnący do Kołobrzegu. Na
wschód od grodu powstał plac targowy. Usytuowany został w tym miejscu ze względu na
7
biegnące w okolicy szlaki (Poznań - Oborniki - Rogoźno oraz gnieźnieński). Nie jest wiadome, kiedy miasto uzyskało swoje prawa. Najprawdopodobniej stało się to za panowania księcia Bolesława Pobożnego, gdzieś pomiędzy rokiem 1254 a 1272. Pierwsza źródłowa wzmianka o Obornikach pochodzi z roku 1299 i jest związana z przyjazdem Władysława Łokietka do
miasta. Najbardziej pewną informacją dotyczącą posiadania praw miejskich przez Oborniki
jest wzmianka z 1339 roku o wójcie i rajcach miasta. Owe przywileje lokacyjne zostały potwierdzone przez Kazimierza Jagiellończyka w roku 1458. Najstarsza znana pieczęć Obornik
znajduje się na niedatowanym dokumencie z początku XIV wieku, przechowywanym w archiwum toruńskim. Dokument ten przedstawia pieczęć z wyobrażonym orłem polskim bez
korony. W drugiej połowie XIV wieku rozwój grodu został zahamowany przez wojnę domową w Wielkopolsce.
Jak w większości średniowiecznych miast tak i w Obornikach najważniejszym miejscem był rynek o prostokątnym kształcie. Szybki rozwój miasta spowodował całkowite zabudowanie terenu jaki został wyznaczony podczas lokalizacji miasta, dlatego zaczęto zabudowywać obszary leżące poza miastem. Do budowli powstałych właśnie w ten sposób zalicza
się np.: szpital i kościół św. Trójcy, kościoły św. Barbary i św. Krzyża. Również poza granicami dawnego grodu wybudowano zamek królewski. Rezydencja była odwiedzana
aż dziewięciokrotnie przez Władysława Jagiełłę. Niestety do dnia dzisiejszego nie zachowały
się po tych odwiedzinach żadne ślady. W wieku XIV Oborniki zaliczały się do średnich miast
Polski, na co wskazuje fakt wystawienia w roku 1458 (na wyprawę przeciwko Krzyżakom)
aż 15 żołnierzy. Od 1404 roku oborniczanie mieli możliwość kształcenia się w swoim mieście. Właśnie w tym roku powstała pierwsza szkoła parafialna w Obornikach.
W wieku XVII Oborniki, tak jak i większość Polski, dotknęła wojna ze Szwedami.
Dla miasta bardziej uciążliwi niż Szwedzi byli Brandenburczycy stacjonujący w Poznaniu,
ponieważ to ich oddział zniszczył w 1656 roku większość miasta. W następnym wieku Oborniki dotknęły kolejne zniszczenia, spowodowane zarówno wojną siedemnastoletnią jak
i działaniami związanymi z Konfederacją Barską. Jednak te zniszczenia nie były tak wielkie
i doszczętne jak w wieku poprzednim.
W wyniku II rozbioru Polski, w roku 1793 oraz nowego podziału administracyjnego,
władze pruskie utworzyły powiat obornicki obejmujący 224 miejscowości. Taka liczba spowodowała, że był to drugi pod względem wielkości powiat po poznańskim. Po utworzeniu
Wielkiego Księstwa Poznańskiego w jego granicach znalazły się także Oborniki. Wiek XIX
i związana z nim praca organiczna spowodowały powstanie w mieście m.in.: Ligi Polskiej,
Towarzystwa Pedagogicznego, Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, Związku Towarzystw
8
Przemysłowych. Pod koniec stulecia zaczęła się budowa kościoła ewangelickiego - jednego
z największych w Wielkopolsce. Na początku XX wieku miasto zaczęło się zdecydowanie
rozbudowywać, szczególnie na północ od rynku. Na rozwój Obornik na pewno miało wpływ
połączenie kolejowe z Poznaniem i Piłą istniejące od 1879 roku oraz posiadanie dwóch mostów na Warcie. W styczniu 1919 roku, po wyzwoleniu miasta, zlokalizowana była tutaj siedziba dowództwa okręgu wojskowego. W dwudziestoleciu międzywojennym kryzys gospodarczy zahamował, szczególnie nowe, inwestycje w mieście. Wśród nielicznych należy wymienić: przekształcenie jednego z budynków na ratusz oraz powstanie dzielnicy willowej
w północno - wschodniej części miasta. 8 września 1939 roku Oborniki zostały zajęte przez
hitlerowców. Miasto zostało wyzwolone, po kilkudniowych walkach z oddziałami niemieckimi, przez żołnierzy radzieckich w nocy z 24 na 25 stycznia 1945 roku – w ramach operacji
oskrzydlającej od północy niemiecką obronę Poznania. Od tego dnia rozpoczął się nowy
okres w historii miasta i gminy.
Okres powojenny to powolna odbudowa społeczna i gospodarcza miasta. W 1954 roku
do miasta włączono Rudki, a trzy lata później część Kowanówka (wraz z dworcem kolejowym), Kowanowa oraz tereny przy ul. Łukowskiej. Dalszy rozwój miasta skierowany był
w stronę Słonaw. W roku 1975 Oborniki znalazły się w województwie poznańskim. Połowa
lat siedemdziesiątych była intensywnym okresem w rozwoju miasta. Rozwijała się struktura
przemysłowa i handlowa. W wyniku reformy terytorialnej z dniem 1 stycznia 1999 roku Oborniki stały się ponownie siedzibą powiatu.
1.1.3. Struktura funkcjonalno-przestrzenna miasta
O rozwoju miasta Oborniki zadecydowała w dużej mierze przebiegająca przez miasto
linia kolejowa Poznań – Piła oraz układ komunikacyjny dróg krajowych (nr 11)
i wojewódzkich (178 i 187). W przyszłości planuje się budowę obwodnicy miasta w ciągu
drogi wojewódzkiej i dróg krajowych, co na pewno wpłynie na kierunek rozwoju miasta.
Struktura przestrzenna miasta Oborniki pozwala na wyodrębnienie kilku rodzajów terenów,
które charakteryzują się odmiennym sposobem użytkowania i przeznaczeniem. Wśród nich
można wyróżnić tereny:
 przestrzeni publicznej o charakterze miastotwórczym,
 zabudowy mieszkaniowej śródmiejskiej,
 zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i wielorodzinnej,
 usługowe,
9
 obiektów produkcyjnych, składów i magazynów,
 parków,
 ogródków działkowych,
 lasów chronionych,
 usług sportów i rekreacji.
Obok terenów, które są bardziej zarysowane na mapie Obornik występują również takie
o mniejszym zasięgu jak:
 cmentarz,
 tereny rolnicze,
 obiekty produkcyjne, składy i magazyny z dopuszczeniem usług.
Struktura przestrzenna Obornik odznacza się największą powierzchnią terenów o funkcji
mieszkaniowej, głównie jednorodzinnej. W centrum miasta dominuje dość zwarta śródmiejska zabudowa wraz z obiektami usługowymi i handlowymi. Również w tej części Obornik
znajduje się rynek. Zabudowa wielorodzinna koncentruje się głównie w zachodniej części
miasta.
Drugimi co do wielkości obszarami w mieście są lasy chronione oraz inne tereny zielone. Na terenie miasta znajduje się Rezerwat Przyrody Słonawy oraz obszary Natura 2000 –
dolina rzeki Wełny i Puszcza Notecka. Przez Oborniki przepływają dwie rzeki: Warta oraz
Wełna.
Tereny z przewagą usług znajdują się w centralnej części miasta. Ponadto, funkcje
usługowe zlokalizowane są na osiedlach, w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej.
W
mieście
znajdują
się
obszary
z
przewagą
obiektów
produkcyjnych
i magazynowych. Największa koncentracja tego typu obiektów znajduje się na północ
od ul. Łukowskiej, głównie po wschodniej stronie linii kolejowej.
Duże znaczenie dla miasta mają tereny związane ze sportem i rekreacją. Obiekty tego
typu zlokalizowane są w różnych obszarach miasta. Stadion znajduje się przy
ul. Objezierskiej, pływalnia przy ul. Czarnkowskiej, a hala sportowa przy ul. Obrzyckiej.
Przy ul. Szymańskiego zlokalizowany jest kompleks sportowo-rekreacyjny, który tworzą
m.in. tory mini golfa i siłownia zewnętrzna. Na uwagę zasługuje również kompleks sportoworekreacyjny przy Szkole Podstawowej nr 2 przy ul. Szkolnej, w skład którego wchodzi skatepark. Najmłodsi mieszkańcy Obornik mogą korzystać z licznych placów zabaw. Atrakcją
jest plac zabaw zlokalizowany na Osiedlu Leśnym w Obornikach, gdzie znajdują się: ścianka
wspinaczkowa, zjeżdżalnia linowa i urządzenia fitness.
10
Na główną sieć komunikacyjną miasta składają się ulice: Staszica, 11 Listopada, Mostowa, Czarnkowska, Lipowa, Szamotulska, Powstańców Wlkp., Łukowska, Obrzycka, Wymysłowska i Gołaszyńska. Przez miasto przebiega linia kolejowa.
Tereny otwarte uzupełniające tkankę urbanistyczną miasta to przede wszystkim ogródki
działkowe oraz tereny zieleni publicznej. Przy skrzyżowaniu ulic: Garażowej i Cmentarnej
zlokalizowany jest cmentarz.
1.1.4. Struktura komunikacyjna
Układ komunikacyjny miasta i gminy Oborniki tworzą:
 Drogi krajowe:
– nr 11 Kołobrzeg – Koszalin – Piła – Poznań – Ostrów Wlkp. – Tarnowskie
Góry;
 Drogi wojewódzkie:
– nr 178 Oborniki – Czarnków – Trzcianka – Wałcz;
– nr 187 Pniewy – Szamotuły – Oborniki – Murowana Goślina;
 Drogi powiatowe:
– nr 2025P;
– nr 2028P;
– nr 2035P;
– nr 2036P;
– nr 2037P;
– nr 2042P;
– nr 2043P;
– nr 2044P;
– nr 2045P;
– nr 2046P;
– nr 2047P;
– nr 2048P;
– nr 2049P;
– nr 2050P; Oborniki-Wymysłowo-Objezierze
– nr 2051P;
– nr 2052P;
– nr 2053P;
– nr 2054P;
11
– nr 2055P; Oborniki-Gołaszyn-Maniewo-Wargowo-Kowalewko
– nr 2056P;
– nr 2057P;
– nr 2058P;
– nr 2059P; Dąbrówka Lesna-Kowanówko-Oborniki
– nr 2060P;
– nr 2061P;
– nr 1343P;
– nr 1847P; Stobnica-Oborniki
– nr 1857P;
– nr 2427 P.
Największy ruch pojazdów na obszarze miasta odnotowuje się na drodze krajowej
nr 11 oraz drogach wojewódzkich nr: 178 i 187. Na terenie miasta drogi te przebiegają następująco:
 droga krajowa nr 11 ulicami: 11 Listopada, Mostową i Staszica;
 drogi wojewódzkie ulicami: Czarnkowską, Lipową, Szamotulską, Powstańców Wlkp.,
Łukowską.
Na terenie miasta Oborniki znajduje się 121 ulic. Droga krajowa i wojewódzkie przebiegają przez miasto ulicami, które nie zostały specjalnie do tego przystosowane. Duże natężenie ruchu tranzytowego jest uciążliwe dla mieszkańców Obornik. Istnieje zdecydowana
potrzeba budowy obwodnicy drogowej miasta w ciągu drogi krajowej nr 11 oraz drogi wojewódzkiej, szczególnie nr 178.
Przez teren miasta przechodzi linia kolejowa nr 354 Poznań – Piła, której liczba pasażerów,
w obu kierunkach, wynosi około 2000 dziennie.
Obsługą komunikacji miejskiej na terenie miasta i gminy Oborniki zajmuje się firma wyłaniana przez Gminę Oborniki w drodze przetargu. Ponadto w ramach regularnego transportu
zbiorowego na terenie Gminy Oborniki usługi świadczy również Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej. Bardzo dużą grupę korzystającą z publicznego transportu stanowi młodzież gimnazjalna i ponadgimnazjalna oraz studenci dojeżdżający do Poznania na wyższe
uczelnie. Z Obornik można dojechać autobusami m. in. do: Poznania, Piły, Szamotuł, Wałcza, Murowanej Gośliny, Ryczywołu, Obrzycka, Rogoźna.
12
1.1.5. Infrastruktura techniczna
1.1.5.1.
Wodociągi i kanalizacja
Miasto posiada 204,1 km czynnej sieci rozdzielczej wodociągowej. Ujęcie wody
dla Obornik znajduje się w dolnym odcinku rzeki Wełny i jest ono ujęciem podziemnym
ze złoża wodonośnego piętra czwartorzędowego. W roku 2010 z sieci wodociągowej korzystało 17 552 osoby, co stanowiło około 95,77 % wszystkich mieszkańców Obornik. Ilość wody, która została dostarczona do gospodarstw domowych w 2010 roku wyniosła 743 miliony
litrów. Woda w mieście dostarczana jest za pomocą Stacji Uzdatniania Wody z dwoma ciągami technologicznymi produkcji wody o wydajności ok. 5000 m³/dobę każdy. Woda dostarczana mieszkańcom Obornik nie budzi żadnych zastrzeżeń pod względem parametrów fizykochemicznych, a sam wodociąg jest w większości zautomatyzowany.
Tabela 1. Wodociągi i kanalizacja w Obornikach w roku 2010
Wodociągi
parametr [jednostka]
Długość czynnej sieci rozdzielczej [km]
Połączenia prowadzące do budynków mieszkalnych i zbiorowego zamieszkania
[szt]
Woda dostarczona gospodarstwom domowym [dam3]
Ludność korzystająca z sieci wodociągowej [osoba]
wartość
204,1
1961
743
17552
Kanalizacja
Długość czynnej sieci kanalizacyjnej [km]
Połączenia prowadzące do budynków mieszkalnych i zbiorowego zamieszkania
[szt]
Ścieki odprowadzone [dam3]
Ludność korzystająca z sieci kanalizacyjnej [osoba]
Wartość
56
1781
881
13734
Źródło: Bank Danych Lokalnych
W roku 2010 z sieci kanalizacyjnej korzystało 13734 osoby, co stanowi około 74,94 %
populacji całych Obornik. Długość czynnej sieci kanalizacyjnej w tym samym roku wynosiła
56 km.
13
Oczyszczaniem ścieków na terenie miasta Oborniki zajmuje się mechanicznobiologiczna oczyszczalnia ścieków komunalnych zlokalizowana przy ul. Obrzyckiej 131.
Całkowita przepustowość oczyszczalni wynosi 6 250 m3 ścieków na dobę (średnia 5 000
m3/d). Oczyszczone ścieki odprowadzane są do rzeki Warty. Na terenie miasta konieczna jest
dalsza rozbudowa sieci kanalizacyjnej.
W latach 2010 i 2011 rozbudowano znacznie sieć na terenie gminy, w tym również
w śródmieściu Obornik - m.in. z wykorzystaniem środków z UE (ok.46,5mln.)
1.1.5.2.
Energetyka i ciepłownictwo
Obszar Gminy Oborniki przecinają 2 linie elektroenergetyczne wysokiego napięcia:
 linia 220 kV Poznań Plewiska - Piła Krzewina;
 linia 110 kV - Czerwonak - Bolechowo - Oborniki – Rogoźno.
We wschodniej części Gminy Oborniki, w rejonie wsi Kowanowo znajduje się stacja transformatorowa GZP Oborniki 110/15 kV. Przewiduje się budowę stacji transformatorowej
110/15 kV Oborniki – Zachód, która ma być zasilana liniami 110 kV jako wcięcie
w istniejącą linię Oborniki- Rogoźno.
W Obornikach znajduje się także elektrownia wodna, zlokalizowana na rzece Wełnie
o mocy 330 kW. W ciągu roku elektrownia jest w stanie wyprodukować 1440 MWh, co daje
możliwość dostarczenia energii do około 480 gospodarstw domowych.
Miasto wyposażone jest w sieć gazową o łącznej długości 50130 m, z której korzysta
około 83% ludności miasta, czyli 15 275 osób. We wschodniej części miasta, przy drodze
prowadzącej do Murowanej Gośliny, znajduje się stacja redukcyjno – pomiarowa I stopnia
o przepustowości Q=5000 m3/h. Do tej stacji gaz doprowadzany jest gazociągiem odbiorczym
wysokiego ciśnienia o średnicy Ø100 mm z gazociągu magistralnego Ø500 mm Krobia –
Szczecin.
Tabela 2. Podstawowe dane dotyczące sieci elektrycznej i gazowej na terenie Obornik
w 2010 roku.
Sieć elektryczna
Odbiorcy energii elektrycznej na niskim napięciu [szt]
Zużycie energii elektrycznej na niskim napięciu [MWh]
Wartość
6575
13076
14
Sieć gazowa
Długość czynnej sieci ogółem [m]
Wartość
50130
Czynne przyłącza do budynków mieszkalnych i niemieszkalnych [szt]
1801
Odbiorcy gazu [gosp. dom.]
4949
Odbiorcy gazu ogrzewający mieszkania gazem [gosp. dom.]
613
Zużycie gazu [tys.m3]
3383,5
Zużycie gazu na ogrzewanie mieszkań [tys.m3]
1525,6
Ludność korzystająca z sieci gazowej [osoba]
15275
1.1.5.3.
Gospodarka odpadami
Gmina Oborniki przystąpiła do Związku Międzygminnego "Gospodarka Odpadami
Aglomeracji Poznańskiej". Celem Związku jest wspólne wykonywanie zadań publicznych
w zakresie tworzenia warunków niezbędnych do utrzymania czystości i porządku na terenach
gmin tworzących Związek, w dziedzinie gospodarki odpadami.
Do zadań Związku należy planowanie i wykonywanie zadań z zakresu gospodarki odpadami
na terenie gmin – uczestników Związku, w szczególności:
1. zapewnianie objęcia wszystkich mieszkańców zorganizowanym systemem odbierania
wszystkich rodzajów odpadów komunalnych;
2. zapewnianie warunków funkcjonowania systemu selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, aby było możliwe:
a) ograniczenie składowania odpadów komunalnych ulegających biodegradacji,
b) wydzielanie odpadów niebezpiecznych z odpadów komunalnych,
c) osiągnięcie poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych;
3. zapewnienie warunków do budowy, utrzymania i eksploatacji instalacji i urządzeń
do odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych przez przedsiębiorców;
4. zapewnianie warunków ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji, kierowanych do składowania:
a) do dnia 31 grudnia 2010 r. - do nie więcej niż 75 % wagowo całkowitej masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji,
b) do dnia 31 grudnia 2013 r. - do nie więcej niż 50 % wagowo całkowitej masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji,
15
c) do dnia 31 grudnia 2020 r. - do nie więcej niż 35 % wagowo całkowitej masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji w stosunku do masy tych odpadów wytworzonych w 1995 r.
5. opracowanie projektu wspólnego planu gospodarki odpadami;
6. prowadzenie szerokiej i pełnej wymiany doświadczeń pomiędzy uczestnikami Związku
i innymi jednostkami;
7. upowszechnianie idei prawidłowego gospodarowania odpadami wśród społeczności lokalnych i zachęcanie do współpracy w tym zakresie;
8. edukacja ekologiczna..
Związek (na obszarze 10 zrzeszonych w nim gmin) realizuje cele i zadania Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa Wielkopolskiego na lata 2008-2011 z perspektywą na
lata 2012-2019 - przyjętego Uchwałą Nr XXII/284/08 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 21 marca 2008 r.
Na terenie Gminy Oborniki znajduje się jedno czynne składowisko odpadów innych
niż niebezpieczne. Znajduje się ono w Uścikówcu. Jest położone poza terenami zamieszkałymi, a sąsiaduje jedynie z gruntami rolnymi i leśnymi. Powierzchnia składowiska odpadów
wynosi 2,45 ha, a jego zarządcą jest Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej
i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w Obornikach.
1.1.5.4.
Telekomunikacja
Obszar miasta jest objęty zasięgiem telefonii stacjonarnej i komórkowej. Większość
miasta objęta jest także dostępem do szerokopasmowego i radiowego Internetu.
W Obornikach dostępny jest również tzw. Internet mobilny, oferowany przez operatorów telefonii komórkowej. Na terenie Gminy realizowane są projekty związane z budową społeczeństwa informacyjnego i przeciwdziałaniem wykluczeniu cyfrowemu. Obok światłowodowych
sieci: szkieletowej i dystrybucyjnej, tworzonych w ramach Wielkopolskiej Sieci Szerokopasmowej, powstają sieci innych operatorów telekomunikacyjnych, budowane w różnych technologiach, tym hotspoty.
1.1.5.5.
Mieszkalnictwo
Na koniec 2010 roku baza mieszkaniowa Obornik liczyła 6166 mieszkań. W całym
analizowanym okresie, czyli od 2006 do 2010 roku, widoczny jest wzrost liczby mieszkań
na terenie Obornik. W 2010 roku, w porównaniu do 2006 roku, liczba mieszkań wzrosła
o 308, liczba izb o 1041, a powierzchnia użytkowa mieszkań o 22883 m².
16
Tabela 3. Zasoby mieszkaniowe według własności w Obornikach w latach 2006-2010
wartości w latach
2006
2007
2008
2009
2010
Ogółem
mieszkania [szt]
5858
5862
5914
6086
6166
22096
22138
22364
22898
23137
405100
406377
411163
422100
427983
702
704
-
-
-
2011
2019
-
-
-
32274
32449
-
-
-
mieszkania [szt]
2321
1814
-
-
-
izby [szt]
7993
6247
-
-
-
121142
94688
-
-
-
46
32
-
-
-
136
94
-
-
-
2258
1586
-
-
-
2750
3299
-
-
-
11833
13739
-
-
-
247193
277204
-
-
-
39
13
-
-
-
123
39
-
-
-
2233
450
-
-
-
izby [szt]
powierzchnia użytkowa mieszkań [m2]
zasoby gmin
mieszkania [szt]
izby [szt]
zasoby spółdzielni mieszkaniowych
zasoby zakładów pracy
mieszkania [szt]
izby [szt]
zasoby osób fizycznych
mieszkania [szt]
izby [szt]
zasoby pozostałych podmiotów
mieszkania [szt]
izby [szt]
17
W roku 2007 ponad 56 % wszystkich mieszkań było własnością osób fizycznych,
a prawie 31% znajdowało się w zasobach spółdzielni mieszkaniowej. Zaobserwować można
spadek liczby mieszkań należących do spółdzielni mieszkaniowej na rzecz osób fizycznych.
Od końca 2006 do końca 2007 roku o 9% zmniejszyła się liczba mieszkań należących
do spółdzielni mieszkaniowych w stosunku do ogólnej liczby mieszkań w Obornikach.
Wykres 1. Struktura własności lokali mieszkaniowych w Obornikach [2007]
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych z Banku Danych Lokalnych
Ponad 97 % wszystkich mieszkań, w roku 2010, było wyposażonych w bieżącą wodę.
W tym samym roku łazienkę posiadało prawie 93% mieszkań, a centralnie ogrzewanych było
prawie 87% mieszkań.
Tabela 4. Wyposażenie mieszkań w podstawowe media
wartości w latach
2006
2007
2008
2009
2010
wodociąg [mieszkanie]
5704
5709
5761
5933
6013
ustęp spłukiwany [mieszkanie]
5526
5534
5586
5758
5838
łazienka [mieszkanie]
5402
5410
5462
5634
5714
18
centralne ogrzewanie [mieszkanie]
5020
5029
5081
5253
5333
gaz sieciowy [mieszkanie]
5026
5028
5075
5157
5231
Przeciętna powierzchnia użytkowa mieszkania w Obornikach, w przeliczeniu
na 1 osobę, wyniosła w 2010 roku 23,7 m². W tym samym roku przeciętna wielkość mieszkania wyniosła 69,4 m².
Tabela 5. Przeciętna powierzchnia użytkowa mieszkania
wartości w latach
2006
2007
2008
2009
2010
1 mieszkania [m2]
69,2
69,3
69,5
69,4
69,4
na 1 osobę [m2]
22,7
22,8
23
23,6
23,7
1.1.5.6.
Obiekty i granice stref ochrony konserwatorskiej
Na terenie miasta Oborniki znajduje się wiele ciekawych zabytków. Część z nich została wpisana do Rejestru Zabytków Województwa Wielkopolskiego. Pozostałe wpisano
do Ewidencji Zabytków. Istotnym jest fakt wpisania do Rejestru Zabytków układu urbanistycznego. Powoduje to ścisłą jego ochronę. Ogółem do Rejestru Zabytków zostały wpisane
4 obiekty oraz wspomniany już układ urbanistyczny, a także jedno stanowisko archeologiczne. Pełen wykaz przedstawia Tabela 6.
Tabela 6. Wykaz obiektów na terenie miasta Oborniki wpisanych do Rejestru Zabytków
Lp.
Obiekt
Data powstania
Nr rejestru zabytków i
data wpisu
1.
2.
3.
układ urbanistyczny miasta
ul. Kościelna, kościół p.w. Wniebowzięcia NMP
kościół ewangelicki, ob. rzym.- kat.,
p.w. św. Józefa
[545/49/A] 23.02.1956
XIV/XV w.;
1814r.
XIX/XX w.
[2395/A] 12.12.1932
[2233/A] 19.05.1992
19
4.
ul. Sądowa , skrzydło d. klasztoru franciszkanów,
5
kościół fil. p.w. Świętego Krzyża
6
grodzisko na terenie miasta Oborniki
1768 r.
[1169/A] 17.07.1970
1766 r.
[1217/A] 3.09.1970
[0008/A2052/A]
24.09.1999
Gmina prowadzi również Ewidencję Zabytków, w której do 2011 roku wpisanych zostało 295 obiektów nieruchomych oraz zespołów zabytków. Przykładowe zabytki znajdujące
się w Ewidencji Zabytków przedstawia Tabela 7.
Tabela 7. Wybrane zabytki na terenie Obornik wpisane do Ewidencji Zabytków
Lp.
Obiekt
1.
ul. Armii Poznań nr 18, budynek mieszkalny,
ob. Obornicki Ośrodek Kultury
2.
Data powstania
l. 30-te XX w.
ul. Czarnkowska 42, budynek d. zespołu tartacznego, ob. dom
XIX/XX w.
3.
ul. Młyńska 27, młyn murowany
pocz. XX w.,
4.
ul. Ogrodowa nr 9, d. mykwa żydowska
k. XIX w
5.
ul. Staszica, Zespół dworca kolejowego (budynek dworca, parowozownia, budynki magazynowe i mieszkalne, szalet, wieża ciśnień i bud.
przy niej)
k. XIX w.
6.
ul. Szpitalna nr 2, szpital mur.
1900 r. , rozbud. 2001 r.
7.
ul. Zamkowa nr 1, budynek mieszkalny
k. XIX w.
1.1.6. System oraz uwarunkowania przyrodnicze miasta
1.1.6.1 Struktura gruntów
Analiza struktury gruntów w Obornikach wskazuje na duże zalesienie miasta - lasy
i zadrzewienia stanowią prawie 32% wszystkich użytkowanych gruntów. Grunty orne stanowią około 20% powierzchni wszystkich gruntów, a najwięcej, czyli 44,2 %, jest pozostałych
gruntów, które nie klasyfikują się w wyżej wymienionych kategoriach.
20
Tabela 8.Użytkowanie gruntów w mieście Oborniki w ha
Kategoria użytku
Lp.
Powierzchnia
Powierzchnia
[ha]
[ %]
grunty orne
270
19,18%
sady
1
0,07%
Użytki
łąki
31
2,20%
rolne
pastwiska
35
2,49%
2.
Lasy i zadrzewienia
449
31,89%
3.
Pozostałe grunty
622
44,18%
1.
1.1.6.2.
Zasoby wodne
Cały obszar miasta należy do zlewni rzeki Warty, natomiast sieć rzeczną na terenie
gminy tworzy przede wszystkim rzeka Warta oraz jej dopływy jak np.: Wełna, Samica Kierska. Zarówno Warta jak i Wełna przepływają przez Oborniki, Warta w zachodniej
i południowej części, a Wełna przez sam środek miasta.
Sieć wód powierzchniowych jest dosyć dobrze rozwinięta, stanowi ona około 1% powierzchni miasta i gminy Oborniki.
1.1.6.3.
Powierzchnia ziemi i gleby
Krajobraz miasta i gminy Oborniki jest urozmaicony. Samo ukształtowanie terenu jest
pochodzenia polodowcowego i tworzy krajobraz młodoglacjany. Teren Gminy Oborniki
znajdował się na obszarze najmłodszego zlodowacenia - bałtyckiego, a dokładniej w zasięgu
jego fazy poznańskiej. Ukształtowanie rzeźby terenu było wynikiem rozcięcia wysoczyzny
morenowej przez doliny wód roztopowych i rynny lodowcowe. W trakcie tych procesów powstały takie formy terenu jak: równiny sandrowe, wzniesienia morenowe, terasy piaszczyste
i rzeczne, sandry, wydmy oraz dolinki erozyjno-denudacyjne.
Gmina Oborniki wchodzi w skład czterech mezoregionów. Północno – wschodnia
część gminy znajduje się w obrębie Kotliny Gorzowskiej, która jest największą częścią pradoliny Toruńsko- Eberswaldzkiej. Południowa część gminy wchodzi w skład Pojezierza Poznańskiego, a środkowa i południowo-wschodnia jej część leży na obszarze Pojezierza
Gnieźnieńskiego. Na opisywanym terenie znajduje się Przełom Warty, który oddziela Pojezierze Wielkopolskie od Gnieźnieńskiego.
21
Najniższy punkt opisywanego terenu znajduje się w okolicach Obornik i leży
44,7m n.p.m. Najwyżej zlokalizowane miejsce znajduje się na terenie miejscowości Bogdanowo i leży 94,5 m n.p.m. Różnica między najniższym a najwyższym punktem na terenie
gminy wynosi ponad 50 m.
Na terenie Gminy Oborniki przeważają gleby pseudobielicowe, brunatne właściwe
oraz wyługowane. Zajmują one około 70% powierzchni wszystkich użytków rolnych
na opisywanym terenie. Udział gleb innego rodzaju jest zdecydowanie mniejszy. Około 20%
zajmują czarne ziemie właściwe i zdegradowane, a 10% gleby hydrogeniczne (mursze, murszowate, mułowo-rofowe i mady).
Duże obszary na terenie Gminy to gleby kompleksu żytniego, które stanowią 72%
powierzchni wszystkich gruntów ornych. 19 % gruntów należy do kompleksu o najwyższej
jakości czyli pszennego. Na opisywanym obszarze pozostałe grunty orne zalicza się
do kompleksu zbożowo-pastewnego.
1.1.6.4.
Przyroda
Gmina Oborniki charakteryzuje się dużą lesistością, która stanowi 38,5% jej terenu
czyli 131 km². Gmina terytorialnie przynależy do Nadleśnictwa Oborniki, położonego
na terenie województwa wielkopolskiego w 5 powiatach (obornickim, szamotulskim, czarnkowsko-trzcianeckim, chodzieskim i poznańskim). Obszar miasta Oborniki należy do terenów
szczególnie urozmaiconych pod względem przyrodniczym. Znajduje się tutaj rezerwat faunistyczny Słonawy oraz dwa obszary Natura 2000 (Dolina Wełny i Puszcza Notecka).
Rezerwaty przyrody:
Rezerwat Słonawy powstał w celu ochrony miejsc tarliskowych łososia, troci wędrownej, certy, lipienia oraz pstrąga potokowego. Utworzony w 1957 roku rezerwat faunistyczny obejmuje powierzchnię 2,92 ha. Zlokalizowany jest całkowicie na terenie miasta Oborniki, a dokładniej obejmuje jednokilometrowy odcinek rzeki Wełny od ujścia do miejsca,
w którym znajduje się aktualnie elektrownia wodna na rzece Wełnie - dawniej w sąsiedztwie
tego miejsca zlokalizowany był Młyn Słonawy - (łącznie z 3 m pasem po obu jej brzegach)
oraz prawy brzeg Warty (od ujścia Wełny po 100 m w górę i w dół oraz od tych miejsc
do środkowej linii nurtu rzeki). Występowaniu wielu gatunków ryb sprzyja zmienna głębokość rzek oraz ich czystość. Poza wymienionymi wcześniej rybami, na terenie rezerwatu występują takie gatunki jak: kleń, brzana, jelec, boleń, koza i głowacz białopłetwy.
Obszary Natura 2000:
22
Dolina Wełny (PLH300043) jest to obszar, który został zakwalifikowany jako spełniający
kryteria obszarów o znaczeniu wspólnotowym. Wraz z innymi obszarami, które zostały zakwalifikowane w ten sam sposób, znalazł się w czwartym zaktualizowanym wykazie terenów
o znaczeniu wspólnotowym na mocy Decyzji Komisji z dnia 10 stycznia 2011 roku
(Dz. U. L33 z 10.01.2011., s. 384 – 386). Powierzchnia obszaru wynosi 1 447 ha i częściowo
znajduje się na terenie miasta Oborniki. Cały obszar zlokalizowany jest na odcinku rzeki
Wełny - od ujścia Strugi Sokołowskiej do ujścia Wełny do Warty, czyli pomiędzy miejscowościami Oborniki i Rogoźno. Powołany obszar Natura 2000 – Dolina Wełny ma za zadanie
ochronę ichtiofauny i siedlisk związanych z rzeką o średniej wielkości. Ponadto, ma na celu
ochronę przyujściowych fragmentów rzek: Strugi Sokołowskie, Flinty i Zaganki. Na tym terenie swoje siedliska mają takie gatunki jak: skójka grubo skorupowa, głowacz białopłetwy,
koza, piskorz, troć wędrowna, brzana, bóbr, zbiorowiska włosienicznika oraz niżowe ziołorośla nadrzeczne.
Puszcza Notecka (PLB300015) zakwalifikowana jako obszar specjalnej ochrony. Obszar ten
został powołany na mocy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r.
w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 229, poz. 2313;
z 2007 r. Nr 179, poz. 1275 oraz z 2008 r. Nr 198, poz. 1226). Według rozporządzenia
na terenie gminy Oborniki znajduje się 11 001,9 ha z całkowitej powierzchni obszaru Puszczy
Noteckiej, która wynosi 178 255,8 ha. Cały obszar specjalnej ochrony leży na terenie
aż czterech powiatów (tj. poznańskiego, leszczyńskiego, pilskiego i gorzowskiego). Obszar
Puszczy Noteckiej stanowi zwarty i jednolity kompleks leśny w międzyrzeczu Noteci i Warty.
Jest to największy na terenie Polski obszar wydm śródlądowych o maksymalnej wysokości
do 98 m n.p.m. W środkowym odcinku obszaru uformowały się wały o przebiegu południkowym, same wydmy pokryte są głównie monotonnym, jednowiekowym lasem sosnowym.
Na opisywanym terenie znajduje się ponad 50 jezior, a na brzegach tych jezior
i w zagłębieniach terenu występują torfowiska. W Puszczy Noteckiej występuje wiele gatunków ptaków, z czego 30 z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej oraz 11 z Polskiej Czerwonej
Księgi. Wśród nich takie jak: bielik, kania czarna, kania ruda, bąk, podgorzałka, puchacz,
rybołów, trzmielojad, gągoł, nurogęś, bocian czarny, błotnik stawowy, ortolan i żuraw.
23
1.1.6.5.
Powietrze atmosferyczne
W roku 2011 strefa wielkopolska, do której zaliczono Gminę Oborniki, w łącznej ocenie w oparciu o kryteria określone dla ochrony zdrowia została zaliczona do strefy C 1. Ocena
ta różni się znacznie od wyników ocen rocznych prowadzonych we wcześniejszych latach
(do 2009 roku włącznie). Spowodowane jest to zmianą klasyfikacji stref, a dokładniej powstaniem stref o dużych obszarach w miejsce mniejszych bardziej licznych. Taki podział obowiązuje od 2010 roku. Strefę klasyfikuje się na podstawie stężeń występujących na terenach
potencjalnie najbardziej zanieczyszczonych daną substancją. Powoduje to, że przekroczenie
normy na niewielkim obszarze wpływa na końcowy wynik klasyfikacji danej strefy. Dlatego
ważne jest podkreślenie faktu, iż zaliczenie strefy do klasy C nie oznacza złej jakości powietrza w całej strefie, a jedynie sygnalizuje, że na terenie danej strefy, w tym wypadku wielkopolskiej, oznacza występowanie miejsc o zwiększonym zanieczyszczeniu powietrza, w których należy podjąć działania zmieniające tę sytuację.
Na terenie strefy wielkopolskiej stwierdzono przekroczenie wartości kryterialnych
określonych zanieczyszczeń przede wszystkim dla pyłu PM10, ozonu oraz benzo(a)pirenu –
B(a)P. Pod tymi względami strefę wielkopolską zaliczono do klasy C. W strefach, które zostały zakwalifikowane do klasy C dla danego zanieczyszczenia wymagane jest prowadzenie
działań
mających
na
celu
osiągnięcie
odpowiednich
poziomów
dopuszczalnych
lub poziomów docelowych substancji w określonym terminie. W omawianej strefie
nie stwierdzono przekroczeń innych wartości kryterialnych określonych zanieczyszczeń.
Duży udział w zanieczyszczeniu powietrza atmosferycznego Obornik mają
tzw. emisje niskie. Do emisji niskiej zalicza się emisje pyłów i szkodliwych gazów pochodzących z domowych pieców grzewczych oraz kotłowni w małych zakładach produkcyjnych,
które nie podlegają obowiązkowi posiadania zezwoleń na wprowadzanie substancji do powietrza. W tych miejscach spalanie węgla odbywa się w sposób nieefektywny. Ze względu
na dużą ilość występowania źródeł emisji niskiej nie jest możliwe ich pełne monitorowanie.
Konsekwencją tego jest brak możliwości określenia dokładnej ilości dostających się z nich
do atmosfery zanieczyszczeń. W tzw. sezonie grzewczym niska emisja jest najbardziej dokuczliwa. Spowodowane jest to zwiększeniem się źródeł emisji spowodowanych spadkiem
temperatury.
1
Ocena jakości powietrza w strefach w Polsce za rok 2011 opracowana przez PMŚ-IOŚ
24
W celu zmniejszenia niekontrolowanej emisji zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego przez domowe piecyki oraz małe zakłady propaguje się systemy alternatywnego
ogrzewania gospodarstw oraz zwiększenie działań w kierunku termomodernizacji budynków.
Duży
udział
w
zanieczyszczeniu
powietrza
w
Obornikach
związany
jest z zanieczyszczeniami komunikacyjnymi. Są to zanieczyszczenia, które powstają w wyniku eksploatacji dróg przez pojazdy mechaniczne. Dzielą się one na dwie grupy. Pierwsza,
szczególnie uciążliwa, gazowa, powstaje w trakcie spalania paliw przez pojazdy mechaniczne. Druga to pyły, które tworzą się w wyniku tarcia i zużywania elementów pojazdów. Największa uciążliwość tego zjawiska w Obornikach skupia się wokół drogi krajowej oraz dróg
wojewódzkich przebiegających przez miasto.
Hałas
1.1.6.6.
Największy wpływ na klimat akustyczny miasta Oborniki ma hałas komunikacyjny
drogowy. Ze względu na swoją powszechność charakteryzuje się dużym zasięgiem. Czynniki
jakie wpływają na poziom hałasu drogowego to przede wszystkim: natężanie ruchu, udział
transportu ciężkiego oraz stan techniczny pojazdów i infrastruktury.
W Obornikach głównym czynnikiem wpływającym na natężony hałas komunikacyjny
jest przebiegająca przez miasto droga krajowa nr 11 oraz drogi wojewódzkie 178 i 187, dlatego najbardziej narażeni na hałas są mieszkańcy ulic, którymi biegną te drogi na terenie miasta. Średni dobowy ruch pojazdów na drodze krajowej nr 11 w obrębie miasta Oborniki wynosi 16685 pojazdów/dobę2. Jest to zdecydowanie wyższy wynik niż średnia krajowa dla dróg
krajowych, która wynosi 8298 pojazdów/dobę. Zmniejszenie natężenia hałasu umożliwiłaby
obwodnica miasta, szczególnie w ciągu drogi krajowej nr 11.
Na poziom hałasu w Obornikach ma wpływ także przebiegająca przez miasto linia
kolejowa relacji Poznań – Piła. Jest ona bardzo ważna dla mieszkańców, ponieważ ułatwia
komunikację
ze
stolicą
Wielkopolski.
Jej wpływ
na
klimat
akustyczny miasta
jest zdecydowanie mniejszy niż hałas spowodowany ruchem samochodowym. Natężenie ruchu kolejowego w porównaniu z ruchem samochodowym jest zdecydowanie mniejsze
i ograniczone przez swoją specyfikę.
2
Dane według Transprojekt – Warszawa Sp. z o. o
25
1.1.6.7.
Fale elektromagnetyczne
Źródłem promieniowania elektromagnetycznego są zwykle: stacje radiowe, telewizyjne i telefonii komórkowej. Do urządzeń emitujących fale elektromagnetyczne zalicza się także urządzenia medyczne, diagnostyczne, terapeutyczne, przemysłowe i gospodarstwa domowego oraz systemy przesyłowe energii elektrycznej. Na terenie miasta Oborniki za emitowanie fal elektromagnetycznych odpowiadają przede wszystkim:
 linia elektroenergetyczna wysokiego napięcia 220 kV relacji Poznań Plewiska – Piła
Krzewina;
 linia elektroenergetyczna wysokiego napięcia 110 kV relacji Czerwonak – Bolechowo
– Oborniki – Rogoźno;
 stacja transformatorowa średniego napięcia GZP Oborniki 110/15 kV;
 urządzenia nadawcze, diagnostyczne i inne, będące w posiadaniu policji, straży pożarnej, pogotowia i zakładów przemysłowych;
 stacje bazowe sieci telefonii komórkowej.
W miejscach stref ochronnych związanych z występowaniem sieci elektroenergetycznej
obowiązują ograniczenia zagospodarowania (w tym zakaz budowy) i użytkowania terenu,
które wynikają z przepisów prawa. Uszczegółowienie owych ograniczeń powinno znaleźć się
w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego.
1.1.6.8.
Energia odnawialna
Na terenie miasta Oborniki w 2011 roku została oddana do użytku nowa elektrownia
wodna na rzece Wełnie. Jej budowa rozpoczęła się w 2009 roku i już po dwóch latach oddano
do użytku elektrownię o mocy 330 kW z zamontowanymi dwoma hydrozespołami. Rocznie
jest w stanie wyprodukować 1440 MWh, co odpowiada przeciętnemu zużyciu energii w około
480 gospodarstwach domowych. Elektrownia spełnia wymogi dotyczące ochrony środowiska,
m.in. dzięki tzw. przepustce dla ryb, która umożliwia im swobodną wędrówkę w stronę źródła
i ujścia rzeki.
W 2012 r. uruchomiona została, pierwsza w Gminie Oborniki, elektrownia wiatrowa.
Znajduje się ona w miejscowości Uścikowo, ma 65 m wysokości i 850 kW mocy.
Ogólnodostępnym odnawialnym źródłem energii jest energia słoneczna. Coraz częściej mieszkańcy miasta i gminy Oborniki sięgają po ten rodzaj energii odnawialnej montując
na prywatnych posesjach kolektory słoneczne. Pozyskiwana w ten sposób energia służy
głównie do podgrzewania wody do codziennego użytku oraz dogrzewania pomieszczeń.
26
1.1.7. Charakterystyka przestrzeni publicznej
Jednym z zadań statutowych Gminy jest utrzymanie: ulic, placów, zieleni gminnej
i innych przestrzeni publicznych miasta. Dbanie o zadawalający stan przestrzeni publicznej
wpływa na stworzenie dobrych warunków życia mieszkańców i atrakcyjność miasta
dla potencjalnych oraz obecnych inwestorów. Aktualnie stan przestrzeni publicznej
w Obornikach można określić jako zadowalający, przede wszystkim dzięki zrealizowanym
w ostatnich latach inwestycjom. Miasto skutecznie buduje, przebudowuje i modernizuje ulice
zwiększając ich przepustowość, podłączając nowe miejsca do sieci komunikacyjnej miasta
oraz
zapewniając
bezpieczeństwo
jazdy.
W
2011
roku
realizowano
inwestycje,
m.in. na ulicach: Droga Leśna, Malinowa, Generała Tadeusza Kutrzeby, Generała Stanislawa
Maczka, Generała Mikołaja Bołtucia, Generała Romana Abrahama.
Budynki publiczne oraz szkoły są systematycznie modernizowane i remontowane. W 2011
roku przeprowadzono termomodernizację budynków: Szkoły Podstawowej nr 2 oraz
Gimnazjum nr 3, Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy im. Antoniego Małeckiego
w Obornikach wraz z zagospodarowaniem przestrzeni publicznej przed budynkiem biblioteki,
która stanowi miejsce plenerowych wystaw i zajęć; w 2012 r.: Przedszkola nr 1 „Bajeczka”,
a w 2013 roku planowana jest termomodernizacja Zespołu Szkół przy ul. Obrzyckiej 88
w Obornikach.
Zagospodarowanie terenów zielonych w Obornikach jest wystarczające, aby spełniały
one swoje funkcje estetyczne i rekreacyjne. Przyczyniło się do tego przede wszystkim dogodne położenia miasta pod względem przyrodniczym oraz rozbudowana baza rekreacyjna. Jedną
z większych inwestycji z zakresu dostępności terenów zielonych dla mieszkańców miasta
i turystów, jest realizowana od 2012 roku: „Rewitalizacja, zagospodarowanie i rozbudowa
infrastruktury parku przy rzece Wełnie (Łazienki Obornickie)”.
1.1.8. Analiza zasobów rekreacyjno-turystycznych i możliwości rozwoju turystyki
Zarówno Miasto jak i Gmina Oborniki posiadają dużą bazę turystyczną. W samym
mieście Oborniki znajduje się kilka interesujących zabytków, a także obiektów sportowych
oraz rekreacyjnych. Mają one zdecydowany wpływ na rozwój turystyki w regionie.
Wśród obiektów rekreacyjnych należy wymienić na pierwszym miejscu, mieszczącą
się przy ulicy Czarnkowskiej 84, pływalnię. W skład pływalni wchodzą: basen sportowy, basen rekreacyjny, brodzik dla dzieci, zjeżdżalnia o długości 80 m, sauna fińska, fitness klub,
solarium, rolletic, salon masażu, salon urody, bar, sklep sportowy. Oferta pływalni skierowa27
na jest zarówno do osób wyczynowo uprawiających sport (basen sportowy), jak również
dla sympatyków rekreacyjnego pływania, a nadto oferuje zniżki rodzinom.
W okresie letnim w Obornikach funkcjonuje kąpielisko miejskie, zlokalizowane przy
ul. Kowanowskiej, ze strzeżoną plażą. Przy kąpielisku funkcjonuje wypożyczalnia sprzętu
wodnego oraz boisko do siatkówki plażowej i streetballu.
Przy ul. Łopatyńskiego 2 zlokalizowany jest park linowy „Adrenalina”. Usytuowany
jest nad rzeką Wełną, przy dawnym moście kolejowym. Obszar całego parku linowego
obejmuje 6 tys. m² lasu. W swojej ofercie ma dwie trasy przeszkód, pole do paintballa, ścianę
wspinaczkową oraz organizację spływów kajakowych.
Stadion miejski przy ul. Objezierskiej 2 jest miejscem, z którego korzystać mogą:
szkoły, kluby, zakłady pracy, stowarzyszenia oraz osoby indywidualne. Wiele imprez organizowanych jest właśnie na stadionie, np.: dożynki, festyny, pokazy strażackie. Również tutaj
rozgrywane są mecze piłkarskiej drużyny MKS Sparta Oborniki.
Hala sportowa przy ulicy Obrzyckiej 88 służy przede wszystkim: szkołom, klubom,
zakładom pracy i stowarzyszeniom. Jest ciekawym miejscem pod względem turystycznym,
ponieważ organizowane są tutaj liczne turnieje: piłkarskie, siatkówki, tenisa stołowego, karate
i inne.
Korty tenisowe są zlokalizowane przy stadionie miejskim. Obiekt jest użytkowany
przez TTZ Oborniki, które organizuje różnego rodzaju turnieje, jak np. turniej tenisa ziemnego o puchar prezesa TTZ.
Oborniki dysponują kompleksem boisk przy ul. ks. Szymańskiego. W skład tego kompleksu wchodzą boiska: do piłki nożnej o nawierzchni syntetycznej, wielofunkcyjne do piłki
ręcznej i koszykówki, do tenisa ziemnego z dwoma kortami, do siatkówki oraz bieżnia wraz
ze skocznią. Do kompleksu boisk przylega nowoczesny skatepark, pole do minigolfa oraz
siłownia.
Na terenie miasta Oborniki działa Motoklub, który zbudował Tor Motocrossowy.
Jest to tor o ukształtowaniu stadionowym, na którym są rozgrywane zawody. Powstał
w miejscu starej żwirowni. Obecnie na torze rozgrywane są zarówno zawody motocrossowe,
jak i rowerowe MTB oraz rajd samochodowy „FAMUŁA”. Na zawody o randze ogólnopolskiej, organizowane przez Motoklub, przyjeżdżają zawodnicy i fani tej dyscypliny z całego
kraju.
Oborniki dysponują bazą hotelowo-gastronomiczną. W 2011 roku liczba podmiotów
PDK
zarejestrowanych
na
terenie
miasta
w
sekcji
I
-
działalność
związana
28
z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi wynosiła 633. Od 2008 do 2011 roku baza
hotelowo-gastronomiczna powiększyła się z 58 do 63 podmiotów. Wśród bazy noclegowej
w Obornikach przeważają hotele. W mieście nie ma żadnego schroniska, ale istnieje możliwość wynajęcia kwater prywatnych. W okolicach Obornik znajdują się również:
 hotele, np. Pałac w Objezierzu,
 gospodarstwa agroturystyczne, np. Art Natura w Kowanówku,
 pole namiotowe w Kowanówku,
które uzupełniają bazę noclegową miasta.
W mieście działalność gastronomiczną prowadzi kilka barów, pizzerii, restauracji,
kawiarni oraz pubów.
Przez teren miasta i gminy Oborniki przebiegają dwie trasy rowerowe:
 Oborniki - Jaracz - Oborniki; trasa rozpoczyna się na Rynku w Obornikach, przebiega
ul. Czarnkowską, dalej wzdłuż doliny Wełny, przez Kowanówko, do Jaracza Młyn
i powrót do Obornik przez lasy Rożnowickie; długość trasy wynosi 26 km, a do jej największych atrakcji zaliczamy: kościół p.w. Św. Krzyża o konstrukcji szachulcowej, dworek eklektyczny z przełomu XIX i XX wieku, dwupniowa sosna – pomnik przyrody - pnie
zrośnięte na wysokości ok.7m, punkt widokowy nad rzeką Wełną, Muzeum Młynarstwa
i Wodnych Urządzeń Przemysłu Wiejskiego, gospodarstwo Agroturystyczne „NATURA”,
 Przyrodniczo-leśna trasa "Rezerwaty" - Pierścieniem Wokół Miasta i Gminy Oborniki;
Trasa ta wytyczona jest w formie pierścienia wokół miasta i gminy Oborniki na terenie
czterech sąsiednich nadleśnictw tj.: Obornik, Łopuchówka, Durowa i Krucza. Początek
swój ma w Obornikach na parkingu przy pływalni, następnie prowadzi obok elektrowni
wodnej na rzece Wełny do rezerwatu „Słonawy”. Kolejne rezerwaty znajdujące się na trasie to: Rezerwat Śnieżycowy Jar” – w Uchorowie; Rezerwat „Buczyna” – w Pacholewie;
Rezerwat „Promenada” – w Wełnie; Rezerwat „Wełna” – w Jaraczu; Rezerwat „Bagno
Chlebowo” – w Chlebowie; „Wilczy Park” i ścieżka „Dolina Kończaka” – w Stobnicy;
Rezerwat „Świetlista Dąbrowa” i ścieżka „Dębowy Las” w Danielach; Rezerwat „Dołęga”
– w Sycynie. Długość trasy wynosi 90 km.
Tereny przyrodnicze Gminy Oborniki można poznawać poruszając się oznakowanymi szlakami pieszymi i konnymi (okolice Rożnowa), a także szlakiem kajakowym rzeka Wełna.
Rzeka Wełna (szczególnie w dolnym biegu od Rogoźna do Obornik) to jeden z piękniejszych
i bardziej urozmaiconych szlaków kajakowych w Wielkopolsce. W Gminie Oborniki szlak
3
Według danych z Banku Danych Lokalnych
29
kajakowy przepływa przez: Kowanówko, Rudki, Oborniki, Rezerwat Przyrody „Słonawy”,
ujście Wełny do Warty.
Rynek
Został utworzony po lokacji miasta Oborniki, we wschodniej części placu targowego. Rynek
zachował swój oryginalny układ ze średniowiecza, który zyskał dzięki dwóm przebiegającym
tędy drogom: traktowi poznańskiemu i szlakowi gnieźnieńskiemu. Z prostokątnego rynku
wychodzą po dwie ulice z każdego narożnika. Do dnia dzisiejszego zachował się tylko jeden
dom z dawnej parterowej zabudowy, mianowicie XIX-wieczny budynek nr 8. Na Rynku
znajduje się też 5 secesyjnych kamienic z początku XX wieku.
Średniowieczny układ starego miasta
W Obornikach czytelny jest średniowieczny układ ulic, który biegnie od rynku w kierunku
Warty, następnie nad jej brzegiem oraz ul. Ogrodową i dalej obiega Rynek od strony północnej. Obszar po dawnym grodzie pozostał niezabudowany. Inaczej jest z miejscem, w którym
kiedyś znajdował się zamek starostów i folwark, czyli teren dzisiejszej ulicy Zamkowej.
Kościół p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny
Jest to najstarszy zabytek w Obornikach. Został zbudowany w XV i XVI w. jako kościół gotycki już pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. W pierwotnej formie
był to obiekt jednonawowy. Dopiero w XVI wieku została dobudowana nawa boczna.
Jak wiele budynków, ten także, został kilkakrotnie niszczony poprzez pożary i inne zniszczenia. Miały one miejsce w latach: 1655, 1757 i 1814. Powodem wielokrotnego przebudowywania kościoła były różnego rodzaju zniszczenia. Przez całą swoją historię zyskał m.in. kwadratową wieżę, kaplice Matki Boskiej Różańcowej, zakrystię i kruchtę boczną. Ostatnia gruntowna konserwacja i odrestaurowanie kościoła odbyło się w latach 2006 – 2007.
Z okresu budowy obiektu pochodzi najprawdopodobniej portal w wieży i sama wieża. Wartym uwagi jest późnobarokowy murowany ołtarz z obrazem Wniebowzięcia Najświętszej
Marii Panny z przełomu XVIII i XIX wieku. Z ciekawych zabytków w kościele warte uwagi
są: płaskorzeźba Matki Boskiej Różańcowej, krucyfiks z XVII w., kielich z XVII w. czy krata
żelazna z XVIII w.
Kościół p.w. św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny
Kościół p.w. św. Józefa został wzniesiony według projektu Augusta Menkena dla gminy
ewangelickiej. Według Rejestru Zabytków zbudowano go w latach 1896-1904 przez Laurego
z Obornik. Kościół jest neogotycki, orientowany, jednonawowy. W rzucie poziomym kościół
jest kształtem zbliżony do
krzyża. W zachodniej części znajduje się wieża. W czasie
II Wojny Światowej zniszczeniu uległo 35 % powierzchni świątyni, w szczególności
30
jej wieża. W roku 1945 obiekt został przekazany Kościołowi Katolickiemu, a trzy lata później
został przystosowany do potrzeb liturgii rzymskokatolickiej. W roku 1971 przebudowano
prezbiterium według wskazań Soboru Watykańskiego II. W kościele zachowały się witraże
z roku 1910.
Kościół św. Krzyża
Obecny kościół został zbudowany w roku 1766 w konstrukcji szachulcowej. Pierwsza świątynia pod wezwaniem św. Krzyża istniała w Obornikach na pewno w 1504 roku, taką
wzmiankę można znaleźć w źródłach historycznych. Kościół ten pełnił funkcję pomocniczą
dla kościoła p.w. Najświętszej Marii Panny. Drewniana świątynia, która istniała w tym okresie spłonęła. Nowa budowla, również zbudowana z drewna, posiada większą wieżę, zwieńczoną hełmem barokowym, niż poprzednia i zupełnie inną bryłę. Z dawnego wyposażenia
pozostała rokokowa ambona, a większość pochodzi z jego budowy w XVIII wieku. Na początku XX wieku, w 1914 roku, kościół został odrestaurowany. W czasie II Wojny Światowej
kościół został przekazany katolikom niemieckim. W latach 1981-1982 odbyła się konserwacja
wnętrza kościoła.
Zabytkowa jest także późnobarokowa brama (z końca XVIII w.) znajdująca się w ogrodzeniu
otaczającym kościół św. Krzyża.
Dawny klasztor oo. Franciszkanów
Pierwszy budynek klasztoru był drewniany. Obecna budowla, która powstała w 1768 roku
jest murowana. Po pierwszym kompleksie zachowała się kaplica wraz z częścią mieszkalną,
aktualnie budynek jest w złym stanie technicznym. Kościół, który znajdował się obok klasztoru - p.w. św. Macieja - spłonął w roku 1814 i został rozebrany. Cmentarz znajdujący się przy
klasztorze franciszkańskim został zabudowany.
Zbór staroluterański
Budynek znajduje się przy ul. Kowalskiej. Jest to budowla jednonawowa, zbudowana
na planie prostokąta, powstała w 1 poł. XIX wieku. Okna w budynku są ostrołukowe.
Od strony zachodniej dobudowana została niższa zakrystia oraz mieszkanie. Obecnie nie pełni funkcji religijnej.
Łaźnia żydowska i obrzezalnia
Łaźnia żydowska znajdowała się przy obecnej ul Ogrodowej 11. Została zbudowana
w połowie XIX wieku. Jest to budynek parterowy, murowany z palonej cegły, nieotynkowany. Został zbudowany na osi kwadratu, a na jego elewacji znajduje się ryzalit na planie prostokąta, w którym umieszczone są drzwi. Budynek był później chaotycznie rozbudowywany.
Obecnie pełni funkcję mieszkalną.
31
Budynek dawnej symultanowej szkoły
Obiekt znajduje się przy obecnej ulicy Sądowej 3. Zbudowany został w 1 poł. XIX wieku
jako budynek piętrowy z dwuspadowym dachem. Na parterze znajdowały się dwie sale lekcyjne i mieszkanie dla nauczyciela, natomiast na piętrze zlokalizowane było drugie mieszkanie. Szkoła była przeznaczona dla ludności katolickiej, ewangelickiej i żydowskiej. Obecnie
budynek pełni funkcję mieszkalną.
Budynek dawnej apteki „Pod orłem”
Dawna apteka znajdowała się na dzisiejszej ul. Powstańców Wielkopolskich 1. Budynek został zbudowany w 1 poł. XIX wieku. Dom jest dwukondygnacyjny utrzymany w stylu klasycystycznym. Posiada nieliczne zdobienia na ścianach.
1.1.9. Identyfikacja problemów w sferze zagospodarowania przestrzennego
 duże natężenie ruchu samochodowego, w tym tranzytowego, ze względu na brak obwodnicy;
 małe wykorzystanie źródeł energii odnawialnej;
 przekroczenie poziomu hałasu na niektórych terenach położonych przy drogach;
 niewystarczająca liczba miejsc parkingowych;
 brak pełnego skanalizowania miasta.
1.2. Sfera gospodarcza
1.2.1. Struktura i trendy podstawowych branż gospodarki na terenie miasta
Dziedziną wiodącą w rozwoju gminy jest gospodarka, która warunkuje poziom dobrobytu ludności, wpływa na dochody gminy i pośrednio na typ i stopień urbanizacji.
Jak wynika z danych BDL, największy udział w budowaniu struktury rynku należy
do podmiotów gospodarczych sekcji G (handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, włączając motocykle). Liczba tych jednostek w badanym okresie spadła jednak o 4i, co oznacza spadek w 2011 r. stosunku do roku 2009 na poziomie 5,62%.
Do najprężniej rozwijających się sekcji zaliczyć należy także sekcję F (budownictwo),
sekcję C (przetwórstwo przemysłowe), sekcję H (transport i gospodarka magazynowa), sekcję
M (działalność profesjonalna, naukowa i techniczna), sekcja S i T (Pozostała działalność
usługowa oraz Gospodarstwa domowe zatrudniające pracowników; gospodarstwa domowe
32
produkujące wyroby i świadczące usługi na własne potrzeby) oraz sekcję Q (opieka zdrowotna i pomoc społeczna). Niemniej w stosunku do roku 2009, rok 2011 przyniósł
im odpowiednio: w sekcji F spadek o 4,3%, w sekcji C spadek o 5,62%, w sekcji H spadek
o 2,42%, w sekcji M spadek o 3,07% liczby podmiotów, oprócz sekcji S i T , gdzie odnotowano wzrost o 4,24%.
Tabela 9 Liczba podmiotów gospodarczych zarejestrowanych w Obornikach w latach
2009-2011
sekcje PKD
2009
2010
2011
2546
2542
2480
sekcja A rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo
11
9
11
sekcja B górnictwo i wydobywanie
1
0
0
322
319
293
2
2
2
5
5
5
571
578
546
712
696
672
165
164
161
62
61
63
sekcja J informacja i komunikacja
35
37
37
sekcja K działalność finansowa i ubezpieczeń
69
72
70
sekcja L działalność związana z obsługą rynku nieruchomości
62
68
80
sekcja M działalność profesjonalna, naukowa i techniczna
163
157
158
43
44
49
sekcja O Administracja publiczna i działalność wspierająca
13
13
12
sekcja Q opieka zdrowotna i pomoc społeczna
98
95
95
sekcja P edukacja
63
66
71
sekcja R Działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją
31
31
32
Ogółem
sekcja C przetwórstwo przemysłowe
sekcja D wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz,
parę wodną i powietrze do układów klimatyzacyjnych
sekcja E dostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami oraz
działalność związana z rekultywacją
sekcja F budownictwo
sekcja G handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów
samochodowych, włączając motocykle
sekcja H transport i gospodarka magazynowa
sekcja I działalność związana z zakwaterowaniem i usługami
gastronomicznymi
sekcja N działalność w zakresie usług administrowania i działalność
wspierająca
33
sekcja S i T pozostała działalność usługowa oraz Gospodarstwa
domowe zatrudniające pracowników; gospodarstwa domowe
118
125
123
produkujące wyroby i świadczące usługi na własne potrzeby
Źródło: opracowanie własne na podstawie informacji z BDL
Wykres 2. Udział procentowy poszczególnych sekcji gospodarki w roku 2011
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Banku Danych Lokalnych
1.2.2. Liczba podmiotów gospodarczych z podziałem na sektory
W sektorze publicznym w latach 2008 – 2010 odnotowano spadek zarejestrowanych
podmiotów. Liczba jednostek gospodarczych w 2010 r. była mniejsza o 11,66%
w porównaniu do 2007r. Niemniej w 2011r. nastąpił ich wzrost o 10 jednostek w stosunku
do 2010r., czyli o około 18,87%.
Biorąc pod uwagę sektor prywatny, począwszy od 2008 r. również obserwuje się tendencje spadkowe liczby jednostek gospodarczych. W 2008 r. zaewidencjonowanych zostało
2629 podmiotów, a w 2011 roku odnotowano 2417 jednostek. Liczba jednostek zmniejszyła
się o 207, tzn. spadła o 8,06%.
34
Tabela 10. Liczba zarejestrowanych i wyrejestrowanych podmiotów gospodarczych
w latach 2007 – 2011
Podmioty zarejestrowane
w rejestrze REGON
Ogółem
2007
2008
2009
2010
2011
2653
2687
2546
2542
2480
Sektor publiczny
60
58
53
53
63
Sektor prywatny
2593
2629
2493
2489
2417
Podmioty wyrejestrowane z rejestru REGON
Sektor publiczny
-
-
6
1
1
Sektor prywatny
-
-
288
164
221
Wykres 3. Podmioty zarejestrowane w rejestrze REGON w latach 2007 - 2011
Analizując dane Banku Danych Lokalnych w okresie 2007-2011, zauważyć można
największy udział podmiotów gospodarczych zarejestrowanych w sektorze prywatnym,
stanowią one 97,46% podmiotów gospodarki narodowej ogółem. W latach 2008 - 2011
ogólna liczba jednostek tego sektora była zmienna, a głównym powodem wahań były zmiany
w liczbie działalności gospodarczych prowadzonych przez osoby fizyczne. W roku 2011
jednostki gospodarcze prowadzone przez osoby fizyczne stanowiły 82,33% ogółu sektora
prywatnego.
35
Liczba jednostek sektora publicznego, stanowiącego zaledwie 2,16 % rynku, w roku
2008 wynosiła 58 jednostek, w następnym roku spadła do 53 jednostek. Niemniej w roku
2011 odnotowano wzrost podmiotów w sektorze publicznym do 63 jednostek. Największy
wzrost w analizowanym okresie, odnotowany został w liczbie stowarzyszeń i organizacji
społecznych (o 18,52%) oraz spółek handlowych (o 17,24%). Szczegółowe dane prezentuje
poniższa tabela.
Tabela 11. Podmioty gospodarki narodowej zarejestrowane w rejestrze REGON
wg sektorów własnościowych w latach 2008 - 2011
2008
Podmioty gospodarki narodowej ogółem jed.gosp
2009
2010
2011
2687
2546
2542
2480
58
53
53
63
jed.gosp.
39
35
36
35
jed.gosp.
6
6
6
6
jed.gosp.
1
1
1
1
podmioty gospodarki narodowej ogółem jed.gosp.
2629
2493
2489
2417
jed.gosp.
2211
2089
2071
1990
jed.gosp.
119
121
122
127
jed.gosp.
29
31
29
34
Spółdzielnie
jed.gosp.
11
11
11
11
Fundacje
jed.gosp.
2
2
2
2
stowarzyszenia i organizacje społeczne
jed.gosp.
27
29
29
32
Sektor publiczny
Podmioty gospodarki narodowej ogółem jed.gosp.
państwowe i samorządowe jednostki
prawa budżetowego ogółem
spółki handlowe
spółki handlowe z udziałem kapitału
zagranicznego
Sektor prywatny
osoby fizyczne prowadzące działalność
gospodarczą
spółki handlowe
spółki handlowe z udziałem kapitału
zagranicznego
36
1.2.3. Główni pracodawcy i zatrudnienie
W latach 2008 – 2011 wielkość zatrudnienia w gminie Oborniki przejawia tendencję
zwyżkową. W 2011 r. trend wzrostowy zwiększył się o 2,66% w stosunku do poprzedniego
roku. Biorąc pod uwagę cały analizowany okres, zauważa się spadek zatrudnienia kobiet
w ostatnich dwóch latach. W 2011 r. wielkość ta zmalała w stosunku do 2009 r. o 0,44 %.
Tabela 12. Wielkość zatrudnienia w latach 2008 - 2011
2008
2009
2010
2011
Ogółem
7030
7245
7281
7475
Kobiety
2947
3193
3150
3136
Mężczyźni
4083
4052
4141
4339
Sfera gospodarcza gminy Oborniki jest bogata i różnorodna. Dogodne położenie
gminy na skrzyżowaniu ważnych szlaków komunikacyjnych, bliskość dużej aglomeracji
poznańskiej, a także aktywność lokalnego biznesu, sprzyjają jej rozwojowi. Można zauważyć
pewne trendy – przeważają branże: budowlana, rolno-spożywcza, elektromaszynowa
oraz drewno-meblarska. Ważną rolę odgrywają usługi w zakresie handlu, ze znaczną liczbą
dużych obiektów handlowych (w tym marketów) w mieście.
W samym mieście Oborniki, jako największym ośrodku przemysłowym w powiecie,
działa kilka firm o ugruntowanej pozycji. W 1974 roku rozpoczęło działalność
Przedsiębiorstwo Produkcji Lekkiej Obudowy Hal Przemysłowych „Metalplast”. Zakład ten
rozpoczął produkcję płyt warstwowych, które stały się wyrobem znanym w całym kraju,
a także poza jego granicami. Na bazie tego zakładu prosperuje obecnie RUUKKI Polska
Sp. z o.o. ul. Łukowska 7 w Obornikach. Ponadto firma ta dostarcza na rynek,
m.in. komponenty, systemy i zintegrowane rozwiązania oparte na metalach dla przemysłu
budowlanego
oraz
maszynowego.
Produkowane
w
Obornikach
płyty
warstwowe
wykorzystywane są w fasadach, dachach, konstrukcjach budynków modułowych, ścianach
działowych i sufitach. Płyta warstwowa ma również zastosowanie w budowie obiektów
dla przemysłu spożywczego i pomieszczeniach wymagających zachowania czystości.
Płyta warstwowa, zwana także „płytą obornicką” przyczyniła się do znacznego
rozwoju obornickiej gospodarki oraz do powstania w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego
stulecia wielu małych i średnich przedsiębiorstw, które wykorzystują płytę jako główny
37
materiał budowlany. Należą do nich takie firmy jak:
- AgroPanel Obornickie Centrum Płyty Warstwowej,
- Producent Płyt Warstwowych „REMO” s.c.,
- Firma „Królczyk” Tomasz Królczyk,
- PPUH PROMETPLAST Jerzy Chorążyczewski.
Szereg procesów społecznych i gospodarczych, które nastąpiły na przestrzeni ostatnich
dziesięcioleci zmieniły charakter gminy z rolniczo-przemysłowego na przemysłowo –
rolniczo - usługowy. Obecnie w dziedzinach usług rolniczych, budownictwa, transportu,
handlu hurtowego, detalicznego i rzemiosła działa około 2000 podmiotów gospodarczych.
Wiele z nich ma na rynku ugruntowaną pozycję. Prosperują tu m. in. takie firmy jak: Bols
Sp. z o.o. Oborniki – producent wyrobów spirytusowych, P.P.H.U. PRO-MONT Krzysztof
Piekarski – projektowanie, wykonawstwo i montaż konstrukcji stalowych oraz montaż lekkiej
obudowy płytami warstwowymi, M&W Construction – budowa i montaż nowoczesnych
pawilonów, PW TOMBUD Tomasz Wicherek – realizacja obiektów przemysłowych
wykonanych w systemie lekkiej zabudowy,
Cotta Polsterwerke Sp. z o.o. - produkcja
i sprzedaż mebli tapicerowanych.
Miasto Oborniki nie uniknęło problemów z jakimi boryka się obecnie gospodarka
w całym kraju. Przy obecnej koniunkturze zaczęły pojawiać się problemy z rentownością
podmiotów
gospodarczych,
co
potwierdza
zmniejszająca
się
liczba
podmiotów
gospodarczych. Niemniej o sile obornickiej gospodarki stanowi prywatny sektor małych
i średnich przedsiębiorstw.
1.2.4. Kierunki rozwoju gospodarki miasta
Kierunki rozwoju zarówno miasta jak i całej gminy przedstawione są w Planie
Rozwoju Lokalnego wraz ze Strategią Rozwoju Gminy i Miasta Oborniki. W dokumencie
tym wyodrębniono m.in.: cele strategiczne główne i cząstkowe oraz przyporządkowano
im określone metody realizacji i zadania. Podkreślono także, że władze samorządowe muszą
– realizując stale zadania zgodne z długofalowymi celami strategicznymi rozwoju gminy –
wykazywać się dużą elastycznością i umiejętnie korzystając z nadarzających się okazji,
dynamizować rozwój gospodarczy i poprawiać standard życia lokalnej społeczności. Istotne
jest zwłaszcza sterowanie tym rozwojem w taki sposób, by należycie wykorzystywać
i stymulować powstawanie w swej gminie korzyści lokalizacyjnych, oraz możliwie najlepiej
je wykorzystać dla wzrostu konkurencyjności lokalnej gospodarki.
38
Główne kierunki rozwoju Gminy Oborniki to:
I. Rozwój infrastruktury technicznej w zakresie:
1. Infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej: budowa i modernizacja sieci
wodociągowej; budowa i modernizacja sieci kanalizacji sanitarnej.
2. Gazownictwa: rozbudowa sieci gazowej na obszarze gminy.
3. Drogownictwa: rozbudowa i modernizacja sieci dróg gminnych; modernizacja
i budowa przepraw mostowych; budowa obwodnic miasta Oborniki;
modernizacja istniejących powiązań drogowych z Poznaniem; budowa ścieżek
rowerowych; budowa i modernizacja chodników; budowa i modernizacja
oświetlenia; budowa i modernizacja parkingów.
4. Gospodarka odpadami stałymi: wdrażanie systemu gospodarki odpadami;
rozwiązanie problemu składowania odpadów.
5. Gospodarki
odpadami
stałymi:
remonty
komunalnych
zasobów
mieszkaniowych; zapewnienie lokali socjalnych; rozwój taniego budownictwa
mieszkaniowego.
6. Sfery wizualno-przestrzennej: program uruchomienia miejskiego systemu
informacji przestrzennej (SIP).
II. Wspieranie rozwoju gospodarczego w zakresie:
1. Rolnictwa:
restrukturyzacja
i
modernizacja
rolnictwa
oraz
rozwój
infrastruktury związanej z rolnictwem.
2. Pozyskiwania inwestorów i współpracy z przedsiębiorcami: promocja miasta
i gminy;
program
integracji
lokalnego
środowiska
gospodarczego
oraz współpracy z administracją samorządową.
3. Rozwoju turystyki: wspieranie rozwoju turystyki.
III. Rozwój usług społecznych w zakresie:
1. Oświaty i sportu: rozbudowa, remonty i doposażanie placówek oświatowych;
budowa i modernizacja obiektów sportowych;
rozbudowa i modernizacja
pływalni; restrukturyzacja sieci szkół podstawowych i gimnazjalnych
na terenie gminy.
2. Kultury: remonty i rozwój działalności świetlic na wsiach; poprawa bazy
lokalowej instytucji kultury; organizacja imprez kulturalnych o znaczeniu
ponadlokalnym;
ochrona
materialnego
dziedzictwa
historycznego
i kulturalnego gminy (w tym organizacja Muzeum Regionalnego).
3. Pomocy
społecznej:
wspieranie
osób
najbardziej
potrzebujących
39
(niepełnosprawnych, bezrobotnych, bezdomnych), współpraca z organizacjami
pozarządowymi;
likwidacja barier architektonicznych przy budynkach
użyteczności publicznej; pomoc ofiarom przemocy domowej.
4. Bezpieczeństwa: współpraca na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa w gminie
(Urząd Miejski, Straż Miejska, Policja, Straż Pożarna, Pogotowie Ratunkowe);
doposażanie jednostek, działających na rzecz bezpieczeństwa; budowa
systemów monitoringu wizyjnego na terenie miasta i gminy.
Realizacja powyższych celów ma zagwarantować osiągnięcie misji Gminy Oborniki,
która bazując na lokalnej społeczności i inwestorach zewnętrznych dąży do rozwoju
przemysłu, rolnictwa, usług i turystyki. Opierając się o zasadę zrównoważonego rozwoju
zmierza do zapewnienia wysokiego poziomu życia mieszkańców.
1.2.5. Identyfikacja problemów w sferze gospodarczej
 niski poziom aktywności gospodarczej mieszkańców;
 sukcesywny spadek liczby przedsiębiorstw począwszy od 2008 roku, co wskazuje
na dużą liczbę małych firm, które nie posiadają kapitału pozwalającego na rozwój,
bądź też rezerw umożliwiających utrzymanie się na rynku podczas spadków
koniunktury;
 spadek liczby zatrudnionych kobiet;
 dynamicznie wzrastające bezrobocie, w tym rosnąca liczba kobiet o statusie osoby
bezrobotnej.
1.2.6. Analiza możliwości budżetowych dotyczących realizacji przedsięwzięć
inwestycyjnych
Zadania publiczne realizowane przez Gminę w zakresie jej statutowych kompetencji
możliwe są do realizacji dzięki ułożeniu odpowiedniego planu finansowego, zwanego
budżetem. Aby zostały wprowadzone w życie założenia niniejszego dokumentu, Gmina
Oborniki planuje zabezpieczyć odpowiednie środki na realizację projektów rewitalizacyjnych,
w których bierze udział.
Na potrzeby niniejszego Lokalnego Programu Rewitalizacji przeprowadzona została
analiza sytuacji finansowej w gminie, wykazująca możliwość sprostania zadaniom
nakreślonym w Programie oraz zapewnienie trwałości realizowanych projektów.
40
W latach 2008 - 2011 dochody Gminy charakteryzowały się tendencją wzrostową.
W roku 2011 przyrost dochodów wynosił 23,43 % w porównaniu z rokiem 2008.
Tabela 13. Wielkość dochodów w latach 2008 - 2011
Rok budżetowy
Ogółem dochody
2008
69407223,46
2009
75264048,87
2010
80174703,71
2011
85667709,5
Wykres 4. Dochody budżetu Gminy Oborniki w latach 2008 - 2011
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych z Banku Danych Lokalnych
41
Wykres 5. Dynamika zmian dochodów i wydatków ogółem w latach 2008 - 2011
Wykres 6. Wydatki budżetowe w latach 2008 - 2011
Podobnie
wygląda
sytuacja
zmiany wydatków
w
Gminie,
które
wzrosły
w analizowanym okresie z 68,7 mln zł w 2008 roku do 93,8 mln zł w 2011 r. Następstwem
aktywności władz lokalnych w zakresie realizacji nowych inwestycji są wahania wydatków
inwestycyjnych. Ulegały one zmianom w całym analizowanym okresie, od 15,8 mln zł
w 2008 r. do ponad 27,5 mln zł w 2010 r.
42
Tabela 14. Sytuacja finansowa Gminy Oborniki w latach 2008 - 2011
Rok budżetowy
2008
2009
2010
2011
Ogółem dochody
69407223,46
75264048,87
80174703,71
85667709,50
Ogółem wydatki
68726894,38
79297881,10
96214726,57
93876428,73
0
-4033832,23
-16040022,86
-8208719,23
+680329,08
-
-
-
Deficyt
Nadwyżka
Wykres 7. Sytuacja finansowa Gminy Oborniki w latach 2008 - 2011
Sytuacja finansowa Gminy Oborniki od trzech lat, tj. w: 2009 , 2010, 2011 roku
charakteryzuje się przewagą wydatków nad dochodami, czego efektem jest ujemny wynik
finansowy (w roku 2007 i 2008 uzyskiwano wynik finansowy dodatni).
Samorząd
Obornik
realizuje
szereg
inwestycji,
które
w
większości
są dofinansowywane ze źródeł zewnętrznych, głównie Unii Europejskiej. Refundacja tych
środków następuje po zakończeniu i rozliczeniu danego przedsięwzięcia, niemniej
na sfinansowanie zadania gmina musi zabezpieczyć fundusze we własnym zakresie.
Stąd zadania te są najczęściej finansowane z kredytów.
43
Rada Miejska w Obornikach podejmując uchwałę Nr XVI/195/11 z dnia 29 grudnia
2011r.
w sprawie budżetu Gminy Oborniki na rok 2012 przewidziała (przy dochodach
w kwocie 82.080.353 zł i wydatkach w wysokości 96.436.669 zł)
powstanie deficytu
w kwocie 8.932.507,00 zł, który zostanie sfinansowany przychodami z tytułu zaciągniętych
pożyczek i kredytów na rynku krajowym.
W celu określenia stanu finansów publicznych Gminy Oborniki zbadano wartości
odpowiednich wskaźników na podstawie Wieloletniej Prognozy Finansowej. W roku 2012
i 2013 wartości wskaźników nie przekroczą dopuszczalnych poziomów, o których mowa
w art. 169 i 170 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249,
poz. 2104), tj.: 60% dla wskaźnika łącznego długu do dochodów oraz 15% dla wskaźnika
obsługi długu. Natomiast w latach 2014 – 2022 zostanie zachowana relacja, o której mowa
w art.
243
ustawy
z
dnia
27 sierpnia
2009
roku
o finansach
publicznych
(Dz. U. Nr 157,poz.1240 ze zmianami).
Jak wynika z analizy, pomimo przewagi wydatków nad dochodami w analizowanym
okresie, Gmina nie przekroczyła ustawowych wskaźników finansowych.
Biorąc pod uwagę wysoki prognozowany deficyt budżetowy oraz tendencje
większego wzrostu wydatków niż dochodów w ostatnich latach, niemożliwe będzie
sfinansowanie przez Gminę całego szeregu działań rewitalizacyjnych. Niniejszy dokument
zawiera zatem, oprócz projektów finansowanych i utrzymywanych przez Gminę, również
projekty lokalnych przedsiębiorców, z których część będzie miała możliwość ubiegania się
o pożyczkę w ramach inicjatywy JESSICA. Połączenie działań władz lokalnych z działaniami
lokalnej społeczności umożliwi zatem finansową realizację założeń Lokalnego Programu
Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012+2020 oraz pozwoli utrzymać jego rezultaty.
1.3. Sfera społeczna
1.3.1. Struktura demograficzna
Na dzień 31 marca 2011 r. (na dzień NSP) w obrębie gminy miejsko-wiejskiej
Oborniki zameldowanych było 32.844 osób, w tym na terenie miasta Oborniki – 18.336 osób,
pozostałe – 14.508 osób na terenie wiejskim. Na przestrzeni analizowanych ostatnich 4 lat,
w gminie nastąpił wzrost liczby ludności, a w konsekwencji wzrost gęstości zaludnienia
z 94osób na km2 w 2007 roku do 96 osób na km2 w 2010. Współczynnik feminizacji
44
społeczeństwa gminy Oborniki w 2007 r. wynosił 103 kobiety na 100 mężczyzn i utrzymuje
się na stałym poziomie.
W obrębie samego miasta Oborniki odnotowuje się stopniowy wzrost liczby
zameldowanych mieszkańców.
Tabela 15. Ludność posiadająca stałe miejsce zameldowania w Obornikach w latach
2007 - 2010
2007
ogółem
2008
2009
2010
17862
17823
17890
18033
mężczyźni
8626
8603
8646
8714
kobiety
9236
9220
9244
9319
Wykres 8. Ludność posiadająca stałe miejsce zameldowania w Obornikach w latach
2007 - 2010
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Banku Danych Lokalnych
W 2007 r. w Obornikach ludność w wieku produkcyjnym stanowiła 66,6% ogółu
społeczeństwa. Niemniej w ostatnich dwóch latach wykazuje tendencję spadkową, w 2010 r.
wielkość ta wynosiła 66,2%. W okresie objętym badaniem pojawia się niepokojące zjawisko
polegające na sukcesywnym spadku (spadek o 1,24 procent w roku 2010 do roku 2007 r.)
liczby osób w wieku przedprodukcyjnym, na rzecz grupy osób w wieku poprodukcyjnym.
45
Sytuacja ta jest charakterystyczna dla ogółu społeczeństwa polskiego. Proces starzenia się
społeczeństwa nie przynosi natychmiastowych negatywnych skutków, jednak w przyszłości
może
spowodować
zbyt
duże
obciążenie
demograficzne
i
zatrzymanie
rozwoju
gospodarczego.
Tabela 16. Liczba ludności wg ekonomicznych grup wieku oraz płci w latach 2007-2010
(faktyczne miejsce zamieszkania)
2007
2008
Ogółem
W%
2009
Ogółem
W%
2010
Ogółem
W%
Ogółem
W%
Populacja ogółem
Ogółem
31812
100
32092
100
32228
100
32528
100
Mężczyźni
15663
49
15780
49
15857
49,2
16017
49,2
Kobiety
16149
51
16312
51
16371
50,8
16511
50,8
Wiek przedprodukcyjny
Ogółem
6846
100
6821
100
6771
100
6761
100
Mężczyźni
3577
52,3
3566
52,3
3526
52,1
3519
52,1
Kobiety
3269
47,7
3255
47,7
3245
47,9
3242
47,9
Wiek produkcyjny
Ogółem
21185
100
21391
100
21442
100
21532
100
Mężczyźni
10914
51,5
11051
51,7
11173
52,1
11282
52,4
Kobiety
10271
48,5
10340
48,3
10269
47,9
10250
47,6
Wiek poprodukcyjny
Ogółem
3781
100
3880
100
4015
100
4235
100
Mężczyźni
1172
31
1163
30
1158
29
1216
28,7
Kobiety
2609
69
2717
70
2857
71
3019
71,3
W okresie objętym badaniem, w Obornikach odnotowano dodatni wskaźnik przyrostu
naturalnego. Najwyższy, bo wynoszący 6,5 % zaobserwowano w 2010 r., natomiast najniższy
w 2009 r. kształtujący się na wysokości 3,8%.
46
Tabela 17. Przyrost naturalny a zgony w latach 2007-2010
2007
2008
2009
2010
ludności
13
13,1
12,7
13,5
Zgony na 1000 ludności
8,6
8,6
8,9
7,1
4,4
4,5
3,8
6,5
Urodzenia żywe na 1000
Przyrost naturalny na 1000
ludności
Tabela 18. Migracje wewnętrzne i zagraniczne w latach 2007-2010
2007
2008
2009
2010
Saldo migracji wewnętrznych
Ogółem
35
115
75
88
Mężczyźni
14
38
38
48
Kobiety
21
76
37
40
Saldo migracji zewnętrznych
Ogółem
-4
-8
-4
2
Mężczyźni
-2
-4
-2
1
Kobiety
-2
-4
-2
1
71
90
Saldo migracji ogółem
31
107
Z przeprowadzonej analizy wynika, że wzrost liczby ludności jest skutkiem
migracji ludności jak i utrzymującego się przyrostu naturalnego.
1.3.2. Struktura społeczna
1.3.2.1. Struktura wykształcenia społeczeństwa
W roku 2002 przeprowadzono Narodowy Spis Powszechny, który umożliwił
określenie struktury wykształcenia ludności. Należy podkreślić, że wykształcenie ludności
gminy jest bardzo ważnym elementem charakteryzującym zasoby regionu, gdyż wskazuje
na przyszły potencjał wykształconych i wykwalifikowanych pracowników.
47
W populacji osób w wieku 13 lat i więcej w Gminie Oborniki największy udział stanowi ludność z wykształceniem zasadniczym zawodowym oraz podstawowym (po około 30% liczby
mieszkańców). Trzecią co do liczebności grupą pod względem wykształcenia jest ludność
posiadająca średnie wykształcenie. Udział grupy ludności z wykształceniem wyższym zbliżony jest do średniej krajowej.
Narodowy Spis Powszechny przeprowadzony w 2002 r. wskazuje, iż struktura
wykształcenia ludności w Obornikach przedstawiają się następująco:
Wykres 9. Poziom wykształcenia wśród ludności powyżej 13 lat
podstawowe
nieukończone i
bez
wykształcenia
szkolnego
3,0%
wyższe
7,1%
policealne
3,1%
średnie
ogólnokształcące
8,4%
podstawowe
ukończone
30,2%
średnie
zawodowe
16,8%
zasadnicze
zawodowe
31,3%
Przewaga osób z niskim wykształceniem wpływa niekorzystnie na rozwój
gospodarczy miasta. Osobom tym trudniej jest znaleźć pracę i są bardziej podatne
na problemy związane z patologiami i ubóstwem.
Struktura wykształcenia mieszkańców Obornik wskazuje na wyższy udział kobiet niż
mężczyzn w strukturze wykształcenia, dotyczącej szkolnictwa wyższego, policealnego,
średniego
ogólnokształcącego
i
zawodowego
oraz
podstawowego.
W
grupie
z wykształceniem zasadniczym zawodowym dominują mężczyźni. Mężczyzn mających
jakiekolwiek wykształcenie jest ponad 1,6% więcej niż kobiet.
48
Tabela 19. Struktura wykształcenia mieszkańców Obornik według płci w 2002 roku
Rodzaj wykształcenia
Jednostka
Mężczyźni
Kobiety
wyższe
osoba
574
762
policealne
osoba
124
450
średnie ogólnokształcące
osoba
477
1203
średnie zawodowe
osoba
1386
1442
zasadnicze zawodowe
osoba
2955
1571
podstawowe ukończone
osoba
1542
2297
podstawowe nieukończone i bez wykształcenia
osoba
183
198
1.3.2.2. Stan i zróżnicowanie dochodowości gospodarstw domowych
Liczba rodzin i gospodarstw domowych miasta Oborniki na tle gminy i powiatu
przedstawiona została w poniższej tabeli. W Obornikach zamieszkuje 33,3% rodzin całego
powiatu obornickiego.
Tabela 20. Liczba gospodarstw domowych i rodzin z dziećmi w Obornikach w 2002 r.
Obszar
Rodziny z dziećmi
Gospodarstwa domowe
Powiat obornicki
16615
9466
Gmina Oborniki
9377
5414
Obszar wiejski Oborniki
3522
2262
Miasto Oborniki
5855
3152
W wyniku procesu zanikania wielopokoleniowych gospodarstw domowych w całym
kraju, w Obornikach dominują gospodarstwa jednorodzinne, wśród nich ponad
37%
to gospodarstwa 4 i więcej osobowe. Na terenie miasta nie występują gospodarstwa domowe
nierodzinne 3- i 4- osobowe.
49
Tabela 21. Stan gospodarstw domowych w Obornikach w 2002 r.
Wyszczególnienie
Liczba
Ogółem
5855
Jednorodzinne ogółem
4424
Jednorodzinne 2 osobowe
1188
Jednorodzinne 3 osobowe
1321
Jednorodzinne 4 i więcej osób
1915
Dwurodzinne
347
Trzy i więcej rodzinne
8
Nierodzinne ogółem
1076
Nierodzinne 1 osobowe
1003
65
0
Nierodzinne 4 i więcej osobowe
0
Analiza danych zebranych podczas Narodowego Spisu Powszechnego 2002 wykazuje,
że głównym źródłem utrzymania gospodarstw domowych jest praca najemna poza
rolnictwem, co stanowi 44,83%. Zaledwie 0,63%
gospodarstw domowych w mieście
utrzymuje się z pracy w rolnictwie. Ponad 40,7 % gospodarstw domowych wskazało jako
swoje główne źródło dochodu niezarobkowe (emerytury, renty, zasiłki).
Tabela 22. Główne źródła utrzymania gospodarstw domowych w Obornikach w 2002 r.
Źródło utrzymania
Praca najemna poza rolnictwem
Praca najemna w rolnictwie
Praca na rachunek własny poza rolnictwem
Praca na rachunek własny w rolnictwie
Emerytura pracownicza, kombatancka i pochodne
Emerytura rolna
Renta z tytułu niezdolności do pracy
Liczba
2625
37
691
18
1003
17
815
50
Renta socjalna
13
Renta rodzinna
268
Zasiłek dla bezrobotnych
77
Zasiłek pomocy społecznej
46
Inne niezarobkowe źródło
144
1.3.2.3. Poziom przeciętnego wynagrodzenia
Na podstawie
danych Banku Danych Lokalnych można stwierdzić, że przeciętne
miesięczne wynagrodzenie brutto w powiecie obornickim jest na trzecim miejscu
w porównaniu z sąsiednimi powiatami. Porównując wynagrodzenie, o którym mowa wyżej
do przeciętnego
wynagrodzenia dla całego województwa wielkopolskiego (w 2011r. -
3284,41 zł) należy stwierdzić, że stanowi 92,31% jego wysokości, natomiast w relacji
do średniej krajowej stanowi 83,6% jej wartości.
Wykres 10. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto (w PLN) wg powiatów
w 2011 r.
Źródło: Rocznik Statystyczny
51
1.3.2.4. Opieka społeczna
Zapotrzebowanie na świadczenia pomocy społecznej w Obornikach w latach 2008 –
2011 rosło dosyć znacząco. Liczba rodzin korzystających z Ośrodka Pomocy Społecznej
w Obornikach wzrosła w roku 2011, w stosunku do 2008 r., o 7,82%.
W latach 2008 – 2011 liczba rodzin dotkniętych ubóstwem ulegała wahaniom
wykazując tendencje zwyżkowe, w roku 2011 wzrosła o 5,43% w stosunku do roku 2009.
Wzrosła także w tym okresie liczba rodzin dotkniętych alkoholizmem, w roku 2011
w porównaniu do 2008 r.- nastąpił wzrost, aż o 39%.
W porównaniu z rokiem 2008, w 2011 nastąpił również wzrost liczby osób
dotkniętych
niepełnosprawnością,
długotrwałą
chorobą,
bezrobociem,
bezradnością
opiekuńczo-wychowawczą, trudnościami w przystosowaniu do życia po opuszczeniu zakładu
karnego.
Tabela 23. Powody przyznawania pomocy społecznej w Obornikach w latach
2008 - 2011
Dysfunkcje
Lata
2008
2009
2010
2011
Ogółem
2.185
2.326
2.347
2.425
ubóstwo
522
515
525
543
2
2
1
0
10
11
11
18
potrzeba ochrony macierzyństwa
193
211
212
183
bezrobocie
343
405
472
474
niepełnosprawność
333
352
340
359
długotrwała choroba
465
488
458
489
251
265
251
261
1
5
4
1
sieroctwo
bezdomność
Bezradność
w
opiekuńczo-wychowawczych
przemoc w rodzinie
sprawach
52
alkoholizm
39
41
41
57
19
20
30
32
zdarzenie losowe
5
7
2
7
sytuacja kryzysowa
2
3
0
1
trudności
w
przystosowaniu
do życia po opuszczeniu zakładu karnego
Źródło: Ośrodek Pomocy Społecznej w Obornikach
1.3.2.5. Bezrobocie
Zgodnie z danymi podanymi przez GUS, na koniec 2008 r. w Powiatowym Urzędzie
Pracy było zarejestrowanych 610 bezrobotnych z terenu Obornik. W analizowanym okresie
liczba bezrobotnych zwiększała się sukcesywnie, w 2011 r. wzrosła w stosunku do 2008 r.
o prawie 100%. Obserwuje się wzrastające bezrobocie wśród kobiet w wieku produkcyjnym.
Tabela 24. Bezrobotni zarejestrowani wg płci (stan na grudzień każdego roku)
2008
2009
2010
2011
Bezrobotni zarejestrowani wg płci
Ogółem
610
1162
1195
1216
Mężczyźni
181
460
484
446
Kobiety
429
720
711
770
Udział bezrobotnych zarejestrowanych w liczbie ludności w wieku produkcyjnym (%)
Ogółem
2,9
5,4
5,5
-
Mężczyźni
1,6
4,1
4,3
-
Kobiety
4,1
6,8
6,9
-
Tabela 25. Bezrobotni a ludność w wieku produkcyjnym na tle gmin powiatu obornickiego – stan na 31.12.2010
Wyszczególnienie
Liczba bezrobotnych
Ludność w wieku produkcyjnym
Gmina Oborniki
1195
21532
53
Gmina Rogoźno
678
11322
Gmina Ryczywół
304
4702
Z powyższej tabeli wynika, że w powiecie obornickim procentowy udział
bezrobotnych w populacji ludności w wieku produkcyjnym najkorzystniej przedstawia
się w Gminie Oborniki przyjmując wartość 5,55,
natomiast w pozostałych gminach
kształtuje się następująco: Rogoźno - 5,99, Ryczywół – 6,47.
1.3.3. Infrastruktura społeczna
1.3.3.1 Oświata
W Obornikach funkcjonują liczne placówki oświatowe, wszystkie wyposażone
w sprzęt komputerowy i dostęp do Internetu. Stan techniczny placówek nie odbiega znacząco
od obowiązujących standardów. Władze miasta dbają o wysoką jakość kształcenia oraz
o dostępność i dobry stan techniczny obiektów sportowo – rekreacyjnych.
Tabela 26. Placówki oświatowe i wychowawcze w Obornikach
Rodzaj placówki
Żłobki
Placówki
 Żłobek Miejski w Obornikach, ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 56a
Oborniki
 Przedszkole nr 1 „Bajeczka”, ul. Droga Leśna 29 Oborniki
Przedszkola
 Przedszkole nr 2 „Słoneczny Świat”, ul. Młyńska 2b Oborniki
 Przedszkole nr 4 „Bajka”, ul. Staszica 23 Oborniki
 Przedszkole nr 5 „Kolorowe nutki”, ul. Młyńska 2a Oborniki
 Szkoła Podstawowa nr 2 im. Wojska Polskiego, ul. Szkolna 7
Oborniki
Szkoły podstawowe
 Szkoła Podstawowa nr 3 im. Adama Mickiewicza, ul. Czarnkowska
57 Oborniki
 Szkoła Podstawowa w Chrustowie, Chrustowo 13
54
 Szkoła Podstawowa w Maniewo, Maniewo 60
 Szkoła Podstawowa w Sycynie, Sycyn 26a

Szkoła Podstawowa w Objezierzu, Objezierze 8
 Gimnazjum
Gimnazja
nr
3
w
Obornikach,
ul.
Marszałka
Józefa
Piłsudskiego 28 Oborniki
 Zespół Szkół w Obornikach, ul. Obrzycka 88 Oborniki
 Zespół Szkół w Kiszewie, Kiszewo 51
Zespoły szkół
 Zespół Szkół w Rożnowie, Rożnowo, ul. Dworcowa 42
 Zespół Szkół w Objezierzu, Objezierze 3
 Liceum Ogólnokształcące im. S. Wyspiańskiego, ul. Mickiewicza 3,
Oborniki
Szkoły ponad-
 Zespół Szkół im. gen. T. Kutrzeby, ul. ks. Szymańskiego 5 Oborniki
gimnazjalne
 Wyższa Szkoła Handlu
i Rachunkowości w Poznaniu Wydział
Zamiejscowy w Obornikach, ul. Obrzycka 88
 Centrum Edukacji i Zabawy Tęczowy Raj, Bogdanowo 11
 Przedszkole Ekoraj, Bogdanowo 39
 Akademia Wiedzy i Zabawy, ul. Obrzycka 76, Oborniki
 Zaczarowane Przedszkole, ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 62a,
Oborniki
Placówki
 Przedszkole Prywatne RUPAKI, ul. Kowalska 10, Oborniki
niepubliczne
 John Dewey School Pierwsza Niepubliczna Polsko-Angielska
Szkoła
Podstawowa
w
Obornikach,
ul.
Marszałka
Józefa
Piłsudskiego 62a, Oborniki
 Prywatne
Gimnazjum
nr
1
w
Obornikach,
ul.
Adama
Mickiewicza 3, Oborniki,
Źródło: Dane z Urzędu Miejskiego w Obornikach
Tabela 27. Liczba uczniów w Obornikach w latach 2008 - 2010
Wyszczególnienie
Liczba uczniów ogółem, w tym:
2008
4690
2009
4533
2010
4473
55
Szkolnictwo podstawowe
2134
2097
2103
Szkolnictwo gimnazjalne
1175
1101
1104
356
344
320
446
477
522
Szkolnictwo Ogólnokształcące
472
443
406
Szkolnictwo Policealne
107
71
18
Szkolnictwo Zasadnicze Zawodowe
Szkolnictwo
Ponadgimnazjalne
Zawodowe
i
Artystyczne
1.3.3.2. Kultura
Obornicki Ośrodek
Kultury (OOK) pełni rolę centrum edukacji artystycznej
i realizuje zadania z zakresu wychowania, edukacji kulturalnej, upowszechniania kultury
wśród dzieci i młodzieży oraz dorosłych. Zadania te realizowane są przez organizowanie
różnorodnych form edukacji kulturalnej i oświatowej, zespołowego uczestnictwa w kulturze,
form aktywności kulturalnej. Celem działalności jest stworzenie szerokiej oferty działań
kulturalnych dla mieszkańców Obornik oraz przebywających w mieście turystów, a także
rozwijanie twórczych uzdolnień, mobilizowanie do poszukiwań oraz kreowania nowych form
działań artystycznych oraz inspirowanie samych twórców. Usługi OOK obejmują różnorodne
dziedziny artystyczne: teatr, film, muzyka poważna i rozrywkowa, plastyka, taniec,
skierowane do wszystkich grup społecznych i wiekowych.
Do kalendarium tej instytucji na stałe wpisały się wieczory operetkowe w wykonaniu
artystów Poznańskiego Teatru Muzycznego, wieczory kabaretowe, pokazy filmowe oraz
przeglądy dorobku lokalnych twórców. Pod patronatem Ośrodka działają koła zainteresowań i
sekcje, a także Obornicka Orkiestra Dęta, zespoły folklorystyczne: „Maniewiacy”
i „Rożnowianie” oraz działający w Objezierzu zespół taneczny.
Tabela 28. Zespoły artystyczne w Obornikach i ich członkowie w 2009 i 2011 roku
Wyszczególnienie
Zespoły artystyczne ogółem:
2009
2010
2011
16
-
12
teatralne
1
-
2
muzyczne-instrumentalne
1
-
2
56
wokalne i chóry
8
-
3
folklorystyczne (ludowe-pieśni i tańca, kapele)
3
-
3
taneczne
3
-
2
301
-
560
teatralne
15
-
18
muzyczne-instrumentalne
50
-
109
wokalne i chóry
88
-
71
folklorystyczne (ludowe-pieśni i tańca, kapele)
45
-
47
103
-
315
Członkowie zespołów artystycznych ogółem:
taneczne
Ważnym ośrodkiem kultury w Obornikach jest też Biblioteka Publiczna Miasta
i Gminy im. A. Małeckiego (z 6 filiami zamiejscowymi), która oprócz gromadzenia
i udostępniania wartościowych zbiorów organizuje projekty promujące kulturę i czytelnictwo
wśród mieszkańców gminy. Oprócz działalności wystawienniczej słynie z organizowania
koncertów i wieczorków poetyckich. Z myślą o dzieciach organizuje konkursy literackie
i plastyczne. W ramach biblioteki działa również Towarzystwo Literackie „Poetycki
Wędrowiec”.
Tabela 29. Placówki biblioteczne w latach 2008 - 2011
Wyszczególnienie
Biblioteki i filie
2008
2009
2010
2011
7
7
7
7
12
12
14
14
90788
90493
89709
89663
7753
7312
7179
7449
152805
149096
146446
147004
17
14
14
14
Biblioteki naukowe, fachowe
-
1
-
1
pracownicy bibliotek
-
3
-
4
księgozbiór
-
27398
-
28272
pracownicy bibliotek
księgozbiór
czytelnicy w ciągu roku
wypożyczenia księgozbioru (wol.)
punkty biblioteczne
57
czytelnicy zarejestrowani w ciągu
roku
-
903
-
811
wypożyczenia księgozbioru (wol.)
-
11923
-
13528
W budynku biblioteki mieści się Obornicka Izba Regionalna, która istnieje od roku
1975. Głównym motywem jej powstania była ochrona przed zapomnieniem i zniszczeniem
dóbr kultury i historii Ziemi Obornickiej.
W zakresie kultury fizycznej, duże znaczenie w życiu obornickiej społeczności ma
Obornickie Centrum Sportu, które jest inicjatorem wielu przedsięwzięć sportowych
i rekreacyjnych.
Dysponuje
bogatą
infrastrukturą.
Stadiony,
wielofunkcyjne
boiska
ze sztuczną nawierzchnią, pływalnia, pełnowymiarowe hale sportowe w Obornikach
i w Objezierzu doskonale służą do codziennej aktywności mieszkańców jak i rywalizacji
sportowej na najwyższym poziomie.
Wiodące dyscypliny sportu to: piłka nożna, piłka ręczna, tenis stołowy i ziemny, karate,
pływanie.
1.3.3.3. Ochrona zdrowia
Usługi z zakresu ochrony zdrowia w Obornikach świadczą: Szpital Powiatowy,
Ośrodek
Profilaktyki
i
Rozwiązywania
Problemów Alkoholowych
oraz
Poradnia
Psychologiczno-Pedagogiczna. Istnieje ponadto kilka prywatnych przychodni i gabinetów
specjalistycznych. Łącznie w 2011 roku udzielono w Obornikach 129 665 porad dotyczących
podstawowej opieki zdrowotnej. W Obornikach działa 7 aptek, natomiast wskaźnik liczby
ludności przypadającej na jedna aptekę ogólnodostępną wynosił w 2011 roku 4 686.
1.3.4. Struktura organizacji pozarządowych
Na terenie Gminy Oborniki działa wiele organizacji pozarządowych, które prowadzą działania skierowane na obszary problemowe, odczuwalne w środowisku mieszkańców. Celem
funkcjonowania tych inicjatyw obywatelskich jest zaspakajanie specyficznych potrzeb miesz-
58
kańców, bądź podejmowanie problemów o małym zasięgu, które umykają uwadze
i możliwościom realizacyjnym administracji publicznej.
Organizacje pozarządowe opierają się w dużej mierze na nieodpłatnej pracy członków wolontariuszy, są rzecznikiem interesów różnych grup społecznych, niosą pomoc potrzebującym, udzielają rady i wsparcia.
W dniu 14 listopada 2012 r. Rada Miejska uchwałą Nr XXVI/306/12 uchwaliła
Program Współpracy Gminy Oborniki z organizacjami pozarządowymi oraz innymi
podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego na 2013 rok.
Od wejścia w życie ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku
publicznego i o wolontariacie, tj. od 2003 r. Gmina Oborniki corocznie przyjmuje i realizuje
programy współpracy z organizacjami pozarządowymi. Stosowane formy współpracy były
z roku na rok poszerzane i udoskonalane. Obecnie jest to zróżnicowany zestaw działań
i środków mających na celu jak najszersze zaangażowanie obywateli w zarządzanie Gminą,
poprzez przekazywanie możliwie największej liczby zadań publicznych do realizacji
organizacjom pozarządowym.
Celem nadrzędnym współpracy Gminy Oborniki z organizacjami pozarządowymi jest
zaspokajanie potrzeb społecznych mieszkańców gminy oraz wzmocnienie rozwoju
społeczeństwa obywatelskiego przez budowanie partnerstwa między administracją publiczną
a organizacjami pozarządowymi i podmiotami wymienionymi w art.3 ust.3 ustawy z dnia
24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (tekst jedn. z 2010r.
Dz. U. Nr 234, poz.1536 z późn.zm.)
Natomiast celami szczegółowymi współpracy są:
1. poprawa jakości życia społeczności;
2. otwarcie na innowacyjność w wykonywaniu zadań publicznych na rzecz mieszkańców
Gminy Oborniki;
3. wzmocnienie
potencjału
organizacji
pozarządowych
i
stworzenie
warunków
do zwiększania aktywności społecznej;
4. umacnianie w świadomości społecznej poczucia odpowiedzialności za wspólnotę lokalną
oraz jej tradycje;
5. racjonalne wykorzystanie publicznych środków finansowych kierowanych do sektora
społecznego.
W budżecie Gminy Oborniki na rok 2013 zabezpieczono środki w wysokości
nie mniejszej niż 1.000.000,00 zł na realizację Programu Współpracy w takich dziedzinach
jak: pomoc społeczna, w tym pomoc rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz
59
wyrównywanie szans tych rodzin i osób; działalność na rzecz osób niepełnosprawnych;
działalność na rzecz osób w wieku emerytalnym; wypoczynek dzieci i młodzieży; kultura,
sztuka, ochrona dóbr kultury i dziedzictwa narodowego; wspieranie i upowszechnianie
kultury fizycznej i sportu; ekologia i ochrona zwierząt oraz dziedzictwa przyrodniczego;
turystyka i krajoznawstwo; ratownictwo i ochrona ludności; promocja i organizacja
wolontariatu; przeciwdziałanie uzależnieniom i patologiom społecznym.
Tabela 30. Przykładowe organizacje pozarządowe prowadzące działalność na terenie
miasta Oborniki
L.P.
1.
2.
CELE DZIAŁAŃ
NAZWA ORGANIZACJI
Polski Związek
Zrzesza emerytów, rencistów i inwalidów, organizuje
Emerytów, Rencistów i
życie kulturalne, poprawia ich warunki socjalno-bytowe
Inwalidów
oraz uczestnictwo w życiu społecznym.
Towarzystwo Miłośników
 propaguje historię, kulturę i obyczaje Ziemi Obornic-
Ziemi Obornickiej
kiej;
 inicjuje i organizuje różnorodne formy życia kulturalnego;
 promuje Ziemię Obornicką;
 inspiruje i kieruje działaniami służącymi wszechstronnemu rozwojowi społeczności lokalnej;
 kształtuje więzi lokalne i regionalne.
3.
Uczniowski Klub
Zrzesza uczniów, rodziców, nauczycieli i sympatyków
Sportowy Tenisa
tenisa stołowego.
Stołowego
 planuje
i organizuje pozalekcyjne życie sportowe
uczniów w oparciu o bazę szkolną i gminną;
 rozwija
zainteresowanie tenisem stołowym;
 uczestniczy we współzawodnictwie
 organizuje
sportowym;
działalność sportową z uwzględnieniem
funkcji zdrowotnych/m.in. wypoczynek wakacyjny;
 organizuje
duże imprezy sportowe dla mieszkańców,
m.in. okazjonalne.
4.
Stowarzyszenie Amazonek Cele działań:
im. Św. Siostry Faustyny
 szeroko
pojęta rehabilitacja fizyczna, psychiczna i spo60
łeczna kobiet po zabiegu mastektomii
 informowanie
społeczeństwa o problematyce chorób
nowotworowych;
 organizowanie
leczenia sanatoryjnego, przywracające-
go sprawność i podnoszenie kondycji fizycznej i psychicznej po zabiegu;
5.
Stowarzyszenie Chór
Mieszany Cantilena
 rozwija i propaguje kulturę muzyczną w środowisku
lokalnym i na obszarze Polski;
 popularyzuje polską twórczość muzyczną za granicą;
 podnosi poziom artystyczny członków stowarzyszenia;
 podejmuje
działania
społeczno-wychowawcze
dla
umuzykalnienia młodzieży;
 stwarza warunki do wymiany doświadczeń i współpracy z podobnymi organizacjami na terenie kraju i za
granicą;
 przygotowuje do czynnego udziału w kulturze.
6.
Towarzystwo
Głównym celem Towarzystwa jest przeciwdziałanie sie-
Przywracania Rodziny –
roctwu i osamotnieniu dziecka.
Ochronka „Franciszek”
Celami szczegółowymi Towarzystwa są:
 podejmowanie zadań w zakresie opieki i wychowania
dziecka;
7.
Towarzystwo
 podejmowanie zadań w zakresie edukacji społecznej;
Przywracania Rodziny –
 przeciwdziałanie patologiom społecznym i wyklucze-
Ośrodek Wspomagania
Dziecka i Rodziny
„Światełko”
8.
niu społecznemu;
 prowadzenie działalności w zakresie ochrony i promocji zdrowia.
Stowarzyszenie Pomocy
Stowarzyszenie jest całkowicie niezależną grupą niefor-
Dzieciom i Młodzieży
malną i działa na rzecz osób niepełnosprawnych.
Niepełnosprawnej „Przy-
Celem stowarzyszenia jest prowadzenie działalności po-
jaciel”
żytku publicznego, prowadzenie działalności opiekuńczej
i rehabilitacyjnej oraz ochrony i promocji zdrowia osób
niepełnosprawnych. * Współpraca i pomoc społeczna,
61
w tym pomoc osobom niepełnosprawnym i ich rodzinom, oraz wyrównywanie szans tych rodzin i osób, prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej i integracyjnej oraz krajoznawczo-wypoczynkowej na rzecz dzieci, młodzieży i osób niepełnosprawnych.
9.
Wspólnota Wolontariuszy Stowarzyszenie ma na celu:
Hospicyjnych
„Ludzki  sprawowanie opieki nad osobami chorymi w fazie ter-
Gest” im. Jana Pawła II
minalnej choroby nowotworowej;

wykonywanie prostych zabiegów pielęgnacyjnych nad
chorym;

wspomaganie rodziny chorego w sprawowaniu opieki
nad podopiecznym.
1.3.5. Charakterystyka oraz określenie grup społecznych wymagających wsparcia
w ramach Lokalnego Programu Rewitalizacji
W celu poprawienia skuteczności działań rewitalizacyjnych w Lokalnym Programie
Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012-2020 określono główne grupy społeczne
wymagające wsparcia.
Jedną z tych grup są osoby w trudnej sytuacji materialnej, potrzebujące bardzo często
pomocy ze strony Ośrodka Pomocy Społecznej oraz bezrobotne. Wśród osób dotkniętych
ubóstwem bardzo często dochodzi do patologii społecznych związanych, m.in. z:
przestępczością,
alkoholizmem,
narkomanią,
problemami
wychowawczymi.
Rozwój
gospodarczy miasta, również ten związany z rozwojem turystyki i poprawą atrakcyjności
miasta Oborniki powinien przynieść poprawę jakości życia mieszkańców oraz wzrost
dochodów społeczności lokalnej. Dużą nadzieję wiąże się z atrakcyjnością pożyczki ze
środków JESSICA wśród obornickich przedsiębiorców. Realizacja projektów miejskich
planowanych w ramach niniejszego dokumentu powinna doprowadzić do utworzenia wielu
miejsc pracy, przeciwdziałając problemom: bezrobocia i ubóstwa.
Drugą z najważniejszych grup wsparcia są przedsiębiorcy. Niniejszy Program
wychodzi im naprzeciw, oferując możliwość wpisania swojej inwestycji na listę projektów
62
rewitalizacyjnych i tym samym ubieganie się o środki na jej realizację z inicjatywy JESSICA.
1.3.6. Identyfikacja problemów w sferze społecznej:
 starzenie się społeczeństwa – tendencja spadkowa osób w wieku przedprodukcyjnym;
 średnie miesięczne wynagrodzenie w powiecie poniżej średniego poziomu
dla województwa i niższe w porównaniu z powiatami sąsiednimi;
 niski poziom wykształcenia mieszkańców;
 duży odsetek gospodarstw domowych utrzymujących się z niezarobkowych źródeł
utrzymania;
 rosnąca po 2008 roku liczba bezrobotnych;
 malejąca liczba uczniów w szkołach.
II. Nawiązanie do strategicznych dokumentów na poziomie gminy, miasta, powiatu,
województwa
2.1.
Strategia Rozwoju Województwa Wielkopolskiego do 2020 roku
Strategia Rozwoju Województwa Wielkopolskiego wskazuje kierunki rozwoju dla całego województwa, a także określa cele i priorytety dla jego rozwoju. Drzewo celów otwiera
cel generalny, następnie wyznaczone zostały cztery cele strategiczne, których osiągnięcie
mają umożliwić określone cele operacyjne.
CEL GENERALNY
Poprawa jakości przestrzeni województwa, systemu edukacji, rynku pracy, gospodarki oraz sfery społecznej skutkująca wzrostem poziomu życia mieszkańców
CELE STRATEGICZNE
2. Zwiększenie
1. Dostosowanie prze-
efektywności wyko-
strzeni do wyzwań XXI
rzystania potencja-
Wieku
łów rozwojowych
województwa
CELE OPERACYJNE
3. Wzrost kompetencji mieszkańców
i promocja zatrudnienia
. 4. Wzrost spójności i bezpieczeństwa
społecznego
CELE OPERA-
CELE OPERA-
CELE OPERA-
CYJNE
CYJNE
CYJNE
63
1.1 Poprawa stanu środowiska i racjonalne
gospodarowanie zasobami przyrodniczymi
1.2 Wzrost spójności
komunikacyjnej oraz
powiązań z otoczeniem
2.1 Wzmocnienie
gospodarstw rol-
3.1 Ograniczanie
nych oraz gospo-
barier w dostępie
darki żywnościo-
do edukacji
wej
2.2 Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw
1.3 Wzrost znaczenia
2.3 Wzrost udziału
i zachowanie dziedzic-
nauki i badań w
twa kulturowego
rozwoju regionu
3.2 Poprawa jakości oraz wzrost
różnorodności form
kształcenia
niowych
trudnienia
4.4 Wzrost bezpieczeństwa
4.5 Ograniczenie
skali patologii i
wykluczeń spo-
terenów inwestycyjnych
ropejskim
runków mieszka-
socjalnych
cjonalne wykorzystanie
talnego o znaczeniu eu-
4.2 Poprawa wa-
promocja samoza-
1.5 Przygotowanie i ra-
jako ośrodka metropoli-
mieszkańców
4.3 Rozwój usług
dukcyjnej
aglomeracji poznańskiej
oraz stanu zdrowia
siębiorczości i
niczej przestrzeni pro-
notwórczych funkcji
cji demograficznej
3.3 Rozwój przed-
1.4 Poprawa jakości rol-
1.6 Wzmocnienie regio-
4.1 Poprawa sytua-
łecznych
2.4 Zwiększenie
udziału usług turystycznych i rekreacji w gospodarce
regionu
3.4 Poprawa organizacji rynku pracy
4.6 Budowa kapitału społecznego na
1.7 Wielofunkcyjny
rzecz społeczeń-
rozwój ośrodków subre-
stwa obywatelskie-
gionalnych i lokalnych
go
1.8 Restrukturyzacja
obszarów o niewłaściwym potencjale rozwojowym
64
Inwestycje zaplanowane w niniejszym dokumencie wpisują się w cele Strategii Województwa
Wielkopolskiego do roku 2020, zarówno strategiczne jak i operacyjne. Inwestycje takie jak:
 Rewitalizacja Rynku w Obornikach. II etap modernizacja płyty rynku wraz z układem
komunikacyjnym;
 Budowa promenady nadwarciańskiej wraz z zagospodarowaniem terenu oraz rewitalizacja zabytkowego „klasztorku”;
 Zagospodarowanie terenu rekreacyjnego w obrębie doliny rzeki Wełny; II etap „Łazienek Obornickich”;
 Rewitalizacja terenu po dworcu autobusowym;
 Zagospodarowanie kąpieliska ( Żwirki) w Obornikach;
 Budowa przystani wodnej
Wpisują się w cel strategiczny 1: Dostosowanie przestrzeni do wyzwań XXI Wieku oraz cel
strategiczny 2: Zwiększenie efektywności wykorzystania potencjałów rozwojowych województwa, w szczególności realizują cel operacyjny: Zwiększenie udziału usług turystycznych
i rekreacji w gospodarce regionu.
W cel operacyjny: 1.2 Wzrost spójności komunikacyjnej oraz powiązań z otoczeniem wpisują
się inwestycje polegające na budowie dróg lub remoncie istniejących ulic i przebudowie
układów komunikacyjnych.
Poprawę warunków mieszkaniowych – cel operacyjny 4.2, realizują inwestycje polegające
na rewitalizacji kamienic w obrębie Rynku, czy prace remontowe w mieszkaniowym zasobie
komunalnym.
Wzrost bezpieczeństwa i ograniczenie skali patologii i wykluczeń społecznych (cele operacyjne 4.4 i 4.5) zapewniają inwestycje polegające na montażu oświetlenia i monitoringu,
a także inwestycje których celem jest tworzenie stref rekreacji i miejsc spędzania wolnego
czasu.
Natomiast inwestycje polegające na tworzeniu przestrzeni do prowadzenia działalności gospodarczej wpływają na rozwój przedsiębiorczości.
2.2.
Wielkopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007-2013
65
Główny cel WRPO na lata 2007-2013: WZMOCNIENIE POTENCJAŁU ROZWOJOWEGO WIELKOPOLSKI NA RZECZ WZROSTU KONKURENCYJNOŚCI I
ZATRUDNIENIA wynika ze Strategii Rozwoju Województwa Wielkopolskiego. Realizacja
głównego celu WRPO w skali operacyjnej ma służyć osiąganiu głównego celu Strategii Rozwoju Województwa Wielkopolskiego.
W ramach WRPO na lata 2007-2013 wyróżniamy siedem priorytetów:
Priorytet I. Konkurencyjność przedsiębiorstw
Priorytet II. Infrastruktura komunikacyjna
Priorytet III. Środowisko przyrodnicze
Priorytet IV. Rewitalizacja obszarów problemowych
Priorytet V. Infrastruktura dla kapitału ludzkiego
Priorytet VI. Turystyka i środowisko kulturowe
Priorytet VII. Pomoc techniczna
Lokalny Program Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012-2020 został opracowany
zgodnie z Wytycznymi w zakresie zasad opracowywania programów umożliwiających ubieganie się o wsparcie w ramach Inicjatywy JESSICA oraz Działania 4.2 Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 – 2013. Bezpośrednio realizuje cele Priorytetu IV WRPO: Rewitalizacja obszarów problemowych. Inwestycje wpisane do Lokalnego
Programu Rewitalizacji dla miasta Oborniki mają szansę na pozyskanie środków na ich realizację w ramach Inicjatywy JESSICA, w ramach działania 4.1 WRPO.
2.3.
Plan Rozwoju Lokalnego Powiatu Obornickiego na lata 2005 – 2006
(przedłużonym okresem programowania do 2013 roku)
Plan Rozwoju Lokalnego jest dokumentem określającym strategię społeczno-gospodarczą
Powiatu Obornickiego na lata 2005-2006, a także wskazuje planowane działania w latach
2007-2013.
Cel strategiczny Planu Rozwoju Powiatu Obornickiego określono następująco:
POWIAT OBORNICKI
to silny i dobrze zorganizowany obszar gospodarczy o znakomitych warunkach zamieszkania, wypoczynku i rekreacji.
Urzeczywistnienie tego celu odbywać się będzie przez osiąganie celów cząstkowych, sprecyzowanych w odpowiedzi na zmiany zachodzące w gospodarce oraz na podstawie wniosków
66
wynikających z analizy słabych i mocnych stron powiatu, a także szans i zagrożeń przed nią
stojących.
W świetle powyższego sformułowano dwa podstawowe cele cząstkowe Programu Rozwoju
Powiatu na lata 2005 – 2006 z perspektywą do 2013 r.:

Budowa i rozbudowa infrastruktury technicznej (drogi wraz z infrastrukturą
okołodrogową).

Budowa i rozbudowa bazy edukacyjnej (szkolne sale sportowe).
Budowa i rozbudowa projektowanej i istniejącej infrastruktury technicznej społecznej oraz
turystycznej stanowi jeden z najważniejszych elementów szeroko pojętego rozwoju Powiatu.
W ramach Planu programuje się następujące działania, zmierzające do całościowego
rozwiązania istniejących problemów:
Działanie 1 – obejmować będzie budowę i rozbudowę infrastruktury technicznej w zakresie
systemów komunikacyjnych dróg powiatowych oraz miejskich z całością infrastruktury okołodrogowej.
Działanie 2 – obejmować będzie budowę i rozbudowę infrastruktury technicznej bazy
edukacyjnej w zakresie poprawy możliwości technicznych w zakresie nauczania.
Lokalny Plan Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012-2020 zawiera inwestycje
polegające
na
budowie
dróg,
remoncie
istniejących
i
przebudowie
układów
komunikacyjnych; w niniejszym dokumencie przewidziane są również inwestycje z zakresu
infrastruktury edukacyjnej, sportowej i rekreacyjnej – wszystkie wymienione wpisują się
w cele cząstkowe Planu Rozwoju Lokalnego Powiatu Obornickiego na lata 2005 – 2006
(przedłużonym okresem programowania do 2013 roku).
Inwestycje, których przedmiotem jest rozwój bazy turystycznej i pobudzanie
dziedziny gospodarki jaką jest turystyka wpisują się bezpośrednio w cel strategiczny Planu
Rozwoju Lokalnego Powiatu Obornickiego na lata 2005 – 2006 (przedłużonym okresem
programowania do 2013 roku).
2.4.
Plan Rozwoju Lokalnego wraz ze Strategią Rozwoju Miasta i Gminy Oborniki na lata 2006 – 2013
Plan Rozwoju Lokalnego wraz ze Strategią Rozwoju Gminy i Miasta Oborniki
określa kierunki rozwoju zarówno miasta jak i całej gminy. W dokumencie tym określono
67
misję Gminy Oborniki o treści:
Jesteśmy gminą atrakcyjnie położoną w obrębie aglomeracji poznańskiej
i Puszczy Noteckiej.
Bazując na przedsiębiorczości lokalnej społeczności i inwestorów zewnętrznych,
dążymy do rozwoju przemysłu, rolnictwa, usług i turystyki.
Opierając się na zasadzie zrównoważonego rozwoju zmierzamy do zapewnienia
wysokiego poziomu życia mieszkańców.
Zdefiniowano następujące cele strategiczne:
I.
Rozwój infrastruktury technicznej.
II.
Wspieranie rozwoju gospodarczego.
III.
Rozwój usług społecznych.
Przyjęte do realizacji cele, programy i projekty zostały pogrupowane w następujący
sposób:
– Rozwój infrastruktury technicznej w zakresie:
1. Infrastruktury
wodociągowo-kanalizacyjnej:
budowa
i
modernizacja
sieci
wodociągowej; budowa i modernizacja sieci kanalizacji sanitarnej.
2. Gazownictwa: rozbudowa sieci gazowej na obszarze gminy.
3. Drogownictwa: rozbudowa i modernizacja sieci dróg gminnych; modernizacja
i budowa przepraw mostowych; budowa obwodnic miasta Oborniki; modernizacja
istniejących
powiązań
drogowych
z
Poznaniem;
rowerowych; budowa i modernizacja chodników;
budowa
ścieżek
budowa i modernizacja
oświetlenia; budowa i modernizacja parkingów.
4. Gospodarka odpadami stałymi: wdrażanie systemu gospodarki odpadami;
rozwiązanie problemu składowania odpadów.
5. Gospodarki odpadami stałymi: remonty komunalnych zasobów mieszkaniowych;
zapewnienie lokali socjalnych; rozwój taniego budownictwa mieszkaniowego.
6. Sfery wizualno-przestrzennej:
program
uruchomienia miejskiego
systemu
informacji przestrzennej (SIP).
– Wspieranie rozwoju gospodarczego w zakresie:
–
Rolnictwa:
restrukturyzacja
i
modernizacja
rolnictwa
oraz
rozwój
infrastruktury związanej z rolnictwem.
–
Pozyskiwania inwestorów i współpracy z przedsiębiorcami: promocja miasta
i gminy; program integracji lokalnego środowiska gospodarczego oraz
68
współpracy z administracją samorządową
–
–
Rozwoju turystyki: wspieranie rozwoju turystyki.
Rozwój usług społecznych w zakresie:
 Oświaty i sportu: rozbudowa, remonty i doposażanie placówek oświatowych;
budowa i modernizacja obiektów sportowych;
rozbudowa i modernizacja
pływalni; restrukturyzacja sieci szkół podstawowych i gimnazjalnych
na terenie gminy.
 Kultury: remonty i rozwój działalności świetlic na wsiach; poprawa bazy
lokalowej instytucji kultury; organizacja imprez kulturalnych o znaczeniu
ponadlokalnym;
ochrona
materialnego
dziedzictwa
historycznego
i kulturalnego gminy (w tym organizacja muzeum regionalnego).
 Pomocy społecznej:
wspieranie
osób
najbardziej
potrzebujących
(niepełnosprawnych, bezrobotnych, bezdomnych), współpraca z organizacjami
pozarządowymi;
likwidacja barier architektonicznych przy budynkach
użyteczności publicznej; pomoc ofiarom przemocy domowej.
 Bezpieczeństwa: współpraca na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa w gminie
(Urząd Miejski, Straż Miejska, Policja, Straż Pożarna, Pogotowie Ratunkowe);
doposażanie jednostek, działających na rzecz bezpieczeństwa; budowa
systemów monitoringu wizyjnego na terenie miasta i gminy.
Zrównoważony rozwój, zapewnienie mieszkańcom wysokiego poziomu życia, rozwój usług
i turystyki, przedsiębiorczość mieszkańców – to nie tylko elementy misji Gminy Oborniki,
ale również cele LPR, które znajdują odzwierciedlenie w zaplanowanych inwestycjach.
Rozwój usług społecznych w zakresie oświaty i sportu, kultury – te cele Planu Rozwoju Lokalnego wraz ze Strategią Rozwoju Miasta i Gminy Oborniki na lata 2006 – 2013 realizują,
m. in. takie inwestycje wpisane do LPR jak:
 Budowa boiska o sztucznej nawierzchni na terenie Obornickiego Centrum Sportu,
 Budowa kortów tenisowych na terenie Obornickiego Centrum Sportu,
 Zwiększenie atrakcyjności Centrum Rekreacji Oborniki poprzez budowę nowych form
rekreacji,
 Rozbudowa, przebudowa i remont budynku usługowego –Obornickiego Ośrodka Kultury,
69
 Przebudowa i adaptacja pomieszczeń piwnicznych na cele działalności biblioteki publicznej,
W LPR zostały również zaplanowane inwestycje, które wpisują się w takie cele Planu Rozwoju Lokalnego wraz ze Strategią Rozwoju Miasta i Gminy Oborniki na lata 2006 – 2013 jak:
rozwój infrastruktury technicznej (budowa, remonty dróg); wspieranie rozwoju gospodarczego (Kompleks handlowo – usługowy wraz z terenem spacerowo – wypoczynkowym usytuowanym przy ujściu rzeki Wełny do Warty, Rewitalizacja budynku Młyna Dalhmanna wraz z
zagospodarowaniem terenu).
III. Założenia Programu Rewitalizacji
3.1.
Okres prognozowania i hierarchizacja potrzeb
Lokalny Program Rewitalizacji dla miasta Oborniki obejmuje lata 2012 – 2020.
W 2012 roku został opracowany niniejszy dokument, dokonano analizy wskaźnikowej oraz
jakościowej, przeprowadzono konsultacje społeczne, zaplanowano działania rewitalizacyjne.
Zakończony został etap planowania procesu rewitalizacji. Rok 2020 to ostatni rok kolejnego
okresu finansowania ze środków UE. Z uwagi na fakt, że środki unijne stwarzają możliwość
finansowania między innymi inwestycji rewitalizacyjnych, niniejszy dokument obejmuje ramy czasowe nowego okresu programowania UE.
Rewitalizacja jest długotrwałym, złożonym procesem, który realizowany jest na trzech
płaszczyznach: przestrzennej, gospodarczej i społecznej, zasadne było przyjęcie kilkuletniego
okresu prognozowania. Wśród kilkudziesięciu projektów zgłoszonych do Programu Rewitalizacji znajdują się zarówno takie, które są przygotowane do realizacji, jak również projekty
znajdujące się we wstępnej fazie procesu inwestycyjnego. Kilkuletni okres prognozowania
daje szansę na zrealizowanie większej liczby projektów zgłoszonych przez różne podmioty.
Złożoność procesu rewitalizacji z jednej strony obliguje do konstruowania wieloletnich planów działań, z drugiej natomiast nakłada obowiązek monitorowania sytuacji społecznogospodarczo-przestrzennej pod kątem występowania niekorzystnych zjawisk. Wieloletnie
działania, zaplanowane a nie przypadkowe, są bazą procesu rewitalizacji. Badanie występowania niekorzystnych zjawisk umożliwia z kolei ocenę skuteczności tych działań, jak również
ewentualną delimitację kolejnych obszarów dysfunkcyjnych.
W wyniku przeprowadzonej analizy wskaźnikowej wskazano dwa obszary na terenie
miasta Oborniki, które spełniają kryteria obszarów zdegradowanych. Skumulowanie przed70
sięwzięć na rzecz poprawy sytuacji w mieście na wspomnianych obszarach przyniesie szybkie
i widoczne efekty rewitalizacyjne. Zaangażowanie w realizację tych przedsięwzięć wielu
podmiotów pozwoli na rozłożenie ciężaru finansowego procesu rewitalizacji, co również pozytywnie wpłynie na jego efekty.
Rewitalizacja Obornik stawia przede wszystkim na rozwój: gospodarczy, społeczny,
rekreacyjny, sportowy, turystyczny oraz infrastrukturalny miasta. Nadrzędnym celem działań
zaplanowanych w niniejszym dokumencie jest poprawa jakości życia mieszkańców. Realizację tego celu umożliwią: stwarzanie warunków do prowadzenia działalności gospodarczej,
między innymi dzięki budowie i modernizacji infrastruktury publicznej; tworzenie nowych
miejsc pracy; zwiększanie atrakcyjności przestrzeni publicznych; przywrócenie miastu rzeki
Warty, które pozytywnie wpłynie na rozwój turystyki. Istotne są również działania mające
na celu minimalizowanie występujących negatywnych zjawisk społecznych oraz działania
prewencyjne ukierunkowane za zapobieganie takim zjawiskom. Na tej płaszczyźnie istotne są
zarówno tzw. projekty „miękkie” (np.: szkolenia, zajęcia pozalekcyjne dla dzieci), jak i infrastrukturalne (np.: montaż oświetlenia, monitoringu, urządzanie ogólnodostępnych miejsc rekreacyjno-sportowych). Spójne prowadzenie działań w tych dziedzinach przyczyni się
do wyprowadzenia obszarów zdegradowanych ze stanu kryzysowego i tym samym poprawi
wizerunek Obornik.
3.2.
Analiza wskaźnikowa i delimitacja obszarów dysfunkcyjnych.
Analiza wskaźnikowa jest metodą wyznaczenia obszarów dysfunkcyjnych ujętych
w Lokalnym Programie Rewitalizacji. Aby wyznaczyć obszary problemowe oblicza się
wskaźniki dla poszczególnych ulic, a następnie porównuje się wartości tych wskaźników
ze średnią wartością odpowiednich wskaźników dla miasta. Obszar rewitalizacji zostaje wyznaczony w granicach ulic, na których wartości wskaźników wskazują na występowanie złej
sytuacji. Wskaźniki wykorzystane w niniejszej analizie zostały określone w oparciu o „Kryteria wyznaczania obszarów kryzysowych w ramach ZPORR 2004 – 2006”.
Tabela 31. Wskaźniki wykorzystane w analizie obszarów Lokalnego Planu Rewitalizacji
W1
Kryterium
Wskaźnik
Definicja
Niski poziom przed-
Liczba zarejestrowa-
Ilość zarejestrowa-
siębiorczości
nych podmiotów
nych podmiotów
71
gospodarczych na
gospodarczych w
1000 mieszkańców
przeliczeniu na 1000
mieszkańców
Liczba przestępstw i
wykroczeń stwierdzonych (poza zdarzeniami drogowymi
W2
Wysoki poziom prze-
i przestępstwami
stępczości
gospodarczymi) w
tym czyny karalne
nieletnich na 1000
mieszkańców obszaru
Ilość przestępstw i
wykroczeń stwierdzonych nie obejmujących zdarzeń drogowych oraz przestępstw gospodarczych z uwzględnieniem czynów karalnych osób nieletnich
tj. do 17 – tego roku
życia
Osoby, które zgodnie
Liczba osób korzy-
W3
Wysoki poziom ubó-
stających z pomocy
stwa oraz trudne wa-
społecznej na 1000
runki mieszkaniowe
mieszkańców obszaru
z ustawa z 12 marca
2004 r. o pomocy
społecznej SA
uprawnione do ubiegania się o przyznanie świadczenia pieniężnego
Źródło: Wytyczne w zakresie zasad opracowywania programów umożliwiających ubieganie
się o wsparcie w ramach Inicjatywy JESSICA oraz Działania 4.2 Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 – 2013
W wyniku przeprowadzonej analizy wskaźnikowej wytyczono obszary miasta, które można
określić mianem obszarów: dysfunkcyjnych, problemowych, kryzysowych lub rewitalizowanych.
W1- Liczba zarejestrowanych podmiotów gospodarczych na 1000 mieszkańców.
W roku 2012 w mieście Oborniki liczba zarejestrowanych podmiotów gospodarczych
wynosiła 2480. Na obszarach rewitalizacji liczba ta jest zdecydowanie niższa. Na obszarze
I wynosiła 438, a na obszarze II było zarejestrowanych 195 podmiotów gospodarczych. Po72
równując wskaźniki dla obszarów zdegradowanych ze wskaźnikiem dla całego miasta, zaobserwować można zdecydowanie gorszą sytuację na obszarach.
Tabela 32. Metodologia obliczania wskaźnika W1
Liczba zarejestrowaLiczba mieszkańców
W1
a1
b1
(a1*1000)/b1
Obszar I
438
8669
50,52
Obszar II
195
4080
47,79
Oborniki
2480
18032
137,53
Obszar
nych podmiotów
gospodarczych
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych z Urzędu Miejskiego w Obornikach
W2 - Liczba przestępstw i wykroczeń stwierdzonych (poza zdarzeniami drogowymi
i przestępstwami gospodarczymi) w tym czyny karalne nieletnich na 1000 mieszkańców
obszaru
Po analizie wskaźnika W2 okazało się, że gorszą sytuacją charakteryzuje się Obszar I. W tym
przypadku ponad połowa przestępstw popełnionych na terenie miasta Oborniki miała miejsce
na Obszarze I.
Ilość przestępstw i
Liczba mieszkańców
W1
a1
b1
(a1*1000)/b1
Obszar I
74
8669
8,54
Obszar II
23
4080
5,64
Oborniki
126
18032
6,99
Obszar
wykroczeń
W3 - Liczba osób korzystających z pomocy społecznej na 1000 mieszkańców obszaru
Duży odsetek osób uprawnionych do pobierania świadczeń z opieki społecznej w Obornikach
mieszka na Obszarze I, dlatego wartość wskaźnika W3 dla tego obszaru jest zdecydowanie
73
wyższa niż dla miasta. W przypadku Obszaru II wartość wskaźnika: liczba osób korzystających z pomocy społecznej, nie przekroczył wartości uzyskanej dla miasta.
Liczba osób korzyLiczba mieszkańców
W1
a1
b1
(a1*1000)/b1
Obszar I
512
8669
59,06
Obszar II
126
4080
30,88
Oborniki
763
18032
42,31
Obszar
stających z pomocy
społecznej
74
3.3.
Charakterystyka obszarów i zestawienie projektów.
Charakterystyka obszaru I
I. Nazwa Obszaru
Obszar I
II. Zasięg obszaru I
III. Charakterystyka obszaru
Obszar I zamieszkuje 8669 osób, co stanowi 48% wszystkich mieszkańców Obornik. Obszar zdegradowany obejmuje centrum miasta z rynkiem, dworcem kolejowym oraz targowiskiem miejskim. Na tym obszarze przeważa zabudowa mieszkaniowa śródmiejska oraz usługowa. W skład
Obszaru I wchodzi też wschodnia część miasta, głównie z obiektami produkcyjnymi, składowymi
i magazynowymi, jeziorem i dużą ilością terenów zielonych oraz południowa część miasta ze stadionem miejskim. Przez opisywany obszar przepływają dwie rzeki: w zachodniej części Wełna
i w południowej Warta. Obszar I jest ważny dla mieszkańców Obornik pod względem komunika-
75
cyjnym. Zlokalizowany jest tutaj dworzec kolejowy oraz przebiegają tędy: droga krajowa nr 11
oraz drogi wojewódzkie. Na obszarze znajduje się wiele ważnych zabytków miasta Oborniki.
Większość zabytków wpisanych do Rejestru Zabytków znajduje się na Obszarze I. Wśród nich są:
 układ urbanistyczny miasta;
 kościół p.w. Wniebowzięcia NMP, ul. Kościelna;
 kościół ewangelicki, obecnie rzym.- kat., p.w. św. Józefa,;
 skrzydło dawnego klasztoru franciszkanów, ul. Sądowa.
Wśród zabytków wpisanych do Gminnej Ewidencji Zabytków znajdują się między innymi:
 zespół młyna E. Dalhmanna (m.in. młyn wodno – parowy, śrutownik, oficyna), ul. Chłopska;
 dom murowano – drewniany z początku XX wieku, ul. Kopernika nr 17;
 dom murowany z początku XX wieku, ul. Krótka nr 2;
 młyn murowany z początku XX wieku, ul. Młyńska nr 27;
 dawna Willa starosty z początku XX wieku, ul. Mickiewicz nr 1;
 dom murowany z ok. 1910 roku, ul. Piłsudskiego nr 59;
 zespół domu (dom i budynek gospodarczy) z 2 poł. XIX wieku, ul. Sądowa nr 2;
 dom murowany z końca XIX wieku, ul. Zamkowa nr 1.
Na obszarze zlokalizowane są:
 budynki publiczne (Urząd Miejski, Ośrodek Pomocy Społecznej, Powiatowy Urząd Pracy,
Ośrodek Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Powiatowe Centrum
Pomocy Rodzinie, Urząd Skarbowy, Starostwo Powiatowe, Przedsiębiorstwo Gospodarki
Komunalnej i Mieszkaniowej, Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji, Prokuratura
Rejonowa);
 budynki oświaty (Przedszkole nr 2, Przedszkole nr 4, Przedszkole nr 5, Przedszkole Prywatne RUPAKI, Zaczarowane Przedszkole, Przedszkole Akademia Wiedzy i Zabawy,
SP nr 2, SP nr 3, John Dewey School Niepubliczna Polsko-Angielska Szkoła Podstawowa, Gimnazjum nr 3, Prywatne Gimnazjum nr 1, LO),
 zakłady opiekuńczo – wychowawcze (Żłobek Miejski),
 zakłady opieki zdrowotnej (Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej)
 budynki sakralne (kościoły rzymskokatolickie: św. Krzyża, św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny, Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej; kościoły innych wyznań: Kościół Zielonoświątkowy),
76
 tereny rekreacyjne (Łazienki Obornickie),
 obiekty sportowe (Obornickie Centrum Sportu, stadion, pływalnia, kompleks boisk, korty
tenisowe, kąpielisko miejskie, park linowy),
 obiekty związane z kulturą (Obornicki Ośrodek Kultury, Biblioteka Publiczna Miasta
i Gminy im. Antoniego Małeckiego w Obornikach),
 Komenda Powiatowa Policji, Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej, Straż
Miejska.
IV. Główne funkcje obszaru
 administracyjna,
 usługowa,
 mieszkaniowa,
 edukacyjna,
 rekreacyjna,
 sportowa,
 produkcyjna i magazynowa.
V. Kryteria wyboru, na podstawie których obszar został uznany jako wymagający rewitalizacji.
Analiza wskaźnikowa stanowiła główne kryterium wytyczenia obszaru rewitalizowanego. Wyniki
tej analizy pozwoliły na wskazanie Obszaru I jako zdegradowanego, czyli takiego, który charakteryzuje się większym natężeniem zjawisk negatywnych w porównaniu do sytuacji w całym mieście.
Obszar II obejmuje bardzo ważne tereny dla rozwoju całego miasta. Obszar ten ma duży potencjał
gospodarczy, szczególnie w perspektywie możliwości finansowania inwestycji ze środków Unii
Europejskiej, tj. np. Inicjatywy JESSICA, zarówno w ramach projektów realizowanych przez
Gminę Oborniki jak i prywatnych przedsiębiorców.
Analiza wskaźnikowa liczby zarejestrowanych podmiotów gospodarczych w przeliczeniu na 1000
mieszkańców wykazała, iż wartość tego wskaźnika jest o ponad 60% niższa na Obszarze I niż na
terenie całego miasta.
77
Wykres 11. Liczba zarejestrowanych podmiotów gospodarczych na 1000 mieszkańców obszaru
Wartość wskaźnika: liczba przestępstw i wykroczeń stwierdzonych (poza zdarzeniami drogowymi
i przestępstwami gospodarczymi), w tym czyny karalne nieletnich na 1000 mieszkańców obszaru,
wynosi 8,54 i jest o ponad 20% wyższa, niż wartość tego wskaźnika dla Obornik.
Wykres 12. Liczba przestępstw i wykroczeń na 1000 mieszkańców obszaru
78
Duża liczba osób uprawnionych do pobierania świadczeń z opieki społecznej zamieszkuje Obszar
I, co jest widoczne w analizie wskaźnikowej. Wartosć wskaźnika: liczba osób korzystających
z pomocy społecznej na 1000 mieszkańców obszaru, jest zdecydowanie wyższa, niż dla całego
miasta. Różnica wynosi prawie 40 %.
Wykres 13. Liczba osób korzystających z pomocy społecznej na 1000 mieszkańców obszaru
VI. Cele działań rewitalizacyjnych na obszarze
 stymulacja rozwoju gospodarczego,
 przeciwdziałanie patologiom społecznym,
 aktywizacja terenu jako atrakcyjnego rekreacyjnie i turystycznie.
VII. Rewitalizacja w sferze przestrzennej
 niezagospodarowane tereny rekreacyjne;
 duże natężenie ruchu, szczególnie tranzytowego;
 zły stan techniczny dróg;
Problemy w sferze
Przestrzennej
 brak niektórych dróg dojazdowych;
 brak odpowiedniej ilości miejsc parkingowych;
 budynki wymagające modernizacji;
 obiekty sportowe wymagające rozbudowy albo modernizacji;
 zły stan techniczny targowiska miejskiego;
79
 zagospodarowanie i uporządkowanie terenów rekreacyjnych;
 modernizacja obiektów o złym stanie technicznym;
 zwiększenie atrakcyjności terenów nad rzekami,
Zakładane cele w sferze
poprzez budowę przystani wodnej i zagospodaro-
Przestrzennej
wanie terenu;
 budowa nowych dróg;
 remont i modernizacja dróg, szczególnie tworzących główne szlaki komunikacyjne miasta;
 rewitalizacja targowiska miejskiego;
 I etap rewitalizacji tzw. Łazienek Obornickich;
 budowa nowych ulic, np. Sportowej;
 systematyczne zagospodarowywanie przestrzeni,
np. przed budynkiem Biblioteki Publicznej Miasta
i Gminy im. Antoniego Małeckiego;
Działania
realizowane
 modernizacja obiektów publicznych i sportowych;
w sferze
 modernizacja i adaptacja obiektów nieużytkowa-
przestrzennej
nych;
 rozszerzenie funkcji niektórych terenów w celu poprawy ich atrakcyjności, np. terenu dworca PKS;
 rewitalizacja rynku;
 instalacja systemu monitoringu;
VIII. Rewitalizacja w sferze gospodarczej
 niewykorzystany potencjał w sferze turystyki i rekreacji;
Problemy w sferze
Gospodarczej
 mała liczba zarejestrowanych podmiotów gospodarczych;
 obiekty handlowo – usługowe wymagające remontu;
Gospodarczej
 ożywienie obszaru pod względem gospodarczym;
 zwiększenie atrakcyjności obszaru pod względem
turystycznym i rekreacyjnym;
80
 rewitalizacja i modernizacja obiektów handlowo usługowych;
 zwiększanie atrakcyjności terenów turystycznorekreacyjnych w mieście poprzez rewaloryzację terenów zielonych i modernizację obiektów sportowych;
 umożliwienie rozwoju turystyki poprzez powiękDziałania realizowane w sferze
gospodarczej
szenie bazy noclegowej;
 powstawanie nowych miejsc do prowadzenia działalności handlowo – usługowej;
 adaptacja zniszczonych lub nieużywanych budynków na cele usługowo – handlowe;
 poprawa warunków prowadzenia działalności gospodarczej na terenie targowiska miejskiego;
IX. Rewitalizacja w sferze społecznej
Problemy w sferze
Społecznej
 duża liczba osób korzystających ze świadczeń pomocy społecznej;
 wysoki poziom przestępczości;
 poprawa bezpieczeństwa na Obszarze I;
 zwiększenie oferty sportowo – rekreacyjnej;
społecznej
 zwiększenie oferty kulturalnej;
 poprawa jakości życia mieszkańców;
 zwiększenie oferty sportowo – rekreacyjnej poprzez, m.in. zagospodarowanie tzw. Łazienek obornickich, budowę kortów tenisowych czy mariny;
Działanie realizowane w sferze
społecznej
 zwiększenie oferty Obornickiego Ośrodka Kultury;
 poszerzenie oferty Biblioteki Miasta i Gminy im
Antoniego Małeckiego w Obornikach szczególnie
o działalność muzealno – wystawienniczą;
 zwiększenie bezpieczeństwa mieszkańców poprzez
instalacje monitoringu;
81
 adaptacja zniszczonych lub nieużywanych obiektów
na cele dydaktyczno - edukacyjne;
 poprawa dostępności obiektów dla osób niepełnosprawnych m.in. Biblioteki Miasta i Gminy im. Antoniego Małeckiego w Obornikach;
Charakterystyka obszaru II
I. Nazwa Obszaru
Obszar II
II. Zasięg obszaru II
III. Charakterystyka obszaru
Obszar II jest zamieszkiwany przez 4080 osób, czyli ponad 22% mieszkańców całego miasta.
Obszar zdegradowany znajduje się w zachodniej części Obornik. Jest to obszar z przewagą za82
budowy mieszkaniowej jednorodzinnej i wielorodzinnej z miejscami na usługi, w tym usługi
sportowe. Jest to teren przede wszystkim mieszkalny. Na Obszarze II zlokalizowany jest Zespół
Szkół, który pełni ważną funkcję edukacyjną, nie tylko dla opisywanego obszaru, ale także
dla całego miasta.
Na obszarze zlokalizowane są:
 budynki oświaty (ZS w Obornikach, Wyższa Szkoła Handlu i Rachunkowości w Poznaniu Wydział Zamiejscowy);
 sportowe ( hala sportowa, „Orlik” – kompleks boisk);
 opieki zdrowotnej (Przychodnia Zespołu Lekarzy Rodzinnych „Medix”);
IV. Główne funkcje obszaru
 edukacyjna;
 mieszkalna;
 sportowa;
 rekreacyjna;
V. Kryteria wyboru, na podstawie których obszar został uznany jako wymagający rewitalizacji
Podstawowe kryterium wytyczenia obszaru zdegradowanego stanowiła analiza wskaźnikowa.
Uzyskane wyniki analizy pozwoliły na wskazanie Obszaru II jako zdegradowanego, czyli takiego, na terenie którego obserwowanych jest więcej zjawisk negatywnych, niż na terenie całego
miasta. Obszar II pełni przede wszystkim funkcje: mieszkaniową, edukacyjną i sportowo – rekreacyjną, dlatego minimalizacja negatywnych zjawisk jest tu szczególnie ważna. Obszar ten ma
duży potencjał rozwoju.
Analiza wskaźnikowa liczby zarejestrowanych podmiotów gospodarczych w przeliczeniu
na 1000 mieszkańców wykazała, iż wartość tego wskaźnika jest o ponad 65% niższa na Obszarze II, niż na terenie całego miasta.
83
Wykres 14. Liczba zarejestrowanych podmiotów gospodarczych na 1000 mieszkańców obszaru
Wartość wskaźnika: liczba przestępstw i wykroczeń stwierdzonych (poza zdarzeniami drogowymi i przestępstwami gospodarczymi), w tym czyny karalne nieletnich na 1000 mieszkańców obszaru wynosi 5,64 i jest prawie o 20% niższa, niż wartość tego wskaźnika dla Obornik.
Wykres 15. Liczba przestępstw i wykroczeń na 1000 mieszkańców obszaru
84
Wartosć wskaźnika: liczba osób korzystających z pomocy społecznej na 1000 mieszkańców
obszaru, jest niższa niż dla całego miasta. Różnica wynosi prawie 23 %.
Wykres 16. Liczba osób korzystających z pomocy społecznej na 1000 mieszkańców obszaru
VI. Cele działań rewitalizacyjnych na obszarze
 stymulacja rozwoju gospodarczego;
VII. Rewitalizacja w sferze przestrzennej
Problemy w sferze
przestrzennej
przestrzennej
Działania realizowane w sferze
przestrzennej

brak odpowiedniej ilości miejsc parkingowych;

zły stan techniczny oraz niska efektywność energetyczna budynków;

poprawa stanu technicznego i efektywności
energetycznej budynków;

zwiększenie ilości miejsc parkingowych;

budowa ulicy Droga Leśna;
VIII. Rewitalizacja w sferze gospodarczej
Problemy w sferze
gospodarczej
 mała liczba zarejestrowanych podmiotów gospodarczych;
85
gospodarczej
Działania realizowane w sferze
gospodarczej
 zwiększenie przedsiębiorczości na obszarze zdegradowanym;
 budowa oraz poprawa jakości dróg na obszarze
oraz w jego biskim sąsiedztwie celem zwiększenia atrakcyjności terenu dla przedsiębiorców;
IX. Rewitalizacja w sferze społecznej
społecznej
 zwiększenie oferty rekreacyjno – sportowej;
Działanie realizowane w sferze
społecznej
 budowa kompleksu boisk oraz hali sportowej;
86
WYKAZ PROJEKTÓW PLANOWANYCH DO REALIZACJI W RAMACH
LOKALNEGO PROGRAMU REWITALIZACJI DLA MIASTA OBORNIKI W LATACH 2012-2020
Podmioty za-
Nazwa projektu
Szacowana wartość
Lokalizacja
Obszar
angażowane
w realizację
Przewidywany termin reali-
projektu
zacji
Rewitalizacja Rynku w Obornikach. II
Rynek
I
1 500 000 – 2 000 000
2013 -2015
ul. Nadbrzeżna
I
3 000 000
2013 – 2016
ul. Chłopska
I
500 000
2013 – 2014
I
1 500 000 – 2 000 000
2013 - 2016
500 000
2013 - 2014
etap modernizacja płyty rynku wraz z
układem komunikacyjnym
Budowa promenady nadwarciańskiej
wraz z zagospodarowaniem terenu
oraz rewitalizacja zabytkowego
„klasztorku”
Remont mostu drewnianego na „Młynówce”
Gmina Obor-
Zagospodarowanie terenu rekreacyj-
niki
nego w obrębie doliny rzeki Wełny; II
etap „Łazienek Obornickich”
Modernizacja targowiska miejskiego
ul. Chłopska
Rewitalizacja terenu po dworcu auto-
ul. Powstańców Wielkopol-
I
5 000 000
2013 – 2018
busowym
skich
Zagospodarowanie kąpieliska ( Żwir-
ul. Kowanowska
I
1 500 000
2013 - 2015
potencjalne lokalizacje:
I
2 000 000
2014 – 2016
I
450 000
2013 - 2015
II
1 500 000
2013
I
1 700 000
2014 - 2016
I
500 000
2013 - 2015
I
2 000 000
2013 - 2015
ki) w Obornikach
Budowa przystani wodnej

północna strona Warty
( okolice ulic: Zamkowa,
Krótka i Średnia)

południowa strona Warty
( okolica ul. Armii Poznań)
Budowa ścieżki pieszo – rowerowa
od ulicy Armii Krajowej do
wzdłuż ulicy Objezierskiej
ulicy Poprzecznej wzdłuż
ulicy Obejzierskiej.
Termomodernizacja zespołu szkół
ul. Obrzycka 88
przy ulicy Obrzyckiej
Budowa drogi łączącej ulice Łukowską i Kowanowską w Obornikach
Modernizacja dróg
ul. Dobrzyckiego /Żwirki
i Wigury
Wielkopolski
Modernizacja układu komunikacyjne-
skrzyżowanie ulic: ks. Szy-
Zarząd Dróg
go w rejonie skrzyżowania ulic: ks.
mańskiego /Czarnkowskiej.
88
Wojewódzkich/
Szymańskiego i Czarnkowskiej.
Gmina Oborniki
ul. Obrzycka
II
1 500 000
2014 – 2015
Rewitalizacja kamienic w obrębie
ul. Rynek 16, 19, 21, 22;
I
500 000
2013 – 2020
Rynku oraz przy ul. Powstańców
ul. Powstańców Wielkopol-
Wielkopolskich
skich
Prace remontowe w mieszkaniowym
ul. Rynek 13; ul. Czarnkow-
I
1 500 000
2013 – 2020
zasobie komunalnym
ska 8,17; ul. 11 listopada 13;
I
2 000 000
2014 – 2018
I
700 000
2013 - 2014
Powiat Obor-
Przebudowa ul. Obrzyckiej w grani-
nicki /Gmina
cach administracyjnych miasta Obor-
Oborniki
niki
PGKiM w Obornikach
ul. Młyńska 25; Stefanowicza 36; ul. Kopernika
3,17,23, ul. Piłsudskiego
3,18,35,44,46, ul. Powstańców Wielkopolskich 16
Polskie Koleje
Rewitalizacja dworca PKP w Oborni-
teren dworca PKP w rejonie
Państwowe /
kach
ulic: Łukowskiej, Lipowej,
Młyńskiej
Gmina Oborniki
Obornickie
Budowa boiska o sztucznej na-
ul. Objezierska
89
Centrum Spor-
wierzchni na terenie Obornickiego
tu
Centrum Sportu
Budowa kortów tenisowych na terenie
ul. Objezierska
I
600 000
2013 - 2014
ul. ks. Szymańskiego
I
400 000
2013 - 2015
ul. Czarnkowska 84
I
4 377 900
2013 – 2014
ul. Armii Poznań 18
I
5 700 000
2013 – 2014
ul. Kopernika 10
I
1 100 000
2013 – 2017
ul. Kopernika 10
I
450 000
2013 – 2018
ul. Kopernika 10
I
450 000
2013 – 2018
Obornickiego Centrum Sportu
Poszerzenie oferty kompleksu sportowo – rekreacyjnego
Przedsiębior-
Zwiększenie atrakcyjności Centrum
stwo Wodocią-
Rekreacji Oborniki poprzez budowę
gów i Kanaliza-
nowych form rekreacji
cji w Obornikach Sp. z o.o.
Obornicki
Rozbudowa, przebudowa i remont
Ośrodek Kul-
budynku usługowego –Obornickiego
tury
Ośrodka Kultury
Biblioteki Pu-
Przebudowa i adaptacja pomieszczeń
blicznej Miasta
piwnicznych na cele działalności bi-
i Gminy im.
blioteki publicznej
Antoniego Ma-
Modernizacja piętra biblioteki pu-
łeckiego w Ob-
blicznej o raz zakup wyposażenia.
ornikach
Zagospodarowanie terenu wokół budynku biblioteki
90
Obornicka
Budowa Osiedlowego Centrum Rekre-
skrzyżowanie ulic: Droga
Spółka Miesz-
acji
Leśna i Harcmistrza Jana
II
1 500 000
2013 - 2015
II
300 000
2013 - 2015
ul. Szpitalna
I
12 000 000
2015 – 2017
ul. Mickiewicza 3
I
1 200 000
2016 – 2020
Modernizacja świetlicy
ul. Lipowa 3
I
300 000
2015 - 2017
Termomodernizacja budynku parafial-
ul. Lipowa 10
I
150 000
2013 - 2015
ul. Mickiewicza 2 ,
I
1 000 000
2013 - 2017
Renowacja Kościoła Świętego Krzyża
ul. Obrzycka 2
I
1 500 000
2013 - 2017
Parafia Naj-
Wymiana posadzki w Kościele Naj-
ul. Kościelna 2
I
300 000
2017 - 2018
świętszej Marii
świętszej Marii Panny Wniebowziętej
Miękusa
kaniowa/
Gmina Obor-
Budowa parkingu osiedlowego
niki
W okolicy skrzyżowania
ulic: Obrzycka i Harcmistrza
Jana Miękusa
Powiat Obor-
Remont i rozbudowa Szpitala Powia-
nicki
towego Obornikach
Remont i termomodernizacja budynku
LO w Obornikach wraz z pokryciem
dachowym
Parafia Rzymskokatolicka
pw. Św. Józefa
Oblubieńca
NMP
Parafia Miło-
nego
Renowacja Kościoła Św. Józefa Oblubieńca NMP
sierdzia Bożego
w Obornikach
91
Panny Wnie-
Renowacja organ w Kościele Naj-
bowziętej
świętszej Marii Panny Wniebowziętej
Termomodernizacja wraz z remontem
ul. Kościelna 2
I
500 000
2013 – 2014
ul. Kościelna 2
I
250 000
2014 - 2015
I
6 000 000
2013 – 2015
I
7 000 000 – 10 000 000
2013- 2018
dachów budynków parafialnych
PHU RAJBUD
Kompleks handlowo – usługowy wraz
ul. Czarnkowska 21a ,
s.j. Bogumiła
z terenem spacerowo – wypoczynko-
ul. Czarnkowska 19
Bulmańska
wym usytuowanym przy ujściu rzeki
Andrzej Bed-
Wełny do Warty
narz
Daria i Krzysz-
Rewitalizacja budynku Młyna Dalh-
tof Nadstawa
manna wraz z zagospodarowaniem
Biuro projek-
terenu
ul. Chłopska 1
towe
:"Proforma"
Daria Kita
92
3.4.
Oczekiwane wskaźniki efektów Lokalnego Programu Rewitalizacji
Tabela 35. Wskaźniki produktu i rezultatu Lokalnego Planu Rewitalizacji dla miasta
Oborniki na lata 2012-2020
Nazwa wskaźnika
L.p.
Jednostka
miary
Wartość wskaźnika
Wskaźniki produktu
1.
2.
3.
Liczba wybudowanych budynków
Liczba zrewaloryzowanych oraz zagospodarowanych terenów zielonych
Liczba wyremontowanych i zmodernizowanych obiektów
szt.
3
szt.
7
szt.
36
szt.
7
szt.
1
szt.
2
szt.
5
szt.
6
szt.
2
szt.
1
Liczba zmodernizowanych lub wybu4.
dowanych obiektów sportowo- rekreacyjnych
5.
6.
7.
Liczba zmodernizowanych rynków
Liczba powstałych lub zmodernizowanych obiektów kulturalnych
Liczba powstałych lub zmodernizowanych parkingów
Liczba powstałych lub zmodernizo-
8.
wanych dróg i ścieżek komunikacyjnych
9.
19.
Liczba nowych miejsc objętych monitoringiem
Liczba zmodernizowanych targowisk
Wskaźniki rezultatu
1.
Liczba zrewitalizowanych obszarów
szt.
2
1.
Liczba nowych przedsiębiorstw
szt.
3
2.
Liczba utworzonych miejsc pracy
szt.
30
os.
6000
Liczba osób korzystających z wybu4.
dowanych i zmodernizowanych obiektów rekreacyjno – sportowych i kulturalno - rozrywkowych
IV.
Plan finansowy realizacji Lokalnego Programu Rewitalizacji na lata 20122020
Plan finansowy Lokalnego Programu Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012
– 2020 obejmuje przedsięwzięcia będące odpowiedzią na zidentyfikowane w analizach: ilościowej i jakościowej problemy. Wśród zaplanowanych do realizacji inwestycji znajdują się
projekty Gminy Oborniki - inicjatora Lokalnego Programu Rewitalizacji, jak również projekty zgłoszone przez partnerów procesu rewitalizacji, m.in.: powiat obornicki, instytucje kultury, podmioty prywatne, parafie, spółdzielnie mieszkaniowe.
Z uwagi na fakt, że proces rewitalizacji jest procesem długotrwałym, a niektóre
z planowanych inwestycji znajdują się w fazie koncepcji, przedmiotowy plan finansowy
ma charakter jedynie szacunkowy.
Zaangażowanie w proces rewitalizacji wielu podmiotów pozwoliło na rozłożenie
ciężaru ekonomicznego tego procesu, co niewątpliwie pozytywnie wpłynie na efekt rewitalizacji. Podmioty realizujące projekty rewitalizacyjne zamierzają inwestować środki własne,
korzystać z kredytów komercyjnych, a także ubiegać się o preferencyjne pożyczki w ramach
Inicjatywy JESSICA.
JESSICA (Joint European Support for Sustainable Investment in City Areas) to inicjatywa Komisji Europejskiej i Europejskiego Banku Inwestycyjnego oraz Banku Rozwoju Rady
Europy mająca na celu wspieranie rozwoju obszarów miejskich. Założeniem tego instrumentu
jest umożliwienie wykorzystania części środków unijnych z funduszy strukturalnych w posta-
94
ci zwrotnych inwestycji w projekty dotyczące trwałego rozwoju obszarów miejskich oraz ich
rewitalizacja, zarówno w aspekcie ekonomicznym, jak i społecznym.
W województwie wielkopolskim preferencyjnych pożyczek w ramach inicjatywy
JESSICA udziela Bank Gospodarstwa Krajowego działający jako Fundusz Rozwoju Obszarów Miejskich. Inwestorami mogą być m. in. przedsiębiorcy, miasta, spółki komunalne, wyższe uczelnie. Przedmiotem finansowania mogą być inwestycje miejskie na obszarach zdegradowanych ujęte w Lokalnych Programach Rewitalizacji, umożliwiające zwrot zainwestowanego kapitału i spłatę zaciągniętej pożyczki, lecz ze względu na komponent społeczny niemające możliwości uzyskania pełnego finansowania komercyjnego. Projekty finansowane są
za pomocą preferencyjnych pożyczek udzielanych do 75% całkowitych kosztów kwalifikowanych projektu. Okres spłaty pożyczki to maksymalnie 20 lat, z maksymalną karencją
w spłacie kapitału na czas realizacji inwestycji. Oprocentowanie oparte jest na stopie referencyjnej NBP, pomniejszonej o tzw. wskaźnik społeczny (w zależności od wpływu projektu na
czynniki społeczne, wskaźnik przyjmuje wartość od 0 do 2 pp.).
Poniższa tabela przedstawia szacunkowe wartości poszczególnych projektów, zlokalizowanych na obszarach predysponowanych do rewitalizacji w mieście Oborniki. Wartości te
mają charakter orientacyjny i mogą ulec zmianie na etapie realizacji projektów.
Tabela 36. Plan Finansowy Lokalnego Planu Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata
2012-2020
Rewitalizacja Rynku w Obornikach. II
1 500 000 –
etap modernizacja płyty rynku wraz z
2 000 000
2020
2019
2018
2017
cji
2016
wartość
2015
Przewidywany termin realiza-
2014
Szacowana
2013
Nazwa projektu
układem komunikacyjnym
Budowa promenady nadwarciańskiej wraz
3 000 000
z zagospodarowaniem terenu oraz rewitalizacja zabytkowego „klasztorku”
Remont mostu drewnianego na „Młynów-
500 000
ce”
95
Zagospodarowanie terenu rekreacyjnego w 1 500 000 –
obrębie doliny rzeki Wełny; II etap „Ła-
2 000 000
zienek Obornickich”
Modernizacja targowiska miejskiego
500 000
Rewitalizacja terenu po dworcu autobu-
5 000 000
sowym
Zagospodarowanie kąpieliska ( Żwirki)
1 500 000
w Obornikach
Budowa przystani wodnej
2 000 000
Budowa ścieżki pieszo – rowerowa
450 000
wzdłuż ulicy Objezierskiej
Termomodernizacja zespołu szkół przy
1 500 000
ulicy Obrzyckiej
Budowa drogi łączącej ulice Łukowską i
1 700 000
Kowanowską w Obornikach
Modernizacja dróg
500 000
Modernizacja układu komunikacyjnego w
2 000 000
rejonie skrzyżowania ulic: ks. Szymańskiego i Czarnkowskiej.
Przebudowa ul. Obrzyckiej w granicach
1 500 000
administracyjnych miasta Oborniki
Rewitalizacja kamienic w obrębie Rynku
5 000 000
oraz przy ul. Powstańców Wielkopolskich
Prace remontowe w mieszkaniowym za-
1 500 000
sobie komunalnym
Rewitalizacja dworca PKP w Obornikach
2 000 000
Budowa boiska o sztucznej nawierzchni na 700 000
terenie Obornickiego Centrum Sportu
Budowa kortów tenisowych na terenie
600 000
Obornickiego Centrum Sportu
Zwiększenie atrakcyjności Centrum Re-
4 377 900
kreacji Oborniki poprzez budowę nowych
form rekreacji
96
Poszerzenie oferty kompleksu sportowo –
400 000
rekreacyjnego
Rozbudowa, przebudowa i remont budyn-
2013 – 2014
ku usługowego –Obornickiego Ośrodka
Kultury
Przebudowa i adaptacja pomieszczeń piw-
1 100 000
nicznych na cele działalności biblioteki
publicznej
Modernizacja piętra biblioteki publicznej
450 000
o raz zakup wyposażenia.
Zagospodarowanie terenu wokół budynku
450 000
biblioteki
Budowa Osiedlowego Centrum Rekreacji
1 500 000
Budowa parkingu osiedlowego
300 000
Remont i rozbudowa Szpitala Powiatowe-
12 000 000
go Obornikach
Remont i termomodernizacja budynku LO
1 200 000
w Obornikach wraz z pokryciem dachowym
Modernizacja świetlicy
300 000
Termomodernizacja budynku parafialnego
150 000
Renowacja Kościoła Św. Józefa Oblubień-
1 000 000
ca NMP
Renowacja Kościoła Świętego Krzyża
1 500 000
Wymiana posadzki w Kościele Najświęt-
300 000
szej Marii Panny Wniebowziętej
Renowacja organ w Kościele Najświętszej
500 000
Marii Panny Wniebowziętej
Termomodernizacja wraz z remontem da-
250 000
chów budynków parafialnych
Kompleks handlowo – usługowy wraz z
6 000 000
terenem spacerowo – wypoczynkowym
usytuowanym przy ujściu rzeki Wełny do
97
Warty
Rewitalizacja budynku Młyna Dalhmanna
7 000 000 –
wraz z zagospodarowaniem terenu
10 000 000
V.
Wdrażanie i ewaluacja rewitalizacji oraz sposoby komunikacji społecznej
5.1.
System wdrażania
Wdrażanie Lokalnego Programu Rewitalizacji - wieloletniego dokumentu programującego działania w sferach: gospodarczej, społecznej i przestrzennej, których celem jest przywrócenie do życia zdegradowanych obszarów miejskich wymaga zaangażowania wszystkich
uczestników procesu rewitalizacji. Za wdrażanie poszczególnych projektów zaplanowanych
do realizacji w ramach Lokalnego Programu Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012 –
2020 odpowiedzialne będą podmioty, które zgłosiły te projekty. W przypadku projektów własnych miasta, ich przygotowanie i wdrożenie spoczywać będzie na pracownikach odpowiednich komórek organizacyjnych Urzędu Miejskiego. Zaplanowane w niniejszym dokumencie
projekty będą realizowane równolegle i niezależnie przez poszczególnych inwestorów, dlatego niezwykle istotne jest monitorowanie przebiegu oraz ocena efektywności i skuteczności
realizacji Programu. W tym celu Burmistrz Obornik zarządzeniem powoła Zespół ds. rewitalizacji miasta Oborniki. Z uwagi na fakt, że Lokalny Program Rewitalizacji jest dokumentem
inicjowanym, opracowanym i koordynowanym przez jednostkę samorządu terytorialnego
Zespół ds. rewitalizacji tworzyć będą pracownicy Urzędu Miejskiego w Obornikach. Zespół
zajmował się będzie koordynacją procesu wdrażania LPR, będzie promował LPR, a także
dokonywał aktualizacji przedmiotowego dokumentu, w szczególności w przypadku zgłaszania przez inwestorów nowych propozycji projektów rewitalizacyjnych.
Lokalny Program Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012 - 2020 zostanie przyjęty w drodze uchwały Rady Miejskiej w Obornikach. W tym samym trybie dokonywane będą
również ewentualne późniejsze aktualizacje tego dokumentu. Również Radzie Miejskiej składane będą okresowe oraz końcowy raport z realizacji Lokalnego Programu Rewitalizacji.
Wdrożenie LPR wymaga również współpracy społeczeństwa – mieszkańców Obornik –
to dla nich podejmowany jest trud wyprowadzenia obszarów z sytuacji kryzysowej. Zaangażowanie mieszkańców Obornik w utrzymanie trwałości zrealizowanych projektów, poprzez
m.in.: odpowiednie użytkowanie stworzonej dla nich infrastruktury, udział w proponowanych
98
formach spędzania czasu, podejmowanie pracy przez osoby bezrobotne będzie gwarantem
efektów rewitalizacji.
5.2.
Monitorowanie, oceny i sposoby komunikacji społecznej
5.2.1. System monitoringu oraz sposoby oceny Lokalnego Programu Rewitalizacji
Za monitoring Lokalnego Programu Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012 – 2020,
podobnie jak za jego wdrażanie, odpowiedzialny będzie powołany przez Burmistrza Obornik
Zespół ds. rewitalizacji. Do jego zadań w ramach monitoringu należało będzie podejmowanie
działań polegających na:

dokonywaniu systematycznej, okresowej oceny stopnia realizacji działań zapisanych w dokumencie,

wprowadzaniu ewentualnych modyfikacji (zgodnie ze zmieniającymi się warunkami zewnętrznymi i wewnętrznymi),

kontroli efektywności wydatkowania środków finansowych.
Monitoring jest konieczny z punktu widzenia oceny Lokalnego Programu Rewitalizacji,
wykrywania nieprawidłowości oraz podejmowania działań naprawczych. Dzięki odpowiednio
zaplanowanemu systemowi monitoringu i ewaluacji zapobiega się niebezpieczeństwu dezaktualizacji założeń Lokalnego Programu Rewitalizacji. Proces monitoringu Programu polega
na systematycznym zbieraniu i analizowaniu ilościowych i jakościowych informacji na temat
wdrażanego działania, jak i całego Programu w aspekcie finansowym i rzeczowym. System
monitorowania
realizacji
Programu
jest
procesem,
który ma
na
celu
ukazanie
i przeanalizowanie stanu zaawansowania wdrażanych projektów oraz ich zgodności
z postawionymi założeniami.
Monitorowanie i ocena stopnia realizacji Lokalnego Programu Rewitalizacji będą
prowadzone na poziomie poszczególnych zadań inwestycyjnych i społecznych oraz na poziomie całego dokumentu.
Skuteczność i efektywność Lokalnego Programu Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata
2012 – 2020 będzie poddawana bieżącej ocenie przez zespół zadaniowy, a sprawozdania
przekazywane będą Burmistrzowi Obornik. Dopuszcza się powierzenie kontrolowania wykonalności i merytorycznej poprawności Lokalnego Programu Rewitalizacji zewnętrznemu audytorowi w postaci specjalistycznej jednostki lub specjalisty w dziedzinie rewitalizacji miast.
Na podstawie prowadzonego w systemie ciągłym monitoringu oraz wyciąganych
z niego odpowiednich wniosków dokonywana będzie aktualizacja Programu. Aktualizacje
99
LPR, podobnie jak sam Program przyjmowane będą w drodze uchwały Rady Miejskiej
w Obornikach. Ocena formalna realizacji Programu należeć będzie do Burmistrza Obornik,
a finalnie do Rady Miejskiej w Obornikach. Uwagi na temat przebiegu realizacji Programu
mogą zgłaszać partnerzy społeczni oraz inne zainteresowane podmioty.
Sposoby inicjowania współpracy pomiędzy sektorem publicznym, prywat-
5.3.
nym i organizacjami pozarządowymi
Opracowanie przedmiotowego dokumentu jest pierwszym etapem inicjowania współpracy pomiędzy sektorem publicznym, prywatnym i organizacjami pozarządowymi. Dokument ten stanowi platformę dialogu, którego celem jest osiągnięcie porozumienia społecznego
w dążeniu do wspólnego celu jakim jest rewitalizacja Obornik. Miasto Oborniki jest odpowiedzialne za dalszy przebieg tej współpracy, jest inicjatorem i koordynatorem LPR, pobudziło społeczność lokalną do działania na rzecz rewitalizacji. Efektem przeprowadzonych
konsultacji społecznych jest pozyskanie licznych partnerów procesu rewitalizacji, zarówno
inwestorów prywatnych, jak i instytucje kultury, spółdzielnie mieszkaniowe, parafie. Niezwykle istotne jest, aby Miasto, w imieniu którego będzie podejmował działania Zespół ds.
rewitalizacji powołany przez Burmistrza Obornik, sterowało procesem rewitalizacji w sposób
horyzontalny, wykorzystując tzw. miękkie sterowanie poprzez dialog – płaszczyznę porozumienia.
Nie można mówić o procesie rewitalizacji bez zaangażowania mieszkańców miasta
w proces podejmowania decyzji, które przecież mają istotny wpływ na ich codzienne życie
i funkcjonowanie. Podstawą w uzyskaniu społecznej akceptacji przeprowadzania określonych
przedsięwzięć jest czytelna, wyczerpująca i rozpowszechniona informacja, która udziela odpowiedzi na pytanie: jakie korzyści płyną z realizowanego LPR, pomimo przejściowych zakłóceń normalnego trybu życia?
Informacja i promocja realizacji założeń Programu będzie służyła także pozyskaniu
nowych partnerów rewitalizacji, których intersubiektywne przekonania o celowości działań
pozwolą na osiągnięcie porozumienia.
Lokalny Program Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012 – 2020 jak i bieżące
wiadomości dotyczące przebiegu poszczególnych prac związanych z wdrażaniem, będą udostępnione
wszystkim
zainteresowanym
w
formie
elektronicznej
na
stronie
http://www.oborniki.pl
100
VI.
Strategiczna Ocena Oddziaływania na Środowisko
Projekt niniejszego dokumentu podlegał konsultacji z Regionalnym Dyrektorem Ochrony
Środowiska w Poznaniu (RDOŚ) w sprawie konieczności przeprowadzenia Strategicznej
Oceny Oddziaływania na Środowisko. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu
pismem z dnia 14 stycznia 2013 r. (WOO-III-410-777-2012.JM) stwierdził konieczność przeprowadzenia Strategicznej Oceny Oddziaływania na Środowisko oraz określił zakres Prognozy Oddziaływania na Środowisko dla Lokalnego Programu Rewitalizacji dla miasta Oborniki
na lata 2012-2020 (załącznik nr 1). Następnie opracowana została przedmiotowa Prognoza,
która została przesłana do zaopiniowania Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska
w Poznaniu oraz Wielkopolskiemu Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu. Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny pismem z dnia 9 kwietnia
2013 r. (DN-NS.9012.5.231.2013) pozytywnie zaopiniował Lokalny Program Rewitalizacji
dla miasta Oborniki na lata 2012-2020 wraz z Prognozą Oddziaływania na Środowisko (załącznik nr 2). RDOŚ pismem z dnia 25 marca 2013 r. (WOO-III.410.119.2013.JM) zaopiniował projekt Lokalnego Programu Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012-2020 wraz
z Prognozą Oddziaływania na Środowisko (załącznik nr 3). Uwagi RDOŚ zostały uwzględnione w Prognozie (załącznik nr 5) i opisane w piśmie przewodnim (załącznik nr 6). Ponadto
zgodnie z art. 55 Ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. nr 199, poz. 1227) sporządzone zostało Podsumowanie
(załącznik nr 7). Zapewniony został udział społeczeństwa w postępowaniu, w sprawie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko (załącznik nr 4).
VII.
Podsumowanie
XIX-wieczny francuski matematyk i filozof Jules Henri Poincare powiedział: „Wiedzę buduje
się z faktów, jak dom z kamienia; ale zbiór faktów nie jest wiedzą, tak jak stos kamieni
nie jest domem – potrzebne są jeszcze idee, koncepcje, działania”. Rewitalizacja to długi proces, który dla swej efektywności wymaga działania, nie przypadkowego działania, lecz zaplanowanego, przemyślanego. Rok 2012 dla niniejszego dokumentu to czas planowania działań,
lata kolejne: 2013-2020 to czas ich realizacji. Przed uczestnikami tego procesu bardzo trudne
101
zadania, których celem nadrzędnym jest przywrócenie do życia zdegradowanych społecznie
i infrastrukturalnie przestrzeni miejskich. Odpowiedzialne zadanie spoczywa również na Zespole ds. rewitalizacji, który koordynując i monitorując proces rewitalizacji, odpowiadać będzie za współpracę uczestników tego procesu, a także dokonywanie okresowych i końcowych
sprawozdań z realizacji Lokalnego Planu Rewitalizacji do miasta Oborniki na lata 2012-2020.
VIII. Załączniki
1. Pismo RDOŚ (WOO-III-410-777-2012.JM)
2. Pismo WPWIS (DN-NS.9012.5.231.2013)
3. Pismo RDOŚ (WOO-III.410.119.2013.JM)
4. Obwieszczenie Burmistrza Obornik
5. Prognoza Oddziaływania na Środowisko Lokalnego Programu Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012-2020 wraz z pismem przewodnim
6. Pismo przewodnie do Prognozy
7. Podsumowanie SOOŚ
102
Spis tabel
Tabela 1. Wodociągi i kanalizacja w Obornikach w roku 2010 .............................................. 13
Tabela 2. Podstawowe dane dotyczące sieci elektrycznej i gazowej na terenie Obornik w
2010 roku.................................................................................................................................. 14
Tabela 3. Zasoby mieszkaniowe według własności w Obornikach w latach 2006-2010 ....... 17
Tabela 4. Wyposażenie mieszkań w podstawowe media ......................................................... 18
Tabela 5. Przeciętna powierzchnia użytkowa mieszkania ....................................................... 19
Tabela 6. Wykaz obiektów na terenie miasta Oborniki wpisanych do Rejestru Zabytków ..... 19
Tabela 7. Wybrane zabytki na terenie Obornik wpisane do Ewidencji Zabytków .................. 20
Tabela 8.Użytkowanie gruntów w mieście Oborniki w ha ...................................................... 21
Tabela 9 Liczba podmiotów gospodarczych zarejestrowanych w Obornikach w latach 20092011 33
Tabela 10. Liczba zarejestrowanych i wyrejestrowanych podmiotów gospodarczych w latach
2007 – 2011 .............................................................................................................................. 35
Tabela 11. Podmioty gospodarki narodowej zarejestrowane w rejestrze REGON wg sektorów
własnościowych w latach 2008 - 2011 ..................................................................................... 36
Tabela 12. Wielkość zatrudnienia w latach 2008 - 2011 ......................................................... 37
Tabela 13. Wielkość dochodów w latach 2008 - 2011 ............................................................ 41
Tabela 14. Sytuacja finansowa Gminy Oborniki w latach 2008 - 2011 .................................. 43
Tabela 15. Ludność posiadająca stałe miejsce zameldowania w Obornikach w latach 2007 –
2010………. ............................................................................................................................. 45
Tabela 16. Liczba ludności wg ekonomicznych grup wieku oraz płci w latach 2007-2010
(faktyczne miejsce zamieszkania) ............................................................................................ 46
Tabela 17. Przyrost naturalny a zgony w latach 2007-2010 .................................................... 47
Tabela 18. Migracje wewnętrzne i zagraniczne w latach 2007-2010 ...................................... 47
Tabela 19. Struktura wykształcenia mieszkańców Obornik według płci w 2002 roku ........... 49
Tabela 20. Liczba gospodarstw domowych i rodzin z dziećmi w Obornikach w 2002 r. ....... 49
Tabela 21. Stan gospodarstw domowych w Obornikach w 2002 r. ......................................... 50
Tabela 22. Główne źródła utrzymania gospodarstw domowych w Obornikach w 2002 r. ..... 50
Tabela 23. Powody przyznawania pomocy społecznej w Obornikach w latach
2008 –
2011………… .......................................................................................................................... 52
Tabela 24. Bezrobotni zarejestrowani wg płci (stan na grudzień każdego roku) .................... 53
103
Tabela 25. Bezrobotni a ludność w wieku produkcyjnym na tle gmin powiatu obornickiego –
stan na 31.12.2010 .................................................................................................................... 53
Tabela 26. Placówki oświatowe i wychowawcze w Obornikach ............................................. 54
Tabela 27. Liczba uczniów w Obornikach w latach 2008 - 2010 ............................................ 55
Tabela 28. Zespoły artystyczne w Obornikach i ich członkowie w 2009 i 2011 roku ............ 56
Tabela 29. Placówki biblioteczne w latach 2008 - 2011 .......................................................... 57
Tabela 30. Przykładowe organizacje pozarządowe prowadzące działalność na terenie miasta
Oborniki ................................................................................................................................... 60
Tabela 31. Wskaźniki wykorzystane w analizie obszarów Lokalnego Planu Rewitalizacji
dla miasta Oborniki na lata 2012-2020 .................................................................................... 71
Tabela 32. Metodologia obliczania wskaźnika W1 ................................................................. 73
Tabela 35. Wskaźniki produktu i rezultatu Lokalnego Planu Rewitalizacji dla miasta Oborniki
na lata 2012-2020 ..................................................................................................................... 93
Tabela 36. Plan Finansowy LokalnegoPlanu Rewiatalizacji dla miasta Oborniki na lata 20122020 95
104
Spis wykresów
Wykres 1. Struktura własności lokali mieszkaniowych w Obornikach [2007] ....................... 18
Wykres 2. Udział procentowy poszczególnych sekcji gospodarki w roku 2011 ..................... 34
Wykres 3. Podmioty zarejestrowane w rejestrze REGON w latach 2007 - 2011 .................... 35
Wykres 4. Dochody budżetu Gminy Oborniki w latach 2008 - 2011 ...................................... 41
Wykres 5. Dynamika zmian dochodów i wydatków ogółem w latach 2008 - 2011 ................ 42
Wykres 6. Wydatki budżetowe w latach 2008 - 2011.............................................................. 42
Wykres 7. Sytuacja finansowa Gminy Oborniki w latach 2008 - 2011 ................................... 43
Wykres 8. Ludność posiadająca stałe miejsce zameldowania w Obornikach w latach 2007 –
2010…… .................................................................................................................................. 45
Wykres 9. Poziom wykształcenia wśród ludności powyżej 13 lat ........................................... 48
Wykres 10. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto (w PLN) wg powiatów
w
2011 r........................................................................................................................................ 51
Wykres 11. Liczba zarejestrowanych podmiotów gospodarczych na 1000 mieszkańców
obszaru ..................................................................................................................................... 78
Wykres 12. Liczba przestępstw i wykroczeń na 1000 mieszkańców obszaru ......................... 78
Wykres 13. Liczba osób korzystających z pomocy społecznej na 1000 mieszkańców
obszaru… ................................................................................................................................. 79
Wykres 14. Liczba zarejestrowanych podmiotów gospodarczych na 1000 mieszkańców
obszaru ..................................................................................................................................... 84
Wykres 15. Liczba przestępstw i wykroczeń na 1000 mieszkańców obszaru ......................... 84
Wykres 16. Liczba osób korzystających z pomocy społecznej na 1000 mieszkańców
obszaru…… ............................................................................................................................. 85
105
PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO „LOKALNEGO PROGRAMU REWITALIZACJI
DLA MIASTA OBORNIKI NA LATA 2012-2020”
Oborniki, kwiecień 2013 r.
Spis treści
1. Wstęp............................................................................................................................... 4
1.1
Podstawa prawna ......................................................................................................... 4
1.2. Zakres i stopień szczegółowości Prognozy ..................................................................... 4
1.3. Zastosowane metody przy sporządzaniu Prognozy ........................................................ 6
2. Analiza zawartości Lokalnego Programu Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata
2012-2020 .............................................................................................................................. 8
2.1
Ogólna zawartość Programu ........................................................................................ 8
2.2
Cele Programu ............................................................................................................. 9
2.3
Powiązania Programu z innymi dokumentami strategicznymi ................................. 10
2.4
Lokalizacja obszarów objętych wsparciem ............................................................... 10
3. Charakterystyka i
stan
środowiska na obszarach objętych przewidywanym
oddziaływaniem ................................................................................................................... 12
3.1
Abiotyczne elementy środowiska .............................................................................. 12
3.2
Biotyczne elementy środowiska ................................................................................ 21
3.3
Ochrona prawna przyrody i krajobrazu ..................................................................... 23
3.4
Potencjalne zmiany stanu środowiska naturalnego w przypadku braku realizacji
Lokalnego Programu Rewitalizacji ...................................................................................... 26
4. Analiza i ocena przewidywanych znaczących oddziaływań na środowisko związanych
z realizacją Lokalnego Programu Rewitalizacji ................................................................... 27
4.1
Stan
środowiska
na
obszarach
objętych
przewidywanym
znaczącym
oddziaływaniem ................................................................................................................... 27
4.2. Problemy ochrony środowiska w szczególności dotyczące obszarów podlegających
ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2006 r. o ochronie przyrody ................. 28
4.3. Cele ochrony środowiska ustanowione na szczeblu międzynarodowym, wspólnotowym
i krajowym, istotne z punktu widzenia projektowanego dokumentu, oraz sposoby, w jakich
te cele i inne problemy środowiskowe zostały uwzględnione podczas opracowywania
dokumentu ............................................................................................................................ 30
4.4.
Przewidywane
znaczące
oddziaływania
(bezpośrednie,
pośrednie,
wtórne,
skumulowane, krótkoterminowe, średnioterminowe i długoterminowe, stałe i chwilowe,
pozytywne i negatywne) na środowisko .............................................................................. 34
5. Rozwiązania mające na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensacje przyrodniczą
negatywnych oddziaływań na środowisko, w tym także na obszar Natura 2000 ................ 66
2
5.1. Rozwiązania alternatywne do rozwiązań zawartych w Projekcie ................................. 69
5.2. Metody analizy skutków realizacji postanowień Projektu ............................................ 70
5.3. Wskazanie napotkanych trudności wynikających z niedostatków techniki lub luk we
współczesnej wiedzy ............................................................................................................ 72
6. Oddziaływania transgraniczne związane z realizacja Lokalnego Programu Rewitalizacji
dla miasta Oborniki na lata 2012-2020 ................................................................................ 72
7. Streszczenie w języku niespecjalistycznym ..................................................................... 73
8. Podsumowanie na podstawie art.55 ust.3 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008r.
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie
środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz.1227 ze zm.)
3
1.
Wstęp
1.1.
Podstawa prawna
Prognoza oddziaływania na środowisko jest identyfikacją potencjalnych oddziaływań
na środowisko będących wynikiem m.in. realizacji lokalnego programu rewitalizacji
dla obszaru dysfunkcyjnego oraz oceną natężenia tych oddziaływań.
Prognoza oddziaływania na środowisko Lokalnego Programu Rewitalizacji dla miasta
Oborniki na lata 2012-2020 opracowana została na podstawie opinii
III.410.777.2012.JM
wydanej
przez
Regionalnego
Dyrektora
WOO-
Ochrony Środowiska
w Poznaniu w dniu 14 stycznia 2013 r. oraz zapisów art. 46 pkt. 2 i art. 51 ust. 2 ustawy
z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
(Dz. U. z 2008 r. Nr 199 poz. 1227 ze zmianami).
Art. 46 w/w ustawy określa, iż wymagane jest przeprowadzenie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko dla projektów polityk, strategii, planów lub programów
w dziedzinie przemysłu, energetyki, transportu, telekomunikacji, gospodarki wodnej, gospodarki odpadami, leśnictwa, rolnictwa, rybołówstwa, turystyki i wykorzystywania terenu,
opracowywanych lub przygotowywanych przez organy administracji, wyznaczających ramy
dla późniejszej realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Zapisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego
ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania
na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199 poz. 1227 ze zmianami) są przeniesieniem
do prawodawstwa polskiego postanowień Dyrektywy 2001/42/WE z 27.06.2001 r. w sprawie
oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko.
1.2. Zakres i stopień szczegółowości Prognozy
Zakres Prognozy oddziaływania na środowisko podyktowany został wymaganiami
zawartymi w art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach
oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199 poz. 1227 ze zmianami). Zakres oraz
stopień szczegółowości informacji wymaganych w Prognozie, zgodnie z art. 53 ustawy, określił Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu, wg której prognoza powinna:
I) zawierać :
4
1. informacje o zawartości głównych cech projektowanego dokumentu oraz jego powiązaniach z innymi dokumentami,
2. informacje o metodach zastosowanych przy sporządzaniu prognozy,
3. propozycje dotyczące przewidywanych metod analizy skutków realizacji postanowień
projektowanego dokumentu oraz częstotliwość jej przeprowadzania,
4. informacje o możliwym transgenicznym oddziaływaniu na środowisko,
5. streszczenie w języku niespecjalistycznym.
II) określać, analizować i oceniać:
1. istniejący stan środowiska oraz potencjalne zmiany tego stanu w przypadku braku realizacji projektowanego dokumentu,
2. stan środowiska na obszarach objętych przewidywanym znaczącym oddziaływaniem,
3. istniejące problemy ochrony środowiska istotne z punktu widzenia realizacji projektowanego dokumentu, w szczególności dotyczące obszarów podlegających ochronie
na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody,
4. cele ochrony środowiska ustanowione na szczeblu międzynarodowym, wspólnotowym
i krajowym, istotne z punktu widzenia projektowanego dokumentu oraz sposoby,
w jakich te cele i inne problemy środowiskowe zostały uwzględnione podczas opracowywania dokumentu,
5. przewidywane znaczące oddziaływania, w tym oddziaływania bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótkoterminowe, średnioterminowe i długoterminowe,
stałe i chwilowe oraz pozytywne i negatywne na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru, jak również na środowisko, a w na szczególności:

różnorodność biologiczną,

ludzi,

zwierzęta,

rośliny,

wodę,

powietrze,

powierzchnię ziemi,

krajobraz,

klimat,

zasoby naturalne,
5

zabytki,

dobra mineralne,
z uwzględnieniem zależności między tymi elementami środowiska i między oddziaływaniami
na te elementy.
III) przedstawiać:
1. rozwiązania mające na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą
negatywnych oddziaływań na środowisko, mogących być rezultatem realizacji projektowanego dokumentu, w szczególności na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura
2000 oraz jego integralność,
2. biorąc pod uwagę cele i geograficzny zasięg dokumentu oraz cele i przedmiot ochrony
obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru - rozwiązania alternatywne
do rozwiązań zawartych w projektowanym dokumencie wraz z uzasadnieniem
ich wyboru oraz opis metod dokonania oceny prowadzącej do tego wyboru albo wyjaśnienie braku rozwiązań alternatywnych, w tym wskazanie napotkanych trudności
wynikających z niedostatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy.
IV) uwzględniać:
1. informacje zawarte w prognozach oddziaływania na środowisko sporządzonych
dla innych, przyjętych już, dokumentów powiązanych z projektem będącego przedmiotem postępowania.
Prognoza oddziaływania na środowisko sporządzona zgodnie z zapisami art.51 ust. 2
ww. ustawy uwzględnia także wpływ realizacji ustaleń programu na:
- obszar rezerwatu przyrody „Słonawy”
- obszar Natura 2000: Dolina Wełny (kod: PLH300043), obszar specjalnej ochrony ptaków„Puszcza Notecka” (kod: PLB300015).
1.3. Zastosowane metody przy sporządzaniu Prognozy
Opracowując Prognozę korzystano z unormowań z ustawy o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz
o ocenach oddziaływania na środowisko z dnia 3 października 2008 r. (Dz. U. z 2008 r.
Nr 199, poz. 1227 ze zmianami). Prognoza składa się z części merytorycznych.
Na podstawie dokumentów i wizji w terenie dokonano analizy i oceny stanu środowiska
oraz przeprowadzono ocenę wpływu na środowisko wynikającą z realizacji celów
6
i strategicznych działań przewidzianych w Lokalnym Programie Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012-2020.
Sporządzając Prognozę wykorzystano następujące dokumenty strategiczne, szczebla regionalnego i lokalnego, odnoszące się bezpośrednio jak i pośrednio do ochrony środowiska:
·
Lokalny Program Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012-2020,
·
Strategia Rozwoju Województwa Wielkopolskiego do 2020 roku,
·
Wielkopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007-2013,
·
Plan Rozwoju Lokalnego Powiatu Obornickiego lata 2005-2006 (z przedłużonym
okresem programowania do 2013 roku),
·
Plan Rozwoju Lokalnego wraz ze Strategią Rozwoju Miasta i Gminy Oborniki na lata
2006-2013,
·
Program Ochrony Środowiska dla miasta i Gminy Oborniki na lata 2012-2015
z perspektywą na lata 2016-2019,
·
Lokalny Program Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012-2020.
Przy opracowywaniu Prognozy na podstawie udostępnionych materiałów i wizji w terenie
dokonano analizy oraz oceny środowiska przyrodniczego i zurbanizowanego, identyfikując
główne cele ochrony środowiska oraz potencjalne oddziaływania ze strony przedsięwzięć
wynikających z LPR. Następnie dokonano oceny wpływu oraz ich skutków w środowisku
i krajobrazie, wynikających z realizacji celów i działań. Oceny dokonano w formie tabelarycznej. W kolumnach wpisano wskaźniki charakteryzujące i opisujące środowisko, natomiast w wierszach wpisano działania i zamierzenia projektów w realizacji LPR. Występowanie wzajemnego oddziaływania zaznaczono symbolami:
(+) - realizacja inwestycji spowoduje pozytywne oddziaływanie i skutki w zakresie
analizowanego zagadnienia,
(-) - realizacja inwestycji spowoduje negatywne oddziaływania i skutki w zakresie
nalizowanego zagadnienia,
(0) - realizacja inwestycji nie wpływa w sposób zauważalny na analizowane zagadnienie,
(+/-) - realizacja inwestycji może spowodować zarówno pozytywne, jak i negatywne oddziaływania i skutki w zakresie analizowanego zagadnienia.
Na koniec podsumowano i omówiono wszystkie ważniejsze oddziaływania poszczególnych
inwestycji na elementy środowiska.
7
Analiza zawartości Lokalnego Programu Rewitalizacji dla miasta
2.
Oborniki na lata 2012-2020
Ogólna zawartość Programu
2.1
Lokalny Program Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012-2020 jest dokumentem planistycznym, perspektywicznym ujmującym wykaz kluczowych zadań z punktu widzenia lokalnej społeczności i władz miasta oraz stanowiącym narzędzie sprawnej kontroli i koordynowania ich realizacji dla osiągnięcia celów i korzyści stawianych zagadnieniom rewitalizacji.
Zasadniczym celem LPR, którego projekt jest przedmiotem oceny w niniejszej prognozie, jest stworzenie warunków dla przekształceń funkcjonalnych, społecznych
i gospodarczych, a w konsekwencji poprawy warunków życia oraz aktywizacji lokalnej społeczności i wzmocnienia jej integracji na obszarze miasta Oborniki.
We wstępie w/w Programu podkreślono potrzebę sporządzenia kompleksowego planu
zagospodarowania miasta Oborniki oraz przedstawiono historię obszaru.
W rozdziale drugim przedstawiono obecną sytuację w gminie, na którą składają się
analizy: zagospodarowania przestrzennego, sfery społecznej oraz gospodarki. W każdej sferze
wymienione zostały zidentyfikowane problemy:
a) sfera przestrzenna:
 duże natężenie ruchu samochodowego, w tym tranzytowego, ze względu
na brak obwodnicy,
 małe wykorzystanie źródeł energii odnawialnej,
 przekroczenie hałasu na niektórych terenach położonych przy drogach,
 niewystarczająca liczba miejsc parkingowych;
 brak pełnego skanalizowania miasta.
b) sfera społeczna:

starzenie
się
społeczeństwa
–
tendencja
spadkowa
osób
w
wieku
przedprodukcyjnym;

średnie miesięczne wynagrodzenie w powiecie poniżej średniego poziomu
dla województwa i niższe w porównaniu z powiatami sąsiednimi;

niski poziom wykształcenia mieszkańców;

duży odsetek gospodarstw domowych utrzymujących się z niezarobkowych
źródeł utrzymania;

rosnąca po 2008 roku liczba bezrobotnych;
8

malejąca liczba uczniów w szkołach.
c) sfera gospodarcza:
 niski poziom aktywności gospodarczej mieszkańców,
 sukcesywny spadek liczby przedsiębiorstw począwszy od 2008 roku,
co wskazuje na dużą liczbę małych firm, które nie posiadają kapitału
pozwalającego na rozwój, bądź też rezerw umożliwiających utrzymanie się
na rynku podczas spadku koniunktury;
 spadek liczby zatrudnionych kobiet;
 dynamicznie wzrastające bezrobocie, w tym rosnąca liczba kobiet o statusie
osoby bezrobotnej.
W rozdziale tym określono także grupy społeczne wymagające wsparcia. Do grup takich zaliczono: bezrobotnych, osoby zagrożone wykluczeniem społecznym, osoby dotknięte
problemami nałogów oraz dzieci i młodzież narażone na wejście w świat przestępczości.
W trzecim rozdziale przedstawiona została analiza SWOT będąca efektywną metodą identyfikacji słabych i mocnych stron miasta oraz badania szans i zagrożeń jakie przed nim stoją.
W kolejnym rozdziale określono nawiązania Lokalnego Programu Rewitalizacji
dla miasta Oborniki na lata 2012-2020 do strategicznych dokumentów dotyczących rozwoju
przestrzenno – społeczno – gospodarczego gminy i regionu.
Następny rozdział przedstawia założenia programu rewitalizacji. Uargumentowano
w nim wybór obszaru do rewitalizacji oraz zidentyfikowano problemy występujące na obszarze wraz z podaniem grup wymagających wsparcia.
Rozdział siódmy poświęcony został prezentacji planowanych działań na obszarze zdegradowanym. Określony został także plan finansowy realizacji programu rewitalizacji oraz
analiza sytuacji finansowej gminy Oborniki.
Kolejne rozdziały zawierają sposoby monitorowania, oceny i komunikacji społecznej.
W myśl Lokalnego Programu Rewitalizacji monitorowanie jest procesem systematycznego
zbierania, raportowania i interpretowania danych dostarcza informacji o postępie realizacji
i efektywności wdrażania poszczególnych projektów inwestycyjnych oraz programów, jak
i sposobie i prawidłowości wykorzystania udzielonej pomocy finansowej.
2.2
Cele Programu
Celem Lokalnego Programu Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012-2020,
jest stworzenie warunków dla przekształceń funkcjonalnych, społecznych i gospodarczych,
9
a w konsekwencji poprawy warunków życia oraz aktywizacji lokalnej społeczności
i wzmocnienia jej integracji na obszarze miasta Oborniki.
Celem rewitalizacji miasta Oborniki jest zagospodarowanie przestrzeni na terenach miejskich
dla stworzenia korzystnych warunków do zakładania nowych podmiotów gospodarczych oraz
podniesienia jakości życia mieszkańców. Cele te mają zostać osiągnięte poprzez zagospodarowanie przestrzeni publicznych, poprawę stanu infrastruktury technicznej, rekreacyjnosportowo-wypoczynkowej, wsparcie dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, integrację osób zamieszkujących na terenie miasta, poprawę bezpieczeństwa oraz wspieranie
rozwoju przedsiębiorczości lokalnej.
2.3
Powiązania Programu z innymi dokumentami strategicznymi
Lokalny Program Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012-2020 wykazuje po-
wiązanie z dokumentami strategicznymi na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym,
wspólnotowym i międzynarodowym. Należą do nich:




Plan Rozwoju Lokalnego wraz z e Strategią Rozwoju Miasta i Gminy Oborniki
na lata 2006-2013.
Lokalny Program Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012-2020 swoimi celami
wpisuje się w strategiczne założenia wszystkich wyżej wymienionych dokumentów.
2.4
Lokalizacja obszarów objętych wsparciem
Rewitalizowany obszar dysfunkcyjny wyznaczony został zgodnie z Wytycznymi
w zakresie opracowania Lokalnych Programów Rewitalizacji w ramach Wielkopolskiego
Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007- 2013 z grudnia 2011 roku. Według definicji zawartej w w/w Wytycznych, obszar dysfunkcyjny (problemowy), to „obszar występowania stanów kryzysowych w sferze społeczno-gospodarczej i ekologiczno-przestrzennej miasta/gminy przejawiający się degradacją substancji materialnej, a także degradacją funkcji
i przestrzeni. Obszar ten może obejmować tereny, których potencjał nie jest obecnie w pełni
wykorzystywany, np. potencjalne tereny inwestycyjne miasta/gminy”.
10
Obszar wskazany do rewitalizacji w mieście Oborniki został wyznaczony w granicach
ulic, na których wartości wskaźników wskazują na występowanie złej sytuacji.
W toku analizy, przy sporządzaniu LPR, wykorzystane wskaźniki zostały określone
w oparciu o „Kryteria wyznaczania obszarów kryzysowych w ramach ZPORR 2004-2006”
Do analizy, na podstawie której wyznaczono ostateczne granice obszaru, wybrany został:
 wskaźnik W1 - Liczba zarejestrowanych podmiotów gospodarczych na 1000 ludności.
Wartość wskaźnika W1 – liczba zarejestrowanych podmiotów gospodarki na 1000
ludności - wskazuje na gorszą sytuację na dysfunkcyjnym obszarze miasta (niższa
wartość wskaźnika) niż w całym mieście Oborniki.
 wskaźnik W2 - Liczba przestępstw i wykroczeń stwierdzonych (poza zdarzeniami
drogowymi i przestępstwami gospodarczymi), w tym czyny karalne nieletnich
na 1000 mieszkańców obszaru. Wartość wskaźnika W2 – na obszarze problemowym
przyjmuje wartość zdecydowanie wyższą niż na pozostałym terenie miasta Oborniki.
 wskaźnik W3 – Liczba osób korzystających z pomocy społecznej na 1000 mieszkańców obszaru. Wyższa wartość wskaźnika W3 w obrębie terenu dysfunkcyjnego, niż
w zasięgu reszty miasta Oborniki, świadczy o istniejących tam czynnikach patogennych.
Zgodnie z zapisami wytycznych obszar spełnia co najmniej jeden z 22 zaproponowanych
wskaźników, określających sytuację analizowanego obszaru.
Wyznaczony do rewitalizacji obszar obejmuje centrum miasta z rynkiem, dworcem
kolejowym i targowiskiem miejskim. W skład tego obszaru wchodzi też wschodnia część
miasta, przede wszystkim z obiektami produkcyjnymi, składowymi i magazynowymi, jeziorem i dużą ilością terenów zielonych oraz południowa część miasta ze stadionem miejskim.
Przez zakreślony obszar przepływają dwie rzeki: w zachodniej części Wełna, natomiast
w południowej Warta. Z analizy wyników monitoringu jakości wód rzeki Warty (od dopływu
do Wełny) przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska
w 2011 roku (brak danych za rok 2012) wynika, iż na podstawie przeprowadzonych pomiarów stan potencjał ekologiczny w punkcie pomiarowo – kontrolnym Warta-Oborniki został
oceniony jako „słaby”, stan chemiczny został określony jako „poniżej dobrego”, natomiast
stan ogólny jako „zły”.
Z kolei analizy wyników monitoringu jakości wód rzeki Wełny (od dopływu poniżej
jeziora Łęgowo do ujścia) przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w 2011 roku (brak danych za rok 2012) wynika, iż na podstawie przeprowadzonych
11
pomiarów stan potencjał ekologiczny w punkcie pomiarowo – kontrolnym Wełna-Oborniki
został oceniony jako „umiarkowany”, stan chemiczny został określony jako „poniżej dobrego”, natomiast stan ogólny jako „zły”.
Rycina 1 Obszar dysfunkcyjny wyznaczony do rewitalizacji
Źródło: Lokalny Program Rewitalizacji Dla Miasta Oborniki na lata 2012-2020
Wyżej określony obszar problemowy w Obornikach został wybrany jako obszar rewitalizacji ze względu na dotychczasowe działania w zakresie rewitalizacji tego terenu.
3.
Charakterystyka
i
stan
środowiska
przewidywanym oddziaływaniem
3.1
Abiotyczne elementy środowiska
Położenie fizyczno – geograficzne miasta
12
na
obszarach
objętych
Miasto Oborniki usytuowane jest w centralnej części województwa wielkopolskiego,
w Powiecie Obornickim. Graniczy z gminami: Połajewo, Ryczywół, Rogoźno, Murowana
Goślina, Suchy Las, Rokietnica, Szamotuły i Obrzycko. Miasto i gmina Oborniki zajmuje
powierzchnię 339,91 km2, co stanowi 47,7 % powierzchni powiatu co jednocześnie zalicza tę
jednostkę do największych gmin w województwie.
Miasto Oborniki położone jest na obszarze Pradoliny Warciańsko- Noteckiej przy ujściu rzeki Wełny do rzeki Warty. Teren miasta obejmuje spłaszczenia rzeczne ponadzalewowe średnie i niskie oraz terasy pradolinne wysokie i sandrowe.
Biorąc pod uwagę podział fizycznogeogrficzny wg Kondrackiego (1994) obszar gminy Oborniki, należy do prowincji Niżu Środkowoeuropejskiego, podprowincji Pojezierza Południowobałtyckiego i makroregionu Pojezierze Wielkopolskie. Gmina Oborniki położona
jest w granicach 4 mezoregionów Pojezierza Wielkopolskiego. Północno-wschodnia część
gminy znajduje się w obrębie mezoregionu Kotlina Gorzowska, z kolei część południowa
usytuowana jest w obrębie mezoregionu Pojezierze Poznańskie oraz Poznański Przełom Warty do Obornik. Pojezierze Gnieźnieńskie obejmuje pozostałą – środkową i południowowschodnią część gminy i charakteryzuje się pasmem wzgórz i jezior związanych z poznańską
fazą zlodowacenia wiślańskiego.
Północna część gminy leżąca w Kotlinie Gorzowskiej obejmuje szeroką na 3 – 4 km
dolinę Warty, która od Obornik rozszerza się przechodząc w pola wydmowe. Zachodniej
i południowo-zachodniej części gminy charakterystycznymi formami są ciągi wzniesień pagórkowatych oraz długie wały wchodzące w skład Równiny Szamotulskiej. Teren ten przecięty jest doliną rynnową rzeki Samicy Kierskiej. Zaś w południowo-wschodniej części gminy dominuje rzeźba niskofalista i niskopagórkowata, charakterystyczna dla Pojezierza Gnieźnieńskiego, w obrębie którego występuje głównie glina morenowa, a powstałe na niej gleby
należą głównie do brunatnoziemów. Stąd rejon ten należy do dobrze zagospodarowanych
rolniczo.
W układzie funkcjonalno – przestrzennym gminy wykształconym na bazie naturalnych warunków przyrodniczych można wyróżnić następujące części:

północno-zachodnią z dużym kompleksem leśnym należącym do Puszczy Noteckiej,
gdzie prowadzona jest gospodarka rolna.

południowo-wschodnią od Obornik z lasami ciągnącymi się wzdłuż doliny rzeki Warty,

południową i południowo-zachodnią z terenami intensywnie wykorzystywanymi rolniczo
podzielonymi rzeką Samicą Kierską,
13

część środkowo-wschodnia – obszar miasta Oborniki.
Ukształtowanie terenu gminy nie stwarza problemów w jego zagospodarowywaniu,
a jego rzeźba sprzyja rozwojowi osadnictwa, rolnictwa oraz rekreacji.
Budowa geologiczna
Obszar gminy Oborniki zbudowany jest z osadów czwartorzędowych o nieregularnej
miąższości, dochodzącej od powierzchni nawet do ponad 100 m. W rejonie rynny Samicy
występuje głęboko wcięta Wielkopolska dolina kopalna zbudowana głównie z osadów piaszczysto – żwirowych, piasków pylastych oraz mułków i iłów zastoiskowych.
W pionowym profilu osadów czwartorzędowych przeważają głównie gliny zwałowe
zlodowacenia bałtyckiego i środkowopolskiego, z wkładkami osadów piaszczystych
i żwirowych interglacjału emskiego. Okres epoki lodowcowej pozostawił na tym terenie piaski, piaski ze żwirami, gliny oraz utwory zastoiskowe. Osady w postaci drobnoziarnistych
piasków warstwowanych, znajdują się poziomo głównie w zachodniej części gminy,
w rejonie Sycyna i Osowa. Utwory piaszczysto-żwirowe w postaci warstwowanych piasków
drobno i średnioziarnistych oraz pospółki występują na obszarach rzek Wełny i Warty.
Utwory powierzchniowe holoceńskie na terenie gminy to przede wszystkim piaski
oraz torfy. Z kolei wydmy stanowią przedłużenie szerokiego pasa wydm ciągu Międzyrzecza
Warciańsko-Noteckiego i znajdują się na wyższych spłaszczeniach doliny Warty oraz Wełny.
Są to wydmy wałowe i paraboliczne. W doliny rzek, wąskim pasem, oraz obniżeniach bezodpływowych pokrywają mady i piaski rzeczne, głównie piaski drobnoziarniste. Miąższość
utworów trzeciorzędowych na obszarze gminy Oborniki waha się od 80 do 280 m.
Surowce
Na obszarze gminy Oborniki występują głównie pokłady kruszywa naturalnego oraz
torfu. Zalegają one głównie w osadach czwartorzędowych, zarówno z epoki plejstocenu,
jak i holocenu. W plejstocenie wytworzyły się osady glacjalne w postaci glin morenowych
oraz utwory fluwioglacjalne i fluwialne – piaski i żwiry z przewarstwieniami glin zwałowych,
natomiast w holocenie - osady aluwialne, w większości piaszczyste, a w obniżeniach dolin
rzecznych i zbiornikach wodnych – torfy i mady.
Klimat
14
Gmina Oborniki znajduje się pod wpływem oceanicznych mas powietrza, co wpływa
na łagodność klimatu. Obszar znajduje się w wielkopolsko-śląskiej dzielnicy rolniczoklimatycznej. Średnia roczna temperatura wynosi ok. +8,2 °C. Opady roczne wahają się
od 500 do 550 mm. Przeważają wiatry zachodnie. Okres wegetacyjny należy do najdłuższych
w Polsce, wynosi ok. 220 dni.
Gleby
Na terenie gminy Oborniki przeważają gleby pseudobielicowe brunatne właściwe
i wyługowane zajmujące ponad 70% powierzchni użytków rolnych. Są to gleby wymagające
wspomagania
nawozami
organicznymi
i mineralnymi.
Ziemie
czarne
właściwe
i zdegradowane zajmują ok. 20% użytków rolnych, zaś gleby hydrogeniczne - mursze, murszowate, mułowo-rofowe i mady - do 10%.
W obrębie gminy przeważają gleby lekkie i bardzo lekkie. Około 46,2% gruntów ornych i 50% użytków zielonych ma właściwe uwilgocenie (gleby 2 i 4 kompleksu gleboworolniczego). Gleby o okresowym niedoborze wilgoci stanowią 32,1% gruntów ornych (gleby
3, 5, 6 kompleksu glebowo-rolniczego), a także część użytków zielonych.
Około 20,9% powierzchni gruntów ornych zajmują gleby stale za suche (7 kompleks
glebowo-rolniczy) i gleby okresowo za wilgotne (kompleksy glebowo-rolnicze 8 i 9).
Wody powierzchniowe i podziemne
Wody powierzchniowe obejmujące rzeki, cieki, jeziora, rowy melioracji podstawowej
stanowią ok. 1% w ogólnej powierzchni gminy Oborniki. Gmina ta leży w dorzeczu rzeki
Warty, która stanowi zasadniczą część układu hydrograficznego jak i przyrodniczego gminy.
Długość Warty w obrębie gminy wynosi ok. 26,5 km, co stanowi 3,3 % pełnej długości rzeki.
Najważniejszym dopływem Warty w gminie jest rzeka Wełna, nad którą położone jest miasto
Oborniki. Jest to duży bezpośredni prawobrzeżny dopływ Warty zbierający wody z północnej
i północno-wschodniej części gminy. Najdłuższym lewobrzeżnym dopływem Warty na terenie gminy jest Samica Kierska, która uchodzi do niej, w pobliżu miejscowości Ruks- Młyn.
W gminie istnieje dość obfity system drobnych cieków. Część małych cieków została
zaliczona do poziomu rowów melioracji podstawowej. Do urządzeń melioracji podstawowej
należą: Kanał Zaganka, Kończak, Kanał Kiszewski, Kanał Baborowski oraz Kanał Przecławski. W zlewni rzeki Samy położone jest Jezioro Sycyńskie o powierzchni ponad 4,5 ha.
15
Jest to małe, naturalne, odpływowe, zarastające jezioro połączone z rzeką Samą, położone
w środkowo – zachodniej części gminy.
Na obszarze gminy wykorzystane są wody z utworów czwartorzędowych
i trzeciorzędowych. W czwartorzędowym piętrze wodonośnym wyróżnia się poziom wód
gruntowych i wód wgłębnych. Warstwa wodonośna wód gruntowych nie posiada nadkładu
utworów nieprzepuszczalnych, stąd narażona jest zanieczyszczenie. Miąższość warstwy wodonośnej kształtuje się od kilku do 30 m (poziom wód o ciśnieniu subartezyjskim). Poziom
międzyglinowy zasilany jest wodami z nadległych poziomów wodonośnych, a także na skutek bezpośredniej infiltracji wód opadowych i roztopowych.
W piętrze trzeciorzędowym występuje mioceński poziom wodonośny (miejscami występuje poziom oligoceński), który należy do bardzo wydajnych. Wody te bywają silnie zabarwione i wówczas nie nadają się do eksploatacji.
Na terenie miasta i gminy Oborniki udokumentowane zasoby posiadają 72 ujęcia,
w tym 33 z utworów czwartorzędowych i 39 z utworów trzeciorzędowych. Ujęcie wody
dla miasta Oborniki odbywa się ze złoża wodonośnego piętra czwartorzędowego. Złoże
to zlokalizowane jest w dolnym odcinku rzeki Wełny.
Stan wód jest wypadkową wielu czynników działających zarówno bezpośrednio (zrzuty ścieków), jak też pośrednio (sposób użytkowania terenu, działalność gospodarcza). Z sieci
kanalizacyjnej w 2010r. korzystało 74,94% populacji Obornik, natomiast z sieci wodociągowej 95,77%.
Zasoby eksploatacyjne zwykłych wód podziemnych w województwie wielkopolskim
wynoszą ogółem 183 971,12 m3/h (stan na 31.12.2009 r.). W 2010 r. ilość wody dostarczonej
gospodarstwom domowym Obornikach kształtowała się w granicach 743 dam³.
Według badań1 wykonanych w 2007 r. przez Państwowy Instytut Geologiczny
w Warszawie w zakresie stanu ilościowego jak i chemicznego jednolitej części wód podziemnych (JCWPd), oznaczanej jako określoną objętość wód podziemnych występującą w obrębie
warstwy wodonośnej lub zespołu warstw wodonośnych. Stan jednolitej części wód podziemnych JCWPd Nr 62 obejmującą rejon Obornik oceniono jako dobrą.
Z analizy wyników monitoringu jakości wód podziemnych przeprowadzonej przez
Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w 2012, wykonanej na podstawie badań przeprowadzonych przez Państwowy Instytut Geologiczny w Warszawie w zakresie stanu ilościowego jak i chemicznego jednolitej części wód podziemnych (JCWPd), oznaczanej jako
1
Raport o stanie środowiska w Wielkopolsce w roku 2010, WIOŚ Poznań.
16
określoną objętość wód podziemnych występującą w obrębie warstwy wodonośnej lub zespołu warstw wodonośnych stwierdzono, że stan jednolitej części wód podziemnych JCWPd
Nr 62 obejmującą rejon Obornik oceniono jako zadowalającą.
Powietrze
Głównymi źródłami zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego na terenie miasta są
emisje regularne, pochodzące ze źródeł punktowych i powierzchniowych o charakterze niskich emisji (lokalne kotłownie, paleniska indywidualne, emisje nieregularne w wyniku spawania, czy też lakierowania, itp.), emisje niezorganizowane głównie o charakterze liniowym
z dróg, także o charakterze obszarowym na terenie miast w okresie sezonu letniego.
Istotne znaczenie dla jakości powietrza na terenie gminy ma spalanie paliw stałych,
jak koks i węgiel, zwłaszcza w przypadku użycia przestarzałych kotłowni, w które są wyposażone obiekty mieszkalne i małe zakłady pracy. W okresie sezonu grzewczego można obserwować rzeczywistą skalę emisji z palenisk indywidualnych, jednak propagowane systemy
alternatywnych źródeł i związana z tym zmiana systemu grzewczego rokują duże nadzieje
na poprawę sytuacji.
Kolejnym źródłem emisji zanieczyszczeń powietrza jest ruch drogowy. Są to zanieczyszczenia związane z eksploatacją pojazdów mechanicznych. Największa
uciążliwość
tego zjawiska skupia się wokół drogi krajowej oraz dróg wojewódzkich przebiegających
przez miasto. Ruch samochodowy powoduje emisję do atmosfery szeregu zanieczyszczeń
gazowych, powstających podczas spalania paliw płynnych w silnikach pojazdów, m.in. dwutlenku siarki i azotu, tlenku węgla oraz substancji pyłowych, powstających w wyniku ścierania nawierzchni jezdni i opon pojazdów.
Analiza jakości powietrza atmosferycznego2 przeprowadzona została w oparciu
o roczną ocenę jakości powietrza dla poszczególnych stref wykonywaną przez Wojewódzki
Inspektorat Ochrony Środowiska w Poznaniu. Teren będący przedmiotem opracowania znajduje się w granicach strefy wielkopolskiej (PL 3003).
Wykonana przez WIOŚ roczna ocena jakości powietrza w województwie wielkopolskim za rok 2011 pod kątem ochrony zdrowia ludzi dotyczyła następujących zanieczyszczeń:
dwutlenku azotu (NO2), dwutlenku siarki (SO2), benzenu (C6H6), pyłu PM2,5, pyłu PM10,
ozonu (O3), ołowiu (Pb), arsenu (As), niklu (Ni) i kadmu (Cd).
2
Roczna ocena jakości powietrza w województwie wielkopolskim za rok 2011, WIOŚ Poznań.
17
Poniższa tabela przedstawia klasyfikację strefy wielkopolskiej z uwzględnieniem kryterium
ochrony zdrowia ludzi za rok 2011.
Tabela 1. Klasyfikacja stref z uwzględnieniem kryteriów określonych w celu ochrony zdrowia
Symbol klasy strefy dla poszczególnych substancji
Nazwa strefy
aglomeracja
poznańska
miasto Kalisz
strefa wielkopolska
NO2
SO2
CO
C6H6
Pył
PM2,5
Pył
PM10
BaP
As
Cd
Ni
Pb
O3
A
A
A
A
B
C
C
A
A
A
A
A
A
A
A
A
C
C
C
A
A
A
A
A
A
A
A
A
B
C
C
A
A
A
A
C
Źródło: Roczna ocena jakości powietrza w województwie wielkopolskim za rok 2011, WIOŚ; Poznań 2012r.
Jeśli chodzi o stężenia NO2, SO2, CO, C6H6, As, Cd, Ni, Pb oceniane pod kątem ochrony
zdrowia ludzi za 2011 r., to nie przekraczały one dopuszczalnych poziomów, stąd strefa wielkopolska zaliczona została do klasy A.
W przypadku pyłu PM 2,5 w 2011 jego stężenie przekroczyło poziom dopuszczalny,
lecz nie przekroczyło poziomu dopuszczalnego powiększonego o margines tolerancji.
W związku z powyższym, strefę wielkopolską zaliczono do klasy B.
Na terenie strefy wielkopolskiej stwierdzono przekroczenia wartości kryterialnych
dla pyłu PM10, ozonu O3 oraz benzo(a)pirenu BaP. Pod tym względem strefę tę zaliczono
do klasy C. W strefach, które zostały zakwalifikowane do strefy C dla danego zanieczyszczenia wymagane jest działanie naprawcze, min. przez takie działania jak:

termomodernizacja budynków,

korzystanie z ekologicznych nośników energii, w tym odnawialnych źródeł energii,

podłączanie obiektów do scentralizowanych źródeł ciepła,

modernizacja układów technologicznych ciepłowni i elektrociepłowni oraz instalowanie
urządzeń do redukcji zanieczyszczeń powstałych w procesie spalania,

rozwój infrastruktury, poprawa stanu technicznego dróg, utrzymanie czystości nawierzchni ulic, zmniejszanie wielkości emisji, m.in. poprzez zmiany organizacji ruchu
na terenach miejskich, zwiększanie płynności ruchu samochodowego, transport zbiorowy,
kolej.
WIOŚ przeprowadził również badania jakości powietrza pod kątem ochrony roślin.
W efekcie tych działań określono klasy wynikowe dla poszczególnych zanieczyszczeń w danej strefie. W efekcie oceny przeprowadzonej dla 2011 roku dla ozonu strefie wielkopolskiej
18
przypisano klasę C, natomiast dla dwutlenku siarki i tlenków azotu strefę wielkopolską zaliczono do klasy A.
Tabela 2. Klasyfikacja stref z uwzględnieniem kryteriów określonych w celu ochrony roślin
Symbol klasy strefy dla poszczególnych substancji
Nazwa strefy
strefa wielkopolska
NOx
SO2
O3
A
A
C
Źródło: Roczna ocena jakości powietrza w województwie wielkopolskim za rok 2011, WIOŚ; Poznań 2012r.
Zgodnie z poglądem WIOŚ, interpretując wyniki klasyfikacji stref, w szczególności
wskazujące na potrzebę opracowania programów ochrony powietrza, należy pamiętać,
że wynik taki nie powinien być utożsamiany ze stanem jakości powietrza na obszarze całej
strefy. Klasa C może oznaczać np. lokalny problem związany z daną substancją.
Hałas
Głównym zagrożeniem dla klimatu akustycznego w środowisku obornickim (obejmującym plan) jest oddziaływanie komunikacyjnych zewnętrznych źródeł hałasu, w tym przede
wszystkim ruchu samochodowego z ulic stanowiących obsługę drogi krajowej nr 11 oraz dróg
wojewódzkich nr 178 i 187.
Aktualnie dla hałasów drogowych i kolejowych dopuszczalne wartości poziomów hałasu3 wynoszą w porze dziennej – w zależności od funkcji terenu – od 50 do 68 dB, w porze
nocnej 45–60 dB.
W roku 2010 Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Poznaniu przeprowadził okresowe pomiary poziomu hałasu4 w otoczeniu dróg krajowych i wojewódzkich na terenie Wielkopolski.
Pomiary dokonane w obrębie miasta Oborniki na drodze krajowej nr 11 wykazały
przekroczenia poziomu hałasu (dopuszczalny poziom hałasu dla dnia/nocy 60/50 dB). Pomiary w porze dziennej przyjmowały wartość 70,0 dB, natomiast w porze nocnej 66,4dB,
przy czym natężenie ruchu pojazdów w porze dziennej wynosiło 1063 pojazdy, w tym 12,3 %
stanowiły pojazdy ciężkie, z kolei w porze nocnej odnotowano 219 pojazdów, w tym 28,9%
pojazdów ciężkich.
3
rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 października 2012r. zmieniające rozporządzenie w sprawie
dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, Dz.U. 2012r. poz.1109.
4
19
Wyniki pomiarów poziomu hałasu i natężenia ruchu pojazdów prowadzonych przez
zarządzającego w otoczeniu drogi wojewódzkiej nr 178 w Obornikach przy ul. Czarnkowskiej
również odbiegały od normy i kształtowały się następująco przy dopuszczalnym poziomie
hałasu dla dnia/nocy 60/50 dB: pomiary w porze dziennej przyjmowały wartość 63,7 dB,
w porze nocnej 58,7 dB. Natężenie ruchu pojazdów w porze dziennej wynosiło 1331,
w tym 4,3% stanowiły pojazdy ciężkie, w porze nocnej odnotowano 330pojazdy, w tym 5,9%
pojazdów ciężkich.
W 2011 roku zostały wykonane mapy akustyczne dla odcinków dróg wojewódzkich
i linii kolejowych, w przypadku których graniczne parametry ruchu zostały przekroczone 5.
Wśród nich jest droga wojewódzka nr 178 biegnąca przez powiat obornicki, dla której badania wykonano na odcinku od 81+300 do 86+500 km. Przedmiotowe mapy akustyczne pozwoliły na wskazanie terenów, na których w wyniku oddziaływania hałasów drogowych nie
są zachowane obowiązujące standardy klimatu akustycznego w środowisku. Stwierdzone
przekroczenia wymagają podjęcia działań naprawczych.
W Obornikach jest 121 ulic. Ruch tranzytowy drogi krajowej i dróg wojewódzkich
przebiega przez miasto ulicami miejskimi nie przystosowanymi do przenoszenia zwiększonego ruchu, powodując uciążliwość dla mieszkańców. Stąd istnieje potrzeba budowy obwodnicy drogowej miasta w ciągu drogi krajowej nr 11 oraz w ciągu drogi wojewódzkiej nr 178
Oborniki – Czarnków.
Na poziom hałasu w Obornikach ma też wpływ linia kolejowa przebiegająca przez
miasto. Niemniej natężenie ruchu kolejowego jest zdecydowanie mniejsze niż wymiar ruchu
drogowego. Hałas powodowany przez kolej nie wskazuje na występowanie znacznych przekroczeń, ze względu na swoją specyfikę.
Na terenie Obornik nie zanotowano przemysłowych źródeł hałasu. Zakłady pracy
podczas wykonywania niektórych prac emitują hałas, jednak nie jest to uciążliwość stała,
czy nawet częsta pozwalająca zakwalifikować tego typu działalność prowadzoną na terenie
miasta do szczególnie uciążliwych pod kątem hałasu.
Fale elektromagnetyczne
W latach 2008–2010 w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska, Wojewódzki
Inspektorat Ochrony Środowiska w Poznaniu przeprowadził trzyletni cykl badań poziomu pól
5
20
elektromagnetycznych w środowisku6, wykonywanych w sposób określony w rozporządzeniu
Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2007 roku w sprawie zakresu i sposobu prowadzenia
okresowych badań poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. Nr 221,
poz. 1645).
Pomiary natężenia składowej elektrycznej pola prowadzono dla zakresu częstotliwości
od 3 MHz do 300 GHz, m.in. w zakresie nadawania telefonii komórkowych. Punkty pomiarowe usytuowano w miejscach dostępnych dla ludności.
Wyniki pomiarów pól elektromagnetycznych prowadzonych w roku 2010 kształtowały się dla miasta Oborniki – ul. Kopernika 20 w granicach 0,43 V/m.
WIOŚ w żadnym z punktów pomiarowych nie stwierdził przekroczenia poziomu dopuszczalnego (7 V/m dla zakresu częstotliwości od 3 MHz do 300 GHz). Nie stwierdzono też
występowania pól o wartościach zbliżonych do dopuszczalnych.
W 2011r. WIOŚ rozpoczął kolejny, drugi cykl badań pól elektromagnetycznych, który
polega na wykonywaniu w cyklu 3-letnim pomiarów natężenia składowej elektrycznej pola
w punktach rozmieszczonych równomiernie na obszarze województwa. Badaniem tym jeszcze nie objęto miasta Oborniki. W skali województwa w 2011 i 2012r. nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnego poziomu, poza punktami w Poznaniu (w 2011r. Rondo Żegrze
z wartością 1,11 V/m, a w 2012r. ul. Bułgarska – 1,32 V/m).
3.2
Biotyczne elementy środowiska
Obszar gminy Oborniki charakteryzuje się dużą lesistością. Lasy stanowią 38,2%
jej ogólnej powierzchni. Niezwykle bogata jest szata roślinna gminy. Odznacza się występowaniem bogatych i dużych kompleksów leśnych, łęgów, wilgotnych i podmokłych łąk
oraz pastwisk. Występują także pasy zieleni śródpolnej, przywodnej. Na uwagę zasługują
powierzchnie zieleni urządzonej, tj. parki, place i skwery, zieleń uliczna, sady i ogrody (ogrody działkowe).
Lasy występują w północnej i północno – zachodniej części gminy, nad rzeką Wełną
(część Puszczy Noteckiej), w przełomowym odcinku Warty oraz w południowo – wschodniej
części gminy. W drzewostanie dominuje sosna (ok. 80%) z domieszką brzozy, dębu szypułkowego, dębu bezszypułkowego, buku, grabu, jesionu, i olszy. W warstwie roślin zielnych
i mchów można wyróżnić: śmiałka pogiętego, widłaka spłaszczonego, wrzos, borówkę, po-
6
Tamże.
21
mocnika baldaszkowatego, gajnika lśniącego, itd. Część kompleksów leśnych na badanym
obszarze została uznana za ochronne.
W 2004 r. zarządzeniem Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych utworzony został Leśny Kompleks Promocyjny Puszcza Notecka o powierzchni ponad 137 tys. ha, który
obejmuje swym zasięgiem teren siedmiu nadleśnictw (Karwin, Krucz, Międzychód, Oborniki,
Potrzebowice, Sieraków, Wronki). Kompleks ten cechuje raczej gospodarczy charakter, nie
osłania unikatowych wartości przyrodniczych, poza pewnymi wyjątkami. Walorem tego kompleksu leśnego jest jego wielkość, zwartość i zasobność w surowiec drzewny.
Na terenie gminy Oborniki występują zbiorowiska naturalne, w szczególności roślinności wodnej, błotnej i szuwarowej występującej w sąsiedztwie cieków wodnych, a także
w niektórych wyrobiskach poeksploatacyjnych.
Roślinność łąkowa w formie trwałych użytków zielonych występuje głównie
w dolinach rzecznych Warty, Wełny i Samicy. Dominuje tu roślinność trawiasta
z charakterystycznymi gatunkami turzycowatych, sitowia, a także zbiorowiska darniowe.
Znajdują się tu m.in.: turzyce niskie, kostrzewa czerwona, kłosówka wełnista, śmiałek darniowy. Na podmokłych łąkach powszechna jest: wiechlina zwyczajna, kostrzewa trzcinowa,
mietlica pospolita, drżączka średnia, mozga trzcinowata. Na żyznych siedliskach bagiennych
wśród roślinności wysokiej występuje olsza czarna, jesion, brzoza brodawkowata, grab,
świerk, klon, jawor, topola kanadyjska, włoska i czarna, lipa drobnolistna, osika i inne.
Wśród roślinności synantropijnej i ruderalnej występującej na terenie całej gminy
przeważają zbiorowiska roślin niskopiennych i nitrofilnych, głównie: pokrzywa zwyczajna,
bylica pospolita, komosa biała, łopian większy, szarłat szorstki, żółtlica drobnokwiatowa,
pyleniec pospolity, pieprzyca gruzowa i inne.
W obrębie miasta Oborniki występuje zieleń urządzona, którą stanowią: parki
i skwery, zieleń osiedlowa, sady, ogrody i inne miejsca zieleni powstałe w wyniku działalności człowieka.
Świat zwierząt jest typowy dla nizinnych obszarów Wielkopolski. Większość występujących tu zwierząt związana jest terenami dolin rzecznych, terenami leśnymi,
w szczególności z Puszczą Notecką a także z nieosłoniętymi terenami pól.
W lasach zamieszkują przeważnie jelenie, daniele, sarny, dziki, zające, lisy, borsuki, kuny,
dzikie króliki, jeże, krety oraz liczne gatunki nietoperzy. Spotkać tu też można wędrujące
łosie i wilki, a nad rzeką Wartą wydry. Większość występujących w gminie ptaków objęta
22
jest ochroną gatunkową. Chronionymi gatunkami są też ropucha szara, żaba moczarowa, żmija zygzakowata nietoperz (9 gatunków).
Do gatunków najbardziej przystosowanych do warunków życia na terenach zabudowanych należą ptaki, nieduże ssaki, gryzonie, płazy i owady.
3.3
Ochrona prawna przyrody i krajobrazu
Największymi wartościami środowiska, które determinują stabilność otoczenia przy-
rodniczego są obszary o małym stopniu przekształcenia. Szczególnie cenne są obszary
i obiekty o dużej wartości przyrodniczej, poddane ochronie prawnej.
Na terenie miasta Oborniki występują 3 formy indywidualnej ochrony przyrody ożywionej, wymienione w ustawie o ochronie przyrody. Są to rezerwaty rezerwat faunistyczny
Słonawy oraz dwa obszary Natura 2000 (Dolina Wełny i Puszcza Notecka) oraz pomniki
przyrody.
Rezerwaty przyrody.
Rezerwat Słonawy – rezerwat faunistyczny (ichtiologiczny), powstał w 1957 r. w celu
ochrony miejsc tarliskowych łososia, troci wędrownej, certy, lipienia oraz pstrąga potokowego. Obejmuje powierzchnię 2,92 ha. Usytuowany jest całkowicie w obrębie miasta Oborniki,
zajmuje jednokilometrowy odcinek rzeki Wełny od ujścia do miejsca, w którym znajduje się
elektrownia wodna na rzece Wełnie wraz z pasami gruntów nadbrzeżnych o szerokości 3 m
oraz obszar wód rzeki Warty ograniczony linią środkową jej nurtu.
Występowaniu wielu gatunków ryb sprzyja zmienna głębokość rzek oraz ich czystość.
Dzięki urozmaiconemu podłożu oraz bogactwu pokarmu (zwłaszcza licznych kiełży) znajduje
się tu jedno z najpoważniejszych tarlisk ryb w dorzeczu Warty. Poza wymienionymi wcześniej rybami, na terenie rezerwatu występują takie gatunki jak: kleń, brzana, jelec, boleń, koza
i głowacz białopłetwy.
Występują tutaj również interesujące gatunki ptaków m. in. zimorodek, remiz, słowik szary
i dzięcioł zielony.
Obszary Natura 2000.
Obszary, które należą do europejskiej sieci ekologicznej Natura 2000 na terenie gminy
obejmują obszary specjalnej ochrony ptaków powołane na mocy rozporządzenia Ministerstwa
Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura
23
2000 (Dz. U. Nr 229, poz. 2313 ze zmianami) oraz obszary mające znaczenie dla Wspólnoty,
czyli specjalne obszary ochrony siedlisk Natura 2000 zatwierdzone przez Komisję Europejską
w drodze decyzji. Decyzją Komisji z dnia 10 stycznia 2011r. obszary te znalazły się
w zaktualizowanym wykazie terenów mających znaczenie dla Wspólnoty (Dz. U. UE L33
z 10.01.2011).
Dolina Wełny (PLH300043) stanowi obszar chroniony, który w 2011 r. został zakwalifikowany jako spełniający kryteria obszarów o znaczeniu wspólnotowym. Powierzchnia
obszaru wynosi 1 447 ha i częściowo znajduje się na terenie miasta Oborniki. Cały obszar
zlokalizowany jest na odcinku rzeki Wełny - od ujścia Strugi Sokołowskiej do ujścia Wełny
do Warty, tzn. pomiędzy miejscowościami Oborniki i Rogoźno.
Obszar Natura 2000 – Dolina Wełny obejmuje ochronę ichtiofauny i siedlisk związanych z rzeką o średniej wielkości. Ma także na celu ochronę przyujściowych fragmentów
rzek: Strugi Sokołowskie, Flinty i Zaganki. W tym rejonie swoje siedliska mają takie gatunki
jak: skójka grubo skorupowa, głowacz białopłetwy, koza, piskorz, troć wędrowna, brzana,
bóbr, zbiorowiska włosienicznika oraz niżowe ziołorośla nadrzeczne.
Zasadniczym zagrożeniem dla wartości przyrodniczych tego obszaru jest wysoka trofia rzeki Wełny. Uregulowania wymaga gospodarka wodno-ściekowa w zlewni rzeki,
w szczególności na odcinakach przepływu rzeki przez miasta Rogoźno i Oborniki. Drugim
ważnym zagrożeniem jest rozbudowa sieci elektrowni wodnych i związane z tym powstawanie spiętrzeń. Działania te ograniczają ciągłość ekologiczną rzeki i stanowić będą poważne
zagrożenie dla rozwoju ichtiofauny.
Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych (z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska
priorytetowe:
·
starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion;
·
nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników Ranunculion fluitantis;
·
ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium);
·
niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris);
·
kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion);
·
grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum);
·
pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum),
24
·
łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy źródliskowe),
·
łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum).
Ważne dla Europy gatunki zwierząt (z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej),
w tym gatunki priorytetowe:
• żuraw - ptak
• zimorodek – ptak
• bóbr europejski – ssak
• wydra – ssak
• kumak nizinny - płaz
• piskorz - ryba
• koza – ryba
• głowacz białopłetwy – ryba
• skójka gruboskorupowa - bezkręgowiec
• trzepla zielona - bezkręgowiec
Puszcza Notecka (PLB300015) w 2004 r. została uznana jako obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000. Na terenie gminy Oborniki znajduje się 11 001,9 ha z całkowitej powierzchni obszaru Puszczy Noteckiej (178 255,8 ha). Cały obszar specjalnej ochrony leży
na terenie czterech powiatów, tj. poznańskiego, leszczyńskiego, pilskiego i gorzowskiego.
Obszar Puszczy Noteckiej stanowi zwarty i jednolity kompleks leśny w międzyrzeczu Noteci
i Warty. Jest to największy na terenie Polski obszar wydm śródlądowych o maksymalnej wysokości do 98 m n.p.m., które pokryte są głównie jednowiekowym lasem sosnowym.
Na opisywanym terenie znajduje się ponad 50 jezior, a na brzegach tych jezior
i w zagłębieniach terenu występują torfowiska. Na terenie Puszczy Noteckiej występuje wiele
gatunków ptaków, z czego 30 z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej oraz 11 z Polskiej Czerwonej
Księgi. Należy tu wskazać na takie ptaki jak: bielik, kania czarna, kania ruda, bąk, podgorzałka, puchacz, rybołów, trzmielojad, gągoł, nurogęś, bocian czarny, błotnik stawowy, ortolan
i żuraw.
Ten ogromny obszar leśny stanowi ostoję rzadkich i zagrożonych gatunków roślin,
ptaków i ssaków, w tym prawnie chronionych w Polsce. Jest to jedyna w ostatnich latach,
stała ostoja wilka w zachodniej Polsce. Występuje tu 9 gatunków storczyków.
Zagrożeniem dla tego obszaru są takie działania jak: wypalanie roślinności, zaniechanie dotychczasowego użytkowania rolnego, wylewanie ścieków, czyszczenie stawów i usuwanie mułu dennego, składowanie odpadów organicznych, gradacje szkodników i pożary,
wyrąb drzew, usuwanie martwego drewna z lasu, lokalizacja i eksploatacja składowisk odpadów niekomunalnych, płoszenie ptaków, niszczenie gniazd, penetrowanie siedlisk, polowanie
w terminach niedozwolonych.
25
Ważne dla Europy gatunki zwierząt (z Zał. II Dyr. siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej,
w tym gatunki priorytetowe):
Ptaki
Rośliny
Ssaki
bączek; bąk; bielik; błotniak stawowy; błotniak zbo-
bóbr europejski;
leniec bezpodkwiato-
żowy; bocian biały; bocian czarny; derkacz; dzięcioł
wilk; wydra
wy; lipiennik Loesela
czarny; dzięcioł średni; gąsiorek; jarzębatka; kania
czarna; kania ruda; kropiatka; lelek; lerka; muchołówka białoszyja; muchołówka mała; orlik krzykliwy;
ortolan; podgorzałka; puchacz; rybitwa czarna; rybołów; świergotek polny; trzmielojad; włochatka; zimorodek; żuraw
Źródło: http://natura2000.gdos.gov.pl/
Pomniki przyrody.
Na terenie miasta i gminy znajdują się 84 pomniki przyrody. Są to pojedyncze drzewa
lub grupy drzew takie jak: dęby szypułkowe, dęby bezszypułkowe, jesiony wyniosłe, lipy
drobnolistne, lipy szerokolistne, kasztanowce zwyczajne, platany klonolistne, sosny pospolite,
sosna zwyczajna, żywotniki olbrzymie, żywotniki zachodnie, buki zwyczajne, buki pospolite,
a także olsza czarna, daglezja zielona, klon polny oraz aleja kasztanowców białych.
W rejonie miasta Oborniki, po obu stronach drogi Oborniki - Gołyszyn pomnikiem przyrody
stanowiono też iglicznię trójcierniową o obwodzie 45-130 cm, wysokości 6-12 m.
Występowanie
obszarów
chronionych,
w
tym
Natura
2000
związane
jest z utrudnieniami w sferze prowadzenia działalności gospodarczej, a także inwestycji związanych z osadnictwem. Poddane są one szczególnym rygorom i wymogom, a proces inwestycyjny i planowany rozwój gospodarczy musi w większym stopniu dostosować się do wymogów ochrony środowiska naturalnego. Większość z planowanych przedsięwzięć wymaga
opracowania prognoz oddziaływają na środowisko (o czym świadczy niniejszy dokument)
oraz raportów w zakresie wpływu zamierzeń inwestycyjnych na obszarach Natura 2000.
3.4
Potencjalne zmiany stanu środowiska naturalnego w przypadku braku realizacji
Lokalnego Programu Rewitalizacji
26
Brak realizacji inwestycji zaplanowanych w ramach LPR mogłyby spowodować następujące skutki:

brak ogólnego ładu i porządku przestrzennego w mieście,

postępująca degradacja budynków jak i terenów obszaru rewitalizacji,

pogarszanie się stanu technicznego budynków zabytkowych spełniających ważne funkcje dla rozwoju turystycznego miasta,

pogorszenie się stanu technicznego dróg w mieście wpływające na ograniczenia drożności ruchu komunikacyjnego, a tym samym pogorszenie warunków życia mieszkańców,

pogarszanie się stanu technicznego budynków i infrastruktury rekreacyjno-sportowo wypoczynkowych o dużym znaczeniu dla mieszkańców miasta,

ograniczona integracja mieszkańców miasta spowodowana brakiem miejsc wspólnego
wypoczynku i rekreacji,

stagnacja gospodarcza spowodowana brakiem możliwości rozwoju podmiotów gospodarczych, z uwagi na zaniedbania w sferze infrastruktury technicznej powodujące,
m. in. niewielki ruch w usługach turystycznych,

brak możliwości rozwoju działalności gospodarczej ze względu na brak odpowiedniej
infrastruktury technicznej,

ryzyko wystąpienia patologii społecznych,

zwiększone zagrożenie wykluczeniem społecznym,

spadek poczucia bezpieczeństwa wśród mieszkańców.
Niepodjęcie działań rewitalizacyjnych powodować będzie dalszą degradację niezago-
spodarowanej przestrzeni oraz obniżenie jakości środowiska zurbanizowanego, co może niekorzystnie wpłynąć na warunki środowiska naturalnego na przyległych terenach chronionych.
4.
Analiza
i
ocena
przewidywanych
znaczących
oddziaływań
na
środowisko związanych z realizacją Lokalnego Programu Rewitalizacji
4.1
Stan środowiska na obszarach objętych przewidywanym znaczącym oddziaływaniem
Teren objęty Lokalnym Programem Rewitalizacji w Obornikach jest obszarem pro-
blemowym, w rozumieniu definicji obszaru dysfunkcyjnego zawartego w Wytycznych
w zakresie zasad opracowania umożliwiających ubieganie się o wsparcie w ramach Inicjaty27
wy JESSICA oraz Działania 4.2 Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego
na lata 2007- 2013 z grudnia 2011 roku: „Obszar występowania stanów kryzysowych w sferze
społeczno-gospodarczej i ekologiczno – przestrzennej miasta/gminy/powiatu przejawiający
się degradacją substancji materialnej, a także degradacją funkcji i przestrzeni. Obszar ten
może obejmować także tereny, których potencjał nie jest obecnie w pełni wykorzystany,
np. potencjalne tereny inwestycyjne gminy, miasta lub powiatu.”
Obszar zdegradowany obejmuje centrum miasta z rynkiem, dworcem kolejowym
oraz targowiskiem miejskim. Na tym obszarze przeważa zabudowa mieszkaniowa śródmiejska oraz usługowa. W skład Obszaru I wchodzi też wschodnia część miasta, głównie z obiektami produkcyjnymi, składowymi i magazynowymi, jeziorem i dużą ilością terenów zielonych oraz południowa część miasta ze stadionem miejskim. Przez opisywany obszar przepływają dwie rzeki: w zachodniej części Wełna i w południowej Warta. Obszar I jest ważny
dla mieszkańców Obornik pod względem komunikacyjnym. Zlokalizowany jest tutaj dworzec
kolejowy oraz przebiegają tędy droga krajowa nr 11 oraz drogi wojewódzkie.
Na terenie obszaru odbywały się już działania rewitalizacyjne oraz wykonane zostały
inwestycje niezbędne dla funkcjonowania znajdującej się tam zabudowy śródmiejskiej. Zadbano, m.in. o sieć kanalizacyjną, sieć wodociągową wraz z przepompowniami. Wykonywano
prace mające na celu podniesienie efektywności energetycznej budynków. Przebudowie zostały poddane niektóre drogi, poprawiono zagospodarowanie przestrzeni publicznych (plac
zabaw, boiska, modernizacja oświetlenia, wytyczenie parkingów).
Na obszarze dysfunkcyjnym w Obornikach zaobserwowano kolejne problemy natury
przestrzennej, gospodarczej i społecznej, przede wszystkim zły stan techniczny infrastruktury
drogowej, niezagospodarowane przestrzenie publiczne, niezadawalający stan techniczny dostępnych w chwili obecnej obiektów użyteczności publicznej, w tym sportowo-rekreacyjnych,
brak zainteresowania obszarem problemowym ze strony inwestorów, niewielka liczba podmiotów gospodarczych, niedobór uzbrojonych terenów inwestycyjnych, ryzyko destabilizacji
gospodarczej, duże ryzyko utraty źródeł utrzymania, ryzyko występowania patologii społecznych.
4.2. Problemy ochrony środowiska w szczególności dotyczące obszarów podlegających
ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2006 r. o ochronie przyrody
28
W obrębie miasta Oborniki zlokalizowane są obszary chronione objęte różnymi formami ochrony przyrody na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody
(tekst jedn. z 2009r. Dz. U. Nr 151, poz.1220 z późn.zm), a także innych aktów ustanawiających poszczególne formy ochrony przyrody.
W Obornikach usytuowane są następujące formy ochrony przyrody:
- rezerwat Słonawy,
- obszary natura 2000: Dolina Wełny (PLH 300043) oraz Puszcza Notecka (PLB 300015),
- pomniki przyrody.
Należy stwierdzić, że w obrębie każdego terenu zurbanizowanego, największym problemem związanym z ochroną różnorodności przyrodniczej jest antropopresja na tereny cenne
przyrodniczo. Penetracja tych obszarów wiąże się z bezpośrednim niszczeniem cennych gatunków roślin, płoszeniem zwierząt, zwiększonym hałasem czy zaśmiecaniem. Zagrożeniem
staje się więc zwiększająca się presja turystyczna na tereny cenne przyrodniczo jak i ich zajmowanie pod infrastrukturę.
Zidentyfikowane problemy odnoszą się zarówno do obszarów chronionych w ramach
krajowego systemu ochrony, jaki i obszarów objętych ochroną w ramach Natura 2000
oraz innych terenów cennych przyrodniczo.
Lokalny Program Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012-2020 ujmuje przedsięwzięcia, dla których zaplanowane zostały działania na terenach bezpośrednio objętych
ochroną oraz w ich sąsiedztwie. Zadania te zaplanowane zostały z dużą dbałością
o środowisko naturalne i nie zakłócą funkcji przyrodniczych obszarów chronionych. Inwestycje nie tylko nie będą stanowiły zagrożenia, ale także przyczynią się do poprawy stanu środowiska. Na przykład uporządkowanie odprowadzenia wód opadowych (kanalizacja deszczowa) przyczyni się do zmniejszenia ryzyka zanieczyszczenia gleby, wód powierzchniowych i gruntowych substancjami szkodliwymi, w tym ropopochodnymi, na omawianym
terenie co potencjalnie mogłoby przyczynić się do zachwiania równowagi ekologicznej cennych przyrodniczo obszarów. Z kolei przebudowa dróg i związana z tym poprawa ich parametrów technicznych pozwoli ograniczyć emisję spalin do powietrza atmosferycznego.
Realizacja projektów ujętych w Lokalnym Programie Rewitalizacji będzie polegała
na wykonaniu zadań, przede wszystkim inwestycyjnych, które będą ingerować w środowisko
w głównej mierze na etapie ich realizacji. Wiążą się z tym jedynie okresowe uciążliwości,
np. emisja hałasu, zajęcie pasa drogowego. Na etapie użytkowania efektów inwestycyjnych
29
należy spodziewać się braku oddziaływania na środowisko przyrodnicze, a wręcz poprawy
w stosunku do obecnego stanu.
Lokalny Program Rewitalizacji jest dokumentem ograniczonym do niewielkiej, silnie
przekształconej przestrzeni miasta Oborniki, stąd trudno jest jednoznacznie wyszczególnić
cele ochrony środowiska. Z pewnością ochrona środowiska będzie występować tu
w rezultatach, w sposób pośredni, m.in. przez odnowę mocno zdewastowanej przestrzeni
publicznej miasta.
Pod pojęciem oddziaływania na środowisko należy też rozumieć oddziaływanie
na zdrowie ludzi (zgodnie z definicją ustawową), stąd wszelkie przedsięwzięcia mające
na celu ochronę zdrowia i poprawę jakości ich życia będą miały pozytywny wpływ na środowisko.
Należy tu dodać, że w przypadku realizacji przedsięwzięć mogących potencjalnie negatywnie oddziaływać na środowisko, duże znaczenie dla ochrony różnorodności biologicznej, świata roślin i zwierząt, w tym głównie obszarów Natura 2000, ma procedura wykonywania oceny oddziaływania na środowisko (OOŚ), która kontroluje i ogranicza skutki realizacji takich inwestycji.
4.3. Cele ochrony środowiska ustanowione na szczeblu międzynarodowym, wspólnotowym
i krajowym, istotne z punktu widzenia projektowanego dokumentu, oraz sposoby, w jakich
te cele i inne problemy środowiskowe zostały uwzględnione podczas opracowywania
dokumentu
Stan środowiska ma zasadnicze znaczenie dla jakości życia zarówno dzisiaj
jak i w przyszłości. W perspektywie długoterminowej, skuteczne połączenie ochrony środowiska ze stałym wzrostem gospodarczym nastręcza wiele trudności.
Polityka Unii Europejskiej na płaszczyźnie ochrony środowiska oparta jest na poglądzie, że uregulowania środowiskowe pobudzają wprowadzanie innowacji i aktywność gospodarczą, a także, że polityka gospodarcza, społeczna i środowiskowa muszą być ściśle ze sobą
powiązane.
Prawo ochrony środowiska w UE to regulacje w prawie pierwotnym (traktatowym)
i wtórnym. Niemniej w Unii Europejskiej szczególne znaczenie dla realizacji celów ochrony
środowiska mają wieloletnie programy działania. Określają one kierunki, cele oraz priorytety
i stanowią podstawę kształtowania polityki ochrony środowiska w określonej perspektywie
czasowej. Dotychczas obowiązujący Szósty Program Działań na Rzecz Środowiska „Środo30
wisko 2010: Nasza przyszłość, nasz wybór”, obejmuje okres od 22 lipca 2002 do 21 lipca
2012. Koncentrował się on na czterech priorytetach: zmiany klimatyczne, przyroda
i bioróżnorodność, środowisko naturalne i zdrowie, zrównoważone wykorzystanie zasobów
naturalnych i gospodarka odpadami.
Niemniej cele polityki Unii Europejskiej w dziedzinie ochrony środowiska naturalnego określone zostały w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE)7
TFUE stanowi część prawa pierwotnego Unii Europejskiej, jest umową międzynarodową, która wiąże obecnie 27 państw europejskich, stanowiącą (obok Traktatu o Unii Europejskiej) podstawę prawną dla powstania i funkcjonowania Unii Europejskiej. Art. 1 Traktatu
definiuje, że organizuje on funkcjonowanie Unii i określa dziedziny, granice, warunki wykonywania jej kompetencji.
Kwestię środowiska naturalnego normuje art. 191 ust. 1 Traktatu. Polityka Unii
w dziedzinie środowiska naturalnego przyczynia się do osiągania następujących celów:

zachowania, ochrony i poprawy jakości środowiska naturalnego,

ochrony zdrowia ludzkiego,

ostrożnego i racjonalnego wykorzystywania zasobów naturalnych,

promowania na płaszczyźnie międzynarodowej środków zmierzających do rozwiązywania
regionalnych
lub
światowych
problemów
środowiska
naturalnego,
w szczególności zwalczania zmian klimatu.
W odniesieniu do przedmiotowego Traktatu, projekt Lokalnego Programu Rewitalizacji dla miasta Oborniki wpisuje się pośrednio w jego cele:

cel w zakresie zachowania, ochrony i poprawy jakości środowiska naturalnego osiągnięty zostanie przez realizację planowanych projektów: infrastrukturalnych, rewitalizacyjnych, termomodernizacji.

cel w zakresie ochrony zdrowia ludzkiego - osiągnięty zostanie przez wykonanie planowanych
projektów:
infrastrukturalnych,
rewitalizacyjnych,
rekreacyjno-
turystycznych, przebudowy i renowacji budynków, termomodernizacji, budowy
i przebudowy obiektów sportowych.

cel w zakresie ostrożnego i racjonalnego wykorzystywania zasobów naturalnych osiągnięty zostanie przez realizację planowanych projektów: infrastrukturalnych, re-
7
http://www.uniaeuropejska.org/traktat-o-funkcjonowaniu-ue
31
witalizacyjnych, rekreacyjno-turystycznych, przebudowy i renowacji budynków, termomodernizacji, budowy i przebudowy obiektów sportowych.

cel w zakresie promowania na płaszczyźnie międzynarodowej środków zmierzających
do rozwiązywania regionalnych lub światowych problemów środowiska naturalnego,
w szczególności zwalczania zmian klimatu - osiągnięty zostanie przez wykonanie planowanych projektów: infrastrukturalnych, rewitalizacyjnych, termomodernizacji.
Zasady polityki regionalnej Unii Europejskiej przenoszone są na procesy programo-
wania na poziomie krajowym, a dalej na poziom regionów. Cele i zadania dotyczące ochrony
środowiska, wskazujące z reguły na konieczność zmniejszenia presji na środowisko, zawarte
są w szeregu krajowych i regionalnych dokumentów strategicznych, obejmujących szeroko
rozumiane kwestie planowania gospodarczego, przestrzennego i społecznego.
Podstawowym dokumentem w Polsce (szczebel krajowym) wskazującym cele ochrony środowiska jest dokument perspektywiczny pn. „Polityka ekologiczna Państwa na lata
2009-2012 z perspektywą do roku 2016”.
Polityka Ekologiczna Państwa na lata 2009-2012 z perspektywą do roku 2016
Fundamentalną zasadą Polityki Ekologicznej Państwa jest zasada zrównoważonego
rozwoju, której istotą jest równorzędne traktowanie racji społecznych, ekonomicznych
i środowiskowych. Urzeczywistnienie celu głównego polityki osiągane będzie poprzez niezbędne działania organizacyjne, inwestycyjne, tworzenie regulacji dotyczących zakresu korzystania ze środowiska i reglamentowania poziomu tego wykorzystania w najważniejszych
obszarach ochrony środowiska, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności, obywateli zarówno współczesnego pokolenia,
jak i przyszłych pokoleń.
Wśród priorytetów polityki ekologicznej znajdują się m.in. następujące działania:

wspieranie platform technologicznych i ekoinnowacyjności w ochronie środowiska,

przywrócenie podstawowej roli miejscowym planom zagospodarowania przestrzennego,
jako podstawy lokalizacji inwestycji,

zwiększenie retencji wody,

opracowanie krajowej strategii ochrony gleb,

promocja wykorzystania metanu z pokładu węgla,

ochrona atmosfery,

ochrona wód,

gospodarka odpadami,
32

modernizacja systemu energetycznego.
Cele ochrony środowiska ustanowione na szczeblu krajowym w odniesieniu do pro-
jektu Lokalnego Programu Rewitalizacji dla miasta Oborniki osiągnięte zostaną w sposób
pośredni m.in. przez:

zachowanie bogatej różnorodności biologicznej polskiej przyrody na różnych poziomach
organizacji: wewnątrzgatunkowym (genetycznym), gatunkowym oraz ponadgatunkowym
(ekosystemowym), wraz z umożliwieniem zrównoważonego rozwoju gospodarczego kraju, który w sposób niekonfliktowy współistnieje z różnorodnością biologiczną – realizując
planowane przedsięwzięcia w zakresie: infrastruktury, rewitalizacji, termomodernizacji,
infrastruktury rekreacyjno-turystycznej, przebudowy i renowacji budynków, budowy
i przebudowy obiektów sportowych;

racjonalne użytkowanie zasobów leśnych przez kształtowanie ich właściwej struktury
gatunkowej i wiekowej, z zachowaniem bogactwa biologicznego - realizując planowane
przedsięwzięcia w zakresie: infrastruktury, rewitalizacji, termomodernizacji;

poprawa stanu zdrowotnego mieszkańców w wyniku wspólnych działań sektora ochrony
środowiska z sektorem zdrowia realizując planowane przedsięwzięcia w zakresie: infrastruktury, rewitalizacji, termomodernizacji, infrastruktury rekreacyjno-turystycznej, przebudowy i renowacji budynków, budowy i przebudowy obiektów sportowych;

ochrona powierzchni ziemi, w tym przeciwdziałanie degradacji terenów rolnych, łąkowych i wodno-błotnych przez czynniki antropogenne; zwiększenie skali rekultywacji gleb
zdegradowanych i zdewastowanych, przywracając im funkcję przyrodniczą, rekreacyjną
lub rolniczą - realizując planowane przedsięwzięcia w zakresie: infrastruktury, rewitalizacji, infrastruktury rekreacyjno-turystycznej, przebudowy i renowacji budynków, budowy
i przebudowy obiektów sportowych;

racjonalizacja zaopatrzenia ludności oraz sektorów gospodarczych w kopaliny i wodę
z zasobów podziemnych oraz otoczenia ich ochroną przed ilościową i jakościową degradacją - realizując planowane przedsięwzięcia w zakresie: infrastruktury, rewitalizacji,
termomodernizacji;

poprawa jakości powietrza - realizując planowane przedsięwzięcia w zakresie: infrastruktury, rewitalizacji, termomodernizacji;

ochrona przed hałasem - realizując planowane przedsięwzięcia w zakresie: infrastruktury,
rewitalizacji, infrastruktury rekreacyjno-turystycznej, budowy i przebudowy obiektów
sportowych.
33
Wyżej wymienione dokumenty określają cele i zadania o charakterze systemowym
i są znaczące dla stworzenia warunków do ochrony środowiska, których realizacja pośrednio
znajduje wyraz w projektach przewidzianych do realizacji w Lokalnych Programie Rewitalizacji dla miasta Oborniki. Należy uznać, że Program ten nie zakłada w pierwszym rzędzie
rezultatów z zakresu ochrony środowiska, niemniej jego intencją jest zrównoważony rozwój
miasta. Projekty ujęte w LPR wpłyną pozytywnie na osiągnięcie efektu ekologicznego,
np. inwestycje infrastrukturalne na poprawę jakości powietrza, ograniczenie hałasu; inwestycje termomodernizacyjne na racjonalne gospodarowanie zasobami geologicznymi, itd.
Przewidywane
4.4.
znaczące
oddziaływania
(bezpośrednie,
pośrednie,
wtórne,
skumulowane, krótkoterminowe, średnioterminowe i długoterminowe, stałe i chwilowe,
pozytywne i negatywne) na środowisko
Oznaczenia:
(+) – realizacja inwestycji spowoduje pozytywne oddziaływanie i skutki w zakresie analizowanego zagadnienia,
(-) – realizacja inwestycji spowoduje negatywne oddziaływania i skutki w zakresie analizowanego zagadnienia,
(0) – realizacja inwestycji nie wpływa w sposób zauważalny na analizowane zagadnienie,
(+/-) – realizacja inwestycji może spowodować zarówno pozytywne, jak i negatywne oddziaływania i skutki w zakresie analizowanego zagadnienia.
Analizie poddano projekty inwestycyjne wchodzące w skład projektu zintegrowanego.
Na potrzeby niniejszej Prognozy, projekty pogrupowano ze względu na ich rodzaje:
A. Projekty infrastrukturalne;
B. Projekty rewitalizacyjne;
C. Infrastruktura rekreacyjno – turystyczna;
D. Przebudowa i renowacja budynków;
E. Termomodernizacje;
F. Budowa i przebudowa obiektów sportowych;
G. Renowacje obiektów sakralnych.
34
klimat
zasoby naturalne
zabytki
dobra materialne
0
krajobraz
powietrze
+
powierzchnia ziemi
woda
rośliny
zwierzęta
ludzie
różnorodność biologiczna
Inwestycje na obszarach wsparcia
Obszary
chronione, w tym obszary Natura 2000
Przewidywane znaczące oddziaływanie: bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótkoterminowe, średnioterminowe i długoterminowe, stałe
i chwilowe oraz pozytywne i negatywne.
+/-
+
0
0
0
+
Projekty przewidziane do realizacji na terenie obszaru wsparcia
A. Projekty infrastrukturalne
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
„Budowa ścieżki pieszo – rowerowej
wzdłuż ulicy Objezierskiej”
„Budowa drogi łączącej ulice Łukowską
i Kowanowską w Obornikach”
„Modernizacja dróg”
„Modernizacja układu komunikacyjnego
w rejonie skrzyżowania ulic: ks. Szymańskiego i Czarnkowskiej”
„Przebudowa
ul.
Obrzyckiej
w granicach administracyjnych miasta Oborniki”
„Budowa parkingu osiedlowego”
0
0
+
35
0
0
B. Projekty rewitalizacyjne
1. „Rewitalizacja rynku w Obornikach. II
etap modernizacji płyty rynku wraz z
układem komunikacyjnym”
2. „Budowa promenady nadwarciańskiej
wraz z zagospodarowaniem terenu oraz
rewitalizacja zabytkowego „klasztorku”
3. „Modernizacja targowiska miejskiego”
4. „Rewitalizacja terenu po dworcu autobusowym”
5. „Rewitalizacja dworca PKP w Obornikach”
6. „Zagospodarowanie terenu wokół budynku biblioteki”
7. „Rewitalizacja budynku Młyna Dalhmanna wraz z zagospodarowaniem terenu”
0
0
+
0
0
0
0
+/-
+
0
0
+
+
0
+/-
+
0
0
0
+
C. Infrastruktura rekreacyjno - turystyczna
1. „Remont mostu drewnianego na Młynówce”
2. „Zagospodarowanie terenu rekreacyjnego w obrębie doliny rzeki Wełny; II
etap „Łazienek Obornickich”
3. „Zagospodarowanie kąpieliska (Żwirki)
w Obornikach”
4. „Budowa przystani wodnej”
5. „Kompleks handlowo – usługowy wraz z
terenem spacerowo – wypoczynkowym
usytuowanym przy ujściu rzeki Wełny
do Warty”
6. „Budowa osiedlowego centrum rekrea-
0
0
+
36
0
0
0
cji”
D. Przebudowa i renowacja budynków
1. Rewitalizacja kamienic w obrębie Rynku oraz przy ul. Powstańców Wielkopolskich”
2. „Prace remontowe w mieszkaniowym
zasobie komunalnym”
3. „Rozbudowa, przebudowa i remont budynku
usługowego
Obornickiego
Ośrodka Kultury”
4. „Przebudowa i adaptacja pomieszczeń
piwnicznych na cele działalności biblioteki publicznej”
5. Modernizacja piętra biblioteki publicznej oraz zakup wyposażenia”
6. „Remont i rozbudowa Szpitala Powiatowego w Obornikach
7. „Modernizacja świetlicy”
0
0
+
0
0
0
+
0
+
0
0
0
+
0
+
0
0
0
+
+/-
+
0
0
0
+
E. Termomodernizacje
1. „Termomodernizacja Zespołu Szkół
przy ul. Obrzyckiej”
2. „Remont i termomodernizacja budynku
LO w Obornikach wraz z pokryciem
0
0
+
0
0
0
+
dachowym”
3. „Termomodernizacja budynku parafialnego”
4. „Termomodernizacja wraz z remontem
dachów budynków parafialnych”
F. Budowa, przebudowa obiektów sportowych
1. „Budowa boiska o sztucznej nawierzch-
0
0
+
37
0
0
0
0
ni na terenie Obornickiego Centrum
Sportu”
2. „Budowa kortów tenisowych na terenie
Obornickiego Centrum Sportu”
3. „Zwiększenie atrakcyjności Centrum
Rekreacji Oborniki poprzez budowę
nowych form rekreacji”
4. „Poszerzenie oferty kompleksu sportowo - rekreacyjnego”
G. Renowacje obiektów sakralnych
1. „Renowacja Kościoła Św. Józefa Oblubieńca NMP”
2. „Renowacja Kościoła Świętego Krzyża”
3. „Wymiana posadzki w Kościele Najświętszej Marii Panny Wniebowziętej”
4. „Renowacja organ w Kościele Najświętszej Marii Panny Wniebowziętej”
0
0
+
38
0
0
0
0
0
+
0
0
+
+
A. Projekty infrastrukturalne
„Budowa ścieżki pieszo – rowerowej wzdłuż ulicy Objezierskiej”
„Budowa drogi łączącej ulice Łukowską i Kowanowską w Obornikach”
„Modernizacja dróg”
„Modernizacja układu komunikacyjnego w rejonie skrzyżowania ulic:
ks. Szymańskiego i Czarnkowskiej”
5. „Przebudowa ul. Obrzyckiej w granicach administracyjnych miasta Oborniki”
6. „Budowa parkingu osiedlowego”
1.
2.
3.
4.
Natura 2000
Obszar
dysfunkcyjny w Obornikach, ujęty w Lokalnym Programie Rewitalizacji
znajduje się na terenach cennych przyrodniczo, są to: Rezerwat Słonawy, Dolina Wełny
(PLH300053) oraz Puszcza Notecka (PLB300015). Teren ten zlokalizowany jest również
w pobliżu obszaru rezerwatu Dołęga. Obszary te stanowią siedliska dla wielu gatunków flory i fauny (opisane w pkt 3.3 Ochrona prawna przyrody i krajobrazu – Obszary objęte programem Natura 2000).
Projekty polegające na rewitalizacji obszarów dysfunkcyjnych w Obornikach
w zakresie infrastruktury technicznej nie będą stwarzały zagrożenia dla tych gatunków oraz
obszarów objętych siecią Natura 2000. Zarówno w trakcie trwania prac, jak również po ich
zakończeniu oraz na etapie eksploatacji wytworzonego majątku przedsięwzięcia nie będą
stwarzały zagrożenia dla siedlisk i gatunków objętych ochroną, w tym także sieci Natura
2000. Inwestycje polegały będą na budowie, modernizacji i przebudowie istniejącego już
układu komunikacyjnego, co nie stwarza zagrożenia dla występujących na obszarze chronionych gatunków roślin i zwierząt. Prace prowadzone będą jedynie w pasie istniejącej infrastruktury technicznej, stąd nie ma zagrożenia wycinką drzew czy zniszczeniem siedlisk roślinności chronionej (wymienionej w pkt 3.3). Realizacja projektu przez m. in. odbudowę
kanalizacji deszczowej przyczyni się do zmniejszenia ryzyka zanieczyszczenia wód powierzchniowych i podziemnych substancjami szkodliwymi np. ropopochodnymi, które mogłyby wpłynąć negatywnie na stan wód na omawianym terenie, a przez to także przyczynić
się do zachwiania równowagi ekologicznej cennych przyrodniczo obszarów. Planowane
przedsięwzięcia nie będą miały negatywnego wpływu na warunki bytowania gatunków roślinnych i zwierzęcych występujących na tym terenie, ani zauważalnego wpływu na stan
i perspektywy miejscowych populacji.
39
Realizacja inwestycji w zakresie infrastruktury technicznej nie będzie oddziaływać
bezpośrednio na siedliska przyrodnicze roślin i zwierząt na obszarach Natura 2000 i inne cenne siedliska przyrodnicze. Wykonanie inwestycji w zakresie odbudowy kanalizacji deszczowej wpłynie na poprawę stanu gospodarki wodno-ściekowej na omawianym terenie. Inwestycje nie naruszą zatem przepisów wynikających z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia
2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220ze zmian.), które zabraniają
podejmowania działań mogących w istotny sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych
oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt, a także w istotny sposób wpłynąć negatywnie
na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000.
Różnorodność biologiczna
Planowane zadania nie wpłyną w sposób zauważalny na różnorodność biologiczną.
Przedsięwzięcia nie będą się przyczyniać do zmiany liczebności gatunków roślinnych
i zwierzęcych. Nie przewidziano zarówno redukcji liczby gatunków, jak również przedsięwzięć, które przyczyniłyby się do ich wzrostu.
Ludzie
Zaplanowane projekty będą wpływały pozytywnie i długoterminowo na mieszkańców
Obornik. Inwestycje polegające na budowie i przebudowie infrastruktury drogowej przyczynią się do poprawy sytuacji społecznej, gospodarczej i przestrzennej w mieście. Przedsięwzięcia te wpłyną bezpośrednio na poprawę standardu życia mieszkańców, wzrostu atrakcyjności
terenów miejskich oraz poprawy stanu zagospodarowania przestrzeni publicznych.
Zwierzęta
Obszar objęty projektem jest terenem miejskim, zurbanizowanym, silnie przekształconym
przez człowieka. Planowane przedsięwzięcia nie będą miały negatywnego wpływu na warunki bytowania gatunków zwierząt tu występujących, ani zauważalnego wpływu na stan
i perspektywy miejscowych populacji.
Realizacja analizowanych projektów polegających na budowie i przebudowie infrastruktury
drogowej, z uwagi na ich charakter nie będzie miała wpływu na drożność korytarzy ekologicznych. Realizacja inwestycji umożliwi zachowanie naturalnych środowisk na obszarze
miasta i gminy jak: rezerwatu Słonawy, obszary Natura 2000 - Dolina Wełny i Puszcza No-
40
tecka. Wdrożenie przedsięwzięć nie zakłóci migracji ptaków oraz ekspansji nowych gatunków fauny.
Rośliny
Przyjęte projekty nie wpłyną w sposób zauważalny na roślinność miejską.
W ramach realizacji inwestycji nie przewiduje się negatywnego wpływu na zieleń miejską
i degradacji terenów zielonych.
Planowane przedsięwzięcia, z uwagi na ich specyfikę i lokalizację nie będą miały
negatywnego wpływu na warunki bytowania gatunków roślinnych chronionych. Nie będzie
też
zauważalnego wpływu na stan i perspektywy miejscowych populacji. Inwestycje
nie stwarzają zagrożenia dla występujących na obszarze chronionych gatunków roślin. Prace
prowadzone będą jedynie w obrębie istniejącego układu komunikacyjnego, stąd brak jest zagrożenia wycinką drzew czy zniszczeniem siedlisk roślinności chronionej (wymienionej
w pkt 3.3).
Woda
Nie można wskazać na zagrożenia wynikające z realizacji analizowanych projektów
na jakość wody. Niemniej zmodernizowana sieć drogowa, w tym poprawa funkcjonowania
kanalizacji deszczowej, wpłynie na zminimalizowanie możliwości przedostawania się
ścieków komunikacyjnych do wód powierzchniowych jak i gruntowych. Zastosowanie
nowoczesnych technologii przy budowie dróg będzie też pozytywnym działaniem wpływającym na jakość tych zasobów.
Przedsięwzięcia te nie są planowane na obszarze, na którym przekroczone zostały
standardy jakości środowisk.
Powietrze
Realizacja zakładanych projektów nie wpłynie w sposób zauważalny na jakość powietrza atmosferycznego. Niemniej efektem pozytywnie oddziaływującym na klasę powietrza
będzie wymiana nawierzchni dróg, która usprawni ruch samochodowy, zmniejszając tym samym emisję spalin do atmosfery. Z drugiej strony nie należy spodziewać się gruntownego
zmniejszenia ruchu samochodowego na terenie miasta.
41
Powierzchnia ziemi
Realizacja inwestycji może spowodować zarówno pozytywne, jak i negatywne oddziaływania i skutki w zakresie analizowanego zagadnienia. W wyniku budowy nowych jak
i remontu istniejących dróg negatywny wpływ może przejawiać się zmniejszeniem powierzchni biologicznie czynnej. Niemniej działania te uporządkują ruch drogowy w obrębie
analizowanego terenu jak i całego miasta. Wpłynie to na zmniejszenie emisji zanieczyszczeń
typu komunikacyjnego do gruntu.
Prace związane z realizacją działań mogą spowodować lokalne i czasowe zmiany powierzchni ziemi, ograniczone do okresu trwania prac. Należy jednak założyć, że po zakończeniu prac wszelkie niedogodności zostaną usunięte.
Krajobraz
Inwestycje w zakresie infrastruktury technicznej będą miała pozytywny, bezpośredni
i stały wpływ na krajobraz miasta. Poprawi się atrakcyjność i wizerunek miasta. Przebudowa dróg i chodników przyczyni się do poprawy jakości przestrzeni publicznych, ogólnodostępnych, a także do wzrostu atrakcyjności całego miasta.
Dzięki przewidzianym w ramach projektu działaniom znacznie poprawi się krajobraz miasta, które zdecydowanie zyska na wartości.
Klimat
Przewidziana inwestycja nie będą miała wpływu na warunki lokalnego klimatu.
Zasoby naturalne
Działania będą miały neutralny wpływ na zasoby naturalne miasta. Na omawianym
terenie nie występują zasoby naturalne, stąd realizacja działań pozostanie bez wpływu
na przedmiotowe komponenty środowiska.
Zabytki
Inwestycja będzie miała neutralny wpływ na zabytki miasta. Chociaż pośrednio
w połączeniu z ich otoczeniem stanowić będą o atrakcyjności Obornik jako miejsca z amieszkania, a tym samym o zadowoleniu mieszkańców. Realizacja planowanych przedsi ęwzięć pozwoli na ożywienie kulturalne miasta, a także na stworzenie atrakcyjnego miejsca
pozwalającego zatrzymać turystów.
42
Dobra materialne
Budowa i przebudowa układu komunikacyjnego wpłynie na poprawę stanu zagospodarowania przestrzeni publicznej i przyczyni się do wzrostu atrakcyjności terenów miejskich oraz do wzrostu wartości nieruchomości. Realizacja projektów przyczyni się również
do poprawy komfortu życia mieszkańców.
B. Projekty rewitalizacyjne
1. „Rewitalizacja rynku w Obornikach. II etap modernizacji płyty rynku wraz
z układem komunikacyjnym”
2. „Budowa promenady nadwarciańskiej wraz z zagospodarowaniem terenu oraz
rewitalizacja zabytkowego „klasztorku”
3. „Modernizacja targowiska miejskiego”
4. „Rewitalizacja terenu po dworcu autobusowym”
5. „Rewitalizacja dworca PKP w Obornikach”
6. „Zagospodarowanie terenu wokół budynku biblioteki”
7. „Rewitalizacja budynku Młyna Dalhmanna wraz z zagospodarowaniem terenu”
Natura 2000
Obszar
(PLH300053) oraz Puszcza Notecka (PLB300015). Obszary te stanowią siedliska dla wielu
gatunków flory i fauny (opisane w pkt 3.3 Ochrona prawna przyrody i krajobrazu – Obszary
objęte programem Natura 2000).
Projekty polegające na rewitalizacji obszarów dysfunkcyjnych w Obornikach nie będą
stwarzały zagrożenia dla gatunków oraz obszarów objętych siecią Natura 2000. Zarówno
w trakcie trwania prac, jak również po ich zakończeniu oraz na etapie eksploatacji wytworzonego majątku przedsięwzięcie nie będzie stwarzało zagrożenia dla siedlisk i gatunków objętych ochroną, w tym także sieci Natura 2000.
Inwestycje polegały będą na podniesieniu standardu instytucji obsługi ludności sektora publicznego (biblioteka, rynek) jak i sektora prywatnego(rewitalizacja dworca PKP, rewitalizacja terenu po dworcu autobusowym), oraz zagospodarowania terenów w zakresie
rekreacji.
Prace prowadzone będą w pasie istniejącej zabudowy, w obrębie terenów wymagających wsparcia. Nie przewiduje się działań związanych z wycinką drzew czy zniszczeniem
siedlisk roślinności chronionej (wymienionej w pkt 3.3).
43
Planowane przedsięwzięcia nie będą miały negatywnego wpływu na warunki bytowania gatunków roślinnych i zwierzęcych występujących na tym terenie ani zauważalnego
wpływu na stan i perspektywy miejscowych populacji.
Analizowane inwestycje nie naruszają przepisów wynikających z art. 33 ust. 1 ustawy
z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zmianami), które zabraniają podejmowania działań mogących w istotny sposób pogorszyć stan
siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt, a także w istotny sposób
wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000.
W obrębie miasta bioróżnorodność środowiska jest ograniczona. Dominują tu obszary
zabudowane, z niewielkimi powierzchniami zieleni urządzonej lub synantropijnej. Również
świat zwierząt reprezentowany jest przez gatunki, które przystosowały
się do życia
w środowisku przekształconym przez człowieka. Planowane zadania nie wpłyną w sposób
zauważalny na różnorodność biologiczną, zostaną jednak uporządkowane przez zabiegi porządkujące i pielęgnacyjne. Istnieje możliwość wprowadzenia nowych nasadzeń drzewostanu
i zielni ozdobnej (proces całkowicie sztuczny). Istotnym działaniem jest prawidłowe urządzanie, tworzenie skwerów, zieleńców, itp. w taki sposób, aby w jak najmniejszym zakresie
ograniczyć powierzchnie biologicznie czynne w mieście.
Ludzie
Zaplanowane projekty będą wpływać pozytywnie i długoterminowo na mieszkańców
Obornik. Inwestycje w sferze infrastruktury społecznej przyczynią się do poprawy sytuacji
społecznej, gospodarczej i przestrzennej w mieście. Przedsięwzięcia wpłyną bezpośrednio
na poprawę standardu życia mieszkańców, wzrostu atrakcyjności terenów miejskich oraz poprawę stanu zagospodarowania przestrzeni publicznych.
Zwierzęta
Obszar objęty projektem jest terenem miejskim, zurbanizowanym, silnie przekształconym przez człowieka. Planowane przedsięwzięcia nie będą miały negatywnego wpływu
na warunki bytowania gatunków zwierząt tu występujących, nie będą miały zauważalnego
44
Realizacja analizowanych przedsięwzięć, z uwagi na ich charakter nie będzie miała wpływu
na drożność korytarzy ekologicznych. Realizacja inwestycji umożliwi zachowanie naturalnych środowisk na obszarze miasta i gminy jak: rezerwatu Słonawy, obszary Natura 2000 Dolina Wełny i Puszcza Notecka. Realizacja przedsięwzięć nie zakłóci migracji ptaków
oraz ekspansji nowych gatunków fauny.
Niemniej stałymi bywalcami naszych miast są: jerzyki, wróble, mazurki, kawki, gołębie miejskie, pustułki, sikory, jaskółki oknówki. Wszystkie wymienione powyżej gatunki są
na terenie Polski objęte ochroną gatunkową.
Dlatego też przy planowaniu prac inwestycyjnych zostanie wzięty pod szczególną
uwagę sezon lęgowy ptaków w celu ustalenia odpowiedniego terminu prowadzenia tych robót.
Rośliny
Projekty będą miały neutralny wpływ na roślinność miejską. W ramach realizacji
inwestycji nie przewiduje się negatywnego wpływu na zieleń miejską i degradacji terenów
zielonych.
negatywnego wpływu na warunki bytowania gatunków roślinnych chronionych, ani zauważalnego wpływu na stan i perspektywy miejscowych populacji. Inwestycje zostaną przeprowadzone na terenie zurbanizowanym, co nie stwarza zagrożenia dla występujących na obszarze chronionych gatunków roślin. Tak więc nie ma zagrożenia wycinką drzew czy zniszczeniem siedlisk roślinności chronionej (wymienionej w pkt 3.3).
Woda
Przyjęte projekty rewitalizacyjne nie wpłyną negatywnie na jakość wód, a wręcz przeciwnie przedsięwzięcia dotyczące m.in. uporządkowania spraw związanych z wodami opadowymi pozwolą na ograniczenie zagrożenia przedostawania się ścieków typu komunikacyjnego do wód gruntowych i powierzchniowych. Także zastosowanie nowoczesnych technologii przy modernizacji płyty rynku czy targowiska ograniczy możliwości przedostawania się
ścieków komunikacyjnych do wód.
45
Powietrze
Ogólnie projekty rewitalizacyjne nie wpłyną w sposób zauważalny na jakość powietrza. Przewiduje się odnowę terenów (m.in. rynku, targowiska, terenu po dworcu autobusowym), których część zostanie wyłączona z ruchu samochodowego, co w nieznaczny sposób
może wpłynąć pozytywnie na stan powietrza (ograniczenie emisji spalin).
Powierzchnia ziemi
Wykonanie analizowanych inwestycji może spowodować zarówno pozytywne, jak
i negatywne oddziaływania i skutki w zakresie analizowanego zagadnienia. Prace związane
z realizacją działań mogą spowodować lokalne i czasowe zmiany powierzchni ziemi, ograniczone do okresu trwania prac. Należy jednak przyjąć, że po zakończeniu prac wszelkie niedogodności zostaną usunięte. Budowa promenady nadwarciańskiej czy zagospodarowanie
terenu wokół budynku biblioteki związane jest z ograniczeniem powierzchni biologicznie
czynnej w mieście.
Inwestycje prowadzone będą na terenach silnie przekształconych, zdekapitalizowanych i ich zaletą będzie poprawa wizerunku miasta jak i jakości przestrzeni publicznej. Szacowane pozytywne aspekty zagospodarowania tego terenu są bez wątpienia większe od działań negatywnych.
Krajobraz
Inwestycje będą miały pozytywny, bezpośredni i stały wpływ na krajobraz miasta.
Poprawi się atrakcyjność i wizerunek miasta. Odrestaurowane obiekty i zagospodarowane
przestrzenie przyczynią się do poprawy jakości przestrzeni publicznej, ogólnodostępnej,
a także do wzrostu atrakcyjności całego miasta. Dzięki przewidzianym działaniom znacznie
poprawi się krajobraz miasta, które zdecydowanie zyska na wartości.
Klimat
Przewidziane inwestycje nie będą miały wpływu na warunki lokalnego klimatu.
46
Zasoby naturalne
Zabytki
Inwestycje będące przedmiotem analizy będą miały neutralny wpływ na zabytki
miasta. Niemniej dużo zyska ich otoczenie, w połączeniu stanowić będą o atrakcyjności
Obornik jako miejsca zamieszkania, a tym samym o zadowoleniu mieszkańców. Realizacja
planowanych przedsięwzięć pozwoli na ożywienie kulturalne miasta, a także na stworzenie
atrakcyjnego miejsca pozwalającego zatrzymać turystów.
Dobra materialne
Zaplanowane przedsięwzięcia wpłyną na poprawę stanu zagospodarowania przestrzeni publicznej i przyczynią się do wzrostu atrakcyjności terenów miejskich
oraz do wzrostu wartości nieruchomości. Realizacja projektu przyczyni się również do poprawy komfortu życia mieszkańców.
C. Infrastruktura rekreacyjno - turystyczna
1. „Remont mostu drewnianego na Młynówce”
2. „Zagospodarowanie terenu rekreacyjnego w obrębie doliny rzeki Wełny;
II etap „Łazienek Obornickich”
3. „Zagospodarowanie kąpieliska (Żwirki) w Obornikach”
4. „Budowa przystani wodnej”
5. „Kompleks handlowo – usługowy wraz z terenem spacerowo – wypoczynkowym usytuowanym przy ujściu rzeki Wełny do Warty”
6. „Budowa osiedlowego centrum rekreacji”
Natura 2000
Obszar
47
w trakcie trwania prac, jak również po ich zakończeniu oraz na etapie eksploatacji wytworzonego majątku przedsięwzięcie nie będzie stwarzało zagrożenia dla siedlisk i gatunków objętych ochroną, w tym także sieci Natura 2000. Nie przewiduje się działań związanych z wycinką drzew czy zniszczeniem siedlisk roślinności chronionej (wymienionej w pkt 3.3).
Planowane przedsięwzięcia nie będą miały negatywnego wpływu na warunki bytowania gatunków roślinnych i zwierzęcych występujących na tym terenie, nie będą też miały
zauważalnego wpływu na stan i perspektywy miejscowych populacji.
Inwestycje polegały będą na podniesieniu atrakcyjności turystyczno – rekreacyjnej
miasta. Prace zaplanowano w pasie istniejącej zabudowy, w obrębie terenów wymagających
wsparcia. Potencjalne zagrożenie może być związane z realizacją projektu polegającego
na budowie „Kompleksu handlowo – usługowego wraz z terenem spacerowo – wypoczynkowym usytuowanym przy ujściu rzeki Wełny do Warty” oraz „Zagospodarowaniu terenu rekreacyjnego w obrębie doliny rzeki Wełny; II etap „Łazienek Obornickich”. Należy liczyć się
z tym, że sfinalizowanie tych zadań w granicach obszarów chronionych nasili antropopresję
na te tereny. Niemniej pozytywne aspekty zagospodarowania terenu będą niewątpliwie większe od oddziaływań negatywnych.
z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zmianami), który zabrania podejmowania działań mogących w istotny sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt, a także w istotny sposób wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000.
się do życia
i zielni ozdobnej (proces całkowicie sztuczny). Istotnym działaniem jest prawidłowe urzą-
48
dzanie, tworzenie skwerów, zieleńców, itp. w taki sposób, aby w jak najmniejszym zakresie
Ludzie
Zwierzęta
Rośliny
zielonych.
49
Woda
Rozważane projekty w zakresie infrastruktury rekreacyjno-turystycznej nie wpłyną
negatywnie na jakość wód. W projektach przewiduje się otwarcie nadrzecznych terenów
dla miasta przez tworzenie nowej przestrzeni publicznej. Prace związane z realizacją działań
mogą spowodować lokalne i czasowe zachwiania jakości wód powierzchniowych, ograniczone do okresu trwania prac. Po zakończeniu prac nieprawidłowości te nie będą miały miejsca. Niemniej pozytywne aspekty zagospodarowania terenu będą niewątpliwie większe
od oddziaływań negatywnych. Nadmienić trzeba, że bliskość obszarów Natura 2000 wymusza wyjątkowo restrykcyjne normy w przypadku ochrony wód w zakresie wszelkich budowli
i instalacji.
Powietrze
Planowane projekty nie wpłyną negatywnie na jakość powietrza. Budowa obiektów
(osiedlowego centrum rekreacji, handlowo-usługowego kompleksu) przy zastosowaniu nowoczesnych technologii uwzględniać będzie optymalne instalacje grzewcze, co wpłynie
na zmniejszenie uciążliwej emisji niskiej w okresie zimowym. Również bliskość obszarów
Natura 2000 zobowiązuje do przestrzegania restrykcyjnych normy w przypadku ochrony
powietrza.
Powierzchnia ziemi
Wykonanie analizowanych inwestycji może spowodować zarówno pozytywne,
jak i negatywne oddziaływania i skutki w zakresie analizowanego zagadnienia. Pozytywny
wpływ będzie się uwidaczniał w uporządkowaniu dotychczas zniszczonych powierzchni
i przekształceniu ich w tereny o funkcji rekreacyjno - sportowo - wypoczynkowej. Natomiast
negatywny wpływ może wyrażać się jedynie zmniejszeniem powierzchni biologicznie czynnej w wyniku budowy nowych obiektów sportowo - rekreacyjnych.
Prace związane z realizacją działań mogą spowodować lokalne i czasowe zmiany powierzchni ziemi, ograniczone do okresu trwania prac. Należy jednak przyjąć, że po zakończeniu prac wszelkie niedogodności zostaną usunięte. Jednak słabą stroną będzie tu fakt zmniejszenia się powierzchni biologicznie czynnej w wyniku zabudowy, m.in. poprzez budowę
osiedlowego centrum rekreacji.
50
Należy tu stwierdzić, że pozytywne aspekty zagospodarowania terenu będą niewątpliwie większe od oddziaływań negatywnych. Analizowane inwestycje wpłyną na poprawę
wizerunku miasta i poprawią jakość przestrzeni publicznej.
Krajobraz
Poprawi się atrakcyjność i wizerunek miasta. Inwestycje przyczynią się do poprawy jakości
przestrzeni publicznej, ogólnodostępnej, a także do wzrostu atrakcyjności całego miasta.
Dzięki przewidzianym działaniom znacznie poprawi się krajobraz miasta, które zdecydowanie zyska na wartości.
Klimat
Zasoby naturalne
Zabytki
Obornik jako miejsca zamieszkania, a tym samym na zadowolenie mieszkańców. Realizacja planowanych przedsięwzięć pozwoli na ożywienie kulturalne miasta, a także na stw orzenie atrakcyjnego miejsca pozwalającego zatrzymać turystów.
Dobra materialne
Zaplanowane przedsięwzięcia wpłyną na poprawę stanu zagospodarowania przestrzeni
publicznej i przyczynią się do wzrostu atrakcyjności terenów miejskich oraz do wzrostu
wartości nieruchomości. Realizacja projektu przyczyni się również do poprawy komfortu
życia mieszkańców.
51
D. Przebudowa i renowacja budynków
1. Rewitalizacja kamienic w obrębie Rynku oraz przy ul. Powstańców Wielkopolskich”
2. „Prace remontowe w mieszkaniowym zasobie komunalnym”
3. „Rozbudowa, przebudowa i remont budynku usługowego Obornickiego
Ośrodka Kultury”
4. „Przebudowa i adaptacja pomieszczeń piwnicznych na cele działalności biblioteki publicznej”
5. „Modernizacja piętra biblioteki publicznej oraz zakup wyposażenia”
6. „Remont i rozbudowa Szpitala Powiatowego w Obornikach”
7. „Modernizacja świetlicy”
Natura 2000
Obszar
siedlisk roślinności chronionej (wymienionej w pkt 3.3). Planowane przedsięwzięcia nie będą
miały negatywnego wpływu na warunki bytowania gatunków roślinnych i zwierzęcych występujących na tym terenie, nie będą też miały zauważalnego wpływu na stan i perspektywy
miejscowych populacji.
52
się do życia
i zielni ozdobnej (proces całkowicie sztuczny).
Ludzie
Zwierzęta
Niemniej stałymi bywalcami naszych miast są: jerzyki, wróble, mazurki, kawki, gołębie miejskie, pustułki, sikory, jaskółki oknówki. Wszystkie wymienione powyżej gatunki są
53
Rośliny
inwestycji nie przewiduje się negatywnego wpływu na zieleń miejską i degradacji terenó w
zielonych.
Woda
Rozważane projekty w zakresie przebudowy i renowacji budynków będą miały neutralny wpływ na jakość wód. Niemniej planowane prace będą uwzględniały prace remontowo-konserwatorskie instalacji wodno-kanalizacyjnych, co ograniczy potencjalne przecieki
komunalnych nieczystości płynnych do gruntu i wód gruntowych.
Powietrze
Realizacja planowanych inwestycji będzie miała pozytywny wpływ na powietrze atmosferyczne. Przebudowa i renowacja budynków będzie odbywać się przy zastosowaniu
nowoczesnych technologii, może uwzględniać nowoczesne instalacje grzewcze, co przypuszczalnie wpłynie na zmniejszenie uciążliwej emisji niskiej w okresie zimowym.
Powierzchnia ziemi
Wykonanie analizowanych inwestycji nie wpłynie w sposób zauważalny na powierzchnię ziemi. Negatywny wpływ może objawiać się jedynie zmniejszeniem powierzchni
biologicznie czynnej w wyniku rozbudowy istniejących obiektów.
Krajobraz
Powstaną nowe fragmenty miasta o estetycznej zabudowie. Poprawi się atrakcyjność
i wizerunek miasta. Inwestycje przyczynią się do poprawy jakości przestrzeni publicznej,
54
ogólnodostępnej, a także do wzrostu atrakcyjności całego miasta. Dzięki przewidzianym
działaniom miasto zdecydowanie zyska na wartości.
Klimat
Zasoby naturalne
terenie nie występują zasoby naturalne, stąd realizacja działań nie wpłynie na przedmiotowe
komponenty środowiska.
Zabytki
Dobra materialne
Zaplanowane przedsięwzięcia wpłyną na poprawę stanu zagospodarowania przestrzeni
publicznej i przyczynią się do wzrostu atrakcyjności terenów miejskich oraz do wzrostu
wartości nieruchomości. Realizacja projektu przyczyni się również do poprawy komfortu
życia mieszkańców.
E. Termomodernizacje
1. „Termomodernizacja Zespołu Szkół przy ul. Obrzyckiej”
2. „Remont i termomodernizacja budynku LO w Obornikach wraz z pokryciem
dachowym”
3. „Termomodernizacja budynku parafialnego”
4. „Termomodernizacja wraz z remontem dachów budynków parafialnych”
Natura 2000
Obszar
55
siedlisk roślinności chronionej (wymienionej w pkt 3.3). Planowane przedsięwzięcia nie będą
miały negatywnego wpływu na warunki bytowania gatunków roślinnych i zwierzęcych występujących na tym terenie, nie będą też miały zauważalnego wpływu na stan i perspektywy
miejscowych populacji.
Planowane zadania będą miały neutralny wpływ na różnorodność biologiczną. Inwestycje termomodernizacyjne nie wpłyną na zmianę liczebności gatunków zwierzęcych, ani
nie spowodują redukcji liczby gatunków.
Ludzie
Zaplanowane projekty będą wpływały pozytywnie i długoterminowo na mieszkańców
Obornik. Inwestycje przyczynią się do poprawy sytuacji społecznej, gospodarczej
i przestrzennej w mieście oraz przyczynią się bezpośrednio do poprawy standardu życia
mieszkańców, wzrostu atrakcyjności terenu i poprawy stanu zagospodarowania przestrzeni
miejskiej.
56
Zwierzęta
Obszar objęty inwestycjami jest terenem miejskim, zurbanizowanym, silnie przekształconym przez człowieka. Planowane przedsięwzięcia nie wpłyną w sposób zauważalny
na warunki bytowania gatunków miejskich. W warunkach miejskich żyją niewielkie populacje zwierząt, które w większości są gatunkami synantropijnymi. Inwestycja w żaden sposób
nie wpłynie negatywnie na chronione gatunki występujące na terenach obszarów ochrony.
Niemniej stałymi bywalcami naszych miast są: jerzyki, wróble, mazurki, kawki, gołębie miejskie, pustułki, sikory, jaskółki oknówki. Wszystkie wymienione powyżej gatunki
są na terenie Polski objęte ochroną gatunkową.
Rośliny
Realizacja projektów związanych z termomodernizacją istniejących obiektów
nie wpłynie w sposób zauważalny na roślinność miejską, gdyż nie będą one wywierały bezpośredniego oddziaływania na sferę świata roślin.
Woda
Realizowane projekty w zakresie termomodernizacji obiektów nie wpłyną w sposób
zauważalny na środowisko wodne, gdyż nie będą wywierały bezpośredniego oddziaływania
na te zasoby.
Powietrze
Realizacja planowanych inwestycji będzie miała pozytywny wpływ na powietrze atmosferyczne. Termomodernizacja budynków ograniczy nieefektywny sposób spalania węgla
w domowych piecach grzewczych i lokalnych kotłowniach węglowych, co powoduje uciążliwą niską emisję gazów podczas sezonu grzewczego.
Powierzchnia ziemi
Realizacja inwestycji nie wpływa w sposób zauważalny na powierzchnię ziemi. Negatywne skutki mogą być odczuwalne jedynie w okresie prac związanych z realizacją działa57
nia. Mogą spowodować lokalne i czasowe zmiany powierzchni ziemi, ograniczone do okresu
trwania prac. Należy jednak założyć, że po zakończeniu prac wszelkie niedogodności zostaną
usunięte. Pozytywne skutki będzie można zaobserwować zaraz po uprzątnięciu terenu budowy i polegają na uporządkowaniu powierzchni wokół obiektów.
Krajobraz
Inwestycje będą miały pozytywny, bezpośredni i stały wpływ na krajobraz miasta. Poprawi się atrakcyjność i wizerunek miasta. Dzięki przewidzianym w ramach projektu działaniom znacznie poprawi się krajobraz miasta, które zdecydowanie zyska na wartości.
Klimat
Zasoby naturalne
Zabytki
Inwestycje będą miały neutralny wpływ na zabytki miasta. Poprawiona zostanie jednak ogólna estetyka miasta, która stanowić będzie o atrakcyjności Obornik.
Dobra materialne
Realizacji inwestycji wpłynie na poprawę stanu zagospodarowania przestrzeni publicznej i przyczyni się do wzrostu atrakcyjności terenów centrum miasta oraz do wzrostu
wartości sąsiednich nieruchomości.
58
F. Budowa, przebudowa obiektów sportowych
1. „Budowa boiska o sztucznej nawierzchni na terenie Obornickiego Centrum
Sportu”
2. „Budowa kortów tenisowych na terenie Obornickiego Centrum Sportu”
3. „Zagospodarowanie i modernizacja pływalni”
4. „Poszerzenie oferty kompleksu sportowo - rekreacyjnego”
Natura 2000
Obszar
Inwestycje polegały będą na podniesieniu atrakcyjności sportowo – rekreacyjnej
miasta. Prace prowadzone będą w pasie istniejącej zabudowy, w obrębie terenów wymagających wsparcia. Nie przewiduje się działań związanych z wycinką drzew czy zniszczeniem
siedlisk roślinności chronionej (wymienionej w pkt 3.3).
Planowane przedsięwzięcia nie będą miały negatywnego wpływu na warunki bytowania gatunków roślinnych i zwierzęcych występujących na tym terenie, nie będą też miały
zauważalnego wpływu na stan i perspektywy miejscowych populacji.
59
się do życia
i zielni ozdobnej (proces całkowicie sztuczny). Istotnym działaniem jest prawidłowe urządzenie, tworzenie skwerów, zieleńców, itp. w taki sposób, aby w jak najmniejszym zakresie
Ludzie
Obornik. Inwestycje z zakresu infrastruktury społecznej przyczynią się do poprawy sytuacji
Zwierzęta
60
Rośliny
zielonych.
Woda
Przyjęte projekty będą miały neutralny wpływ na jakość wód, niemniej w ich zakres
wchodzą prace związane z wodami opadowymi. Odwodnienie terenu będzie miało pozytywny aspekt, z uwagi na ograniczenie możliwości przedostawania się zanieczyszczonych ścieków opadowych do zasobów wodnych.
Powietrze
Projekty w zakresie budowy, przebudowy obiektów sportowych nie wpłyną w sposób
zauważalny na jakość powietrza. Ewentualna uciążliwość może być związana z emisją pyłów
w czasie prowadzonych prac związanych z realizacją przedsięwzięć, niemniej ograniczona
do okresu trwania określonych robót.
Powierzchnia ziemi
Wykonanie analizowanych inwestycji może spowodować zarówno pozytywne,
jak i negatywne oddziaływania i skutki w zakresie analizowanego zagadnienia. Prace związane z realizacją działań mogą spowodować lokalne i czasowe zmiany powierzchni ziemi, ograniczone do okresu trwania prac. Należy jednak przyjąć, że po zakończeniu prac wszelkie niedogodności zostaną usunięte.
Inwestycje te prowadzone będą na terenach silnie przekształconych i ich zaletą będzie
poprawa wizerunku miasta jak i jakości przestrzeni publicznej. Jednak słabą stroną będzie
tu fakt zmniejszenia się powierzchni biologicznie czynnej w wyniku zabudowy, m.in. przez
61
budowę boiska o sztucznej nawierzchni i kortów tenisowych na terenie Obornickiego Centrum Sportu.
Należy tu stwierdzić, że pozytywne aspekty zagospodarowania terenu będą niewątpliwie większe od oddziaływań negatywnych. Analizowane inwestycje wpłyną na poprawę
wizerunku miasta i poprawią jakość przestrzeni publicznej.
Krajobraz
Poprawi się atrakcyjność i wizerunek miasta. Inwestycje przyczynią się do poprawy jakości
przestrzeni publicznej, ogólnodostępnej, a także do wzrostu atrakcyjności całego miasta.
Dzięki przewidzianym działaniom znacznie poprawi się krajobraz miasta, które zdecydowanie zyska na wartości.
Klimat
Zasoby naturalne
Zabytki
Dobra materialne
Zaplanowane przedsięwzięcia wpłyną na poprawę stanu zagospodarowania przestrzeni publicznej i przyczynią się do wzrostu atrakcyjności terenów miejskich oraz
do wzrostu wartości nieruchomości. Realizacja projektu przyczyni się również do poprawy
komfortu życia mieszkańców.
62
G. Renowacje obiektów sakralnych
1.
2.
3.
4.
„Renowacja Kościoła Św. Józefa Oblubieńca NMP”
„Renowacja Kościoła Świętego Krzyża”
„Wymiana posadzki w Kościele Najświętszej Marii Panny Wniebowziętej”
„Renowacja organ w Kościele Najświętszej Marii Panny Wniebowziętej”
Natura 2000
Obszar dysfunkcyjny w Obornikach, ujęty w Lokalnym Programie Rewitalizacji znajduje się na terenach cennych przyrodniczo, są to: Rezerwat Słonawy, Dolina Wełny
Analizowane inwestycje zmierzają do poprawy stanu technicznego
istniejących
obiektów sakralnych. Przewidziane inwestycje przeprowadzone zostaną jedynie w pasie istniejącej zabudowy, w obrębie obiektów wymagających wsparcia. Działania te nie stworzą
zagrożenia w postaci wycinki drzew czy zniszczenia siedlisk roślinności chronionej (wymienionej w pkt 3.3). Planowane przedsięwzięcia nie będą miały negatywnego wpływu na warunki bytowania gatunków roślinnych i zwierzęcych występujących na tym terenie, ani zauważalnego wpływu na stan i perspektywy miejscowych populacji.
z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zmianami), który zabrania podejmowania działań mogących w istotny sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt, a także w istotny sposób wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000.
63
się do życia
zauważalny na różnorodność biologiczną.
Ludzie
Obornik. Inwestycje w przestrzeni obiektów sakralnych przyczynią się do poprawy sytuacji
przestrzennej w mieście. Przedsięwzięcia te są niezwykle ważne dla mieszkańców Obornik,
ponieważ dotyczą sfery religijnej.
Zwierzęta
na warunki bytowania gatunków zwierząt tu występujących (głównie gatunki synantropijne), nie będą też miały zauważalnego wpływu na stan i perspektywy miejscowych populacji.
Realizacja analizowanych przedsięwzięć, z uwagi na ich charakter nie będzie miała
wpływu na drożność korytarzy ekologicznych. Realizacja inwestycji umożliwi zachowanie
naturalnych środowisk na obszarze miasta i gminy jak: rezerwatu Słonawy, obszary Natura
2000 - Dolina Wełny i Puszcza Notecka. Realizacja przedsięwzięć nie zakłóci migracji ptaków oraz ekspansji nowych gatunków fauny.
Rośliny
zielonych.
Planowane przedsięwzięcia, z uwagi na ich specyfikę i lokalizację, nie będą miały
negatywnego wpływu na warunki bytowania gatunków roślinnych chronionych. Pozostaną
bez zauważalnego wpływu na stan i perspektywy miejscowych populacji. Inwestycje
w większości zostaną przeprowadzone na terenie zurbanizowanym, co nie stwarza zagrożenia
dla występujących na obszarze chronionych gatunków roślin. Tak więc nie ma zagrożenia
wycinką drzew czy zniszczeniem siedlisk roślinności chronionej (wymienionej w pkt 3.3).
Woda
64
Planowane inwestycje nie wpłyną w sposób zauważalny na jakość wód, gdyż nie będą wywierały bezpośredniego oddziaływania na ich zasoby.
Powietrze
Realizacja projektów w zakresie renowacji obiektów sakralnych nie wpłynie w sposób
zauważalny na jakość powietrza. Ewentualna uciążliwość może być związana z emisją pyłów
w czasie prowadzonych prac związanych z realizacją przedsięwzięć, niemniej ograniczona
do okresu trwania ustalonych robót.
Powierzchnia ziemi
Wykonanie analizowanych inwestycji będzie nie wpłynie w sposób zauważalny
wpływ na powierzchnię ziemi, gdyż nie będą one bezpośrednio z nią związane.
Krajobraz
Poprawi się atrakcyjność i wizerunek miasta. Odrestaurowane obiekty i zagospodarowane
przestrzenie przyczynią się do poprawy jakość przestrzeni publicznej, ogólnodostępnej,
a także do wzrostu atrakcyjności całego miasta. Dzięki przewidzianym działaniom znacznie
poprawi się krajobraz miasta, które zdecydowanie zyska na wartości.
Klimat
Zasoby naturalne
Zabytki
Inwestycje będą miały pozytywny wpływ na zabytki miasta, również dodatnio
wpłyną na wzrost atrakcyjności Obornik jako miejsca zamieszkania, a tym samym na zadowolenie mieszkańców. Realizacja planowanych przedsięwzięć pozwoli na podniesienie
65
atrakcyjności zabytkowych obiektów sakralnych, dzięki czemu podniesiona zostanie turystyczna atrakcyjność całego miasta.
Dobra materialne
Zaplanowane przedsięwzięcia wpłyną na poprawę stanu obiektów sakralnych przez co przyczyni się do wzrostu atrakcyjności przestrzeni miejskiej.
5. Rozwiązania mające na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację
przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko, w tym także na obszar
Natura 2000
„Lokalny Program Rewitalizacji dla miasta Oborniki w latach 2012-2020 przewiduje
przede wszystkim działania w sferach: społecznej, gospodarczej i przestrzennej. Żadna
z inwestycji wskazanych do realizacji w ramach rewitalizacji nie zakłada podnoszenia wartości środowiska przyrodniczego w mieście, jako celu priorytetowego. Projekty te uwzględniają
jednak aspekt środowiskowy, jako istotny przy realizacji celów głównych. LPR nie przewiduje inwestycji, które stanowiłyby w sposób oczywisty zagrożenia dla środowiska lub takich,
w których degradacja środowiska służyłaby osiągnięciu celów społecznych, gospodarczych
i przestrzennych. Zakłada się jednak, że realizacja niektórych projektów może w niewielkim
stopniu ingerować w różne elementy środowiska. Jednakże oddziaływania te będą miały charakter odwracalny i będą występowały krótkoterminowo.
Możliwe negatywne oddziaływanie na środowisko inwestycji wymienionych w projekcie
można ograniczyć poprzez wykonanie prawidłowego projektu, uwzględniającego potrzeby
ochrony środowiska zarówno na etapie budowy, jaki i w fazie eksploatacji.
Faza realizacji
Ogólne możliwe do zastosowania działania mające na celu zapobieganie i ograniczanie negatywnych oddziaływań na środowisko na etapie realizacji przedsięwzięcia będą następujące:
- ochrona zwierząt
Podstawowym aktem prawnym, który reguluje ochronę ptaków podczas prowadzenia
prac termomodernizacyjnych, remontów i innych prac budowlanych jest ustawa o ochronie
przyrody. Zgodnie z art. 52 ust. 1 tej ustawy, z uszczegółowionym zapisem § 7 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 października 2011 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. Nr 237 poz.1419), obowiązuje zakaz zabijania, okaleczania, chwytania, niszczenia jaj, gniazd i innych schronień oraz umyślnego płoszenia i niepokojenia oraz niszczenia ich
66
siedlisk i ostoi. Stałymi bywalcami naszych miast są: jerzyki, wróble, mazurki, kawki, gołębie
miejskie, pustułki, sikory, jaskółki oknówki. Wszystkie wymienione powyżej gatunki są
Dlatego też przy planowaniu prac remontowych i termomodernizacyjnych budynków
mieszkalnych zostanie wzięty pod szczególną uwagę sezon lęgowy ptaków w celu ustalenia
odpowiedniego terminu prowadzenia tych robót.
W ramach prac poprzedzających inwestycję inwestor dokona wstępnego rozpoznania,
tj. przeprowadzi inwentaryzację przyrodniczą, opinię ornitologiczną poprzez:

określenie gatunków, ich liczebności oraz lokalizacji schronień,

wskazanie metod i terminów prowadzenia prac,

określenie sposobów kompensacji utraconych miejsc lęgowych.
Obserwacja siedlisk chronionych gatunków ptaków rozpoczęta zostanie w roku poprzedzającym planowaną termomodernizację budynku i prowadzona w miesiącach od marca do listopada;
- ochrona powierzchni ziemi:
Zapobieganie zanieczyszczeniu powierzchni ziemi związane będzie głównie z taką organizacją placu budowy, aby na jego terenie i w okolicy nie pozostawały resztki materiałów budowlanych, takich jak masy bitumiczne, które mogłyby powodować zanieczyszczenie gruntu.
Ponadto, w trakcie realizacji przedsięwzięć podejmowane będą działania zmierzające do zapewnienia należytego stanu technicznego wykorzystywanych maszyn i urządzeń w celu zminimalizowania możliwości wycieku z nich substancji niebezpiecznych (olej, benzyna). Wytwarzane w trakcie budowy odpady komunalne i budowlane będą składowane czasowo
w miejscach do tego przeznaczonych, przy czym odpady niebezpieczne będą magazynowane
w specjalistycznych pojemnikach. Wszystkie wytworzone odpady będą przekazane
do unieszkodliwienia i odzysku poza teren przedsięwzięcia. Gospodarka odpadami będzie
prowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami;
- zapobieganie zanieczyszczeniom oraz skażeniom wód powierzchniowych i podziemnych:
przeciwdziałanie grupie zagrożeń wód powierzchniowych i podziemnych na etapie budowy
będzie zależało od odpowiedniej organizacji robót i lokalizacji zaplecza oraz bazy sprzętowej,
tak, aby nie stanowiły one zagrożenia, ani wyciekami eksploatacyjnymi, ani wyciekami awaryjnymi. Podobnie jak w przypadku ochrony powierzchni ziemi ograniczenie możliwości zanieczyszczenia wód podziemnych i powierzchniowych będzie wiązało się z koniecznością
wyeliminowanie zdarzeń sprzyjających przedostawaniu się substancji niebezpiecznych zawar67
tych w wytwarzanych odpadach oraz płynów eksploatacyjnych z wykorzystywanych urządzeń do środowiska wodnego. Realizacja powyższego będzie polegała na podejmowaniu
działań tożsamych jak w przypadku eliminacji potencjalnych zagrożeń powierzchni ziemi;
- ochrona przed hałasem:
wzmożony hałas w trakcie trwania robót wynikający z pracy maszyn, urządzeń i samochodów
będzie minimalizowany poprzez zastosowanie sprawdzonych, dobrze konserwowanych, posiadających właściwe atesty maszyn, urządzeń i samochodów;
- ochrona powietrza atmosferycznego:
faza budowy, z punktu widzenia ochrony powietrza, będzie wiązała się z emisją spalin
z silników pojazdów i maszyn roboczych oraz pyleniem z dróg i powierzchni terenu objętych
pracami ziemnymi. W trakcie realizacji emisja zanieczyszczeń będzie posiadała charakter
czasowy i lokalny, i będzie zmieniała się w zależności od miejsca i fazy realizacji robót, i
zniknie wraz z ich zakończeniem.
Faza eksploatacji
W celu ograniczania negatywnych oddziaływań przedsięwzięcia na środowisko w trakcie jego
normalnej eksploatacji zastosowano następujące rozwiązania:
- ochrona powierzchni ziemi:
W wyniku eksploatacji dróg, gleby w jej sąsiedztwie mogłyby zostać zanieczyszczone przez
ścieki opadowe i roztopowe. W celu zapobiegania i ograniczania tego zjawiska zaplanowano
odbudowę sieci kanalizacji deszczowej, która przyczyni się do zmniejszenia zagrożenia
przedostawaniem się zanieczyszczeń znajdujących się w spływających wodach opad owych do gleby.
Z uwagi na fakt, iż eksploatacja infrastruktury społecznej i technicznej wykonanej
w najlepszej technologii nie będzie powodowała negatywnych oddziaływań na powierzchnie ziemi, ani na inne aspekty środowiskowe, nie zaplanowano rozwiązań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych o ddziaływań na środowisko.
Dodatkowym ograniczeniem możliwych negatywnych oddziaływań na środowisko może
być zastosowanie najlepszych i najtrwalszych technologii, materiałów i rozwiązań konstrukcyjnych;
68
- zapobieganie zanieczyszczeniom oraz skażeniom wód powierzchniowych i podziemnych:
W wyniku eksploatacji dróg wody powierzchniowe i podziemne w jej sąsiedztwie mogłyby
zostać
zanieczyszczone,
np.
przez
substancje
ropopochodne
spływające
razem
z wodami opadowymi lub roztopowymi. Niemniej, w ramach budowy i przebudowy dróg
zaplanowano także odbudowę kanalizacji deszczowej, w najlepszej technologii i przy użyciu
najodpowiedniejszych materiałów, co zapobiegnie zanieczyszczeniom oraz skażeniom wód.
Eksploatacja infrastruktury społecznej i technicznej wykonanej w najlepszej technologii
nie będzie powodowała negatywnych oddziaływań na środowisko. Inwestycje nie będą
miały wpływu na standard wód otaczającego środowiska.
Jednym z priorytetowych celów realizacji projektu, poza poprawą komfortu życia mieszkańców, jest właśnie poprawa stanu środowiska, w szczególności poprzez zapobieganie
przedostawania się zanieczyszczeń ścieków do wód powierzchniowych i podziemnych.
- ochrona przed hałasem:
Eksploatacja powstałej w ramach Lokalnego Programu Rewitalizacji infrastruktury
nie będzie powodowała negatywnych oddziaływań na środowisko (w zakresie hałasu),
nie zaplanowano rozwiązań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompens ację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko.
- ochrona powietrza atmosferycznego:
Eksploatacja powstałej w ramach Lokalnego Programu Rewitalizacji infrastruktury
nie będzie powodowała negatywnych oddziaływań na środowisko (w zakresie powietrza
atmosferycznego), nie zaplanowano rozwiązań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko.
W wyniku realizacji ustaleń LPR nie zaistnieją straty w obszarach chronionych położonych w granicach miasta i w jego sąsiedztwie, w tym zwłaszcza w sieci Natura 2000.
5.1. Rozwiązania alternatywne do rozwiązań zawartych w Projekcie
„Lokalny Program Rewitalizacji dla miasta Oborniki” jest konkretnym opracowaniem
perspektywicznym określającym szczegółowo planowane działania zmierzające do ożywienia
sfery społecznej, gospodarczej i przestrzennej miasta.
Zadania inwestycyjne, które będę realizowane w ramach LPR, mają w większości dodatnie lub neutralne oddziaływanie na środowisko. Możliwe jest jednak osłabienie któregoś
z elementów w trakcie realizacji, ale po przeprowadzeniu inwestycji wszelkie niedogodności
69
zostaną natychmiast usunięte. Oceniając wpływ na różne elementy środowiska należy zauważyć, że zmiany pozytywne będą istotne i zauważalne, podczas gdy prognozowane zmiany
negatywne dotyczyć będą niewielkiej skali oddziaływania. W związku z tym, poszukiwanie
rozwiązań alternatywnych jest bezcelowe, dlatego też, w tym kontekście trudno wskazywać
inne rozwiązania.
Lokalny Plan Rewitalizacji jest koncepcją przebudowy i rewitalizacji społecznej
i przestrzennej miasta, która w sposób spójny i całościowy pozwala osiągnąć zamierzone
efekty. Wprowadzenie rozwiązań alternatywnych kwestionowałoby całość wizji przebudowy
i rozwoju wyznaczonego terenu. O rozwiązaniach alternatywnych nie można więc mówić w
kontekście ogólnej koncepcji rewitalizacji miasta, jednakże na etapie wdrażania LPR
i realizacji jego działań może się pojawić potrzeba wariantowania.
Dla przyjętych w Programie rozwiązań, na etapie ich wdrażania, można zaproponować następujące alternatywy:
·
wybór innych od pierwotnie zakładanych, funkcji dla obszaru,
·
inna koncepcja zagospodarowania przestrzeni w terenów zielonych;
·
zmiana kolejności działań wynikająca z nakładania się prac, bądź też z zachwiania
harmonogramu robót lub też innych czynników, które w chwili obecnej trudno określić;
·
wybór innych materiałów budowlanych i technologii wykonania.
Jako alternatywę należy również wziąć pod uwagę brak realizacji projektu LPR, który został
omówiony w rozdziale 3.4 „Potencjalne zmiany stanu środowiska naturalnego w przypadku
braku realizacji Lokalnego Programu Rewitalizacji”.
Metodologia opracowania Prognozy nakazuje dokonanie propozycji rozwiązań alternatywnych w stosunku do przewidywanych w projekcie dokumentu rozwiązań, które pozwoliłyby osiągnąć zamierzone cele przy mniejszej skali uciążliwości i oddziaływań na różne
elementy środowiska. Oceniając wpływ na różne elementy środowiska należy zauważyć, że
zmiany pozytywne będą istotne i zauważalne, podczas gdy prognozowane zmiany negatywne
będą niewielkie i zauważalne jedynie w fazie wdrażania i realizacji inwestycji (budowy).
5.2. Metody analizy skutków realizacji postanowień Projektu
Wykonanie zaplanowanych działań w ramach projektu zintegrowanego LPR dla miasta Oborniki przyczyni się do osiągnięcia zarówno materialnych jak i szerzej rozumianych
efektów. Materialne, bezpośrednie efekty realizacji przedsięwzięcia mierzone konkretnymi
70
wielkościami to produkty, natomiast korzyści beneficjenta wynikające z zakończenia projektów w związku ze zrealizowanymi kompleksowo działaniami to rezultaty.
Efekty działań planowanych w ramach Lokalnego Programu Rewitalizacji mierzone
będą za pomocą wskaźników produktu i rezultatu. Proces monitorowania polega na systematycznym zbieraniu i analizie danych ilościowych i jakościowych dotyczących realizowanych
w ramach LPR projektów.
Główny cel monitorowania to zapewnienie prawidłowego przebiegu realizacji projektów poprzez wczesne wykrywanie ewentualnych nieprawidłowości. Obowiązkiem beneficjenta jest monitorowanie efektów realizacji projektu oraz przedkładanie informacji w formie
raportu Instytucji Zarządzającej minimum raz w roku.
Podprojekty w ramach Projektu Zintegrowanego LPR objęte są jednolitą procedurą
kontroli. Podmiotem odpowiedzialnym za wdrażanie i kontrolę nad Lokalnym Programem
Rewitalizacji dla miasta Oborniki będzie Urząd Miejski w Obornikach. Szczególną pieczę
sprawował będzie tu Burmistrz Obornik. Funkcję Instytucji Zarządzającej i koordynującej
realizację
Programu
będzie
pełnił
powołany
przez
Burmistrza
Obornik
Zespół
ds. rewitalizacji. Do jego zadań w ramach monitoringu należało będzie podejmowanie,
m.in. działań polegających na dokonywaniu systematycznej, okresowej oceny stopnia realizacji działań zapisanych w dokumencie, w tym:

stopnia zaawansowania i terminowości realizacji zaplanowanych zadań,

stopnia realizacji zakładanych wskaźników.
Do monitorowania postępów we wdrażaniu Lokalnego Programu Rewitalizacji
dla miasta Oborniki (w miarę potrzeb) będą również angażowani przedstawiciele Policji,
Ośrodka Kultury, OPS, Organizacji Pozarządowych itp.
Obowiązek oceny pracy oraz sprawozdania z minionego roku będzie należał do Rady
Miejskiej w Obornikach. Rada Miejska w Obornikach w toku ewaluacji określi faktyczne
efekty zrealizowanych projektów. Ocena dotyczyć będzie w szczególności kryterium:

skuteczności – ustalenie, czy cele określone na etapie programowania zostały osiągnięte,

efektywności - porównanie zaangażowanych zasobów finansowych z rzeczywistymi
osiągnięciami na poziomie produktu i rezultatu,

użyteczności - ocena faktycznych efektów za pomocą wskaźników produktu i rezultatu
w nawiązaniu do wcześniej zdefiniowanych potrzeb i problemów.
71
Powołany Zespół ds. rewitalizacji będzie także odpowiedzialny za dokonywanie corocznych analiz skutków realizacji postanowień LPR dla miasta Oborniki w zakresie ich oddziaływania na środowisko.
Przedmiotem wyżej wymienionej analizy będzie ocena i ciągły monitoring wpływu
poszczególnych etapów realizacji wymienionych w LPR przedsięwzięć na stan środowiska,
w szczególności na:
- jakość powietrza atmosferycznego,
- stan wód powierzchniowych i podziemnych,
- poziom hałasu,
- stan jakości gleb,
- prawidłową gospodarkę odpadami.
Analizę i monitoring zespół prowadził będzie w oparciu o publikowane przez Wojewódzki
Inspektorat Ochrony Środowiska w Poznaniu wyniki ocen stanu środowiska w poszczególnych aspektach (podstawa: państwowy monitoring środowiska).
5.3. Wskazanie napotkanych trudności wynikających z niedostatków techniki lub luk
we współczesnej wiedzy
Analiza Lokalnego Programu Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012-2020 pozwoliła stwierdzić jego duże szanse na powodzenie ze względu na realne możliwości osiągnięcia zakładanych efektów. Wdrażanie LPR oparte będzie na obecnie powszechnie znanych i używanych metodach, technikach i technologiach. Okres realizacji od roku 2012
do 2020 daje możliwość swobody w działaniu. Zamierzenia zawarte w dokumencie nie
napotkały problemów w przebiegu ich realizacji.
6. Oddziaływania transgraniczne związane z realizacja Lokalnego Programu
Rewitalizacji dla Miasta Oborniki
Z Konwencji o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym,
sporządzonej w Espoo dnia 25 lutego 1991 roku oraz z ustawy Prawo Ochrony Środowiska
wynika obowiązek rozważenia możliwości transgranicznego oddziaływania na środowisko
planowanych przedsięwzięć. Specjalnej analizie powinny podlegać inwestycje zlokalizowane
blisko granic państwa, a także te realizowane dalej, ale ze względu na rozmiar przedsięwzięcia mogące powodować znaczące emisje lub zmiany w środowisku. Miasto Oborniki nie jest
położone w bezpośrednim sąsiedztwie innych państw, w obszarze przygranicznym, a realiza72
cja LPR nie powoduje żadnych konsekwencji dla ewentualnych skutków środowiskowych,
których charakter mógłby posiadać znaczenie transgraniczne. Skala przedsięwzięć zaproponowanych do realizacji w ramach Programu ma charakter regionalny i ewentualne negatywne
oddziaływanie tych przedsięwzięć będzie miało zasięg lokalny. Na etapie prognozy stwierdzono, że realizacja LPR nie wskazuje możliwości negatywnego transgranicznego oddziaływania na środowisko mogącego objąć terytorium innych państw.
7. Streszczenie w języku niespecjalistycznym
Wstęp. Przedmiot Prognozy
Ramy prawne Prognozy, w tym jej zakres i metodologia wynikają bezpośrednio
z ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, która jest przeniesieniem do prawodawstwa polskiego postanowień Dyrektywy
2001/42/WE z dnia 27 czerwca 2001r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów
i programów na środowisko.
Celem niniejszej Prognozy jest identyfikacja możliwych oddziaływań na środowisko, które byłyby wynikiem realizacji Lokalnego Programu Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012 – 2020, a także ocena czy ustalenia Programu będą miały wpływ na stan
środowiska przyrodniczego, jakość życia mieszkańców, otoczenie kulturowe oraz stan dóbr
materialnych, jak również określenie, jakie skutki może mieć potencjalne oddziaływanie
projektów na środowisko.
Analiza zawartości Lokalnego Programu Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata
2012-2020
W tej części Prognozy przedstawiono skróconą charakterystykę zawartości Programu,
m.in. przedstawiono:
- zidentyfikowane problemy w sferze przestrzennej, społecznej i gospodarczej miasta Oborniki;
- sprawy związane z wyborem obszaru rewitalizacji oraz określonymi problemami występującymi na obszarze wsparcia (z podaniem grup wymagających wsparcia);
- kwestię planowanych działań na obszarze zdegradowanym (plan finansowy wykonania programu rewitalizacji).
73
Wskazano na cel Lokalnego Programu Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 20122020 jakim jest stworzenie warunków dla przekształceń funkcjonalnych, społecznych
i gospodarczych na obszarze miasta Oborniki, a także na powiązania Programu z innymi dokumentami kształtującymi politykę miejską i regionalną.
Sporządzając Prognozę wykorzystano następujące dokumenty strategiczne, szczebla regionalnego i lokalnego, odnoszące się bezpośrednio jak i pośrednio do ochrony środowiska:
·
Lokalny Program Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012-2020,
·
·
·
·
Plan Rozwoju Lokalnego wraz ze Strategią Rozwoju Miasta i Gminy Oborniki na lata
2006-2013,
·
Program Ochrony Środowiska dla Miasta i Gminy Oborniki na lata 2012-2015
z perspektywą na lata 2016-2019.
Za obszar dysfunkcyjny wyznaczony do rewitalizacji uznano centrum miasta (rynek,
dworzec kolejowy i targowisko miejskie), wschodnią część miasta (obiekty produkcyjne,
składowe i magazynowe, jezioro, dużą ilość terenów zielonych) oraz południową część miasta
wraz ze stadionem miejskim, który boryka się z licznymi problemami, m.in. w zakresie złego
stanu infrastruktury technicznej, w tym drogowej, fatalnego stanu technicznego wielu obiektów użyteczności publicznej, w tym infrastruktury rekreacyjno-turystyczno-wypoczynkowej,
jak i w zakresie szeroko rozumianego ładu przestrzennego w mieście. Zdefiniowane problemy
są przyczyną wielu niekorzystnych procesów społecznych, gospodarczych i przestrzennych
występujących na omawianym obszarze.
Charakterystyka i stan środowiska na obszarach objętych przewidywanym oddziaływaniem.
Rozdział 3 zawiera charakterystykę i opis stanu środowiska na obszarach objętych
przewidywanym oddziaływaniem. Opisane zostały:

abiotyczne elementy środowiska (położenie miasta, budowa geologiczna, surowce,
klimat, gleby, wody powierzchniowe i podziemne, powietrze, hałas, fale elektromagnetyczne);

biotyczne elementy środowiska.
74
Największymi wartościami środowiska, które determinują stabilność otoczenia przyrodniczego są obszary o małym stopniu przekształcenia. Szczególnie cenne są obszary i obiekty
o dużej wartości przyrodniczej, poddane ochronie prawnej. Na terenie miasta Oborniki występują 3 formy indywidualnej ochrony przyrody ożywionej, wymienione w ustawie o ochronie przyrody. Są to rezerwaty: rezerwat faunistyczny Słonawy oraz dwa obszary Natura 2000
(Dolina Wełny i Puszcza Notecka) oraz pomniki przyrody.
Ocena jakie wartości i stan zagrożenia przyrody prezentuje miasto, są w Prognozie
punktem wyjścia do oceny, jakie będzie oddziaływanie ustaleń Programu na różne elementy
środowiska. Przedstawiając zagadnienie w sposób bardzo zwięzły należy uznać, że stan środowiska na terenach wchodzących w skład obszaru dysfunkcyjnego nie odbiega od stanu środowiska w pozostałej części miasta. Niemniej, niektóre parametry charakteryzujące środowisko zostały na obszarze analizowanym przekroczone (hałas komunikacyjny przy drogach wojewódzkich i krajowych, pył zawieszony PM10, ozon, benzo(a)piren BaP), jakość wód Warty
i Wełny).
Ważnym problemem staje się potrzeba szeroko rozumianej rewitalizacji przestrzeni
miejskiej, szczególnie w centrum miasta. Z punktu widzenia środowiska przyrodniczego,
jak i zdrowia ludzi za korzystny należy uznać wariant doprowadzenia do realizacji poszczególnych działań zapisanych w Programie. Przedsięwzięcia zaproponowane w Programie mają
charakter umożliwiający rozwój miasta przy jednoczesnym zachowaniu równowagi ekologicznej.
Ich realizacja przyczyni się do poprawy ładu przestrzennego i estetyzacji nie tylko terenów objętych bezpośrednim działaniem, ale również całego miasta. Stąd nie podejmowanie
projektowanych zadań jest nie tylko niekorzystne, ale jest zdecydowanie gorszym wariantem
(mając na uwadze przyszły rozwój miasta).
Brak działań rewitalizacyjnych spowoduje dalszą degradację niezagospodarowanej
przestrzeni oraz obniżenie jakości środowiska zurbanizowanego. Lokalny Program Rewitalizacji zakłada kontynuację i uzupełnienie działań podejmowanych w latach wcześniejszych.
Rewitalizację zamierza się tu osiągnąć przez stworzenie nowej jakości przestrzeni publicznej
miasta.
Należy tu wskazać, że niepodejmowanie działań w przestrzeni nie ma charakteru działań prośrodowiskowych. Zaniechanie realizacji projektów przewidzianych w LPR wpłynęłoby
na pogorszenie i tak złego już stanu infrastruktury społecznej i technicznej miasta, w tym na
dewastację obiektów dziedzictwa narodowego – ogólnie, na degradację przestrzeni publicz75
nej. Realizacja inwestycji ujętych w LPR wpłynie na zniwelowanie tych problemów przy
dbałości o niezwykle atrakcyjne środowisko przyrodnicze.
Analiza i ocena przewidywanych znaczących oddziaływań na środowisko związanych
z realizacja Lokalnego Programu Rewitalizacji
W rozdziale 4 zawarto opis stanu środowiska na obszarach objętych przewidywanym
znaczącym oddziaływaniem, przeanalizowano problemy i cele ochrony środowiska i określono przewidywane oddziaływania na poszczególne jego komponenty.
Dla obszaru dysfunkcyjnego dokonano analizy prognozowanych oddziaływań na 13 elementów środowiska, w tym celu scharakteryzowano spodziewane oddziaływania i ich efekty.
W celu określenia oddziaływania projektów na poszczególne elementy środowiska przeprowadzono szczegółową ocenę przedsięwzięć. Pod uwagę wzięto wpływ projektów na:
- obszary chronione, w tym obszary Natura 2000,
- różnorodność biologiczną,
- ludzi,
- zwierzęta,
- rośliny,
- wodę,
- powietrze,
- powierzchnię ziemi,
- krajobraz,
- klimat,
- zasoby naturalne,
- zabytki,
- dobra materialne.
Analizie poddano w szczególności potencjalne oddziaływanie 38 konkretnych projektów, które będą realizowane w ramach ustalenia Lokalnego Programu Rewitalizacji. Aby
uzyskać przejrzystość Prognozy zadania te zostały pogrupowane wg podobnych cech pod
względem planowanych działań i podobieństwa generowanego oddziaływania na środowisko,
stąd wyróżniono następujące grupy projektów:
A.
Projekty infrastrukturalne,
B.
Projekty rewitalizacyjne,
C.
Infrastruktura rekreacyjno – turystyczna,
76
D.
Przebudowa i renowacja budynków;
E.
Termomodernizacje,
F.
Budowa i przebudowa obiektów sportowych,
G.
Renowacje obiektów sakralnych.
Dla każdej grupy zadań dokonano charakterystyki przewidywanych oddziaływań na takie
aspekty środowiskowe jak: obszary Natura 2000, różnorodność biologiczna, ludzie, zwierzęta,
rośliny, woda, powietrze, powierzchnia ziemi, krajobraz, klimat, zasoby naturalne, zabytki,
dobra naturalne.
Uznano, że znaczna cześć projektów nie będzie w sposób zauważalny oddziaływać na
środowisko lub będą to oddziaływania o niewielkim natężeniu i na etapie realizacji mogą czasowo powodować uciążliwości. Niemniej, będą one miały proekologiczny i prospołeczny
charakter.
Większość projektów ma na celu estetyzację obszaru dysfunkcyjnego oraz stworzenie
atrakcyjnych przestrzeni publicznych, a ich oddziaływanie będzie pozytywne zarówno
w sensie środowiskowym, jak i społecznym. Nie zidentyfikowano ani jednego przedsięwzięcia, które przez dłuższy okres oddziaływać mogłoby niekorzystnie na środowisko lub spodziewane oddziaływania negatywne przewyższałyby oddziaływania pozytywne.
Rozwiązania mające na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensacje przyrodniczą
negatywnych oddziaływań na środowisko, w tym także na obszar Natura 2000.
Mając na uwadze kwestie rozwiązań mających na celu zapobieganie lub ograniczanie
negatywnych oddziaływań na środowisko należy uznać, że zaproponowane projekty
w praktyce nie będą powodowały negatywnych skutków środowiskowych.
Niemniej, w Prognozie zaproponowano ogólne zasady realizacji zadań, mające na celu łagodzenie skutków na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięć w zakresie: ochrony zwierząt,
ochrony powierzchni ziemi, zapobiegania zanieczyszczeniom
oraz skażeniom wód po-
wierzchniowych i podziemnych, ochrony przed hałasem, ochrony powietrza atmosferycznego. Przyjmuje się jednak, że realizacja niektórych projektów może w niewielkim stopniu ingerować w różne elementy środowiska, lecz będą to oddziaływania o charakterze odwracalnym i występowały krótkoterminowo.
Nie zakłada się wprowadzenia rozwiązań alternatywnych, które kwestionowałoby całość wizji przebudowy i rozwoju wyznaczonego terenu. Niemniej, można o nich mówić na etapie
wdrażania i realizacji Programu, gdy może się pojawić potrzeba wariantowania.
77
Oceniając wpływ projektów na różne elementy środowiska zauważa się, że zmiany pozytywne będą istotne i zauważalne, podczas gdy ewentualne zmiany negatywne będą niewielkie
i zauważalne jedynie w fazie wdrażania i realizacji inwestycji. Należy także uznać, że Program nie przewiduje inwestycji, które stanowiłyby w sposób oczywisty zagrożenia dla środowiska lub takich, w których degradacja środowiska służyłaby osiągnięciu celów społecznych, gospodarczych i przestrzennych. Efekty środowiskowe będą dodatkowymi korzyściami
wynikającymi z realizacji Lokalnego Programu Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata
2012-2020.
i przestrzennej miasta, które jest koncepcją spójną i całościową, pozwalającą osiągnąć zamierzone efekty. Wprowadzenie rozwiązań alternatywnych kwestionowałoby całość wizji przebudowy i rozwoju wyznaczonego terenu. O rozwiązaniach alternatywnych nie można więc
mówić w kontekście ogólnej koncepcji rewitalizacji miasta, jednakże na etapie wdrażania
LPR i realizacji jego działań może się pojawić potrzeba wariantowania.
Dla przyjętych w Programie rozwiązań, na etapie ich wdrażania można zaproponować następujące alternatywy:
·
·
·
zmiana kolejności działań wynikająca z nakładania się prac, bądź też z zachwiania
harmonogramu robót lub też inne czynniki, które w chwili obecnej trudno określić;
·
braku realizacji Lokalnego Programu Rewitalizacji”. Metodologia opracowania Prognozy
nakazuje dokonanie propozycji rozwiązań alternatywnych w stosunku do przewidywanych
w projekcie dokumentu rozwiązań, które pozwoliłyby osiągnąć zamierzone cele przy
mniejszej skali uciążliwości i oddziaływań na różne elementy środowiska. Oceniając wpływ
na różne elementy środowiska należy zauważyć, że zmiany pozytywne będą istotne
i zauważalne, podczas gdy prognozowane zmiany negatywne będą niewielkie i zauważalne
jedynie w fazie wdrażania i realizacji inwestycji (budowy).
Wykonanie zaplanowanych działań w ramach projektu zintegrowanego LPR dla miasta Oborniki przyczyni się do osiągnięcia zarówno materialnych jak i szerzej rozumianych
efektów. Materialne, bezpośrednie efekty realizacji przedsięwzięcia mierzone konkretnymi
78
wielkościami to produkty, natomiast korzyści beneficjenta wynikające z zakończenia projektów w związku ze zrealizowanymi kompleksowo działaniami to rezultaty.
Główny cel monitorowania to zapewnienie prawidłowego przebiegu realizacji projektów poprzez wczesne wykrywanie ewentualnych nieprawidłowości. Obowiązkiem beneficjenta jest monitorowanie efektów realizacji projektu oraz przedkładanie informacji w formie
raportu Instytucji Zarządzającej minimum raz w roku. Podprojekty w ramach Projektu Zintegrowanego LPR objęte są jednolitą procedurą kontroli. Podmiotem odpowiedzialnym
za wdrażanie i kontrolę nad Lokalnym Programem Rewitalizacji dla miasta Oborniki będzie
Urząd Miejski w Obornikach. Szczególną pieczę sprawował będzie tu Burmistrz Obornik.
Funkcję Instytucji Zarządzającej i koordynującej realizację Programu będzie pełnił powołany
przez Burmistrza Obornik Zespół ds. rewitalizacji. Do jego zadań w ramach monitoringu należało będzie podejmowanie, m.in. działań polegających na dokonywaniu systematycznej,
okresowej oceny stopnia realizacji działań zapisanych w dokumencie, w tym:


Do monitorowania postępów we wdrażaniu Lokalnego Programu Rewitalizacji dla
miasta Oborniki (w miarę potrzeb) będą również angażowani przedstawiciele Policji, Ośrodka
Kultury, OPS, Organizacji Pozarządowych itp.
Miejskiej w Obornikach. Rada Miejska w toku ewaluacji określi faktyczne efekty zrealizowanych projektów. Ocena dotyczyć będzie w szczególności kryterium:

skuteczności - ustalenie czy cele określone na etapie programowania zostały osiągnięte,


Powołany Zespół ds. rewitalizacji będzie także odpowiedzialny za dokonywanie co-
rocznych analiz skutków realizacji postanowień LPR dla miasta Oborniki w zakresie ich oddziaływania na środowisko.
79
- poziom hałasu,
Analizę i monitoring Zespół prowadził będzie w oparciu o publikowane przez Wojewódzki
Inspektorat Ochrony Środowiska w Poznaniu wyniki ocen stanu środowiska w poszczególnych aspektach (podstawa: państwowy monitoring środowiska).
Oddziaływania transgraniczne związane z realizacją Lokalnego Programu Rewitalizacji
W przedmiotowej Prognozie wykazano, że realizacja Lokalnego Programu Rewitalizacyjnego dla miasta Oborniki na lata 2012-2020 nie spowoduje żadnych konsekwencji
dla ewentualnych skutków środowiskowych, których charakter mógłby posiadać znaczenie
transgraniczne. Skala przedsięwzięć zaproponowanych do realizacji w ramach Programu
ma charakter regionalny i ewentualne negatywne oddziaływanie tych przedsięwzięć będzie
miało zasięg lokalny. Stwierdza się zatem brak możliwości wystąpienia negatywnych oddziaływań o charakterze transgranicznym, mogących objąć terytorium innych państw.
Sumując, Lokalny Plan Rewitalizacji dla miasta Oborniki w latach 2012-2020
należy ocenić jako program o charakterze prośrodowiskowym, zarówno w sferze oddziaływań bezpośrednich jak i pośrednich. Brak jest ustaleń, które dyskwalifikowałyby
go ze względu na skalę i charakter oddziaływania na środowisko.
80
Podsumowanie na podstawie art. 55 ust.3 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r.
środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.)
Podstawa prawna
Podsumowanie sporządzono na podstawie art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r.
środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.).
Zgodnie z art. 46 pkt 2 w/w ustawy projekty polityk, strategii, planów lub programów
wyznaczających ramy dla późniejszej realizacji przedsięwzięć mogących znacząco
oddziaływać na środowisko wymagają przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania
na środowisko.
Ustalenia oraz opinie właściwych organów
Prognoza oddziaływania na środowisko Lokalnego Programu Rewitalizacji dla miasta
Oborniki
na
lata
III.410.777.2012.JM
2012-2020
wydanej
opracowana
przez
została
Regionalnego
na
podstawie
Dyrektora
opinii
WOO-
Ochrony Środowiska
w Poznaniu w dniu 14 stycznia 2013 r. oraz zapisów art. 46 pkt. 2 i art. 51 ust. 2 ustawy
z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie,
udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
(Dz. U. z 2008 r. Nr 199 poz. 1227 ze zmianami).
„Lokalny Program Rewitalizacji dla Miasta Oborniki na lata 2012-2020” oraz „Prognoza
oddziaływania na środowisko Lokalnego Programu Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata
2012-2020” zaopiniowane zostały w dniu 25.03.2013 r. przez Regionalnego Dyrektora
Ochrony Środowiska w Poznaniu (pismo znak: WOO-III.410.119.2013.JM) oraz w dniu
12.04.2013 r. przez Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego
(pismo znak: DN-NS.9012.5.231.2013).
Wnioski z prognozy oddziaływania na środowisko
Celem Lokalnego Programu Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012-2020,
jest stworzenie warunków dla przekształceń funkcjonalnych, społecznych i gospodarczych,
a w konsekwencji poprawy warunków życia oraz aktywizacji lokalnej społeczności
1
i wzmocnienia jej integracji na obszarze miasta Oborniki. Celem rewitalizacji miasta
Oborniki jest zagospodarowanie przestrzeni na terenach miejskich dla stworzenia korzystnych
warunków do zakładania nowych podmiotów gospodarczych oraz podniesienia jakości życia
mieszkańców. Cele te mają zostać osiągnięte poprzez zagospodarowanie przestrzeni
publicznych,
poprawę
stanu
infrastruktury
technicznej,
rekreacyjno-sportowo-
wypoczynkowej, wsparcie dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, integrację osób
zamieszkujących na terenie miasta, poprawę bezpieczeństwa oraz wspieranie rozwoju
przedsiębiorczości lokalnej.
Natomiast
celem
wykonania Prognozy było określenie, analiza i ocena
ewentualnych skutków środowiskowych związanych z wdrażaniem projektu LPR oraz jego
wpływu na poszczególne komponenty środowiska, a także określenie czy w należyty
sposób został uwzględniony w ocenionym dokumencie interes środowiska przyrodniczego
i kulturowego oraz zdrowie i życie ludzi.
Przeprowadzona
analiza
wykazała,
że
realizacja
zadań
inwestycyjnych
zaplanowanych w ramach LPR spowoduje pozytywne oddziaływanie lub nie wpłynie
w sposób zauważalny na środowisko. Możliwe jest jednak osłabienie któregoś z elementów
w trakcie realizacji, jednak po przeprowadzeniu inwestycji wszelkie niedogodności zostaną
natychmiast usunięte. Oceniając wpływ na różne elementy środowiska należy zauważyć, że
realizacja założeń projektu LPR nie spowoduje znaczącego oddziaływania na środowisko
oraz negatywnego oddziaływania na życie i zdrowie ludzi. W związku z tym, poszukiwanie
rozwiązań alternatywnych jest bezcelowe.
i przestrzennej miasta, które jest koncepcją spójną i całościową, pozwalającą osiągnąć
zamierzone efekty. Wprowadzenie rozwiązań alternatywnych kwestionowałoby całość wizji
przebudowy i rozwoju wyznaczonego terenu. O rozwiązaniach alternatywnych nie można
więc mówić w kontekście ogólnej koncepcji rewitalizacji miasta, jednakże na etapie
wdrażania LPR i realizacji jego działań może się pojawić potrzeba wariantowania.
Dla przyjętych w Programie rozwiązań, na etapie ich wdrażania można zaproponować
następujące alternatywy:
·
·
·
zmiana kolejności działań wynikająca z nakładania się prac bądź też z zachwiania
harmonogramu robót lub też inne czynniki, które w chwili obecnej trudno określić;
2
·
braku realizacji Lokalnego Programu Rewitalizacji”.
Metodologia opracowania Prognozy nakazuje dokonanie propozycji rozwiązań
alternatywnych w stosunku do przewidywanych w projekcie dokumentu rozwiązań, które
pozwoliłyby osiągnąć zamierzone cele przy mniejszej skali uciążliwości i oddziaływań
na różne elementy środowiska. Oceniając wpływ na różne elementy środowiska należy
zauważyć,
realizacja
założeń
projektu
nie
spowoduje
znaczącego
oddziaływania
na środowisko.
Wykonanie zaplanowanych działań w ramach projektu zintegrowanego LPR
dla miasta Oborniki przyczyni się do osiągnięcia zarówno materialnych jak i szerzej
rozumianych efektów. Materialne, bezpośrednie efekty realizacji przedsięwzięcia mierzone
konkretnymi wielkościami to produkty, natomiast korzyści beneficjenta wynikające
z zakończenia projektów w związku ze zrealizowanymi kompleksowo działaniami
to rezultaty.
będą za pomocą wskaźników produktu i rezultatu. Proces monitorowania polega
na systematycznym zbieraniu i analizie danych ilościowych i jakościowych dotyczących
realizowanych w ramach LPR projektów.
Główny cel monitorowania to zapewnienie prawidłowego przebiegu realizacji
projektów poprzez wczesne wykrywanie ewentualnych nieprawidłowości. Obowiązkiem
beneficjenta jest monitorowanie efektów realizacji projektu oraz przedkładanie informacji
w formie raportu Instytucji Zarządzającej minimum raz w roku.
Rewitalizacji dla miasta Oborniki będzie Urząd Miejski w Obornikach. Szczególną pieczę
sprawował będzie tu Burmistrz Obornik. Funkcję Instytucji Zarządzającej i koordynującej
realizacją
Programu
będzie
pełnił
powołany
przez
Burmistrza
Obornik
Zespół
ds. rewitalizacji. Do jego zadań w ramach monitoringu należało będzie podejmowanie,
m.in. działań polegających na dokonywaniu systematycznej, okresowej oceny stopnia
realizacji działań zapisanych w dokumencie, w tym:
• stopnia zaawansowania i terminowości realizacji zaplanowanych zadań,
3
• stopnia realizacji zakładanych wskaźników.
Miejskiej w Obornikach. Rada Miejska w Obornikach w toku ewaluacji określi faktyczne
• skuteczności - ustalenie czy cele określone na etapie programowania zostały
osiągnięte,
• efektywności - porównanie zaangażowanych zasobów finansowych z rzeczywistymi
• użyteczności - ocena faktycznych efektów za pomocą wskaźników produktu
i rezultatu w nawiązaniu do wcześniej zdefiniowanych potrzeb i problemów.
Powołany Zespół ds. rewitalizacji będzie także odpowiedzialny za dokonywanie
corocznych analiz skutków realizacji postanowień LPR dla miasta Oborniki w zakresie ich
oddziaływania na środowisko.
- poziom hałasu,
Analizę i monitoring zespół prowadził będzie w oparciu o publikowane przez Wojewódzki
Inspektorat
Ochrony
Środowiska
w
Poznaniu
wyniki
ocen
stanu
środowiska
w poszczególnych aspektach (podstawa: państwowy monitoring środowiska).
Przeprowadzona analiza wykazała także, że brak realizacji inwestycji zaplanowanych
w ramach LPR mogłyby spowodować następujące skutki:

brak ogólnego ładu i porządku przestrzennego w mieście,

postępująca degradacja budynków jak i terenów obszaru rewitalizacji,

pogarszanie się stanu technicznego budynków zabytkowych spełniających ważne
funkcje dla rozwoju turystycznego miasta,
4

pogorszenie się stanu technicznego dróg w mieście wpływające na ograniczenia
drożności ruchu komunikacyjnego, a tym samym pogorszenie warunków życia
mieszkańców,

pogarszanie się stanu technicznego budynków i infrastruktury rekreacyjno-sportowo wypoczynkowych o dużym znaczeniu dla mieszkańców miasta,

ograniczona integracja mieszkańców miasta spowodowana brakiem miejsc wspólnego
wypoczynku i rekreacji,

stagnacja gospodarcza spowodowana brakiem możliwości rozwoju podmiotów
gospodarczych, z uwagi na zaniedbania w sferze infrastruktury technicznej,
powodujące m. in. niewielki ruch w usługach turystycznych,

brak możliwości rozwoju działalności gospodarczej ze względu na brak odpowiedniej
infrastruktury technicznej,

ryzyko wystąpienia patologii społecznych,

zwiększone zagrożenie wykluczeniem społecznym,

spadek poczucia bezpieczeństwa wśród mieszkańców.
Niepodjęcie działań rewitalizacyjnych powodować będzie dalszą degradację
niezagospodarowanej przestrzeni oraz obniżenie jakości środowiska zurbanizowanego,
co może niekorzystnie wpłynąć na warunki środowiska naturalnego na przyległych terenach
chronionych.
Podsumowując można stwierdzić, że LPR jest Programem o charakterze
prospołecznym i prośrodowiskowym- zarówno w kontekście oddziaływań bezpośrednich,
jak i pośrednich i nie wpłynie negatywnie na żaden z elementów środowiska.
Wyniki postępowania dotyczące transgranicznego oddziaływania na środowiska
Skala przedsięwzięć zaproponowanych do realizacji w ramach Programu ma charakter
regionalny i ewentualne negatywne oddziaływanie tych przedsięwzięć będzie miało zasięg
lokalny. Na etapie prognozy stwierdzono, że realizacja LPR nie wskazuje możliwości
negatywnego transgranicznego oddziaływania na środowisko, mogącego objąć terytorium
innych państw.
5
Propozycje dotyczące metod i częstotliwości przeprowadzania monitoringu skutków
realizacji postanowień dokumentu
Wykonanie zaplanowanych działań w ramach projektu zintegrowanego LPR
dla miasta Oborniki przyczyni się do osiągnięcia zarówno materialnych jak i szerzej
rozumianych efektów. Materialne, bezpośrednie efekty realizacji przedsięwzięcia mierzone
konkretnymi wielkościami to produkty, natomiast korzyści beneficjenta wynikające
z zakończenia projektów w związku ze zrealizowanymi kompleksowo działaniami
to rezultaty.
będą za pomocą wskaźników produktu i rezultatu. Proces monitorowania polega
na systematycznym zbieraniu i analizie danych ilościowych i jakościowych dotyczących
realizowanych w ramach LPR projektów.
Główny cel monitorowania to zapewnienie prawidłowego przebiegu realizacji
projektów poprzez wczesne wykrywanie ewentualnych nieprawidłowości. Obowiązkiem
beneficjenta jest monitorowanie efektów realizacji projektu oraz przedkładanie informacji
w formie raportu Instytucji Zarządzającej minimum raz w roku.
Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012-20 będzie Urząd Miejski w Obornikach.
Szczególną pieczę sprawował będzie tu Burmistrz Obornik. Funkcję Instytucji Zarządzającej
i koordynującej realizację Programu będzie pełnił powołany przez Burmistrza Obornik Zespół
ds. rewitalizacji. Do jego zadań w ramach monitoringu należało będzie podejmowanie m.in.
działań polegających na dokonywaniu systematycznej, okresowej oceny stopnia realizacji
działań zapisanych w dokumencie, w tym:


Miejskiej w Obornikach. Rada Miejska w Obornikach, w toku ewaluacji określi faktyczne

skuteczności - ustalenie czy cele określone na etapie programowania zostały osiągnięte,
6


Udział społeczeństwa
Na podstawie art. 39 w związku z art. 47 ustawy z dnia 3 października 2008 r.
środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008r. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) Burmistrz Obornik, poinformował społeczeństwo o przystąpieniu do przeprowadzenia
procedury strategicznej oceny oddziaływania na środowisko dla projektu „Lokalnego
programu Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012-2020”, dla którego sporządzono
prognozę oddziaływania na środowisko.
W obwieszczeniu Burmistrz Obornik zawiadomił o wyłożeniu do publicznego wglądu
projektu Lokalnego Planu Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012-2020 wraz z
prognozą oddziaływania na środowisko w dniach urzędowania od 05 marca 2013r. do 26
marca 2013r. w siedzibie Urzędu Miejskiego w Obornikach,
ul. Marszałka Józefa
Piłsudskiego 76, /pokój nr 228, II piętro/ w godzinach od 800 do 1500 .
Opiniowanie
Projekt „Lokalnego Programu Rewitalizacji dla miasta Oborniki na lata 2012-2020” wraz
z prognozą oddziaływania na środowisko został, zgodnie z art. 54 ustawy z dnia 3
października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale
społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr
199, poz. 1227 ze zm.) zaopiniowany przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska
oraz Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu.
7

Projekt uchwały w sprawie przyjęcia Lokalnego Planu Rewitalizacji

Transkrypt

Podobne dokumenty

2 wolne miejsca na przygotowanie zawodowe dorosłych

OBÓZ SZKOLENIOWO - KONDYCYJNY 19

informacja. - Szpital Oborniki

B/1/G/2013 - Oborniki Śląskie

Wniosek o zakup pojemnika

Zbiórka elektrośmieci juz w najbliższą Sobotę

formularz-ankiety do pobrania

instruktor pływania