Filatelista 1982.05

Nr 5 (625) Rok XXIX
1-15 CZERWCA 1982
Cena 2t) z1
Poczta 111 Powstania ,4-4asiziego ,
HI Powstanie Sląskie stanowiło jeden z etapów walki o przynależność
Górnego Sląska do Polski. Była to walka prowadzona z dużym natężeniem przez kilka lat po pierwszej wojnie światowej na różnych płaszczyznach: dyplomatycznej, politycznej, propagandowej i zbrojnej.
Liczba prac naukowych. i rozmaitych. publikacji poświęconych III Powstaniu Slaskiernu jest znaczna. Większość tych. prac dotyczy przede
wszystkim genezy powstania, działali bojowych a także komplikacji międzynarodowych wywołanych powstaniem'. Zupełnie nie opracowane pozostaja dotychczas różne sfery życia codziennego na obszarze objętym powstaniem, a także zagadnienie organizacji i funkcjonowania poczty.
Ze względu na emitowanie przez wiedze
powstańcze ulewnych znaczków pocztowych,
a także z uwagi na fakt utworzenia poczty
polowej przy oddziałach powstańczych — III
Powstanie Bląskie stanowi również przedmiot zainteresowań filatelistycznych. Badania nad organizacją i funkcjonowaniem
poczty górnośląskiej w okresie III Powstania Slukiego — zarówno w zakresie poczty
cywilnej, jak i w odniesieniu do poczt po{owyCh
Sti niewątpliwie znacznie utrudnione z powodu braku materiałów źródłowych
dotyczących powyższych zagadnie*. Zadania
nie Matwia też szczuploże i rozproszenie —
tak ważnej w tych badaniach — dokunten-
Znaczki pocztowe wydane przez. Naccolną ',Wadze
ne Garnym. Slesku w czasie III Powstania Olą„złego
•
łacji pocztowo-filatelistycznej w postaci listów zwykłych i poleconych, kart pocztowych
i innych przesyłek, które przeszły przez Urzędy pocztowe na terenach objętych powstaniem.
Jako' jeden z pierwszych, zagadnieniem
funkcjonowania poczty powstańczej III Powstania Slaskiego zainteresowat się Tadeusz
Gryżewski. Już w rok po powstaniu Gryzewski opublikował to „Nowym Filateliście"
pierwsze rezultaty swoich poszukiwań?. Interesującą pracę o poczcie polowej 10 Powstania Sląskiego ogłosił w roku 1971 na lamach „Filatelisty" Lucjan Tater z okazji
50 rocznicy III Powstania Nlaskiego..
Obaj wymienieni autorzy nie wyczerpali
jednak bogatej i złożonej problematyki, jaka
wiąże się z organizacja i funkcjonowaniem
poczty na obszarze objętym powstaniem.
Istnieje zatem potrzeba dalszych badań dla
wyjaśnienia wielu zagadnień, które dotychczas nie znalazły należytego naświetlenia.
W niniejszym szkicu — ograniczonym tak
ze względu na miejsce, jak i rocznicowy
charakter opracowania — pragnę przedstawić niektóre nowe szczegóły dotyczące dzialotności poczty na obszarze objętym III Powstaniem śląskim.
wiązania na Konferencji Pokojowej w Paryżu w 1919 roku. Wysiłki delegacji polskiej
na Konferencję, zmierzające do traktatowego
uregulowania całej zachodniej granicy Polski i bezwzględnego .przekazania Polsce całego obszaru górnośląskiego, jako ziem etnicznie polskich, nie zyskały aprobaty głównych mocarstw sojuszniczych i sprzymierzonych. W deCyzjach Traktatu Wersalskie,
go dotyczących Górnego Sląska przeważył
ostatecznie punkt widzenia szefa delegacji
brytyjskiej Davida Lloyda George'a, który
w sprawie przynależności Górnego Sląska
i Warmii przeforsował zasadę samostanowienia mieszkańców spornego terytorium. Na
mocy artykułu 98 Traktatu Pokojowego
z Niemcami, z dnia 19 czerwca 1919 roku,
na Górnym Sląsku przewidziany zestal plebiscyt, w którym sami mieszkańcy tego obszaru mieli wypowiedzieć się za przynależnością do Polski lob Niemiec .Warunki traktatu przyjęły rządy Niemiec i (Polski.
Po uprawomocnieniu się Traktatu Pokojowego — co nastąpiło 10 stycznia 1920 r. —
górnośląski Obszar plebiscytowy poddany
został władzy Międzysojuszniczej Komisji
Rządzącej i Plebiscytowej, złożonej z przedstawicieli wyznaczonych przez rządy Francji, Wioch i Wielkiej Brytanii.
Od chwili wejścia w życie Traktatu Pokojowego cały Obszar plebiscytowy w wyznaczonych 'traktatem granicach nie należał
ani do Niennee, ani do Polski. Nie stanowi'
też odrębnego państwa w sensie prawa międzynarodowego, chociaż przy Komisji Międzysojuszniczej akredytowane byty przedstawicielstwa dyplomatyczne niektórych
państw, w tym także Polski. Byle to zatem
pewnego rodzaju forma międzynarodowego
nadzoru wojskowego, ustanowionego na
okres przejściowy przez zwycięskie mocarstwa sojusznicze i sprzymierzone dla przeprowadzenia plebiscytu.
Prawno-międzynarodowe potnienie
Górnego Sląska
przed III Powstaniem Sląskim
Dla lepszego zrozumienia sytuacji, w jakiej przebiegał., III Powstanie Sląskie wydaje się celowe rozpatrzenie prawno-międzynarodowego statusu Górnego Sląska
przed powstaniem.
Sprawa przynależności państwowej Górnego Sląska nie znalazła definitywnego roz-
Stasia__„jf f'-'-',
[Telegraf wojsk powstańczych Gómoilokich. -
-
,-. Odeb~
"'...5, ,?:
.:;"1
,
a.. 6 1:- sszł.
dek.:
e godz "Alin /..,
,,,,,, ,.7:/,'<.,,,,
odariał •
TELE Cr4-7k7kv: . ifonagrenlj.,
c..,
,-7,/ .'.
ł iq .
WP7d6"4-Get.'"
""4.
,/,',7e(„łał .,
ar'd, -
,
s Far
pacz
,n, r
.'”
widma".
No
rrett .
Odda ny
defia,
wina!
{Anno nnhonn
_
'''"'' '
ż 7-.)
Rodan' .....-: Bdk dan.----..- ~t ada--
I
142 r. 2 Jadz
a,..
. .
'?",fill . herc ,,L",cy,42444510,-.
4.... -d C t's z e~,4e.t.
wzór telegramu wojsk powstańczych na Górnym Sląska w czasie m Powstania Słąskieno
ell
Zarząd Poczt i Telegrafów
na górnośląskim obszarze plebiscytowym
w chwili wybuchu III Powstania
Zgodnie z ustaleniami Traktatu Pokojowego — Międzysojuszniczej Komisji Rządzącej i Plebiscytowej przysługiwała władza, jaką poprzednio sprawowały na Górnym Śląska rządy niemiecki i pruski z wyjątkiem władzy ustawodawczej i uprawnień
w zakresie spraw podatkowych. Siedzibą
Komisji ibyło Opole, stolica władz regencyjnych w poprzednim okresie. Obiegowym
środkiem płatniczym pozostała nadal marka
niemiecka.
W zakresie spraw pocztowo-telekomunikacyjnych pełnia władzy na obszarze plebiscytowym należała również do Komisji w Opolu. W lonie Komisji istniał Departament Komunikacji, który sprawował nadzór nad
Funkcjonowaniem poczty, telegrafu i telefonów.
Dla podkreślenia odrębności charakteru
obszaru plebiscytowego od reszty Niemiec
Komisja Międzysojusznicza wydawała własne znaczki pocztowe z trójjęzycznym napisem francusko-polsko-niemieckim, znane pod
nazwą „znaczków plebiscytowych". Do stemplowania korespondencji używane były w
dalszym ciągu dawne niemieckie stemple
pocztowe.
Na górnośląskim obszarze plebiscytowym
istniała gęsta sie6 -pocztowo-telekomunikacyjna. Łączna liczba urzędów i agencji pocztowych wynosiła prawie 400 placówek. Placówki te pod względem organizacyjnym byle Podporządkowane dawnej niemieckiej
Naddyrekcji Poczt w Opolu. Łączność pocztowa i telekomunikacyjna funkcjonowała
nadal w systemie pocztowo-telekomunikacyjnym poczty niemieckiej.
Oprócz wymienionych wyżej oficjalnych
organów władzy, sprawujących faktyczne
kierownictwo w zakresie spraw pocztowo-telekomunikacyjnych na górnośląskim obszarze plebiscytowym, istniał jeszcze — w
przewidzianym już do likwidacii Polskim
Komisariacie PlebiscytoWym w Bytomiu —
Wydział Poczt i Telegrafów, który stanowił
zalążek przyszłych -polskich władz pocztowych na Górnym Sląsku. Szefem Wydziału
Poczt i Telegrafów byl Leonard Kuntze, oddelegowany z Poznania — przez Polskie Ministerstwo Poczt i Telegrafów — do Prowadzenia prac plebiscytowych wśród pocztowców śląskich oraz werbowania pocztowców
narodowości polskiej do służby w przyszłych polskich placówkach pocztowych. Wokół Kuntzego skupiła sio goupa patriotycznie
nastawionych pocztowców Polaków, którzy
założyli w Bytomiu ‚Polskie Stowarzyszenie
Pracowników przy Pocztach i Telegrafie",.
Plebiscyt i Trzecie Powstanie
Głosowanie przeprowadzone na Górnym
Śląska 20 marca 1921 roku nie przyniosło jednoznacznego rozstrzygnięcia pro-
blemu przynależności państwowej spornego
terytorium. Za przyłączeniem Górnego
Śląska do Polski wypowiedziało się 479,4tys.
glosujących a za pozostawieniem w granicach Niemiec — 706,8 tys. Biorąc pod uwagę rezultaty glosowania gminami — 686
gmin głosowało za Polską a 792 gminy za
Niemcami. W tej sytuacji stało się jasne, że
podział spornego terytorium między Niemcy
i Polskę jest nieunikniony.
Zgodnie z warunkami plebiscytu propozycje w sprawie podziału obszaru plebiscytowego miała przedstawić Radzie Najwyższej Komisja Międzysojusznicza. Własne propozycje podziału, uwzgledniajace wyniki
głosowania, opracował również Wojciech
Korfarity, polski Komisarz Plebiscytowy.
Kiedy rozeszły się pogłoski o mających
wkrótce nastąpić, krzywdzących Polskę
I niezgodnych z wynikami plebiscytu decyzjach, sytuacja wewnetrzna na Górnym
Sla‚sku dala się niezwykle napięta. Pozostające w konspiracji i korzystające z organizacyjnej i materialnej pomocy rządu polskiego, polskie ugrupowania bojowe na Górnym Śląska postanowiły wystąpić zbrojnie,
by uprzedzić proniemieckie rozwiązanie
sprawy śląskiej i ponownie zamanifestować
przed światem wyrażoną już w Plebiscycie
wolę połączenia ziemi śląskiej z Macierzą.
Powstanie rozpoczęło się w nocy z 2 na
3 maja 0921 roku w skomplikowanej syłuacji politycznej. Zbrojne wystąpienie Poprzedził strajk generalny, ogłoszony 2 maja.
Nad ranem 3 maja do akcji wkroczyły powstańcze oddziały zbrojne, które rozbroiły
niem6eckich funkcjonariuszy policji plebiscytowej, a następnie w ciągu kinal dni opanowały całą poludniowo-wschodnią cześć
obszaru plebiscytowego, położonego miedzy
ówczesną granicą Polski a Odrą.
Kierownictwo polityczne powstania objęta
Naczelna Władza na Górnym Slasku na czele z Wojciechem Korfantyro jako dyktatorem. Korfanty powołał wkrótce Wydział
Wykonawczy, złożony z przedstawicieli głównych partii politycznych.
Kierownictwo akcji zbrojni sprawowała
Naczelna Komenda Wojsk Powstańczych,
przekształcona rozkazem z -dnia 1.V.1921 r.
z Dowództwa Obrony Plebiscytu i podporządkowana Korfantemu.
Siedzibą Naczelnej Władzy i NKWP byty
Śzopienice. Organem urzędowym, w którym
drukowano zarządzenia h odezwy władz vowstańczych byl „Dziennik Rmór>mórinelk Naczelnej Władzy na Górnym Sl-qs1rn". Organem prasowym powstania był „POWSTANIEC".
Dla celów operacyjnych siły powstańcze
podzielone zostały na trzy grupy organizacyjne: „Wschód", „Północ" i „Południe",
a w końcowym okresie powstania utworzona została również „Grupa Środkowa".
W szczytowym okresie działań zaangażowane w powstaniu po stronie polskiej siły Iiczyly łącznie ponad 64 tys. ludzi. Główne
Ośrodki Miejskie; Katowice, Gliwice, By09
tom, Chorzów, .Pszczyna, Tarnowskie Góry
i Zabrze pozostały -poza zasięgiem oddziałów
powstańczych. Były one nadal ,konttolowane
przez oddziały sil międzysojuszniczych.
Przeciwko polskim oddziałom powstańczym wystąpiły niemieckie oddziały samoobrony. Walki trwały do . potowy czerwca
1921 r. Od tej pory rozpoczęła się stopniowa
demobilizacja sil powstańczych. W rezultacie wysiłków mediacyjnych Komisji Międzysojuszniczej, w dniach 24-25 czerwca
zawarte zostało porozumienie, na mocy którego w dniu 28 czerwca rozpoczęła się równoczesna ewakuacja pozostałych oddziałów
polskich i niemieckich poza granice obszaru
plebiscytowego. Z dniem 5 lipca pełnia władzy na całym górnośląskim obszarze plebiscytowym przeszła ponownie w ręce Międzysojuszniczej .Komisji Rządzącej i Plebiscytowej. W ten sposób III Powstanie Sląskie
zoStato zlikwidowane.
•
Poczta w planach operacyjnych i rozkazach
polskich oddzialów powstańczych
Ze względu na znaczenie pocztowej sieci
łączności dla dowodzenia oddziałami zbrojnymi, dowództwo wojskowe powstania było
zainteresowane opanowaniem istniejących
obiektów 1 urządzeń pocztowych. Jut w okresie poprzedzającym plebiscyt strona polska
w przewidywaniu ewentualnego ataku niemieckiego na obszar plebiscytowy opracowała ;;Plan obrony terenu plebiscytowego
Górnego Maska". W dodatku do planu operacyjnego z dnia 13 marca 1921 r. dowódca
Obrony Plebiscytu „Kunowski" (pik Paweł
Chrobok) jako zadanie dla szefa łączności
wyznaczył m. in. obsadzenie głównych urzędów pocztowych w pierwszej strefie obrony
i zorganizowanie łączności telefonicznej i telegraficznej. „Instrukcja do opanowania
miejscowości i sieci kolejowej" stanowiąca
załącznik do powyższego planu -przewidywała, że natychmiast po opanowaniu miejscowości należy obsadzić również takie zakłady użyteczności publicznej, jak poczta
i centrale telefoniczne..
Podstawą do rozpoczęcia ostatecznych
przygotowań do wystąpienia zbrojnego na
Górnym Sląsku byl rozkaz operacyjny nr 1
Dowództwa Obrony Plebiscytu z dnia
22.IV.1921 r. podpisany pAez nowego dowódcę oddziałów konspiracyjnych „Nowinę-Doliwę" (ppłk Maciej Mieltyński). Tych właśnie przygotowań dotyczy zapis rozmowy
hughesowej, przeprowadzonej w końcu
kwietnia 1921 r. między szefem Sztabu Generalnego Naczelnego Dowództwa Wojsk
Polskich gen. Sikorskim a ppłk. Mielżyfiskim.. W rozmowie tej gen. Sikorski na
podstawie raportu majora Abrahama poddał krytyce stan przygotowań do akcji
zbrojnej. Stwierdził również, że dowódcy
pododcinków nie mieli pojęcia, iiż tak ważne
obiekty jak poczta i telegraf muszą być
w pierwszym rzędzie opanowane i utrzymane.
100
Prawdopodobnie dopiero w następstwie
powyższej svsaiowy oddziałom powstańczym
wydane zostały dalsze wytyczne odnośnie
zadań w zakresie opanowania poczty
i telegrafu. W „Instrukcji dla dowódców oddziałów po opanowaniu miasta" z dnia
1.V.1921 r. dowódcom oddziałów zajmujących
miasta postawiono zadanie rn. in. obsadzenia poczty i telegrafu oraz zaprowadzenia
nadzoru nad wysyłanymi depeszami*.
Dla zapewnienia łączności z Polską przyszłego terenu akcji zbrojnej, w przeddzień
wybuchu powstania, Korfanty w depeszy do
premiera Witosa prosił, by ten zobowiązał
Ministra Poczt i Telegrafów do wyłączenia
z ruchu prywatnego i oddania do wyłącznej
dyspozycji Dowództwa Obrony Plebiscytu
nadgranicznych linii telefonicznych i telegraficznych, tęczących Górny Sląsk z Polska..
Po opanowaniu obszaru plebiscytowego
przez oddziały powstańcze łączność pocztowo-telekomunikacyjna na opanowanym terenie została poddana kontroli oddziałów
wojskowych. Ponieważ jednak węzłowe
urzędy pocztowe nie zostały przez powstań
ców opanowane, oddziały łączności zmuszone były budować własne, niezależne od pocztowych, linie telefoniczne.
Kontrolę nad placówkami pocztowymi na
opanowanym przez powstańców terenie
przejęły wojska łaczności. Na obszarze działania Grupy Wschodniej, obejmującym powiaty katowicki, •bytomski, zabrzański i gliwicki, obowiązywało wydane w dniu 7 maja
1921 r. przez szefa łączności Grupy „Wschód"
rozporządzenie w sprawie ruchu telefonicznego, telegraficznego i pocztowego. W myśl
powyższego rozporządzenia ruch pocztowy
mial być utrzymany w całej pełni. Równocześnie zaprowadzona została cenzura korespondencji. Prywatny ruch telefoniczny i telegraficzny został zawieszony. Wszyscy dotychczasowi urzędnicy pocztowi mieli pozozlać na swoich dotychczasowych stanowiskach, z tym jednak, te urzędnikom narodowości niemieckiej należała dodać kontrolerów. Zgodnie z rozkazem dziennym nr 1
szefa łączności Grupy „Wschód" z dnia
9.V.1521 r. powyższe rozporządzenie należało rozlepić we wSzystkich urzędach pocztowych i telegraficznych. na obszarze działania Grupy..
Udział pocztowców śląskich sa III Powstaniu jest dotychczas mało znany. Władze niemieckie zatrudniały Polaków w służbie pocztowej na terenie Górnego Śląska w małym
stopniu, ł to przeważnie na stanowiskach
najniższych i pomocniczych. Najliczniejszą
zorganizowaną grupę utworzyli Polacy w
urzędzie pocztowym w Zabrzu. Powstał tu
pluton pocztowy pod dowództwem Józefa
Dworaczka. Rozkazem dziennym nr 10 Dowództwa Grupy Wschodniej, z dnia 14 maja,
Dworaczek wraz z 11 ludźmi został przy-,
dzielony jako oficer łączności do 6 pułku
Szędzielarza. Reszta plutonu pocztowego, w
sile 15 ludzi, została przydzielona do szefa
łączności T dywizji Ludygi-Laskowskiego",
W momencie likwidacji powstania — zgodnie z wydanymi rozkazami — urzędy, pocztowe i centrale telefoniczne należało przekazać pod opiekę najstarszego urzędnika
polskiego. Jeśli nie było Polaka-pocztowca,
należało wyznaczyć kontrolera.
n
Crvoill=n
zaers it irocz
wattaintle
alegw
af:iw
ego
Ile i „które placówki - pocztowe na obszarze
plebiscytowym były kontrolowane przez oddziały powstańcze, dotychczas nie ustalono.
Ogólnie biorąc można przyjąć, iż wszystkie
urzędy i agencje pocztowe w mniejszych
miejscowościach znajdowały się pod kontrolą sił powstańczych, natomiast urzędy pocztowe w większych miastach pozostawały nadal w rękach wojsk międzysojuszniczych,
głównie oddziałów francuskich. W tych warunkach wszelki ruch pocztowy — zarówno
wewnątrz obszaru plebiscytowego zajętego
przez sity powstańcze, jak też z drugą strefą
tego obszaru kontrolowaną- przez wojska
międzysojusznicze oraz i innymi krajami —
był znacznie utrudniony.
Władze wojskowe powstania wprawdzie
obsadziły obiekty, pocztowe na opanowanym
terenie, ale nie były na to przygotowane,
ani nie mial), ku temu możliwości, ażeby
zajmować się zarządem poczty górnośląskiej.
Nie wiadomo też, w jakim stopniu rozkazy
wojskowe o utrzymaniu ruchu pocztowego
zostały wcielone w życie.
W miarę stabilizowania się sytuacji na
opanowanym przez siły powstańcze obszarze Naczelna Władza na Górnym Sląsku,
jako najwyższa władza polityczna powstania, wytworzyła własne struktury organizacyjne do zarządzania różnymi dzialami administracji i gospodarki — w tym także
dziedziną poczt i telegrafów. Organem, który
objął cywilny zarząd łączności pocztowo-telegraficznej, byt Wydział Poczt i Telegrafów
Naczelnej Władzy na Górnym Sląsku. Instytucja ta stanowiła prostą kontynuację istniejącego poprzednio przy Polskim Komisariacie Plebiscytowym w Bytomiu Wydziale
Poczt i Telegrafów. Szefem tego Wydziału
pozostał nadal Leonard Kuntze. Zmieni! się
jednak zakres jego działania. Z Instytucji,
która czyniła dopiero wstepne przygotowazda do przejęcia dla Polski, jeszcze bliżej
nie ustalonych placówek pocztowych, musiał Wydział podjąć znacznie szersze działania po to, by wznowić ruch pocztowy na
opanowanym przez powstańców terenie.
Najwcześniejsza informacja o tym, że w
lonie Naczelnej Władzy istnieje jakiś organ
zajmujący się sprawami poczty znalazła się
w rozporządzeniu z 21 maja 1921 r., dotyczącym koniecznośoi posiadania przepustki
w przypadku opuszczania stałego miejsca za-
mieszkania, W rozporządzeniu tym wspomina się, że przepustki dla urzędników pocztowych wystawia ,Najwyższa władza pocztowa". Bliższych szczegółów o tym, gdzie
ł w jaki sposób można było uzyskań przepustkę dla celów służbowych od „Najwyższej władzy pocztowej" — w wymienionym
rozporzą dzeniu brak".
Pieczęć
urzgdowa
wyaziatu Poczt i Telegrafów Plamelne1
Wiedzy na Górnym
Sląsku w czasie III
Powstania śląskiego
(Źródło: WAP Kat.
NAL 202 k. t)
Oficjalny komunikat o utworzeniu Wydziału Poczt i Telegrafów przy Naczelnej ,
Władzy ukazał się drukiem dopiero w Rozkazie nr 4 Komendy Milicji Górnośląskiej
z dnia 12 czerwca 1921 r. Przytaczam tutaj
pelity tekst tego komunikatu:
' „UTWORZENIE WYDZIALV POCZT I TELE
GRAFIT. 19,/Po.t.
zostat otworzony wydział poczi i telegrafów
przy 'Naczelnej Wiedzy Górnego Shiska, który
+ Czytelni!~ zainteresowanych bliżej bibliogra=k1Peg'
owl.=3=1.'jO'
lbsia'
sZtjjąCyleil IMW12".:
1) Jan Ledyga-Laskowski, Zarys historii trzech
pOwstat algairich 1219-1920-1921, Warszawa—Wroc.
law 1973, 2) Wacław Rytewski, Trzecie Powstanie
Or1111+9Z.(a 1 w orze 2 „Nowego
Siri'Gł.Wew.lkai'
rag
Filatelisty" z 1922 r. artykuł zatytułowany aZnaczki „Poczty Zieloner.t. w którym pożal
rag
dotyczących funkcjonowania pOlączenie pocztowego miedzy Polską a Górnym Śląskiem
okresie /II Powstania Staskiego. 1. Ludyga-Laskowski, jeden z O. dowódców wojskowych powstamieszczonym
nia w liście do redakcji N.F.,
arze 10-12 tego pisma z 1923 r. kategorycznie
zop.eczyt Istnieniu ‚Poczty Zlełonajn iornat cała sprawg
promki fantazji autora artykule.
W kolejnym artykule .,zoacski powstańcze na
Górnym Sląsku",zamieszczonym w erze 8-9 N.F.
z 1929
nryzcwsai Jako pierwszy Opisał znacg.
kl pocztowe Wydane przez wiedze powstancze na
Górnym Sląsku. Nie ze wszystkimi stwierdzeniami autora można sig dziatal +Walk — o czym
w dalszej czeki artykułu.
+ Tater L., 50 rocznica III Powstania śląsitiesi;i,
o Sląska, w: Fhatellate 193,
R,
192-496.
„ Bobek W., Dzialaloogo Nacaelnej Rady Ludowej na G. Śląsko w okresie popreedzaJącym bezpośrednie przejęcieeGórnego Sląska przez Polskę,
Księga pamiątkowa X-lecie Związku Urzędników Paostwowych, samorządowych 1 icomuntinych na Wojew, Słąskie Z.Z, W Katowicach, Katowice 1939, s. 98-78.
• Centr. archiwum wciskowe, Warszawa( ML"
255.
• 2reata do dziejów powstah Śląskich, T. III,
poi. M.
s CAW, 120.1.255., Instr. dla d-ców oddziałów po .
opanowaniu miasta.
Źródła..., T. NI, ,poz. 195.
s CAW, 130.1.259. R 02p. Szefa Lączn. Grupy
„Wschód„.
E;zWii0.
13p0.27.11., również 130.2.153.
ir
Nacz. WI. na G.Ś. nr 5, poz. 23.
101
z dn. 21.V.br. ti.choinll wszystkie urzędy pocztowe znajdujące się na terenie zajętym przez
Wojska Powstańcze.
Nadawać morka tylko listy zwykle I zapisane
kartki korespondencyJne (EInschreibbrIele) w stanie otwartym tak do terenu zajętego przez Wojska Powstańcze jak i do wszelkich innych zalejscowońct na Górnym Śląska oraz do zagranicy.
Nadawca katu musi być podany.
Taryfa pocztowa ponistaje niezmieniona."
Bliższe szczegóły o warunkach funkcjonowania poczty górnośląskiej pod zarządem
Wydziału Poczt i Telegrafów Naczelnej Władzy na Górnym Sląsku nie są znane. Nienormalna sytuacja, w jakiej wypadało działać, nie Ułatwiała zadania.
(c.d.n .)
Bronisław Rełnowski
O znaczkach i ostemplowaniach
węgierskich
Od czasu opublikowania w „Filateliście" w nr 5/77 artykułu o ostemplowaniach węgierskich i w „Historyczno-Bedawczyni Biuletynie Filatelistycznym'.
nr 4/79 —Opracowania na temat „Stemple Budy i Pesztu do 1867 roku" — prowadzę nadal badania nad wszelkimi
maczkami i ostemplowaniami węgierskimi, szczególnie okresu do 1867 roku.
We wrześniu 1920 r. miałem możność
wzięcia udziału „nr Budapeszcie w obchodach „53. Dnia Znaczka. Węgierskiego", w
czasie których odbyła się też Krajowa
Wystawa Znaków Węgierskich, stanowiąca wstępną eliminację zbiorów węgierskich na zapowiedziano na 1985 rok Światową Wystawę Filatelistyczną pod patronatem FIP — „Budapest 85"..
W' czasie urządzonego wtedy przez
Związek Filatelistów Węgierskich MABROSZ dwudniowego sympozjum ołnawiano szereg bardzo ciekawych zagadnień dotyczących zbieractwa znaczków
i ostemplowań węgierskich.
Ostatnio stałem się szczęśliwyna posiadaczem autorskiego egzemplarza dzieła
pt. „Dia Abstempelungen der Ungarischen
Postgmter auf Manken von łósterreich
1850-1867" wydanego w Londynie przez
znanego filatelistę G. S. Rynna (Węgra
z pochodzenia)... Recenzję tego dzieła
zamieściłem w HBBF i w „Filateliście"
nr 5/81, tu zaś zamierzam podzielić się
z czytelnikami kilku uwagami co do
ostatnio prezentowanego przez węgierskich filatelistów poglądu o tym, jakie to
znaczki należy uznać za pierwsze znaczki
węgierskie i dodać kilka uzupełnień do
artykułu o „Stemplach Budy i Pasatu do
1867 roku".
1.
Już na sympozjum budapeszteńskim zarysowały się 2 stanowiska co do tego, jakie znaczki należy uznać za pierwsze
znaczki węgierskie. Pan G. S. Ryan
i znaczna większość znawców znaczka
węgierskiego uznała, że wydanie austro102
-węgierskie z 1.6/1867 r. (Michel — Austria nr 35-41) z wizerunkiem cesarza
Austrii i Węgier Franciszka Józefa II
jest jednocześnie wydaniem austriackim
.jak i pierwszym wydaniem znaczków
w ę gierskich, stąd też katalogi winny te znaczki umieszczać zarówno w
Austrii jak i na Węgrzech.
Zwolennicy obu stanowisk przyznawali,
że:
— nieumieszczenie na znaczkach oznaczenia kraju wydania,
— oznaczenie wartości znaczka jako
„kr"-- odpowiadało zarówno austriackim
Kreuzerom jak i węgierskim krajczarom,
— istnienie od 1.5.1867 r. obok austriackiej administracji pocztowej samodzielnej
węgierskiej administracji pocztowej —
świadczy o tym, że maczki te były wydane dla obu samodzielnych organów
państwowych i administracji pocztowych
tak Austrii jak i Węgier i w obu tych
państwach były w użyciu pocztowym. Na
Węgrzech znaczki lego• wydania byty w
obiegu od 15.6.1867 r. do czasu wprowadzenia w obieg serii znaczków wydanych
już tylko przez pocztową administrację
węgierską 1 maja 1871 roku (Michel —
Węgry nr 1-6) także z wizerunkiem
Franciszka Józefa II — bez oznaczenia
nazwy kraju, ale z węgierskim herbem.
W Austrii maczki tego wydania były w
obiegu do czasu wprowadzenia w obieg
nowego wydania' z 15.8.1883 roku.
W sporze podnoszono też i ten atut, Że
znaczki te nie mogą być uznane za tytko
austriackie i tylko figurować w katalogach tego kraju, jeśli oznaczenie naminalu znaczka podano w walucie jako
,,kr", a więc w walucie węgierskiej, jeśli
bowiem miałyby to być Kreuzery — to
oznaczenie musiałoby być „Kr" (duże
„K"), bo po niemiecku pisze się Kreuzer
od dużego „K",
• Ww relacja w nr 15/1500 „Filatelisty/I.
te Wydanie The Royal wmotam &wiaty.
London 1580 (500 egz. w jęz. angielskim i 500
w Jęz. niemieckim).
"`'T
PEST PENT
15.81,11'. D" 2'
78a
78e
788
RECOMAND RECCYPIANDDiT
103.
88a
103b
R ecommndir ł
"calh 411R1.. FRANCO
C
105e
lila
.
FRANCO 1:1)
111b
PP
NACH ABGANG
DER POST.
119
99
117
118
AcH SCHUISS
DER AUMUSE,
120
121
Reprezentujący odmienne stanowisko
filateliści (w tym też i p. Schaflling z
USA — także Węgier z pochodzenia) powoływali się na stosowaną dotąd praktykę we wszystkich katalogach, gdzie G0,
wydanie jest umieszczone tylko w Austrii,
na co ich przeciwnicy stwierdzali, że poza katalogiem węgierskim także inne katalogi europejskie, począwszy od 1981 roku zaczęły uwidaczniać to wydanie także
i na Węgrzech, z tym, że nie dają nowej
numeracji, ale to wydanie umieszczają w
odrębnym wstępnym dziale — tak zresztą jak to od lat czyni katalog węgierski.
Osobiście, przysłuchując się tej dyskusji, podzielam stanowisko P. Rynna i w
swoim zbiorze ostemplowań, węgierskich
daję temu wyraz dzieląc ostemplowania
węgierskie na następujące okresy czasowe:
— okres przed ukazaniem się znaczków
pocztowych (do 1850 r.),
— okres 1850-1867 (na wydaniach I—V
austriackich znaczków),
— okres po 1867 roku (na I wydaniu
węgierskim z 1867 r. i następnych wydaniach).
2.
Po dokładnym zapoznaniu się z katalogiem ostemplowań węgierskich na znaczkach I—V wydania austriackich znaczków — umieszczonym w dziele p. Ryan'a
na str. 105-440 — stwierdziłem, że przedstawiony materiał w opracowaniu ó
,,Stemplach Budy i Pesztu do 1867 roku"
wymaga dalszego uzupełnienia nowymi,
podanymi przez p. Ryan'a w katalogu
ostemplowaniami. Dotyczą one w szczególności stempli Pest'u, stempli do listów
poleconych, stempli Franco i innych
stempli.
Pa. Stemple PEST (pozycje 76 do 98) należy uzupełnić jak następuje:
Poz,
i
Treść stempla
Kształt
Okres
stosowania
Klasyfikacja
wg Monografii
węgierskiej
5
3
4
Liniowy, bez daty
25 X 5,5 mot
1737-46
hA la
2-liniowy z datą
2-liniowy z datą
1842
1842
AJAl
78a
PEST
78b
78c
FEST
88a
PEST1-1
2-obrączkowy
1846-61
D lat,
94a
PEST41/B.H.
z ozdobnikiem
1-obrączkowy
1861
E 2931:t
PEST
103
B. Stemple do listów poleconych:
2
ł 1
• 105a • PEST/RDCOMANDIRT
3
4
i
1850-09
Owalny z datą
28 X 24 mm
Aj C lalusia. brak)
P. Ryan ujawnia Salda szereg pieczęci poleconych bez nazwy miejscowości, które
ro. in. pływane byli, także w Past i Pesth, a to:
1050 RECOMMANDIRT.
105b Recommandirt
103a RECOMAND
103b RECCOMANDIRT.-
liniowy 41 X 5 mm
w ramce owalnej
35 X 9 mm
liniowy 27 X 8 mm
liniowy 38 X4 nom
dla Pest
-
dla Past
dla Pest B.H.
dla Pesth
-
C. Stemple „FRANCO":
Poza przedstawionym w artykule pod poz. 111 — OFEN/FRANCO p. Ryan podaje
kilka pieczęci FRANCO, bez nazwy miejscowości, ale używanych w OFEN i PESTH.
Są to stemple:
1 i
2
Ula FRANCO
FRANCO
111b
3
1
5.
4
-
liniowy 24 X4,5 mm
liniowy 14 X 4 mm
dla OFEN
dla OFEN i PESTH
D. Stemple uzupełniające:
Dział „Stemple Inne" należy rozszerzyć dodatkowymi stemplami. Po zawarciu
w 1850 r, układu pocztowego niemiecko-austriackiego umieszczano na, listach
w obrocie między tymi krajami następujące dodatkowe stemple, mające oznaczać
zakres uiszczonych opłat przez nadawcę listu. Pieczęć „P.D." oznaczała, że porto
zostali, uiszczone do miejsca przeznaczenia listu, zaś „P.P." — te opłatę zapłacono
tylko za oznaczoną częić trasy. Pieczęci tych byle 3 rodzaje i były używane także
w Ofen i Pestki
11
1
2
4
117.
118.
P.D.
liniowy 10 X 6 mm
P.D.
liniowy 18 X II mm
-
dla OFEN i PESTH
dla PESTH
119.
P.P.
liniowy 24 X 13 mm
— • dla OFEN I PESTH
Te dodatkowe pieczęcie były umieszczone na tytułowej stronie, na której były
normalne pieczęcie z nazwą miejscowości poczty nadania.
Gdy list nadano danego dnia jut po odejściu dyliżansu pocztowego, na listach
PlaYstawiano dodatkową pieczęć, która miała usprawiedliwić opóźnienie w doręczeniu listu i odesłanie przesyłki najbliższym dyliżansem. Urzędnicy pocztowi
W Budapeszcie i innych większych miastach przystawiali te pieczęcie na stronie
tytułowej. Dla PESTH były to pieczęcie:
1
120.
1'21
104
2
NACH ABGANG
DER POST.
RACE SCHLUSS
DER AUFGABE
3
1
.4
I
s
2-liniowy 33 X 9 nim
-
dla PESTH
2-liniowy w ramce
41 X 9 min
-
dla PEST
Gdyby Czytelnicy mieli u siebie w zbiorze jeszcze inne pieczęcie BUDA, OFEN,
PEST i PESTH — poza wymienionymi .w opracowaniu „,Stemple Budy i Postu do
1987" (Biuletyn Motał nr 4(79) oraz uzupełnieniami podanymi powyżej — byłbym
bardzo wdzięczny za podanie mi o tym informacji.
Uwaga: wyżej wymienione stemple reprodukowane są na załączonej tablicy
(przedruki z Katalogu p. Ryana).
Jan Zaborowski
100 LAT POCZTY W GDYNI (III)
WYZWOLENIE
(dokończenie)
23 marca 1945 roku wojska radzieckie opanowały SOpot, rozcinając obronę niemieckiej
2 Armii na dwa zgrupowania: jedno w delcie Wisły i okolicy Gdańska, drugie w okolicy Gdyni, których likwidacja trwała do
5 kwietnia 1945 roku. 27 marca 1945 roku
rozpoczęło się generalne natamie na Gdynię.
Już oisolo godziny 10.00 czołgi 1 Brygady
Pancernej im. Bohaterów Westerplatte,
wchodzące w skład wojsk II Frontu Białoruskiego dotarły do Urzędu Miejskiego przy
Syrietojesiskiej. Jednocześnie oddziały radzieckie wyzwoliły zachodnią część Gdyni.
28 marca Gdynia była wolna.
ł Brygada Pancerna im. Bohaterów Węgierplatte, wspierając natarcie piechoty radzieckiej; wzięła udział w likwidacji oddziałów
niemieckich zepchniętych w rejon Kępy Oksywskiej, a od rana 1 kwietnia całością sil
wspierała natarcie piechoty radzieckiej
wzdłuż szosy Pogórze — Kosakowo. W 'dniu
5 kwietnia opanowano Babie Doly nad Zatoką Pucką — rozbijając w ten sposób oddziały niemieckie zgrupowane na Kępie Oksywskiel.
W marcu 1945 roku, jeszcze przed oswobodzeniem Wybrzeża, z inicjatywy dyrektora
Okręgu Poczt i Telegrafów w Bydgoszczy —
, Jana Tomasika, organizuje się ekipy pracowników pocztowych i teletechnicznych, które
mają obejmować placówki pocztowe na wyzwalanym Wybrzeżu, „Ekipy te wyruszają
z Bydgoszczy 22 marca -1945 calcu, jedna w
kierunku Gdańska, druga do Gdyni. Postępują bezpośrednio za zwycięskimi wojskami.
Pracownicy ekipy gdyńSkiej pod kierownictwem Stanisława Peteckiego wkroczyli do
wyzwolonej Gdyni i pod obstrzałem artylerii
niemieckich okrętów wojennych rozpoczęli
ofiarną pracę związaną z przejmowaniem
i zabezpieczaniem majątku pocztowego.
Przybyla do Gdyni Okien organizacyjna zestala
budynki I urządzenia pocztowe Obwodowego Vat,
Gdynia 3 w nastepującym stanie:
11 główny budynek urzędu pocztowego przy W.
10 Lutego wypalony, z wyjątkiem hallu i szekl
suteren,
2) telefoniczne centrale automatyczne i międzymiastowe zniszczone całkowicie (spalone),
si pocztowe budynki mieszkalne zniszczone w
okuto 30./5
4) hotel ambulanserów przy W. Okeedoel
uszkodzony W okol0 50%.
3
Natomiast płaskorzeźba na frontonie budynku przedstawiająca orla polskiego 1 dwie
symboliczne postacie, widoczna m.in. na obrazie prof. Mariana Mikwy, została usunięta
zniszczona przez okupanta. Zaś w miejsce
płaskorzeźby okupant wbudował trzy okna.
Ostatnio poczyniono wstępne prace zmierzające do rekonstrukcji płaskorzeźby zniszczonej przez Niemców około 1942 roku.
Obwodowy Upt, Gdynia został zorganizowany 6 kwietnia 1945 roku, a w dniu
9 kwietnia otwarty dla publiczności. Kierownictwo urzędu czasowo objął Stanisław Fetacki — pn. naczelnika urzędu. Urząd początkowo prowadził/ tylko dział pocztowy.
ograniczający się do przyjmowania kart, listów zwykłych i -poleconych. .później został
uruchomiony ruch przekazowy i paczkowy
oraz agendy PKO.
Dziennik Bałtycki w nr. 12 z 1 czenwca
194,5 roku, w artykule pt. Jak pracuje poczta w Gdyni" donosił min.:
„Dla lepszego zobrazowania ruchu pocztowego
w Gdyni podajemy kilka cyfr: w okresie od
9 kwietnia do dnia drialejszego nadano w Gdyni
190.9 listów poleconych, 343 698 listów zwyklych,
9213 kartek zwyktymi, w tym samym czasie do
Gdyni nadarto: 948 listów poleconych, 105 kart
poleconych, ]3815 listów zwyktych I Mis kart
swyklych,,przekartowano w Gdyni UW listów poleconych, 245 kart poletonych, 58 419 listów zwyklyCh i 5110 kart zwyklych.
105
Ponadto od maja I948 roku wprowadzono następujące kursy ambulansów podległ ych Upt. Gdynia 1:
11 Gdynia — Bydgoszcz MO
2) Gdynia — Stargard 619
3) Gdynia — Hel 615
1) Gdynia — Lódt 617
5) Gdynia — Katowice 616
Największą trodnośę w ruchu pocztowym przedstawia brak Środków transportu. Poczta gdyńska
zpormdm, jak dotychczas, trzema samochodami,
którymi musi ObstutyC raty teren. Gdyńskiemu
zędowl pocztowemu podlegają urzędy: Grabówek, Oksywie, Pogórze Dworzec Morski, ul. Sodęt jońska, Witomino oraz poza mieniem: Reda,
Puck, Octowo, Rumla-Zagórze t Jastarnia.
W samej Gdyni w poszczególnych urzędach pracuje 750 pocztowców...
Początkowo przewóz i transport Przeżytek
pocztowych odbywał się za pomocą samochodów — okazyjnie. Pierwszą odsyłkę materiału pocztowego z Gdyni do Kartuz wystano 14 kwietnia 1945 roku, samochodem
przybytym z Rzeszowa, natomiast pierwszą
odsyłkę materiału pocztowego otrzymano
16 kwietnia samochodem z Upt. Kartuzy.
Również w rty., dniu nadeszła pierwsza odsyłka 'listowa drogą kolejową — konwojarz
w pociągu roboczym relacji WejheroWo-GdyMa. 1 .maja 1945 roku uruchomiono konwój
pocztowy pociągiem relacji Gdańsk-Gdynia
i od tego dnia datuje się rozwój komunikacji
pocztowej dla placówek pocztowych w Gdy:
ni.
Po pierwszej wizytacji urzędu pocztowego
Gdynia 1 i placówek pocztowych na terenie
Gdyni, w dniu 5 października 1945 roku,
przez dyrektora Okręgu Poczt i Telegrafów
w Gdańska, Jana Tornasika, naczelnikiem
Obwodowego Upt. Gdynia 1 zostaje mianowany Kazimierz Niemkiewicz.
Zgodnie z załącznikiem do zarządzenia Dyrekcji
Okręgu Poczt L Telekomunikacji w Gdańsku
z 15 marca 1946 roku w sprawie terytorialnego podziału Poczt i Telegrafów — do gdyńskiego okręgu
należały:
A. Urząd rejonowy
Gdynia urząd telefoniczne-telegraficzny I klasy
B. Unąd obwodowy
Gdynia 1 urząd pOCOtowy I kimy Obsługujący
no. Gdynia i część powiatu morskiego, któremu
podlegały:
urzędy pt.: Gdynia, 3, Gdynia 4, Gdynia 5, Gdynia 6, Gdynia 5, Gdynia 9, Gdynia-Orlowo, Gdynia
Urząd Radiotelegraficzny, Hel, Jastarnia, Puck,
Rumla-Zagórze.
agencje pt.: Ghwaszczyno, Gdynia 7, Kock Wielki.,
Kleino, Kosakowo, Krokowa, teb., Mromino,
Starzyno, Swarzewo, WielkawieS, Zarnowiec, Zelistrzewo.
106
Natomiast zgodnie zzarządzeniem Ministra Poczt
1 Telegrafów nr O. Org. 3000, Z 10 czerwca 1945 roku, uruchomiono z dniem 1 lipca 1948 roku poczty
Peronowe na dworcach kolejowych: Bydgoszcz,
Gdańsk, GDYNIA, Inowrocław, Tczew 1 Toruń-przeonuasele s przydzieleni do urzędów pt. Bydgoszcz 2, Gdańsk Ł GDYNIA I. Inowrocław 2,
Tczew 2 I Toruń 2, z następującym zakresem czynności:
— pmyjmowanie kartek pocztowych, listów krajowych i zagranicznych zwykłych i poleconych,
— przyjmowanie telegramów krajowych jak również sprzeds2 kartek i znaczków pocztowych. •
Zarządzeniem ministra poczt 1 telegrafów
o 17 lutego- 1947 roku i Dyrekcji Okręgu Poczt
Telekomunikacji w Gdańsku z 24 lutego 1947 roku — Wyloczono z dniem 16 lutego 1947 roku Upt.
Gdynia 5 — Urząd Wymiany Zamorskie] spod zakresu dolatania Obwodowego Upt. Gdynia 1 ł podporządkowano go bezpośrednio Dyrekcji okresu
Poczt i Telekomunikacji w Gdańsko. Natomiast
o dniem 21 kwietnia 1947 roku uruchomiono Dworcowy Urząd Pocztowy Gdynia I III klasy przy M.
Sląskiej 1-7. Równocześnie urząd ten został wytąony spod zakładu działania Upt. GdyNa 1 i Podporzą dkowany bezpośrednio Dyrekcji Okręgu
Poczt ł Telekomunikacji w Gdańsku.
Zarzodzeniem Ministra Poczt t Telegrafów nr
161 z 24 merwca 1953 roku Obwodowy Op,
Gdynia 1 z dniem 1 stycznia 1954. roku oostal itrzeksztaieony w Powiatowy Zarząd /oleonaft" Na
skutek reorganizacji powiatowych zarządów łącz.
ności o dniem al grudnia 1959 roku i w związku
o ',momentem powiatu puckiego, wytoczono spod
zakresu dolatania Powiatowego Zamądu Łączności
— Gdynia t podporządkowano Otworzonemu
1 Stycznia 1955 roku Powiatowemu zarządowi Łączności w P.1.11 nastopujoce placówki• pocztowe:
Winiony. Jastarnię, Jastrzębia Góra, Junata, Karwie, Kosakowo, Krokowa, Kuźnica, Łebcz, Miechowo k. Pucka, Ditrzezino, Poichowo, Starzy-no,
Suarzewo, Wielka Wieś, Zarnowiec, żelistrzewo.
Na tej samej podstawie z dolem 50 grudnia
1954 roku wYlączono spod zakresy dolatania POwlotowego Zarządu Łącznoeci — Gdynia I pOdporzqdkowano Powiatowemu Zarzadowl w Wejherowie następujące plactwki pocztowe: ChwaszCzyno,
Polan, Reda, Kleino, Rumla-Zagórze.
W roku 1954 stan osobowy, przed wytoczeniem spod zakresu działania Powiatowego
Zarządu Łączności — Gdynia, placówek pocztowych przejętych przez PZL w Pucku i PZL
w Wejherowie wynosił: 319 pracowników,
a po wyłączeniu 193 pracowników.
Już wkrótce, bo 1 lipca 1955 roku Powiatowy Zarząd Łączności — Gdynia przekształcono w Miejski Zarząd Poczty — Gdynia, by
1 września 1957 roku przekształcić Miejski
Zarząd Poczty w Obwodowy Urząd Pocztowo-Telekomunikacyjny Gdynia.
Od 1 września 1970 roku za zgodą ministra
łączności Obwodowy Upt. Gdynia 1 został
przeklasyfikowany na urząd poza klas Dw y.
W dniach 12-05 październikagl945 roku lustrację prac budowlanych przeprowadził inż.
Głowacki przy współudziale dwu inspektorów MPiT. Oględnie mówiąc, wobec pewnych
niedociągnięć, na zarządzenie MPIT, 17 lisiopada 1945 roku wszelkie prace budowlane
zostały wstrzymane. Po pewnym czasie jednak wznowiono je.
4 czerwca 1947 roku zostały przeniesione
biura Obwodowego -Upt, Gdynia 1 z bloku
mieszkalnego nr 2 przy ul. Władysława IV
nr 25, do wyremontowanych pomieszczeń
biurowych na I piętrze w gmachu głównym
Urzędu.
21 listopada 1948 roku nastąpiło otwarcie
nowego hallu poczty, którego dokonał dyrektor Okręgu PiT w Gdańsku — Tomasik,
w Obecności wicedyrektora — Winigradowa,
naczelnika wydziału — Tomaszewskiego, kierownika oddzialu budowlanego — Dorosiewicza, przedstawicieli prasy i personelu Urzędu. Natomiast 15 listopada 1949 roku Społeczne Przedsiębiorstwo Budowlane zakończyło prace budowlane przy budynkach
pocztowych, jednakże do wykonania pozostały elewacje i drobne prace wykończeniowe
wewnątrz budynku.
Wiogną 1964 roku rozpoczęto modernizację
hallu głównego i paczkowego, którą całkowicie ukończono w 1965 roku. 18 października
1965 roku, w dniu Serlota Łącznościowca ObW dniu 31 grudnia 1980 roku w Wad obwodu wodowy Upt. Gdynia 1 wizytował minister
łączności — Zygmunt Moskwa wraz z toGdynia wchodzily następujące plasterki:
•
ł) urzędy pt.: Gdynia— 1, 3, 4, 5, 8, 7, 8, 9, 10, warzyszącymi osobami, który wyraził bardzo
pochlebną opinię o zmodernizowanych hallach
12, 13, 14, 15, 18, 17, 18. 19, 20, 21 I 4.1; Sopot —
Upt. Gdynia I.
1, S, 4 1 5,
Budynki i urządzenia pozaklasowego Ob2) agencie pt.: Gdynia 11, ts/a „Stefan Hatiet1,-,
wodowego Upt. Gdynia 1 pozostają do chwili
3) pośrednictwa pt.: s/9 „Dar Pomorza", a/at „Jan
TuriejSiti", r/v „Profesor siedlecki-,
„ZawiSos obecnej w dalszej rozbudowie i modernizacji.
Czarny..
Datowniki i stemple pocztowe — stanowią
olbrzymi materiał, jaki nagromadził się na
przestrzeni lat 1945-1081 i nie sposób omóODBUDOWA I MODERNIZACJA
wić go w ramach niniejszego artykułu. Z teBUDYNKÓW I URZĄDZEŃ POCZTOWYCH go względu ograniczam się do omówienia
niektórych datowników i stempli pocztowych
Zarządzeniem Dyrekcji Okręgu Poczt i Te- stosowanych bezpośrednio po uruchomieniu
legrafów w Gdańsku z dnia 20 czerwca Urzędu. W maju 1945 roku Upt. Gdynia 1
1945 roku rozpoczęto remont budynków pocz- stosowali dwuobrączkowy datownik z Mosttowych Upt. Gdynia 1, a 9 lipca 1945 roku kiem Wewnętrznym o średnicy 28 mm i wyhotelu ambulanserów przy ul. Okrężnej 3. różnikiem literowym „h". Natomiast list poPrace wykonywały firmy budowlane: inż. lecony nadany 25 czerwca 1945 raku został
'Mozolona oraz Suskiego i Skiz Gdyni.
ostemplowany okolicznościowym datownikiem
107
•
•
„Gdynia-Port Polski — Gdynia 1” i opieczętowany stemplem poleceniowym „Gdynia
— g" i stemplem cenzury: ,Kprawdzono
przez cenzurę wojskową — U6'". Utycie
okolicznościowego datownika „Gdynia Port
Polski — Gdynia 1" wskazuje na brak dostatecznej ilości datowników pocztowYch bezpośrednio po wyzwoleniu Gdyni i na jego
ocalenie z pożogi wojennej. Ponadto niektóre
datowniki stosowane przez urząd przedstawiono przykładowo na przesyłkach pocztowych bądź' w formie zestawienia rysunków.
Rejonowy urząd telekomunikacyjny
Uruchomiony po wyzwoleniu Rejonowy
Urząd Telefghiczno-Telegraficzny w Gdyni
przy ul, 'K Lutego, zgodnie z załącznikiem
do rozporządzenia ministra poczt i telegrafów nr O. Org. 1012 z dnia 24 września
1945 roku według stanu na dzień 15 marca
1946 roku, należał do urzędów I klasy.
w dniu O stycznia iałe roku w pomieszczeniach
Rejonowego Urzędu relefonic-sno-Tmegraricznego
— Gdynia odbyta się moczyatoak otwarcia telefonicznego ruchu automatycznego zespołu Gdańsk-sopot-Gdynia. W uracryato„Mi walsli Udziel: minister poczt i telegrafów — dr J'. Pulka, wojewoda gdański — St. Zralek, minister żeglugi —
E. Kwiatkolvald, prezydent „n. Gdyni — H. Zakrzewem, ks. dziekan Miszewski oraz przedanaaricjele u,...,dów, partii politycznychitp.
Itp.
1 marca 1954 roku uruchomiono Ucz d
Telekomunikacyjny Gdynia w miejsce zamkniętego z dniem 28 lutego 1954 roku Rejonowego Urzędu Telefoniczno-Telegraficznego
(RUTY). Nowo utworzony urząd swoim zasięgiem dzielenia objął teren administracyj-
ny m. Gdyni wraz z centralami telefonicznym Orłowa i Chyłonii. Urząd podlegał bezpośrednio Wojewódzkiemu Zarządowi Łączności
w Gdańsku.
W miejsce dotychczasowego Urzędu Telekomunikacyjnego Gdynia uruchomiono 1
sierpnia 1957 roku Rejonowy Urząd Telekomunikacyjny Gdynia (RUT — Gdynia).
We wrześniu 1961 roku oddano do użytku
Rejonowemu Urzędowi Telekomunikacyjnemu — Gdynia dobudowaną cześć głównego
budynku pocztowego przy ul. Władysława IV
nr 25 na poszerzenie pomieszczeń automatycznej centrali telefonicznej, warsztatów
technicznych i sali dalekopisów. Dzięki uzyskanym pomieszczeniom RUT — Gdynia mógł
zwiększyć swój stan posiadania o 2000 abonentów telefonicznych.
Te częste raniony i reorganizacje urzędu
ilustrują również, stosowane przez obecny
Urząd Telekomunikacyjny Gdynia, datowniki i stemple pocztowe, które stanowią Pokaźny materiał dowodowy. Niektóre tylko
z nich prezentuję w formie przesyłek pocztowych lub rysunków.
Klemens Heknowski
o I.X.1945 r. przeniesiono do Gdańska siedribe
DOP1T z Bydgoszczy, e jednoczesną zmianą oar-
"'O irrZ, Dp?„:„%zW
eni?„d'g4;C17. Ministrów 1e.V1.1843 r.
podjęto uchwale o zalesieniu cenzury korespon2Wi,ter.vo.2zr,?.2=2,..tu.J,eg :Z2,7i.,;iur%
korespondencji zagrainernej, radiotelegramów
rozmów radiowych cenzura obowlazywala nadal.
Uwaga!
Uwaga!
W następnym numerze
KONKURS NA NAJŁADNIEJSZY ZNACZEK MISKI 1981 r.
108
nowoś ci Q POLSKIE
Dla upamiętnienia 60' rocznicy powstania
Związku Polaków w Niemczech, założonego
w 1922 r. w Berlinie, Ministerstwo Łączności
20 lipca br. wprowadzi do obiegu znaczek
pocztowy o wartości nominalnej 4,50 zł, zaprojektowany przez artystę plastyka Stefana Małeckiego.
Związek Polaków w Niemczech bici centralną organizacją ludności polskiej w Niemczech. W latach 1922-1939 walczył o zapewnienie Polakom praw mniejszości narodowej.
Na znaczku przedstawiono portrety dwóch
wybitnych działaczy tego Związku — Stanisława Sierakowskiego (1891-1939), pierwszego prezesa Związku w latach 1922-1932
i ks. dr Bolesława Domaitskiego (1872-1039),
prezesa Związku w latach 1033-1039 oraz
znak Bodia wprowadzony w 1932 roku przez'
Związek Polaków w Niemczech jako znak
Łączności Nadodrza, Warmii, Mazur i Powiśla z kolebką narodu polskiego i kultury
polskiej.
Znaczek wydrukowano wielohareMa techniką offsetową na papierze kredowanym, w
formacie 14,5 X 27 mm, w nakładzie 6 mln
sztuk.
W dniu wprowadzenia znaczka do obiegu
znajdą się w sprzedaży koperty FDC opa-
nowości
ANTYLE
HOLENDERSKIE.
211E81. — 4 znaczki 1 blok z dopłatą na Opiekę nad .1..1:
35+13 c, 15+20 e, 53+25 c, 85+10 C
(różne zagadnienla z wychowania
dzieci), blok z dwoma ...karni 351-15 c 1 dwoma 55+65 c.
AUSTRIA. IV. — lizaczek
„Między.rodoWy Kongres Kneip.
nowaki w Wiedniu": 4 sz (portret
ka. Krisiippa).
T.V. — 1 Znaczek „S00-lecke
drukarstwa w Austrii": 4 sz
(emblemat drukarstwa).
BABA>. WYSPY. 23.111.81. —
n znardków w malym arkusiku
„Bole Narodzenie 19111. 5 c X 3,
25 c X 3, 30 c X 2, 1 dol.
BARBADOS, 1.1111111, — 4
ainakInia Harrlsona».• 10,
20, 55 c, 1.50 dol. (r(due fragmenty jaskini).
BELGIA. 23.1. — 1 Lnie/ok
,,150deCie Królewskiego Konserwatorium M.ycznego w mrukcelt": 0.50 f (gmach konserwatorium).
25.1. — I znaczek .150-lecie
SprawledliWOnci": Ił 1 (MM. Manii).
BENIN. 9.X.81. — 1 znaczek
„gwintowy Dzieli UPIJ". 100 f
(portret FE von Stephaza).
trzone okOlicznościowym datownikiem stosowanym w upt. Warszawa 1.
Kopertę i datownik zaprojektował także
art. plastyk S. Matacki. Arkusz sprzedażny
...wiara 35 sztuk znaczków.
Ukazały alę
ZNACZKI
28.V, wprowadzono do obiegu siwą znaczki
pocztowe want. 25 i 27 al z okazji Mistrzostw
Swiata w Filce Nożnej Hiszpania 82 (pismo
'okólne Min. Łączu. z 28.V.).
1.1.V1. wprowadzono do obiegu 1 znaczek
pocztowy wart. 65 z1 z okazji Międzynarodowej Wystawy Filatelistycznej „Philes-france 82" (pismo okólne Min. Łączności
20.V.).
Stemple okolicznościowe
Za zgodę Min. Lącznokel DOPIT zawiadamiają
o st.owariln:
20.V. w U.. Jelenia Góra B — datownika: Krajowa Konferencja SLINIP
DOP1T z 17.V.).
30.V. w Upt. Szczytno 1 — datownika Ogólnopolski bieg JUranda (pismo DOPIT z 14.V.).
ZAGRANICZNE
15.X. — ł .aozek „Międzyna
29.1. — 5 zpaCzki „Mistri.twa
rodowy Tydzień Pisania Listowe: Sarlata w Plice NoZnel Zspana
100 I (w Oczekiwaniu na list,
88": 1, /W, 9 kcs (fragmenty
rOZnycli akcji Wnuczkiem.
VPU).
BRUNEL 18.71.111. — 3znaczki
DANIA. 14.1. — I znaczekii
„Surlatowy Dziob
Żywienia% obiegowe]: 1.00 kr (portret kró10 s (polówryb), 1 dol. (zwierzęta domowe).
BRYTYJSKIE TERYTORIUM
ANTARKTYCZNE. KUSI — 4
znaczki _zo-lecie 'Obiadu AntarktyCznego". 10, 13, 23, 14 p
(mapa fragmenty prac na Antarkty.).
COOKA WYSPY. 20.31.111. —
ków (po 2 o jednakowych
nozanalach drukowano obok sicble w jednym ark.zu) 1 blok
„Mistrzostwa Swlata w Filce
Nobel sapana 82'.: 20 c X 2,
30 c X 2,35 c X 2, ao c X 2,
blok — wszystkie 8 znaczków
z doptatę po 3 C (Weny z gry
W plikę nożną).
CSRS. 18a.1. — 1 znacz ek „Vi
Konrc r encj
SDPRR (soc lakieanokratyczna Partia Robotnic.
Rosji) w Pradze": 2 k. (portret
lowej Małgorzaty II).
DZIBUTI, 15.711,11, — 1 znaczek
„łnauguracja hotelu Sheraton":
75 f (widok terenów hotelowyCh).
ETIOPIA. 15.X.3). — 5 znaczków
3Wiatowy Dzień:- Żywienia": 5,
15, 30, 40 c. 1 Ii (ilustracje z dziedziny pozyskiwania żywności).
FALKLANDZKIE
WYSPY.
2.71111 — 3 znaczki „Boże Narodzenie MM": 3, 1/ 20 P (wg
obrazów nieznany., malarzy z
XVI—XVII w.).
FINLANDIA. 15.1. — 1 znaczek
serii obiegowej: 0.90 mk (zamek
Hanie).
15.1. — 1 ziraczek „MO-lecie
dir': 1.20 mk (Okiadka plama),
FRANCJA. 11.I. — 4 znaczki uprzednio kasowane do Przeżytek
„VIII Krajo- Masowych do serll Pomniki hiwa Koniny.e
ej Czechodole1
wack
storii": 0.97, 1.13, LO/ 3.58 fr (no)
Partit Socjalistycznej": 8 kcs we wartości wydano w związku
(emblemat, tek.).
n0
ow taryfą).
Lenina).
199
8.11 — 1 zczek
na
„800-lecie Urodzin kw. Fra nciszka z Asyżu":
2 fr (portret, ptaki).
15.11. — 2 znaczki drukowane
w parce jednym arkalszu
stawa PHILEXERANCE M": 2 fr
X 2 (..Poczta i ludzie", „Poczta
i technika" symb. rys.).
22.1/ — 1 znaczek „Haden Powall i ruch skautowy": 2.30 fe
(syrnb. rys.).
znaczGIBRALTAR. 10.11. —
ków serii obiegowej „Samoloty":
1, Z 3, 9, 5, 10, 19, 15, 17, 20,
25, 50 P. 1, 2, 5 funtów (CM.
typy samolotów).
GRECJA. 20.X1.81. — 6 znaezków „Rocznice I wydarzenia
1981 (cz. I1)": 3 dr (kampania
„Rady Europy"— .1.11.00 do tycia"), 9 dr (św. Symeou ...biskup Twain 12 dr (karmienie
ewią/. 10 dr (Pianistka Ma
Bacha., 5. rocznica finierci),
21 dr (Malarz
rzeżbiarz Konstantyn Broumidis, 175. rocznica
urodzin, 100.rocznica śmierci),
50 dr (160-lecie pierwszych banknotów greckich).
HOLANDIA. 20.11. — 1 znaczek
„100-lecie Królewskiego Holenderskiego Związku LYzwiarzY":
lodzie).
45 e (zawodnik
IRLANDIA. 10.X11.81. — 2 znaczki: 18 p (100-lecie prawa agrarnego), 22 p (250-lecie ..Royal Dublin Sociely" — organizacji dla
rozwoju rolnictwa, przemyslu,
sztuk pięknych i naliki).
ac
JAPONIA. 9.X1.81. — 2 mzki
Nowożytne budowle w zachodnim etylu": 60 yen (sokola), 60
cen (kaplicauniwersytecka).
K AMERUN. 5.X..
81 — 2 anaezki
„4. Afrykańska Konferencja
Skaut.« w Abidżanie", 100 f
(embleulat), 500 f (skaut).
koREANSKA REP. LUD: DEM,
08.10.81. — 4 znaczki i blok
„SIM, ks. Karola": 10, 20, 30, 40
jun, blok W jun.
KOSTARYKA. 10.X.81. — 2
znaczk ł „Swiatowy Dzień Żywieula": 5, 10 c (emblemat FAO).
LESOTHO. 15.X1.81. — 5 znaczków I blok „Dzikie zw erzęta":
(
6 s (żbik), 20 s (paWiany),
Ws
(antylopa Stand). 40 s (jeżozwierz). 50 s (gazela), blok 1.50 in
(szakal).
LIECHTENSTEIN. krn. — 2
znaczki „Europa CEPT 198E":
98 c (wojna chlopska 1526), W c
(bezpośrednie podporządkowanie
cesarzowi).
LUKSEMBURG. 25.11 — 4
znaczki „Pory roku w malwsiwie":
f (F. Seirnetz — „Wiosna"), 8 f (P. Blanc — „Lato"),
8 f (G. Oppenhelm — „Jwień"),
16 f E. Pdousset — „Zima").
25.11. — 1 znaczek „Luksemburski ruch oporu w Czasie LI wojny światowej": e f (pomnik ofiar
hitleryzmu na cmentarzu w Luksemblirgu).
H
Sprzedam nowodruki PRL,
_srebrnego': Papieża, zagraniczne
wydania Papieża, wymienię na
znaczki
zachwinioeuropejskke.
Australii, Chin. Filipski, 00-842
W-wa, Nowowiejska 4/27. (D-24)
21.X.81. — 2 znaczki ,,WIzyta
25.11. — 1 znaczek serii obiegowej: 16 f (portret wielkiego ksig- królowej Elżbiety II": 50 C. 5 t
(flagi W. Brytanii i Sri Lanki).
Cia Jana).
— 1znaczek
SURINAM, 21.x.81. — 5 maczMALI.
,.Swiatowy Dzień UPU": 400
ków „Ilustracje z kalą tki Soaleinrich von Stephan, portret). nant — Podróż do Surinamu": 20,
— i znaczek „S:Maliowy SO, 75 c, 1, 1.25 CL
Dzień żywienia": 200 f (krajoSRODHOWOAFRYKASSKA REP.
wiec przy pustaku),
29.1X.81. — 3 znaczki „Gady":
MAURETANIA. 16.X.81. — 1 30 f (jaszczurka), 60 1 (waż).
znaczek.,Swiatowy Dzień Zy- 110 f (krokodyl).
wlania": 19 urn (emblemat).
TOGO. 26.X.111. — 7 maczków
2914.81. — 1 znaczek „100-lecie „Rocznice lotów kosinimnych»:
urodzin Kemala Atatikka": 63 um 25, 50, 40, 90, 100, 200, 500 I (frag(portret).
menty z różnych lotów).
MONGOLIA. 5.X.81. — 7 znaczTUNEZJA. 7.X.61. — 1 znaCzek
ków lotu I blok „50-lecie polarPielgrzynaka": 50 in (Kaaba w
nego lotu zeppelina": H, 30, 40,
50, 80, 80 M. 1.20 tg. blok 4 tg (na l';''8'.Xn.111._
k Swit'
znaczkach reprodukcje znaczków
ZyWienVie 2.110 -m(P1
zeppelInem i zwierza% polarne).
TURCJA.
10.X11.81.
—
1 maczek
Mnie. 16.X.111. — 9znaczków
(po 3 o jednakowym nominale serii obiegowej: 2 1/2 1 (portret
drukowane obok siebie w jed- Ata klika).
16.X11.91.
—
4
znaczki
z dopłata
nym arkuszu) i blok „Mistrzostwa SwIata w Pilne Notnei — „Pożyteczneowady (11)". 10+
1/2 1, 20+2 1/2 1, 30+2 1/2 I.
Espana M": 30 C X 3. 35 c X 3, 40+2
1/2
I.
90 c X 3, blok wazystkie war— 1 znaczek serii oMaci.
NOWA KALEDONIA. 16.IX.81. biegowej ,,Walka z. analfabetyz-.Dzień Znacz- mem": 2 1/2 1 (grupa uczniów).
4- 1znaezek
WATYKAN.
MIL — 2 znaczki
ka": 41 f (stary znaczek i ka„70n-lecie śmierci blogoslaWionej
sownik, budynek muzeum).
NRD. 61V. — 6 znaczków „Tru- Agnes z Czech, Córki króla PrzeOtokara
A
ce
redliny"•
10
f
(zimowit
Jeją
o try muje
aiennY). 15 i (czermień blotria), z. koroną), 900 1 (Agnes
N f (bagno zwyeza)ne). 25 f jeden z 4 znanych listów od ów.
Klary).
(przestę p), 35 f (tojad), 50 f
W BRYTANIA M
.
20.1v. — 2 znaczki, drukowane znaczki „Orgmlaacje młodzieżow jednym arkuszu, przedzielone we": 15 1/2 p (chlopców), 19 1/2 p
(dziewann),
20 p (skauting chlap„Międzynarodowa
Pr.rwi=k.
Wystawa Książek (sztuki wydam- ców), W p (skauting dziewcząt).
WsGRY. III. — i znaczek „100-.
Mewi). Lipsk 1982"i 15 f (inicjal
t. ..). 35 f (emblemat wystaw -Wale urodzin Cynia /iłowi": 2 ft
(portret).
f)
,,.
20.1V. — 3 znaczki „10. Kongres
WŁOCHY. 21.X1.81. — 1 znaczek
FDG/3": 10, 20, 25 f (reprodukcje serii obiegowej „Boże Narodzeobrazów),
nie IM": 200 1 („Poklon 3 Kró«WIZ. 19.111. — 6 znaczków li" Giovanni da Camplone).
„Srodowlako calowIcka" (po
25.X1.91. — 1 znaczek „MO.
znaczki dla Biur ONZ w Gene- rocznica urodzin papieża Jana
wie, w Nowym Jorku i w Wied- XX211": 200 1 (portret).
niu): 0.40 1 1.20 frs, 20 1 M c,
— 3 znaczki „23. Dzień
5 1 7 sx
Znaczka": 120, 200, 300 1.
POLINEZJA
FRANCUSKA.
ZSRR. 02.1 — 1 znaczek ,,Aka22.X.81. — 3 znaczki „Wyspy dernik S. P. Korelat:i": 4 kop.
Francuskiej Foliową": 34 f (portret).
(Huahme), 134 f (Mawiali), 136 f
12.1. — ł znaczek1500 lat Ki(Bora-ZIOrn),
jOwa": 10 kop. (stylizowany wiPORTUGALIA. Azory. 29.1 — 4 d ok miasta).
znaczki Serii obiegowej „Kwiatu
14.1. — ł znaczek .60-lecie Auwysp morskich (III": 1, 10, 27, tonomicznej Czeezeńsko-InglIskiej
33.50 esc.
Republiki Radzieckieri 4 ukop.
RUMUNIA. 5.X1.81 — 1 zna- (herb i symboliczne przedstawieczek -Dzień Znaczka Rumun. nierozwoju- republiki).
Miego": 2 I (rnlodzi tllateliśCl
14.1. — 1 znaczek .,B0-lecie Janad .blorarni).
kuckiej Autonomicznej Republiki
SESZELE. 9.X.81. — 4 znaczki Radzieckiej": 4 kop. (herb 1 Sym,Latające lisy": 40 c, 2.25, 3. 5 r boliczne ukazanie, rozwoju gospo(nietoperze
.latają ce lisy" na darczego).
Ue swego środowiska).
50.0. — 1 znaczek „Nazlin HlkWel LANKA. 20.1.51. — 1 zna- met": 8 kop, (portret).
czek „7. Światowy Kongres Lecze25.1, — I maczek „I. I. Szysznia Akupunkturą": Y r (arni, kin"• 6 kop. (obraz Szyszkim
rys.).
łaszenia
Czystych znaczków Wysp Tonga poszukuj,. Sikorski, PL Wa(F-84)
N Fila.
Nawiążę wymian, Walina) walorów do różnych tematów. M.K.F.
jawymianyoraz kontakty zaspa- nr 7 — klub „Relaks" —
Kupi, klasery ~wann. Odstą- niczne. Zdzisław Jahlonski, Li- kasiewieza 8a, 50.7a0 Beleslawlee.
(K36)
pię adresy klubów zagranicznych plenica 2, 69-220 Okno Lub. (F-20)
110
Filatelistyka w Australii
AUSTRALIA 60 CZŁONKIEM, FIP
W związku z podjętą na 50. Kongresie FIP
w maju ub. roku uchwalą, na podstawie której ~rafla stała się 60. członkiem tej
światowej organizacji, chcialbyin przekazać
czytelnikom -trochę informacji o ruchu fidelelistycznym -w Australii.
Początki tego zorganizowanego ruchu filatelistycznego sięgają kotka XIX wieku. Do
najstarszych organizacji należą Sydney Philatelic Club, założony w 1.890 roku, oraz Philatelic Society of Victoria, powstałe w dwa lata
później, od 1940 roku mazące nazwę Nopal
Philatelic Society of Victoria, na podstawie
przywileju nadanego przez króla Wielkiej
Brytanii. Jerzego VI. Pierwszy kongres filatelistyczny odbył się W Sydney w1911 roku.
Obecnie ruch związkowy w Australii jest
bardzo rozwinięty. Według danych, ogloskonych we wrześniowym numerze 1980 roku,
miesięcznika ,,The Austraiian Stanie Monthly", istnieje blisko 250 związków lub klubów filatelistycznych, z czego najwięcej w
sianie Nowa Południowa Walia (80) i w stanie Victoria -(75), w Rym również Polish Socjety of Victoria, Polskie Stowarzyszenie Filatelistów w Wiktorii, o którego 20-letniej
działalności pisałem w numerze 12 „Filatelisty" z 1980 roku.
Do czołowych stowarzyszeń należy The
Royar Philatelic Society of Victoria z Melbourne posiadające przy 6 Avoca Street,
South 'Yarra wiemy dwupiętrowy budynek
z licznymi pomieszczeniami jak sale do
zebrań i spotkań towarzyskich, sale biblioteczne, pracownie naukow0,badawcze dla
zespołu ekspertów i innych komisji. W czasie
zebrań, które odbywają cię dwa razy w miesiącu, organizuje się pokazy ciekawszych
zbiorów, połączone z okolicznościowymi prelekcjami.
W przestronnej czytelni korzystają członkowie a bogatej biblioteki związkowej. Przeglądając biblioteczny katalog stwierdziłem
z przyjemnością, te znajduje się w nim sporo
pozycji, wydanych w Pol7, traktujących
o polskich makach pocztowych lub filatelistyce polskiej.
Cztery razy w roku -odbywają się w lokalu
stowarzyszenia aukcje znaków pocztowych
Przyborów filatelistycznych, dostarczanych
do sprzedaży przede wszystkim przez członków. Roczny obrót tych aukcji dochodzi do
50,000 dolarów. Prowizja, uzyskana ze
sprzedaży, obok składek członkowskich, służy do finansowania bardzo ożywionej działalności The Royal Philatelic Society of Vi' ctoria.
r
r
111~••••••••....711==.1.1........re
20c
7
australia
Australia
200
fot.
Australijskie stowarzyszenia filatelistyczne
prowadzą szeroką akcję wystawienniczą.
Pierwszą wystawę w tym kraju w roku
11908, w Sydney, urzą dził' Sydney Philatelic
Club. Po niej edbyly się liczne wystawy lokalne, stanowe, Krajowe, międzynarodowe
oraz specjalistyczne. Do tycll,ostatnich zaliczyć 'można min. wystawę poczty lotniczej
w roku 1927 i wystawę cał ostek, stempli
i erek w roku 1935 — Obydwie w Melbourne. Trudno wymienić wszystkie, choćby ważniejsze imprezy. Ograniczę się do krótkiego
opisu jednej, a mianowicie Międzynarodowej
Wystawy Filatelistycznej Melbourne 1928,
która odbyła się w dniach od 29 października
do 1 listopada w salach ratusza. Zorganizowały ją erzy stowarzyszenia: The Philatelic
Socjety of Victoria, the Prahran Philatelic
Club i The Melbourne Philatelic Club. O randze tej imprezy świadczy m.in. fakt, że patronat nad wystawą objął .król Wielkiej Brytanii, Jerzy V.
•
Wystawa utrwaliła się w pamięci filatelistów nie tylko przez swój wielki, jak na owe
czasy rozmach, ale również dlatego, że z tej
okazji poczta australijska wydala blok, który
stał się jedną z najrzadszych pozycji znaczkowych tego kraju. Poszukują go nie tylko
zbieracze-klasycy, ale i tematycy. Blok ten
*lada się z czterech znaczków o wartości
nominalnej po 3 p, z rysunkiem zimorodka-olbrzyma, zwanego W Australii „kokaburra".
W 50-lecie tej wystawy, z okazji Krajowego
Tygodnia Znaczka w 1978 roku poczta au,
stralijska wydała blok okolicznościowy z rysunkiem znaczka jak na bloku wystawowym z 1928 r. i z napisem National Stamp
Week 1978 — 50-th Artniversary National
Stamp Exhibition 1928 (fot. 1).
W Melbourne, w 1928 roku, były eksponowane również „zbiory wystawców polskich,
znanych filatelistów: W. Rachmanowa, A.
Piaskowskiego, M. Sonnenberga i J. Goldbergara.
Młodzieżową działalność filatelistyezna, prowadzi się przede wszystkim w szkotach, w
których istnieją szkolne kluby filatelistów.
Jednym z ruchliwszych takich klubów, kierowanym przez znanego filatelistę, działacza
polonijnego p. T. W. Kuźme, jest G.T.S.
Stamp Callectors Ulub, w Szkole Technicznej
w Melbourne. Członkowie tego klubu spotykają się raz w tygodniu, po zajęciach, w bibliotece szkolnej, która „dysponuje filmami
o tematyce filatelistycznej. Klub wydaje tek
własny biuletyn Stamp Club News. Interesującą jest tam forma przekazywania informacji o tematyce przedstawiOnej na znakach
pocztowych. I tak na -przykład w czasie prelekcji o życiu i twórczości Chopina, na ekranie ukazują Się znaczki, a z taśmy plynie
równocześnie muzyka chopinowska.
fot. 2
1 !3
fot. 1
Co pewien czas urządza się wystawy zbiorów młodzieżowych. Oglądałem katalog jednej z takich wystaw pt. „Pierwszy Krok",
gdzie wśród wystawców było kilku o polskich nazwiskach. Byl też zbiór — pt. JPoland" — znaczków pocztowych, przedstawdających dzieła współczesnych malarzy polskich.
Poczta australijska -wydaje okresowe biuletyny, przeznaczone specjalnie dla mlodzieży
pt. „Junior Stamp Review". Są one bogato
ilustrowane, wydawane drukiem wielobarwnym, informujące w popularny sposób o nowych emisjach znaków pocztowych.
W Australii istnieje dużo placówek handlu
filatelistycznego. Samych firm zrzeszonych
w Związku Kupców Branży Filatelistycznej
jest około 150, z których wiele przeprowadza
regularne aukcje.
Rozwinięte jest piśmiennictwo filatelistyczne. Ukazują się liczne publikacje, „katalogi,
broszury itp. Poza związkowymi biuletynami
wydaje się różne pisma. Do największych
należą, obejmujące od 250 do 300 stron formatu A4, miesięczniki „The Australian Stamp
Monthly" i „Stamp News".
Dla utrzymania ściślejszej ws,pólpracy między organizacjami filatelistycznymi, handlem
filatelistycznym i pocztą powołano tzw, rady
propagowania filatelistyki dla poszczególnych stanów oraz ogólnokrajową, pod nazwą
Australian Starali Promotion Council. Do zadać. Rady należą m.in. upowszechnianie kolekcjonowania znaków pocztowych, szczególnie wśród młodzieży, wzajemne konsultacje
przy ustalaniu planów emisyjnych, współpraca przy urządzaniu pokazów, wystaw i innych imprez filatelistycznych, oraz wspólne
organizowanie dorocznego Tygodnia Znaczka
(Stamp Week).
,
W wydawanym -kilka -razy w roku biuletynie pt. „Australian Stamp Bulletin", poczta
australijska podaje bardzo obszerne infor-
macje o nowo ukazujących się w Australii
i na ,przyleglych wyspach znaczkach, kopertach, pocztówkach, aerogramwh, FOC itp.
oraz o stosowanych kasownikach okolicznościowych. Ponadto poczta oferuje w biuletynach 21~0 ukazujące się emisje znaczków,
w specjalnych luksusowych opakowaniach
kartonowych, po cenach o kilkanaście procent
wyższych od wartości nominalnej. W ostatnim biuletynie zapowiada się wydanie, w
marcu 1982 roku, specjalnego albumu do
przechowywania wszystkich australijskich
znaków pocztowych wydanych w 1981 roku.
Przy kupnie znaczków w filatelistycznych
okienkach •australljskich urzędów pocztowych, otrzymuje się specjalne koperty pergaminowe. Są one różnego formatu, zależnie
od wielkości i, ilości nabytych znaków pocztowych i maję napis propagandowy Stailinfl
Collecting is Fun — Australia Post -- Philatelle Service <Zbieranie znaczków pocztowych to przyjemność — Poczta Australijska
— Serwis filatelistyczny). -Kopertę taką
przedstawiamy na fot. 2.
Zalotne w roku 1974 Muzeum Poczty
i Telekomunikacji znajduje się przy Swan St.
w Melbourne w historycznym budynku pocztowym zbudowanym w 1837 roku. Są w nim
urządzenia służby pocztowo-telegraficznej, od
najstarszych do najnowszych typów. W dziale
filatelistyki odbywają się okolicznościowe pokazy (fot. 3).
Ostatnio ruch filatelistyczny w Australii
znacznie wzrósł. Liczba zbieraczy, która według otrzymanych informacji, wynosi obecnie szacunkowo 400.000 do 500.000, stale cię
powiększa. Ożywił się też znacznie rynek filatelistyczny. Poszukiwane sa szczególnie
starsze wydania znaczków australijskich, kk6,
rych brak odczuwa handel. Wielkie londyńskie firany aukcyjne jak Gibbons i Hamer
założyły w Australii swoje filie.
Filateliści australijscy przygotowują się
obecnie do pierwszej międzynarodowej wystawy filatelistycznej pod patronatem FLP
Ausipes kE14. Odbyć się ma ona w Melbourne w dniach od 21 do 30 września 1984 roku.
Dla jej zareklamowania wydano już teraz winietki propagandowe. tyczymy tym ambitnym zamierzeniom palnego sukcesu.
Jan Witkowski
EKSPERCI PZF — UCHWAŁA PREZYDIUM ZG nr 5IX111/82
W oparciu o postanowienia zawarte w
treści Regulaminu Ekspertów Polskiego
Związku Filatelistów z 18 maja 1980 r. Prezydium ZG PZF postanawia:
1. Zgodnie z § 6 ust. d potwierdzić uprawnienia posiadane przez ekspertów przed wejściem w życie Regulaminu Ekspertów niżej
wYmienionyln:
1) Józef Falkowski, ul. Broniewskiego 22 Al
/57, 01-771 Warszawa — Znaczki PRL,
2) Tadeusz Hampel. ul. Grablenlec 18/3,
91-149 Łódź — całości pocztowi/a okresu
przedznaczkowego na ziemiach polskich,
3) Mariusz Kalinowski, ul. Pszczelińska
8/32, 05-840 Brwinów — Znaczki PRL,
4) Jacek Kapkowski, ul. Dantego 1 A m. 17,
04-235 Warszawa — Wszystkie znaczki
polskie,
51 Eugeniusz Krawczyk, ul. Kinowa 12/36,
04-019 Warszawa
Znaczki PRL, Port
Gdańsk,
6) Wiktor Korkiewlea, ul. Mokotowska
46/25, 00-543 Warszawa — Znaczki PRL,
7) Jan Ryblewski, ul. Marchlewskiego 24,
31-514 Kraków — Wszystkie znaki polskie,
8) Aleksander Sękowski, ul. IVlochnaokiego
17/1, 02-041 Warszawa — znaki pocztowe
poczt kolonii niemieckich i niemieckich
biur pocztowych za granicą, niemiecka
poczta morska, morska-poczta okrętowa
do I wojny światowej oraz niemiecka
poczta polowa z terenu Chin, Afryki
Pld.-Zach., blokady wybrzeży Wenezueli
oraz Afryki Wschodniej i Turcji z okresu I wojny światowej,
9) Lesław Schowka, ul. Kolberga 7/1, 31-160
Kraków — Wszystkie znaczki i całostki
polskie,
10) Bohdan Suitom, ul. Nmvolipki 22 A/23
Warszawa — Znaczki PRL,
11) Marian Ways, ul. Poniatowskiego 2/7,
87-100 Toruń — Znaczki PRL.
12) Stanisław żólklewskl, ul. Nowolipie
22 A019, 01-005 Warszawa — wszystkie
całostki polskie.
2. Zgodnie z§ 1 ust. 1 i§ 4 ust. 2 RoguEkspertów nadać uprawnienia niżej wymienionym:
1) Lech Poplelewski, ul. Szymanowskiego
20/8, 87-100 Toruń — Polskie znaki pocztowe od roku 1764 do 1870 oraz znaki
przedfilatelistyczne poczty polskiej na
ziemiach polskich. .
2) Kazimierz Sztaba, tiL Chodowieckiego 5/12,
30-065 Kraków — Wszystkie znaczki polskie z wyłączeniem ,poczt jenieckich
i Port Gdańsk.
3) Janusz ~osmyk, ul. Francesco Nullo
12/41, 31-543 Kraków — Całości pocztowe
okresu przedznaczkowego, byłego zaboru
austriackiego.
3. Prezydium ZG PZF zobowiązuje wszystkich ekspertów do rzetelnego przestrzegania
Regulaminu Ekspertów i załączonej do nie-go
„Instrukcji badania i gwarantowania obiektów filatelistycznych przez ekspertów Polskiego Związku Filatelistów" wraz Z załącznikami nr 1, 2, 3.
Wakszawa, 25.04:1982 r.
Prezydium
Zarządu Głównego PZF
113
z prac
Zarządu Głównego
NA STAROMIEJSKIM
RYNKU
Od al llstopada Ml r. do 5 maja MM P.
1.3[11. Wstępna akceptacja propozycji dostosowania zakresu działalności komisji problemowych
ZG PZF do profilu komisji FIP L realizacji aktuaLnych zadani polaczenia Komisij OrgenizaCyIne j
i Komisji Propagandy w Komis ę OrganimaYJno-Propagandową ; przemianowania Komisji Ikstoryczno-Badawczej na Komisje Ekspertów i Zwalczenia Fałszerstw; Komisji ds. Czytelnictwa na
Komisję Literatury i Bibliotek Filatelistycznych;
powołania Komisji Historii Poczty 1 Filatelistyki
mo
is
z Komisji. Odznaczeń • Rozpatrzono pismo
agendy UNESCO „Performance Marketing" p
jącej się popularyzacją osiągnięć oraz historii
pa ństw członkowskich UNESCO za pomocą wydawnictw pocztowych; sprawę przekazano Komisji
Współpracy z Zagranicą w celu opracowania
wniosków • Pe[nlenie społeczne] funkcji mccznika prasowego powierzono icoledze Jerzemu
mie • ZaakCeptowano rozdzielnik Marnisdruków
„XIII Zjazd PZF".
5.1. Akceptacja planów na 1989 rok wspólpracy
z FIP oraz ze związkami filatelistycznymi innych
państw.
Cl.
. Wystąpiono do' Komisji Uchwal i Wniosków
oraz Komiall Statutowej XIII Walnego Zjazdu Delegatów PZF o przyśpieszenie prac t Motanie opraowanych przez nie materiaMw 41 Postanowiono
wystosować plamo do zarządów okręgów POP
w sprawie realizacji Uchwały 804P1 o Udziale i kierunkach dzialanta PZF w obchodaCh stulecia polskiego ruchu robotniczego.
14J. Apel do kot i ogniw PZF o Przyjście z pomocą poWodzianom • Wystą pienie do Ministra
Łączności z inicjatywą wydania znaczka pocztowego z dopłatą Mb wykonania nadruku dopłaty
na obiegowym znaczku pocztowyM — na Powodzian • Dyskusja nad profilem „Biuletynu Infor•, akceptacja wydania podwójnych.
macyjnego PZI,
laczonych numerów za lata ime-1981 • Zatwierdzenie i przekazanie do Ministerstwa Łączności
sprawozdań za 1981 rok ze współpracy z FIP
i dwustronnych kontaktów ze związkami filatelistycznymi Innych państw.
21.1. Podjęto postanowienia zmierzające do pmyspieszerda przygotowania do druku pracy kol. Lucjana Tatem ,,Poczta Polowa w LWP 1049-1945-;
zrecenzowania pracy kol. Stanisł awa Swierada
„Spolaczno-kulturalne funkcje polskiej prasy filatelistyczne} w Malano publikacji czasopisma IKANOS 1928-99" • Omówiono I zaakceptowano .,Plan
centralny Wystaw i imprez PZFw 1982 r." • Po(11-19.X11.81 r.)
stanowiono na MWF „Belgica
wystać do ekspozycji 11 zbiorów oraz 5 pOZYcJi
literatury • Na wniosek Komisji MIOdzieżoWej
ZG PZF postanowiono prZeproWildLie rozmowy
z ZG TPD w sprawie bliSszej wsiMIPmcY • Zwrócono się do Głównego Urzędu Cenzury w sprawie
chronienia przed Uszkodzeniami mechanicznymi
przesyłek filatelistycznych vrysylanych przez mlonków ZwiMzku za granicą, w ramach wymiany walorów LllatellstyCxnych • zobowiązana Komisję
Całostek Pocztowych do utrzymywania stałej
współpracy z Berlińskim Stowarzyszeniem Zbieraczy Cp • Akceptacja rozdzielnika katalOgów zah dla okręgów PZF.
granicznycówiono
28.1. Om
popra wioną i UnapelNóną orację
,T!flolaminn
walMOW
Mnstycznych dla celów kolekcjonerskich".
4J1. Rozpatrzono propozycje dotyczące składu.
redakcji I profilu „Biuletynu Informacyjnego PZF"
oficjalnego organu Związku, wydawanego dla
ogniworganizacyjnych.
Plerwaze, plenarne posiedzenie
PrezydiUm OO PZF zatwierdra wszystkie decYzie i postanowienia PadJete w okresie od dnia
9 grudnia 1881 r. do dnia- 4 lutego MM r. na roboczych posiedzeniach Prezydium ZG PO? • Kolejne próby przyśpieszenia prac komisji zjazdo-
114
wych przy opracowaniu podstawowych dokumentów: Uchwaly t statutu • zaakceptowane Propozycje dotyczące kornieji problemowych ZG PZF
kandydatów na przewodniczących tych komisji,
zostaną przedloLone na plenarnym posiedzeniu
ZG PZF do aprobaty. Do tego czasu komisje konUmuUM normalne czynności niezbędne dla erawidlowego rozwoju i funkcjonowania Związku •
Omówiono aktualny stan pozycji (Wpracowani przygotowywanych do eweMoahlego wydania. Podjęto
alasze postanowienie w sprawie prac redakCyJnych
nad tymi opracowaniami • ZrezygnoWanóz orgammcii w br. finału „XX Ogólnopolskiego Miodzielowego Konkursu Filatelistycznego".
MIL Dyskusje na temat: struktury, organizacil
I zadań komisji problemowych jako podstawowych
ogniw wnioskujących, roboczych i opiniodawczych
ZG PZF.
MM.Omówiono problematykę pracy Komisji
Organizacyjno-Propagandowej ZG POW,
MM. Omówiono problemy związane z udzialem
PZF w bilateralnej wystawie ,.RFN—PRL" (Brema, 9-12.12L24 r.) • W celu zabezpieczenia dokumentacji stempli cenzury stanu wojennego zlecono
Komisji Historii Poczty i Filatellatyk1 przygotowanie wystąpienia do wiaścivrychwiadr • Ustalono sklad delegacji PZF na MWF „Socphiles 82"
ia
(Bułgar).
2.01. Zwrócono się do Ministra ŁacznOSCI z MMlsą o przyznanie pewnych dodatkowych uprawnień ogniwom PZF oraz o przydzielenie bltirotayeh
Srodków technic znych.
4.111. Podjęto decyzje w sprawie druku deklaracji colonkowslitiej I wkladkI do legitymacji • Zaakceptowano druk MMMI sędziego konkursowego
(Jurora) PZF.
Spotichnie crionków Prezydium ZG i Komisji Wystaw ZG PZF członkami Komitetu Organizacyjneg tat/ Ogólnopolskiej Wystawy Flla'
telisiYmml"oPrzYgotowYw~
Mumii 144-14cla
Torunia.
Zgłoszono kandydatów na lisie jurorów
z Uprawnieniami do sędziowania na wystawach
FIP
Podjęto deeynę w sprawie pnyjąC I skisileń catanków Kola„Polonia-.
MM. Przyjęto zaproszenia do wzięcia °Mieln
na Węgrzech — „Maxlmafilia.
w wYstewan
(vnle2 r.) 1 „Agrofila 82” (IX.82 r.) oraz w CSRS —
„Socphlleir — Historia Poczty 1 Całostek Pocztowych" (IX.81 r.). Ze względu na bardzo wysokie
koszty zrezygnowano z udziatw w SW? ,Canada 82." • PmYieto do wiadornolci Powołanie
w Zielone' Córze .,Klubu Zainteresowali Znakami
NRD" • Omówiono, zaakceptowano 1 postanowiono przedlotyC na posiedzeniu plenarnym Prezydium ZG treść projektu „Programu działania PZF
w latach 1902-1985".
15.111. Omówiono biegące sprawy prowadzone
Przez Komisje Lalodzieżową ZG PZF. Zaakceptowano: kasownik okolicznościowy 1 kartę partliąt"
Sową związane z MWF „Soaphiłez 82" (Bulgaria);
zbiory do ekspozycji na MWF „Soephileic 132- (Bulgaria) I MWF „Socithileic — Historia Poczty 1 Całostek Pocztowych" (CSRS) • Zaakceptowano zwo- •
lanie narady organizatorów wystaw w 1982 r. (odbyk
11)52711;1e posiedzenie plenarne
Prezydium ZG - PZF. Prmes ZGPZF
formowal o dzialaniach podjętych między posiedzeniami plenarnymi. między innymi o rozmowach
co: KC PZPR na temat odziani filatelimów w obchodach 100-lecia polskiego ruchu robotniczego;
Przedsiębiorstwie Filatelistycznym, Giównej Komendzie Straty Polarnych • Prezydium ZG
materiały „Zespoi)/ problemowe ZG PZF"
1 „program dolatalnoSc1 PZF w latach 1981-1285"
rekomendUjąc je na plenarne posiedzenie ZG
PZF • Przyjęta Sprawozdanie tinanSOwe ZG PO?
oraz sprawozdanie finansowe zbiorcze całego
związku (za 1981 rok) i postanowiono przediożyć
Je do zatwierdzenia przez ZG PZF • Zetwlerdzono „Regniamin gospodarowania zakiadowynt funduszem nagród w PZF" • ZoakeeptoWano proinne
zwołania konferencji sprawozdawczej Delegatów
na XIII Walny Zjazd PZF we wrześniu 19111 roku
do Tortinla podczas trwania „XIV Ogólnopolskiej
Wystawy Filatelistyczne]".
1.IV. Zaakceptowano: materiały na wystawę „Polonica” (Koszalin, 19-24,11.81 r.); MWP „Poiska—
NRD M" (Zielona Góra, 5-12.1X.82 r.) oraz zbiór
do Norwegii („Rarstad-82•', 18-21.v111.82 r.) i literaturę do Wioch (,,Milano st", MSZ r.).
8.IV. Przyjęto do. akceptifią Ce1 wiadomoś ci plany
pria5c.i'
v."
{
ŃżĆępknir',Lgirzrojn'
on''P'
ffiirjelIf tZG
iiiI1Zu%mintt
Komisji Problemowych ZG PZF" • Zaakceptowano
zbiory do ekspozycji na bilateralną wystawę
„RFN-,PAL" (Brema 9-12.IX.8.2r.).
18.W. Przeprowadzono szkolenie finansowe dla
skarbników i głównych księgowych okręgów PZF.
22V. Przekonsultowano z przewodniemeemi komisji problemowych ZG PZF projekt „Regulaminu
Komisji Problemowych ZG PZF" • Zatwierdzono
ekspozycję na wystawę „Klasycy - Literatury'.
(NRD, 10-18.VIIM r.) • Powołano zespól do rozpatrzenia wniosków o nadanie złotych i srebrnych
Odznak Honorowych PZF w 1962 r.
2.5.IV. Kolejne posiedzenie plenarne
Prezydium ZG )4F, na którym: • Podjęto
uchwalę w sprawie wpisania do rejestru ekspertów PZF • Wystąpiono do wszystkich ogniw PZF
do każdego członka z apelem Prezydium ZG PZF
w sprawie czynnego lidzialu w organizacji imprez
dla dzieci Spędzających wakacje w domu • Omówiono ł ustalono troić projektu „Regulaminu Komisji Problemowych ZG PZF'' rekomendujec go
do rozpatrzenia f akceptacji na najbliższym Pas4e~Mu ZG PZF • Ustalono treść projektu „Rogu. laminy wymiany zagranicą umiarów filatelistycznych dla celów kolekcjonerskich", postanawiając
przekazać ten dokument do Ministerstwa Handlu.
'Zagranicznego i Ministerstwa Łącznościz prośbą
o zatwierdzenie • Na wniosek Komisji Wystaw
ZG PZF udzielono absolutorium większości komitetów organizacyjnych wystaw odbytych w 1961
roku wramach planu centralnego • Podjęto decyzję o podwyższeniu kwoty wartości zbioru do
MO tys. M, do Wysokości której koszty tzbezpieCzenia pokrywa Związek • Zaakceptowano kandydaurę kol. Zygmunta Wiatrowsklego na przedstawiciela PZF Komisji Młodzieżowej FIP.
29.iv. Zaakceptowano zbiory do ekspozycji na
wystawie „Agrofim
(Węgry 29T2C-2.X.82 r.) •
Ufundowano nagrody rzeczowe w postaci klaserków ze 'znaczkami do rozlosowania między czytelników „Filatelisty", którzy prawidłowo rozwIąZą
krzyzówke po.więconą
polskiego rUchtz
robotniezego oraz nagrody dla zwycięzCów 1500tarł u
aiładniejszy poLski zniczek poCztowy
za rok ubiegły • Zatwierdzono litorature do ekspozycji na, pokazie w Branie (Impreza towarzysząca wystawie „RFN—PRL").
t
Andrzej Kopczyński
kluby
zainteresowań PZF
Jubileusz Klubu „Olimpijczyk"
W Marcu br. minęło 55 lat od dnia, kiedy kilku
entuzjastów filatelistyki sportowej zaproponowało
Misia współpracę Polskiemu Komitetowi Olimpijskiemu., Oferta zostala przychylnie PfiYięta, arakolwiek nie ustalono konkretnym więzi współpracy, które wyłowić się miały w toku obopólnych
kontaktów.
W roku 1960 Mlędz. Komitet Minii. podejmuje
na Sesji w Lag Angeles uchwalę włą czenia filatelistek]. aportowe] do debla kultury i sztuki OWI,
pilskie]. Ta decyzja miałaznamienne znaczenie
propagandowe na forum mledzynarodowym. ZaMY., rosnąć produkcja znaków pocztowych o tematyce sportowej na całym świecie. Lawina walorów filatelistycznych o tematyce olimpijskiej
wywolala w kotna filatelistycznych koniecznoM
rzeczowego opracowania wytycznych — co jest
niezbędne, co Mato potrzebne, a co w ogóle zby-
teczne przy budowie rófilego Zakresu zbiorów
olimpijskich (generalnyCh, speCjalizowanych, tematycznych czy motywowych). Takle opracowanie
pióra kol. Fabian Bury ukazało się w Filateliście
nr II/I964 pt. Olimpiady. .Te •wytyczne przyjęte
zostały nie tylko w naszym Związku, ale takie
w większych zagranicznych °grodkach filatelistyki
sportowej, mego dowodem byty tlumaczenia tego
artykułu w zagranicznych pismach W USA, Italii,
RFN i AuMraiii.
Polscy filateliści byli jedni z pierwszych w przygotowaniu ZbioróW Sportowych na Międzyllaredowe wystawy filatelistyczne, organizowane pod patronatem PIP. Największym sukcesem dla polskiej
filatelistyki tematycznej Jest uzyskanie w 1000 roku przez. Polaka na MWF ,,Polska 60" pierwszego
na świecie wielkiego medalu złotego za zbiór olimpijski (1806-1056), Począwszy od XVII Olimpiady
prawie każdego roku organizowane są międzynarodowe wymowy znaczków sportowych, w których
z dobrymi rezultatami uczestniczą członkowie
Klubu PZF „Olimpijczyk".
W latach 1957-61 zawiązywała sie coraz śoislelsza współpraca między grupą filatelistów-olimpijczyków a ówczesną Komisją Propagandy PROI,
doprowadzając do I Ogólnopolskiego Zjazdu Filatelistów-Olimpijczyków, który odbył się 18.1/1.1962 r.
I wtedy zadania współpracy Z PKOl ujęte Matoły
w 5 treściwych punktach:
1, Szerzenie propagandy Idei olimpijskiej za
pomocą walorów tilatelisteeznych.
2. Utrwalanie polskich sukcesów sportowych na
dokumentacji filatelisty.1
.. której zasięg w iwiecle jest ogromne.
S. Wspomaganie i zasilanie Polskiego Funduszu
Olimpijskiego.
4. Pomoc 1 zachęcanie do tworzenia zbiorów
znaczków sportowych, szczególnie o tematyce Polsklei.
5. Uczestniczenie w międzynarodowych wystawa. „Filatelistyką w sztuca olimpijskiej",
Dziś, z perSpektyWy ponad 20 lat z zadowoleniem
stwierdzamy, te wytej wymiemone zadania były
permanentnie realizowane, Choć Meraz z wielkimi
przeszkodami i trudnościami.
Nasza wspófinaca przy wydawaniu każdego roku
kolejnych kart pocztowych, ilustruJąCyCh sukcesy
naszych reprezentantów w poszczególnych °liropladaCh, począwszy od 1929 roku, powaga UtrWallć
i przybliżyć historię polskiego ruchu olimpijskiego
wśród społeczeństwa. Mamy wiele dowodów, te
na podstawie książki-albumu „Polska Kronika
Oliropillica w filatelistyce", wydanej przez KAW
z inspiracji PKOl, budowane są w wielu krajach
zbiory polskiej dokumentacji filatelistycznej, ilustrującej rozwój polskiego oliropLzum.
Od przeszło 20 lat staraniem Zarządu Klubu kałda olimpiada upamiętniona była lotami olimpijskimi, imprezami Spotkali, zjazdów i wystaw filatelistycznych.
Liczne oiLiracowania farbowe, artykuły specjalistyczne i Studia badawcze oraz kilkadziesiąt /C10-•
wytych przez naszych członków medali (w tym
5 „prawdziwie" złotych) na międzynarodowych wystawach w Europie, Ameryce Pólnocnej i Południowej, Azji oraz Australii, postawiły polska filatelistykę sportową w azotowce światowej.
Zarząd Klubu PZF
„Olimpijczyk"
Z żałobnej karty
Józef Dudzik
1969 r. był wiceprezesem Zarządu Głównego.
Przewodniczył obradom XII Zjazdu PZF.
Swoje zamiłowania filatelistyczne koncentrował na filatelistyce tradycyjnej, specjalizował zbiór znaczków polskich. Byl czynnym
wystawcą i 'jurorem.
Za swoją dzialalność społeczną, PolitYcmą
i filatelistyczną został odznaczony Sztandarem
Pracy I i II klasy, Krzyżem Kawalerskim
Orderu Odrodzenia Polski, złotym, srebrnym
i brązowym Krzyżami Zasługi oraz innymi
odznaczeniami państwowymi i odznakami
resortowymi i regionalnymi. Ponadto odznaczony został brązową odznaką Za Zasługi dla
Polskiej Filatelistyki, złotą I srebrną Honorową PZF, odznaką 75-lecia polskiego ruchu
filatelistycznego II stopnia, Medalem 30-lecia
PZF i wieloma innymi.
Pogrzeb Józefa Dutizika odbyt się 19.XI.
1981 r. na cmentarzu komunalnym w Zabrzu.
W licznym gronie przyjaciół i kolegów żegnali zmarłego przedstawiciele władz centralnych .PZF z prezesem Zarządu Głównego
Henrykiem Białkiem na czele, Okręgu Katowickiego i delegatur, którzy złożyli na gropożegnał rówbie wieńce i kwiaty:
nież poczet sztandarowy ze sztandarem PZF.
Jego śmierć przyniosła Polskiemu Związkowi Filatelistów dużą i bolesną stratę. Odszedł
od nas niezwykle ofiarny, aktywny i zaangażowany działacz filatelistyczny, człowiek
skromny, uczynny, serdeczny przyjaciel, i kolega.
Takim pozostanie na zawsze w naszej pamięci.
Koledzy
5 listopada 1981. r.
zmarł w Gliwicach w
wieku 49 lat długoletni
zasłużony działacz filatelistyczny Józef Dudzik.
Urodził się dnia 26.11/.
1932 r. w Jasianach.
Od wczesnej młodości
związał się ze Sląskiem,
któremu pozostał wierny do końca życia.
Już od 1947 roku działał w ruchu młodzieżowym i do 1956 r. jest
członkiem
prezydium
Zarządu Miejskiego ZMP w Zabrzu.
Od 1956 r. przechodzi do pracy w aparacie
partyjnym, gdzie palni szereg kierowniczych
funkcji — I sekretarza KZ PZPR Koksowni
„Jadwiga" w Zabrzu, I sekretarza KZ PZPR
KWK „Ludwik-Concordia" w Zabrzu, a od
1966 r. sekretarza KM PZPR w Zabrzu. Następnie kolejno obejmuje funkcje: I sekretarza KM w Swiętochlowicach, Zabrzu i do
1981 r. pełni funkcję I sekretarza KM PZPR
w Oliwkach. Byl członkiem Egzekutywy KW
PZPR w Katowicach i członkiem Centralnej
Komisji Rewizyjnej PZPR.
W PZF rozpoczął działalność w 1957 roku,
a od 1961.-67 był przewodniczącym Kola
przy KWK „Ludwik• Concordia" w Zabrzu.
W roku 1982 zostaje powołany do władz
Zarządu Okręgu w Katowicach, a w 1965 r.
do władz Zarządu Głównego PZF, którego
członkiem pozostaje do chwili śmierci. Od
•
Y
E:Lia_17;;LI
„EUROMA X '81"
Kraków 17-24.X.1981
17 pażdziernika 1931 w salach Sródmiejskład° Odrodka Kultury w Krakowie =stała otwarta pierwsza w Polsce Wystawa
Maksimafilii.
Na otwarcie wystawy przybył wiceprezydent
miasta Krakowa mgr Jan Nowak, przewodniczący
Komisji maksimatim PIP Gonoague de la Pertę z
Francji, colonek tej Komisji a równocześnie przewodniczący Komisji CM w Luksemburgu, rozet
118
wola z maltonką z Luksemburga, przewodniczący Komisji MaksimaIllti Związku Filatelistów Rumuńskich (AFdlit — jednocześnie zastępca ermwodnlmącego Komisji CM PIP dr \Niterko Neaga,
pebtiący obowiązki przewodniczącego Komisji
Idaksimafilli Związku Filatelistów Węglarskich
p. Mliolm liabermann. Pan Lucjan Karter — wystawca z Luksemburga oraz 6-osobowa grupa wystawców I dolatamy mekaimefllll . Rumunii.
Na urouyatość przybył tel twórca podstaw teoretycznych analogofilil kol. Marian Rayshicki,
naczelnik Wydolalu SIMby Pocztowej DOPiT Jan
malopęe. zarząd Główny PZF reprezentował wiceprezes Zarządu Głównego Ludwik Malendowlco.
Po powitaniu przybyłych gości przez przewodnicoacego Komisji Maksimafilii Zarządu Gb:1*w*,
PZF Jerzego Bąkowskiego, w imieniu gospodarzy
glos zabral prezes Zarządu okręgu w arakome
przewodniczący Komitetu Organioacyjnego wystawy Mgr Jan aymmiski, który powiedział m.in.:
Dużą wartość, zarówno poznawczą, jak
estetyczna posiadu kierunek zbieractwa swady
cruaksituatilią», który zyskuje sobie na calym
świecie coraz to wigor) zwolenników.
Należy stwierdzić, te początków tego kierunku
zbieractwa należy szukać na naszym terenie, na
Demi krakowskiej, łemćze w okresie przed drogą
wojną światową. lwiaś ten zwany wówczas onalogolitią rozwinął się nnaszym terenie, a zasady
i tezy obowiązujące w anmogorilil oglosil Marian
Naydzicki, znany dzialam filatelistyczny z terenu
Tarnowa".
Przemówienie Miklosa Rabermanna (fragment 1:
„(...) Bardzo się cieszę, zo wystawa ta dela m unit bliższego zapoznzmia idę ze zbiorami i pro z
nie poznania wzajemnego naszego życia, kultur .
Wystawa daje możność Poglębienia naszej Prz Wid i dążenia do pokoju.
Mogę s zadowoleniem Was powiadotoić, że na
Węgrzech pawiakom sig rzesza zbieraczy Maksimaliiii, zwielima sig liczba takich zbiorów (...)".
Pan Gonzague śle la Ferie W swym wystąpieniu dziękując Polskiemu Związkowi Filatelistów za Inicjatywę i odwagę zorganizowania Wystawy 9 zasięgu europejskim powiedział, te ogólnie znane są zaologi Polski w stworzeniu dolotu
zbieractwa maksinsafilii i te powoł anie Komisil
Maksimaillil przy FZF spotkalo się z aprobatą
1 zadowoleniem, życzył polskim zbieraczom dobrych zbiorów 1 sukcesów na wystawach,
W niedzielę 18.X. ub. r. odbyto się pierwsze
spotkanie zbieraczy makaimatilii z cale) Polski.
Omawiano dobrze znane trudnoś ci w tworzeniu
polskich CM, dyskutowano nad zasadami budowy
zbiorów CM i sprawami organizacyjnymi komisji
makstmatilit
Na zakończenie spotkania p., Gonzague de la
refie wygłosił odczyt z przerroczami. Wypowiedzi prelegenta Domoczył kol. Stanisław Wryk.
W spotkaniu tym uczestniczyła również delegacja
WOF (Wszechzwiązkowe Towarzystwo Filatelistów),
z-ca przewodniczącego WOF Illa Morosanow
i przewodniczący Komisji Wystaw WOF Marot
Kabanow, przybyli również członkowie Zarzado
kol. Ryszard Szamański, kol..
Głównego PZF
Lucjan Adamczyk 1 kol. Jerzy Kozlowski.
°Olom na wystawie ,,Euromas 81" eksponowano 90 zbiorów w tym:
w klasie pozakonkursowej: s.
w klasie konkursowej: 10 geograficznych, Z7 tematycznych (w dwóch wypadkach zbiory tych
samych wystawców Mentona) łącznie), Oraz 7 W,
zyeji literatury.
Medal Pozłacany Grand Prlx wśród zbiorów
geograficznych Uzyskał p. G. Pawio z Luksem-
burga, który w swym ,Zbiorze ma niezwykle piękno okazy starych CM Luksemburga.
Rozśnież medal pozłacany w tej grupie uzysk.
p. P. Halali z Francji za ablór kart związany
z osobistościami politycznymi małych krajów
europejskich I ten zbiór Wzbudził Uznanie doborem starych unikalnych CM.
W grupie zbiorów tematycznych niezwykle
trudne okazało się wytypowanie Grand Pilic. Do
ostatniej chwili jury zawzięcie dyskutowało
ostatecznie przyznało medal pozłacany 1 Grand
Prix: S. Miller:moc z Francji za zbiór „Ptaki —
mieszkańcy lasów", natomiast P. G. Popovici
z Rumunii za obiór „Sekrety Heraldyki" uzyskał
równi. medal pozłacany z gratulacjami_ jury.
Należy podkreślić doskonały poziom L staranny
dobór zbiorów rairnuńskich nadesianych ha Wystawę.
Dobrze się stato, te wystawcy mieli okazję do
rozmów z członkami jury, co pomoże Im w przebudowie zbiorów.
Generalne uwagi do wystawionych i opracowywanych zbiorów polskich:
Często brak kart tytułowych lub Winty zbio,,w .,,~311,1Q W stosunku do zawartości
zbioru, brak planów zbiorów, umieszczanie w zbiorze różnych wydawnictw nie będących „CM". Niezwracanie uwagi na stemple, często Marsal), się
eteekele nie związane z tematem mamba i karty
np. ,,Arnica montana" kasowana W Gdańsku, dzikie ptaki lub zwierzęta kasowane w Tarnowie
tub w Warszawie.
,
Są t.w skrócie doświaciesenió wyniesione
wystawy przeznaczone dla wystawców. Natomiast organizatorzy spotkali SIĘ z nowymi problemami technicznymi, z których najważniejsze to
Przygotowanie się do blyskawicznego montażu,
np. zbiory Luksemburga odebrano z 'Urzędu Celnego w dniu 17.X. o godzinie G, o godz. 18
otwarto wystawę.
Forma szybkich montaży i demontaży dotychczas u nas nie nocna Jest stosowana „na co doleli"
w krajach zachodnich.
Biorąc pod uwagę trudności I niezwykle ,41tondensowanie'. prac w krótkim czasie, trzeba wyrazie Uznanie dla działaczy ,krakowskich, którzy nie
szczędzili trudu, poświęcając .cały swój wolny
czas wystawie.
117
Wydawnictwa 1 pamiątki Wystawowe
n okazji wystawy
Pomna mosowala dwa datowniki w dniach
17 1 18.5.19111, projektowane przez Stefana Poprawę.
Za zezwoleniem Ministerstwa Laczności dokonano dodruku na Cp nr 715 ,,Dom Filatelisty",
w dwóch wersjach językowych francuskiej t angielskiej, w nakładzie po S000 egz. Po 1000 egz.
każdego rodzaju wykorzystano do wydrukowania
na odwrocie tekstu reklamowego w językach angielskim, .ierniecklio oraz francuskim i hiszpańskim, które rozesłano do wystawców I zbieraczy
CM W Utrapię I wielu krajach pozaeuropejskich.
Ministerstwo Łączności wydalo specjalną kartę
zaprojektowaną przez art. plastyka Wojciecha
Freudenreicha wg propozycji Jerzego Rakowskiego — W ~ladzie 200000 szt.
Staraniem Komitetu Organizacyjnego Wystawy
wydrukowano kartę do znaczka „GO Rocznica
urodzin J. Kochanowskiego". Witrat pruj. prof.
Witolda Chamiona.
Jerzy Rakowski
Prnewodoiczacy komisji maksimafilil
Zarządu Giewnego ez.F
PRL - NRD
W historii kontaktów między Polskim
Związkiem Filatelistów a Związkiem Filatelistów — Kulturbund w NRD dzialalność
wystawiennicza zajmuje jedno z czołowych
miejsc. Wiele okręgów PZF: Opole, Wrocław,
Poznań, Szczecin, Koszulin, Bydgoszcz, także
Zielona Góra legitymują się licznymi ekspozycjami z udziałem wystawców NRD, a na
zasadzie wzajemności — zbiory polskich filatelistów często goszczą w NRD. Zielonej Górze przypadł w tym roku zaszczyt zainaugurowania cyklu wystaw bilateralnych Polska — Niemiecka Republika Demokratyczna
Popularyzujących dorobek ogólnonarodowy
polskich i enerdowskich wystawców.
w tradycyjne Swięto Winobrania, 5 września
1032 v Zielona Góra zlanie się salonem wystawialiniczym filatelistów mieszkających po obu brzegach
Odry. Międzynarodowa Wystawa Filatelistyczna
„PRL — NRD M" zgromadzi kilkadalestat zbiorów
w klasach: honorowej, pozakonkursowej i konkursowej obejmującej opracowania okresu przetinnacz118
kowego, generalne, historii poczty, apecializowane
I oezywiścke zbiory tematyczne z wyodrębnieniem
zbiorów dotyczących wspólpracy obu narodów,
a także klasę literatury. Na wystawa w klasie
konkursowej prnYjmowana będą zbiory, które
uzyskaty jut dyplom w randze medalu srebrnego
na wystawie stopnia III, zaś warunki eksponowania zbiorów enerdowakich określ
ą filatelistyczne
wiedze NRD. Eksponowane zbiory walczyć będę
o uzyskanie medalu dutego złotego, medalu ziolego, pozłacanego, srebrnego, posrebrzanego I brązowego, a także dyplomu. Przewidywane 54 r57,Met nagrody honorowe za najlepszy zbiór w klasie honorowej oraz za najlepszy zbiór w klasie
konkursowej dla WystaWcy z NUD i PRL równica
nagrody rzeczowe.
Zarnąd Giówny PZF zatwierdnil Inc Komitet OrdaMinacYMY Wysia.9, przewodniczącym którego
zastal kol. int. B. Olectumwski — wiceprezes Zarządu Okręgu PZF w Zielonej Górze. Komitet Organizacyjny Wystawy przewiduje wydanie pocztówki w ograniczonym nakładzie 25.000 sztuk, a w
dniu otwarcia wystawy stosowanie datownika okolicznóSciowego. Wydane będą specjalne koperty
okolicznościowe oraz tradycyjnie: biuletyn wystawy I katalog zawieraldee obok treści ściśle zwisanych z wystawą, jak regulamin czy Indeksy
obiorów 1 wystawców, takieartykuly 1 opracowania dotyczące współpracy filatelistycznej obu n
rodów. W masie trwania wystawy przewidziana
jest wizyta oficjalnej delegacji filatelistów NRD
1 spotkania z członkami Klubu Zainteresowań
Znakami NI1D.
Regulamin wystawy wraz z kartami zgłoszeń znajduje się już w zarządach okręgów
PZF. Zainteresowani mogą je uzyskać takie
bezpośrednio w Komitecie Organizacyjnym
MWF „PRL — NRD '82" Zarząd Okręgu
PZF — ul. Warskiego 27b, skr. poczt. 24,
65-001 Zielona Góra 1.
ILECE'NZJE
171151501 Junior-Katalog MOL Sehwaneberger Verlag.
Monachium (RFN). 452 stronY, certa g.— mks.
Po katalogach — specjalizowanym 1 normalnym
znaczków niemieckich — ukazuje sig, corocznie
w listopadzie, najbardziej powszechny w utyciu
katalog Junior.
Ten katalog odróttila się od swego poprzednika
— katalogu normalnego, który ukazuje się 4 miasta. Wcześniej tym, fe specyfikuje i wycenia
znaczki niemiecki¢ wydane od chwili zjednoczenia
poczt niemieckich w 1822 r., ale bez lokalnych
wydań I jakichkolwiek blednodruitpw. Reprodukcje
macnków, w nieznacznym pomniejmeniu, podano
sitw kolorach oryginalnych. Czytelny układ, format kieszonkowy I .kolorowe Ilustracje Minki to
dzlelko bardzo praktycznym w utyciu.
Poza cenami naznaczki czyste 1 stemplowane
podane są na końcu poszczególnych dziatów wykazy cen emisji na PDC. tglmo krótkiego odstaną
czam, od dnia ukazania się katalogu popularnego,
katalog Junior przynosi wiele nieznacanych podwyżek (ca 100/0 stare) ceny) przy emisjach lat inledzywojennych (szczególnie sport jeździecki), i Berlina Zachodniego.
W RFN wychodzi każdego roku kilkadziesiąt katalogów filatelistycznych, przygotowanych przez
rome wydawnictwa (Sclawanelinerger Verlag, R. Borek, H. E. Sleger, K. Dobadania I Inne). Katalogów
zWłazanych ściśle ze znaczkami niemieckimi ukazuje nie .1kanadMe i wszystkie znajdują nabywców, choć cena niektórych, o charakterze specjalistycznym, jest wysoka z powodu malago nakładu.
Opisany wyżej popularny Junior wydawany jest
corocznie w nakładzie kilkuset tysięcy egzemplarzy I dlatego mimo luksusowego druku cena jego
jest bardzo Malta, dostępna szczególnie dla młodych filatelistów.
)( •
Powszechnie wiadomym jest, Że wydawane w tegularnych odstępach czasu dobrze opracowywane
katalOgi, informujące O aktualnych cenach rynkowych specyfikowanych znaczków L bloczków, są
najlepszym instrumentem popularyzacji filatelistyki, nie przynoszą strat wydawcom, a dla utytkowników są cenną encyklopedia inforrnojaca o trendach rynku zbytu i rodacy.
Fabian Bura
ftlikr) c/1(1
Adam i Ewa.
Nasi praojcowie, Adam i jego żona Ewa,
byli często tematem dzieł najwybitniejszych
artystów, szczególnie malarzy, Przedstawiani
są oni prawie zawsze nadzy lub z liściem
figowym, który służył im za jedyne odzianie.
Adam i Ewa byli nadzy, ale nie wstydzili
się tego aż do momentu zjedzenia owocu
z „drzewa poznania dobra i zla". Wtedy to,
spadła im zasłona z oczu i zauważyli, że są
nadzy. Wstydząc się tego, narwali liści figowych dla osłony ciała. Bóg sporządził dla
grzesznej pary szaty ze skór zwierzęcych,
przyodział ich nagość i wygnał z raju..
Najstarszym dziełem przedstawiającym
Adama i Ewę na znaczku pocztowym jest
płaskorzeźba z konsoli pochodzącej z katedry
św. Wita w Pradze. Pochodzi ona z drugiej
panriu ,(
A oto kilka przykładów:
fot. 3 —Sań Gossaert ,(właściwe Jan van Mabuse — 1470-1541), malarz holenderski
fot. 4 i 5 — Albrecht Dtirer (1471-1528)
fot. 6, 7 i 8 — Lukas Uranach (1472-1553)
fot. 9 i 10 — Michał Anioł (1475-1564). Są
to fragmenty jednego obrazu Michała Anioła
fot. 13
„Upadek i wygnanie z raju". Nie widzimy
na tych znaczkach środkowego fragmentu
z drzewem i wijącym się na nim wężem,
które jakby dzieli obraz na dwie części.
fot. 11 — Peter Paul Rubens (1471-1640)
Najtrudniej znaleźć będzie do zbioru odpowiednie kasowniki (fot. 12 i 13), gdyż jest ich
c.d.n.
rzeczywiście mak.
K G.
t) patrz ',Filatelista" nr 3, str. 57.
fet. 12
polowy XIV w. Znajduje się obecnie w zbiorach zamku hradczańskiego (fot. 1). Do tematu „Adam i Ewa" sięgali także artyści ludowi, przykład tego marny na znaczku polskim z 1969 r. -(fot. 2). Są to jedyne snycerskie roboty z wizerunkami naszych prarodziców przedstawione na znaczkach. Natomiast
reprodukcje malarstwa często goszczą na
znaczkach.
Adr. Redakcji: ul. Widok 22, 90-033 Warnawa, tel. 27-30-13. Redaguje zespół. Redaktor naczelny: Jeny B. mima. Artykułów nie za. Ogloszenia
mówionych Redakcja nie
przyjmuje: Bal.) Reklamy Frasował i Rmf.kandy, ud. mokotowska 5 m. G, II p., oo-sta
Warszawa, tel. 2.5-34-75, konto: NBP W OM
Warszawa, nr 1153-201478-139-11. Cena oatoszen
25 zł za słowo w ogłoszeniach drobnych. Informacji o warunkach prenumeraty odziała/a
wnystkle oddziały RSW „Prasa-Książka -RuCio"
oraz Urzędy Pocztowe.
Nakład 15000. Objęto8C 1 1/2 ark. Format B5.
Papier ilustr. V kl., os g, 10)000. RSW raki.
Graf. W-wd, td. Srebrna 16, zam. 128-82/0.
INORKs 35804
PL ISSN 0015-419.
S-58
119