Altowka_wymagania_programowe_edukacyjne_ocenianie

Transkrypt

Altowka_wymagania_programowe_edukacyjne_ocenianie
WYMAGANIA PROGRAMOWE
ALTÓWKA I st.
KLASA I OSM I st.
Treści nauczania
Umuzykalnienie ucznia :


Rozwijanie słuchu i muzykalności poprzez śpiewanie piosenek.
Rozwijanie wyobraźni muzycznej i wykorzystanie jej do świadomej kontroli wysokości dźwięku
i kontroli intonacji.
 Granie ze słuchu prostych melodii pizzicato i arco z rozpoczynaniem od różnych dźwięków i palców
(transpozycja).
Adaptacja do instrumentu i podstawowe umiejętności techniczne:
 Poznanie budowy, obsługi skrzypiec.
 Manipulacyjne ruchy rozluźniające.
 Ruchy zabawkowe imitujące grę - rozwijanie wyobraźni i świadomości ruchowej.
 Opanowanie prawidłowej postawy przy instrumencie.
 Opanowanie prawidłowego układu gry prawej i lewej ręki.
 Prowadzenie smyczka - ruchy świadomie kierowane.
 Stawianie palców w różnych układach w I pozycji.
 Umiejętność gry c.sm, gp.sm, dp.sm, oraz naprzemienna praca smyczkiem.
 Umiejętność gry detachѐ, staccato, 2 - portato i legato.
 Prawidłowa pulsacja.
 Znajomość zapisu nutowego i gra z nut w obrębie 1 pozycji.
 Znajomość wartości nut: półnuta, ćwierćnuta, ósemka.
 Nabywanie umiejętności gry z akompaniamentem.
Wymagania edukacyjne
Po pierwszym roku nauki uczeń potrafi:
 Przyjąć prawidłową postawę i trzymać altówkę pod brodą
 Rozluźniać ręce i szyję
 W sposób właściwy trzymać smyczek oraz równolegle w stosunku do podstawka go prowadzić
 Świadomie poprawiać intonację w wolnym tempie oraz stara się wytrzymywać wartości rytmiczne
 Zastosować artykulację detachѐ całym smyczkiem, jak również w jego dolnej i górne części
 Zastosować artykulację portato i legato po 2 dźwięki na jeden smyczek
 Wykonać łatwy utwór z akompaniamentem
 Wykonać proste dwudźwięki z pusta struną
 Próbować wykonać prostą melodię ze słuchu
 Czytać wykonywane utwory głosem
Uczeń wie:





W jaki sposób obchodzić się z instrumentem
Ile czasu ma poświęcić na pracę w domu i jak ją rozplanować
W jaki sposób opanować utwór pamięciowo
Jak przygotowywać się do występu publicznego
Jak należy zachowywać się na scenie
Uczeń zna:
 Nazwy części składowych altówki i smyczka
 System nutowy i aplikaturę w I pozycji
Gamy durowe krzyżykowe do 2 znaków przykluczowych w I pozycji
Uczniowie klasy I nie grają przesłuchania półrocznego.
Koniec roku – uczniowie biorą udział w koncercie.
Preambuła
Podstawę oceniania stanowi Rozporządzenie Ministra Kultury z dn. 29 września 2004 r. tej sprawie oceniania i
klasyfikowania uczniów.
Podstawowymi kryteriami oceny ucznia winny być:
 stopień spełnienia wymagań proponowanych dla danego roku nauki (postępy w zdobywaniu
umiejętności technicznych, muzycznych w opanowaniu utworu);
 pilność i systematyczność pracy ucznia;
Na każdej lekcji nauczyciel ocenia przygotowanie przez ucznia pracy domowej. Jak najczęściej powinien
również oceniać ogólne postępy ucznia i wkład pracy na lekcji.
Nie zawsze ocena musi być wyrażona w formie stopnia i wpisana do dziennika lekcyjnego - formułowana jest
częściej w formie uwag, które mogą być wpisywane do dziennika ucznia wraz z notatkami o opracowanym
utworze.
Kryteria oceniania:
Ocenę celującą (25 pkt.) otrzymuje uczeń, który :
 posiada wiedzę i umiejętności znacznie wykraczające poza oczekiwania w danej grupie
wiekowej oraz ilość i treść opracowanych utworów znacznie przekraczają wymagania programowe
w danej klasie
 wzorowo realizuje zadania techniczno - wykonawcze prezentowanych utworów
 biegle posługuje się zdobytymi wiadomościami i umiejętnościami, proponuje rozwiązania nietypowe,
trafnie artystycznie
 samodzielnie i twórczo rozwija swoje uzdolnienia
 bierze udział w przesłuchaniach i konkursach
 bierze udział w życiu koncertowym szkoły i środowiska, reprezentując osiągnięcia szkoły
 gra jest wzorowa, a jej wartość artystyczna jest szczególnie wysoka i rzadko osiągana w szkole.
Ocenę bardzo dobrą (21-24 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 opanował pełny zakres wiedzy i umiejętności zawartych w podstawie programowej danej klasy oraz
czyni starania w kierunku realizacji trudniejszych utworów
 sprawnie posługuje się zdobytymi wiadomościami, samodzielnie rozwiązuje problemy teoretyczne
i praktyczne ujęte programem nauczania;
 posiada wiedzę i sprawność samodzielnego rozwiązywania problemów w nowych utworach - bierze
udział w koncertach klasowych, szkolnych i środowiskowych;

ilością opanowanych utworów przekracza założenia programowe w danej klasie
 bezbłędnie realizuje zadania techniczno-wyrazowe wykonywanych utworów: gra bezbłędnie
technicznie, a jednocześnie interesująco od strony muzycznej
Ocenę dobrą (16-20 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 opanował zakres wiedzy i umiejętności określonych minimum programowym, potrzebnych do
poprawnej realizacji utworów o przeciętnym stopniu trudności w zakresie danej klasy
 poprawnie stosuje zdobytą wiedzę, rozwiązuje samodzielnie typowe zadania techniczno - wyrazowe,
rozumie relacje pomiędzy praktyczną, a teoretyczną wiedzą wykonawczą
 gra poprawnie technicznie, rozumie treść wyrazową utworów.
Ocenę dostateczną (13-15 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 realizuje minimum wymagań programowych
 wykazuje wyraźne braki techniczno-wyrazowe i stylistyczne w wykonywanych utworach
 nie wykazuje zainteresowania przedmiotem
 przejawia niewielkie zdolności muzyczne
 nie rokuje nadziei na dalsze kształcenie (w st. gimnazjalnym, licealnym) ze względu na małe zdolności
lub brak pracy
 gra z wyraźnymi brakami technicznymi lub muzycznymi
Ocenę dopuszczającą (11-12 pkt.) otrzymuje uczeń, który;
 w stopniu niewystarczającym opanował minimum wymagań programowych obowiązujących w danej
klasie lub realizuje program klasy niższej


w minimalnym zakresie spełnia wymogi edukacyjne, a braki wiedzy i umiejętności w znacznym
stopniu uniemożliwiają dalsze kształcenie
w minimalnym stopniu rozwiązuje tylko niektóre problemy techniczne
Ocenę niedostateczną (0-10 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 nie opanował niezbędnego minimum wymagań programowych określonych programem nauczania
obowiązującego w danej klasie
 nie spełnia wymagań edukacyjnych, a braki w zakresie wiedzy i umiejętności uniemożliwiają
wykonywanie utworów oraz dalsze kształcenie
 wykazuje lekceważący stosunek do przedmiotu lub całkowity brak zdolności.
KLASA II OSM I st.
Treści nauczania













Prawidłowa postawa i swobodny aparat gry.
Prawidłowa intonacja.
Rozwijanie biegłości.
Gra szesnastek detachѐ i legato.
Doskonalenie ruchów naprzemiennych smyczka.
Artykulacja martelѐ.
Elementy techniki przygotowawczej.
Rytmy bardziej skomplikowane; ćwierćnuta z ósemką z kropką, ósemka i 2 szesnastki, triola
ósemkowa, synkopa.
Wprowadzanie dwudźwięków.
Pozycje i zmiany pozycji, (proste formy gry w pozycjach II i III).
Elementy wibracji.
Kształtowanie dźwięku.
Rozpoznawanie brzmienia kwinty i próby strojenia maszynkami.
Wymagania edukacyjne
Po drugim roku nauki uczeń potrafi:
 Samodzielnie korygować postawę
 Świadomie poprawiać intonację w tempie umiarkowanym
 Grać świadomie z podziałem smyczka- c. sm.; gp. sm.; dp. sm.
 Grać detachѐ i martelѐ oraz legato po 4 i 8 nut
 Grać pewnie w I pozycji
 Stosować aplikaturę II i III pozycji
 Grać w różnych rytmach ze świadomością stosowania podziału smyczka (ćwierćnuta z kropką- ósemka,
ósemka i dwie szesnastki, triola ósemkowa, synkopa)
 Swobodnie operować smyczkiem na całej jego długości
 Ćwiczyć techniką przygotowawczą prawej i lewej ręki
 Pracować nad kształtowaniem dźwięku i jego jakością
 Prawidłowo stosować ruchy wyrównawcze łokcia prawej ręki
 Wykonywać z pamięci utwory, nad którymi pracował
 Stosować dynamikę piano, forte, crescendo i decrescendo
 Grać z towarzyszeniem fortepianu
 Grać proste dwudźwięki z pustymi strunami
 Potrafi czytać nuty i grać a’vista łatwe utwory
Uczeń wie:
 Jak należy czyścić instrument i właściwie o niego dbać





Jak należy systematycznie i samodzielnie pracować w domu
Jak poprawiać (korygować) intonację
W jaki sposób ćwiczyć i uczyć się utworu, aby opanować go na pamięć
Jak przygotować się do występu publicznego
Jak zachowywać się na scenie i w jaki sposób współpracować z akompaniatorem (obycie estradowe)

Jak, pod względem estetyki, dobrać odpowiedni ubiór na egzamin i koncert i że nie należy spóźniać się
na lekcję
Uczeń zna:




Historię altówki
Dobrze nazwy części składowych altówki i smyczka
System nutowy i aplikaturę w I, II i II poz.
Gamy durowe do 3 krzyżyków i 2 bemoli przy kluczu
Minimum wymagań programowych




Gamy i pasaże – z pamięci, do 3 krzyżyków i 2 bemoli.
10 etiud o zróżnicowanych problemach technicznych.
Koncert (głównie pierwsza część) lub inne formy cykliczne - z pamięci
6 utworów z towarzyszeniem fortepianu.
Przesłuchanie półroczne



Gama - z pamięci
Etiuda lub ćwiczenie - z pamięci.
Część koncertu lub utwór z towarzyszeniem fortepianu - z pamięci.
Egzamin promocyjny


Etiuda lub ćwiczenie - z pamięci.
Część koncertu lub utwór z towarzyszeniem fortepianu - z pamięci.
Preambuła
Podstawę oceniania stanowi Rozporządzenie Ministra Kultury z dn. 29 września 2004 r. tej sprawie oceniania i
klasyfikowania uczniów.
Podstawowymi kryteriami oceny ucznia winny być:
 stopień spełnienia wymagań proponowanych dla danego roku nauki (postępy w zdobywaniu
umiejętności technicznych, muzycznych w opanowaniu utworu);
 pilność i systematyczność pracy ucznia;
Na każdej lekcji nauczyciel ocenia przygotowanie przez ucznia pracy domowej. Jak najczęściej powinien
również oceniać ogólne postępy ucznia i wkład pracy na lekcji.
Nie zawsze ocena musi być wyrażona w formie stopnia i wpisana do dziennika lekcyjnego - formułowana jest
częściej w formie uwag, które mogą być wpisywane do dziennika ucznia wraz z notatkami o opracowanym
utworze.
Kryteria oceniania:
Ocenę celującą (25 pkt.) otrzymuje uczeń, który :
 posiada wiedzę i umiejętności znacznie wykraczające poza oczekiwania w danej grupie wiekowej oraz
ilość i treść opracowanych utworów znacznie przekraczają wymagania programowe w danej klasie
 wzorowo realizuje zadania techniczno - wykonawcze prezentowanych utworów
 biegle posługuje się zdobytymi wiadomościami i umiejętnościami, proponuje rozwiązania nietypowe,
trafnie artystycznie
 samodzielnie i twórczo rozwija swoje uzdolnienia
 bierze udział w przesłuchaniach i konkursach
 bierze udział w życiu koncertowym szkoły i środowiska, reprezentując osiągnięcia szkoły
 gra jest wzorowa, a jej wartość artystyczna jest szczególnie wysoka i rzadko osiągana w szkole.
Ocenę bardzo dobrą (21-24 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 opanował pełny zakres wiedzy i umiejętności zawartych w podstawie programowej danej klasy oraz
czyni starania w kierunku realizacji trudniejszych utworów
 sprawnie posługuje się zdobytymi wiadomościami, samodzielnie rozwiązuje problemy teoretyczne
i praktyczne ujęte programem nauczania;



posiada wiedzę i sprawność samodzielnego rozwiązywania problemów w nowych utworach - bierze
udział w koncertach klasowych, szkolnych i środowiskowych;
ilością opanowanych utworów przekracza założenia programowe w danej klasie
bezbłędnie realizuje zadania techniczno-wyrazowe wykonywanych utworów: gra bezbłędnie
technicznie, a jednocześnie interesująco od strony muzycznej
Ocenę dobrą (16-20 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 opanował zakres wiedzy i umiejętności określonych minimum programowym, potrzebnych do
poprawnej realizacji utworów o przeciętnym stopniu trudności w zakresie danej klasy
 poprawnie stosuje zdobytą wiedzę, rozwiązuje samodzielnie typowe zadania techniczno - wyrazowe,
rozumie relacje pomiędzy praktyczną, a teoretyczną wiedzą wykonawczą
 gra poprawnie technicznie, rozumie treść wyrazową utworów.
Ocenę dostateczną (13-15 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 realizuje minimum wymagań programowych
 wykazuje wyraźne braki techniczno-wyrazowe i stylistyczne w wykonywanych utworach
 nie wykazuje zainteresowania przedmiotem
 przejawia niewielkie zdolności muzyczne
 nie rokuje nadziei na dalsze kształcenie (w st. gimnazjalnym, licealnym) ze względu na małe zdolności
lub brak pracy
 gra z wyraźnymi brakami technicznymi lub muzycznymi
Ocenę dopuszczającą (11-12 pkt.) otrzymuje uczeń, który;
 w stopniu niewystarczającym opanował minimum wymagań programowych obowiązujących w danej
klasie lub realizuje program klasy niższej
 w minimalnym zakresie spełnia wymogi edukacyjne, a braki wiedzy i umiejętności w znacznym
stopniu uniemożliwiają dalsze kształcenie
 w minimalnym stopniu rozwiązuje tylko niektóre problemy techniczne
Ocenę niedostateczną (0-10 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 nie opanował niezbędnego minimum wymagań programowych określonych programem nauczania
obowiązującego w danej klasie
 nie spełnia wymagań edukacyjnych, a braki w zakresie wiedzy i umiejętności uniemożliwiają
wykonywanie utworów oraz dalsze kształcenie
 wykazuje lekceważący stosunek do przedmiotu lub całkowity brak zdolności.
KLASA III OSM I st.
Treści nauczania











Doskonalenie aparatu gry i umiejętność autokorekty.
Dbałość o prawidłową intonację.
Pozycje i zmiany pozycji, (pozycja II i III).
Chromatyka i poszerzenie układu palców (ekstensja) do kwinty czystej.
Flażolety naturalne.
Wprowadzenie nauki wibracji
Rozwijanie biegłości.
Dwudźwięki, oktawy ze zmianą pozycji, łatwe seksty i tercje.
Artykulacja: detachѐ, podwójne detachѐ (przygotowanie do sautillѐ), portato i staccato pod łukiem
(2,3,4), legato.
Samodzielne strojenie instrumentu.
Pamięć muzyczna i opanowanie estradowe.
Wymagania edukacyjne
Po trzecim roku nauki uczeń potrafi:
 Stosować autokorektę w grze na altówce w zakresie aparatu gry, intonacji i rytmu
 Grać w obrębie trzech pozycji - zmieniać pozycje (rozpoczynając od różnych palców)
detachѐ i legato











Próbować wibrować w utworach kantylenowych
Swobodnie grać 8 nut legato
Grać dwudźwięki z pustą struną oraz proste dwudźwięki dwoma palcami.
Grać proste akordy czterogłosowe łamane
Uwzględniać w grze dynamikę mp, p, mf, f, crescendo, diminuendo
Przygotować się do występu publicznego i opanować tremę
Grać muzykę zespołową (w duecie lub trio smyczkowym)
Grać z prawidłową energetyką, dostosowaną do charakteru utworu
grać a'vista proste utwory i ćwiczenia
Różnicować rodzaj wydobywanego dźwięku
Grać wolny tryl
Uczeń wie:





Co to są flażolety naturalne i potrafi je wykonać na instrumencie
Jak dba się o instrument na co dzień
Jak stroi się altówkę
Jak ćwiczy się samodzielnie w domu (wie o etapowości pracy)
Jak odpoczywać w trakcie ćwiczenia, aby nie doprowadzić do przeciążeń
Uczeń zna:






Dobrze pozycję II i III - ułożenie palców i położenie tych pozycji na gryfie
Potrafi zastosować artykulacje: detachѐ, podwójne detachѐ, portato, staccato, staccato pod
łukiem, martelѐ, legato,
Zna różne sposoby ćwiczenia danego problemu technicznego
Zna gamy i pasaże, durowe i molowe do 4 znaków przykluczowych
Zna różne rytmy: triole, rytm punktowany, rytm sicilianowy
Zna sposoby na opanowanie tremy estradowej (relaksacja, głębokie oddychanie, pozytywne
nastawienie, właściwe przygotowanie techniczne itp...)
Minimum wymagań programowych




Gamy i pasaże durowe i molowe do 4 znaków w pozycjach i ze zmianą pozycji - z pamięci.
10 etiud o zróżnicowanych problemach technicznych.
Dwa koncerty (głównie pierwsze części) lub inne formy cykliczne.
4utwory z towarzyszeniem fortepianu.
Przesłuchanie półroczne



Gama - z pamięci
Etiuda lub ćwiczenie - z pamięci.
Część koncertu lub utwór z towarzyszeniem fortepianu - z pamięci.
Egzamin promocyjny


Etiuda lub ćwiczenie - z pamięci.
Część koncertu lub utwór z towarzyszeniem fortepianu - z pamięci.
Preambuła
Podstawę oceniania stanowi Rozporządzenie Ministra Kultury z dn. 29 września 2004 r. tej sprawie oceniania i
klasyfikowania uczniów.
Podstawowymi kryteriami oceny ucznia winny być:
 stopień spełnienia wymagań proponowanych dla danego roku nauki (postępy w zdobywaniu
umiejętności technicznych, muzycznych w opanowaniu utworu);
 pilność i systematyczność pracy ucznia;
Na każdej lekcji nauczyciel ocenia przygotowanie przez ucznia pracy domowej. Jak najczęściej powinien
również oceniać ogólne postępy ucznia i wkład pracy na lekcji.
Nie zawsze ocena musi być wyrażona w formie stopnia i wpisana do dziennika lekcyjnego - formułowana jest
częściej w formie uwag, które mogą być wpisywane do dziennika ucznia wraz z notatkami o opracowanym
utworze.
Kryteria oceniania:
Ocenę celującą (25 pkt.) otrzymuje uczeń, który :
 posiada wiedzę i umiejętności znacznie wykraczające poza oczekiwania w danej grupie
wiekowej oraz ilość i treść opracowanych utworów znacznie przekraczają wymagania programowe
w danej klasie
 wzorowo realizuje zadania techniczno - wykonawcze prezentowanych utworów
 biegle posługuje się zdobytymi wiadomościami i umiejętnościami, proponuje rozwiązania nietypowe,
trafnie artystycznie
 samodzielnie i twórczo rozwija swoje uzdolnienia
 bierze udział w przesłuchaniach i konkursach
 bierze udział w życiu koncertowym szkoły i środowiska, reprezentując osiągnięcia szkoły
 gra jest wzorowa, a jej wartość artystyczna jest szczególnie wysoka i rzadko osiągana w szkole.
Ocenę bardzo dobrą (21-24 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 opanował pełny zakres wiedzy i umiejętności zawartych w podstawie programowej danej klasy oraz
czyni starania w kierunku realizacji trudniejszych utworów
 sprawnie posługuje się zdobytymi wiadomościami, samodzielnie rozwiązuje problemy teoretyczne
i praktyczne ujęte programem nauczania;
 posiada wiedzę i sprawność samodzielnego rozwiązywania problemów w nowych utworach - bierze
udział w koncertach klasowych, szkolnych i środowiskowych;

ilością opanowanych utworów przekracza założenia programowe w danej klasie
 bezbłędnie realizuje zadania techniczno-wyrazowe wykonywanych utworów: gra bezbłędnie
technicznie, a jednocześnie interesująco od strony muzycznej
Ocenę dobrą (16-20 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 opanował zakres wiedzy i umiejętności określonych minimum programowym, potrzebnych do
poprawnej realizacji utworów o przeciętnym stopniu trudności w zakresie danej klasy
 poprawnie stosuje zdobytą wiedzę, rozwiązuje samodzielnie typowe zadania techniczno - wyrazowe,
rozumie relacje pomiędzy praktyczną, a teoretyczną wiedzą wykonawczą
 gra poprawnie technicznie, rozumie treść wyrazową utworów.
Ocenę dostateczną (13-15 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 realizuje minimum wymagań programowych
 wykazuje wyraźne braki techniczno-wyrazowe i stylistyczne w wykonywanych utworach
 nie wykazuje zainteresowania przedmiotem
 przejawia niewielkie zdolności muzyczne
 nie rokuje nadziei na dalsze kształcenie (w st. gimnazjalnym, licealnym) ze względu na małe zdolności
lub brak pracy
 gra z wyraźnymi brakami technicznymi lub muzycznymi
Ocenę dopuszczającą (11-12 pkt.) otrzymuje uczeń, który;
 w stopniu niewystarczającym opanował minimum wymagań programowych obowiązujących w danej
klasie lub realizuje program klasy niższej
 w minimalnym zakresie spełnia wymogi edukacyjne, a braki wiedzy i umiejętności w znacznym
stopniu uniemożliwiają dalsze kształcenie
 w minimalnym stopniu rozwiązuje tylko niektóre problemy techniczne
Ocenę niedostateczną (0-10 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 nie opanował niezbędnego minimum wymagań programowych określonych programem nauczania
obowiązującego w danej klasie
 nie spełnia wymagań edukacyjnych, a braki w zakresie wiedzy i umiejętności uniemożliwiają
wykonywanie utworów oraz dalsze kształcenie
 wykazuje lekceważący stosunek do przedmiotu lub całkowity brak zdolności.
KLASA IV OSM I st.
Treści nauczania
Problemowy materiał techniczno – muzyczny













Naturalna swoboda gry z zachowaniem prawidłowej postawy i luźnego aparatu.
Doskonalenie wibracji.
Pozycje i zmiany pozycji: pozycje I - V.
Zmiany pozycji grupami dźwiękowymi.
Praca nad udoskonaleniem biegłości palcowej.
Doskonalenie różnorodnych smyczkowań i artykulacji.
Dwudźwięki — tercje, seksty i oktawy łamane w wolnym tempie.
Technika akordowa.
Flażolety.
Kształtowanie dźwięku i różnorodnej dynamiki.
Pamięć muzyczna i opanowanie estradowe.
Czytanie a'vista.
Gra zespołowa.
Wymagania edukacyjne
Po czwartym roku nauki uczeń potrafi:
 Przyjąć naturalną postawę i dość swobodnie posługiwać się prawidłowo ustawionym
aparatem gry
 Dość szybko reagować na fałszywy dźwięk
 Rozróżniać sposoby smyczkowania i artykulacji
 Dość swobodnie poruszać palcami lewej ręki na gryfie
 Stosować wibrację w kantylenie i stosować krótką, impulsywną wibrację na krótszych dźwiękach
 Grać dwudźwięki tercje, seksty, oktawy łamane
 Pewnie trafiać w flażolety naturalne i próbować wykonać flażolety sztuczne
 Czytanie nut a’vista, utwory na poziomie klasy III
Uczeń wie:




W jaki sposób samodzielnie pracować nad problemami technicznymi w domu
Jak zmieniać pozycję (w górę i w dół) różnymi palcami stosując nuty łącznikowe
Jak rozkładać impulsy w pochodach szesnastkowych wykonywanych legato
Jak ćwiczyć dwudźwięki i jak ważna jest ta umiejętność
Uczeń zna:




Oznaczenia różnych sposobów artykulacji w zapisie nutowym
Różne sposoby ćwiczenia zmian pozycji
Sposoby ćwiczenia dwudźwięków
Nazwy dźwięków we wszystkich poznanych tonacjach w pozycjach od I do V
Minimum wymagań programowych




Gamy durowe i molowe oraz pasaże do 4 znaków z uwzględnieniem pozycji V – z pamięci.
8 etiud o zróżnicowanych problemach technicznych.
Dwa koncerty (głównie pierwsze części) lub inne formy cykliczne.
4 utwory z towarzyszeniem fortepianu.
Przesłuchanie półroczne



Gama - z pamięci
Etiuda - z pamięci.
Część koncertu lub utwór z towarzyszeniem fortepianu - z pamięci.
Egzamin promocyjny


Etiuda - z pamięci.
I lub II i III część koncertu lub utwór z towarzyszeniem fortepianu - z pamięci.
Preambuła
Podstawę oceniania stanowi Rozporządzenie Ministra Kultury z dn. 29 września 2004 r. tej sprawie oceniania i
klasyfikowania uczniów.
Podstawowymi kryteriami oceny ucznia winny być:
 stopień spełnienia wymagań proponowanych dla danego roku nauki (postępy w zdobywaniu
umiejętności technicznych, muzycznych w opanowaniu utworu);
 pilność i systematyczność pracy ucznia;
Na każdej lekcji nauczyciel ocenia przygotowanie przez ucznia pracy domowej. Jak najczęściej powinien
również oceniać ogólne postępy ucznia i wkład pracy na lekcji.
Nie zawsze ocena musi być wyrażona w formie stopnia i wpisana do dziennika lekcyjnego - formułowana jest
częściej w formie uwag, które mogą być wpisywane do dziennika ucznia wraz z notatkami o opracowanym
utworze.
Kryteria oceniania:
Ocenę celującą (25 pkt.) otrzymuje uczeń, który :
 posiada wiedzę i umiejętności znacznie wykraczające poza oczekiwania w danej grupie
wiekowej oraz ilość i treść opracowanych utworów znacznie przekraczają wymagania programowe
w danej klasie
 wzorowo realizuje zadania techniczno - wykonawcze prezentowanych utworów
 biegle posługuje się zdobytymi wiadomościami i umiejętnościami, proponuje rozwiązania nietypowe,
trafnie artystycznie
 samodzielnie i twórczo rozwija swoje uzdolnienia
 bierze udział w przesłuchaniach i konkursach
 bierze udział w życiu koncertowym szkoły i środowiska, reprezentując osiągnięcia szkoły
 gra jest wzorowa, a jej wartość artystyczna jest szczególnie wysoka i rzadko osiągana w szkole
Ocenę bardzo dobrą (21-24 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 opanował pełny zakres wiedzy i umiejętności zawartych w podstawie programowej danej klasy oraz
czyni starania w kierunku realizacji trudniejszych utworów
 sprawnie posługuje się zdobytymi wiadomościami, samodzielnie rozwiązuje problemy teoretyczne
i praktyczne ujęte programem nauczania;
 posiada wiedzę i sprawność samodzielnego rozwiązywania problemów w nowych utworach - bierze
udział w koncertach klasowych, szkolnych i środowiskowych;

ilością opanowanych utworów przekracza założenia programowe w danej klasie
 bezbłędnie realizuje zadania techniczno-wyrazowe wykonywanych utworów: gra bezbłędnie
technicznie, a jednocześnie interesująco od strony muzycznej
Ocenę dobrą (16-20 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 opanował zakres wiedzy i umiejętności określonych minimum programowym, potrzebnych do
poprawnej realizacji utworów o przeciętnym stopniu trudności w zakresie danej klasy
 poprawnie stosuje zdobytą wiedzę, rozwiązuje samodzielnie typowe zadania techniczno - wyrazowe,
rozumie relacje pomiędzy praktyczną, a teoretyczną wiedzą wykonawczą
 gra poprawnie technicznie, rozumie treść wyrazową utworów.
Ocenę dostateczną (13-15 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 realizuje minimum wymagań programowych
 wykazuje wyraźne braki techniczno-wyrazowe i stylistyczne w wykonywanych utworach
 nie wykazuje zainteresowania przedmiotem
 przejawia niewielkie zdolności muzyczne
 nie rokuje nadziei na dalsze kształcenie (w st. gimnazjalnym, licealnym) ze względu na małe zdolności
lub brak pracy
 gra z wyraźnymi brakami technicznymi lub muzycznymi
Ocenę dopuszczającą (11-12 pkt.) otrzymuje uczeń, który;
 w stopniu niewystarczającym opanował minimum wymagań programowych obowiązujących w danej
klasie lub realizuje program klasy niższej
 w minimalnym zakresie spełnia wymogi edukacyjne, a braki wiedzy i umiejętności w znacznym
stopniu uniemożliwiają dalsze kształcenie
 w minimalnym stopniu rozwiązuje tylko niektóre problemy techniczne
Ocenę niedostateczną (0-10 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 nie opanował niezbędnego minimum wymagań programowych określonych programem nauczania
obowiązującego w danej klasie
 nie spełnia wymagań edukacyjnych, a braki w zakresie wiedzy i umiejętności uniemożliwiają
wykonywanie utworów oraz dalsze kształcenie
 wykazuje lekceważący stosunek do przedmiotu lub całkowity brak zdolności.
KLASA V OSM I st.
Treści nauczania
Problemowy materiał techniczno – muzyczny













Stałe doskonalenie aparatu gry.
Prawidłowa intonacja szybka reakcja ucznia na fałszywy dźwięk.
Pozycje i zmiany pozycji ( utrwalanie pozycji I - V oraz wprowadzenie pozycji VI i. VII).
Rozwijanie biegłości palcowej ze zmianami pozycji.
Stosowanie różnorodnych smyczkowań i artykulacji.
Dwu i wielodźwięki w pozycji i ze zmianą pozycji.
Stosowanie różnorodnej wibracji: wolna, szybka, szeroka, wąska.
Pojęcie stylu utworu: barokowy, klasyczny, romantyczny, współczesny.
Stosowanie różnorodnych środków wyrazu.
Wprowadzeni smyczkowania sul tasto, sul ponticello, col legno.
Pamięć muzyczna, interpretacja i opanowanie estradowe.
Czytanie nut a'vista.
Gra zespołowa.
Wymagania edukacyjne
Po piątym roku nauki uczeń potrafi:
 Posługiwać się prawidłowo ustawionym aparatem gry
 Czytać nuty i grać w pozycjach I-VII
 Grać czysto i szybko reagować na fałszywy dźwięk
 Dość biegle poruszać palcami lewej ręki na gryfie
 Posługiwać się różnymi smyczkowaniami i artykulacjami (detachѐ, martelé , staccato osobne i pod
łukiem, legato, początki sautillѐ i spiccato )
 Prawidłowo wibrować i różnicować wibrację w zależności od potrzeb utworu ( gęsta, aby wyrazić
ekspresję w utworze, rzadsza w spokojniejszych miejscach)
 Grać dwudźwięki: tercje, seksty i oktawy osobno i po 2 legato
 Grać flażolety naturalne i wprowadzać sztuczne
 Umiejętnie przeprowadzać frazę i oddawać nastrój danego utworu poprzez zastosowanie w grze
różnych środków wyrazu (właściwa artykulacja, dynamika , wyczucie dźwięku)
 Dobrze czytać nuty a’vista na poziomie programu swojej klasy.
Uczeń wie:




W jaki sposób rozplanować codzienny czas na pracę w domu i ile czasu należy poświęcić na grą na
instrumencie
W jakiej kolejności grać na instrumencie zadany program i jak go ćwiczyć
W jaki sposób opanowywać pamięciowo zadane utwory przy uwzględnieniu własnych predyspozycji
(pamięć wzrokowa, słuchowa, motoryczna)
W jaki sposób przygotowywać się do występów przed komisją egzaminacyjną oraz publicznością na
koncertach klasowych i szkolnych oraz jak właściwie prezentować się na scenie


Jak ważna jest gra zespołowa i słuchanie tego, co grają inni członkowie zespołu
Jak ważna jest umiejętność gry a’vista
Uczeń zna:





Nazwy dźwięków we wszystkich poznanych pozycjach (I - VII )
Gamy durowe i molowe przez 2 oktawy w obrębie VII pozycji
Wszystkie podstawowe rodzaje artykulacji i ich oznakowanie
Różne style w muzyce i umie oddać w grze ich charakter
Wymagania techniczno-repertuarowe, którym musi sprostać w danym semestrze ( ilość etiud, utworów
i koncertów) dla uzyskania pozytywnej oceny z instrumentu głównego.
Minimum wymagań programowych






Gamy durowe i molowe oraz pasaże w obrębie siedmiu pozycji różnymi rodzajami smyczkowania.
Dwudźwięki - tercje, seksty. oktawy do trzeciej pozycji.
8 etiud o zróżnicowanych problemach technicznych, dwudźwiękowe i biegłościowe.
Dwa koncerty ( głównie pierwsze części) lub inne formy cykliczne.
4 utwory z towarzyszeniem fortepianu.
Jeden duet (trio, kwartet).
Przesłuchanie półroczne



Gama - z pamięci
Etiuda - z pamięci.
Część koncertu lub utwór z towarzyszeniem fortepianu - z pamięci
Egzamin promocyjny


Etiuda - z pamięci.
I lub II i III część koncertu lub utwór z towarzyszeniem fortepianu - z pamięci.
Preambuła
Podstawę oceniania stanowi Rozporządzenie Ministra Kultury z dn. 29 września 2004 r. tej sprawie oceniania i
klasyfikowania uczniów.
Podstawowymi kryteriami oceny ucznia winny być:
 stopień spełnienia wymagań proponowanych dla danego roku nauki (postępy w zdobywaniu
umiejętności technicznych, muzycznych w opanowaniu utworu);
 pilność i systematyczność pracy ucznia;
Na każdej lekcji nauczyciel ocenia przygotowanie przez ucznia pracy domowej. Jak najczęściej powinien
również oceniać ogólne postępy ucznia i wkład pracy na lekcji.
Nie zawsze ocena musi być wyrażona w formie stopnia i wpisana do dziennika lekcyjnego - formułowana jest
częściej w formie uwag, które mogą być wpisywane do dziennika ucznia wraz z notatkami o opracowanym
utworze.
Kryteria oceniania:
Ocenę celującą (25 pkt.) otrzymuje uczeń, który :
 posiada wiedzę i umiejętności znacznie wykraczające poza oczekiwania w danej grupie
wiekowej oraz ilość i treść opracowanych utworów znacznie przekraczają wymagania programowe
w danej klasie
 wzorowo realizuje zadania techniczno - wykonawcze prezentowanych utworów
 biegle posługuje się zdobytymi wiadomościami i umiejętnościami, proponuje rozwiązania nietypowe,
trafnie artystycznie
 samodzielnie i twórczo rozwija swoje uzdolnienia
 bierze udział w przesłuchaniach i konkursach
 bierze udział w życiu koncertowym szkoły i środowiska, reprezentując osiągnięcia szkoły
 gra jest wzorowa, a jej wartość artystyczna jest szczególnie wysoka i rzadko osiągana w szkole.
Ocenę bardzo dobrą (21-24 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 opanował pełny zakres wiedzy i umiejętności zawartych w podstawie programowej danej klasy oraz
czyni starania w kierunku realizacji trudniejszych utworów
 sprawnie posługuje się zdobytymi wiadomościami, samodzielnie rozwiązuje problemy teoretyczne
i praktyczne ujęte programem nauczania;
 posiada wiedzę i sprawność samodzielnego rozwiązywania problemów w nowych utworach - bierze
udział w koncertach klasowych, szkolnych i środowiskowych;

ilością opanowanych utworów przekracza założenia programowe w danej klasie
 bezbłędnie realizuje zadania techniczno-wyrazowe wykonywanych utworów: gra bezbłędnie
technicznie, a jednocześnie interesująco od strony muzycznej
Ocenę dobrą (16-20 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 opanował zakres wiedzy i umiejętności określonych minimum programowym, potrzebnych do
poprawnej realizacji utworów o przeciętnym stopniu trudności w zakresie danej klasy
 poprawnie stosuje zdobytą wiedzę, rozwiązuje samodzielnie typowe zadania techniczno - wyrazowe,
rozumie relacje pomiędzy praktyczną, a teoretyczną wiedzą wykonawczą
 gra poprawnie technicznie, rozumie treść wyrazową utworów.
Ocenę dostateczną (13-15 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 realizuje minimum wymagań programowych
 wykazuje wyraźne braki techniczno-wyrazowe i stylistyczne w wykonywanych utworach
 nie wykazuje zainteresowania przedmiotem
 przejawia niewielkie zdolności muzyczne
 nie rokuje nadziei na dalsze kształcenie (w st. gimnazjalnym, licealnym) ze względu na małe zdolności
lub brak pracy
 gra z wyraźnymi brakami technicznymi lub muzycznymi
Ocenę dopuszczającą (11-12 pkt.) otrzymuje uczeń, który;
 w stopniu niewystarczającym opanował minimum wymagań programowych obowiązujących w danej
klasie lub realizuje program klasy niższej
 w minimalnym zakresie spełnia wymogi edukacyjne, a braki wiedzy i umiejętności w znacznym
stopniu uniemożliwiają dalsze kształcenie
 w minimalnym stopniu rozwiązuje tylko niektóre problemy techniczne
Ocenę niedostateczną (0-10 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 nie opanował niezbędnego minimum wymagań programowych określonych programem nauczania
obowiązującego w danej klasie
 nie spełnia wymagań edukacyjnych, a braki w zakresie wiedzy i umiejętności uniemożliwiają
wykonywanie utworów oraz dalsze kształcenie
 wykazuje lekceważący stosunek do przedmiotu lub całkowity brak zdolności.
KLASA VI OSM I st.
Treści nauczania
Problemowy materiał techniczno – muzyczny












Stała i systematyczna praca nad doskonaleniem aparatu gry.
Dbałość o poprawną intonację.
Stosowanie różnorodnych smyczkowań i artykulacji w połączeniu z dużą biegłością gry, także ze
zmianami pozycji.
Flażolety naturalne i sztuczne.
Ornamentyka tryl, mordent, tremolando.
Pizzicato prawą i lewą ręką.
Gamy dwudźwiękowe ze zmianami pozycji: tercje, seksty, oktawy.
Akordy łamane i jednobrzmiące (3 głosowe).
Stosowanie różnorodnej wibracji.
Pamięć muzyczna, interpretacja i opanowanie estradowe.
Czytanie a’vista utworów programowo łatwiejszych.
Gra zespołowa.
Wymagania edukacyjne
Po szóstym roku nauki uczeń potrafi:
 Prawidłowo trzymać altówkę i operować smyczkiem oraz sam dokonuje autokorekty aparatu gry
 Prawidłowo intonować w pozycjach I-VII
 Grać biegle pod względem technicznym w pozycjach I-VII
 Stosować różne rodzaje artykulacji i smyczkowań
 Zagrać tryl z dużą częstotliwością, równomiernie i w dobrym brzmieniu
 Wykonać mordent, obiegnik, tremolando
 Wykonać spiccato w tempie umiarkowanym, oraz sautillѐ z dobrą synchronizacją lewej i prawej ręki
 Zastosować lekkie smyczki unoszone, flażolety naturalne i sztuczne w utworach
 Zagrać pizzicato prawą i lewą ręką
 Wykonać tercje, seksty, oktawy i kwinty w pozycji i ze zmianami pozycji
 Zagrać akordy łamane i jednobrzmiące (3-głosowe)
 Różnorodnie wibrować w zależności od stylu utworu
 Czytać a’vista utwory łatwiejsze
 Grać wspólnie z innymi wykonawcami utwory w duecie, tercecie itp.
 Zagrać gamę na jednej strunie z prawidłową intonacją
 Wykonać tercje, seksty, oktawy przesuwane do III-V pozycji legato i detachѐ
 Z dużą biegłością prawej i lewej ręki wykonywać utwór prawidłowo pod względem intonacji,
artykulacji, zróżnicowania dynamicznego i wyrazowego
 Kształtować frazę muzyczną z pewnymi elementami wirtuozerii
 Bez zarzutu opanować pamięciowo zadany materiał
Uczeń wie:





Jak dbać o altówkę i smyczek oraz jak je konserwować
Jak zmieniać struny i je prawidłowo naciągnąć i nastroić
Jak planować sobie pracę nad utworem w domu
Jak opanować tremę na scenie
Jak przygotować się i zachować pewność w czasie występu estradowego
Uczeń zna:





Gamy do 4 znaków przykluczowych do VII pozycji
Dobrze budowę altówki
Ogólnie historię instrumentu
Metody nauki utworu na pamięć
Styl utworów barokowych
Minimum wymagań programowych






Gamy durowe i molowe oraz pasaże do 4 znaków w obrębie siedmiu pozycji, z różnymi rodzajami
smyczkowań.
Dwudźwięki - tercje, seksty, oktawy do III - V poz. detachѐ.
6 etiud o zróżnicowanych problemach technicznych, dwudźwiękowe i biegłościowe.
Koncert (głównie pierwsza część ).
Sonata dwie części kontrastujące.
4 utwory z towarzyszeniem fortepianu.
Przesłuchanie półroczne – uczeń prezentuje część programu dyplomowego




Gama, trójdźwięki przez 3 oktawy – z pamięci.
Gama w tercjach, sekstach i oktawach do trzeciej (piątej pozycji) - z pamięci.
Etiuda – z pamięci.
Sonata (dwie kontrastujące części) – z pamięci.
Egzamin dyplomowy – uczeń prezentuje drugą część programu dyplomowego



Etiuda – z pamięci
Koncert cz. I lub II i III – z pamięci.
Utwór z towarzyszeniem fortepianu – z pamięci.
UWAGA: obowiązuje jedna etiuda dwudźwiękowa
Preambuła
Podstawę oceniania stanowi Rozporządzenie Ministra Kultury z dn. 29 września 2004 r. tej sprawie oceniania i
klasyfikowania uczniów.
Podstawowymi kryteriami oceny ucznia winny być:
 stopień spełnienia wymagań proponowanych dla danego roku nauki (postępy w zdobywaniu
umiejętności technicznych, muzycznych w opanowaniu utworu);
 pilność i systematyczność pracy ucznia;
Na każdej lekcji nauczyciel ocenia przygotowanie przez ucznia pracy domowej. Jak najczęściej powinien
również oceniać ogólne postępy ucznia i wkład pracy na lekcji.
Nie zawsze ocena musi być wyrażona w formie stopnia i wpisana do dziennika lekcyjnego - formułowana jest
częściej w formie uwag, które mogą być wpisywane do dziennika ucznia wraz z notatkami o opracowanym
utworze.
Kryteria oceniania:
Ocenę celującą (25 pkt.) otrzymuje uczeń, który :
 posiada wiedzę i umiejętności znacznie wykraczające poza oczekiwania w danej grupie
wiekowej oraz ilość i treść opracowanych utworów znacznie przekraczają wymagania programowe
w danej klasie
 wzorowo realizuje zadania techniczno - wykonawcze prezentowanych utworów
 biegle posługuje się zdobytymi wiadomościami i umiejętnościami, proponuje rozwiązania nietypowe,
trafnie artystycznie
 samodzielnie i twórczo rozwija swoje uzdolnienia
 bierze udział w przesłuchaniach i konkursach
 bierze udział w życiu koncertowym szkoły i środowiska, reprezentując osiągnięcia szkoły
 gra jest wzorowa, a jej wartość artystyczna jest szczególnie wysoka i rzadko osiągana w szkole.
Ocenę bardzo dobrą (21-24 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 opanował pełny zakres wiedzy i umiejętności zawartych w podstawie programowej danej klasy oraz
czyni starania w kierunku realizacji trudniejszych utworów
 sprawnie posługuje się zdobytymi wiadomościami, samodzielnie rozwiązuje problemy teoretyczne
i praktyczne ujęte programem nauczania;
 posiada wiedzę i sprawność samodzielnego rozwiązywania problemów w nowych utworach - bierze
udział w koncertach klasowych, szkolnych i środowiskowych;

ilością opanowanych utworów przekracza założenia programowe w danej klasie
 bezbłędnie realizuje zadania techniczno-wyrazowe wykonywanych utworów: gra bezbłędnie
technicznie, a jednocześnie interesująco od strony muzycznej
Ocenę dobrą (16-20 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 opanował zakres wiedzy i umiejętności określonych minimum programowym, potrzebnych do
poprawnej realizacji utworów o przeciętnym stopniu trudności w zakresie danej klasy
 poprawnie stosuje zdobytą wiedzę, rozwiązuje samodzielnie typowe zadania techniczno - wyrazowe,
rozumie relacje pomiędzy praktyczną, a teoretyczną wiedzą wykonawczą
 gra poprawnie technicznie, rozumie treść wyrazową utworów.
Ocenę dostateczną (13-15 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 realizuje minimum wymagań programowych
 wykazuje wyraźne braki techniczno-wyrazowe i stylistyczne w wykonywanych utworach
 nie wykazuje zainteresowania przedmiotem
 przejawia niewielkie zdolności muzyczne


nie rokuje nadziei na dalsze kształcenie (w st. gimnazjalnym, licealnym) ze względu na małe zdolności
lub brak pracy
gra z wyraźnymi brakami technicznymi lub muzycznymi
Ocenę dopuszczającą (11-12 pkt.) otrzymuje uczeń, który;
 w stopniu niewystarczającym opanował minimum wymagań programowych obowiązujących w danej
klasie lub realizuje program klasy niższej
 w minimalnym zakresie spełnia wymogi edukacyjne, a braki wiedzy i umiejętności w znacznym
stopniu uniemożliwiają dalsze kształcenie
 w minimalnym stopniu rozwiązuje tylko niektóre problemy techniczne
Ocenę niedostateczną (0-10 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 nie opanował niezbędnego minimum wymagań programowych określonych programem nauczania
obowiązującego w danej klasie
 nie spełnia wymagań edukacyjnych, a braki w zakresie wiedzy i umiejętności uniemożliwiają
wykonywanie utworów oraz dalsze kształcenie
 wykazuje lekceważący stosunek do przedmiotu lub całkowity brak zdolności.
WYMAGANIA PROGRAMOWE
ALTÓWKA II st.
KLASA I OSM II st. (VII)
Treści nauczania














Umiejętność konserwacji instrumentu
Umiejętność precyzyjnego strojenia,
Opanowanie swobodnego posługiwania się aparatem gry, prawidłowej korelacji lewej i prawej ręki
oraz swobodnego operowania smyczkiem,
Umiejętność korygowania niedociągnięć intonacyjnych,
Opanowanie techniki gry prawej i lewej ręki umożliwiającej wykonanie utworów z zastosowaniem
niektórych rodzajów ozdobników,
Nauka wibracji,
Elementy techniki akordowej,
Umiejętność posługiwania się dynamiką i agogiką,
Rozumienie pojęć muzycznych,
Umiejętność gry a’vista łatwych utworów,
Umiejętność opanowania pamięciowego utworów,
Obycie estradowe, umiejętność koncentracji,
Umiejętność współpracy z akompaniatorem,
Opanowanie literatury altówkowej w zakresie minimum wymagań programowych klasy I OSM II st.
(kl. VII)
Wymagania edukacyjne




Uczeń potrafi dość swobodnie operować prawą i lewą ręką przy prawidłowo ułożonym aparacie gry na
altówce,
Potrafi wykonać gamy i pasaże w obrębie 3 oktaw w tempie wolnym oraz dwudźwięki w zakresie
2 oktaw także w tempie wolnym,
Opanował wibrację uszlachetniającą dźwięk (różne rodzaje),
Poznał różne rodzaje trylów i ozdobników,






Prawidłowo i swobodnie łączy pozycje,
Świadomie koryguje niedoskonałości intonacyjne,
Poznał różne rodzaje artykulacji,
Rozumie znaczenie niektórych pojęć muzycznych,
Potrafi krytycznie ocenić wykonany utwór,
Potrafi wykonać program egzaminu przejściowego.
Minimum programowe






Gamy i trójdźwięki w obrębie trzech oktaw
Ćwiczenie przygotowawcze do dwudźwięków
Osiem etiud
Jedna sonata
Jeden koncert
Trzy drobne utwory o różnej problematyce technicznej.
Przesłuchanie półroczne





Gama i pasaże w obrębie trzech oktaw – jednoimienne
Gama w tercjach, sekstach i oktawach
Etiuda lub kaprys
G. Ph. Telemann – Fantazja (dwie kontrastujące części) lub J.S. Bach – Prelude lub dwie kontrastujące
części z jednej z sześciu Suit BWV 1007-1012
Utwór solowy z towarzyszeniem fortepianu
Egzamin przejściowy



Sonata – dwie części kontrastujące sonaty staroklasycznej lub jedna część sonaty klasycznej lub
romantycznej.
Koncert – I cz. lub II i III cz.
Utwór solowy z towarzyszeniem fortepianu.
Preambuła
Podstawę oceniania stanowi Rozporządzenie Ministra Kultury z dn., 29 września 2004 r. w sprawie oceniania
i klasyfikowania uczniów.
Podstawowymi kryteriami oceny ucznia winny być:
 stopień spełnienia wymagań proponowanych dla danego roku nauki (postępy w zdobywaniu
umiejętności technicznych, muzycznych w opanowaniu utworu);
 pilność i systematyczność pracy ucznia;
Na każdej lekcji nauczyciel ocenia przygotowanie przez ucznia pracy domowej.
Jak najczęściej powinien również oceniać ogólne postępy ucznia i wkład pracy na lekcji.
Nie zawsze ocena musi być wyrażona w formie stopnia i wpisana do dziennika lekcyjnego - formułowana jest
częściej w formie uwag, które mogą być wpisywane do dziennika ucznia wraz z notatkami o opracowanym
utworze.
KRYTERIA OCENIANIA (ocenianie cząstkowe i egzaminacyjne)
Ocenę celującą (25 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 posiada wiedzę i umiejętności znacznie wykraczające poza oczekiwania w danej grupie wiekowej oraz
ilość i treść opracowanych utworów znacznie przekraczają wymagania programowe w danej klasie
 wzorowo realizuje zadania techniczno - wykonawcze prezentowanych utworów
 biegle posługuje się zdobytymi wiadomościami i umiejętnościami, proponuje rozwiązania nietypowe,
trafnie artystycznie
 samodzielnie i twórczo rozwija swoje uzdolnienia
 bierze udział w przesłuchaniach i konkursach
 bierze udział w życiu koncertowym szkoły i środowiska, reprezentując osiągnięcia szkoły
 gra jest wzorowa, a jej wartość artystyczna jest szczególnie wysoka i rzadko osiągana w szkole.
Ocenę bardzo dobrą (21-24 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 opanował pełny zakres wiedzy i umiejętności zawartych w podstawie programowej danej klasy oraz
czyni starania w kierunku realizacji trudniejszych utworów
 sprawnie posługuje się zdobytymi wiadomościami, samodzielnie rozwiązuje problemy teoretyczne
i praktyczne ujęte programem nauczania;
 posiada wiedzę i sprawność samodzielnego rozwiązywania problemów w nowych utworach - bierze
udział w koncertach klasowych, szkolnych i środowiskowych; ilością opanowanych utworów
przekracza założenia programowe w danej klasie
 bezbłędnie realizuje zadania techniczno-wyrazowe wykonywanych utworów.
Gra bezbłędnie
technicznie, a jednocześnie interesująco od strony muzycznej
Ocenę dobrą (16-20 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 opanował zakres wiedzy i umiejętności określonych minimum programowym, potrzebnych do
poprawnej realizacji utworów o przeciętnym stopniu trudności w zakresie danej klasy
 poprawnie stosuje zdobytą wiedzę, rozwiązuje samodzielnie typowe zadania techniczno- wyrazowe,
rozumie relacje pomiędzy praktyczną, a teoretyczną wiedzą wykonawczą
 gra poprawnie technicznie, rozumie treść wyrazową utworów.
Ocenę dostateczną (13-15 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 realizuje minimum wymagań programowych
 wykazuje wyraźne braki techniczno-wyrazowe i stylistyczne w wykonywanych utworach
 nie wykazuje zainteresowania przedmiotem
 przejawia niewielkie zdolności muzyczne
 nie rokuje nadziei na dalsze kształcenie (w st. gimnazjalnym, licealnym) ze względu na małe zdolności
lub brak pracy
 gra z wyraźnymi brakami technicznymi lub muzycznymi
Ocenę dopuszczającą (11-12 pkt.) otrzymuje uczeń, który;
 w stopniu niewystarczającym opanował minimum wymagań programowych obowiązujących w danej
klasie lub realizuje program klasy niższej
 w minimalnym zakresie spełnia wymogi edukacyjne, a braki wiedzy i umiejętności w znacznym
stopniu uniemożliwiają dalsze kształcenie
 w minimalnym stopniu rozwiązuje tylko niektóre problemy techniczne
Ocenę niedostateczną (0-10 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 nie opanował niezbędnego minimum wymagań programowych określonych programem nauczania
obowiązującego w danej klasie
 nie spełnia wymagań edukacyjnych, a braki w zakresie wiedzy i umiejętności uniemożliwiają
wykonywanie utworów oraz dalsze kształcenie
 wykazuje lekceważący stosunek do przedmiotu lub całkowity brak zdolności.
KLASA II OSM II st. (VIII)
Treści nauczania









Umiejętność konserwacji instrumentu
Umiejętność precyzyjnego strojenia
Doskonalenie swobodnego posługiwania się aparatem gry – praca nad biegłością palców lewej ręki
i swobodnego operowania smyczkiem
Umiejętność korygowania niedociągnięć intonacyjnych
Doskonalenie techniki gry umożliwiającej wykonanie utworów z zastosowaniem niektórych rodzajów
artykulacji i smyczkowania oraz dwudźwięków, akordów i ozdobników
Umiejętność frazowania i operowania zróżnicowaną barwą i sposobami artykulacji,
Interpretowanie utworu zgodnie z jego budową formalną i charakterem epoki
Umiejętność posługiwania się dynamiką i agogiką
Rozumienie pojęć muzycznych






Umiejętność gry a’vista łatwych utworów
Umiejętność opanowania pamięciowego utworów
Umiejętność opanowania pamięciowego form cyklicznych
Obycie estradowe, umiejętność koncentracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywania utworów
Umiejętność współpracy z akompaniatorem oraz gry w różnych formach muzykowania zespołowego
Opanowanie literatury altówkowej w zakresie minimum wymagań programowych klasy II OSM II st.
(kl. VIII)
Wymagania edukacyjne










Uczeń z większą swobodą potrafi operować prawą i lewą ręką
Potrafi wykonać gamy i pasaże w obrębie 3 oktaw i gamę chromatyczną także w tempie
umiarkowanym,
Świadomie kształtuje barwę dźwięku,
Potrafi lepiej kształtować wibrację, dostosowując ją do rodzaju utworu,
Precyzyjnie łączy pozycje,
Potrafi lepiej korygować niedociągnięcia intonacyjne,
Stosuje elementy kształtowania artystycznego,
Potrafi samodzielnie korygować błędy,
Potrafi grać a’vista łatwe utwory,
Potrafi wykonać program egzaminu przejściowego.
Minimum programowe







Gamy i trójdźwięki w obrębie trzech oktaw,
Ćwiczenia przygotowawcze do dwudźwięków,
Dwanaście etiud,
Dwa utwory kameralne: jedna sonata duet,
Jeden koncert cały, na pamięć,
Fantazja G.Ph. Telemanna,
Dwa drobne utwory o różnej problematyce technicznej.
Przesłuchanie półroczne





Gama i pasaże w obrębie trzech oktaw – jednoimienne
Gama w tercjach, sekstach i oktawach
Etiuda lub kaprys
G. Ph. Telemann – Fantazja (dwie kontrastujące części) lub J.S. Bach – Prelude lub dwie kontrastujące
części z jednej z sześciu Suit BWV 1007-1012
Utwór solowy z towarzyszeniem fortepianu
Egzamin przejściowy



Sonata – dwie części kontrastujące sonaty staroklasycznej lub jedna część sonaty klasycznej lub
romantycznej.
Koncert – I cz. lub II i III cz.
Utwór solowy z towarzyszeniem fortepianu.
Preambuła
Podstawę oceniania stanowi Rozporządzenie Ministra Kultury z dn., 29 września 2004 r. w sprawie oceniania
i klasyfikowania uczniów.
Podstawowymi kryteriami oceny ucznia winny być:
 stopień spełnienia wymagań proponowanych dla danego roku nauki (postępy w zdobywaniu
umiejętności technicznych, muzycznych w opanowaniu utworu);
 pilność i systematyczność pracy ucznia;
Na każdej lekcji nauczyciel ocenia przygotowanie przez ucznia pracy domowej.
Jak najczęściej powinien również oceniać ogólne postępy ucznia i wkład pracy na lekcji.
Nie zawsze ocena musi być wyrażona w formie stopnia i wpisana do dziennika lekcyjnego - formułowana jest
częściej w formie uwag, które mogą być wpisywane do dziennika ucznia wraz z notatkami o opracowanym
utworze.
KRYTERIA OCENIANIA (ocenianie cząstkowe i egzaminacyjne)
Ocenę celującą (25 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 posiada wiedzę i umiejętności znacznie wykraczające poza oczekiwania w danej grupie wiekowej oraz
ilość i treść opracowanych utworów znacznie przekraczają wymagania programowe w danej klasie
 wzorowo realizuje zadania techniczno - wykonawcze prezentowanych utworów
 biegle posługuje się zdobytymi wiadomościami i umiejętnościami, proponuje rozwiązania nietypowe,
trafnie artystycznie
 samodzielnie i twórczo rozwija swoje uzdolnienia
 bierze udział w przesłuchaniach i konkursach
 bierze udział w życiu koncertowym szkoły i środowiska, reprezentując osiągnięcia szkoły
 gra jest wzorowa, a jej wartość artystyczna jest szczególnie wysoka i rzadko osiągana w szkole.
Ocenę bardzo dobrą (21-24 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 opanował pełny zakres wiedzy i umiejętności zawartych w podstawie programowej danej klasy oraz
czyni starania w kierunku realizacji trudniejszych utworów
 sprawnie posługuje się zdobytymi wiadomościami, samodzielnie rozwiązuje problemy teoretyczne
i praktyczne ujęte programem nauczania;
 posiada wiedzę i sprawność samodzielnego rozwiązywania problemów w nowych utworach - bierze
udział w koncertach klasowych, szkolnych i środowiskowych; ilością opanowanych utworów
przekracza założenia programowe w danej klasie
 bezbłędnie realizuje zadania techniczno-wyrazowe wykonywanych utworów.
Gra bezbłędnie
technicznie, a jednocześnie interesująco od strony muzycznej
Ocenę dobrą (16-20 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 opanował zakres wiedzy i umiejętności określonych minimum programowym, potrzebnych do
poprawnej realizacji utworów o przeciętnym stopniu trudności w zakresie danej klasy
 poprawnie stosuje zdobytą wiedzę, rozwiązuje samodzielnie typowe zadania techniczno- wyrazowe,
rozumie relacje pomiędzy praktyczną, a teoretyczną wiedzą wykonawczą
 gra poprawnie technicznie, rozumie treść wyrazową utworów.
Ocenę dostateczną (13-15 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 realizuje minimum wymagań programowych
 wykazuje wyraźne braki techniczno-wyrazowe i stylistyczne w wykonywanych utworach
 nie wykazuje zainteresowania przedmiotem
 przejawia niewielkie zdolności muzyczne
 nie rokuje nadziei na dalsze kształcenie (w st. gimnazjalnym, licealnym) ze względu na małe zdolności
lub brak pracy
 gra z wyraźnymi brakami technicznymi lub muzycznymi
Ocenę dopuszczającą (11-12 pkt.) otrzymuje uczeń, który;
 w stopniu niewystarczającym opanował minimum wymagań programowych obowiązujących w danej
klasie lub realizuje program klasy niższej
 w minimalnym zakresie spełnia wymogi edukacyjne, a braki wiedzy i umiejętności w znacznym
stopniu uniemożliwiają dalsze kształcenie
 w minimalnym stopniu rozwiązuje tylko niektóre problemy techniczne
Ocenę niedostateczną (0-10 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 nie opanował niezbędnego minimum wymagań programowych określonych programem nauczania
obowiązującego w danej klasie
 nie spełnia wymagań edukacyjnych, a braki w zakresie wiedzy i umiejętności uniemożliwiają
wykonywanie utworów oraz dalsze kształcenie
 wykazuje lekceważący stosunek do przedmiotu lub całkowity brak zdolności.
KLASA III OSM II st. (IX)
Treści nauczania












Umiejętność konserwacji instrumentu
Umiejętność precyzyjnego strojenia
Dalsze korygowanie niedociągnięć intonacyjnych aparatu gry (biegłość palców lewej ręki, swobodne
operowanie smyczkiem)
Dalsze doskonalenie techniki gry umożliwiającej zastosowanie w wykonywanych utworach różnego
rodzaju artykulacji, gry flażoletów naturalnych i sztucznych, dwudźwięków akordów i ozdobników
Umiejętność frazowania i operowania zróżnicowaną barwą i sposobami artykulacji
Interpretowanie utworu zgodnie z jego budową formalną i charakterem epoki
Umiejętność posługiwania się dynamiką i agogiką
Umiejętność gry a’vista utworów o średniej skali trudności
Umiejętność opanowania pamięciowego większych form cyklicznych
Obycie estradowe, umiejętność koncentracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywania utworów
Umiejętność współpracy z akompaniatorem oraz gry w różnych formach muzykowania zespołowego
Opanowanie literatury altówkowej w zakresie minimum wymagań programowych klasy III OSM II st.
(kl. IX)
Wymagania edukacyjne








Uczeń potrafi wykonać gamy i pasaże w obrębie 3 oktaw w tempie szybkim, gamę chromatyczną w
obrębie 3 oktaw w tempie umiarkowanym i dwudźwięki w obrębie 2 oktaw także w tempie
umiarkowanym,
Opanował swobodnie artykulacje smyczkowe (detachѐ, legato, martelѐ, sautillѐ, spiccato, staccato,
pizzicato prawą ręką),
Dobrze koryguje niedociągnięcia intonacyjne,
Swobodnie ogarnia większe formy muzyczne,
Potrafi właściwie frazować utwór,
Potrafi interpretować utwór zgodnie z charakterem epoki,
Potrafi grać a’vista utwory o średnim stopniu trudności,
Potrafi wykonać program egzaminu przejściowego.
Minimum programowe







Gamy i pasaże we wszystkich tonacjach; gamy w dwudźwiękach - tercjach, sekstach i oktawach w
tempie wolnym,
Ćwiczenia w dwudźwiękach,
Dziesięć etiud,
Dwa utwory kameralne: np. sonaty z towarzyszeniem fortepianu, duety,
Dwa koncerty w tym jeden na pamięć,
Fantazja G. Ph. Telemanna,
Dwa drobne utwory w różnych stylach.
Przesłuchanie półroczne





Gama i pasaże w obrębie trzech oktaw – jednoimienne
Gama w tercjach, sekstach i oktawach
Etiuda lub kaprys
G. Ph. Telemann – Fantazja (dwie kontrastujące części) lub J.S. Bach – Prelude lub dwie kontrastujące
części z jednej z sześciu Suit BWV 1007-1012
Utwór solowy z towarzyszeniem fortepianu
Egzamin przejściowy



Sonata – dwie części kontrastujące sonaty staroklasycznej lub jedna część sonaty klasycznej lub
romantycznej.
Koncert – I cz. lub II i III cz.
Utwór solowy z towarzyszeniem fortepianu.
Preambuła
Podstawę oceniania stanowi Rozporządzenie Ministra Kultury z dn., 29 września 2004 r. w sprawie oceniania
i klasyfikowania uczniów.
Podstawowymi kryteriami oceny ucznia winny być:
 stopień spełnienia wymagań proponowanych dla danego roku nauki (postępy w zdobywaniu
umiejętności technicznych, muzycznych w opanowaniu utworu);
 pilność i systematyczność pracy ucznia;
Na każdej lekcji nauczyciel ocenia przygotowanie przez ucznia pracy domowej.
Jak najczęściej powinien również oceniać ogólne postępy ucznia i wkład pracy na lekcji.
Nie zawsze ocena musi być wyrażona w formie stopnia i wpisana do dziennika lekcyjnego - formułowana jest
częściej w formie uwag, które mogą być wpisywane do dziennika ucznia wraz z notatkami o opracowanym
utworze.
KRYTERIA OCENIANIA (ocenianie cząstkowe i egzaminacyjne)
Ocenę celującą (25 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 posiada wiedzę i umiejętności znacznie wykraczające poza oczekiwania w danej grupie wiekowej oraz
ilość i treść opracowanych utworów znacznie przekraczają wymagania programowe w danej klasie
 wzorowo realizuje zadania techniczno - wykonawcze prezentowanych utworów
 biegle posługuje się zdobytymi wiadomościami i umiejętnościami, proponuje rozwiązania nietypowe,
trafnie artystycznie
 samodzielnie i twórczo rozwija swoje uzdolnienia
 bierze udział w przesłuchaniach i konkursach
 bierze udział w życiu koncertowym szkoły i środowiska, reprezentując osiągnięcia szkoły
 gra jest wzorowa, a jej wartość artystyczna jest szczególnie wysoka i rzadko osiągana w szkole.
Ocenę bardzo dobrą (21-24 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 opanował pełny zakres wiedzy i umiejętności zawartych w podstawie programowej danej klasy oraz
czyni starania w kierunku realizacji trudniejszych utworów
 sprawnie posługuje się zdobytymi wiadomościami, samodzielnie rozwiązuje problemy teoretyczne
i praktyczne ujęte programem nauczania;
 posiada wiedzę i sprawność samodzielnego rozwiązywania problemów w nowych utworach - bierze
udział w koncertach klasowych, szkolnych i środowiskowych; ilością opanowanych utworów
przekracza założenia programowe w danej klasie
 bezbłędnie realizuje zadania techniczno-wyrazowe wykonywanych utworów.
Gra bezbłędnie
technicznie, a jednocześnie interesująco od strony muzycznej
Ocenę dobrą (16-20 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 opanował zakres wiedzy i umiejętności określonych minimum programowym, potrzebnych do
poprawnej realizacji utworów o przeciętnym stopniu trudności w zakresie danej klasy
 poprawnie stosuje zdobytą wiedzę, rozwiązuje samodzielnie typowe zadania techniczno- wyrazowe,
rozumie relacje pomiędzy praktyczną, a teoretyczną wiedzą wykonawczą
 gra poprawnie technicznie, rozumie treść wyrazową utworów.
Ocenę dostateczną (13-15 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 realizuje minimum wymagań programowych
 wykazuje wyraźne braki techniczno-wyrazowe i stylistyczne w wykonywanych utworach
 nie wykazuje zainteresowania przedmiotem
 przejawia niewielkie zdolności muzyczne
 nie rokuje nadziei na dalsze kształcenie (w st. gimnazjalnym, licealnym) ze względu na małe zdolności
lub brak pracy

gra z wyraźnymi brakami technicznymi lub muzycznymi
Ocenę dopuszczającą (11-12 pkt.) otrzymuje uczeń, który;
 w stopniu niewystarczającym opanował minimum wymagań programowych obowiązujących w danej
klasie lub realizuje program klasy niższej
 w minimalnym zakresie spełnia wymogi edukacyjne, a braki wiedzy i umiejętności w znacznym
stopniu uniemożliwiają dalsze kształcenie
 w minimalnym stopniu rozwiązuje tylko niektóre problemy techniczne
Ocenę niedostateczną (0-10 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 nie opanował niezbędnego minimum wymagań programowych określonych programem nauczania
obowiązującego w danej klasie
 nie spełnia wymagań edukacyjnych, a braki w zakresie wiedzy i umiejętności uniemożliwiają
wykonywanie utworów oraz dalsze kształcenie
 wykazuje lekceważący stosunek do przedmiotu lub całkowity brak zdolności.
KLASA IV OSM II st. (X)
Treści nauczania














Umiejętność konserwacji instrumentu,
Umiejętność precyzyjnego strojenia,
Korygowanie niedociągnięć intonacyjnych,
Opanowanie różnych rodzajów artykulacji i smyczkowań, gra dwudźwięków, akordów, ozdobników,
flażoletów naturalnych i sztucznych,
Doskonalenie umiejętności świadomego kształtowania dźwięku,
Doskonalenie umiejętności frazowania i operowania zróżnicowaną barwą i sposobami artykulacji,
Interpretowanie utworu zgodnie z jego budową formalną i charakterem epoki,
Umiejętność posługiwania się dynamiką i agogiką, rozumienie pojęć muzycznych,
Określanie charakteru epoki,
Umiejętność gry a’vista utworów o średnim stopniu trudności,
Umiejętność opanowania pamięciowego większych form cyklicznych,
Umiejętność koncentracji i opanowania tremy podczas wykonywania utworu, obycie estradowe,
Umiejętność współpracy z akompaniatorem oraz gry w różnych formach muzykowania zespołowego,
Opanowanie literatury altówkowej w zakresie minimum wymagań programowych klasy IV OSM III st.
(kl. X)
Wymagania edukacyjne







Uczeń potrafi wykonać gamy i pasaże w obrębie 3 oktaw w tempie szybkim, gamę chromatyczną w
obrębie 3 oktaw w tempie żywym i dwudźwięki (tercje, seksty, oktawy) w obrębie 2 oktaw w tempie
żywym i flażolety kwartowe w tempie wolnym,
Udoskonalił pracę nad artykulacjami (detachѐ, legato, martelѐ, sautillѐ, spiccato, staccato volante,
pizzicato prawą ręką, uwzględniając dodatkowo ricochety),
Potrafi wykonać pizzicato lewą ręką,
Umiejętnie wykonuje pojedyncze glissando chromatyczne,
Różnicuje style wykonywanych utworów,
Potrafi grać a’vista utwory o średnim stopniu trudności,
Potrafi wykonać program egzaminu przejściowego.
Minimum programowe




Gamy i pasaże we wszystkich tonacjach; gamy w dwudźwiękach - tercjach, sekstach i oktawach
we wszystkich tonacjach,
Ćwiczenia w dwudźwiękach
Dziewięć etiud,
Jedna sonata,



Dwa koncerty w tym jeden na pamięć,
Fantazja G. Ph. Telemanna lub inny utwór na altówkę solo,
Cztery drobne utwory o różnej problematyce technicznej i w różnych stylach.
Przesłuchanie półroczne





Gama i pasaże w obrębie trzech oktaw – jednoimienne
Gama w tercjach, sekstach i oktawach
Etiuda lub kaprys
G. Ph. Telemann – Fantazja (dwie kontrastujące części) lub J.S. Bach – Prelude lub dwie kontrastujące
części z jednej z sześciu Suit BWV 1007-1012
Utwór solowy z towarzyszeniem fortepianu
Egzamin przejściowy



Sonata – dwie części kontrastujące sonaty staroklasycznej lub jedna część sonaty klasycznej lub
romantycznej.
Koncert – I cz. lub II i III cz.
Utwór solowy z towarzyszeniem fortepianu.
Preambuła
Podstawę oceniania stanowi Rozporządzenie Ministra Kultury z dn., 29 września 2004 r. w sprawie oceniania
i klasyfikowania uczniów.
Podstawowymi kryteriami oceny ucznia winny być:
 stopień spełnienia wymagań proponowanych dla danego roku nauki (postępy w zdobywaniu
umiejętności technicznych, muzycznych w opanowaniu utworu);
 pilność i systematyczność pracy ucznia;
Na każdej lekcji nauczyciel ocenia przygotowanie przez ucznia pracy domowej.
Jak najczęściej powinien również oceniać ogólne postępy ucznia i wkład pracy na lekcji.
Nie zawsze ocena musi być wyrażona w formie stopnia i wpisana do dziennika lekcyjnego - formułowana jest
częściej w formie uwag, które mogą być wpisywane do dziennika ucznia wraz z notatkami o opracowanym
utworze.
KRYTERIA OCENIANIA (ocenianie cząstkowe i egzaminacyjne)
Ocenę celującą (25 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 posiada wiedzę i umiejętności znacznie wykraczające poza oczekiwania w danej grupie wiekowej oraz
ilość i treść opracowanych utworów znacznie przekraczają wymagania programowe w danej klasie
 wzorowo realizuje zadania techniczno - wykonawcze prezentowanych utworów
 biegle posługuje się zdobytymi wiadomościami i umiejętnościami, proponuje rozwiązania nietypowe,
trafnie artystycznie
 samodzielnie i twórczo rozwija swoje uzdolnienia
 bierze udział w przesłuchaniach i konkursach
 bierze udział w życiu koncertowym szkoły i środowiska, reprezentując osiągnięcia szkoły
 gra jest wzorowa, a jej wartość artystyczna jest szczególnie wysoka i rzadko osiągana w szkole.
Ocenę bardzo dobrą (21-24 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 opanował pełny zakres wiedzy i umiejętności zawartych w podstawie programowej danej klasy oraz
czyni starania w kierunku realizacji trudniejszych utworów
 sprawnie posługuje się zdobytymi wiadomościami, samodzielnie rozwiązuje problemy teoretyczne
i praktyczne ujęte programem nauczania;
 posiada wiedzę i sprawność samodzielnego rozwiązywania problemów w nowych utworach - bierze
udział w koncertach klasowych, szkolnych i środowiskowych; ilością opanowanych utworów
przekracza założenia programowe w danej klasie
 bezbłędnie realizuje zadania techniczno-wyrazowe wykonywanych utworów.
Gra bezbłędnie
technicznie, a jednocześnie interesująco od strony muzycznej
Ocenę dobrą (16-20 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 opanował zakres wiedzy i umiejętności określonych minimum programowym, potrzebnych do
poprawnej realizacji utworów o przeciętnym stopniu trudności w zakresie danej klasy
 poprawnie stosuje zdobytą wiedzę, rozwiązuje samodzielnie typowe zadania techniczno- wyrazowe,
rozumie relacje pomiędzy praktyczną, a teoretyczną wiedzą wykonawczą
 gra poprawnie technicznie, rozumie treść wyrazową utworów.
Ocenę dostateczną (13-15 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 realizuje minimum wymagań programowych
 wykazuje wyraźne braki techniczno-wyrazowe i stylistyczne w wykonywanych utworach
 nie wykazuje zainteresowania przedmiotem
 przejawia niewielkie zdolności muzyczne
 nie rokuje nadziei na dalsze kształcenie (w st. gimnazjalnym, licealnym) ze względu na małe zdolności
lub brak pracy
 gra z wyraźnymi brakami technicznymi lub muzycznymi
Ocenę dopuszczającą (11-12 pkt.) otrzymuje uczeń, który;
 w stopniu niewystarczającym opanował minimum wymagań programowych obowiązujących w danej
klasie lub realizuje program klasy niższej
 w minimalnym zakresie spełnia wymogi edukacyjne, a braki wiedzy i umiejętności w znacznym
stopniu uniemożliwiają dalsze kształcenie
 w minimalnym stopniu rozwiązuje tylko niektóre problemy techniczne
Ocenę niedostateczną (0-10 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 nie opanował niezbędnego minimum wymagań programowych określonych programem nauczania
obowiązującego w danej klasie
 nie spełnia wymagań edukacyjnych, a braki w zakresie wiedzy i umiejętności uniemożliwiają
wykonywanie utworów oraz dalsze kształcenie
 wykazuje lekceważący stosunek do przedmiotu lub całkowity brak zdolności.
KLASA V OSM II st. (XI)
Treści nauczania












Umiejętność konserwacji i precyzyjnego strojenia instrumentu,
Umiejętność korygowania niedociągnięć intonacyjnych,
Opanowanie wszystkich elementów gry skrzypcowej umożliwiającej przygotowanie się do recitalu
dyplomowego,
Umiejętność frazowania i operowania zróżnicowaną barwą i sposobami artykulacji,
Interpretowanie utworu zgodnie z jego budową formalną i charakterem epoki,
Umiejętność posługiwania się dynamiką i agogiką, rozumienie pojęć muzycznych,
Samodzielne odnajdywanie środków wyrazu i określanie charakteru utworu,
Umiejętność gry a’vista utworów o różnym stopniu trudności oraz umiejętność ich samodzielnego
opracowania,
Umiejętność opanowania pamięciowego dużych form cyklicznych oraz utworów muzyki współczesnej,
Obycie estradowe, umiejętność koncentracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywania utworów,
Umiejętność współpracy z akompaniatorem oraz gry w różnych formach muzykowania zespołowego,
Opanowanie literatury altówkowej w zakresie minimum wymagań programowych klasy V OSM III st.
(kl. XI)
Wymagania edukacyjne



Uczeń potrafi wykonać gamy i pasaże, gamę chromatyczną w obrębie 3 oktaw w tempie szybkim oraz
flażolety kwartowe, dwudźwięki (tercje, seksty, oktawy) w tempie żywym
Poznał wszystkie elementy techniki gry altówkowej w stopniu umożliwiającym mu przygotowanie się
do recitalu dyplomowego,
Potrafi grać a’vista utwory o różnym stopniu trudności,


Poznał różne formy muzykowania zespołowego,
Potrafi wykonać program egzaminu przejściowego.
Minimum programowe







Gamy i pasaże we wszystkich tonacjach; gamy w dwudźwiękach - tercjach, sekstach i oktawach we
wszystkich tonacjach,
Ćwiczenia w dwudźwiękach,
Osiem etiud i kaprysów,
Dwa utwory kameralne,
Dwa koncerty w tym jeden na pamięć,
Fantazja G. Ph. Telemanna lub inny utwór na altówkę solo,
Cztery drobne utwory o różnej problematyce technicznej i w różnych stylach.
Przesłuchanie półroczne





Gama i pasaże w obrębie trzech oktaw – jednoimienne
Gama w tercjach, sekstach i oktawach
Etiuda lub kaprys
G. Ph. Telemann – Fantazja (dwie kontrastujące części) lub J.S. Bach – Prelude lub dwie kontrastujące
części z jednej z sześciu Suit BWV 1007-1012
Utwór solowy z towarzyszeniem fortepianu
Egzamin przejściowy



Sonata – dwie części kontrastujące sonaty staroklasycznej lub jedna część sonaty klasycznej lub
romantycznej.
Koncert – I cz. lub II i III cz.
Utwór solowy z towarzyszeniem fortepianu.
Preambuła
Podstawę oceniania stanowi Rozporządzenie Ministra Kultury z dn., 29 września 2004 r. w sprawie oceniania
i klasyfikowania uczniów.
Podstawowymi kryteriami oceny ucznia winny być:
 stopień spełnienia wymagań proponowanych dla danego roku nauki (postępy w zdobywaniu
umiejętności technicznych, muzycznych w opanowaniu utworu);
 pilność i systematyczność pracy ucznia;
Na każdej lekcji nauczyciel ocenia przygotowanie przez ucznia pracy domowej.
Jak najczęściej powinien również oceniać ogólne postępy ucznia i wkład pracy na lekcji.
Nie zawsze ocena musi być wyrażona w formie stopnia i wpisana do dziennika lekcyjnego - formułowana jest
częściej w formie uwag, które mogą być wpisywane do dziennika ucznia wraz z notatkami o opracowanym
utworze.
KRYTERIA OCENIANIA (ocenianie cząstkowe i egzaminacyjne)
Ocenę celującą (25 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 posiada wiedzę i umiejętności znacznie wykraczające poza oczekiwania w danej grupie wiekowej oraz
ilość i treść opracowanych utworów znacznie przekraczają wymagania programowe w danej klasie
 wzorowo realizuje zadania techniczno - wykonawcze prezentowanych utworów
 biegle posługuje się zdobytymi wiadomościami i umiejętnościami, proponuje rozwiązania nietypowe,
trafnie artystycznie
 samodzielnie i twórczo rozwija swoje uzdolnienia
 bierze udział w przesłuchaniach i konkursach
 bierze udział w życiu koncertowym szkoły i środowiska, reprezentując osiągnięcia szkoły
 gra jest wzorowa, a jej wartość artystyczna jest szczególnie wysoka i rzadko osiągana w szkole.
Ocenę bardzo dobrą (21-24 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 opanował pełny zakres wiedzy i umiejętności zawartych w podstawie programowej danej klasy oraz
czyni starania w kierunku realizacji trudniejszych utworów
 sprawnie posługuje się zdobytymi wiadomościami, samodzielnie rozwiązuje problemy teoretyczne
i praktyczne ujęte programem nauczania;
 posiada wiedzę i sprawność samodzielnego rozwiązywania problemów w nowych utworach - bierze
udział w koncertach klasowych, szkolnych i środowiskowych; ilością opanowanych utworów
przekracza założenia programowe w danej klasie
 bezbłędnie realizuje zadania techniczno-wyrazowe wykonywanych utworów.
Gra bezbłędnie
technicznie, a jednocześnie interesująco od strony muzycznej
Ocenę dobrą (16-20 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 opanował zakres wiedzy i umiejętności określonych minimum programowym, potrzebnych do
poprawnej realizacji utworów o przeciętnym stopniu trudności w zakresie danej klasy
 poprawnie stosuje zdobytą wiedzę, rozwiązuje samodzielnie typowe zadania techniczno- wyrazowe,
rozumie relacje pomiędzy praktyczną, a teoretyczną wiedzą wykonawczą
 gra poprawnie technicznie, rozumie treść wyrazową utworów.
Ocenę dostateczną (13-15 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 realizuje minimum wymagań programowych
 wykazuje wyraźne braki techniczno-wyrazowe i stylistyczne w wykonywanych utworach
 nie wykazuje zainteresowania przedmiotem
 przejawia niewielkie zdolności muzyczne
 nie rokuje nadziei na dalsze kształcenie (w st. gimnazjalnym, licealnym) ze względu na małe zdolności
lub brak pracy
 gra z wyraźnymi brakami technicznymi lub muzycznymi
Ocenę dopuszczającą (11-12 pkt.) otrzymuje uczeń, który;
 w stopniu niewystarczającym opanował minimum wymagań programowych obowiązujących w danej
klasie lub realizuje program klasy niższej
 w minimalnym zakresie spełnia wymogi edukacyjne, a braki wiedzy i umiejętności w znacznym
stopniu uniemożliwiają dalsze kształcenie
 w minimalnym stopniu rozwiązuje tylko niektóre problemy techniczne
Ocenę niedostateczną (0-10 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 nie opanował niezbędnego minimum wymagań programowych określonych programem nauczania
obowiązującego w danej klasie
 nie spełnia wymagań edukacyjnych, a braki w zakresie wiedzy i umiejętności uniemożliwiają
wykonywanie utworów oraz dalsze kształcenie
 wykazuje lekceważący stosunek do przedmiotu lub całkowity brak zdolności.
KLASA VI OSM II st. (XII)
Treści nauczania









Umiejętność konserwacji instrumentu i precyzyjnego strojenia instrumentu,
Opanowanie wszystkich elementów gry skrzypcowej umożliwiającej przygotowanie się do recitalu
dyplomowego,
Interpretowanie utworu zgodnie z jego budową formalną i charakterem epoki,
Samodzielne odnajdywanie środków wyrazu,
Umiejętność gry a’vista utworów o różnym stopniu trudności oraz umiejętność ich samodzielnego
opracowania,
Umiejętność opanowania pamięciowego dużych form cyklicznych oraz utworów muzyki współczesnej,
Obycie estradowe, umiejętność koncentracji oraz opanowanie tremy podczas wykonywania utworów,
Umiejętność współpracy z akompaniatorem oraz gry w różnych formach muzykowania zespołowego,
Poprawne wykonanie programu recitalu dyplomowego.
Wymagania edukacyjne

Uczeń gra recital dyplomowy będący podsumowaniem kształcenia w szkole muzycznej II stopnia.
Minimum programowe

Minimum wymagań programowych wymaganych w tej klasie pokrywa się z programem egzaminu
dyplomowego szkoły muzycznej II st.
W klasie VI OSM II st. (XII) uczeń w ciągu roku szkolnego przystępuje do następujących egzaminów
i przesłuchań:
I Przesłuchanie repertuarowe oraz egzamin techniczny (listopad lub grudzień – zaliczenie).
Gama i pasaże w obrębie trzech oktaw – jednoimienne.
Gama w tercjach, sekstach, oktawach, gama chromatyczna, flażolety.
Artykulacje – detaché, legato, staccato w górę i w dół, sautillè, spiccato.
Listopad lub grudzień – zaliczenie.
I część egzaminu dyplomowego – (cz. techniczna - ocena)
1. Kaprys lub etiuda
2. Studia orkiestrowe (przygotowane fragmenty)
3. Gra a’vista
II część egzaminu dyplomowego – recital dyplomowy
1. Kaprys lub etiuda (jeden z kaprysów musi zawierać elementy dwudźwiękowe).
2. G. Ph. Telemann – Fantazja (cała) lub J.S. Bach – Prelude lub dwie kontrastujące części z jednej z sześciu
Suit BWV 1007-1012.
3. Sonata barokowa cała lub I cz. albo dwie kontrastujące części sonaty klasycznej lub romantycznej.
4. Koncert** I cz. lub II i III cz.
5. Utwór dowolny
** Koncerty:
G. Dawid - Koncert altówkowy – cz. I lub II i III
C. Forsyth - Koncert altówkowy g – moll – cz. I lub II i III
F. A. Hoffmeister - Koncert altówkowy D – dur – cz. I z kadencją lub II i III
J. Schubert - Koncert altówkowy C – dur – cz. I lub II i III
C. Stamitz – Koncert altówkowy D – dur op. 1 – cz. I z kadencją lub II i III
C. Stamitz – Koncert altówkowy A – dur – cz. I z kadencją lub II i III
W. Walton - Koncert altówkowy – cz. I lub II i III
Pozostałe koncerty należy wykonywać w całości.
KRYTERIA OCENIANIA (ocenianie cząstkowe i egzaminacyjne)
Ocenę celującą (25 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 posiada wiedzę i umiejętności znacznie wykraczające poza oczekiwania w danej grupie wiekowej oraz
ilość i treść opracowanych utworów znacznie przekraczają wymagania programowe w danej klasie
 wzorowo realizuje zadania techniczno - wykonawcze prezentowanych utworów
 biegle posługuje się zdobytymi wiadomościami i umiejętnościami, proponuje rozwiązania nietypowe,
trafnie artystycznie
 samodzielnie i twórczo rozwija swoje uzdolnienia
 bierze udział w przesłuchaniach i konkursach
 bierze udział w życiu koncertowym szkoły i środowiska, reprezentując osiągnięcia szkoły
 gra jest wzorowa, a jej wartość artystyczna jest szczególnie wysoka i rzadko osiągana w szkole
Ocenę bardzo dobrą (21-24 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 opanował pełny zakres wiedzy i umiejętności zawartych w podstawie programowej danej klasy oraz
czyni starania w kierunku realizacji trudniejszych utworów
 sprawnie posługuje się zdobytymi wiadomościami, samodzielnie rozwiązuje problemy teoretyczne
i praktyczne ujęte programem nauczania;
 posiada wiedzę i sprawność samodzielnego rozwiązywania problemów w nowych utworach - bierze
udział w koncertach klasowych, szkolnych i środowiskowych; ilością opanowanych utworów
przekracza założenia programowe w danej klasie
 bezbłędnie realizuje zadania techniczno-wyrazowe wykonywanych utworów.
Gra bezbłędnie
technicznie, a jednocześnie interesująco od strony muzycznej
Ocenę dobrą (16-20 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 opanował zakres wiedzy i umiejętności określonych minimum programowym, potrzebnych do
poprawnej realizacji utworów o przeciętnym stopniu trudności w zakresie danej klasy
 poprawnie stosuje zdobytą wiedzę, rozwiązuje samodzielnie typowe zadania techniczno- wyrazowe,
rozumie relacje pomiędzy praktyczną, a teoretyczną wiedzą wykonawczą
 gra poprawnie technicznie, rozumie treść wyrazową utworów.
Ocenę dostateczną (13-15 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 realizuje minimum wymagań programowych
 wykazuje wyraźne braki techniczno-wyrazowe i stylistyczne w wykonywanych utworach
 nie wykazuje zainteresowania przedmiotem
 przejawia niewielkie zdolności muzyczne
 nie rokuje nadziei na dalsze kształcenie (w st. gimnazjalnym, licealnym) ze względu na małe zdolności
lub brak pracy
 gra z wyraźnymi brakami technicznymi lub muzycznymi
Ocenę dopuszczającą (11-12 pkt.) otrzymuje uczeń, który;
 w stopniu niewystarczającym opanował minimum wymagań programowych obowiązujących w danej
klasie lub realizuje program klasy niższej
 w minimalnym zakresie spełnia wymogi edukacyjne, a braki wiedzy i umiejętności w znacznym
stopniu uniemożliwiają dalsze kształcenie
 w minimalnym stopniu rozwiązuje tylko niektóre problemy techniczne
Ocenę niedostateczną (0-10 pkt.) otrzymuje uczeń, który:
 nie opanował niezbędnego minimum wymagań programowych określonych programem nauczania
obowiązującego w danej klasie
 nie spełnia wymagań edukacyjnych, a braki w zakresie wiedzy i umiejętności uniemożliwiają
wykonywanie utworów oraz dalsze kształcenie
 wykazuje lekceważący stosunek do przedmiotu lub całkowity brak zdolności.