Uchwała Komisji habilitacyjnej wraz z

Uchwala
Komisji habilitacyjnej powolanej przez Centraln'l Komisj~ ds. Stopni i Tytu16w, na podstawie ali. 18a, ust. 5 Ustawy z dnia 14 marca 2003 r. 0 stopniach i tytule naukowym oraz 0 stopniach i tytule w zakresie sztuki, w brzmieniu ustalonym Ustaw'lz dnia 18 marca 2011 r. (Dz. U. z 2011, nr 84, poz. 455) w sprawie: przeprowadzenia Postfpowania habilitacyjnego dr Magdaleny Popowskiej
w dziedzinie nauk biologicznych, dyscyplinie biologia.
§1
Komisja na posiedzeniu w pelnym skladzie, w jawnym glosowaniu, dzialaj'lc zgodnie
z w. w. Ustaw'l, uwzgl~dniaj'lc rozporz'ldzenie MNiSzW z dnia 22 wrzesnia 2011 w sprawie
szczeg61owego trybu i warunk6w przeprowadzenia cZYlU10sci w przewodach doktorskich,
w post~powaniu habilitacyjnym oraz w post~powaniu 0 nadanie tytulu profesora
(Dz.U. Nr 204, poz. 1200), stosuj'lc kryteria zawarte w Rozporz'ldzeniu MNiSzW
z dnia 1 wrzesnia 2011 (Dz. U. Nr 196, poz. 1165) jednoznacznie pozytywnie opiniuje
wniosek 0 nadanie stopnia doktora habilitowanego.
§2
Integraln'l cz~sci'l niniejszej uchwaly jest za1'lcznik nr 1 stanowi'lcy jej uzasadnienie.
§3
Komisja przekazuje niniejsz'l uchwal~ Dziekanowi Wydzialu Biologii Uniwersytetu
Warszawskiego w Warszawie.
1. prof. dr hab. Grzegorz
2. dr hab. Piotr
B~bas
W~grzyn
- przewodnicz'lcy komisji
- sekretarz komisji
3. prof. dr hab. Wlodzimierz Doroszkiewicz - recenzent
4. prof. dr hab. Jacek Osek - recenzent
~
................ ~
5. prof. dr hab. Antoni R6zalski - recenzent
.......A.\...... ~.l~.
~
6. dr hab. Nadzieja Drela - czlonek komisji
........
7. dr hab. Jacek Bania - czlonek komisji
..... ~
Warszawa, 28 stycznia 2013 r.
~ .. r
ZafC1cznik Nr 1 stanowiCicy uzasadnienie pozytywnej opinii wniosku
0
nadanie
dr Magdalenie Popowskiej stopnia doktora habilitowanego nauk bio!ogicznych,
w dyscyplinie biologia.
1. Dane z iyciorysu naukowego.
Pani dr Magdalena Popowska w roku 1991 ukonczyfa jednolite studia magisterskie na
Wydziate Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. W tym samym roku zostafa zatrudniona na
stanowisku asystenta w Zakfadzie Fizjologii Bakterii, Wydziafu Biologii UW. Tam tei w ciqgu 12 lat
przygotowafa
rozpraw~
doktorskq p.t. "Analiza genetyczna i funkcjonalna regionu genomu Listeria
monocytogenes EGD, determinujqcego aktywnose autolizyny" (promotor rozprawy - Pan prof. dr
hab. Zdzistaw Markiewicz), ktorq obronHa 15 grudnia 2003 roku. Od 2004 roku pracuje na
stanowisku adiunkta w fnstytucie Mikrobiologii -w latach 2004-2009 w Zakfadzie Mikrobiologii
Og61nej (gdzie petnHa funkcj~ P.O. Kierownika), a od 2009 do dzisiaj w Zaktadzie Mikrobiologii
Stosowanej, Wydziatu Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. Po 9 latach od obrony rozprawy
doktorskiej skierowata wniosek do Centralnej Komisji Do Spraw Stopni i Tytut6w
post~powania
0
przeprowadzenie
habilitacyjnego w dziedzinie Nauk Biologicznych, dyscyplinie Biologia. Wskazafa
Wydziat Biologii UW jako jednostk~ do przeprowadzenia post~powania habilitacyjnego.
Pani dr M. Popowska w czasie catej kariery zawodowej byta scisle zwiqzana z Instytutem
Mikrobiotogii na macierzystym Wydziale Biologii UW. Tam tei konsekwentnie rozwijafa uprawianq
przez siebie
nast~pnie
dziedzin~
badan (na poczqtku pod kierownictwem Pan a prof. dr hab. Z. Markiewicza, a
samodzielnieL kt6ra od poczqtku obejmowata
analiz~
r6inych aspektow fizjologii
komorek bakteryjnych, ich opornosci na substancje przeciwdrobnoustrojowe, wptyw warunkow
srodowiskowych na ich wzrost i metabolizm. Szczegolnie wainq
pozycj~
zajmowaty badania
fizjologil i chorobotworczosci Listeria monocytogenes. Brata udziaf w licznych projektach
badawczych krajowych i zagranicznych, uczestniczyta w wielu konferencjach naukowych, co
szczegofowo zostanie omowione w dalszych
cz~sciach
opinii. Przebieg kariery zawodowej Pani dr
M. Popowskiej naleiy uznae za prawidtowy j harmonijny. Habilitantka wykazuje bowiem dobrq
aktywnosc naukowq i dynamiczny rozwoj w dziedzinie badawczej, kt6rq zajmuje si~ od poczqtku
swojej kariery.
Strona 1 z 8
2. Staie naukowe i produkcyjne waine w doskonaleniu warsztatu naukowego.
Dr Magdalena Popowska odbywata podoktorskie staie w zagranicznych, prestiiowych
osrodkach naukowych. Kaidy zwiqzany byt z realizacjq stypendi6w lub odbywat si~ w ramach
wymiany naukowej. Dwukrotnie przebywata w Max Planck Institut fUr Entwicklungsbiologie, Niemcy
(rok 1993 i 1995) i raz w Vrije Universiteit Brussel, Belgia (rok 1994) - kaidy z wyjazd6w trwat 3
miesiqce, podczas kt6rych Habilitantka pracowata jako asystentka naukowa. W roku 2008 zostata
zatrudniona w INRA CR de Clermont-Ferrand we Francji, na stanowisku eksperta.
Staie naukowe, kt6re odbyta dr M. Popowska, skutkowaty licznymi kontaktami
mi~dzynarodowymi
z wybitnymi uczonymi z Niemiec, Belgii i Francji. Majq one nieprzerwanie pozytywny wptyw na
przebieg Jej kariery naukowej do dnia dzisiejszego. Projekty zrealizowane we wsp6tpracy z
osrodkami zagranicznymi majq
wydiwi~k
w postaci licznych publikacji, kt6re ukazaty
si~
w
prestiiowych czasopismach z dziedziny, a kt6rych gt6wnym autorem lub wsp6tautorem jest
Habilitantka.
3. Mobilnosc badacza dotychczasowa i aktualna - projekty mi~dzynarodowe, krojowe, udzial w
konferencjach i efekty wspolpracy mi~dzynarodowej.
Dr M. Popowska kierowata lub byta wykonawcq licznych projekt6w naukowych
realizowanych w kraju, a w tym
mi~dzynarodowego
projektu finansowanego z budietu programu
COST (European Cooperation in the Field of Scientific and Technical Research).
Najwainiejsze z nich to:
- projekt finansowany w przez Narodowe Centrum Nauki:
1. "Badanie opornosci szczep6w Salmonella wyizolowanych z iywnosci na wybrane
antybiotyki i chemioterapeutyki", 2011/01/N/NZ9/00197 - realizowany w Narodowym Instytucie
Zdrowia Publicznego - Panstwowym Zaktadzie Higieny (NIZP - PZH). Habilitantka petnita
rol~
opiekuna naukowego mgr. lukasza A. Mqki, wykonujqcego zadania badawcze podczas realizacji
projektu.
- projekty finansowane przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyzszego:
2. "Rola ferrytyny oraz regulator6w PhoP i AxyR w ksztaftowaniu fenotypu opornosci i/lub
tolerancji Listeria monocytogenes na antybiotyki f3-laktamowe - poszukiwanie nowych cel6w
Strona 2 z 8
dziatania dla chemioterapeutykow w terapii listeriozy", N N302 229738 - realizowany w
Uniwersytecie Warszawskim. Habilitantka petnita
rol~
wykonawcy projektu.
3. "Fenotypowa i molekularna charakterystyka kolekcji szczepow Listeria monocytogenes
izolowanych z roinych rodzajow iywnosci na terenie Polski", 25553/B/P01/2008/35 - realizowany w
Uniwersytecie Warszawskim. Habilitantka petnita
rol~
wykonawcy projektu.
4. "Charakterystyka deacetylaz GIcNAc uczestniczqcych w modyfikacji mureiny Listeria
monocytogenes - badanie roli w ochronie patogena przed muramidazami komorek fagocytarnych",
N303 3467 33 - realizowany w Uniwersytecie Warszawskim. Habilitantka petnita
rol~
kierownika i
gt6wnego wykonawcy projektu.
5. "Identyfikacja genow Listeria monocytogenes indukowanych specyficznie w obecnosci
antybiotykow beta-Iaktamowych - poszukiwanie nowych celow dla dziatania w terapii
listeriozy", N303 033 31/0938 - realizowany w Uniwersytecie Warszawskim. Habilitantka petnita
rol~
wykonawcy projektu.
6. "Izolacja i badanie wtasciwosci ekofizjologicznych oraz molekularna analiza
roinorodnosci biologicznej cyjanobakterii pikoplanktonowych z wybranych jezior systemu
Wielkich Jezior Mazurskich", N304 015 31/0535 - realizowany w Uniwersytecie Warszawskim.
Habilitantka petnita
rol~
wykonawcy projektu.
7. "Detecting evolutionary hot spots of antibiotic resistances in Europe", 741/NCOST/2010/0
- Program COST (European Cooperation in the Field of Scientific and Technical Research
(http://www.cost.esf.org) - realizowany w Uniwersytecie Warszawskim. Habilitantka petni rol~
kierownika i gt6wnego wykonawcy projektu.
Realizacja kaidego z w/w projektow skutkowata przygotowaniem wartosciowych prac, ktore
doczekaty
si~
Habilitantk~
publikacji w prestiiowych czasopismach naukowych. Wyniki uzyskane przez
i Jej wspotpracownikow, prezentowane byty takie na krajowych i
mi~dzynarodowych
konferencjach naukowych, w formie pla'katow (10) i doniesien ustnych (10), z ktorych ai 9 jako
wyktady autorskie. Dodatkowo naleiy zaznaczyc, ie abstrakty kaidego z nich zostaty opublikowane
przez organizatorow zjazdow, w recenzowanych materiatach konferencyjnych.
Wyjazdy w ramach staiy podoktorskich dr M. Popowskiej skutkowaty nawiqzaniem przez Niq
wspotpracy z wybitnymi specjalistami z zagranicznych osrodkow badawczych. Najwainiejsze to
kontakty naukowe z Dr Mickaelem Desvaux - INRA CR de Clermont-Ferrand we Francji, Dr Fionq
Walsh i prof. Brionem Duffy - Agroscope Changins-Wadenswil ACW, Division of Plant Protection,
Strona 3 z 8
Swiss National Competence Center for Fire Blight w Szwajcarii. Na podkreslenie zastuguje oiywiona
wspotpraca, ktorq aktualnie prowadzi Habilitantka z naukowcami reprezentujqcymi ai 19 krajow
europejskich podczas realizacji projektu DARE ((http://w3 . cost. esf. orgfindex.php? id:20 5
&action-number:TDO 803 ). Habilitantka opublikowat w sumie 2 prace wraz z badaczami z
zagranicznych osrodkow (IF dla czasopism, w ktorych si~ one ukazaty, wynosi powyiej 4). Fakty te
podkreslajq, ie dr M. Popowska jest cenionym pracownikiem naukowym nie tylko w Polsce, ale
takie zagranicq.
o renomie naukowej dr M. Popowskiej moie rowniei swiadczye fakt, ze jest Dna zapraszana
do wykonywania recenzji w czasopismach naukowych
0
duiym prestiiu: BBA - Proteins and
Proteomics, Biochimie, Environmental Microbiology and Environmental Microbiology Reports,
Journal of Proteomics i Polish Journal of Microbiology. Recenzowata takie jeden wniosek
0
finansowanie projektu mi~dzynarodowego - BARD Research Proposal (The US-Israel Agricultural
Research & Development Fund). Dr Popowska jest rowniei cztonkiem polskich i mi~dzynarodowych
towarzystw naukowych: Polskiego Towarzystwa Mikrobiologow, Polskiego Towarzystwa
Genetycznego, The American Society for Microbiology.
4. Dcena najwainiejszych
osiqgni~c
stanowiqcych wkfad Kandydata do dyscypliny.
Wyniki swoich badan dr M. Popowska opublikowata w renomowanych czasopismach
mi~dzynarodowych.
Jej najwainiejsze osiqgni~cia dotyczq okreslenia roli wybranych biatek Listeria
monocytogenes, a zwtaszcza enzymow biorqcych udziat we wzroscie komorki oraz w syntezie i
modyfikacji mureiny, jak tei biatek powierzchniowych
0
aktywnosci hydrolazy mureiny, majqcych
kluczowe znaczenie w fizjologii tych bakterii. Wsrod tych osiqgni~e naleiy wymienie:
- identyfikacj~ w genomie L. monocytogenes trzech sekwencji kodujqcych potencjalne deacetylazy
N-acetyloglukozoaminy (GIcNAc). Wykazanie, ie proces deacetylacji aminocukrow powoduje ii
mureina staje si~ nieodpowiednim substratem dla naturalnych lizozymow,
- dostarczenie dowodow wskazujqcych, ie deacetylaza N-acetyloglukozoaminy moie bye celem w
przypadku zwalczania L. monocytogenes, ktory pozwoli zapobiegae utrzymywaniu si~ bakterii w
makrofagach i ich dalszemu rozprzestrzenianiu si~ w organizmie,
Strona 4 z 8
- identyfikacj~ 11 biatek z domenami charakterystycznymi dla hydrolaz mureiny, i wskazanie tym
samym, ie nie wszystkie biatka tej grupy zostaty opisane u L. monocytogenes. W tym
charakterystyk~
biatka Lmo327 i stwierdzenie, ie jest ono kowalencyjnie zwiqzane z mureinq,
posiada aktywnosc hydrolazy mureiny, jest pozytywnie regulowane przez regulator transkrypcji
typu Rgg oraz odgrywa rol~ w dwoch kluczowych procesach fizjologicznych, tzn. oddzielaniu si~
komorek potomnych po podziale i metabolizmie mureiny. Wskazanie na udziat tego biatka w
procesach adhezji.
- otrzymanie mutanta L. monocytogenes w genie Imo 0956, co pozwolito zdefiniowac produkt tego
genu - biatko z domenq NagA - deacetylaz~ N-acetylo-D-glucosoamino-6-fosforanu. Opisanie cech
fizjologicznych mutanta, jego wysokiej wrailiwosci na zmiany cisnienia osmotycznego w srodowisku
i
zwi~kszenie
wrailiwosc na antybiotyki (to wskazuje na decydujqcy udziat biatka w prawidtowym
metabolizmie bakterii).
- dostarczenie dowodow ktore wskazujq, ie blokowanie aktywnosci enzymatycznej biatek
powierzchniowych L. monocytogenes
zwi~ksza
wrailiwosc bakterii na srodki powierzchniowo­
czynne, co moie pomoc w eliminacji tych patogenow obecnych w zanieczyszczonych surowcach
stosowanych do produkcji iywnosci i w procesach jej konserwacji.
Dr M. Popowska ma tei znaczqce osiqgni~cia w badaniach nad mechanizmami
oddziatywania ekstraktow roslinnego kwasu ursolowego i oleanolowego na metabolizm
peptydoglikanu. Jest autorkq doniesien
0
mikrobiologicznej biodegradacji aromatycznych zwiqzkow
nitrowych. Sq one istotnym , oryginalnym wktadem Habilitantki, wzbogacajqcym
wiedz~
na temat
procesow samooczyszczania gleb zachodzqcych w naturalnych srodowiskach i udziatu w tym
procesie okreslonych zespotow mikroorganizmow. Zaowocowaty one opracowaniem szczepionki
bioremediacyjnej, zgtoszonej do opatentowania. Realizacja projektow badawczych krajowych i
mi~dzynarodowych,
informacji
0
w kt6re byta i jest zaangaiowana Habilitantka, dostarczyt wielu nowych
opornosci na wybrane antybiotyki w populacjach bakterii wyizolowanych z roinych
srodowisk, zaktadow przemystu mi~snego, mleczarskiego i stawow rybnych.
Aktywnosc naukowa dr M. Popowskiej jest duia,
publikacyjny, reprezentowany w Iiteraturze
badaniom stata
si~
0
czym swiadczy Jej znaczny dorobek
0 zasi~gu mi~dzynarodowym. Dzi~ki
prowadzonym
Ona uznanym w Polsce i na swiecie ekspertem w zakresie fizjologii L.
Strona 5 z 8
monocytogenes. Naleiy podkreslic, ie wiele z uzyskanych przez Ni q wynikow badan ma charakter
nowatorski.
Godne podkreslenia jest rowniei to, ie osiqgni~cia dr M. Popowskiej byty kilkakrotnie
nagradzane nagrodami J.M. Rektora Uniwersytetu Warszawskiego, za wybitne osiqgni~cia naukowe
(w latach: 2005, 2006, 2010). W 2012 r oku otrzymata rowniei nagrod~ przyznawanq przez The
American Society for Microbiology (ASM) za wybitna prac~ naukowq - Popowska M., Rzeczycka M .,
Miernik A., Krawczyk-Balska A., Walsh F., Duffy B. 2012. Influence of soil use on prevalence of
tetracycline, streptomycin, and erythromycin resistance and associated resistance genes.
Antimicrob. Agents Chemother. 56(3) :1434-43. Epub 2011 Dec 27; DOI:I0.1128/AAC.05766-11.
5 . Patenty mi(,:dzynarodowe i krajowe, wynalazki, wzory uiytkowe, etc.
Habilitantka byta autorkq projektu, ktorego realizacja pozwolita na opracowanie i
zdeponowanie patentu w czerwcu 2012r.
- zgfoszenie patentowe nr. P 399388* w Urz(':dzie Patentowym RP pt. : "Kompozycja szczep6w
zawierajqca: Stenotrophomonas sp. szczep 2L, Stenotrophomonas sp. szczep 5L, Stenotrophomonas
sp. szczep 6L, Stenotrophomonas sp. szczep 3N, Achromobacter sp. szczep 4P, Arthrobacter sp.
szczep IN, Brevundimonas sp. szczep 2N, Brevundimonas sp. szczep 5N, Brevundimonas sp. szczep
6N, Pseudomonas sp. szczep 36, Pseudomonas sp. szczep 46, zdeponowana pod numerem - numer
depozytu KKP 2041p., szczepionka bioremediacyjna zawierajqca kompozycj(': szczep6w,
zastosowanie szczepionki bioremediacyjnej do usuwania z gleby zanieczyszczen i spos6b
oczyszczania gleby, w Urz(':dzie Patentowym RP. Czerwiec 2012r.
6. Dane bibliometryczne wg rozporzqdzenia z dnia 1 wrzesnia 2011 r.
Dorobek publikacyjny dr M . Popowskiej obejmuje 17 pozycji wliczajqc w to 7 prac
przedstawionych jako podstawa habilitacji. Sumaryczna wartosc IF dla wszystkich opublikowanych
prac wynosi 18,725. Indeks Hirscha, okreslajqcy wartosc prac opublikowanych przez Habilitantk~
wynosi 6, a wskainik cytowan Jej prac wg. Web of Science wyniost 81.
7. Osiqgni(':cia dydaktyczne i organizacyjne.
Strona 6 z 8
Dziatalnosc dydaktyczna dr M. Popowskiej jest bardzo rozlegta. Byta i do dnia dzisiejszego
jest wspotorganizatorem oraz prowadzC}cym, ai 11 roinych przedmiotow nauczanych na Wydziale
Biologii, MSOS, MiSMaP i w Centrum Nauk SC}dowych UW oraz na Wydziale Rolnictwa i Biologii
SGGW. Habilitantka byta rowniei opiekunkC} 11 prac licencjackich i 16 magisterskich na Wydzia,le
Biologii UW. Petnita rol~ organizatora zaj~c w ramach pracowni dla studentow wykonujC}cych prace
dyplomowe w Instytucie Mikrobiologii -licencjackiej, specjalizacyjnej i magisterskiej. Byta
organizatorem i prowadzC}cC} seminaria magisterskie w swoim Zaktadzie. Ponadto brata udziat w
pracach Podyplomowych Studiow Prawa Dowodowego, Kryminalistyki Oraz Nauk Pokrewnych,
Centrum Nauk SC}dowych UW, gdzie petnita
osiC}gni~c
rol~
opiekuna 6 prac dyplomowych. 0 duiej wartosci
dydaktycznych dr Popowskiej moie swiadczyc uhonorowanie Jej w 1996 roku nagrodC} 1
stopnia JM Rektora UW za dziatalnosc dydaktycznC} i Medalem Komisji Edukacji Narodowej 3
stopnia w 2010 r.
Habilitantka jest bardzo zaangaiowana w dziatalnosc na rzecz srodowiska akademickiego ­
byta cztonkiem z wyboru do Rady Wydziatu Biologii UW i cztonkiem Rady Instytutu Mikrobiologii
UW. Aktualnie jest cztonkiem Kolegium Elektorow Wydziatu Biologii UW. Miata takie znaczC}cy
udziat w pracach organizacyjnych podczas tworzenia nowych kierunkow studiow - Podyplomowych
Studiow Zarzqdzania Ryzykiem i Prewencji Zakaien w Zaktadach Opieki Zdrowotnej,
Podyplomowych Studiow Ochrony Srodowiska, dla pracownikow Panstwowej Inspekcji Sanitarnej,
Podyplomowych Studiow Mikrobiologia, Higiena, Srodowisko - Bezpieczenstwo i Jakosc w Praktyce
Przemystowej.
ImponujC}ca jest takie dziatalnosc popularyzatorska Habilitantki. Czterokrotnie byta
wspotorganizatorem Festiwalu Nauki, prowadzqc ai 7 lekcji festiwalowych. Brata udziat w
zaj~ciach
organizowanych przez Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, ktorych celem byto szkolenie
nauczycieli. Byta rowniei uczestnikiem 16 debat publicznych organizowanych przez telewizje TV4 i
TVN, podczas ktorych promowata wiedz~ mikrobiologicznC}.
8. Odniesienia do recenzji.
Wszyscy trzej Recenzenci, prof. dr hab. Wtodzimierz Doroszkiewicz, prof. dr hab. Jacek Osek i
prof. dr hab. Antoni Roialski, po ocenie dorobku naukowego, dydaktycznego i organizacyjnego
doktor Magdaleny Popowskiej jednomyslnie uznajC}, ie spetnia Ona wymogi stawiane kandydatom
do stopnia doktora habilitowanego, okreslone wArt. 16 Ustawy z dn. 14 marca 2003 roku
0
Strona 7 z 8
stopniach naukowych i tytule naukowym (z pozniejszymi zmianami) i Rozporzqdzenia Ministra
Nauki i Szkolnictwa Wyzszego z dnia 1 wrzesnia 2011 r. Na tej podstawie jednomyslnie wnioskujq
0
nadanie dr Magdalenie Popowskiej stopnia naukowego doktora habmtowanego nauk biologicznych
w zakresie biologii. Jednoczesnie biorqc pod
uwag~
duzq i zdecydowanie
ponadprzeci~tnq
naukowq prac Habilitantki, prof. dr hab. Wfodzimierz Doroszkiewicz wnosi
0
wartosc
nagrodzenie Jej
dorobku stosownq nagrod q. Komisja podziela opini~ recenzent6w i popiera wniosek
0
nadanie dr
Magdalenie Popowskiej stopnia doktora habilitowanego nauk biologicznych w dyscyplinie biologia.
Warszawa, 28 styczn ia 2013 r.
Przewodniczqcy Komisji
prof.
Strona 8 z 8