rozwój gospodarki wodno-ściekowej

Transkrypt

WSTĘPNE STUDIUM WYKONALNOŚCI PROJEKTU P.T.:
ROZWÓJ GOSPODARKI WODNO-ŚCIEKOWEJ NA TERENIE GMINY BOGATYNIA - SYNTEZA
Spis treści
1
Wnioskodawcy i promotorzy przedsięwzięcia ....................................................................................1-1
2
Przedmiot studium ................................................................................................................................2-1
2.1
TYTUŁ PRZEDSIĘWZIĘCIA .........................................................................................................................2-1
2.2
CELE WSTĘPNEGO STUDIUM .....................................................................................................................2-1
3
Dane ogólne na temat przedsięwzięcia ................................................................................................3-3
3.1
CELE PRZEDSIĘWZIĘCIA ...........................................................................................................................3-3
4
Opis istniejącego systemu gospodarki wodno – ściekowej.................................................................4-1
4.1
SYSTEM WODOCIĄGOWY ..........................................................................................................................4-1
4.1.1
Sieć wodociągowa wraz z obiektami sieciowymi...............................................................................4-1
4.1.2
Ujęcia wody........................................................................................................................................4-1
4.1.3
Stacje uzdatniania wody .....................................................................................................................4-2
4.1.4
Przepompownie wody.........................................................................................................................4-2
4.1.5
Hydrofornie ........................................................................................................................................4-2
4.2
SYSTEM KANALIZACYJNY WRAZ Z OBIEKTAMI SIECIOWYMI.....................................................................4-2
4.2.1
Sieć kanalizacji sanitarnej i ogólnospławnej .....................................................................................4-3
4.2.2
Sieć kanalizacji deszczowej ................................................................................................................4-3
4.2.3
Oczyszczalnie ścieków ........................................................................................................................4-3
4.2.4
Gminna Stacja Przeróbki Osadów Ściekowych ..................................................................................4-4
4.2.5
Przepompownie ścieków....................................................................................................................4-4
4.3
STAN TECHNICZNY BUDOWLI I URZĄDZEŃ WCHODZĄCYCH W SKŁAD SYSTEMU .......................................4-5
4.3.1
System wodociągowy ..........................................................................................................................4-5
4.3.2
System kanalizacyjny ..........................................................................................................................4-5
5
Analiza popytu.......................................................................................................................................5-1
5.1
PROGNOZA DEMOGRAFICZNA DLA TERENU OBJĘTEGO PRZEDSIĘWZIĘCIEM ..............................................5-1
5.2
ANALIZA ZDOLNOŚCI MIESZKAŃCÓW DO PONOSZENIA OPŁAT .................................................................5-2
5.3
BIEśĄCY I PRZYSZŁY POPYT (BILANS ŚCIEKÓW I ZAPOTRZEBOWANIA WODY) (PET) ...............................5-5
5.3.1
Popyt bieŜący......................................................................................................................................5-5
5.3.2
Popyt przyszły.....................................................................................................................................5-6
5.3.3
Przyszły bilans wody i ścieków...........................................................................................................5-7
6
Definiowanie ostatecznego zakresu przedsięwzięcia ..........................................................................6-1
6.1
WSTĘPNY ZAKRES PRZEDSIĘWZIĘCIA PROPONOWANY PRZEZ WNIOSKODAWCĘ.......................................6-1
6.1.1
Określenie obszaru objętego opracowaniem......................................................................................6-1
6.1.2
Opis moŜliwości technicznych skanalizowania Aglomeracji Bogatynia.............................................6-1
6.1.3
Określenie wstępnego zakresu inwestycji ...........................................................................................6-2
6.2
ANALIZA POTRZEB INWESTYCYJNYCH .....................................................................................................6-5
6.2.1
Opis braków i potrzeb inwestycyjnych w odniesieniu do oceny technicznej systemu .........................6-5
6.2.1.1
6.2.1.2
IV-2008
Gospodarka wodociągowa ............................................................................................................................. 6-5
Gospodarka ściekowa .................................................................................................................................... 6-6
I
6.2.2
Opis braków i potrzeb inwestycyjnych w odniesieniu do planowanego popytu na usługi wodno –
ściekowe .............................................................................................................................................6-7
6.2.3
Identyfikacja niezbędnych działań dla zniwelowania niedoborów jakościowych i ilościowych
systemu - określenie Zakresu Niezbędnych Inwestycji (ZNI)..............................................................6-7
6.3
ANALIZA OPCJI TECHNICZNYCH ...............................................................................................................6-9
6.3.1
Metodyka analizy................................................................................................................................6-9
6.3.2
Alternatywne rozwiązania technologiczne i lokalizacyjne .................................................................6-9
6.3.2.1
6.3.2.2
6.3.2.3
6.3.3
Ekonomiczne (CBA) i finansowe (DGC) porównanie rozwaŜanych alternatyw technologicznych ..6-12
6.3.3.1
6.3.3.2
6.4
7
Charakterystyka zakresu rzeczowego kanalizacji sanitarnej dla Wariantu I – system scentralizowany
oparty na oczyszczalni w Bogatyni.............................................................................................................. 6-10
Charakterystyka zakresu rzeczowego kanalizacji sanitarnej dla Wariantu II – system z lokalną
oczyszczalnią ścieków w Zatoniu ................................................................................................................ 6-11
Charakterystyka zakresu rzeczowego dla Wariantu I i Wariantu II – kanalizacja deszczowa ..................... 6-11
Porównanie ekonomiczne rozwaŜanych wariantów – analiza CBA............................................................. 6-12
Porównanie finansowe rozwaŜanych wariantów – analiza DGC ................................................................. 6-12
WSKAZANIE OSTATECZNEGO ZAKRESU PRZEDSIĘWZIĘCIA WRAZ ZE WSTĘPNYM SZACUNKIEM
KOSZTÓW INWESTYCYJNYCH I EKSPLOATACYJNYCH – OKREŚLENIE PLANU INWESTYCYJNEGO
PRZEDSIĘWZIĘCIA (PIP).........................................................................................................................6-13
Plan wdroŜenia i funkcjonowania przedsięwzięcia ............................................................................7-1
7.1
ALTERNATYWNE ROZWIĄZANIA INSTYTUCJONALNE PROWADZENIA INWESTYCJI I EKSPLOATACJI,
WRAZ Z PORÓWNANIEM SYSTEMÓW KALKULACJI I POBORU OPŁAT ZA USŁUGI WODNO – ŚCIEKOWE
ORAZ WSTĘPNYMI SZACUNKAMI CEN ZA WODĘ I ŚCIEKI ...........................................................................7-1
7.2
WSKAZANIE OSTATECZNEGO MODELU INSTYTUCJONALNEGO WDRAśANIA I EKSPLOATACJI
PRZEDSIĘWZIĘCIA ....................................................................................................................................7-1
7.3
OCENA PRZYGOTOWANIA PRZEDSIĘWZIĘCIA DO REALIZACJI ...................................................................7-3
7.3.1
Ocena przygotowania instytucjonalnego podmiotów zaangaŜowanych w realizację i
funkcjonowanie przedsięwzięcia.........................................................................................................7-3
7.3.2
Decyzje administracyjne oraz postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko
(ZZZ)...................................................................................................................................................7-3
8
Wpływ przedsięwzięcia na środowisko................................................................................................8-1
9
Rekomendacje dla przedsięwzięcia......................................................................................................9-1
9.1
ZESTAWIENIE I OCENA RYZYK ZWIĄZANYCH Z REALIZACJĄ PRZEDSIĘWZIĘCIA........................................9-1
9.2
WYKAZ I HARMONOGRAM DZIAŁAŃ NIEZBĘDNYCH DO PODJĘCIA W CELU WYSŁANIA WNIOSKU DO
KE ...........................................................................................................................................................9-2
10
Wnioski końcowe.................................................................................................................................10-1
11
Literatura.............................................................................................................................................11-1
IV-2008
II
Spis tabel
Tabela 5-1. Prognoza liczby ludności wg faktycznego miejsca zamieszkania na lata 2007-2031 w powiecie
zgorzeleckim oraz w Gminie Bogatynia...........................................................................................................5-1
Tabela 5-2. Dochód do dyspozycji na terenie Gminy Bogatynia w latach 2004÷2040 .............................................5-3
Tabela 5-3. Średnie obciąŜenie dochodów do dyspozycji mieszkańców Gminy Bogatynia opłatami za wodę i
ścieki – bez uwzględnienia dopłat z budŜetu gminy.........................................................................................5-3
Tabela 5-4. Prognoza średniego obciąŜenia dochodów do dyspozycji mieszkańców Gminy Bogatynia
opłatami za wodę i ścieki – wybrane lata analizy.............................................................................................5-5
Tabela 5-5. SprzedaŜ wody dla wszystkich grup odbiorców [m3] .............................................................................5-5
Tabela 5-6. Odbiór ścieków od wszystkich grup dostawców z Gminy Bogatynia [m3] ............................................5-6
Tabela 5-7. Przyszły bilans wody i ścieków w wybranych latach objętych analizą...................................................5-7
Tabela 6-1. Obliczenie wskaźników koncentracji dla scentralizowanego wariantu skanalizowania terenu
Aglomeracji Bogatynia.....................................................................................................................................6-4
Tabela 6-2. Obliczenia uśrednionego wskaźnika koncentracji dla rekomendowanego zakresu inwestycji ...............6-5
Tabela 6-3. Wyniki analizy DGC dla rozwiązań systemu kanalizacyjnego na terenie Aglomeracji Bogatynia ......6-13
Tabela 6-4. Plan Inwestycyjny Przedsięwzięcia dla rekomendowanego Wariantu I ...............................................6-14
Tabela 6-5. Obliczenie luki finansowej dla projektu................................................................................................6-15
Tabela 6-6 Udział Funduszu Spójności w kosztach kwalifikowanych w poszczególnych latach [PLN].................6-16
Tabela 6-7. Udział źródeł finansowania w kosztach kwalifikowanych oraz w całkowitych nakładach
inwestycyjnych ...............................................................................................................................................6-16
Tabela 8-1. Przewidywane oddziaływanie projektu na środowisko na etapie realizacji............................................8-1
Tabela 8-2. Przewidywane oddziaływanie kanalizacji na etapie eksploatacji............................................................8-1
Tabela 8-3. Oddziaływanie na środowisko analizowanego projektu w róŜnych horyzontach czasowych.................8-3
Tabela 9-1. Zestawienie i ocena ryzyk związanych z realizacją analizowanego przedsięwzięcia .............................9-1
Tabela 9-2. Wykaz i harmonogram działań niezbędnych do podjęcia w celu złoŜenia wniosku o dotację z
Funduszu Spójności..........................................................................................................................................9-3
IV-2008
III
1
Wnioskodawcy i promotorzy przedsięwzięcia
Zgłaszający do Funduszu Spójności oraz instytucje odpowiedzialne za Projekt:
Ministerstwo Środowiska
ul. Wawelska 52/54
00 – 922 Warszawa
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
ul. Konstruktorska 3A
02 – 673 Warszawa
Wnioskodawca:
Gmina Bogatynia
ul. Daszyńskiego 1
59-920 Bogatynia
woj. dolnośląskie
Podmiot odpowiedzialny za realizację projektu:
Gmina Bogatynia
ul. Daszyńskiego 1
59-920 Bogatynia
woj. dolnośląskie
Podmiot odpowiedzialny za eksploatację projektu:
Bogatyńskie Wodociągi i Kanalizacja S.A.
ul. II Armii Wojska Polskiego 20
59-920 Bogatynia
woj. dolnośląskie
IV-2008
1-1
2
Przedmiot studium
2.1 Tytuł przedsięwzięcia
ROZWÓJ GOSPODARKI WODNO-ŚCIEKOWEJ
NA TERENIE GMINY BOGATYNIA
2.2 Cele wstępnego studium
Celem niniejszego wstępnego studium jest kompleksowa analiza i ocena wykonalności
przedsięwzięcia (w tym rozpatrywanych wariantów alternatywnych), uwzględniająca aspekty
techniczne, ekologiczne oraz organizacyjno – instytucjonalne wraz z analizą zidentyfikowanych
kosztów i korzyści. Studium miało równieŜ za zadanie zdefiniowanie zakresu projektu, zgodnie
z aktualnymi kryteriami przyznawania dotacji z Funduszu Spójności.
W ramach niniejszego Studium określono równieŜ niezbędne działania słuŜące
skutecznemu złoŜeniu wniosku o dotację z Funduszu Spójności, które powinna wykonać Gmina
Bogatynia i zaproponowano harmonogram tych działań. Dokonano takŜe oceny aktualnego
stopnia zaawansowania projektu w przygotowaniach słuŜących pozyskaniu dotacji.
Wnioskowany Projekt ma na celu uporządkowanie gospodarki ściekowej na terenie
Aglomeracji Bogatynia poprzez budowę systemu kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami
kanalizacyjnymi, modernizacji i doposaŜenia komunalnej oczyszczalni ścieków i Gminnej Stacji
Przeróbki Osadów Ściekowych i laboratorium wód i ścieków. Realizacja Projektu przyczyni się
do osiągnięcia polskich i europejskich standardów oraz norm dotyczących ochrony środowiska.
IV-2008
2-1
3
Dane ogólne na temat przedsięwzięcia
3.1 Cele przedsięwzięcia
W związku z koniecznością realizacji zobowiązań Traktatu o Przystąpieniu do Unii
Europejskiej oraz Strategii wykorzystania Funduszu Spójności, a w szczególności realizacji
inwestycji wskazanych w Krajowym Programie Oczyszczania Ścieków Komunalnych, został
zidentyfikowany projekt pn. „Rozwój gospodarki wodno-ściekowej na terenie gminy
Bogatynia”. Obejmuje on Aglomerację Bogatynia, która jest zamieszczona w załączniku 4,
gr. 2, poz. 994 do Aktualizacji Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych.
Gospodarka ściekowa na terenie Aglomeracji Bogatynia o liczbie RLM powyŜej 15 000
powinna zostać uporządkowana najpóźniej w latach 2014÷2015. Z tego względu projekt ten
ubiega się o dofinansowanie z Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego
„Infrastruktura i Środowisko”.
Projekt pn. „Rozwój gospodarki wodno-ściekowej na terenie gminy Bogatynia” ma na celu:
⇒ wyposaŜenie Aglomeracji Bogatynia w infrastrukturę techniczną umoŜliwiającą
odbiór i oczyszczenie ścieków komunalnych zgodnie z wymogami Dyrektywy
91/271/EWG w sprawie oczyszczania ścieków komunalnych,
⇒ spełnienie wymogów Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r.
w sprawie warunków, jakie naleŜy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub
do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska
wodnego,
⇒ zwiększenie stopnia skanalizowania Aglomeracji Bogatynia zgodnie z wymogami
określonymi w Ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo Wodne.
IV-2008
3-3
4
Opis istniejącego systemu
ściekowej
gospodarki
wodno –
Obszar Gminy Bogatynia jest zwodociągowany w ok. 99%. Sieć kanalizacji
sanitarnej, obejmuje ok. 79% mieszkańców gminy, (jedynie na terenie miejscowości
Bogatynia, Sieniawka i Porajów) i wymaga dalszej rozbudowy.
4.1 System wodociągowy
4.1.1
Sieć wodociągowa wraz z obiektami sieciowymi
Gminę Bogatynia cechuje niemal pełny stopień zwodociągowania - 99% mieszkańców
objętych jest siecią wodociągową. Długość sieci wodociągowej na terenie gminy wynosi
161,9 km, w tym magistralnej 45,9 km, natomiast sieci rozdzielczej 116 km (stan na koniec
2007 roku). Właścicielem i administratorem tej sieci są BWiK S.A.
4.1.2
Ujęcia wody
Obszar gminy jest zaopatrywany w wodę surową głównie z ujęć wód
powierzchniowych i za pośrednictwem magistrali naleŜących do elektrowni „Turów”. Woda
jest od elektrowni zakupywana hurtowo przez BWiO S.A. Niewielki udział w bilansie
zaopatrzenia w wodę stanowią ujęcia drenaŜowe wód podziemnych.
Na terenie gminy eksploatowane następujące ujęcia wód podziemnych:
1. Ujęcie wody nr 1 w Bogatyni przy ul. Pocztowej,
2. Ujęcie nr 4 w Bogatyni,
3. Ujęcie wody nr 5 w Bogatyni – Markocicach,
4. Ujęcie wody nr 6 w Bogatyni – Markocicach,
5. Ujęcie „Jasna Góra”,
6. Ujęcie „Opolno Zdrój”.
Woda z ujęcia nr 1 i nr 4 w Bogatynia oraz nr 5 i nr 6 w Bogatyni – Markocicach
dostarczana jest dla mieszkańców Bogatyni, z ujęcia w Jasnej Górze dostarczana jest dla
mieszkańców Jasnej Góry, z ujęcia w Opolnie Zdroju zaś dostarczana jest dla mieszkańców
Opolna Zdroju.
Zatwierdzone zasoby eksploatacyjne wód podziemnych (czwartorzędowych)
w Zawidowie-Wrociszowie, ujęcie „Zawidów II” nie są obecnie eksploatowane. Ujęcie to
traktowane jest jako awaryjne i w razie konieczności moŜe zaopatrywać miasto Bogatynia w
wodę na cele komunalne.
IV-2008
4-1
4.1.3
Stacje uzdatniania wody
Na terenie gminy znajdują się dwie stacje uzdatniania wody: Zakład Uzdatniania
Wody w Zatoniu oraz Stacja Uzdatniania Wody w Posadzie.
Do Zakład Uzdatniania Wody w Zatoniu woda doprowadzana jest bezpośrednio ze
sztucznego zbiornika „Plebanka” zlokalizowanego na potoku Ochota w Zatoniu. Awaryjnie
SUW Zatonie moŜe być zasilana ze zbiornika wyrównania dobowego przy elektrowni
„Turów” poprzez pompownię I stopnia. Natomiast do Stacji Uzdatniania w Posadzie woda ze
zbiornika Witka w Niedowie doprowadzana jest bezpośrednio z rurociągu doprowadzającego
wodę do elektrowni „Turów”. Rurociąg ten posiada rozwidlenie biegnące równieŜ do
zbiornika „Plebanka”.
Woda oczyszczana na SUW w Posadzie jest tłoczona do sieci w północnej części
gminy. Praca stacji łącznie z płukaniem filtrów opiera się na automatycznym sterowaniu.
Woda uzdatniana w ZUW w Bogatyni jest tłoczona do sieci miejskiej w Bogatyni
oraz do miejscowości w południowej części gminy.
Aktualnie jest prowadzona gruntowna modernizacja stacji – jej zakończenie
przewidziano na koniec 2008 r. Jej technologia po zakończeniu modernizacji będzie się
znacznie różniła od opisanego powyżej stanu aktualnego.
4.1.4
Przepompownie wody
Bogatyńskie Wodociągi i Oczyszczalnia S.A. uŜytkują 3 przepompownie:
•
•
•
4.1.5
Przepompownia Wody zlokalizowana przy ulicy Chopina w Bogatyni,
Przepompownia w Sieniawce,
Przepompownia przy ulicy Opolowskiej w Bogatyni.
Hydrofornie
Bogatyńskie Wodociągi i Oczyszczalnia S.A. uŜytkuje 4 hydrofornie:
•
•
•
•
Hydrofornia w Lutogniewicach,
Hydrofornia Trzciniec Górny,
Hydrofornia Zatonie Wieś,
Hydrofornia Jasna Góra.
4.2 System kanalizacyjny wraz z obiektami sieciowymi
Na terenie gminy Bogatynia zostały utworzone dwie aglomeracje: Aglomeracja
Bogatynia z oczyszczalnią komunalną w Bogatyni i Aglomeracja Sieniawka z oczyszczalnią
komunalną w Sieniawce.
Sieć kanalizacji sanitarnej obejmuje większą część miasta Bogatynia oraz
miejscowości: Porajów i Sieniawka. Bez kanalizacji sanitarnej pozostają miejscowości:
Krzewina, Lutogniewice, Bratków, Posada, Działoszyn, Wolanów, Wyszków, Jasna Góra,
Kopaczów, Białopole oraz Opolno Zdrój.
IV-2008
4-2
Siecią kanalizacji sanitarnej objętych jest tylko 79% mieszkańców gminy. Na terenach
nie objętych kanalizacją ścieki z indywidualnych gospodarstw domowych odprowadzane są
do zbiorników bezodpływowych, skąd wywoŜone są taborem asenizacyjnym na teren
oczyszczalni ścieków w Bogatyni lub Sieniawce.
W mieście Bogatynia funkcjonuje mieszany system kanalizacji: rozdzielcza (sanitarna
i deszczowa) oraz ogólnospławna. Brakuje jednolitego systemu kanalizacyjnego. Ponadto
znaczący jest udział kanalizacji ogólnospławnej. Brakuje jednolitego systemu
kanalizacyjnego, ponadto znaczący jest udział kanalizacji ogólnospławnej. Brak systemowego
rozwiązania gospodarki ściekowej na terenach wiejskich przy jednoczesnym pełnym
zwodociągowaniu powoduje powstawanie znacznej ilości ścieków nieodprowadzonych na
oczyszczalnie. Ścieki są gromadzone w zbiornikach bezodpływowych, zlokalizowanych na
terenie posesji, które są bardzo często nieszczelne. Innym sposobem odprowadzania ścieków
są nielegalne podłączenia do sieci kanalizacji deszczowej, a takŜe bezpośredni zrzut ścieków
do pobliskich cieków powierzchniowych. Problem nielegalnych włączeń do kanalizacji
deszczowej dotyczy w szczególności miejscowości Zatonie. Wszystko to powoduje
zwiększone zanieczyszczenie gleb oraz wód powierzchniowych i podziemnych. Dlatego teŜ
budowa na tych obszarach kanalizacji sanitarnej zakończonej oczyszczalnią ścieków ma
priorytetowe znaczenie dla gminy.
4.2.1
Sieć kanalizacji sanitarnej i ogólnospławnej
Długość sieci kanalizacji sanitarnej i ogólnospławnej na terenie Gminy Bogatynia
wynosi 42,1 km, w tym 1 593 szt. połączeń prowadzących do budynków mieszkalnych i
zbiorowego zamieszkania.
4.2.2
Sieć kanalizacji deszczowej
Na terenie Miasta Bogatynia funkcjonuje rozdzielcza kanalizacja deszczowa o
długości ok. 21,5 km, wyposaŜona częściowo w piaskowniki Ŝelbetowe lub separatory
lamelowe. Kanalizacja deszczowa na terenie miejscowości Trzciniec odprowadza
nieoczyszczone ścieki bezpośrednio do odbiornika. Znaczny udział w tych ściekach stanowią
ścieki bytowe, z nielegalnych włączeń do tej kanalizacji.
W miejscowości Sieniawka kanalizacja deszczowa o długości ok. 2,5 km zakończona
jest piaskownikiem dwukomorowym, Ŝelbetowym.
4.2.3
Oczyszczalnie ścieków
Na obszarze Gminy Bogatynia zlokalizowane są dwie komunalne oczyszczalnie
ścieków o łącznej wydajności 8 900 m3/d, połoŜone w miejscowościach Bogatynia
i Sieniawka. Własne zakładowe oczyszczalnie ścieków posiadają równieŜ Elektrownia Turów
i KWB „Turów”.
•
Oczyszczalnia komunalna w Bogatyni
Komunalna oczyszczalnia ścieków w Bogatyni jest zlokalizowana w północnej części
miasta przy ulicy Turowskiej, pomiędzy ulicą Zgorzelecką, a rzeką Miedzianką.
Oczyszczalnia połoŜona jest na terenie przemysłowym zabudowanym na działkach będących
IV-2008
4-3
w uŜytkowaniu wieczystym Gminy Bogatynia zgodnie z miejscowym planem
zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Bogatynia. Powierzchnia terenu
oczyszczalni w granicach ogrodzenia wynosi 1,42 ha.
Przepustowość oczyszczalni wynosi:
- Qśrd = 8 000 m³/d,
- Qmaxd = 10 000 m³/d,
- Qmaxh = 500 dm³/h.
•
Oczyszczalnia ścieków w Sieniawce
Oczyszczalnia ta zlokalizowana jest w Sieniawce przy ulicy Rolniczej, pomiędzy
rzeką Nysą ŁuŜycką a Wojewódzkim Szpitalem dla Nerwowo i Psychicznie Chorych przy ul.
Rolniczej 25. Przepustowość oczyszczalni wynosi:
- Q śrd = 900 m³/d,
- Q maxd = 1105 m³/d,
- Q maxh = 69 dm³/h.
•
Przydomowe oraz zakładowe oczyszczalnie ścieków
Poza dwiema komunalnymi oczyszczalniami ścieków Gminie Bogatynia istnieje pięć
przydomowych oczyszczalni ścieków w mieście Bogatynia oraz w Posadzie.
Ponadto na terenie zakładów w Bogatyni funkcjonują poniŜsze oczyszczalnie
zakładowe:
1. Na terenie Elektrowni „Turów” S.A.
2. Na terenie KWB „Turów” S.A.
4.2.4
Gminna Stacja Przeróbki Osadów Ściekowych
Na Gminnej Stacji Przeróbki Osadów Ściekowych (GSPOŚ) są obecnie przerabiane
osady powstające na oczyszczalni ścieków w Bogatyni i w Sieniawce oraz docelowo inne
osady powstające na terenie gminy.
Stacja jest zlokalizowana około 700 m poza terenem oczyszczalni, a odcieki
powstające podczas procesu przeróbki osadów grawitacyjnie dopływają do przepompowni
zblokowanej na oczyszczalni komunalnej.
GSPOŚ jest zlokalizowana na terenie przemysłowym zabudowanym na działkach
będących w uŜytkowaniu wieczystym Gminy Bogatynia. Powierzchnia terenu stacji w
granicach ogrodzenia wynosi 1,29 ha. GSPOŚ jest na majątku gminy, a eksploatowana jest
przez BWiO S.A.
4.2.5
Przepompownie ścieków.
Na terenie gminy są eksploatowane 3 przepompownie ścieków.
IV-2008
4-4
4.3 Stan techniczny budowli i urządzeń wchodzących w skład
systemu
4.3.1
System wodociągowy
W roku 2007 łączna ilość awarii na sieci wodociągowej była równa 73, w tym 17 na
przyłączach, 44 na rurociągach rozdzielczych i 12 na rurociągach magistralnych. W roku
2007 ilość awarii spadła do 52 i wyniosła odpowiednio: 20 na przyłączach, 27 na rurociągach
rozdzielczych i 5 na magistralach. Spadek awaryjności dotyczy więc głównie rurociągów
magistralnych.
Według danych opublikowanych przez Izbę Gospodarczą Wodociągi Polskie, dla
wodociągów w miastach śląskich wskaźnik intensywności uszkodzeń wahał się od 2,0 do 5,0
uszk./km*rok, natomiast średnia wartość wskaźnika dla objętych badaniami 195 miast polski
wynosiła 1,06 uszk./km*rok. Według kryteriów stosowanych w państwach Europy
Zachodniej, sieć kwalifikowana jest do remontu kapitalnego gdy λ > 0,5 uszk./km*rok. Zatem
biorąc pod uwagę wskaźnik intensywności uszkodzeń λ obliczony dla rurociągów
rozdzielczych, który w roku 2007 wyniósł w Gminie Bogatynia 0,23 uszk./km*rok moŜna
stan techniczny sieci wodociągowej ocenić jako dobry.
4.3.2
System kanalizacyjny
Ilość awarii w roku 2006 wyniosła 111, natomiast w 2007r. wystąpiły 83 awarie. Stan
techniczny sieci starej, ogólnospławnej (wykonanej z betonu) jest zły – głównie ze względu
na korozję rur spowodowaną odprowadzaniem agresywnych dla betonu ścieków bytowych.
Oczyszczalnie ścieków: w Bogatyni i w Sieniawce są obiektami w stosunkowo
dobrym stanie technicznym. Wynika to z prowadzonych na tych obiektach w ostatnich latach
prac modernizacyjnych.
Na oczyszczalni w Bogatyni konieczne jest przeprowadzenie prac modernizacyjnych
mających na celu zwiększenie niezawodności pracy oczyszczalni poprzez doposaŜenie i
poprawę stanu technicznego niektórych obiektów. Konieczne prace dotyczą w szczególności
istniejącego reaktora biologicznego. Aktualnie jest eksploatowany tylko jeden z jego ciągów
– ciąg drugi nie jest wyposaŜony, nie moŜe więc być uŜytkowany. Stwarza to bardzo powaŜne
problemy eksploatacyjne – nie ma moŜliwości wyłączenia części reaktora na czas prac
remontowych. RównieŜ w przypadku awarii brak jest moŜliwości kontynuowania pracy
reaktora.
Natomiast na oczyszczalni w Sieniawce ewentualne prace modernizacyjne powinny
dotyczyć poprawy stanu technicznego i doposaŜenia obiektów istniejących oraz budowy
zaplecza socjalnego, którego aktualnie brak.
IV-2008
4-5
5
Analiza popytu
5.1 Prognoza demograficzna dla terenu objętego przedsięwzięciem
Prognozę demograficzną ludności Gminy Bogatynia do roku 2031 sporządzono na
podstawie prognozy GUS dla powiatu zgorzeleckiego. W poniŜszej tabeli oraz na rysunku
przedstawiono prognozę liczby ludności wg faktycznego miejsca zamieszkania na lata
2007÷2031 w powiecie zgorzeleckim oraz w Gminie Bogatynia.
Tabela 5-1. Prognoza liczby ludności wg faktycznego miejsca zamieszkania na lata 2007-2031 w powiecie
zgorzeleckim oraz w Gminie Bogatynia.
Lata
Powiat
zgorzelecki
Gmina Bogatynia
Lata
Powiat
zgorzelecki
Gmina Bogatynia
2002
95 950
25 651
2017
91 439
24 392
2003
95 731
25 582
2018
91 162
24 318
2004
95 195
25 410
2019
90 794
24 220
2005
94 765
25 317
2020
90 477
24 135
2006
94 122
25 108
2021
90 117
24 039
2007
94 377
25 176
2022
89 780
23 949
2008
94 100
25 102
2023
89 425
23 854
2009
93 774
25 015
2024
88 968
23 732
2010
93 554
24 956
2025
88 633
23 643
2011
93 217
24 866
2026
88 212
23 531
2012
92 907
24 783
2027
87 750
23 408
2013
92 601
24 701
2028
87 212
23 264
2014
92 288
24 618
2029
86 708
23 130
2015
92 030
24 549
2030
86 119
22 973
2016
91 767
24 479
2031
85 534
22 817
Źródło: Opracowano na podstawie danych GUS
IV-2008
5-1
[liczba ludności]
120000
100000
80000
60000
40000
20000
0
2000
2005
2010
2015
2020
2025
2030
2035
[rok]
Pow iat zgorzelecki
Gmina Bogatynia
Rysunek 5-1. Prognoza liczby ludności wg faktycznego miejsca zamieszkania na lata 2007-2031 w powiecie
zgorzeleckim oraz Gminie Bogatynia.
Źródło: Opracowano na podstawie danych GUS.
Z przedstawionej powyŜej prognozy wynika, Ŝe w okresie do roku 2031 liczba
ludności Gminy Bogatynia będzie wykazywać tendencję spadkową. Szacuje się, Ŝe liczba
ludności do roku 2031 zmniejszy się o ponad 9%. Podobne trendy będą utrzymywać się w
całym powiecie zgorzeleckim.
Trendy demograficzne na terenie Gminy Bogatynia będą zaleŜeć głównie od
zahamowania odpływu ludności z terenu gminy oraz wzrostu przyrostu naturalnego.
5.2 Analiza zdolności mieszkańców do ponoszenia opłat
Dochód do dyspozycji wyliczono zgodnie z Wytycznymi JASPERS1. Dla
analizowanego obszaru przyjęto bazowy miesięczny dochód do dyspozycji na osobę
oszacowany dla miast województwa dolnośląskiego o liczbie mieszkańców w przedziale
20 000÷100 000. W roku 2004 wyniósł on 793 zł/gospodarstwo domowe (mediana 50%).
Wartości dla lat następnych zostały zaprognozowane z uwzględnieniem połowy
przewidywanego realnego wzrostu wynagrodzeń oraz inflacji: rzeczywistej (wg GUS za lata
2005÷2007) i prognozowanej (wg danych Ministerstwa Rozwoju Regionalnego). W
obliczeniach uwzględniono „Wytyczne w zakresie wybranych zagadnień związanych z
przygotowaniem projektów inwestycyjnych, w tym projektów generujących dochód” oraz
zamieszczone w załączniku do nich (Warianty rozwoju gospodarczego Polski na lata
2007÷2013) wskaźniki makroekonomiczne.
Do przeprowadzonych obliczeń przyjęto prognozę demograficzną wg GUS do roku
2040 oraz realny wzrost dochodów zgodnie z ww. wytycznymi, a w szczególności
1
Wytyczne do przygotowania inwestycji w zakresie środowiska współfinansowanych przez Fundusz Spójności i Europejski
Fundusz Rozwoju Regionalnego w latach 2007÷2013
IV-2008
5-2
z uwzględnieniem prognozowanej inflacji i prognozowanego wzrostu wynagrodzeń.
Obliczony dochód do dyspozycji na analizowanym terenie przedstawiono w poniŜszej tabeli.
Tabela 5-2. Dochód do dyspozycji na terenie Gminy Bogatynia w latach 2004÷2040
Rok
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
Dochód do dyspozycji
[zł/Mk.gosp.dom/miesiąc]
793,00
820,18
844,95
893,36
938,56
982,20
1 027,90
1 078,35
1 121,92
1 170,66
1 221,52
1 274,59
1 329,96
1 387,74
1 448,03
1 510,94
1 576,58
1 645,07
1 716,54
Rok
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
2040
[zł/Mk.gosp.dom/miesiąc]
1 791,11
1 868,92
1 950,11
2 034,83
2 123,23
2 215,47
2 311,71
2 412,14
2 516,93
2 626,27
2 740,36
2 859,41
2 983,63
3 113,24
3 248,49
3 389,61
3 536,86
3 690,51
Źródło: obliczenia własne
Jak widać w powyŜszej tabeli, prognozowany nominalny wzrost dochodów w latach
2008÷2040 wyniesie ok. 293% (liczony z uwzględnieniem prognozowanej inflacji i
prognozowanego wzrostu wynagrodzeń).
Międzynarodowe doświadczenia z programami inwestycyjnymi w zakresie gospodarki
- ściekowej wykazują, Ŝe moŜliwy do zaakceptowania poziom stawek taryfowych za usługi
wodne nie przekracza 3 % przeciętnego dochodu do dyspozycji mieszkańca.
Chcąc ustalić poziom cen wody i ścieków w ostatnich latach w stosunku do dochodów
ludności posłuŜono się w niniejszej analizie dochodem ustalonym według załoŜeń przyjętych
w poprzednim podrozdziale oraz danymi dotyczącymi poziomu opłat za wodę i ścieki na
terenie gminy. Średnie obciąŜenie dochodów do dyspozycji mieszkańców Gminy Bogatynia
opłatami za wodę i ścieki w latach 2006÷2008 przedstawiono w poniŜszym zestawieniu.
Tabela 5-3. Średnie obciąŜenie dochodów do dyspozycji mieszkańców Gminy Bogatynia opłatami za wodę
i ścieki – bez uwzględnienia dopłat z budŜetu gminy
Wyszczególnienie
Woda – taryfa netto dla
gospodarstw domowych – bez
dopłat z budŜetu gminy
Woda – taryfa brutto dla
Ścieki – taryfa netto dla
IV-2008
Jednostka
2006
2007
2008
PLN/m3
3,53
3,76
4,24
PLN/m3
3,78
4,02
4,54
PLN/m3
5,49
5,74
6,39
5-3
Wyszczególnienie
Ścieki – taryfa brutto dla
Poziom taryf brutto łącznie (z
uwzgl. opłat stałych) – bez
Dopłata brutto z budŜetu gminy
do opłat za wodę
Dopłata brutto z budŜetu gminy
do opłat za ścieki
Jednostkowe zuŜycie wody w
gospodarstwach domowych
Średni miesięczny wydatek na
usługi wodno-ściekowe na
osobę - bez uwzględnienia
Średni miesięczny wydatek na
usługi wodno-ściekowe na
osobę - z uwzględnieniem dopłat
z budŜetu gminy
Zdolność do płacenia
rachunków - bez uwzględnienia
Zdolność do płacenia
rachunków - z uwzględnieniem
Jednostka
2006
2007
2008
PLN/m3
5,87
6,14
6,84
PLN/m3
9,65
10,16
11,38
PLN/m3
1,39
1,64
2,15
PLN/m3
1,55
1,82
2,51
PLN
844,95
893,36
938,56
l/M*d
95
91
91
PLN
27,50
27,74
31,07
PLN
19,12
18,29
18,35
%
3,3%
3,1%
3,3%
%
2,3%
2,0%
2,0%
Z zaprezentowanych powyŜej danych wynika, Ŝe bez uwzględnienia dopłat z budŜetu
gminy procentowy udział wydatków na wodę i ścieki w dochodach rozporządzalnych w
latach 2006÷2008 przekroczył 3%-tową granicę obciąŜenia dochodów opłatami za wodę i
ścieki. Biorąc pod uwagę obecne nie najniŜsze zuŜycie wody na jednego mieszkańca (z
uwzględnieniem charakteru Gminy Bogatynia i danych eksploatacyjnych z innych miast)
naleŜy stwierdzić, iŜ brak jest moŜliwości podniesienia stawek taryfowych za sprzedaŜ wody i
usługi odbioru ścieków, bez zwiększania dopłat z budŜetu gminy. Dlatego naleŜy się liczyć z
tym, Ŝe znaczny wzrost opłat mógłby spowodować w niedługim czasie obniŜenie wskaźnika
zuŜycia wody (nawet do poziomu biologicznego minimum) oraz, co bardziej prawdopodobne,
mógłby doprowadzić do znacznego spadku stopnia ściągalności naleŜności od mieszkańców.
W poniŜszej tabeli przedstawiono prognozę opłat za wodę i ścieki oraz obciąŜenia
budŜetów domowych tymi opłatami dla wybranych lat objętych analizą. PoniewaŜ decyzja o
dopłatach do taryf za wodę i za ścieki jest podejmowana przez Radę Gminy i Miasta
Bogatynia corocznie, na etapie zatwierdzania nowych taryf i dotyczy roku obowiązywania
tych taryf, w analizie nie moŜna było załoŜyć, Ŝe dopłaty takie będą uchwalane równieŜ w
analizowanym okresie ponad 30 lat. Dlatego teŜ wszystkie obliczenia dla okresu analizy, tj.
lat 2008÷2040 były prowadzone bez uwzględniania potencjalnych dopłat z budŜetu gminy do
opłat za wodę i ścieki.
IV-2008
5-4
Tabela 5-4. Prognoza średniego obciąŜenia dochodów do dyspozycji mieszkańców Gminy Bogatynia
opłatami za wodę i ścieki – wybrane lata analizy
Pozycja
Jednostka
Lata
2008
2013
2014
2040
Łączna opłata netto za wodę i ścieki –
z uwzględnieniem opłat stałych
PLN/m3
10,63
14,32
14,80
40,43
- w tym woda
PLN/m3
4,24
4,51
4,67
4,84
- w tym ścieki - gospodarstwa domowe
PLN/m3
6,39
6,70
6,97
7,27
ZuŜycie jednostkowe wody przez ludność
m3/d*os.
0,091
0,090
0,090
0,090
Opłata łączna za wodę i ścieki (brutto)
PLN/m-c
31,05
41,37
42,76
116,8
Miesięczny dochód do dyspozycji na osobę
PLN/m-c
938,56
1170,66
1221,52
3690,51
%
3,31%
3,53%
3,50%
3,16%
ObciąŜenie opłatami za wodę i ścieki
Analizując wyniki uzyskanych obliczeń moŜna stwierdzić, Ŝe w całym okresie analizy
następuje przekroczenie wartości granicznej 3% dochodów do dyspozycji mieszkańców.
Sytuacja ta nie odbiega jednak od stanu aktualnego, gdzie przekroczenie takie, gdyby nie
dopłaty z budŜetu gminy, juŜ by występowało. W wyniku realizacji projektu nastąpi jedynie
niewielki wzrost obciąŜenia opłatami za wodę i ścieki (efekt wliczenia amortyzacji i podatku
od nieruchomości nowopowstałego majątku do taryf), który będzie systematycznie malał,
zbliŜając się do stanu aktualnego.
5.3 BieŜący i przyszły popyt (bilans ścieków i zapotrzebowania
wody) (PET)
5.3.1 Popyt bieŜący
PoniŜsza tabela przedstawia popyt na wodę pitną na terenie Gminy Bogatynia
zgłaszany przez wszystkie grupy odbiorców.
Tabela 5-5. SprzedaŜ wody dla wszystkich grup odbiorców [m3]
Wyszczególnienie
SprzedaŜ wody ogółem
W tym gospodarstwa domowe
W tym przemysł
W tym uŜyteczność publiczna i usługi
Udział sprzedaŜy dla gospodarstw domowych
Udział sprzedaŜy dla przemysłu
Udział sprzedaŜy dla uŜyteczności publicznej i usług
Razem udział
2005
1 574 512
871 263
0
703 249
2006
1 533 596
859 220
0
674 376
2007
1 433 463
829 531
0
603 932
55,3%
0,0%
44,7%
56,0%
0,0%
44,0%
57,9%
0,0%
42,1%
100,0%
100,0%
100,0%
Źródło: BWiO S.A.
Analizując dane za rok 2007, moŜna stwierdzić, Ŝe największą grupę odbiorców
stanowią gospodarstwa domowe, zuŜywające ok. 58% ogółu sprzedawanej wody.
IV-2008
5-5
W poniŜszej tabeli zestawiono dane za lata 2005÷2007, dotyczące ilości odebranych
ścieków od poszczególnych grup dostawców.
Tabela 5-6. Odbiór ścieków od wszystkich grup dostawców z Gminy Bogatynia [m3]
Wyszczególnienie
SprzedaŜ ścieków ogółem (ścieki zafakturowane)
W tym gospodarstwa domowe
W tym przemysł
W tym uŜyteczność publiczna i usługi
Wody infiltracyjne
Wody infiltracyjne %
2005
833 720
669 217
0
164 503
1 132 930
57,61%
2006
833 661
684 792
0
148 869
1 025 027
55,15%
2007
796 529
663 431
0
133 098
945 217
54,27%
Dopływ ścieków do oczyszczalni
1 966 650
1 858 688
1 741 746
80,3%
0,0%
19,7%
82,1%
0,0%
17,9%
83,3%
0,0%
16,7%
100,0%
100,0%
100,0%
Udział sprzedaŜy dla gospodarstw domowych
Udział sprzedaŜy dla przemysłu
Udział sprzedaŜy dla uŜyteczności publicznej i usług
Razem udział
Źródło: BWiO S.A.
Dane z BWiO S.A. wskazują na wysoki udział wód przypadkowych i infiltracyjnych
w ściekach ogółem dopływających do oczyszczalni (ponad 55%). Wynika to z
charakterystyki technicznej istniejącej sieci kanalizacyjnej na terenie miasta Bogatynia – w
duŜej części jest to system ogólnospławny. Stąd duŜy udział w napływie na oczyszczalnię
stanowią wody deszczowe. Przedstawiony udział wód infiltracyjnych i przypadkowych w
ściekach został wyliczony jako stosunek ilości wód infiltracyjnych do ilości ścieków
napływających na oczyszczalnię ogółem.
5.3.2 Popyt przyszły
Na zmiany przyszłego popytu na wodę ze strony gospodarstw domowych
najistotniejszy wpływ ma przewidywany wzrost opłat za ścieki spowodowany wliczaniem w
taryfy amortyzacji i podatku od nieruchomości od nowopowstałego majątku kanalizacyjnego.
Uwzględniona w obliczeniach elastyczność cenowa popytu powoduje, Ŝe w roku 2013
jednostkowe zuŜycie wody spada z 91 l/osobę*doba do 89 l/osobę*doba (efekt wliczania
podatku od nieruchomości i amortyzacji w taryfy) i pozostaje na tym poziomie aŜ do końca
analizy, tj. roku 2040. Wzrost taryf następuje skokowo. W roku 2013 przewiduje się
wniesienie aportem nowopowstałego majątku kanalizacyjnego do BWiO S.A., co będzie
skutkowało uwzględnianiem w taryfach podatku od nieruchomości, które spółka jest
zobowiązany odprowadzać do budŜetu gminy, jak i amortyzacji, co wynika z konieczności
spełnienia zasady „zanieczyszczający płaci”.
Uwzględnienie w obliczeniach zmian demograficznych na terenie gminy będzie miało
na przyszły popyt efekt podobny od opisanego wcześniej wzrostu opłat za ścieki. Przewiduje
się bowiem, Ŝe liczba mieszkańców Gminy Bogatynia spadnie w analizowanym okresie o ok.
9% w stosunku do stanu z roku 2007.
Przyszły popyt od „pozostałych” (tj. uŜyteczności publicznej, usług i działalności
gospodarczej) jest obliczany wskaźnikowo w powiązaniu z liczbą mieszkańców Gminy
Bogatynia. PoniewaŜ przyjęto stałą wartość wskaźnika jednostkowego zuŜycia wody i
produkcji ścieków (18 l/osobę*doba), w analizowanym okresie nastąpi niewielki spadek
popytu ze strony odbiorców wody proporcjonalny do przewidywanego spadku liczby
IV-2008
5-6
mieszkańców gminy. W zakresie dostaw ścieków, na terenach juŜ skanalizowanych załoŜono
spadek popytu, proporcjonalny do przyjętej prognozy demograficznej. Natomiast z terenów
objętych planowaną kanalizacją nastąpi dopływ dodatkowych ilości ścieków, który w
analizowanym okresie będzie proporcjonalny do załoŜonych zmian demograficznych.
Ze względu na uwarunkowania lokalne (w szczególności istnienie zakładowych
oczyszczalni ścieków przy istniejących duŜych zakładach przemysłowych oraz brak innej
wodochłonnej działalności produkcyjnej) nie zakładano w bilansie dodatkowych ilości
ścieków przemysłowych z terenów objętych planowaną kanalizacją, a na terenach juŜ
skanalizowanych pozostawiono wartość 0.
5.3.3
Przyszły bilans wody i ścieków
W poniŜszej tabeli przedstawiono przyszły bilans wody i ścieków dla lat
charakterystycznych dla analizowanego projektu.
Tabela 5-7. Przyszły bilans wody i ścieków w wybranych latach objętych analizą
Pozycja
Jednostka
Bilans wody - wariant bazowy bez realizacji projektu
Liczba osób korzystająca z sieci
osoba
wodociągowej
Stopień zwodociągowania
%
3
m /d*osoba
ZuŜycie wody przez ludność
m3/doba
m3/rok
m3/d*osoba
ZuŜycie wody przez pozostałych
m3/doba
odbiorców
m3/rok
3
m /d*osoba
ZuŜycie wody przez przemysł
m3/doba
m3/rok
m3/doba
m3/rok
Bilans wody - wariant z realizacją projektu
osoba
wodociągowej
Stopień zwodociągowania
%
3
m /d*osoba
ZuŜycie wody przez ludność
m3/doba
m3/rok
m3/d*osoba
ZuŜycie wody przez pozostałych
m3/doba
odbiorców
m3/rok
m3/d*osoba
ZuŜycie wody przez przemysł
m3/doba
m3/rok
SUMA - średnioroczna sprzedaŜ
wody (ilości zafakturowane)
SUMA - średnioroczna sprzedaŜ
wody (ilości zafakturowane)
IV-2008
m3/doba
m3/rok
Lata
2008
2013
2014
2040
24 851
24 454
24 372
22 589
99,0%
0,091
2 261
825 426
0,077
1 914
698 437
0,000
0
0
99,0%
0,091
2 225
812 240
0,077
1 883
687 280
0,000
0
0
99,0%
0,091
2 218
809 516
0,077
1 877
684 975
0,000
0
0
99,0%
0,091
2 056
750 294
0,077
1 739
634 864
0,000
0
0
4 175
1 523 863
4 108
1 499 519
4 094
1 494 491
3 795
1 385 157
24 851
24 454
24 372
22 589
99,0%
0,091
2 261
825 426
0,077
1 914
698 437
0,000
0
0
99,0%
0,090
2 201
803 314
0,077
1 883
687 280
0,000
0
0
99,0%
0,090
2 193
800 620
0,077
1 877
684 975
0,000
0
0
99,0%
0,090
2 033
742 049
0,077
1 739
634 864
0,000
0
0
4 175
1 523 863
4 084
1 490 594
4 070
1 485 595
3 772
1 376 912
5-7
Pozycja
Jednostka
Lata
2008
2013
Bilans ścieków - wariant bazowy bez realizacji projektu
19 874
osoba
kanalizacyjnej
79,2%
Stopień skanalizowania
%
3
0,091
m /d*osoba
3
1 809
Produkcja ścieków przez ludność
m /doba
3
660 115
m /rok
3
0,018
m /d*osoba
Produkcja ścieków przez uŜyteczność
3
358
m /doba
publiczną
3
130 572
m /rok
3
0
m /doba
Produkcja ścieków przez przemysł /
3
działalność gospodarczą
0
m /rok
3
2 166
m /doba
SUMA - średnioroczna produkcja
3
ścieków (ilości zafakturowane)
790 687
m /rok
56%
%
Infiltracja / wody przypadkowe
3
993 130
m /rok
3
1 783 817
m /rok
Napływ ścieków na oczyszczalnię
3
4 887
m /d
Bilans ścieków - po realizacji projektu
kanalizacyjnej
Stopień skanalizowania
19 490
18 064
79,2%
0,091
1 780
649 553
0,018
352
128 483
0
0
79,2%
0,091
1 774
647 360
0,018
351
128 049
0
0
79,2%
0,091
1 644
599 996
0,018
325
118 680
0
0
2 132
778 035
56%
977 239
1 755 274
4 809
2 124
775 410
56%
973 942
1 749 352
4 793
1 969
718 676
56%
902 682
1 621 358
4 442
0
3 177
3 166
2 934
0,000
0
0
0,000
0
0
0
0
0,090
286
104 364
0,018
57
20 873
0
0
0,090
285
104 003
0,018
57
20 801
0
0
0,090
264
96 382
0,018
53
19 276
0
0
0
0
0%
0
0
0
343
125 237
15%
22 101
147 338
404
342
124 804
15%
22 024
146 828
402
317
115 658
15%
20 410
136 068
373
osoba
19 874
22 733
22 656
20 998
%
m /d*osoba
m3/doba
m3/rok
m3/d*osoba
m3/doba
m3/rok
m3/doba
m3/rok
79,2%
0,091
1 809
660 115
0,018
358
130 572
0
0
92,0%
0,090
2 046
746 779
0,018
409
149 356
0
0
92,0%
0,090
2 039
744 250
0,018
408
148 850
0
0
92,0%
0,090
1 890
689 784
0,018
378
137 957
0
0
m3/doba
m3/rok
%
m3/rok
m3/rok
m3/d
3
publiczną
IV-2008
2040
19 556
Bilans ścieków - efekt realizacji projektu
osoba
kanalizacyjnej
3
m /d*osoba
m3/doba
m3/rok
m3/d*osoba
m3/doba
publiczną
m3/rok
m3/doba
m3/rok
2014
5-8
Pozycja
Jednostka
m3/doba
m3/rok
%
3
m /rok
m3/rok
m3/d
2008
2 166
790 687
56%
993 130
1 783 817
4 887
Lata
2013
2 455
896 135
52%
990 376
1 886 511
5 169
2014
2 447
893 100
52%
987 031
1 880 131
2040
2 268
827 741
52%
914 811
1 742 552
5 151
4 774
Na podstawie powyŜszych wyników obliczeń moŜna zauwaŜyć niewielką tendencję
spadkową w zakresie ilości zuŜywanej wody i wytwarzanych ścieków. Odpowiedzialna jest
za nią głównie przyjęta do obliczeń prognoza demograficzna GUS zakładająca obniŜenie się
liczby ludności na analizowanym terenie o ok. 9% w perspektywie roku 2030. Przewiduje się
równieŜ, Ŝe w wyniku realizacji projektu nastąpi niewielki spadek jednostkowego zuŜycia
wody przez ludność, będący reakcją na skokowe podniesienie opłat za ścieki w roku 2013
(efekt wliczania podatku od nieruchomości oraz amortyzacji nowopowstałego majątku w
taryfy).
IV-2008
5-9
6
Definiowanie ostatecznego zakresu przedsięwzięcia
6.1 Wstępny
zakres
Wnioskodawcę
6.1.1
przedsięwzięcia
proponowany
przez
Określenie obszaru objętego opracowaniem
Niniejszy projekt obejmuje Aglomerację Bogatynia, w której skład wchodzą
miejscowości: Bogatynia (w tym Trzciniec i Zatonie), Białopole, Posada, Bratków, Krzewina,
Lutogniewice, Działoszyn, Jasna Góra i Opolno Zdrój. Aglomeracja Bogatynia została
zaliczona do grupy aglomeracji o liczbie RLM powyŜej 15 000. Projekty na niej
zlokalizowane mogą się więc ubiegać o dofinansowanie z Funduszu Spójności w ramach
Programu Operacyjnego „Infrastruktura i Środowisko”.
Aglomeracja Sieniawka o RLM < 15 000 kwalifikuje się do pozyskiwania środków z
Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego na lata 2007÷2013. Nie
jest więc objęta niniejszym projektem.
6.1.2
Opis moŜliwości technicznych skanalizowania Aglomeracji Bogatynia
W „Koncepcji gospodarki wodno-ściekowej na terenie Gminy Bogatynia” z 2008r.
[16] analizowano moŜliwość skanalizowania terenu całej Gminy Bogatynia, w tym
Aglomeracji Bogatynia.
Analizowano następujące systemy uporządkowania
powstających na terenie Aglomeracji Bogatynia:
ścieków
komunalnych
Wariant BI – scentralizowany system odprowadzania ścieków bezpośrednio do
istniejącej komunalnej oczyszczalni ścieków w Bogatyni:
Na terenie miasta Bogatynia wariant ten przewiduje rozdział kanalizacji
ogólnospławnej. Ponadto wariant ten zakłada skanalizowanie wszystkich miejscowości
aglomeracji systemem kanalizacji grawitacyjno – tłocznej i doprowadzenie ścieków na
istniejącą oczyszczalnię w Bogatyni. Są to miejscowości:
− w północnej części gminy: Zatonie, Trzciniec, Działoszyn, Posada, Bratków,
Lutogniewice i Krzewina,
− w południowej części gminy: Opolno Zdrój, Jasna Góra i Białopole.
Ponadto przewidziano lokalną oczyszczalnię ścieków dla miejscowości Wyszków.
Wariant BII – system odprowadzania ścieków do istniejącej oczyszczalni ścieków w
Bogatyni oraz planowanej oczyszczalni ścieków w Krzewini:
Na terenie miasta Bogatynia wariant ten przewiduje rozdział kanalizacji
ogólnospławnej. Ponadto wariant ten zakłada podział Aglomeracji Bogatynia na dwie
zlewnie:
IV-2008
6-1
- zlewnia istniejącej oczyszczalni w Bogatyni obejmująca: Miasto Bogatynia, Zatonie,
Trzciniec, Opolno Zdrój, Jasną Górę i Białopole,
- zlewnia planowanej oczyszczalni ścieków w Krzewini obejmująca: Działoszyn,
Posadę, Bratków, Lutogniewice i Krzewinę.
Podobnie jak w Wariancie I przewidziano lokalną oczyszczalnię ścieków dla
miejscowości Wyszków.
Oba warianty zostały w Koncepcji porównane pod względem nakładów
inwestycyjnych, kosztów eksploatacyjnych oraz formalno – prawnym.
Pod względem wysokości nakładów inwestycyjnych minimalnie tańszy jest Wariant II
– róŜnica jest jednak niewielka i wynosi zaledwie 1,2% całkowitych nakładów. Jest to mniej,
niŜ niedokładność prowadzonego w Koncepcji oszacowania nakładów. Pod względem
kosztów eksploatacyjnych wyraźnie korzystniejszy jest Wariant I. Wynika to z wysokich
kosztów eksploatacji planowanej oczyszczalni w Krzewini. Za Wariantem I przemawiają
równieŜ uwarunkowania formalno – prawne. W rejonie planowanej oczyszczalni w Krzewini
(miejsce optymalne ze względu na ukształtowanie terenu) znajduje się obszar chroniony
NATURA 2000 PLH020066 o nazwie „Przełomowa dolina Nysy ŁuŜyckiej”. Na etapie
uzyskiwania pozwolenia na budowę tej oczyszczalni naleŜy więc oczekiwać znacznych
trudności o charakterze administracyjnym.
Na tej podstawie do dalszych analiz przyjęto Wariant I – scentralizowany.
6.1.3
Określenie wstępnego zakresu inwestycji
Dyrektywa nr 91/271/EWG w sprawie oczyszczania ścieków komunalnych, jak i
regulacje krajowe (art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 18.07.2001 Prawo wodne) wskazują
aglomerację o równowaŜnej liczbie mieszkańców (RLM) równej 2000 jako najmniejszą, dla
której istnieje obowiązek wyposaŜenia jej w sieć kanalizacyjną dla ścieków komunalnych
zakończoną oczyszczalnią ścieków. WyposaŜenie aglomeracji mniejszych od 2000 RLM w
sieci kanalizacyjne i oczyszczalnie ścieków uwarunkowane jest potrzebami ochrony jakości
wód w ciekach stanowiących odbiorniki ścieków z tych aglomeracji.
Obowiązek oraz sposób wyznaczania aglomeracji został wskazany w Rozporządzeniu
Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu wyznaczania obszaru i
granic aglomeracji (Dz.U. Nr 283, poz. 2841 z późn. zm.). Zgodnie z tym Rozporządzeniem
obszar aglomeracji wyznaczany jest przez wojewodę. Rozporządzenie to pozostawia dość
znaczną dowolność interpretacyjną. Skutkiem tego jest fakt, iŜ pewna liczba rozporządzeń
wojewodów ws. aglomeracji lub ich projektów w opinii NFOSiGW nie jest zgodna z intencją
Ministra Środowiska oraz wymaganiami KPOŚK.
Zła interpretacja Rozporządzenia przy wyznaczaniu aglomeracji przez wojewodów
moŜe prowadzić do konieczności zapewnienia systemów kanalizacji zbiorczej, w związku z
realizacją zobowiązań Traktatu Akcesyjnego, na obszarach obecnie nie zamieszkałych lub o
koncentracji ludności i działalności gospodarczej nieuzasadniającej jej budowy. Skutkiem
tego nastąpi wzrost kosztów wyposaŜenia aglomeracji w systemy kanalizacji zbiorczej.
Znaczący wzrost niezbędnych nakładów na wyposaŜenie wszystkich aglomeracji w
wymagane systemy kanalizacji zbiorczej moŜe skutkować brakiem moŜliwości sfinansowania
tych wydatków w okresie wynikającym z zobowiązań akcesyjnych. Niewypełnienie w
terminie zobowiązań akcesyjnych moŜe skutkować nałoŜeniem na Polskę kar przez Komisję
Europejską. Dodatkowym skutkiem braku zachowania zasady ostroŜności przy definiowaniu
IV-2008
6-2
aglomeracji moŜe być wybudowanie infrastruktury, której koszty utrzymania ze względu na
bardzo niską efektywność finansową i ekonomiczną będą nie do udźwignięcia przez
społeczności lokalne.
W związku z powyŜszym oraz ograniczonym budŜetem dostępnych środków z
Funduszu Spójności (FS) powinien on koncentrować się na najbardziej efektywnych
obszarach w ramach aglomeracji wyznaczanych przez wojewodów.
Zgodnie z ww. Rozporządzeniem obszar i granice aglomeracji wyznacza się
uwzględniając zasięg sieci kanalizacyjnych dla ścieków komunalnych zakończonych
oczyszczalniami ścieków komunalnych, przy czym do tej samej aglomeracji naleŜą tereny
obsługiwane przez sieć kanalizacyjną oraz tereny, na których planuje się budowę takiej sieci,
wyznaczone w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy,
miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, decyzjach o lokalizacji inwestycji
celu publicznego lub wieloletnich planach rozwoju i modernizacji urządzeń kanalizacyjnych.
Przy wyznaczaniu obszaru aglomeracji bierze się pod uwagę, Ŝe realizacja sieci
kanalizacyjnej na obszarze aglomeracji z doprowadzeniem do oczyszczalni ścieków powinna
być uzasadniona finansowo i technicznie, przy czym wskaźnik długości sieci obliczany jako
stosunek przewidywanej do obsługi przez system kanalizacji zbiorczej liczby mieszkańców
aglomeracji i niezbędnej do realizacji długości sieci kanalizacyjnej (łącznie z kolektorami i
przewodami tłocznymi doprowadzającymi ścieki do oczyszczalni) nie moŜe być mniejszy od
120 mieszkańców na 1 km sieci. Przepisu tego nie stosuje się, w przypadku gdy sieć
kanalizacyjna będzie zlokalizowania na terenie:
1)
o znacznym spadku w kierunku istniejącej lub przewidywanej oczyszczalni ścieków;
2)
stref ochronnych ujęć wody dla potrzeb zbiorowego zaopatrzenia w wodę;
3)
objętym formą ochrony przyrody w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o
ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880).
W poniŜszej tabeli zestawiono obliczone wskaźniki koncentracji dla poszczególnych
miejscowości z terenu Aglomeracji Bogatynia. Wskaźniki koncentracji zostały policzone dla
poszczególnych miejscowości na podstawie szczegółowych danych demograficznych
uzyskanych w UMiG w Bogatyni (liczba mieszkańców w podziale na miejscowości, a w
przypadku Miasta Bogatynia dodatkowo na ulice) oraz długości planowanej kanalizacji na
podstawie niniejszej koncepcji. Zgodnie z aktualnym stanowiskiem NFOŚiGW w
obliczeniach nie uwzględniono mieszkańców z terenów objętych siecią przewidzianą do
modernizacji (przebudowy, rozdziału), gdy ścieki z tych terenów są aktualnie doprowadzane
na oczyszczalnię. Dotyczy to terenu Miasta Bogatynia. W obliczeniach uwzględniono
dodatkową RLM od „pozostałych” obliczoną na podstawie sprzedaŜy wody dla tej grupy
odbiorców (bez uwzględnienia elektrowni i kopalni, które posiadają własne oczyszczalnie)
oraz jednostkowego zuŜycia wody przez mieszkańców w roku 2007 (91 l/Mk*doba).
IV-2008
6-3
Tabela 6-1. Obliczenie wskaźników koncentracji dla scentralizowanego wariantu skanalizowania terenu
Aglomeracji Bogatynia
Liczba
mieszkańców SprzedaŜ Jednostkowe
Dodatkowa
Planowane
Wskaźnik
dodatkowo
wody w
zuŜycie wody
Planowane
Planowane
RLM od
kolektory
koncentraMiejscowość podłączanych roku 2007 przez
przyłącza
kolektory
"pozostagrawitacyjne
cji
do
"pozostali" mieszkańców
[m]
tłoczne [m]
łych"
[m]
[RLM/km]
kanalizacji
[m3/rok]
[m3/Mk*d]
[osoby]
Białopole
80
Bogatynia
438
Bratków
243
Działoszyn
589
Jasna Góra
267
Krzewina
223
Lutogniewice
218
Opolno-Zdrój
1 240
Posada
289
Trzciniec
1 468
Wyszków
117
Zatonie
1 067
0
2 878
223
3 193
985
239
14
9 041
66
23 191
10
34 554
0,091
0,091
0,091
0,091
0,091
0,091
0,091
0,091
0,091
0,091
0,091
0,091
0
87
7
96
30
7
0
272
2
698
0
1 040
200,0
1 095,0
607,5
1 472,5
667,5
557,5
545,0
3 100,0
722,5
3 670,0
292,5
2 667,5
1 178,0
4 849,0
2 646,0
4 183,0
2 471,0
1 612,0
3 096,0
6 843,0
2 426,0
5 808,0
2 358,0
4 265,0
1 943,0
0,0
859,0
5 238,0
1 701,0
2 496,0
614,0
1 471,0
1 642,0
1 607,0
0,0
3 325,0
Z powyŜszych obliczeń wynika, Ŝe przy uwzględnieniu długości przyłączy w
obliczeniach do dofinansowania z Funduszu Spójności kwalifikują się jedynie Trzciniec,
Zatonie i Opolno – Zdrój. Miejscowość Opolno – Zdrój ze względu na przewidywaną
ekspansję Kopalni Węgla Brunatnego „Turów” i docelowe zajęcie jej terenu pod eksploatację
została wyłączona z projektu, mimo zakwalifikowania jej wskaźnikiem koncentracji.
Dofinansowanie uzyskają równieŜ inwestycje na terenie Miasta Bogatynia związane z
modernizacją istniejącej sieci i oczyszczalni ścieków. Dla oceny inwestycji na terenach juŜ
skanalizowanych nie stosuje się bowiem oceny w postaci wskaźnika koncentracji. NFOŚiGW
dopuszcza aktualnie przedstawianie wskaźnika „uśrednionego” dla całego obszaru objętego
wnioskiem o dotację z Funduszu Spójności. Lokalnie wartość wskaźnika moŜe być więc
niŜsza od 120 Mk/km planowanej sieci. Jak wcześniej wspomniano, w obliczeniach nie
moŜna jednak uwzględniać mieszkańców z terenów objętych siecią przewidzianą do
modernizacji (przebudowy, rozdziału) gdy ścieki z tych terenów są aktualnie doprowadzane
na oczyszczalnię. Włączając do projektu wnioskowanego do Funduszu Spójności dodatkowo
Bogatynię i Jasną Górę, uzyskany zostanie uśredniony wskaźnik koncentracji równy:
159 Mk/km sieci z przyłączami. Włączanie w zakres projektu kolejnych miejscowości o
wskaźniku koncentracji niŜszym od 120 Mk/km planowanej sieci (np. kwalifikujący się do
skanalizowania w następnej kolejności Działoszyn) spowoduje, Ŝe uśredniony wskaźnik
koncentracji będzie niŜszy od minimalnego nawet bez uwzględnienia przyłączy w
obliczeniach. NaleŜy bowiem mieć na uwadze, Ŝe przyjęte do obliczeń długości planowanej
kanalizacji wynikają z koncepcji i po zakończeniu projektowania faktyczne długości
niezbędnej kanalizacji mogą wzrosnąć. Nie jest więc moŜliwe dalsze rozszerzenie zakresu
projektu, poza Bogatynię, Trzciniec, Zatonie i Jasną Górę. W poniŜszej tabeli zestawiono
obliczenia uśrednionego wskaźnika koncentracji dla rekomendowanego zakresu inwestycji.
IV-2008
6-4
24,1
88,3
60,7
62,9
61,3
49,3
51,3
132,5
60,7
195,4
44,3
205,4
Tabela 6-2. Obliczenia uśrednionego wskaźnika koncentracji dla rekomendowanego zakresu inwestycji
Miejscowość
Liczba mieszkańców
dodatkowo
podłączanych do
kanalizacji [osoby]
Dodatkowa
RLM od
"pozostałych"
Planowana
kanalizacja
wraz z
przyłączami [m]
Wskaźnik
koncentracji
[RLM/km]
Bogatynia
438
87
5 944,0
88,3
Jasna Góra
267
30
4 839,5
61,3
Trzciniec
1 468
698
11 085,0
195,4
Zatonie
1 067
1 040
10 257,5
205,4
ŁĄCZNIE
3 240
1 855
32 126
158,6
Pozostałe miejscowości wchodzące aktualnie do Aglomeracji Bogatynia, tj.
Działoszyn, Posada, Bratków, Lutogniewice i Krzewina nie kwalifikują się do uzyskania
dotacji z Funduszu Spójności ze względu na zbyt niski wskaźnik koncentracji.
6.2 Analiza potrzeb inwestycyjnych
6.2.1
Opis braków i potrzeb inwestycyjnych w odniesieniu do oceny
technicznej systemu
6.2.1.1 Gospodarka wodociągowa
Woda ujmowana ze zbiornika Plebanka oczyszczana jest w ZUW w Bogatyni 3 i
tłoczona do sieci w Bogatyni oraz południowej części gminy. Proces technologiczny
prowadzony jest w oparciu o korektę pH, koagulację powierzchniową, filtrację pospieszną i
dezynfekcję. Wszystkie czynności łącznie z płukaniem filtrów wykonywane są manualnie.
Zakład jest w bardzo złym stanie technicznym (oddany do uŜytku w 1963 r.), a dodatkowo,
wobec pogłębiającej się biodegradacji zbiornika oraz zakwitami glonów wymaga bardzo
pilnej modernizacji zarówno układu technologicznego jak i budynku (okresowo występują
przekroczenia niektórych wskaźników – działania korygujące prowadzone są w trybie
określonym w Decyzjach Powiatowego Inspektora Sanitarnego).
Woda pobierana z ujęć drenaŜowych dostarczana jest mieszkańcom Bogatyni, Opolna
Zdroju i Jasnej Góry. Uzdatnianie opiera się na korekcie pH oraz dezynfekcji i z reguły z
uzyskaniem wymogów stawianych wodzie uzdatnionej.
Najpilniejszą sprawą jest przeprowadzenie modernizacji Zakładu Uzdatniania Wody z
zastosowaniem skutecznej metody uzdatniania wody. Modernizacja rozpoczęła się w roku
2006, zakończenie prac planowane jest na 2008 rok. Z chwilą wykonania modernizacji będzie
istniała moŜliwość, po wykonaniu rurociągu przesyłowego, podawania dobrej jakościowo
wody bezpośrednio ze zmodernizowanego ZUW do północnej części gminy z wyłączeniem
SUW w Posadzie i pozostawieniem jej jako obiektu zapasowego.
W przypadku własnych ujęć wody naleŜy prowadzić okresowe modernizacje
poszczególnych ujęć, w szczególności obiektów jak i układu technologicznego.
W zakresie sieci celowym pozostaje wymiana sieci na terenie Bogatyni, Porajowa
i Kopaczowa.
IV-2008
6-5
6.2.1.2 Gospodarka ściekowa
⇒
Oczyszczalnia ścieków w Bogatyni
W trakcie zakończonej w 1996 roku modernizacji oczyszczalni ścieków w Bogatyni
zostały wybudowane wszystkie urządzenia oczyszczalni, jak dla I i II etapu jej modernizacji,
z tym Ŝe tylko jeden ciąg bloku biologicznego został wyposaŜony w instalacje i urządzenia.
W związku z mniejszą ilością ścieków dopływających na oczyszczalnię (wynik
likwidacji zakładów przemysłowych na terenie Bogatyni oraz zmniejszenia się zuŜycia wody
przez mieszkańców), eksploatowany jest obecnie tylko jeden ciąg technologiczny. Konieczne
jest natomiast przeprowadzenie prac modernizacyjnych mających na celu zwiększenie
niezawodności pracy oczyszczalni poprzez doposaŜenie i poprawę stanu technicznego
niektórych obiektów. Konieczne prace dotyczą w szczególności istniejącego reaktora
biologicznego. Aktualnie jest eksploatowany tylko jeden z jego ciągów – ciąg drugi nie jest
wyposaŜony, nie moŜe więc być uŜytkowany. Stwarza to bardzo powaŜne problemy
eksploatacyjne – nie ma moŜliwości wyłączenia części reaktora na czas prac remontowych.
RównieŜ w przypadku awarii brak jest moŜliwości kontynuowania pracy reaktora.
⇒
Gminna Stacja Przeróbki Osadów Ściekowych
Gminna Stacja Przeróbki Osadów Ściekowych posiada aktualnie zdolności
przerobowe do przyjęcia dodatkowych ilości osadów, które będą efektem objęcia kanalizacją
dodatkowych mieszkańców gminy. Konieczne są natomiast prace modernizacyjno –
doposaŜeniowe, których efektem będzie zwiększenie ilości wytwarzanego biogazu oraz jego
lepsze zagospodarowanie.
⇒
Laboratorium wody i ścieków
W celu spełnienia wymagań dotyczących niezbędnych akredytacji umoŜliwiających
prowadzenie uznawanych przez właściwe organy administracji badań laboratoryjnych,
konieczne jest doposaŜenie laboratorium BWiO S.A. Alternatywą do modernizacji
laboratorium będzie zlecanie badań jednostkom zewnętrznym, posiadającym wymagane
prawem akredytacje.
⇒
System kanalizacji
System kanalizacji ogólnospławnej na terenie Miasta Bogatynia wykazuje istotne
potrzeby i braki w aspekcie jego stanu technicznego. Doprowadzanie na oczyszczalnię
znacznych ilości wód deszczowych powoduje zwiększenie kosztów eksploatacyjnych tego
obiektu, a co za tym idzie ma wpływ na wysokość opłat za oczyszczanie ścieków bytowych z
gospodarstw domowych. Ponadto istniejąca kanalizacja jest w złym stanie technicznym –
głównie ze względu na korozję rur spowodowaną odprowadzaniem agresywnych dla betonu
ścieków bytowych. Nie bez znaczenia jest równieŜ wiek sieci – 90% kanalizacji zostało
wybudowane przed ponad 20 laty, z czego część to sieć jeszcze przedwojenna.
Bardzo duŜy problem środowiskowy stanowi funkcjonowanie kanalizacji deszczowej
na terenie miejscowości Zatonie. Jest to sieć stara, z licznymi nielegalnymi włączeniami
ścieków bytowych. W praktyce funkcjonuje więc jak sieć ogólnospławna, lecz z
odprowadzaniem nieoczyszczonych ścieków bezpośrednio do wód powierzchniowych.
W zakresie systemu kanalizacji potrzeby inwestycyjne moŜna więc pogrupować
następująco:
IV-2008
6-6
rozdział istniejącej kanalizacji ogólnospławnej na terenie miasta Bogatynia w
celu ograniczenia napływu wód deszczowych na oczyszczalnię,
likwidacja zrzutów nieoczyszczonych ścieków bytowych za pośrednictwem
istniejącej kanalizacji deszczowej – dotyczy głównie terenu Zatonia,
budowa infrastruktury kanalizacyjnej na terenach jej nie posiadającej.
6.2.2
Opis braków i potrzeb inwestycyjnych w odniesieniu do planowanego
popytu na usługi wodno – ściekowe
Oczyszczalnia będzie dysponowała rezerwą przepustowości umoŜliwiającą przyjęcie
zarówno dodatkowych ilości ścieków, jak i ładunków zanieczyszczeń. Rezerwy te zwiększą
się w stosunku do stanu aktualnego równieŜ ze względu na rozdział kanalizacji
ogólnospławnej w ramach niniejszego projektu. Zwiększenie przepustowości oczyszczalni w
Bogatyni nie jest więc konieczne.
RównieŜ Gminna Stacja Przeróbki Osadów Ściekowych posiada aktualnie zdolności
przerobowe do przyjęcia dodatkowych ilości osadów, które będą efektem objęcia kanalizacją
dodatkowych mieszkańców gminy.
Istniejące kolektory ogólnospławne na terenie Miasta Bogatynia, które przejmą
dodatkowe ilości ścieków komunalnych z terenów objętych projektem są przewidziane do
przebudowy – rozdziału. Na etapie projektowania ich średnice zostaną więc dobrane
stosownie do przewidywanych przepływów, które ze względu na wyeliminowanie ścieków
deszczowych będą znacznie mniejsze od aktualnych.
6.2.3
Identyfikacja niezbędnych działań dla zniwelowania niedoborów
jakościowych i ilościowych systemu - określenie Zakresu Niezbędnych
Inwestycji (ZNI)
Znaczący wpływ na poprawę jakości dostarczanej wody będzie miała realizacja
zadania pt.: „Rozbudowa Stacji Uzdatniania Wody” w Bogatyni – Zatoniu. Zastosowana
technologia uzdatniania wody tj. oczyszczanie wody przy pomocy filtrów kontaktowych
samopłuczących, oraz dodatkowo filtrów węglowych absorpcyjnych i ozonowanie wody, a
takŜe dezynfekcja przy pomocy dwutlenku chloru zabezpieczy w sposób ciągły produkcję
wody o jakości odpowiadającej obowiązującym normom niezaleŜnie od jakości wody
surowej. Dla umoŜliwienia dostarczania tak uzdatnionej wody do odbiorców niezbędna jest
wymiana rurociągów przesyłowych i rozdzielczych, stąd teŜ etapami będą realizowane
następujące zadania inwestycyjne:
modernizacja (przebudowa) magistrali przesyłowej SUW Zatonie – Bogatynia oraz
SUW Zatonie – Sieniawka – realizowane przez UMiG
wymiana sieci rozdzielczych wraz z przyłączami na terenie Miasta i Gminy Bogatynia
którą realizować będzie zarówno Gmina jak i BWiO S.A.
Realizacja zadań w zakresie wymiany sieci wodociągowych przyczyni się równieŜ do
zwiększenia szczelności rurociągów a takŜe zmniejszeniu do minimum ich awaryjności co do
konsekwencji pozwoli na zmniejszenia strat wody i zapewni ciągłość dostaw do odbiorców.
Inwestycje te są obecnie realizowane (modernizacja SUW Zatonie), bądź zaplanowane do
realizacji w najbliŜszym okresie i wpisane do odpowiednich dokumentów planistycznych
takich jak:
IV-2008
Wieloletni Plan Inwestycyjny Gminy Bogatynia na lata 2007÷2014,
6-7
Plan rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych
BWiO S.A. na lata 2006÷2010.
Z tego względu oraz biorąc pod uwagę to, Ŝe w ramach Programu Operacyjnego
„Infrastruktura i Środowisko” wspierane będą głównie przedsięwzięcia zmierzające do
zapewnienia skutecznych i efektywnych systemów zbierania i oczyszczania ścieków
komunalnych w aglomeracjach powyŜej 15 tys. RLM, inwestycje z zakresu modernizacji
systemu zaopatrzenia w wodę na terenie Gminy Bogatynia nie zostały włączone do
analizowanego projektu.
Jak juŜ wcześniej opisano, z kanalizacji sanitarnej na terenie Gminy Bogatynia
korzysta aktualnie tylko ok. 79% mieszkańców – jedynie na terenie miejscowości Bogatynia,
Sieniawka i Porajów. Potrzeby w zakresie rozbudowy kanalizacji są więc bardzo duŜe. Biorąc
jednak pod uwag główne kryteria przyznawania dotacji z Funduszu Spójności takie jak:
⇒ lokalizacja na terenie aglomeracji powyŜej 15 000 RLM,
⇒ osiągnięcie wskaźnika koncentracji powyŜej 120 „nowopodłączanych”
mieszkańców na 1 km planowanej sieci,
konieczne było znaczne ograniczenie zakresu rzeczowego projektu.
Z powyŜszych względów Zakres Niezbędnych Inwestycji został ograniczony do
następujących działań:
1. Uporządkowania istniejącej sieci ogólnospławnej na terenie Miasta Bogatynia (rozdział
sieci, uzupełnienie brakujących odcinków kanalizacji sanitarnej i deszczowej – głównie na
terenach rozwojowych).
2. Budowy sieci kanalizacji sanitarnej i deszczowej na terenie miejscowości: Zatonie,
Trzciniec i Jasna Góra.
3. Modernizacja komunalnej oczyszczalni ścieków w Bogatyni obejmująca jej doposaŜenie i
poprawę stanu technicznego niektórych obiektów w zakresie obiektów:
−
−
−
−
−
reaktor biologiczny -wyposaŜenie II ciągu technologicznego,
kratownia,
studnia stanów wysokich,
komora pomiarowa ścieków oczyszczonych,
punkt zlewny ścieków dowoŜonych.
4. Modernizacja i doposaŜenie Gminnej Stacji Przeróbki Osadów Ściekowych w zakresie
obiektów:
−
−
−
−
−
−
kotłownia budynku operacyjnego,
komora WKFz,
instalacja biogazu,
warsztat,
otwarty basen fermentacyjny,
zagęszczanie osadów.
5. DoposaŜenie laboratorium BWiO S.A. w zakresie:
− spektrometr,
− chromatograf,
− mikroskop.
IV-2008
6-8
6.3 Analiza opcji technicznych
Zgodnie z postanowieniami Rozporządzenia Rady (WE) nr 1265/99 Art 1 (2) (...)
„Państwa Członkowskie będące beneficjentami dostarczają wszelkie niezbędne informacje,
określone w art. 10 ust. 4, łącznie z wynikami badań dotyczących wykonalności oraz ocen ex
ante. (...)” oraz, gdzie właściwe: wskazanie moŜliwych alternatyw, które nie zostały
wybrane.
Najefektywniejszy wariant inwestycyjny zostanie zarekomendowany jako
docelowy do wdroŜenia i będzie przedmiotem wniosku o dofinansowanie z Funduszu
Spójności.
6.3.1
Metodyka analizy
Niniejsza analiza opcji technicznych rozwiązania w zakresie odprowadzania i
oczyszczania ścieków sanitarnych na terenie Gminy Bogatynia została wykonana w oparciu o
dokumentację koncepcyjną z 2008r. [16]. Przedstawione w tej koncepcji wariantowe opcje
skanalizowania terenu Gminy Bogatynia zostały na potrzeby niniejszego Studium
rozszerzone o dodatkowy wariant zakładający budowę lokalnej oczyszczalni ścieków na
terenie miejscowości Zatonie obsługującej miejscowości: Zatonie i Trzciniec.
Analizy kosztów inwestycyjnych i eksploatacyjnych na etapie koncepcji zostały
wykonane w sposób uproszczony dla kaŜdego z rozwaŜanych wariantów (dla jednakowego
poziomu szczegółowości i załoŜeń techniczno – ekonomicznych). W wyniku analizy
porównawczej wybrano wariant inwestycyjny, dla którego będzie przygotowywana
dokumentacja projektowa. Dopiero na etapie przygotowywania projektów technicznych
zakres rzeczowo – finansowy jest określany w sposób szczegółowy.
Wykorzystano wskaźniki: nakłady inwestycyjne na osobę [zł/Mk], liczba osób na
kilometr [Mk/km] oraz wskaźnik DGC, który został przedstawiony w Załączniku 1 - Wyniki
Analizy DGC. Analizę DGC przeprowadzono w cenach zmiennych (wskaźniki
makroekonomiczne przyjęto jak w prognozach finansowych – Tabela 1 w Załączniku 2) przy
8% stopie dyskontowej zgodnie z opracowaniem „Analiza efektywności kosztowej w oparciu
o wskaźnik dynamicznego kosztu jednostkowego” dr Jana Rączki (Warszawa, 2002 r.).
Analiza CBA wykonana została zgodnie z podręcznikiem „Analiza kosztów i korzyści
projektów inwestycyjnych – przewodnik”.
W niniejszym Wstępnym Studium Wykonalności przedstawione warianty
przeanalizowano zgodnie z wymaganiami przygotowania studiów wykonalności do Funduszu
Spójności w zakresie analizy opcji.
6.3.2
Alternatywne rozwiązania technologiczne i lokalizacyjne
Zidentyfikowane problemy i niedobory systemu gospodarki ściekowej pozwoliły na
zdefiniowanie następujących opcji:
Opcja nieinwestycyjna (Wariant Zerowy)
Wariant Zerowy zakłada brak inwestycji w systemie odprowadzania i oczyszczania
ścieków sanitarnych. Na terenie Aglomeracji Bogatynia będzie eksploatowana 1 komunalna
IV-2008
6-9
oczyszczalnia ścieków w Bogatyni, odbierająca ścieki komunalne i deszczowe z terenu
Miasta Bogatynia za pośrednictwem istniejącej sieci kanalizacyjnej. W wyniku zaniechania
inwestycji nie zostaną spełnione wymagania dotyczące objęcia siecią kanalizacyjną
wymaganej RLM określonej w planie aglomeracji oraz zapisów w KPOŚK i Traktacie
Akcesyjnym. Nie zostanie zapewniony dostęp do zbiorczego systemu odprowadzania ścieków
dla wszystkich mieszkańców gminy, a tym samym nie zostaną zrealizowane zadania własne
Gminy Bogatynia w tym zakresie. Nieoczyszczone ścieki sanitarne będą w dalszym ciągu
odprowadzane do ziemi i wód powierzchniowych, a stan środowiska wodnego i gruntowowodnego będzie ulegał dalszej degradacji.
Opcja inwestycyjna (Warianty 1 - 2)
W ramach opcji inwestycyjnych przewiduje się zrealizowanie wszystkich inwestycji
niezbędnych z punktu widzenia wymagań prawa oraz potrzeb mieszkańców. Realizacja opcji
inwestycyjnej rozwiąŜe problemy gospodarki ściekowej na terenie Aglomeracji Bogatynia.
Na etapie koncepcji zdefiniowano następujące warianty:
–
–
Wariant I - budowa kanalizacji w układzie grawitacyjno – tłocznym z
doprowadzeniem wszystkich ścieków na istniejącą oczyszczalnię komunalną
w Bogatyni.
Wariant II - budowa sieci kanalizacyjnej w układzie grawitacyjno – tłocznym,
doprowadzeniem ścieków z terenu Jasnej Góry i Bogatyni na istniejącą
oczyszczalnię komunalną w Bogatyni oraz ścieków z terenu Zatonia i
Trzcińca na planowaną lokalną oczyszczalnię ścieków w Zatoniu.
Ze względu na brak odpowiedniego odbiornika ścieków oczyszczonych nie rozwaŜano
budowy lokalnej oczyszczalni ścieków dla miejscowości Jasna Góra.
Objęta projektem kanalizacja deszczowa stanowi wynik rozdziału istniejącej sieci
ogólnospławnej lub uzupełnienie planowanej sieci sanitarnej – wariantowa analiza jest więc
nieuzasadniona. Kanalizacja deszczowa będzie bowiem realizowana wyłącznie w systemie
grawitacyjnym, więc jej przebieg jest uwarunkowany ukształtowaniem terenu oraz istnieniem
odbiorników ścieków deszczowych. MoŜna więc przyjąć, Ŝe planowaną kanalizację
deszczową cechują narzucone uwarunkowania lokalizacyjne.
W zakresie modernizacji / doposaŜenia oczyszczalni ścieków w Bogatyni, GSPOŚ i
laboratorium nie analizowano rozwiązań alternatywnych, gdyŜ załoŜony zakres prac wynika z
faktycznych braków na tych obiektach. O przyjęciu konkretnych urządzeń będzie decydował
głównie projektant, dobierając je do specyfiki obiektów w których będą zainstalowane, a
takŜe Inwestor wybierając na etapie przetargu najtańsza ofertę sprzedaŜy urządzeń o
określonych przez projektanta parametrach technicznych.
6.3.2.1 Charakterystyka zakresu rzeczowego kanalizacji sanitarnej dla Wariantu I –
system scentralizowany oparty na oczyszczalni w Bogatyni
W wariancie tym załoŜono funkcjonowanie na terenie Aglomeracji Bogatynia jednej
komunalnej oczyszczalni ścieków. Będzie to istniejąca oczyszczalnia w Bogatyni, opisana w
poprzednich rozdziałach. Będzie ona przyjmować ścieki z terenu aktualnie skanalizowanego
(miasto Bogatynia) oraz dodatkowo z terenu Zatonia, Trzcińca i Jasnej Góry. Na terenach
miejscowości nieskanalizowanych wchodzących w zakres projektu załoŜono realizację
systemu kanalizacji grawitacyjno – tłocznej, która jest najbardziej odpowiednia dla
ukształtowania terenu oraz specyfiki zabudowy tych miejscowości.
IV-2008
6-10
W Wariancie I planuje się budowę następujących ilości kolektorów i pompowni:
- kolektory grawitacyjne nowe:
17 393 m,
- przyłącza nowe:
8 100 m,
- kolektory tłoczne nowe:
6 633 m,
- pompownie ścieków nowe:
6 szt.,
- kolektory grawitacyjne modernizowane:
16 830 m.
Wariant ten obejmuje równieŜ modernizację / doposaŜenie komunalnej oczyszczalni
ścieków w Bogatyni, Gminnej Stacji Przeróbki Osadów Ściekowych oraz laboratorium wody
i ścieków.
Nakłady dla tego wariantu oszacowano na poziomie 43 559 180 zł brutto.
6.3.2.2 Charakterystyka zakresu rzeczowego kanalizacji sanitarnej dla Wariantu II –
system z lokalną oczyszczalnią ścieków w Zatoniu
W wariancie tym załoŜono funkcjonowanie na terenie Aglomeracji Bogatynia dwóch
komunalnych oczyszczalni ścieków:
istniejącej oczyszczalni w Bogatyni, opisanej w poprzednich rozdziałach,
nowej lokalnej oczyszczalni ścieków w Zatoniu.
Oczyszczalnia w Bogatyni będzie przyjmować ścieki z terenu aktualnie
skanalizowanego (miasto Bogatynia) oraz dodatkowo z Jasnej Góry. Natomiast lokalna
oczyszczalnia w Trzcińcu będzie przyjmować ścieki z terenu Zatonia i Trzcińca.
Na terenach miejscowości nieskanalizowanych wchodzących w zakres projektu
załoŜono realizację systemu kanalizacji grawitacyjno – tłocznej, która jest najbardziej
odpowiednia dla ukształtowania terenu oraz specyfiki zabudowy tych miejscowości.
W Wariancie II planuje się budowę następujących obiektów:
- kolektory grawitacyjne nowe:
16 760 m,
- przyłącza nowe:
8 100 m,
- kolektory tłoczne nowe:
4 647 m,
5 szt.,
- pompownie ścieków nowe:
- lokalna przepompownia ścieków:
300 m3/d,
- kolektory grawitacyjne modernizowane:
16 830 m.
Wariant ten obejmuje równieŜ modernizację / doposaŜenie komunalnej oczyszczalni
ścieków w Bogatyni, Gminnej Stacji Przeróbki Osadów Ściekowych oraz laboratorium wody
i ścieków.
Nakłady dla tego wariantu oszacowano na poziomie 45 831 680 zł brutto.
6.3.2.3 Charakterystyka zakresu rzeczowego dla Wariantu I i Wariantu II – kanalizacja
deszczowa
Jak juŜ w poprzednich rozdziałach wyjaśniano, kanalizacja deszczowa stanowi
uzupełnienie planowanej kanalizacji sanitarnej oraz efekt rozdziału istniejącej kanalizacji
ogólnospławnej. Zakres budowy kanalizacji deszczowej będzie więc dla obu analizowanych
wariantów taki sam. Zaplanowano następujący zakres inwestycji:
kolektory deszczowe grawitacyjne nowe:
4 544 m,
kolektory deszczowe grawitacyjne modernizowane:
6 063 m,
urządzenia podczyszczające na wylotach:
4 szt.,
IV-2008
6-11
Nakłady na przebudowę i rozbudowę systemu kanalizacji deszczowej oszacowano na
poziomie 12 269 000 zł brutto.
6.3.3
Ekonomiczne (CBA) i finansowe (DGC) porównanie rozwaŜanych
alternatyw technologicznych
6.3.3.1 Porównanie ekonomiczne rozwaŜanych wariantów – analiza CBA
Analizę społecznych kosztów i korzyści wynikających z realizacji niniejszego
projektu przeprowadzono z punktu widzenia społeczności lokalnej, czyli wszystkich
mieszkańców Gminy Bogatynia.
Przeprowadzone analizy porównawcze zidentyfikowanych kosztów i korzyści dla obu
wariantów pozwalają wyciągnąć następujące wnioski:
1. Oba warianty generują porównywalne koszty i korzyści społeczne.
2. Jedynymi czynnikami
skwantyfikowania są:
- nakłady inwestycyjne,
- koszty eksploatacyjne,
- wpływ na środowisko.
róŜnicującymi
oba
warianty
w
sposób
moŜliwy
do
3. W celu porównania obu wariantów i wyboru wariantu korzystniejszego z punktu widzenia
mieszkańców Gminy Bogatynia moŜna zastosować analizę efektywności kosztowej w
oparciu o wskaźnik dynamicznego kosztu jednostkowego (DGC).
4. Porównanie obu wariantów za pomocą analizy społecznych kosztów i korzyści (CBA)
dałoby taki sam wynik decyzyjny, jak analiza DGC.
6.3.3.2 Porównanie finansowe rozwaŜanych wariantów – analiza DGC
W celu określenia najkorzystniejszego wariantu posłuŜono się narzędziem, jakim jest
analiza efektywności kosztowej w oparciu o wskaźnik dynamicznego kosztu jednostkowego
(DGC - dynamic generation cost), preferowaną przez Narodowy Fundusz Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Na wskaźnik DGC moŜna patrzeć na dwa sposoby. Po pierwsze z punktu widzenia
przedsiębiorstwa, które chce osiągnąć pewien cel i rozwaŜa wybór najlepszej opcji. Analiza
kosztu technicznego w tym ujęciu pozwala uszeregować alternatywy od najtańszej do
najdroŜszej. W tym przypadku aspekty finansowe są drugorzędne, bo kaŜdą opcję moŜna
sfinansować (w przybliŜeniu) w ten sam sposób. Po drugie moŜemy patrzeć na inwestycje z
perspektywy społecznej. W tym przypadku traktujemy społeczeństwo, jako inwestora, który
moŜe wesprzeć wybrane projekty. JeŜeli jest rozwaŜana grupa projektów, charakteryzujących
się jednorodnym efektem ekologicznym, to społeczeństwo powinno wspierać te inwestycje,
które charakteryzują się najniŜszym wskaźnikiem DGC, (przy czym wysokość wsparcia
zaleŜy od charakterystyki finansowej danego projektu). Dzięki temu dana suma pieniędzy,
wyasygnowana ze środków publicznych, przyniesie największy, łączny efekt ekologiczny.
Czyli im niŜszy jest DGC tym korzystniej.
IV-2008
6-12
W analizie uwzględniono wyłącznie koszty operacyjne systemu, bez amortyzacji,
kosztów finansowych oraz marŜy zysku i rezerw na naleŜności nieregularne. Po stronie
nakładów uwzględniono wszystkie wydatki, bez kanalizacji deszczowej, gdyŜ w obu
wariantach nakłady na nią są identyczne.
W poniŜszej tabeli przedstawiono wyniki analizy DGC dla obu rozpatrywanych
rozwiązań w zakresie odprowadzania i oczyszczania ścieków komunalnych.
Tabela 6-3. Wyniki analizy DGC dla rozwiązań systemu kanalizacyjnego na terenie Aglomeracji
Bogatynia
System kanalizacyjny
Suma zdyskontowanych nakładów i kosztów
Suma zdyskontowanych ilości ścieków
3
DGC [PLN/m ]
Wariant 1
Wariant 2
48 995 952
55 628 329
985 554
985 554
49,71
56,44
Źródło: Analizy własne
Analiza DGC dla systemu kanalizacyjnego wykazała, iŜ realizacja Wariantu 1
(odprowadzanie wszystkich ścieków na istniejącą oczyszczalnię w Bogatyni) będzie
korzystniejsza ekonomicznie od Wariantu 2 (budowa nowej oczyszczalni w Zatoniu).
Wynika to głównie z róŜnicy w nakładach inwestycyjnych. Oczyszczalnia w Bogatyni
moŜe przyjąć dodatkowe ilości ścieków z terenu objętego planowaną kanalizacją bez
konieczności ponoszenia dodatkowych wydatków na jej rozbudowę. Przewidziane nakłady na
njej doposaŜenie nie wynikają z konieczności zwiększenia jej przepustowości i występują w
obu wariantach. Natomiast w przypadku Wariantu 2 konieczne będzie wybudowanie nowej,
lokalnej oczyszczalni w Zatoniu.
Za Wariantem 1 przemawiają równieŜ koszty eksploatacyjne. Przepompowywanie
ścieków do Bogatyni i oczyszczanie ich na istniejącej oczyszczalni komunalnej będzie tańsze,
niŜ oczyszczanie ich na małej, lokalnej oczyszczalni w Zatoniu.
Ponadto za realizacją Wariantu 1 przemawiają aspekty formalno – prawne,
niezawodnościowe i środowiskowe (kwestie związane z uzgadnianiem lokalizacji,
pozyskiwaniem gruntów, większe ryzyko awarii, trudniejsze warunki eksploatacyjne w
przypadku małych oczyszczalni, konieczność zorganizowania systemu utylizacji osadów
ściekowych).
6.4 Wskazanie ostatecznego zakresu przedsięwzięcia wraz ze
wstępnym
szacunkiem
kosztów
inwestycyjnych
i
eksploatacyjnych
–
określenie
Planu
Inwestycyjnego
Przedsięwzięcia (PIP)
Na podstawie wyników analiz: CBA i DGC przyjęto do realizacji Wariant I zakładający
rozbudowę sieci kanalizacyjnej w oparciu o istniejącą oczyszczalnię komunalną w Bogatyni.
Zakres inwestycji obejmuje:
kolektory sanitarne grawitacyjne nowe:
17 393 m,
przyłącza sanitarne nowe:
8 100 m,
kolektory sanitarne tłoczne nowe:
6 633 m,
pompownie ścieków nowe:
6 szt.,
IV-2008
6-13
-
kolektory sanitarne grawitacyjne modernizowane:
16 830 m,
kolektory deszczowe grawitacyjne nowe:
4 544 m,
kolektory deszczowe grawitacyjne modernizowane:
6 063 m,
urządzenia podczyszczające na wylotach:
4 szt.,
modernizację / doposaŜenie komunalnej oczyszczalni ścieków w Bogatyni,
doposaŜenie Gminnej Stacji Przeróbki Osadów Ściekowych,
doposaŜenie laboratorium wody i ścieków.
ZałoŜono, Ŝe projekt będzie realizowany w latach 2008÷2012, przy czym na lata
2008÷2009 przewidziano działania przygotowawcze obejmujące:
⇒ wykonanie dokumentacji projektowej i przetargowej
⇒ powołanie MAO i JRP,
⇒ wyłonienie w drodze przetargu InŜyniera Projektu
⇒ wyłonienie w drodze przetargu wykonawców robót budowlanych,
natomiast na lata 2010÷2012 realizację robót budowlanych i prac towarzyszących.
W poniŜszej tabeli przedstawiono
rekomendowanego Wariantu I.
Plan
Inwestycyjny
Przedsięwzięcia
dla
Tabela 6-4. Plan Inwestycyjny Przedsięwzięcia dla rekomendowanego Wariantu I
Pozycja
Kanalizacja sanitarna
Pompownie
Oczyszczalnia
GSPOŚ i laboratorium
Kanalizacja deszczowa
Separatory
SUMA - nakłady na środki trwałe
Rezerwa inwestycyjna (10%)
Dokumentacja studialna, projektowa
i przetargowa
InŜynier Kontraktu
Pomoc techniczna
Koszty ogólne JRP
Wydatki osobowe JRP
Działania informacyjne i
promocyjne
Koszty kwalifikowane - suma:
2008
2009
2010
Wydatki [PLN]
2011
2012
SUMA
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
12 755 000
340 000
900 000
1 518 000
3 890 000
200 000
19 603 000
1 960 300
12 755 000
340 000
338 300
1 518 580
3 890 000
200 000
19 041 880
1 904 188
12 754 300
340 000
0
0
3 889 000
200 000
17 183 300
1 718 330
38 264 300
1 020 000
1 238 300
3 036 580
11 669 000
600 000
55 828 180
5 582 818
496 000
1 737 000
0
0
0
2 233 000
0
100 000
0
0
0
200 000
40 000
536 249
970 000
200 000
40 000
572 712
943 000
200 000
40 000
616 330
851 000
200 000
40 000
653 840
2 764 000
900 000
160 000
2 379 131
0
50 000
50 000
50 000
50 000
200 000
596 000
2 563 249
23 396 012
22 795 398
20 696 470
70 047 129
Na podstawie opisanych wcześniej załoŜeń oraz oszacowanych nakładów
inwestycyjnych wykonano wstępne obliczenia dofinansowania z Funduszu Spójności metodą
„luki finansowej”.
Lukę w finansowaniu obliczono zgodnie z art. 55 ust 2 Rozporządzenia Rady (WE)
nr 1083/2006, który z jednej strony gwarantuje, Ŝe projekt będzie miał wystarczające zasoby
finansowe na jego realizację, z drugiej zaś pozwala uniknąć przyznania nienaleŜnych korzyści
odbiorcy pomocy, czyli finansowania projektu w wysokości wyŜszej niŜ jest to konieczne.
IV-2008
6-14
Przy obliczaniu luki finansowej uwzględniono zasadę dostępności cenowej taryf.
Oznacza to, Ŝe poziom taryf powinien uwzględniać zdolność gospodarstw domowych do
płacenia za usługi. W latach, gdzie łączne opłaty za usługi wodno – ściekowe przekraczają
poziom 3% przeciętnego dochodu do dyspozycji, do obliczeń przyjmowano przychody
odpowiadające opłatom skalkulowanym na poziomie równym 3% obciąŜenia dochodu do
dyspozycji.
PoniŜej przedstawiono otrzymaną wartość luki finansowej i wymaganego poziomu
dofinansowania.
Tabela 6-5. Obliczenie luki finansowej dla projektu
Lp.
Parametry
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
Okres odniesienia (lata)
Finansowa stopa dyskontowa
Łączny koszt inwestycji (PLN, N)
Łączny koszt Inwestycji (PLN, D)
Wartość rezydualna (PLN, N)
Wartość rezydualna (PLN,D)
Przychody (PLN, D)
Koszty operacyjne (PLN, D)
Dochód netto = (7) - (8) + (6)
Wydatki kwalifikowane (art. 55 ust. 2) = (4) - (9)
Luka w finansowaniu (%) = (10/4)
Koszy kwalifikowalne (PLN,N)
Kwota wskazana w decyzji, tj. „kwota, do której stosowana
jest stopa współfinansowania osi priorytetowej” (art. 41 ust.
2) = (11)*(12)
Maksymalna stopa współfinansowania osi priorytetowej
(%)
Maksymalny poziom dofinansowania = (13)*(14)
13
14
15
16 Stopa dofinansowania (%) (15)/(3)
źródło: obliczenia własne
Wartość
niezdyskontowana
28
8%
79 617 297
Wartość
zdyskontowana
55 522 884
44 617 353
3 801 401
4 620 500
10 543 997
0
55 522 884
100
70 047 129
70 047 129
85,00
59 540 060
85,00
Za uzyskanie tak wysokiego stopnia dofinansowania odpowiedzialna jest głównie
aktualna sytuacja taryfowa na terenie Gminy Bogatynia. Przy aktualnie obowiązujących
taryfach opłat za wodę i ścieki (bez uwzględnienia dopłat z budŜetu gminy) i przy
stosunkowo wysokim zuŜyciu wody przez mieszkańców ma miejsce przekroczenie granicy
3% obciąŜenia dochodu do dyspozycji opłatami za wodę i ścieki. Realizacja analizowanego
projektu tylko zwiększa to obciąŜenie.
Szczegółowe wyliczenia powyŜszych wskaźników przedstawiono w Załączniku 2 –
Wstępna Analiza Finansowa (Tabela 17).
Na podstawie wstępnej analizy finansowej, opracowano strukturę finansowania dla
Projektu, na którą składają się:
− dotacja z Funduszu Spójności,
− środki własne Gminy Bogatynia,
− poŜyczka płatnicza z NFOŚiGW na prefinansowanie dotacji z FS.
IV-2008
6-15
Struktura finansowania inwestycji została zdeterminowana przez obliczony poziom
dofinansowania Projektu z Funduszu Spójności (85% kosztów kwalifikowanych) oraz
moŜliwości finansowe Gminy Bogatynia. PoniŜej przedstawiono udział wkładu
wspólnotowego w kosztach kwalifikowanych w podziale na poszczególne lata.
Tabela 6-6 Udział Funduszu Spójności w kosztach kwalifikowanych w poszczególnych latach [PLN]
2008
2009
Fundusz
506 600
Spójności
Źródło: opracowanie własne
2 178 762
2010
19 886 610
2011
19 376 088
2012
SUMA
17 592 000
59 540 060
Udział poszczególnych źródeł w kosztach kwalifikowanych oraz w całkowitych
nakładach inwestycyjnych przedstawia poniŜsza tabela.
Tabela 6-7. Udział źródeł finansowania w kosztach kwalifikowanych oraz w całkowitych nakładach
inwestycyjnych
Lp.
Źródło
Nakłady [PLN]
Udział
FINANSOWANIE CAŁKOWITYCH NAKŁADÓW INWESTYCYJNYCH
1
Gmina Bogatynia (w tym poŜyczka z
NFOŚiGW)
10 507 069
15,00%
2
Fundusz Spójności
59 540 060
85,00%
Razem
70 047 129
100,00%
Źródło: Obliczenia własne
IV-2008
6-16
7
Plan wdroŜenia i funkcjonowania przedsięwzięcia
7.1 Alternatywne
rozwiązania
instytucjonalne
prowadzenia
inwestycji i eksploatacji, wraz z porównaniem systemów
kalkulacji i poboru opłat za usługi wodno – ściekowe oraz
wstępnymi szacunkami cen za wodę i ścieki
W trakcie analiz zidentyfikowano następujące warianty prowadzenia i eksploatacji
inwestycji:
Wariant 1 zakładający, iŜ realizacja i eksploatacja inwestycji powierzona zostanie
BWiO S.A.
Wariant 2 zakładający, iŜ realizację inwestycji przeprowadzi Gmina Bogatynia, a
eksploatacją powstałego majątku zajmować będzie się BWiO. (w trakcie lub po
zakończeniu realizacji inwestycji będzie następowało przekazywanie majątku Spółce
w drodze aportu).
Wariant 1 jest moŜliwy do realizacji pod warunkiem wsparcia Spółki przez Gminę w
postaci poręczenia poŜyczek i ewentualnych kredytów zaciąganych na realizację
przedsięwzięcia, o czym decyduje brak środków własnych (suma rocznych odpisów
amortyzacyjnych dla systemu odprowadzania i oczyszczania ścieków na poziomie 300 tys. zł
rocznie). Przeciwko Wariantowi 1 przemawiają równieŜ kwestie własnościowe: oczyszczalnia
ścieków w Bogatyni oraz przewidziane do rozdziału kolektory ogólnospławne są na majątku
gminy.
Wariant 2 zapewnia minimalizację ryzyka organizacyjnego i finansowego związanego
z wdraŜaniem przedsięwzięcia, odpowiada ponadto obecnemu sposobowi realizacji inwestycji
wodno-kanalizacyjnych w Gminie. Ujemną stroną tego wariantu jest brak moŜliwości
odliczenia podatku VAT przez Gminę, co będzie miało wpływ na koszty całkowite Projektu,
wartość przekazywanego majątku i – pośrednio – na wyŜszy poziom opłat za odprowadzanie
ścieków.
7.2 Wskazanie ostatecznego modelu instytucjonalnego wdraŜania i
eksploatacji przedsięwzięcia
Zalecanym modelem wdraŜania i eksploatacji inwestycji jest powierzenie jej realizacji
Gminie Bogatynia, a następnie eksploatacji nowopowstałego majątku Bogatyńskim
Wodociągom i Kanalizacji S.A., w którym 100% akcjonariuszem jest Gmina Bogatynia.
Porównanie dwóch wariantów realizacji inwestycji wskazuje na Wariant I oparty na
istniejącej oczyszczalni komunalnej w Bogatyni, który charakteryzuje się niŜszymi stawkami
opłat za wodę i ścieki.
IV-2008
7-1
Gmina Bogatynia, jako podmiot odpowiedzialny za przygotowanie i realizację
projektu ustanowi (powoła) Pełnomocnika ds. Realizacji Projektu (Measure Authorizing
Officer - MAO) i utworzy Jednostkę Realizującą Projekt (JRP). MAO będzie podlegał
egzaminowi przeprowadzanemu przez właściwe ministerstwo. Zakłada się, Ŝe koordynacja,
nadzór i zarządzanie Projektem będzie realizowane przez MAO i JRP we współpracy z
BWiO S.A.
Biorąc pod uwagę specyfikę zadań inwestycyjnych zawartych w Projekcie przewiduje
się, Ŝe organizacje zewnętrzne (firmy doradcze) zostaną wyznaczone do między innymi
przygotowania dokumentów przetargowych na roboty budowlane, do przygotowania
organizacyjnego JRP (analizy, koncepcje organizacyjne), do wykonywania róŜnego rodzaju
raportów w trakcie realizacji projektu oraz do wykonania zadania nadzoru w czasie budowy w
roli InŜyniera Kontraktu.
Bardzo istotna ze względu na powodzenie Projektu jest struktura jego wdraŜania juŜ
na poziomie Beneficjanta. Obecne przepisy wykonawcze do PO „Infrastruktura i
Środowisko” w Polsce nie porządkują tego zakresu.
W pierwszej kolejności (początek 2009r.) Gmina powoła MAO. Zostanie on powołany
przez Burmistrza Miasta i Gminy Bogatynia i zatrudniony zgodnie z procedurami
określonymi w regulaminie Urzędu Miasta i Gminy. ZałoŜono, Ŝe MAO rozpocznie
działalność z początkiem I kwartału 2009 roku i będzie działał do końca 2012r. Równoległym
krokiem (I kwartał 2009r.) będzie utworzenie Jednostki Realizującej Projekt (JRP). JRP
zostanie powołana na wniosek MAO przez Burmistrza. JRP rozpocznie pracę w połowie I
kwartału 2009r. i będzie działała do końca 2012 roku. JRP będzie odpowiedzialna za
bezpośredni nadzór i monitorowanie przedsięwzięcia zgodnie z właściwymi procedurami. W
skład Zespołu wchodzić będą specjaliści w wymaganych zadaniami JRP branŜach.
Przewiduje się udział specjalistów z zakresu: finansów, technologii, prawa, księgowości oraz
organizacji. JRP będzie przez cały okres realizacji projektu liczyć 6 osób, wliczając
Kierownika.
W skład JRP wchodzić będą osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje niezbędne
do pracy na tych stanowiskach. Mogą to być zarówno osoby zatrudnione obecnie w Urzędzie
Miasta i Gminy oraz w BWiO S.A., jak i osoby zatrudnione dodatkowo wyłącznie w tym
celu. Skład personalny JRP będzie proponowany przez MAO w konsultacji z Burmistrzem
i zatwierdzany przez niego. Prace JRP będą nadzorowane przez MAO, który będzie pełnił
funkcję nadrzędną w stosunku do JRP. Praca wewnątrz JRP odbywać się będzie w oparciu o
wewnętrzny regulamin zatwierdzony przez Burmistrza, aby wykluczyć ewentualne konflikty
kompetencyjne. Ponadto pracownicy Urzędu i BWiO S.A. oddelegowani do prac w strukturze
JRP będą wyłączeni z dotychczas prowadzonych w urzędzie i przedsiębiorstwie prac i
dotychczasowych obowiązków.
Przewiduje się, Ŝe JRP będzie stanowił niezaleŜną organizacyjnie i finansowo
komórkę wydzieloną w strukturze organizacyjnej Urzędu Miasta i Gminy w Bogatyni.
IV-2008
7-2
7.3 Ocena przygotowania przedsięwzięcia do realizacji
7.3.1
Ocena przygotowania instytucjonalnego podmiotów zaangaŜowanych
w realizację i funkcjonowanie przedsięwzięcia
Według stanu na początek II kwartału 2008r. podmiot odpowiedzialny za wdraŜanie
projektu, tj. Gmina Bogatynia rozpoczął proces przygotowywania jego wdraŜania poprzez:
przygotowanie Koncepcji oraz Wstępnego Studium Wykonalności dla projektu,
ogłoszenie przetargów na realizację dokumentacji projektowej dla zadań
przewidzianych do realizacji na terenie miejscowości: Zatonie i Trzciniec.
Brak jest dodatkowych struktur organizacyjnych, które będą koordynować i prowadzić
dalsze prace w zakresie przygotowywania projektu do realizacji. Zajmują się tym właściwe
wydziały Urzędu Miasta i Gminy w Bogatyni, a w szczególności Wydział Inwestycji i
Ochrony Środowiska. Niewystarczająca jest równieŜ współpraca pomiędzy Urzędem, a
BWiO S.A. w zakresie przygotowań do realizacji projektu – w szczególności brakuje ze
strony przedsiębiorstwa osoby oddelegowanej do współpracy w tym zakresie.
Pod względem formalno – prawnym podjęte zostały decyzje wstrzymujące
przekazywanie istniejącego majątku gminnego do BWiO S.A., w szczególności oczyszczalni
ścieków. Pozwoli to na realizację projektu według załoŜonego modelu instytucjonalnego, tj.
z Gminą Bogatynia jako Beneficjentem i instytucją wdraŜającą.
7.3.2
Decyzje administracyjne oraz postępowanie
oddziaływania na środowisko (ZZZ)
w
sprawie
oceny
Aktualnie Gmina Bogatynia nie posiada Ŝadnych decyzji administracyjnych
związanych z analizowanym projektem, a w szczególności:
decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia,
pozwoleń na budowę.
PoniewaŜ Gmina Bogatynia jest w 100% pokryta planem miejscowym
zagospodarowania przestrzennego, nie będzie konieczne uzyskiwanie decyzji o lokalizacji
inwestycji celu publicznego dla zadań inwestycyjnych wchodzących w zakres analizowanego
projektu.
Na etapie uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach szczególną
uwagę naleŜy zwrócić na właściwe przeprowadzenie i udokumentowanie konsultacji
społecznych.
Aktualnie Ministerstwo Rozwoju Regionalnego przygotowało propozycję zmian
Wytycznych w zakresie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla
przedsięwzięć współfinansowanych z programów krajowych lub regionalnych. Główna
zmiana w stosunku do Wytycznych w zakresie postępowania w sprawie oceny oddziaływania
na środowisko dla przedsięwzięć współfinansowanych z krajowych lub regionalnych
programów operacyjnych polega na dodaniu dwóch nowych, ściśle powiązanych ze sobą
rozdziałów:
1. „C. Niezgodność prawa polskiego z przepisami dyrektywy OOŚ”
2. „D. Zalecenia związane z nieprawidłową transpozycją dyrektywy OOŚ”.
Wszelkie postępowania administracyjne powinny więc uwzględnić prowadzone
aktualnie prace nad nowelizacją Ustawy Prawo Ochrony Środowiska.
IV-2008
7-3
8
Wpływ przedsięwzięcia na środowisko
W poniŜszych tabelach zestawiono ocenę oddziaływań na poszczególne elementy
środowiska ze strony analizowanego przedsięwzięcia.
Tabela 8-1. Przewidywane oddziaływanie projektu na środowisko na etapie realizacji
Elementy środowiska
gleby i grunty
wody podziemne i warunki
hydrogeologiczne
wody powierzchniowe i warunki
hydrologiczne
klimat akustyczny
ekosystemy i krajobrazy
dziedzictwo historyczne i kulturowe
ludzie
uŜytkowanie terenu
jakość powietrza i warunki klimatyczne
gospodarka odpadami
Źródło: analizy własne
Oszacowany stopień oddziaływania
na środowisko w trakcie budowy2
zmiany nieodwracalne
zmiany odwracalne
istotne
nieznaczne
istotne
nieznaczne
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
NaleŜy zwrócić uwagę, Ŝe prace budowlane nie spowodują, pod warunkiem
prawidłowego ich prowadzenia, Ŝadnych istotnych, trwałych negatywnych zmian w
środowisku. Oddziaływania odwracalne moŜna i naleŜy minimalizować stosując odpowiednie
rozwiązania.
Tabela 8-2. Przewidywane oddziaływanie kanalizacji na etapie eksploatacji
Elementy środowiska
gleby i grunty
wody podziemne i warunki hydrogeologiczne
wody powierzchniowe i warunki hydrologiczne
klimat akustyczny
dziedzictwo historyczne i kulturowe
ludzie
jakość powietrza i warunki klimatyczne
uŜytkowanie terenu
gospodarka odpadami
2
3
Oszacowany stopień oddziaływania na środowisko
w trakcie eksploatacji3
istotny
nieznaczny
nieistotny
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
W tabeli zestawiono oddziaływania negatywne
W tabeli zestawiono oddziaływania negatywne
IV-2008
8-1
Nie przewiduje się znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na
środowisko na etapie eksploatacji. Wpływ całości inwestycji na środowisko – zarówno na
etapie realizacji jak funkcjonowania, zestawiono w poniŜszej tabeli. Wynika z niej
jednoznacznie, Ŝe sumaryczny wpływ na środowisko będzie zdecydowanie pozytywny.
IV-2008
8-2
Tabela 8-3. Oddziaływanie na środowisko analizowanego projektu w róŜnych horyzontach czasowych
Aspekt środowiskowy
gleby i grunty
wody podziemne i
warunki
hydrogeologiczne
wody powierzchniowe i
warunki hydrologiczne
klimat akustyczny
dziedzictwo historyczne i
kulturowe
ludzie
uŜytkowanie terenu
jakość powietrza i
warunki klimatyczne
gospodarka odpadami
Horyzont czasowy
oddziaływania
Horyzont czasowy skutków
oddziaływania
krótko średnio –
długo terminowe
terminowe
terminowe
chwilowe
stałe
-
0
-
-/+
-
-/+
-
-
-/+
-
PrzewaŜający charakter oddziaływania
Konkluzja o oddziaływaniu
bezpośrednie
pośrednie
wtórne
-/+
-
-/+
-/+
Pozytywne o niewielkim
znaczeniu
-/+
+
-
-/+
-/+
Pozytywne o istotnym
znaczeniu
-
-/+
+
-/+
-/+
-/+
0
+
-
0
+
0
+
-/+
-/+
+
0
+
Pozytywne o istotnym
znaczeniu
Neutralne
Pozytywne
-/+
+
-
+
+
-/+
+
+
Pozytywne
-
+
-
+
+
-/+
+
+
-
-/+
-
-/+
-/+
-/+
-/+
-/+
Pozytywne
Pozytywne – sprzyjające
uŜytkowaniu terenu, z
ograniczeniami dla
bezpośredniego sąsiedztwa
-
+
-/+
+
+
+
0
0
Pozytywne
-
+
-/+
+
+
-/+
+
+
Pozytywne
„0” – oddziaływania neutralne (oddziaływania pozytywne i negatywne równowaŜą się lub brak oddziaływań)
„ - „ – przewaga oddziaływań negatywnych
„-/+” - przewaga oddziaływań pozytywnych
„+” – oddziaływania jednoznacznie pozytywne
IV-2008
8-3
9
Rekomendacje dla przedsięwzięcia
9.1 Zestawienie i
przedsięwzięcia
ocena
ryzyk
związanych
z
realizacją
W poniŜszej tabeli zestawiono i skomentowano zidentyfikowane ryzyka związane z
realizacją analizowanego projektu. Podzielono je na dwie grupy:
1. Etap przygotowywania projektu.
2. Etap realizacji projektu.
Tabela 9-1. Zestawienie i ocena ryzyk związanych z realizacją analizowanego przedsięwzięcia
Rodzaj ryzyka
Komentarz
Konkluzja / ocena
ETAP PRZYGOTOWANIA PROJEKTU
Zdefiniowanie
zakresu
Plan Inwestycyjny Przedsięwzięcia wynikający z
„Koncepcji gospodarki wodno-ściekowej na terenie
Gminy Bogatynia” [16], konieczności uzyskania
wskaźnika koncentracji na poziomie ponad 120 osób /
na 1 km sieci kanalizacyjnej oraz uwarunkowań
lokalnych (ekspansja KWB „Turów”) został wstępnie
zatwierdzony przez Gminę Bogatynia.
Zatwierdzony PIP pozwala na
stwierdzenie o efektywnym zakresie
budowy sieci kanalizacyjnej.
Przebudowa sieci wodociągowej będzie realizowana
systematycznie przez BWiO S.A., w oddzieleniu od
Projektu objętego wnioskiem o dotację z Funduszu
Spójności.
Uzgodnienia
Uzgodnienia przebiegu sieci kanalizacyjnej i lokalizacji
przepompowni nie są przeprowadzone.
Wykupy gruntów
Wykup gruntów pod przepompownie będzie
prowadzony po zatwierdzeniu projektów budowlanych.
Konflikty
społeczne
Konsultacje społeczne nie były jeszcze prowadzone.
Aglomeracja
Obszar Aglomeracji Bogatyńskiej moŜe wymagać
korekty, poniewaŜ włączono w nią miejscowości, gdzie
wskaźnik koncentracji jest niŜszy od 120 osób / na 1 km
sieci kanalizacyjnej.
Górnictwo
Nie przewiduje się prowadzenia robót na terenach
naleŜących do KWB „Turów”, ani teŜ na terenach
przewidzianych pod ekspansję kopalni.
Koszty budowy
systemu
Brak jest dokumentacji projektowej i kosztorysów
inwestorskich. Koszty zostały oszacowane wskaźnikowo
na podstawie koncepcji.
IV-2008
Projekt posiada wysoki poziom
akceptacji społecznej, w związku z tym
nie przewiduje się konfliktów
mogących mieć wpływ na zmiany
(opóźnienia) w procesie przygotowania
inwestycji do realizacji.
Koncepcja zakłada budowę tylko 6
przepompowni, nie przewiduje się więc
konfliktów związanych z dostępnością
terenu pod przepompownie.
Istnieje niewielkie
prawdopodobieństwo konfliktu.
Budowa kanalizacji sanitarnej jest
inwestycją oczekiwaną przez
mieszkańców, a przebiegi planowanych
sieci nie kolidują z obiektami i terenami
cennymi przyrodniczo.
Po zatwierdzeniu WSW Aglomeracja
Bogatyńska powinna zostać
zweryfikowana w stosunku do PIP.
Nie wyklucza się, Ŝe docelowo KWB
„Turów” zlikwiduje własną
oczyszczalnię zakładową i przełączy
ścieki na oczyszczalnię komunalną w
Bogatyni.
Z uwagi na brak kosztorysów
inwestorskich naleŜy brać pod uwagę
zmianę zakresu finansowego Projektu.
9-1
Rodzaj ryzyka
Podsumowanie
Etapu
przygotowania
Projektu
Komentarz
Po analizie powyŜszych zapisów naleŜy stwierdzić, iŜ
Projekt
charakteryzuje
się
niskim
stopniem
przygotowania dokumentacyjnego i decyzyjnego do
realizacji. W szczególności brak jest decyzji o
środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację
przedsięwzięcia. Został natomiast określony zakres
projektu, pozwalający na osiągnięcie wskaźników
będących podstawą oceny projektów na etapie
przyznawania dotacji z Funduszu Spójności.
Konkluzja / ocena
Mając na uwadze realizację
zaproponowanego harmonogramu
prac projektowych i pozyskiwania
decyzji administracyjnych, stwierdza
się, Ŝe Projekt będzie w pełni gotowy
do złoŜenia Wniosku o dotację z
Funduszu Spójności pod koniec
I kwartału 2009r.
ETAP REALIZACJI PROJEKTU
Przyroda i
zabytki
Zidentyfikowane konflikty i problemy są do rozwiązania
poprzez właściwą organizację placu budowy – brak
konieczności usuwania cennych drzew, modyfikacji
koryt potoków, naruszania substancji zabytkowej.
Środowisko
Planowana kanalizacja nie będzie przebiegała przez
tereny cenne przyrodniczo. Inwestycja jest oddalona od
najbliŜszego obszaru NATURA 2000 o ok. 7,5 km.
Archeologia
Występuje bardzo małe prawdopodobieństwo dokonania
znalezisk archeologicznych w trakcie robót ziemnych.
Z uwagi na wysoki poziom akceptacji społecznej dla
inwestycji, brak jednoznacznych przesłanek dla
wystąpienia zagroŜeń i konfliktów środowiskowych
na etapie budowy, a takŜe doświadczenie Gminy
Podsumowanie
Bogatynia w prowadzeniu inwestycji
Etapu realizacji
infrastrukturalnych, stwierdza się, Ŝe wdroŜenie
Projektu
Projektu zostanie przeprowadzone zgodnie z
obowiązującymi wymaganiami, gwarantując
osiągnięcie zakładanych efektów oraz jego
prawidłowe rozliczenie.
Konflikty środowiskowe zostały w pełni
zidentyfikowane, a zaproponowane
rozwiązania techniczne zapewniają
bezproblemową realizację prac
budowlanych.
Występuje niewielkie
prawdopodobieństwo utrudnień
formalnych związanych z uzyskiwaniem
decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach.
Znaleziska archeologiczne mogą
pociągnąć za sobą zaburzenie
harmonogramu robót i przyczynić się do
wzrostu kosztów.
Projekt powinien być przygotowywany
w sposób umoŜliwiający wdroŜenie
zgodnie z przyjętym harmonogramem.
9.2 Wykaz i harmonogram działań niezbędnych do podjęcia w celu
wysłania wniosku do KE
W poniŜszej tabeli przedstawiono harmonogram działań niezbędnych do podjęcia w
celu skutecznego złoŜenia aplikacji o dotację z Funduszu Spójności. PoniewaŜ brak jest
oficjalnego terminarza konkursów na następne lata, załoŜono na podstawie dotychczasowych
doświadczeń we współpracy z NFOŚiGW, Ŝe najbardziej prawdopodobny termin
przyjmowania wniosków przypadnie na początek II kwartału 2009r., czyli rok po najbliŜszym
konkursie, gdzie termin składania wniosków upływa w II połowie maja 2008r.
IV-2008
9-2
Tabela 9-2. Wykaz i harmonogram działań niezbędnych do podjęcia w celu złoŜenia wniosku o dotację z Funduszu Spójności
II kw. 2008
III kw. 2008
IV kw. 2008
I kw. 2009
II kw. 2009
Działanie
IV
V
VI
VII
VIII
IX
X
XI
XII
I
II
III
IV
V
ZłoŜenie WSW Zamawiającemu
Weryfikacja treści i zakończenie prac nad WSW
Przygotowanie niezbędnych dokumentów i uzyskanie decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach zgody na realizację planowanego zakresu prac
Przygotowanie dokumentacji projektowej zakończonej prawomocnymi
pozwoleniami na budowę dla co najmniej 40% planowanego zakresu prac
Opracowanie pełnego Studium Wykonalności
Opracowanie dokumentów aplikacyjnych
Podjęcie niezbędnych uchwał przez Radę Miasta i Gminy Bogatynia (akceptacja
załoŜeń technicznych i finansowych wynikających ze Studium Wykonalności,
zatwierdzenie przyjętych źródeł finansowania, dokonanie odpowiednich zapisów
w Wieloletnim Planie Inwestycyjnym Miasta i Gminy Bogatynia)
ZłoŜenie wymaganych dokumentów aplikacyjnych do NFOŚiGW
Opiniowanie, uzupełnienie oraz uzgodnienie dokumentów aplikacyjnych
IV-2008
9-3
10
Wnioski końcowe
W kontekście ustaleń i analiz przeprowadzonych w niniejszym studium, skuteczne
wdroŜenie przedmiotowego Projektu będzie związane z :
1. Dotrzymaniem terminów pozyskania prawomocnych decyzji administracyjnych
świadczących o pełnym przygotowaniu formalno – prawnym Projektu – w
szczególności uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na
realizację przedsięwzięcia dla całego zakresu analizowanego projektu.
2. Przygotowaniem dokumentacji projektowych i uzyskaniem prawomocnych
pozwoleń na budowę dla co najmniej 40% zakresu analizowanego projektu.
3. Przygotowaniem kompletu dokumentów aplikacyjnych,
4. Powołaniem zespołu odpowiedzialnego za przygotowanie i wdroŜenie Projektu.
Projekt obejmuje swym zasięgiem tereny Aglomeracji Bogatynia, gdyŜ Program
Operacyjny „Infrastruktura i Środowisko”, w ramach którego funkcjonuje Fundusz Spójnosci,
przeznaczony jest dla terenów aglomeracji o RLM ponad 15 000.
W kontekście wyników analiz efektywności technicznej Projektu naleŜy stwierdzić, Ŝe
projektowany system kanalizacji sanitarnej charakteryzuje się poprawnym wskaźnikiem
koncentracji (RLM objęta projektem na 1 km planowanej sieci), który stanowi aktualnie
główne kryterium oceny projektów ubiegających się o dotację z Unii Europejskiej.
Ze wstępnego obszaru planowanego do skanalizowania wyłączono obszary
nieefektywne (o małej gęstości zaludnienia), tak aby wskaźnik koncentracji na obszarze
objętym Projektem wynosił powyŜej 120 osób / 1 km sieci kanalizacyjnej. Z projektu
wyłączono równieŜ miejscowości zlokalizowane na terenach przewidzianych do objęcia
działalnością wydobywczą Kopalni Węgla Brunatnego „Turów”. Zestawienie miejscowości
zakwalifikowanych do projektu ubiegającego się o dotację z Funduszu Spójności zestawiono
poniŜej.
Miejscowość
Liczba mieszkańców
dodatkowo
podłączanych do
kanalizacji [osoby]
Dodatkowa
RLM od
"pozostałych"
Planowana
kanalizacja
wraz z
przyłączami [m]
Wskaźnik
koncentracji
[RLM/km]
Bogatynia
438
87
5 944,0
88,3
Jasna Góra
267
30
4 839,5
61,3
Trzciniec
1 468
698
11 085,0
195,4
Zatonie
1 067
1 040
10 257,5
205,4
ŁĄCZNIE
3 240
1 855
32 126
158,6
Dla przedstawionego powyzej rekomendowanego zakresu projektu uśredniony
wskaźnik koncentracji wynosi 159 RLM/km, co odpowiada wymaganiom NFOŚiGW w
zakresie efektywności systemu kanalizacyjnego (>120 Mk/km) i równocześnie pozostawia
bezpieczną rezerwę na ewentualny wzrost długości niezbędnej sieci. Posiadanie takiej
rezerwy na tym etapie jest niezbędne, gdyŜ długości planowanej sieci kanalizacyjnej zostały
określone na podstawie koncepcji technicznej, a faktyczna długość planowanej będzie
moŜliwa do określenia dopiero na etapie projektowania.
IV-2008
10-1
W wyniku realizacji inwestycji ok. 92% mieszkańców zostanie objętych zbiorczym
systemem kanalizacji sanitarnej.
Przeprowadzone analizy na etapie WSW wykazały, iŜ preferowanym modelem
wdraŜania projektu jest powierzenie realizacji Gminie Bogatynia, a następnie wniesienie
aportem nowopowstałego majątku do spółki Bogatyńskie Wodociągi i Kanalizacja S.A.,
która to będzie odpowiedzialna za jego eksploatację. Właścicielem i jedynym
akcjonariuszem tej spółki jest Gmina Bogatynia.
Prognozy finansowe wykazały, Ŝe w przyjętym modelu realizacji planowanej
inwestycji, przy oszacowanym poziomie dofinansowania kosztów kwalifikowanych w
wysokości 85%, Gmina Bogatynia musiałaby zagwarantować środki własne w wysokości
10 507 069 zł. Środki te mogą pochodzić z budŜetu gminy, bądź z zaciągniętych w związku z
realizacją projektu kredytów lub poŜyczek. W związku z tym, o powodzeniu przedsięwzięcia
będzie w duŜej mierze decydowało zabezpieczenie wkładu własnego Wnioskodawcy z
wykorzystaniem środków budŜetowych i pozabudŜetowych (poŜyczki, kredyty).
Mając na uwadze duŜe zaangaŜowanie Gminy Bogatynia w przygotowania do
realizacji projektu oraz wysoki poziom akceptacji społecznej, poprawność wskaźników
efektywności planowanego systemu odprowadzania i oczyszczania ścieków,
rekomenduje się niniejszy Projekt do wdroŜenia, pod warunkiem zapewnienia przez
Wnioskodawcę środków na pokrycie wkładu własnego (udział w kosztach
kwalifikowanych oraz całość kosztów niekwalifikowanych, jeśli takie zostaną
zidentyfikowane na dalszych etapach opracowywania dokumentacji).
Realizacja inwestycji w planowanym zakresie pozwoli na osiągnięcie celów
zapisanych w KPOŚK oraz projekcie Planu Aglomeracji Bogatynia, pod warunkiem
dostosowania zasięgu obszaru tej aglomeracji do miejscowości, gdzie wskaźnik koncentracji
liczony w odniesieniu do planowanej sieci kanalizacyjnej przekracza wartość 120 Mk/km.
Planowana realizacja kompleksowego programu budowy systemu kanalizacji
sanitarnej na terenie Aglomeracji Bogatynia jest przedsięwzięciem o ogromnym znaczeniu
dla rozwoju społeczno – gospodarczego gminy i powinna być prowadzona w atmosferze
konsensusu społecznego oraz świadomych decyzji władz gminy co do zakresu, formy oraz
wielkości kosztów zarówno realizacji jak i eksploatacji planowanego systemu.
IV-2008
10-2
11
Literatura
[1]
Niedziałkowski A. i inni: Program Ochrony Środowiska dla miasta i gminy Bogatynia.
ABRYS Technika Spółka z o.o. Bogatynia, 2005 r.
[2]
http://www.bwio.pl/
[3]
Kurpiewski A. (red.): Opracowanie ekofizjograficzne dla Miasta i Gminy Bogatynia.
Część I. Diagnoza stanu środowiska. Karkonoskie Centrum Ochrony Środowiska.
Zakład Ochrony Środowiska Decybel, Jelenia Góra, 2005 r.
[4]
Strategia Rozwoju Gminy i Miasta Bogatynia na lata 2006-2014. Uchwała Nr
XXXVI/312/06 Rady Gminy i Miasta w Bogatyni z dnia 4 lipca 2006 r.
[5]
Plan rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych
Bogatyńskich Wodociągów i Oczyszczalni S.A. 2006-2010. Załącznik Nr 1 do
Uchwały Nr XXXIII/286/06 Rady Gminy i Miasta w Bogatyni z dnia 17 lutego 2006
roku. Bogatynia, 2006 r.
[6]
Strategia Rozwoju Województwa Dolnośląskiego do 2020 roku. Załącznik do
Uchwały Nr XLVIII/649/2005 Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z dnia 30
listopada 2005 r.
[7]
Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta i
Gminy Bogatynia. Regioplan Sp. z o.o. Wrocław, 2006 r.
[8]
Konopka A.: Operat wodno-prawny na szczególne korzystanie z wód w zakresie
odprowadzania ścieków do rzeki Miedzianki oraz eksploatacji komunalnej
oczyszczalni ścieków 1 gminnej stacji przeróbki osadów ściekowych w Bogatyni.
Atmon. Jelenia Góra, 2001 r.
[9]
Szukowski J. i inni: oczyszczalnia ścieków w Sieniawce. Operat do postępowania
wodno – prawnego. Ekolog Systems. Poznań, 1996 r.
[10]
Szuba – Świerczok K., Świerczok R.: Operat wodno – prawny na eksploatację ujęcia
wody. Ujęcie wody Jasna Góra. Przedsiębiorstwo realizacji budownictwa Portal AB
S.C. Jelenia Góra, 2000 r.
[11]
Krukowski R.: Operat wodno – prawny na szczególne korzystanie z wód ujęcia nr 1
w Bogatyni. Zakład Usług Geologicznych i Informatycznych „Hydrob”. JeŜów
Sudecki, 2002 r.
[12]
Krzos G. i inni: Plan Rozwoju Lokalnego dla Gminy Bogatynia na lata 2004 – 2007.
Załącznik do Uchwały nr XXVIII/237/05 Rady Gminy i Miasta w Bogatyni z dniach
29 czerwca 2005 roku. Instytut Zarządzania i Samorządności. Bogatynia, 2005 r.
[13]
Ministerstwo Rozwoju Regionalnego: Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia
2007-2013. Wytyczne w zakresie wybranych zagadnień związanych z
przygotowaniem projektów inwestycyjnych, w tym projektów generujących dochód.
Warszawa, 2007 r.
IV-2008
11-1
[14]
Sztando A.: Strategia Rozwoju Powiatu Zgorzeleckiego na lata 2004-2014. Zgorzelec,
2004 r.
[15]
Program Ochrony Środowiska dla Powiatu Zgorzeleckiego na lata 2005-2008 z
perspektywą na lata 2009-2012, BBF sp. z o.o. Zgorzelec, 2004 r.
[16]
Krawczyk P. i inni: Koncepcja gospodarki wodno-ściekowej na terenie Gminy
Bogatynia. Główny Instytut Górnictwa. Katowice, 2008 r.
[17]
Manteuffel Szoege H., Interewicz. A.: Analiza ekonomiczna projektu oczyszczalni
ścieków komunalnych, rachunek społeczny i rachunek przedsiębiorstwa.
Wydawnictwo SGGW, Warszawa 1996.
IV-2008
11-2

rozwój gospodarki wodno-ściekowej

Transkrypt

Podobne dokumenty

Tipmedia wdraża nowy portal dla ArtRadio Bogatynia

UCHWAŁA NR XXX/234/16 RADY MIEJSKIEJ w BOGATYNI z dnia

„Puls Biznesu” o Bogatyni!

Wydział Ochrony Środowiska i Zagospodarowania

Zawiadomienie o wyborze oferty - Karbonalia 2014

bogatynia cup

Pismo przewodnie

The show must go on. - Haryzma