Efekty kształcenia dla programu studiów

KRK w naukach rolniczych – szansa czy
kolejny kłopot dla uczelni ?
Podlaski Sławomir
Wydział Rolnictwa i Biologii SGGW.
Wersja zmieniona 15.06.2011
Wstęp
KRK – uwagi ogólne
• KRK – metoda opisu kształcenia wg jego
efektów
Przyczyny wprowadzenia ram kształcenia
1.Mobilnośd studentów i absolwentów
2.Koniecznośc porównania, oceny i właściwej
kwalifikacji efektów kształcenia w na poziomie
krajowym i międzynarodowym
Mobilnośd studentów
• 1.Liczba studentów w świecie wzrosła 5-krotnie od
1970 roku
• 2.Liczba międzynarodowo mobilnych studentów
wzrosła z 2mln w 2001 roku do 3,9 mln w 2009 roku i
zwiększy się do 8 mln w 2025 roku.
• 3.20% studentów mobilnych przyjmują USA, 14% UK,
8% Francja
• 4.Polska na 14 miejscu – wyjeżdża ok. 50 tys.
studentów, zagranicznych studentów ok.15 tys.
5.Będzie rosła liczba międzynarodowych studentów w
małych uniwersytetach.
Światowa mobilnośd studentów
47% międzynarodowych mobilnych studentów
wybiera studia magisterskie, doktoranckie,
prowadzenie badao. Lokalni studenci – 14%.
Liczba międzynarodowych mobilnych studentów 100%
to 23% Business and Administration
1% - Agriculture
Standardy kształcenia a KRK
1.Standardy były wynikiem żywiołowego rozwoju
szkolnictwa głównie prywatnego
2.119 standardów - 40% godzin narzuconych
60% fakultety, specyfika uczelni.
Standardy nie w pełni się sprawdziły ale były
konieczne
1.Ujednoliciły ofertę dydaktyczna
2.Oferowane były dla przeciętnego maturzysty
3.Utrudniały reagowanie na potrzeby rynku pracy,
lokalnego, krajowego czy międzynarodowego.
Prawo o szkolnictwie wyższym możliwości
• Jednostki mające prawo do habilitowania prawo do
tworzenia nowych kierunków studiów
• Wzorcowe opisy efektów kształcenia. Ocenie PKA
podlega projekt procesu kształcenia.
• Najlepsze kierunki –wyróżnione
• Nowe kierunki-nie obowiązek a przywilej
• Ważny efekt nie proces kształcenia
• Studia – student centered vs teacher centered
Skład zespołu ds. opracowania opisu efektów
kształcenia dla obszaru studiów rolniczych, leśnych i
weterynaryjnych
1.Prof. dr hab. Sławomir Podlaski – przewodniczacy. Szkoła Główna
Gospodarstwa Wiejskiego, Katedra Fizjologii Roślin.
2.Dr hab. Anna Chełmońska- Soyta – Uniwersytet Przyrodniczy we
Wrocławiu, Wydział Medycyny Weterynaryjnej
3. Prof. dr hab. inż. Tomasz Jankowski – Uniwersytet Przyrodniczy w
Poznaniu, Katedra Biotechnologii i Mikrobiologii Żywności,
4.Prof. dr hab. Andrzej Radecki – Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego,
Katedra Agronomii,
5 .Prof. dr hab. Bogdan J. Wosiewicz – Przewodniczący Zespołu Kierunków
Studiów Rolniczych, Leśnych i Weterynaryjnych PKA, e –mail :
6. Prof. dr hab. Marek Frankowicz - Centrum Badań nad Szkolnictwem
Wyższym, Uniwersytet Jagielloński. Ekspert Boloński
1.Ogólna charakterystyka kształcenia w obszarze nauk
rolniczych. Kierunki studiów w kompetencji Zespołu.
Przewodniczący PKA.10.07.2008
1.Architektura Krajobrazu
2.Biotechnologia- studia ,absolwenci których uzyskują tytuł inżyniera lub
magistra inżyniera
3.Leśnictwo
4.Ochrona środowiska – studia, absolwenci których, uzyskują tytuł inżyniera
lub magistra inżyniera
5.Ogrodnictwo
6.Rolnictwo
7.Rybactwo
8.Technika rolnicza i leśna
9.Technologia drewna
10.Technologia żywności i żywienie człowieka
11.Weterynaria+
12.Zootechnika
(+Weterynaria kształci w zakresie tzw. zawodów regulowanych tj. objętych
Dyrektywą Komisji Europejskiej „ O wzajemnym uznawaniu dyplomów.”
(Directive 2005/36/EC) Kształcenie to jest zharmonizowane na poziomie
europejskim a uznawanie dyplomów jest automatyczne
Profile studiów
• I stopieo – profil ogólno akademicki i praktyczny
• II stopieo- profil ogólno akademicki, praktyczny,
Nie zajmowano się III stopniem (studiami
doktoranckimi)
Różnica programowa pomiędzy profilami !!!!
a nie tylko dodanie do profilu ogólnego zagadnieo
praktycznych czy naukowych. Pomiędzy I ,II i III
stopniem – przyrost kompetencji. Mobilnośd pionowa?.
Wiedza na wyższym stopniu –bardziej wąska i
specjalistyczna
Budowanie programów studiów i zajęd
dydaktycznych w oparciu o efekty kształcenia
Rok 2012
Wydziały, które mają prawo do habilitowania możliwośd samodzielnego opracowania
programu studiów i zajęd dydaktycznych.
Warunki zewnętrzne
Rosnąca konkurencja o pieniądze na badania i dydaktykę
Zmniejszająca się liczba kandydatów na studia
Rosnące bezrobocie absolwentów
Niezadowolenie pracodawców
Perspektywy !!??
W stosunku do 2005 roku:
Zachowując ten sam wskaźnik scholaryzacji
liczba studentów w 2020 roku ulegnie
zmniejszeniu o 600-800 tys., czyli zmniejszy się
w 2015 o 23%, 2020 o 35% i 2025 o 45%.
Utrzymanie
tej
samej
relacji
liczby
studentów/nauczycieli (18,2 )
oznacza
koniecznośd redukcji liczby nauczycieli
akademickich o 23-26%. (Ernst&Young)
Liczba studentów na różnych typach uczelni(1)
Kierunki
Typy uczelni
studiów Lata Uniwersytety
PWSZ
St.
N.st
St. N.st
Rybactwo 2006 829
79
2007 671
46
2008 491
23
2009 420
11
TRiL
2006 4679 3109
2007 4017 2496
2008 3545 1929
2009 2341 1260
Rolnictwo2006 7937 5396 1370 666
2007 7294 4979 1335 630
2008 6624 4275 1279 581
2009 5783 3509 1048 468
Razem
N.publ.
St. N.st
190
245
125
111
51
21
65
0
926
894
775
696
St.
829
671
491
420
4679
4017
3545
2341
9497
8874
8028
6942
N.st.
79
46
23
11
3160
2517
1994
1260
6988
6503
5631
4673
Całkowita liczba studentów w 2006-09 zmniejszyła się o 52,5-54,1% dla
Rybactwa i TRiL oraz o 41,7% dla Rolnictwa
Liczba studentów na różnych typach uczelni(2)
Kierunki
studiów
Lata
Ogrodnictwo 2006
2007
2008
2009
Technologia 2006
drewna
2007
2008
2009
Zootechnika 2006
2007
2008
2009
Typy uczelni
Uniwersytety PWSZ
St. N.st St. N.st
4402 1899 409 228
4450 1820 363 281
4270 1673 318 289
4075 1405 262 285
1226 826
1159 788
1047 720
1041 668
6222 2779
6008 2508
5636 2459
5405 2176
Razem
N.publ.
St. N.st
101 775
49 794
19 699
1
607
St.
4912
4862
4607
4338
1226
1159
1047
1041
6222
6008
5636
5405
Całkowita liczba studentów w 2006-09 zmniejszyła się o 15,1-16,7%
N.st.
2902
2895
2661
2297
826
788
720
668
2779
2508
2459
2176
Liczba studentów na różnych typach uczelni(3)
Kierunki
studiów
Lata
Architektura 2006
krajobrazu 2007
2008
2009
TŻiŻCz
2006
2007
2008
2009
Weterynaria 2006
2007
2008
2009
Typy uczelni
Uniwersytety PWSZ
St. N.st St. N.st
2520 472
2486 557 57 27
2664 592
2867 743
7125 3884 239 59
7425 4017 215 0
7381 3680 209 99
7512 3733 189 114
3 776 624
3 844 672
3936 630
3968 645
Razem
N.publ.
St. N.st
233 374
225 498
271 709
343 927
14 125
13 79
0
65
0
48
St.
2753
2711
2935
3267
7378
7653
7590
7701
3776
3844
3936
3968
N.st.
846
1055
1301
1697
4068
4096
3844
3895
624
672
630
645
Całkowita liczba studentów w 2006-09 zwiększyła się od 1,3 do 37.9%
Graduates in field of agriculture, forestry and fishery (ISC 62).OECD
.Stat.Extracts. 2010
Country
1998
2005
20006
2007
2008
USA
33 456
20 889
20 673
20 567
21 176
Japan
17 592
18 556
18 625
18 803
19 051
Poland
5 355
6 764
6 950
7 841
8 687
Turkey
5 370
5 231
5 481
5 627
6 175
Czech
1 124
1 642
2 076
2 348
2 719
France
2 512
2854
3 159
2 794
2 439
Germany
4 296
3 286
3 319
3 512
4 025
Italy
1 431
4 911
4 903
5 169
3 256
Netherlands
1 816
309
363
333
208
Spain
4 500
4450
3654
3 355
3253
Poland is the educational power in field of agriculture.
How many graduates work at agricultural sector. Answer - 10 – 20%
???
Źródło – Dziennik Gazeta Prawna18.02.2011.”Uczelnie nie wiedzą, po co i
dlaczego kształcą. Mają anachroniczne programy i nie współpracują z
pracodawcami”
Unemployment (%) among young people in Europe
Unemployment among graduates and
generally among young people
is typical for Europe and USA now.
Generation 18-24 years old
– the lost generation!!??
Remember – who started revolution
in North Africa? – young, well
educated, unemployed and
desperated people
Changes of average salary following period of professional work
Rozwiązania ?
(może częściowe?)
Nowe, nowoczesne
pod względem treści i sposobu nauczania
programy studiów
odpowiadające na zapotrzebowanie
kandydatów, gospodarki narodowej i
międzynarodowego współzawodnictwa.
Czynniki pomocne do formułowania
ogólnej koncepcji programu studiów
(curriculum) i zajęć dydaktycznych
(sylabus)
Przesłanki do uwzględnienia, przy
opracowywaniu nowego programu studiów
A. Zewnętrzne
1.Określenie perspektyw i kierunków rozwoju istniejących i
nowych gałęzi gospodarki – związanych z zainteresowaniem
kandydatów i rynkiem pracy dla absolwentów. Ważne włączenie w dyskusję wszystkich zainteresowanych.
Perspektywiczne dyrektywy UE
2.Przyszłosciowe ilościowe i jakościowe warunki zatrudnienia dla
absolwentów. Prognozy CEDEFOP – zatrudnienie w UE, w
sferze rolnictwa zmniejszy się o 2mln osób i 0,5 mln w
przetwórstwie do 2020
3.Zakres kształcenia – rynek pracy lokalny, narodowy, globalny?
Przesłanki do opracowania nowego
atrakcyjnego dla studentów programu studiów
4.Analiza kierunków kształcenia i programów zajęd w
najbardziej rozwiniętych gospodarczo krajach świata z
zakresu identycznego lub zbliżonych kierunków kształcenia.
5.Dyskusje międzynarodowe na temat przyszłości i sposobów
kształcenia na określonych kierunkach studiów.
6.Możliwości i zakres współpracy międzynarodowej w zakresie
dydaktyki.
7.Kształcenie ogólne czy specjalistyczne? Ogólne większa
szansa na znalezienie pracy. Specjalistyczne –lepsza wiedza i
umiejętności w wąskich specjalistycznych dziedzinach. (np.
biotechnologia)
Przesłanki do opracowania nowego
atrakcyjnego dla studentów programu studiów
B. Wewnętrzne
1.Algorytm MNiSzW podziału środków na dotację
dydaktyczną: ilośd czy jakośd studentów?
2.Determinacja wprowadzania zmian ze strony władz
uczelni.
3.Ilośd i jakośd kadry dydaktycznej- jej chęd do
wprowadzania i akceptacji zmian.
4.Infrastruktura uczelniana.
5.Koszty kształcenia.
Przesłanki do opracowania nowego atrakcyjnego
dla studentów programu zajęd dydaktycznych
1.Określenie poziomu kształcenia I, czy II czy I i II.
2.Okreslenie profilu kształcenia, rodzaju i liczby
zajęd praktycznych
3.Kim będą kandydaci na studia: z techników
rolniczych czy liceum, ze wsi czy miasta. Jak
homogenna będzie grupa kandydatów.
4.Okreslenie stosunku przedmiotów ogólnych do
aplikacyjnych. Przedmioty aplikacyjne o jakim
charakterze? Przedmioty ogólne – nachylenie
rolnicze.
Przesłanki do opracowania nowego atrakcyjnego
dla studentów programu zajęd dydaktycznych
5.Rozkład
przedmiotów/
modułów
w
semestrach np. zimowy czy letni
6.Lista
przedmiotów
nie
związanych
bezpośrednio z kierunkiem studiów ale
koniecznych do realizacji programu np: języki
obce.
Ogólne zasady opracowania
programu studiów -1.
• 1.Koncepcja –podstawa strategia uczelni i
wydziału.
• -Poziom prowadzenia kształcenia:
międzynarodowy, krajowy, regionalny.
Międzynarodowy- programy kompatybilne z
najlepszymi wydziałami europejskimi, Treści
programowe realizowanych przedmiotówcharakter międzynarodowy, przyszłościowy
język nauczania- angielski
Ogólne zasady opracowania
programu studiów -2.
Kształcenie krajowe – gdzie znajdą zatrudnienie.
Ile % absolwentów będzie pracowad w
zawodzie. W kierunkach rolniczych
maksymalnie 20-30%.Jeżeli większośd pracuje
poza zawodem- lepsze kształcenie ogólne.
Fakultety gwarantują kształcenie
specjalistyczne w zależności od chęci
studentów. Nowa ustawa –minimum 30%pkt
ECTS – do wyboru.
Ogólne zasady opracowania
programu studiów -3.
Kształcenie regionalne – bardziej wąskie
specjalistyczne, odpowiadające potrzebom
regionu (regionów). Przydatne studia I
stopnia. Prowadzone we współpracy z
lokalnymi władzami. Kształcenie regionalne
domena PWSZ
Etapy opracowania programu studiów
1.Profil kwalifikacyjny
2.Planowanie ogólne programu
3.Projektowanie programu
4.Wprowadzenie i ocena
Profil kwalifikacyjny-kluczowy dokument dla
opracowania programu studiów
• Profil kwalifikacyjny to opis:
• Celów kształcenia, tematyki, efektów kształcenia
• Sposobów i metod nauczania
i uczenia się
studentów, umożliwiających osiągnięcie celu i
efektów kształcenia
• Sposobów oceny studentów. Pozwala ocenid
studentom czy uzyskali założony poziom efektów
kształcenia
Cele-(programu, modułu,przedmiotu),
tematyka – efekty kształcenia
Cel-ogólne określenie intencji nauczyciela-co zamierza
zrealizowad w trakcie zajęd
np: celem wykładów z hodowli roślin jest zaznajomienie
studentów ze sposobami i efektami genetycznego
doskonalenia organizmów
Tematyka-charakter bardziej specyficzny, szczegółowy
np: wykorzystanie efektu heterozji do genetycznego
doskonalenia roślin.
Kierunek Rolnictwo – cele kształcenia
Celem kształcenia nie jest nauczenie zasad maksymalizacji
produkcji rolniczej, ale:
jej optymalizacji z uwzględnieniem zrównoważonego rozwoju
obszarów wiejskich, poszanowaniem zasad ochrony
środowiska rolniczego oraz rozwoju społeczeństw wiejskich.
1.Czynnik produkcyjny: stabilna zrównoważona
środowiskowo produkcja żywności gwarantująca
zrównoważenie popytu z podażą i zapobiegająca wahaniom
cen. Bezpieczeństwo łańcucha żywnościowego
2.Czynnik środowiskowy: ograniczenie zmian klimatycznych i
ich skutków, produkcji odpadów, ochrona bioróżnorodności,
optymalizacja usług ekosystemowych.
3.Czynnik społeczno-ekonomiczny determinujący rozwój
obszarów wiejskich-propagowanie ochrony i rozwoju kultury
wiejskiej oraz podstawowych zasad ochrony zdrowia.
Program studiów-planowanie ogólne
1.Bardzo ogólne określenie celów i efektów
kształcenia. Określenie poziomu wiedzy i
umiejętności kandydatów na studia
2.Lista przedmiotów do realizacji pozwalających
realizowad cel kształcenia
3.Wstępna koncepcja udziału poszczególnych
grup przedmiotów w programie studiów
4.Efekty kształcenia dla grup przedmiotów
Program studiów -projektowanie
1.Opracowanie szczegółowego programu studiów z
uwzględnieniem przedmiotów /modułów zajęd
praktycznych w poszczególnych okresach kształcenia.
2.W ramach programu opracowanie dokładnych treści
programowych
3.Wybór najlepszych- dla określonego przedmiotu- typów
zajęd i metod kształcenia. Zróżnicowanie typów.
4.Określenie efektów kształcenia dla każdego przedmiotu:
wiedzy, umiejętności, postaw.
5.Na podstawie programów przedmiotów i form zajęd,
metod kształcenia -nakład pracy studenta i pkt ECTS
Program studiów –projektowanie cd.
6.Sposoby oceny wiedzy ,umiejętności i postaw
studentów
7.Określenie minimów potrzebnych do zaliczenia
na określoną ocenę.
Na etapie projektowania dobre rezultaty daje
konkurs na wykładowców, (jeśli to technicznie
możliwe) którzy prezentują autorskie
programy oparte o efekty kształcenia
Ocena nakładu pracy studenta- pkt ECTS
1.Przygotowanie do zajęd
2.Godziny zajęd
3.Typ zajęd dydaktycznych, metoda nauczania
4.Opracowanie wyników np. dwiczeo
5.Szukanie literatury
6.Pisanie raportu (projektu) z zajęd
7.Przygotowanie sie do egzaminu
Program studiów -wprowadzenie i ocena
1.Ocena programu przez prowadzących i
studentów, wydziałowe komisje dydaktyczne
oraz wewnętrzny system jakości.
2.Cykliczna ocena oraz w razie potrzeb
modyfikacja programu i prowadzenia zajęd
3.Ocena zewnętrzna/akredytacja
Opracowanie efektów kształcenia
Efekty kształcenia (Ek)- definicja
• Ek - co student powinien wiedzied, rozumied i /lub
zademonstrowad po zakooczeniu procesu uczenia się.
• Ek – określone w prosty i jednoznaczny sposób.
• Możliwe do zmierzenia i ocenienia. Nie stosowad
„rozumied” „wiedzied”
• Muszą byd odpowiednie do długości czasu
kształcenia
• Nie mogą mied charakteru życzeniowego.
Typy zajęd dydaktycznych
1.Wykłady, niekiedy połączone z demonstracjami lub
dwiczeniami. Tradycyjny sposób nauczania ex cathedra
2.Semianaria również obejmujące elementy projektowe:
rozwijają zdolności naukowe, uczą dyskusji, pisemnej i ustnej
prezentacji.
3.Cwiczenia praktyczne: laboratoryjne, projektowe, praktyczne.
Rozwijają różne umiejętności praktyczne na bazie posiadanej
wiedzy, uczą poprawności opisu wykonywanych czynności
oraz ustnego i pisemnego prezentowania wyników.
Zajęcia 2 i 3 mogą mied charakter indywidualny lub zespołowy.
Szczególną formą są prace inżynierskie i magisterskie, które w
większości maja charakter indywidualny.
Podstawa wyróżnienia: interakcja student - nauczyciel w
procesie nauczania i uczenia sie
Typy zajęd dydaktycznych, metody kształcenia a
efekty kształcenia
Metody nauczania to celowo i systematycznie
stosowany sposób pracy nauczyciela z uczniami, dla
osiągnięcia odpowiednich Ek. Oparte na: słowie,
obserwacji i pomiarach, działalności praktycznej,
aktywizujące
• W zależności od typów zajęd dydaktycznych i metod
kształcenia z różną intensywnością rozwijamy u
studentów wiedzę, umiejętności i kompetencje.
• Sprawdzid: czy i w jakim zakresie typy zajęd
dydaktycznych i metody kształcenia kształtują
założone efekty kształcenia
Przykładowa macierz kompetencji
+
+
++
+
+
++
++
++
+
++
+
+
+
+
+
+
+
Ćwiczenia
+
Projekt
+
Seminarium
++
+
+
++
+
Laboratoriu
m
Praca
dyplomowa
++
Wykład
Wiedza i rozumienie
Zastosowanie wiedzy
Formułowanie sądów
Radzenie sobie ze złożonością,
interdyscyplinarnością
Umiejętność samodzielnego uczenia
się
Umiejętność komunikowania się
Kształtowanie odpowiedzialności i
postaw etycznych
Umiejętność pracy w zespole
Umiejętność pracy w środowisku
międzynarodowym
Charakterystyka macierzy kompetencji
1.Uzmysławia zależnośd pomiędzy Ek a typami
zajęd dydaktycznych
2.Jakie typy zajęd i w jakim zakresie gwarantują
uzyskanie odpowiednich Ek ?
3.Czy założone Ek są realizowane ?
4.Jaka jest równowaga pomiędzy różnymi
typami zajęd w programie studiów ?
Indiaoskie przysłowie- efektywnośd metod
nauczania?
Powiesz mi, a ja zapomnę.
Pokażesz mi, a byd może zapamiętam.
Włącz mnie do działania a zrozumiem i
zachowam w pamięci.
Taksonomia Blooma
• Efekty kształcenia (cele) - 3 dziedziny-poznawcza,
emocjonalna, psychomotoryczna
• Taksonomia Blooma jest bardzo pomocna do
opracowania efektów kształcenia.
• Taksonomia ma charakter hierarchiczny. Dziedzina
poznawcza obejmuje 6 coraz bardziej złożonych
etapów poznawania rzeczywistości.
• Przedstawia strukturę oraz podaje listę czasowników
możliwych do wykorzystania w czasie budowania EK.
• EK odpowiadające dolnym poziomom piramidy nie
powinny stanowid większości programu
47
1.Dziedzina poznawcza - wiedza- zdolnośd do
zapamiętania faktów bez konieczności ich rozumienia.
Użycie czasowników akcji
zbierać, definiować,
6. Ocena
opisywać, powtarzać,
wyliczyć, badać, znajdować,
5. Synteza
identyfikować, nazywać,
4.Analiza
wymieniać, zapamiętywać,
porządkować, prezentować,
3. Zastosowanie
cytować, rozpoznawać,
2.Zrozumienie
relacjonować, reprodukować,
wskazywać, określać,
1.Wiedza
opowiadać
1.Wymienić najważniejsze fakty z historii hodowli roślin
2.Zdefiniować pojęcie poliploidów
48
2. Dziedzina poznawcza-zrozumienie- zdolnośd do
rozumienia i interpretacji uzyskanych informacji
6. Ocena
5. Synteza
4.Analiza
3. Zastosowanie
2. Zrozumienie
1. Knowledge
Użycie czasowników akcji
kojarzyć, zmieniać, wyjaśniać,
klasyfikować, konstruować,
przedstawiać,
przeciwieństwa, bronić,
opisywać, różnicować,
dyskutować, rozróżniać,
szacować, wyjaśniać,
generalizować,
identyfikować, ilustrować,
wskazywać, przewidywać,
zdawać relację, rozwiązywać,
wybierać tłumaczyć
1.Wyjaśnić dlaczego mieszańców nie można rozmnażąć
2.Oszacować udział odmian w podnoszeniu plonów
3. Dziedzina poznawcza –zastosowanie-zdolnośd do
użycia poznanej wiedzy w nowych sytuacjach tzn:
wykorzystywanie do rozwiązywania problemów
6. Evaluation
5. Synthesis
4.Analysis
3.Zastosowanie
2. Comprehension
• Użycie czasowników akcji:
stosować, oceniać, obliczać
zmieniać, wybierać kompletować,
konstruować, demonstrować,
rozwijać, badać, ilustrować,
manipulować, modyfikować,
organizować, przygotować,
produkować, tworzyć, wskazywać,
przygotować harmonogram, schemat,
wytwarzać rozwiązywać, szkicować,
używać
1. Knowledge
1.Zastosować odpowiednie metody selekcji w populacji roślin obcopylnych
2.Zmodyfikować metodę ..... w celu ........
4.Dziedzina poznawcza –analiza- zdolnośd do podziału
informacji na czynniki składowe, poszukiwanie
wzajemnych relacji miedzy nimi
6. Evaluation
5. Synthesis
4.Analiza
3. Application
2. Comprehension
1. Knowledge
Użycie czasowników akcji:
Analizować, oceniać,
rozdzielać, rozumieć
strukturę organizacyjną,
myślową, kategoryzować,
porządkować, klasyfikować,
łączyć, poddawać
krytycznemu osądowi,
ilustrować,, kwestionować,
badać, eksperymentować,
testować, dzielić,
identyfikować
1.Sklasyfikować odmiany pod względem malejącego efektu heterozji
2.Porównać efektywność różnych metod selekcji
51
5. Dziedzina poznawcza -synteza – zdolnośd do
łączenia elementów w całośd (wyciągania ogólnych
wniosków na podstawie elementów szczegółowych)
6. Evaluation
5. Synteza
4.Analysis
3. Application
2. Comprehension
1. Knowledge
Użycie czasowników akcji:
Argumentowad, organizować,
zestawiać, kategoryzować,
łączyć, kompilować,
opracowywać, tworzyć,
projektować, rozwijać,
zarządzać, modyfikować,,
wyjaśniać łączyć,
przygotowywać, proponować,
planować, reorganizować,
integrować, planować,
dokonywać podsumowania
1.Wyjaśnić znaczenie testu „przepoconego podkoszulka” w doborze
partnerów u ludzi
52
6.Dziedzina poznawcza-ocena – zdolnośd do
określenia wartości informacji, (materiału) dla
uzyskania założonego celu.
6. Ocena
5. Synthesis
4.Analysis
3. Application
2. Comprehension
Użycie czasowników akcji:
Ocenić, oszacować, wybrać,
wyciągnąć wnioski,
krytykować, decydować,
wyjaśniać, interpretować,
uzasadniać, mierzyć,
przewidywać, nadawać
miary, , rozwiązywać,
powiązać, rekomendować,
podsumowywać, walidować,
1. Knowledge
1. Wyciągniecia wniosków z przeprowadzonego eksperymentu
Dziedziny :emocjonalna i psychomotoryczna
Emocjonalna(odczuwanie) obejmuje postawysłowa do określenia Ek- akceptuje, broni,
ocenia, łączy, popiera, chroni.
Psychomotoryczna-umiejętności fizyczne
(manualne)- praca w laboratorium, klinice itp.
słowa: zbudowad, dostosowad, używad
Efekty kształcenia dla programu studiów
• 5-10 najważniejszych efektów kształcenia
• Opis najważniejszych (podstawowych)
elementów wiedzy, umiejętności i kompetencji
które powinien posiadad absolwent
Efekty kształcenia (Ek) dla programu wynikają z
efektów kształcenia dla przedmiotów/modułów
studiów
„Aspiracyjne” EK wynikają z całościowego
oddziaływania uczelni na studenta: sposobu
nauczania, traktowania, infrastruktury
Efekty kształcenia dla programu – przykłady.
Wg. Kennedy’ego
Po pomyślnym ukooczeniu programu student powinien
byd zdolny :
1.Znaleźd i twórczo zastosowad wiedzę z zakresu nauk
przyrodniczych i pokrewnych
2.Identyfikowad, formułowad, analizowad i rozwiązywad
problemy związane z produkcją rolniczą.
3.Zaprojektowad element, system, proces spełniający
określone wymagania.
4.Zaplanowad i przeprowadzid eksperyment i
zinterpretowad jego wyniki
Efekty kształcenia dla programu – przykłady –
cd. Wg. Kenned’yego
5.Pracowad indywidualnie oraz zespołowo w
tym w zespołach międzynarodowych
6.Uczyd się przez całe życie (LLL)
7.Efektywnie komunikowad się ze środowiskiem
zawodowym oraz społeczeostwem
8.Pisad raporty i artykuły związane z
zainteresowaniami lub wykonywaną pracą.
Oceny efektów kształcenia
System oceny efektów kształcenia
Mamy zaprojektowane programy i moduły/treści
programowe w kategoriach efektów kształcenia:
1.Jak można stwierdzid, ze studenci osiągnęli pożądane
efekty kształcenia ?
2.Jak można określid poziom uzyskanych efektów
kształcenia ?
Ścisły związek pomiędzy:
metodami nauczania –efektami kształcenia i kryteriami
oceny
Podstawy oceny efektów kształcenia
• Zgodnie z definicją CEDEFOP,
walidacja wymaga oceny efektów
kształcenia studenta w stosunku do
standardu, jakimi są opracowane
przez nas kryteria. Ważne aby
dostosowad sposób oceny do tego co
chcemy ocenid.
Sposoby oceny efektów kształcenia
• Egzaminy pisemne ograniczone czasowo, egzaminy oraz
testy z dostępem
i bez dostępu do podręczników,
rozwiązywanie zadao problemowych, egzaminy ustne,
ocena zaangażowania w dyskusji,
• Raporty z badao laboratoryjnych, obserwacje i ocena
umiejętności praktycznych studenta, raporty indywidualne
z włączeniem rozwiązywania case studies, raporty grupowe,
prezentacje wyników w formie ustnej, audiowizualnej lub
elektronicznej, eseje, podsumowania, zdolnośd do
samooceny efektów kształcenia
• Umiejętnośd przygotowania rozprawy inżynierskiej czy
magisterskiej.
Przydatnośd różnych form oceny do
sprawdzania Ek
• Egzaminy pisemne i testy - użyteczne do sprawdzania wiedzy i
umiejętności wymagających wykonywania różnego rodzaju obliczeo,
przedstawiania schematów, modeli matematycznych i rozwiązywania
zadao problemowych.
• Sprawdzanie efektów kształcenia w warunkach ograniczonego czasu dla
studenta, pozwala ocenid jego umiejętności organizowania pracy,
samodzielnośd myślenia i ewentualnie komunikowania się w warunkach
stresowych.
• Planowanie badao, umiejętności badawcze, pisanie raportów z
wykonanych dwiczeo czy badao przedstawione w formach różnej
prezentacji, pozwolą na ocenę studenta w warunkach dysponowania
odpowiednim czasem.
• Postawy przywódcze i umiejętnośd pracy w zespole mogą byd ocenione
podczas
prac
w
grupie
studentów
i
dyskusji.
Efekty kształcenia i kryteria oceny
wg.Kennedy’ego
Efekty kształcenia
Aby uzyskad
odpowiednią ocenę
student powinien:
przeprowadzid analizę
znaczenia
czynników
kształtujących
zmiennośd genetyczną
oraz porównad
programy hodowlane
Kryteria oceny na stopnie
5
Doskonała
analiza
znaczenia
czynników
wpływających
na zmiennośd
genetyczną i
konstrukcję
programów
hodowlanych
4
Bardzo
dobra
analiza
znaczenia
czynników
3
2
Średnie
możliwości
analizy
najważniejszych
.............
Brak
znajomości
podstawowych
czynników
.........................
Istnieje ścisły związek pomiędzy metodami nauczania, efektami
kształcenia i kryteriami oceny studentów. Uczenie dla zrozumienia
Macierz efektów kształcenia
Przedmioty/ Efekty kształcenia dla programu studiów
1
2
3
4
moduły
1
2
3
1.Opisuje zależność pomiędzy programem a Ek
2.Czy wszystkie Ek zostały zrealizowane, które całkowicie ,
które częściowo ?
3.Jaki jest wkład modułów w Ek określone dla programu
studiów?
4.Czy istnieje równowaga pomiędzy modułami w
określaniu Ek ?
Pytania kontrolne oceniające prawidłowośd
określenia Ek
1.Czy użyto czasownika w stronie czynnej do określenia
Ek
2.Czy uniknięto używania czasowników „znad wiedzied,
zaznajomid” – niemierzalnych
3.Czy Ek obejmują wszystkie poziomy piramidy Blooma
4.Czy Ek są mierzalne lub poddają się ścisłemu
określeniu
5.Czy Ek są zgodnie z celem programu \ modułu i jego
tematyką
Podsumowanie
1.KRK dają tylko szansę na unowocześnienie
programu i oparcie kształcenia o jego efekty
2.Najważniejszy problem: -zmiana mentalności
pracowników i wyrobienie przekonania o
celowości wprowadzenia KRK
3.Potrzebne kontakty w ramach struktur
poziomych – konferencje prorektorów dziekanów,
prodziekanów , katedr jednoimiennych
Literatura
Brenner E., Niehs J. 2008. Curricula Development based on Learning Outcomes – An Austrian
Case. In: Implementing Competence Orientation and Learning Outcomes in Higher Education.Ed.
E. Canon and others.
CEDEFOP 2008.Validation of non-formal and informal learning in Europe. A snapshot
2007.Luxembourg: Office for Official Publications of the European Communities,
Kennedy D., Hyland A., Ryan N. 2007 Writing and Using Learning Outcomes. A Practical Guide. .
Próchnicka M. 2010. Warsztaty: Jak budowad program (curriculum) na bazie efektów uczenia
się / deskryptorów KRK / deskryptorów obszarów? Jak budowad program zajęd (sylabus)
na bazie efektów uczenia się / deskryptorów / macierzy efektów uczenia się dla uczelni /
absolwenta?
Dziękuję
za uwagę
Literatura
Kennedy D., Hyland A., Ryan N. Writing and Using Learning Outcomes. A Practical
Guide. 2007.
Próchnicka M. Warsztaty: Jak budować program (curriculum) na bazie efektów uczenia
się / deskryptorów KRK / deskryptorów obszarów? Jak budować program zajęć (sylabus)
na bazie efektów uczenia się / deskryptorów / macierzy efektów uczenia się dla uczelni /
absolwenta?