Projekt programu - Integrated Engineering

Transkrypt

Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej
w Warszawie
PROGRAM WYCINKI DRZEW I KRZEWÓW
NA OBSZARACH SZCZEGÓLNEGO ZAGROŻENIA POWODZIĄ DLA RZGW WARSZAWA
WRAZ ZE STRATEGICZNĄ OCENĄ ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO
DOTYCZĄCĄ ZAPLANOWANYCH W TYM PROGRAMIE DZIAŁAŃ
ETAP II
PRZYGOTOWANIE PROJEKTU "PROGRAMU..."
RASZYN, MAJ 2014 r.
WYKONAWCA
INTEGRATED ENGINEERING SP. Z O.O.
ul. Farbiarska 7A
02-862 Warszawa
NA OBSZARACH SZCZEGÓLNEGO ZAGROŻENIA POWODZIĄ
DLA RZGW WARSZAWA
Przygotowanie projektu "Programu..."
Harmonogram
„Program wycinki drzew i krzewów na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią
dla RZGW Warszawa wraz ze strategiczną oceną oddziaływania na środowisko
dotyczącą zaplanowanych w tym programie działań.”
Prace w 2013 ETAP I
1
Podanie do publicznej wiadomości informacji o przystąpieniu do opracowywania projektu dokumentu i o jego
przedmiocie
2
Wstępne wytypowanie obszarów roślinności do usunięcia lub pozostawienia, bądź do nowych nasadzeń,
mające na celu minimalizację zagrożenia i ograniczenie ryzyka powodziowego
3
Przeprowadzenie w terenie inwentaryzacji przyrodniczej uwzględniającej aspekt przepustowości koryta
i doliny rzeki opracowanie charakterystyk hydraulicznych roślinności dla celów analizy hydraulicznej dla
potrzeb opracowania dokumentu
4
Ocena zdolności przepustowej terenów zalewowych
5
Opracowanie szczegółowych kryteriów dla wskazania miejsc wymagających usunięcia roślinności
6
Wytypowanie obszarów drzew i krzewów przeznaczonych do usunięcia z obszaru szczególnego zagrożenia
powodzią rzeki Wisły oraz nasadzeń dla zagwarantowania właściwych warunków przepływu wód
powodziowych wraz z opisem i uzasadnieniem prognozowanego wpływu realizacji działań na warunki
hydrodynamiczne dla 4 wariantów
7
Opracowanie planu konsultacji społecznych
8
Stworzenie bazy danych (GIS) zawierającej dane wektorowe, rastrowe oraz opisowe, a w szczególności dane
zebrane oraz wytworzone w ramach zadania
9
Przeprowadzenie w terenie inwentaryzacji siedlisk przyrodniczych i stanowisk rozrodczych gatunków do
opracowywanej prognozy oddziaływania na środowisko
10
Wykonanie operatów dendrologicznych dla I odcinka Wisły
Prace w 2014 ETAP II
11
Opracowanie map do projektu "Programu…"
12
Przygotowanie projektu „Programu...”
13 Przeprowadzenie w terenie inwentaryzacji szlaków migracyjnych do opracowywanej prognozy oddziaływania
na środowisko
14
Sporządzenie prognozy oddziaływania na środowisko
15
Przygotowanie materiałów do konsultacji społecznych
16
Podsumowanie przeprowadzonych konsultacji społecznych
17
Wykonanie operatów dendrologicznych dla II i III odcinka Wisły
18 Przygotowanie „Programu...” z uwzględnieniem uwag, wniosków i ustaleń zawartych w prognozie
oddziaływania na środowisko; wraz z podsumowaniem
19
Opracowanie syntezy całości pracy
Integrated Engineering Sp. z o. o.
1
DLA RZGW WARSZAWA
AUTORZY OPRACOWANIA
Imię i nazwisko
Podpis
mgr inż. Barbara Cabala - Plucińska
uprawniony hydrolog nr 04/2004
mgr inż. Tomasz Darski
mgr Joanna Nowocień
mgr inż. Jacek Opolski
mgr inż. Renata Supryk
2
DLA RZGW WARSZAWA
SPIS TREŚCI
1.
2.
3.
4.
WPROWADZENIE ............................................................................................................... 12
CEL I ZAKRES PROJEKTU PROGRAMU ................................................................................ 12
PRZEBIEG PRAC NAD PROJEKTEM PROGRAMU ................................................................... 13
CHARAKTERYSTYKA OBSZARU OBJĘTEGO PROGRAMEM ................................................... 13
4.1.
POŁOŻENIE I WŁASNOŚĆ ............................................................................................ 13
4.2.
POKRYCIE I UŻYTKOWANIE TERENU .......................................................................... 16
4.3.
INWENTARYZACJA PRZYRODNICZA UWZGLĘDNIAJĄCA ASPEKT PRZEPUSTOWOŚCI
KORYTA I DOLINY RZEKI ........................................................................................................ 17
4.4.
INWENTARYZACJA PRZYRODNICZA SIEDLISK PRZYRODNICZYCH I STANOWISK
ROZRODCZYCH ...................................................................................................................... 19
4.4.1.
SZATA ROŚLINNA, BIOTA GRZYBÓW I SIEDLISKA PRZYRODNICZE ...................... 22
4.4.2.
FAUNA............................................................................................................... 27
4.5.
FORMY OCHRONY PRZYRODY .................................................................................... 32
4.6.
HYDROGRAFIA I HYDROLOGIA................................................................................... 36
4.6.1.
HYDROGRAFIA .................................................................................................. 36
4.6.2.
HYDROLOGIA .................................................................................................... 40
4.7.
ZABUDOWA HYDROTECHNICZNA ............................................................................... 42
4.8.
CHARAKTERYSTYKA OBWAŁOWAŃ ........................................................................... 44
4.8.1.
ANALIZA ROZSTAWU WAŁÓW............................................................................ 48
4.9.
MIEJSCA POTENCJALNIE ZATOROGENNE .................................................................... 48
5. MODEL HYDRAULICZNY .................................................................................................... 52
5.1.
OCENA ZDOLNOŚCI PRZEPUSTOWEJ TERENÓW ZALEWOWYCH ................................... 55
6. DZIAŁANIA PROWADZĄCE DO UFORMOWANIA I UTRZYMANIA ZABUDOWY BIOLOGICZNEJ
NA OBSZARACH SZCZEGÓLNEGO ZAGROŻENIA POWODZIĄ ......................................................... 61
7. KRYTERIA DLA WSKAZANIA MIEJSC WYMAGAJĄCYCH USUNIĘCIA ROŚLINNOŚCI ............... 62
7.1.
PRZEPUSTOWOŚĆ I SZEROKOŚĆ MIĘDZYWALA WISŁY ............................................... 63
7.2.
STAN TECHNICZNY I WYSOKOŚĆ OBWAŁOWAŃ ......................................................... 63
7.3.
RODZAJ ROŚLINNOŚCI I JEJ USYTUOWANIE W MIĘDZYWALU ...................................... 64
7.4.
MIEJSCA POTENCJALNIE ZATOROGENNE .................................................................... 66
7.5.
LOKALIZACJA I TYP OBSZARÓW CHRONIONYCH ........................................................ 66
7.6.
LOKALIZACJA MIEJSCOWOŚCI.................................................................................... 67
7.7.
LOKALIZACJA MOSTÓW ............................................................................................. 68
7.8.
STAN WŁASNOŚCI GRUNTÓW ..................................................................................... 68
8. ROZPATRYWANE WARIANTY WYCINKI .............................................................................. 68
8.1.
WARIANT 0a.............................................................................................................. 69
8.2.
WARIANT 0b ............................................................................................................. 70
8.3.
WARIANT Ia .............................................................................................................. 70
8.4.
WARIANT Ib .............................................................................................................. 70
8.5.
WARIANTY II, IIa, IIb, IIc ......................................................................................... 70
8.6.
WARIANT III ............................................................................................................. 79
9. PROJEKT PROGRAMU WYCINKI DRZEW I KRZEWÓW NA OBSZARACH SZCZEGÓLNEGO
ZAGROŻENIA POWODZIĄ DLA RZGW WARSZAWA - CHARAKTERYSTYKA MIEJSC
PROPONOWANYCH DO WYCINKI ................................................................................................. 80
10.
TERENY WSKAZANE DO NASADZEŃ ............................................................................. 180
11.
WYNIKI OBLICZEŃ MODELOWYCH ............................................................................... 193
11.1. WYNIKI DLA WARIANTU III - PROPONOWANEGO ..................................................... 193
12.
SPOSÓB I TERMINY PROWADZENIA WYCINEK I NASADZEŃ ........................................... 215
3
13.
DLA RZGW WARSZAWA
UTRZYMANIE ODPOWIEDNIEGO STANU ZAGOSPODAROWANIA TERENU W PRZYSZŁOŚCI
216
OSZACOWANIE KOSZTÓW WYCINEK, UTRZYMANIA I NASADZEŃ ................................. 228
SPECYFIKA UWARUNKOWAŃ PRAWNYCH ZWIĄZANYCH Z USUWANIEM ROŚLINNOŚCI I
NASADZENIAMI ........................................................................................................................ 231
15.1. ZAPISY USTAWY PRAWO WODNE ............................................................................. 231
15.2. ZAPISY USTAWY O OCHRONIE PRZYRODY ................................................................ 233
15.3. UWARUNKOWANIA PRAWNE - PODSUMOWANIE ....................................................... 236
16.
WNIOSKI KOŃCOWE .................................................................................................... 237
17.
MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE .............................................................................................. 241
14.
15.
4
DLA RZGW WARSZAWA
SPIS TABEL
Tabela 1. Zestawienie obszarów administracyjnych objętych zasięgiem opracowania. .......... 14
Tabela 2.
Zestawienie typów siedlisk przyrodniczych na wytypowanych obszarach do
usunięcia roślinności ................................................................................................................ 23
Tabela 3.
Zestawienie zinwentaryzowanych gatunków flory naczyniowej w obrębie
obszarów wytypowanych do wycinki ...................................................................................... 27
Tabela 4. Zestawienie lęgowych gatunków ptaków z podaniem kategorii lęgowości ............. 28
Tabela 5. Wyniki inwentaryzacji ssaków z Załącznika II Dyrektywy Siedliskowej ............... 31
Tabela 6. Podział hydrograficzny odcinka Wisły objętego opracowaniem ............................. 38
Tabela 7. Zestawienie czynnych wodowskazów zlokalizowanych na odcinku Wisły ........... 40
Tabela 8. Przepływy maksymalne o określonym prawdopodobieństwie wystąpienia ........... 41
Tabela 9. Przepływy maksymalne o określonym prawdopodobieństwie wystąpienia ........... 42
Tabela 10. Zestawienie mostów na rozpatrywanym odcinku Wisły ....................................... 43
Tabela 11. Zestawienie wałów wzdłuż analizowanego odcinka Wisły wraz z podstawową
charakterystyką. ........................................................................................................................ 45
Tabela 12. Wykaz miejsc potencjalnie zatorogennych ............................................................ 50
Tabela 13.
Przepływy maksymalne o określonym prawdopodobieństwie wystąpienia
zastosowane w modelu hydraulicznym Wisły ......................................................................... 53
Tabela 14. Wartości współczynników szorstkości n Manninga zastosowane w modelu ........ 54
Tabela 15. Przepustowość międzywala Wisły ......................................................................... 56
Tabela 16. Wykaz wstępnie wytypowanych obszarów roślinności do usunięcia (wg wariantu
II) .............................................................................................................................................. 72
Tabela 17. Zestawienie miejsc proponowanych do wycinki w wariantach II, IIa, IIb i IIc ..... 77
Tabela 18. Zestawienie miejsc proponowanych do wycinki w wariancie III .......................... 81
Tabela 19. Zestawienie działek ewidencyjnych w miejscach proponowanych do wycinki,
obszar I ..................................................................................................................................... 84
Tabela 20. Zestawienie kryteriów wyboru miejsc do wycinki na obszarze I........................... 86
obszar II .................................................................................................................................... 91
Tabela 22. Zestawienie kryteriów wyboru miejsc do wycinki na obszarze II ......................... 93
obszar III .................................................................................................................................. 98
Tabela 24. Zestawienie kryteriów wyboru miejsc do wycinki na obszarze III ...................... 101
obszar IV ................................................................................................................................ 106
Tabela 26. Zestawienie kryteriów wyboru miejsc do wycinki na obszarze IV ...................... 108
obszar V.................................................................................................................................. 113
Tabela 28. Zestawienie kryteriów wyboru miejsc do wycinki na obszarze V ....................... 115
obszar VI ................................................................................................................................ 119
Tabela 30. Zestawienie kryteriów wyboru miejsc do wycinki na obszarze VI ...................... 123
obszar VII ............................................................................................................................... 128
Tabela 32. Zestawienie kryteriów wyboru miejsc do wycinki na obszarze VII .................... 132
obszar VIII.............................................................................................................................. 136
Tabela 34. Zestawienie kryteriów wyboru miejsc do wycinki na obszarze VIII ................... 139
5
DLA RZGW WARSZAWA
obszar IX ................................................................................................................................ 144
Tabela 36. Zestawienie kryteriów wyboru miejsc do wycinki na obszarze IX ...................... 148
obszar X.................................................................................................................................. 153
Tabela 38. Zestawienie kryteriów wyboru miejsc do wycinki na obszarze X ....................... 160
obszar XI ................................................................................................................................ 165
Tabela 40. Zestawienie kryteriów wyboru miejsc do wycinki na obszarze XI ...................... 169
obszar XII ............................................................................................................................... 173
Tabela 42. Zestawienie kryteriów wyboru miejsc do wycinki na obszarze XII .................... 176
Tabela 43.
Zestawienie wyników modelowania dla obszarów wyznaczonych
w wariancie III. ...................................................................................................................... 194
Tabela 44.
Wykaz obszarów do utrzymania poza wytypowanymi do wycinki terenami 218
Tabela 45.
Harmonogram prowadzenia wycinek i utrzymania wytypowanych obszarów w
latach 2015-2021 Wariant I. ................................................................................................... 220
Tabela 46.
latach 2015-2021 Wariant II................................................................................................... 222
Tabela 47.
latach 2015-2021 Wariant III. ................................................................................................ 224
Tabela 48.
Harmonogram utrzymania wytypowanych obszarów – wykaszanie co roku. 226
Tabela 49.
Harmonogram prowadzenia nasadzeń na wytypowanych obszarach w latach
2018-2021.
........................................................................................................................ 228
Tabela 50.
Jednostkowe koszty prac na 1 ha powierzchni. .............................................. 229
Tabela 51.
Sumaryczne koszty wycinki dla 3 wariantów. ............................................... 229
Tabela 52.
Sumaryczne koszty utrzymania terenów. ....................................................... 229
Tabela 53.
Sumaryczne koszty utrzymania terenów z koszeniem co roku. ..................... 230
Tabela 54.
Sumaryczne koszty nasadzeń ......................................................................... 230
Tabela 55.
Zestawienie zastosowania poszczególnych wariantów w odniesieniu do całego
odcinka Wisły objętego opracowaniem ................................................................................. 237
Tabela 56.
Porównanie możliwych do osiągnięcia obniżeń zwierciadła wody dla
wariantów proponowanych wycinek ...................................................................................... 238
Tabela 57.
Porównania wyników modelowania dla obszarów proponowanych w projekcie
(stan obecny* ze stanem dalszego wzrostu roślinności). ....................................................... 239
6
DLA RZGW WARSZAWA
SPIS RYSUNKÓW
Rysunek 1.
Rysunek 2.
Rysunek 3.
Rysunek 4.
Rysunek 5.
Rysunek 6.
Rysunek 7.
Rysunek 8.
Rysunek 9.
Rysunek 10.
Rysunek 11.
Rysunek 12.
Rysunek 13.
Rysunek 14.
Rysunek 15.
Rysunek 16.
Rysunek 17.
Rysunek 18.
Rysunek 19.
Rysunek 20.
Rysunek 21.
Rysunek 22.
Rysunek 23.
Rysunek 24.
Rysunek 25.
Procentowy udział poszczególnych rodzajów roślinności porastającej teren
międzywala Wisły/bądź, w przypadku braku wału, obszaru zalewowego ....... 19
Miejsca proponowane do wycinki na obszarze I. ............................................. 83
Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar I 1a .............. 84
Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar I 1b i I 1c ..... 85
Profil przepustowości międzywala na odcinku oddziaływania proponowanych
w wariancie III wycinek dla obszaru I. ............................................................. 87
Profile podłużne zwierciadeł wody powodziowej odpowiadającej przepływowi
Qmax10% na odcinku oddziaływania proponowanych w wariancie III wycinek
dla obszaru I. ..................................................................................................... 88
dla obszaru I. ..................................................................................................... 89
Miejsca proponowane do wycinki na obszarze II. ............................................ 90
Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar II 2 ............... 91
Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar II 3, II 4 ....... 92
w wariancie III wycinek dla obszaru II. ........................................................... 94
dla obszaru II. ................................................................................................... 95
dla obszaru II. ................................................................................................... 96
Miejsca proponowane do wycinki na obszarze III. .......................................... 97
Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar III 5-8 .......... 98
Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar III 9-11 ........ 99
Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar III 12 ......... 100
w wariancie III wycinek dla obszaru III. ........................................................ 102
dla obszaru III. ................................................................................................ 103
dla obszaru III. ................................................................................................ 104
Miejsca proponowane do wycinki na obszarze IV. ........................................ 105
Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar IV 13 ......... 106
Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar IV 14a, IV 14b
.................................................................................................................... 107
w wariancie III wycinek dla obszaru IV. ........................................................ 109
dla obszaru IV. ................................................................................................ 110
7
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 26. Profile podłużne zwierciadeł wody powodziowej odpowiadającej przepływowi
dla obszaru IV. ................................................................................................ 111
Rysunek 27. Miejsca proponowane do wycinki na obszarze V. ......................................... 112
Rysunek 28. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar V 14c ......... 113
Rysunek 29. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar V 14d ......... 114
Rysunek 30. Profil przepustowości międzywala na odcinku oddziaływania proponowanych
w wariancie III wycinek dla obszaru V. ......................................................... 116
dla obszaru V. ................................................................................................. 117
dla obszaru V. ................................................................................................. 118
Rysunek 33. Miejsca proponowane do wycinki na obszarze VI. ........................................ 119
Rysunek 34. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar VI 15-16 .... 120
Rysunek 35. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar VI 16a, VI 16b
.................................................................................................................... 121
Rysunek 36. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar VI 16c, VI 16d
.................................................................................................................... 122
w wariancie III wycinek dla obszaru VI. ........................................................ 124
dla obszaru VI. ................................................................................................ 125
dla obszaru VI. ................................................................................................ 126
Rysunek 40. Miejsca proponowane do wycinki na obszarze VII. ....................................... 127
Rysunek 41. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar VII 16e ...... 129
Rysunek 42. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar VII 17-18.........
.................................................................................................................... 130
Rysunek 43. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar VII 19 ........ 131
w wariancie III wycinek dla obszaru VII. ...................................................... 133
dla obszaru VII. .............................................................................................. 134
dla obszaru VII. .............................................................................................. 135
Rysunek 47. Miejsca proponowane do wycinki na obszarze VIII. ..................................... 136
Rysunek 48. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar VIII 20....... 137
Rysunek 49. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar VIII 21-23 .......
.................................................................................................................... 138
w wariancie III wycinek dla obszaru VIII. ..................................................... 140
8
DLA RZGW WARSZAWA
dla obszaru VIII. ............................................................................................. 141
dla obszaru VIII .............................................................................................. 142
Rysunek 53. Miejsca proponowane do wycinki na obszarze IX. ........................................ 143
Rysunek 54. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar IX 26-27 .... 145
Rysunek 55. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar IX 28-30 .... 146
Rysunek 56. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar IX 31 ......... 147
w wariancie III wycinek dla obszaru IX. ........................................................ 149
dla obszaru IX. ................................................................................................ 150
dla obszaru IX. ................................................................................................ 151
Rysunek 60. Miejsca proponowane do wycinki na obszarze X. ......................................... 152
Rysunek 61. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar X 32 ........... 154
Rysunek 63. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar X 34-35 ..... 157
Rysunek 65. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar X 37-38 ..... 159
w wariancie III wycinek dla obszaru X. ......................................................... 161
dla obszaru X. ................................................................................................. 162
dla obszaru X. ................................................................................................. 163
Rysunek 69. Miejsca proponowane do wycinki na obszarze XI. ........................................ 164
Rysunek 70. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar XI 39-40 .... 167
Rysunek 71. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar XI 41-42 .... 168
w wariancie III wycinek dla obszaru XI. ........................................................ 170
dla obszaru XI. ................................................................................................ 171
dla obszaru XI. ................................................................................................ 172
Rysunek 75. Miejsca proponowane do wycinki na obszarze XII. ....................................... 173
Rysunek 76. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar XII 43-44... 174
Rysunek 77. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar XII 45 ........ 175
Rysunek 78. Profil przepustowości międzywala na odcinku oddziaływania
proponowanych w wariancie III wycinek dla obszaru XII. ............................ 177
9
DLA RZGW WARSZAWA
dla obszaru XII. .............................................................................................. 178
dla obszaru XII. .............................................................................................. 179
Rysunek 81. Miejsca proponowane do nasadzeń – obszar I. .............................................. 182
Rysunek 82. Miejsca proponowanych nasadzeń, działki ewidencyjne, obszar I ................ 183
Rysunek 83. Profile podłużne zwierciadeł wody Qmax10% wraz z różnicą między
poziomami zwierciadeł przed i po dokonaniu nasadzeń – odcinek
oddziaływania obszaru nr I. ............................................................................ 184
Rysunek 84. Profile podłużne przepustowości międzywala dla wariantu przed i po
dokonaniu nasadzeń - odcinek oddziaływania obszaru nr I. .......................... 184
Rysunek 85. Miejsca proponowane do nasadzeń – obszar II. ............................................. 185
Rysunek 86. Miejsca proponowanych nasadzeń, działki ewidencyjne, obszar II ............... 186
oddziaływania obszaru nr II............................................................................ 187
dokonaniu nasadzeń - odcinek oddziaływania obszaru nr II. ......................... 187
Rysunek 89. Miejsca proponowane do nasadzeń – obszar III. ............................................ 188
Rysunek 90. Miejsca proponowanych nasadzeń, działki ewidencyjne, obszar III .............. 189
oddziaływania obszaru nr III. ......................................................................... 190
dokonaniu nasadzeń - odcinek oddziaływania obszaru nr III. ........................ 190
Rysunek 93. Miejsca proponowane do nasadzeń – obszar IV............................................. 191
Rysunek 94. Miejsca proponowanych nasadzeń, działki ewidencyjne, obszar IV ............. 191
oddziaływania obszaru nr IV. ......................................................................... 192
dokonaniu nasadzeń - odcinek oddziaływania obszaru nr IV. ....................... 192
Rysunek 97. Profil podłużny zwierciadeł wody powodziowej odpowiadającej przepływowi
Qmax10% dla wariantu III – odc. puławski od km 335 do km 375 .............. 196
Qmax10% dla wariantu III – odc. warszawski od km 455 do km 505 ......... 199
Qmax10% dla wariantu III – odc. warszawski od km 505 do km 550 .......... 200
Qmax10% dla wariantu III – odc. płocki od km 550 do km 585 .................. 201
Qmax10% dla wariantu III – odc. płocki od km 585 do km 625 .................. 202
10
DLA RZGW WARSZAWA
Qmax1% dla wariantu III – odc. puławski od km 295 do km 335 ................ 203
Qmax1% dla wariantu III – odc. warszawski od km 455 do km 505 ............ 207
Qmax1% dla wariantu III – odc. warszawski od km 505 do km 550 ............ 208
Qmax1% dla wariantu III – odc. płocki od km 550 do km 585 .................... 209
Qmax1% dla wariantu III – odc. płocki od km 585 do km 625 .................... 210
Rysunek 112. Profil podłużny przepustowości międzywala dla wariantu III – odc. puławski
od km 295 do km 375 ..................................................................................... 211
Rysunek 113. Profil podłużny przepustowości międzywala dla wariantu III – odc. puławski
od km 375 do km 455 ..................................................................................... 212
Rysunek 114. Profil podłużny przepustowości międzywala dla wariantu III – odc. warszawski
od km 455 do km 550 ..................................................................................... 213
Rysunek 115. Profil podłużny przepustowości międzywala dla wariantu III – odc. płocki od
km 550 do km 625 .......................................................................................... 214
SPIS ZAŁĄCZNIKÓW
Załącznik 1 - Słownik pojęć i skrótów wykorzystywanych w Programie
Załącznik 2 - Tabelaryczny profil podłużny analizowanego odcinka Wisły
Załącznik 3 - Mapy do projektu „Programu...” (pkt 11 harmonogramu prac)
11
DLA RZGW WARSZAWA
1. WPROWADZENIE
Niniejsze opracowanie stanowi zakończenie I etapu prac w ramach zadania pn.
„Program wycinki drzew i krzewów na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią dla
RZGW Warszawa wraz ze strategiczną oceną oddziaływania na środowisko dotyczącą
zaplanowanych w tym programie działań.”
Podstawą formalną sporządzenia opracowania jest umowa nr 271/NC-U/13 zawarta
w dniu 17 kwietnia 2013 r. między Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej
w Warszawie, z siedzibą przy ul. Zarzecze 13B, 03-194 Warszawa, a firmą Integrated
Engineering Sp. z o. o., ul. Farbiarska 7A, 02-862 Warszawa.
Niniejsze opracowanie jest projektem „Programu wycinki drzew i krzewów na
obszarach szczególnego zagrożenia powodzią dla RZGW Warszawa.” Projekt podsumowuje
i przedstawia wszystkie działania i opracowania przeprowadzone w I Etapie. Załącznikiem do
projektu „Programu...” są mapy odcinka Wisły z zaznaczonymi obszarami do wycinki i do
nasadzeń, stanowiące 11 punkt harmonogramu prac.
Zgodnie z ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach
oddziaływania na środowisko (Dz. U. 199 poz. 1227 ze zm.) niniejszy Program, wraz ze
sporządzoną dla niego prognozą oddziaływania na środowisko, zostanie poddany
strategicznej ocenie oddziaływania na środowisko.
2. CEL I ZAKRES
PROJEKTU PROGRAMU
Celem projektu „Programu wycinki drzew i krzewów...” jest stworzenie wytycznych
do utrzymania właściwych warunków przepływu wód powodziowych na odcinku rzeki Wisły
znajdującym się w administracji RZGW w Warszawie (od km 295+200 do km 625+000 wg
szlaku żeglownego). W projekcie „Programu…” zostaną wskazane działania mające na celu
uformowanie i utrzymanie właściwego stanu zabudowy biologicznej na obszarach
szczególnego zagrożenia powodzią. Zostanie także określony optymalny zasięg obszarów
porostu roślinności przewidzianej do usunięcia z koryta wielkiej wody dla zapewnienia
bezpiecznego przepuszczania wezbrań powodziowych oraz zostaną zaplanowane działania
mające na celu zmniejszenie zagrożenia powodziowego. Dla zaplanowanych w tym
opracowaniu
działań
zostanie
sporządzony
komplet
operatów
dendrologicznych.
12
DLA RZGW WARSZAWA
Opracowanie zostanie poddane strategicznej ocenie oddziaływania na środowisko,
konsultacjom społecznym, zostanie też zaopiniowane przez Głównego Dyrektora Ochrony
Środowiska. W efekcie powstanie ostateczny „Program wycinki drzew i krzewów na
obszarach szczególnego zagrożenia powodzią dla RZGW Warszawa.”
3. PRZEBIEG PRAC NAD PROJEKTEM PROGRAMU
Podczas prac nad przygotowaniem projektu Programu:

dokonano analizy obecnego pokrycia międzywala roślinnością, stanu użytkowania
terenu,

przeprowadzono inwentaryzację przyrodniczą uwzględniającą aspekt przepustowości
doliny rzeki,

przeanalizowano hydrologię i hydrografię rozpatrywanego odcinka Wisły,

zebrano informacje dotyczące wałów przeciwpowodziowych – ich stanu technicznego,
wysokości i rozstawu,

zgromadzono informacje dotyczące miejsc zatorogennych,

wstępnie wytypowano obszary do wycinki i nasadzeń,

przeprowadzono modelowanie i dokonano oceny zdolności przepustowej międzywala,

opracowano możliwe warianty przeprowadzenia wycinki,

opracowano kryteria wyboru miejsc do wycinki i nasadzeń,

przeprowadzono inwentaryzację przyrodniczą siedlisk na analizowanym terenie
odcinka Wisły,

dokonano wyboru wariantu projektu Programu wycinki drzew i krzewów oraz
nasadzeń, z uwzględnieniem kryteriów, wyników inwentaryzacji przyrodniczej
i modelowania.
4. CHARAKTERYSTYKA OBSZARU OBJĘTEGO PROGRAMEM
4.1. POŁOŻENIE I WŁASNOŚĆ
Na obszarze działania Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie
zlokalizowany jest środkowy odcinek Wisły, od km 295,20 do km 684,00 wg szlaku
13
DLA RZGW WARSZAWA
żeglownego. Odcinek Wisły w granicach RZGW w Warszawie obejmuje bieg rzeki od ujścia
rz. Sanny koło Annopola do miejscowości Korabniki k. Włocławka.
W dalszej części opracowania używany będzie kilometraż Wisły według szlaku
żeglownego.
Odcinek Wisły objęty programem wycinki drzew i krzewów obejmuje rzekę od km
295,20 do km 625,00, czyli od ujścia rz. Sanny koło Annopola do przekroju zlokalizowanego
tuż powyżej ujścia rz. Słupianki koło Płocka.
Administracyjnie analizowany odcinek Wisły przebiega przez teren 3 województw:
lubelskiego, świętokrzyskiego i mazowieckiego oraz przez teren 20 powiatów. Ilość gmin
przez które przepływa odcinek Wisły objęty opracowaniem wynosi 45. Zestawienie obszarów
administracyjnych objętych zasięgiem opracowania przedstawiono w tabeli 1.
Tabela 1. Zestawienie obszarów administracyjnych objętych zasięgiem opracowania.
Województwo Powiat
Świętokrzyskie Sandomierski
Opatowski
Lubelskie
Kraśnicki
Opolski
Puławski
Rycki
Mazowieckie
Lipski
Zwoleński
Kozienicki
Garwoliński
Grójecki
Piaseczyński
Gmina
Zawichost
Ożarów obszar wiejski
Tarłów
Annopol
Józefów nad Wisłą
Łaziska
Wilków
Janowiec
Puławy
Kazimierz Dolny
Dęblin
Stężyca
Solec nad Wisłą
Chotcza
Przyłęk
Gniewoszów
Sieciechów
Kozienice
Magnuszew
Maciejowice
Wilga
Warka
Góra Kalwaria
14
DLA RZGW WARSZAWA
Województwo Powiat
Otwocki
M. St. Warszawa
Warszawski
zachodni
Legionowski
Nowodworski
Płoński
Sochaczewski
Płocki
Gmina
Konstancin-Jeziorna
Sobienie-Jeziory
Karczew
Otwock
Józefów
Warszawa
Łomianki
Jabłonna
Nowy Dwór
Mazowiecki
Zakroczym
Czosnów
Leoncin
Czerwińsk nad Wisłą
Brochów
Młodzieszyn
Iłów
Wyszogród
Mała Wieś
Bodzanów
Słupno
M. Płock
Słubice
Gąbin
Koryto rzeki oraz pas gruntów położonych wzdłuż koryta o zmiennej szerokości
w większości należy do Skarbu Państwa w zarządzie RZGW w Warszawie i mają
powierzchnię ok. 27 300 ha. Pozostała część międzywala należy do różnych właścicieli
zarówno prywatnych, jak i samorządów np. gmin i ma powierzchnię ok. 9 400 ha. Wały
przeciwpowodziowe podlegają Marszałkom Województw i są administrowane przez
Wojewódzkie Zarządy Melioracji i Urządzeń Wodnych.
Usytuowanie Wisły na tle podziału administracyjnego kraju przedstawiono na mapach
w punkcie 1 opracowania pt. „Mapy do projektu „Programu...””, będącym załącznikiem nr 3
do niniejszego opracowania.
15
DLA RZGW WARSZAWA
4.2. POKRYCIE I UŻYTKOWANIE TERENU
Poniżej zamieszczono ogólny opis pokrycia i użytkowania analizowanego obszaru.
Został on sporządzony na podstawie dostępnych materiałów (spis w rozdziale 16)
i przeprowadzonej w maju 2013 r. inwentaryzacji przyrodniczej w terenie, uwzględniającej
aspekt przepustowości koryta i doliny Wisły.
Inwentaryzacja przyrodnicza siedlisk przyrodniczych oraz stanowisk rozrodczych dla
wstępnie wytypowanych obszarów do usunięcia została przedstawiona w rozdziale 4.4.
Międzywale można podzielić na obszar zajęty przez koryto rzeki, wyspy, przymuliska
i taras zalewowy, ograniczony wałami przeciwpowodziowymi lub w miejscach, gdzie ich nie
ma, skarpą wysokiego brzegu. W większości teren ten to nieużytki rolne pokryte
zakrzaczeniami i lasami łęgowymi. Niektóre z nich to dawne uprawy wikliny, których
eksploatacja w ostatnich latach została zaniedbana z uwagi na ograniczenia robót
regulacyjnych i brak zapotrzebowania na wiklinę. Jedynie część jest zagospodarowana
i wykorzystywana do celów rolniczych. Częściowo są to grunty należące do rolników
indywidualnych, a częściowo grunty RZGW dzierżawione pojedynczym użytkownikom.
W większości są to łąki i pastwiska położone wśród lasów i nieużytków rolnych.
W niektórych miejscach na wyższych tarasach zalewowych międzywala można spotkać
uprawy rolne lub sady owocowe, a w obrębie miasta także ogródki działkowe. W pobliżu
Warszawy znajdują się tereny pełniące funkcje rekreacyjne.
Istotnym elementem w międzywalu, mającym wpływ na nurt rzeki jak i geometrię
koryta wód wielkich, są budowle drogowe, mostowe i regulacyjne, a także urządzenia do
poboru wody lub zrzutu ścieków.
Głównym typem roślinności naturalnej w międzywalu jest zbiorowisko łęgu topolowo
- wierzbowego. Naturalnie jest to zbiorowisko zwartego lasu o wysokości 15-25 m,
występujące na piaszczystych madach rzecznych w zasięgu corocznych wylewów, czyli
teoretycznie w całym międzywalu. Obecnie pozostały tylko niewielkie, umiarkowanie liczne
płaty, najczęściej z silnie rozluźnionym drzewostanem lub szpalery drzew zbiorowisk
łęgowych (wierzby, topole) u podnóża wału. Nieco większe powierzchnie zajmują zarośla
łęgowe i młodociana postać łęgu wierzbowo - topolowego.
Niewielki udział łęgu w stanie typowym jest wynikiem działań prowadzonych dawniej
w międzywalu Wisły. Z powodu obaw o możliwość utrudnienia spływu lodu i tworzenia się
zatorów lodowych, bardzo niebezpiecznych dla wałów przeciwpowodziowych, na ogół
ograniczano występowanie lasów w międzywalu. Co najwyżej dopuszczano luźne
16
DLA RZGW WARSZAWA
drzewostany (bez warstw krzewów) z pastwiskiem lub niewielkie lasy na brzegach w pobliżu
wału. W ostatnich latach usuwanie roślinności drzewiastej w obrębie międzywala przebiegało
incydentalnie, jedynie w miejscach zagrożeń – głównie zatorowych, na skutek czego w wielu
miejscach, szczególnie w pobliżu nurtu rzeki pojawiły się młode drzewostany wierzbowe,
stanowiące młodociane postacie łęgu wierzbowo –topolowego.
Bardzo pospolite i zajmujące duże powierzchnie w międzywalu są wikliny nadrzeczne
– krzewiaste zbiorowisko wierzb w postaci zwartych zarośli o wysokości 2 – 4 m z bujnym
runem, występujące naturalnie i stale przy nurcie rzeki na świeżo odłożonych piaskach
rzecznych, a więc głównie w obrębie koryta rzeki; także na siedliskach wtórnych - na skutek
zniszczenia lasów czy zarastania łąk. Postać młodociana charakteryzuje się luźnymi zaroślami
(do 2 m wysokości) i słabo wykształconym runem.
Między wiklinami nadrzecznymi, a zbiorowiskami trawiastymi lokalizuje się
w szeregu sukcesyjnym zbiorowisko okazałych ziół (1 – 2 m) z dominacją nawłoci –
nadrzeczne ziołorośla nawłoci. Powstają one głównie w miejscach zniszczenia wiklin
nadrzecznych lub w procesie zarastania łąk zalewnych; spotykane są one przede wszystkim
na obszarach mniej użytkowanych rolniczo.
Kolejnym zbiorowiskiem pospolitym w międzywalu są łąki i pastwiska zalewne,
ważne także jako przedmiot gospodarczego użytkowania (kośne lub pastwiskowe). Występują
na piaszczystych madach rzecznych corocznie zalewanych, na siedliskach świeżych
i wilgotnych, często z pojedynczymi, grupowymi lub tworzącymi luźny drzewostan topolami
i wierzbami.
Charakterystyczne dla ekosystemu koryta rzecznego są pojawiające się latem na
piaszczystych łachach (przy niższych stanach wody) zbiorowiska terofitów, będących
typowymi gatunkami efemerycznymi (sezonowymi).
4.3. INWENTARYZACJA PRZYRODNICZA UWZGLĘDNIAJĄCA ASPEKT PRZEPUSTOWOŚCI
KORYTA I DOLINY RZEKI
Przeprowadzana we wstępnej fazie inwentaryzacja roślinności była wykonywana na
potrzeby budowy modelu hydraulicznego i w głównej mierze nacisk podczas niej położony
był na wpływ porastającej roślinności na przepustowość koryta i doliny Wisły.
Na potrzeby analizy hydraulicznej, roślinność porastającą teren międzywala Wisły
można podzielić, w zależności od wielkości tworzonych oporów przepływu, na następujące
rodzaje:
17
DLA RZGW WARSZAWA

trawa,

uprawy rolne/zbożowe,

zakrzaczenia i zarośla,

las,

nieużytki (pokryte roślinnością ruderalną).
W
ramach
poszczególnych
rodzajów
roślinności
wprowadzono
podział
charakteryzujący wysokość roślinności lub jej zagęszczenie. Rozróżniono trawę niską
(np. pastwiska) i trawę wysoką (np. łąki). Zakrzaczenia i zarośla rzadkie i gęste. Las - rzadki,
gęsty i bardzo gęsty.
Taki podział roślinności uwzględnia wszystkie istotne, z punktu widzenia przepływu
wody, zbiorowiska roślinne występujące w międzywalu Wisły, umożliwiając ich hydrauliczną
charakterystykę i przyporządkowanie odpowiednich współczynników szorstkości w pełnym
zakresie, od niewielkich oporów przepływu – niska trawa, poprzez roślinność tworzącą
większą przeszkodę dla płynącej wody – zakrzaczenia, aż do bardzo dużych oporów
przepływu – bardzo gęsty las.
Obszary pokryte roślinnością mogącą powodować bardzo duże opory przepływu
i stanowić istotny czynnik zatorogenny (las) stanowią 44 % spośród wszystkich
analizowanych rodzajów roślinności, przy czym udział lasów rzadkich (23 %) jest zbliżony
do łącznego udziału lasów gęstych i bardzo gęstych (21 %). Szczególnie dużą powierzchnię
zajmują lasy na odcinku Wisły poniżej Warszawy. Znaczna ich część na tym odcinku objęta
jest ochroną w postaci rezerwatów przyrody.
Obszary gdzie porastająca roślinność może stwarzać duże opory przepływu (tereny
zakrzaczone) stanowią 21 %.
Teren porośnięty roślinnością, która nie powinna być przyczyną znacznych oporów
przepływu wody (trawa, uprawy rolne, nieużytki) zajmuje 35 % całkowitej powierzchni
pokrytej
roślinnością,
przy
czym
uprawy
rolne
zidentyfikowano
głównie
na
nieobwałowanych brzegach Wisły.
Znacznie mniejszy udział roślinności powodującej niewielkie opory przepływu (35 %)
w stosunku do roślinności stwarzającej duże opory przepływu wody (65 %), wskazuje na to,
że roślinność porastająca międzywale Wisły ma istotny wpływ na jego przepustowość, a tym
samym na przejście fal wezbraniowych i poziom zwierciadła wód powodziowych.
Należy podkreślić, że zarastanie międzywala radykalnie zmienia warunki przepływu
wielkich wód. Szczególnie istotne jest wydłużenie czasu trwania fal powodziowych (czas
18
DLA RZGW WARSZAWA
trwania stanów wysokich) co powoduje, że obwałowania są dłużej narażone na kontakt
z wezbraną wodą. Często kończy się to rozmyciem wału i zalaniem obszarów chronionych.
Procentowy
udział
poszczególnych
rodzajów
roślinności
porastającej
teren
analizowanego międzywala, bądź obszaru zagrożonego zalaniem w przypadku braku wału
przedstawia rysunek 1.
Rysunek 1. Procentowy udział poszczególnych rodzajów roślinności porastającej teren
międzywala Wisły/bądź, w przypadku braku wału, obszaru zalewowego
9%
3%
17%
trawa niska
12%
trawa wysoka
uprawy rolne/zbożowe
nieużytki
zakrzaczenia i zarośla rzadkie
14%
zakrzaczenia i zarośla gęste
las rzadki
23%
las gęsty
1%
las b. gęsty
10%
11%
Lokalizacja
roślinności
zidentyfikowanej
na
potrzeby analizy hydraulicznej
przedstawiona jest w punkcie 2 załącznika nr 3 – „Opracowaniu map do projektu
„Programu...””.
4.4. INWENTARYZACJA PRZYRODNICZA SIEDLISK PRZYRODNICZYCH I STANOWISK
ROZRODCZYCH
Inwentaryzację przyrodniczą na analizowanym odcinku doliny Wisły prowadzono
na wstępnie wytypowanych do wycinki powierzchniach w międzywalu Wisły od 295,2 km
do 625,0 km jej biegu. Obszar penetracji terenowej podzielono na dwie strefy. Pierwsza
z nich określona jako bezpośredni obszar oddziaływania przyszłego przedsięwzięcia (skrót
BOO) zawiera się w granicach każdej z wyznaczonych powierzchni; zaś druga - określana
19
DLA RZGW WARSZAWA
jako pośredni obszar oddziaływania przedsięwzięcia (skrót POO), mieści się w promieniu
300 m wokół każdej z wytypowanych powierzchni do usunięcia roślinności.
Inwentaryzacją w obu strefach objęto chronione i zagrożone wyginięciem oraz rzadko
spotykane gatunki roślin, grzybów i zwierząt związanych głównie z ekosystemami lądowymi
oraz zbiorowiska roślinne – wyznaczniki tzw. siedlisk przyrodniczych. Objęto nią
w szczególności następujące elementy przyrodnicze:
 siedliska przyrodnicze i gatunki stanowiące przedmiot ochrony obszarów SOO PLH
Natura 2000 – wymienione w: Załącznikach Dyrektywy Rady 92/43/EW w sprawie
ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (zwanej dalej Dyrektywą
Siedliskową) oraz w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2010 r.
w sprawie siedlisk
przyrodniczych oraz
gatunków będących przedmiotem
zainteresowania Wspólnoty a także kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się
do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000 (Dz.U. nr 77, poz. 510);
 gatunki ptaków stanowiące przedmiot ochrony obszarów OSO PLB Natura 2000 –
wymienione w: Załącznikach do Dyrektywy Rady 2009/147/WE w sprawie ochrony
dzikiego ptactwa (tzw. Dyrektywa Ptasia); Rozporządzenie Ministra Środowiska
z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków
(Dz. U. Nr 25, poz. 133, z późn. zm.)
 gatunki roślin chronione prawem krajowym – wymienione w Rozporządzeniu
Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 w sprawie gatunków dziko występujących
roślin objętych ochroną (Dz.U. nr 168, poz. 1764). Na etapie analizy zebranego
materiału wykorzystano Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 5 stycznia
2012 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin (Dz.U. 2012 nr 0, poz. 81);
 gatunki grzybów chronione prawem krajowym – wymienione w Rozporządzeniu
Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących
grzybów objętych ochroną (Dz. U. Nr 168, poz. 1765);
 gatunki chronione prawem krajowym – wymienione w Rozporządzeniu Ministra
Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących
zwierząt objętych ochroną (Dz. U. Nr 220, poz. 2237) i aktualnie obowiązującym
Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 12 października 2011 r. w sprawie
ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. Nr 237, poz. 1419);
20
DLA RZGW WARSZAWA
 gatunki roślin umieszczone w Polskiej czerwonej księdze roślin. Paprotniki i rośliny
kwiatowe (Zarzycki i in. 2001) oraz rośliny i grzyby z Czerwonej listy roślin i grzybów
Polski (Mirek i in. 2006);
 cenne gatunki ptaków umieszczonych na krajowych i regionalnych „czerwonych
listach” gatunków;
 gatunki objęte Konwencją Berneńską o ochronie gatunków dzikiej flory i fauny
europejskiej oraz ich siedlisk (Dz.U. z 1996 r., nr 58, poz. 263).
Prace terenowe zostały tak rozplanowane, aby ich największa intensywność przypadła
na okres wiosenno-letni. Taki harmonogram pozwolił uchwycić pełną zmienność
inwentaryzowanych elementów przyrodniczych (zwłaszcza miejsca rozrodu i zróżnicowanie
gatunkowe flory i fauny), występujących na analizowanych terenach. Badania prowadzono
w okresie od maja do października 2013 r, wykorzystując głównie spływy łodzią z nurtem
rzeki, w okresach: 20-23.05, 5-8.06, 18-21.06, 10-12.07. Przeprowadzono też 2 kontrole
z lądu w dniach 10-13.05 i 30.09-2.10. Inwentaryzacje dotyczące identyfikacji szlaków
migracyjnych zwierząt oraz inwentaryzacji wczesnowiosennych gatunków grzybów
wielkoowocnikowych przeprowadzone były wiosną 2014 roku.
W
trakcie
kontroli
terenowej
identyfikowano
i
kartowano
cenne
gatunki
(z poszczególnych grup systematycznych) oraz siedliska przyrodnicze. Ponadto dla lasów
i zarośli łęgowych, stanowiących siedlisko przyrodnicze, priorytetowe dla Unii Europejskiej,
określano również stan ich zachowania w obrębie każdej powierzchni badawczej. Postąpiono
tak, ponieważ to właśnie tych zbiorowisk roślinnych (siedlisk przyrodniczych) dotyczyć będą
przyszłe działania związane z wycinką drzew i krzewów.
Inwentaryzację przyrodniczą prowadzono głównie w oparciu o powszechnie stosowaną
metodę marszrutową, zwaną także metodą: geograficzną (Kuchler 1967), topograficzną
(Gribova, Isacenko 1972), lub marszrutowo-obserwacyjną (Vysyvkin 1977). Kartowanie tą
metodą polegało na lokalizacji cennych elementów przyrodniczych i płatów siedlisk
przyrodniczych w stosunku do nieruchomych obiektów terenowych, odwzorowanych
na mapach topograficznych. W badaniach terenowych używano podkładu kartograficznego
wykonanego w oparciu o mapy topograficzne w skali 1:10 000. W trakcie prac terenowych
wspomagano się również odbiornikami GPS.
Prace kameralne objęły stworzenie bazy GIS opartej na programie ArcMap, w której
znajdują się wszystkie informacje o cennych gatunkach i siedliskach pozyskane w terenie.
21
DLA RZGW WARSZAWA
Program posłużył też do wyliczenia powierzchni poszczególnych płatów siedlisk
przyrodniczych oraz wykonania map prezentujących wyniki inwentaryzacji.
4.4.1. SZATA ROŚLINNA, BIOTA GRZYBÓW I SIEDLISKA PRZYRODNICZE
4.4.1.1. SIEDLISKA PRZYRODNICZE
Na analizowanych powierzchniach terenu stwierdzono występowanie kilku zbiorowisk
roślinnych,
stanowiących
fitocenozy
wskaźnikowe
dla
3
siedlisk
przyrodniczych
z Załącznika 1 Dyrektywy Siedliskowej. Są to następujące zespoły roślinne: Salicetum
triandro-viminalis, Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Fraxino-Alnetum (wskaźniki
priorytetowego siedliska przyrodniczego łęgów - kod 91E0), Cuscuto-Calystegietum sepium,
Urtico-Calystegietum sepium, Senecionetum fluviatilis, Calystegio-Eupatorietum, CalystegioEpilobietum hirsuti (wskaźniki siedliska ziołorośli nadrzecznych - kod 6430) oraz Polygono
brittingeri-Chenopodietum rubri, Xanthio riparii-Chenopodietum, Catabroso-Polygonetum
hydropiperis, Chenopodietum glauco-rubri (wskaźniki siedliska zalewanych mulistych
brzegów rzek – kod 3270). Spośród 3 wyróżnionych typów siedlisk przyrodniczych, niemal
cały areał w obrębie powierzchni wytypowanych do usunięcia drzew i krzewów, zajmuje
priorytetowy dla Unii Europejskiej typ siedliska o nazwie „Łęgi wierzbowe, topolowe,
olszowe i jesionowe (Salicetum albae, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae,
olsy źródliskowe) - kod
91E0”. Pozostałe dwa spotykane typy siedlisk przyrodniczych
to jest: siedlisko ziołorośli nadrzecznych (kod 6430) oraz siedlisko zalewanych mulistych
brzegów rzek (kod 3270), nie są zaliczane do siedlisk priorytetowych dla Wspólnoty
Europejskiej. Siedliska te zajmują niewielką powierzchnię w obrębie płatów siedlisk
łęgowych lub są zlokalizowane na ich obrzeżach. Zarośla i zadrzewienia nadrzeczne tworzą
często skomplikowana mozaikę przenikających się płatów roślinnych, stanowiących
różnorodne postacie regeneracyjno-degeneracjne lasów łęgowych. Prezentacja kartograficzna
tej skomplikowanej mozaiki, nie jest możliwa w przyjętej skali 1:10 000. Należy podkreślić
jednak, że zastosowana generalizacja jest całkowicie wystarczająca dla potrzeb przyszłej
strategicznej prognozy oddziaływania projektowanego programu wycinki drzew i krzewów na
obszarach szczególnego zagrożenia powodzią. Ponadto w wyniku planowanych działań
związanych z wycinką drzew i krzewów, istotne zmiany w strukturze siedlisk przyrodniczych
dotyczyć będą wyłącznie siedliska łęgów nadrzecznych. Wpływ na pozostałe dwa siedliska
nie będzie istotny. Dlatego w obrębie wszystkich wytypowanych do wycinki powierzchni,
22
DLA RZGW WARSZAWA
tylko siedlisko łęgów nadrzecznych oceniono pod względem jego aktualnego stanu
zachowania, według przyjętej 6 stopniowej skali. Jest to cecha najlepiej charakteryzująca
strukturę roślinną inwentaryzowanych powierzchni, pozwalająca ocenić skutki przyszłych
działań związanych z projektowanymi zamierzeniami.
Zestawienie typów siedlisk przyrodniczych na wytypowanych obszarach
do usunięcia roślinności
Tabela 2.
Numer
inwentaryzowanego
obszaru
Numer
ostatecznie
wytypowanego
obszaru
Powierzchnia
obszaru
inwentaryzowanego
Struktura
roślinności
*
Główne
siedlisko
przyrodnicze
**
Pozostałe
siedliska
przyrodnicze
***
Stan
zachowania
siedliska
głównego
****
[ha]
1
7,11
Zk
91E0
6430
C
2
10,05
Zd
91E0
6430
B
3
3,79
Zk
91E0
6430
C
4
15,29
Zd (W)
Zk (E)
91E0
6430, 3270
B
5
12,38
Zk
91E0
6430, 3270
C
6
8,41
Zd
91E0
6430
B
7
11,83
Zd
91E0
6430
B
Uwagi
rez. Kępa Antonińska
8
45
8,40
Zd
91E0
6430, 3270
B (E) / C
(W)
9
44
6,20
Zk
91E0
6430
C
10
43
4,51
Zd
91E0
6430
C
11
9,55
Zd
91E0
6430, 3270
B
12
3,33
Zd
91E0
6430
B
13
5,44
Zd
91E0
6430
B
14
2,49
Zd
91E0
6430
B/C
15
5,50
Zd
91E0
6430
B/C
16
3,39
Zd
91E0
6430
C/B
17
7,96
Zd
91E0
6430, 3270
B
rez. Kępy Kazuńskie
18
2,08
Zk
91E0
6430, 3270
C
19
42
11,76
Zk
91E0
6430
C
rez. Ławice Kiełpińskie
20
41
10,36
Zk
91E0
6430
B/C
21
39
20,36
Zd
91E0
6430, 3270
B
22
40 (większy)
7,90
Ls
91E0
6430, 3270
B
23
40 (mniejszy)
0,94
Zd
91E0
6430, 3270
C/B
24
2,27
Zk
91E0
6430
C/B
25
2,65
Zk
91E0
6430, 3270
C
26
1,70
Zd (E)
Zk (W)
91E0
6430, 3270
C/B
23
DLA RZGW WARSZAWA
Numer
inwentaryzowanego
obszaru
Numer
ostatecznie
wytypowanego
obszaru
Powierzchnia
obszaru
inwentaryzowanego
Struktura
roślinności
*
Główne
siedlisko
przyrodnicze
**
Pozostałe
siedliska
przyrodnicze
***
Stan
zachowania
siedliska
głównego
****
[ha]
27
37
3,30
Zd
91E0
6430
C/B
27a
37
11,22
Zd
91E0
6430
C/B
28
38
5,19
Zk
91E0
6430
C
29
36
11,08
Zk
91E0
6430
C
3,35
Zd
91E0
6430
C/B
30
31
35
7,83
Zd
91E0
6430
B
32
34
10,53
Zk
91E0
6430
C
2,79
Zd
91E0
6430
B/C
33
Uwagi
34
33
10,97
Zd
91E0
6430, 3270
C
35
33
10,78
Zd
91E0
6430, 3270
C
36
32
7,41
Zd
91E0
6430, 3270
C/B
37
31
8,13
Zd
91E0
6430
B/C
38
30
2,97
Zk
91E0
6430
C/B (N)
39
28
10,63
Zk
91E0
6430
B
40
29
3,02
Zk
91E0
6430
B/C
41
27
0,91
Zd
91E0
6430
A/B
42
26
3,24
Zd
91E0
6430
B
43
3,84
Zk
91E0
6430
C/B
44
3,49
Zd
91E0
6430
C/B
45
2,10
Zd
91E0
6430
C
46
6,91
Zd
91E0
6430, 3270
B/A
47
6,14
Zk
91E0
6430, 3270
C
48
4,17
Zk
91E0
6430, 3270
C
rez. Łachy Brzeskie
49
2,80
Zd
91E0
6430, 3270
B/C
rez. Łachy Brzeskie
50
23, 22
5,37
Zd
91E0
6430
B/C
51
21
3,00
Zd
91E0
6430, 3270
B/C
52
20
3,92
Zd
91E0
6430, 3270
B
53
20
8,97
Zd
91E0
6430
B
54
2,68
Zd
91E0
6430, 3270
A
55
12,00
Ls
91E0
6430
A
56
4,34
Zd
91E0
6430
B
57
6,50
Zd
91E0
6430
A
23,58
Zd
91E0
6430
A/B
9,25
Zk
91E0
6430
C
2,89
Ls
91E0
6430, 3270
A/B
4,62
Zd
91E0
6430
B
58
17
59
60
16e
61
rez. Wyspy Świderskie
24
DLA RZGW WARSZAWA
Numer
inwentaryzowanego
obszaru
Numer
ostatecznie
wytypowanego
obszaru
Powierzchnia
obszaru
inwentaryzowanego
Struktura
roślinności
*
Główne
siedlisko
przyrodnicze
**
Pozostałe
siedliska
przyrodnicze
***
Stan
zachowania
siedliska
głównego
****
1,08
Zk
91E0
6430, 3270
C
[ha]
62
63
16d
3,65
Zk
91E0
6430, 3270
B/C
64
16c
9,81
Zd
91E0
6430
B (S) / C (N)
65
16b
6,65
Zd
91E0
6430
B/C
66
16a
12,89
Ls
91E0
6430
A
67
16
12,13
Zd
91E0
6430, 3270
A
68
15
4,97
Zk
91E0
6430
C
69
9,71
Zk
91E0
6430
C
70
10,45
Ls
91E0
6430, 3270
A
71
4,66
Zk
91E0
6430
A/B
72
27,21
Zk
91E0
6430
B/C
73
14d
3,79
Zd
91E0
6430
B
74
14c
12,51
Zd
91E0
6430
B
75
14b
7,16
Zk
91E0
6430, 3270
B
76
14b
4,00
Zk
91E0
6430, 3270
B
77
14a
13,30
Zk
91E0
6430, 3270
B
78
14a
3,41
Zd (S)
Zk (N)
91E0
6430, 3270
B
79
9,46
Zd
91E0
6430, 3270
C
80
0,16
Zk
91E0
6430, 3270
B
81
0,11
Zd
91E0
6430, 3270
B
82
5,88
Zk
91E0
6430, 3270
B
83
5,88
Zd
91E0
6430, 3270
B
84
5,77
Zk
91E0
6430, 3270
C
85
5,61
Zk
91E0
6430, 3270
C
85a
3,83
Zk
91E0
6430, 3270
C
86
13
17,53
Zd
91E0
6430, 3270
C
87
12
5,08
Zk
91E0
6430, 3270
C
88
11
4,04
Zd
91E0
6430, 3270
B
89
10
1,01
Zd
91E0
6430, 3270
B
90
9
3,20
Zd
91E0
6430, 3270
B
91
8
3,66
Zd
91E0
6430
B
92
7
5,70
Zk
91E0
6430, 3270
C
93
5,6
3,32
Zd
91E0
6430, 3270
B
Uwagi
25
DLA RZGW WARSZAWA
Numer
inwentaryzowanego
obszaru
Numer
ostatecznie
wytypowanego
obszaru
Powierzchnia
obszaru
inwentaryzowanego
Struktura
roślinności
*
Główne
siedlisko
przyrodnicze
**
Pozostałe
siedliska
przyrodnicze
***
Stan
zachowania
siedliska
głównego
****
[ha]
94
4
6,60
Zd
91E0
6430, 3270
B
95
3
8,50
Zd
91E0
6430
B
96
2
7,33
Zd
91E0
6430, 3270
B
97
1c
19,57
Zd
91E0
6430, 3270
B/C
98
1b
4,25
Zd
91E0
6430
C
99
1a
4,83
Zd
91E0
6430
B
30,02
Zd
91E0
6430, 3270
B
100
101
18
2,80
Zd
91E0
6430, 3270
C
102
19
1,90
Zk
91E0
6430, 3270
C
Uwagi
Objaśnienia do tabeli *:
Zd – zadrzewienia, Zk – zakrzaczenia; Ls – las łęgowy
**:
91E0 - Łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albae, Populetum albae, Alnenion glutinosoincanae, olsy źródliskowe) – siedlisko priorytetowe dala Wspólnoty Europejskiej;
***:
6430 - Ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium), 3270 Zalewane muliste brzegi rzek;
****:
A – bardzo dobre zachowanie siedliska
A/B – bardzo dobre, lokalnie dobre zachowanie siedliska;;
B – dobre zachowanie siedliska;
B/C – dobre, lokalnie średnie zachowanie siedliska;
C/B – średnie, lokalnie dobre zachowanie siedliska;
C – średnie zachowanie siedliska;
W – część zachodnia powierzchni;
E – część wschodnia powierzchni,
S – południowa część powierzchni;
N – północna część powierzchni
4.4.1.2. FLORA
Na badanym odcinku doliny Wisły stwierdzono około 220 gatunków roślin
naczyniowych. Nie odnotowano żadnego z tzw. „gatunków naturowych” z Załącznika II
Dyrektywy Siedliskowej. Stwierdzono jednak występowanie nielicznych stanowisk, czterech
gatunków chronionych w Polsce. Z roślin podlegających ochronie w naszym kraju, swoje
stanowiska mają tu kruszczyk szerokolistny (Epipactis helleborine), objęty ochroną ścisłą
oraz kalina koralowa (Viburnum opulus), porzeczka czarna (Ribes nigrum), kruszuna
pospolita (Frangula alnus) podlegające ochronie częściowej, ze względu na możliwość
pozyskiwania ich ze stanowisk naturalnych dla celów farmakologicznych. Do kategorii roślin
rzadziej spotykanych w kraju zaliczono: brodobrzankę wodną (Catabrosa aquatica) i kozłka
bzowego (Valeriana sambucina).
26
DLA RZGW WARSZAWA
Tabela 3.
Numer
inwentaryzowanego
obszaru
Zestawienie zinwentaryzowanych gatunków flory naczyniowej w obrębie
obszarów wytypowanych do wycinki
Numer
ostatecznie
wytypowanego
obszaru
Nazwa gatunku
Liczba
okazów
(pędów)
Siedlisko
Lokalizacja
w strefie
oddziaływania*
Status
gatunku**
Kalina koralowa
(Viburnum opulus)
1
łęg
POO
OC
31
Kruszczyk szerokolistny
(Epipactis helleborine)
3
łęg
BOO
OS
31
Kozłek bzowy
(Valeriana sambucina)
4
łęg
BOO
R
31
Brodobrzanka wodna
(Catabrosa aquatica)
1
skraj
łęgu
BOO
R
44
Kruszyna pospolita
(Frangula alnus)
1
łęg
POO
OC
48
Kalina koralowa
(Viburnum opulus)
1
łęg
POO
OC
56
Kalina koralowa
(Viburnum opulus)
1
łęg
POO
OC
13
Kalina koralowa
(Viburnum opulus)
1
łęg
POO
OC
1c
Porzeczka czarna
(Ribes nigrum)
1
łęg
POO
OC
Kalina koralowa
(Viburnum opulus)
1
łęg
POO
OC
15
37
37
37
86
97
100
Objaśnienia do tabeli *:
BOO – bezpośredni obszar oddziaływania przedsięwzięcia;
POO – pośredni obszar oddziaływania przedsięwzięcia;
**:
OC – gatunek objęty w Polsce ochroną częściową;
OS – gatunek objęty w Polsce ochroną ścisłą (całkowitą);
R – gatunek rzadko spotykany w skali kraju.
4.4.1.3. BIOTA GRZYBÓW
W dotychczasowym okresie inwentaryzacji na badanym odcinku doliny Wisły
nie stwierdzono cennych gatunków grzybów makroowocnikowych.
4.4.2.
FAUNA
4.4.2.1.
BEZKRĘGOWCE
W wyniku przeprowadzonych kontroli terenowych w sezonie 2013 na badanym terenie
stwierdzono 3 gatunki bezkręgowców objęte ochroną całkowitą. Są nimi:
-
ważka - gadziogłówka żółtonoga (Gomphus flavipes) zaobserwowano pojedyncze
osobniki latające na 2 powierzchniach badawczych,
27
DLA RZGW WARSZAWA
-
chrząszcz - biegacz ogrodowy (Carabus hortensis) w trakcie przeglądania ściółki
stwierdzono nieliczne osobniki na 11 powierzchniach badawczych,
-
małż - gałeczka żeberkowana (Sphaerium solidum) penetrując łachy stwierdzono
pojedyncze muszle na 2 powierzchniach badawczych.
4.4.2.2. PŁAZY I GADY
Stwierdzono jedynie na kilku powierzchniach obecność pojedynczych osobników żaby
trawnej (Rana temporaria) i młodocianych postaci „żab zielonych” (Rana esculenta
complex), w jednym miejscu odnotowano też zaskrońca zwyczajnego (Natrix natrix).
4.4.2.3. PTAKI
W wyniku przeprowadzonych kontroli terenowych w sezonie 2013 na badanym terenie
stwierdzono 14 gatunków lęgowych. Z tej liczby w przypadku 1 gatunku uznano
gniazdowanie jako możliwe, a gniazdowanie pewne potwierdzono dla 13 gatunków. Spośród
tej liczby stwierdzonych gatunków 6 wymienionych jest w I Załączniku do Dyrektywy
Ptasiej, a 8 to jedynie gatunki waloryzujące obszary Natura 2000. W zestawieniu
przedstawiono
szacunki
liczebności
par
lęgowych
lub
terytorialnych
samców.
Dla uwzględnionych gatunków podano orientacyjny kilometraż stwierdzenia i numer
najbliższej powierzchni wytypowanej do usunięcia roślinności. Wyniki badań prezentuje
tabela 4.
Tabela 4. Zestawienie lęgowych gatunków ptaków z podaniem kategorii lęgowości
Lp
1
2
Nazwa polska
Zimorodek
Bocian czarny
Nazwa
łacińska
Alcedo atthis
Ciconia nigra
Załącznik I
Dyrektywy
Ptasiej
+
+
Gatunek
waloryzujący
obszary
Natura 2000
-
-
Kategoria
lęgowości*
c
a
3
Sieweczka
rzeczna
Charadrius
dubius
-
+
c
4
Derkacz
Crex crex
+
-
c
Szacunek
liczebności
Numer
najbliższego
inwentaryzowanego
obszaru
Numer
najbliższego
ostatecznie
wytypowanego
obszaru
1 para
9
44
1 para
18
1 para
20
1 para
25
1 para
64
16c
1 para
67
16
41
1 para
72
1 osobnik
60
16e
1 osobnik
68
15
1 para
70
1 para
72
1 samiec
10
43
28
DLA RZGW WARSZAWA
Lp
5
6
7
Nazwa polska
Mewa siwa
Mewa
czarnogłowa
Słowik szary
8
Nurogęś
9
Dzięcioł zielony
Nazwa
łacińska
Larus canus
Ichthyaetus
melanocephalu
s
Luscinia
luscinia
Mergus
merganser
Picus viridis
Załącznik I
Dyrektywy
Ptasiej
-
-
-
Gatunek
waloryzujący
obszary
Natura 2000
+
+
+
Kategoria
lęgowości*
c
c
c
Szacunek
liczebności
Numer
najbliższego
inwentaryzowanego
obszaru
Numer
najbliższego
ostatecznie
wytypowanego
obszaru
1 samiec
19
42
1 samiec
26
1 samiec
27
1 samiec
46
1 samiec
59
1 samiec
60
16e
1 samiec
63
16d
1 samiec
65
16b
3 samce
66
16a
4 samce
67
16
2 samce
69
5 par
54
1 para
70
1 para
66
16a
1 para
67
16
1 para
69
1 para
62
1 para
64
16c
1 para
65
16d
3 pary
72
2 pary
73
14d
14c
1 para
74
-
+
c
1 para
71
-
+
c
1 para
89
5 par
2
42 pary
4
37
10
108 par
10 par
6
25 par
21 par
10
Brzegówka
Riparia riparia
-
+
c
8
45
44
105 par
9
1970 par
18
46 par
19
42
20
41
72 pary
3 pary
30 par
10 par
24
7 par
29
36
15 par
32
34
6 par
47
63 pary
165 par
48
24 pary
54
8 par
61
29
DLA RZGW WARSZAWA
Lp
Nazwa polska
Nazwa
łacińska
Załącznik I
Dyrektywy
Ptasiej
Gatunek
waloryzujący
obszary
Natura 2000
Kategoria
lęgowości*
Szacunek
liczebności
Numer
najbliższego
inwentaryzowanego
obszaru
Numer
najbliższego
ostatecznie
wytypowanego
obszaru
22 pary
66
16a
121 par
67
16
39 par
50 par
370 par
68
15
69
170 par
11
12
Jarzębatka
Rybitwa
białoczelna
Sylvia nisoria
Sterna
albifrons
+
+
-
-
c
c
480 par
72
1 para
72
6-7 par
7
16-18 par
8
45
5 par
54
27-30 par
55
5-7 par
56
1 para
60
16e
15-18 par
66
16a
7-10 par
67
16
1-2 pary
69
2 pary
8 par
70
5 par
8-10 par
72
1 para
13
14
Rybitwa rzeczna
Piskliwiec
Sterna hirundo
Actitis
hypoleucos
+
-
-
+
c
c
5 par
54
1 para
72
1 para
53
1 para
55
1 para
57
1 para
58
1 para
60
16e
1 para
63
16d
1 para
72
20
17
Objaśnienia do tabeli:
c – gniazdowanie pewne, a – gniazdowanie możliwe
4.4.2.4. SSAKI
W trakcie inwentaryzacji stwierdzono obecność bobra europejskiego (Castor fiber)
i wydry (Lutra lutra) na kilkudziesięciu powierzchniach. Szczegółowe informacje
przedstawia tabela 5.
30
DLA RZGW WARSZAWA
Tabela 5. Wyniki inwentaryzacji ssaków z Załącznika II Dyrektywy Siedliskowej
Lp
1
Nazwa gatunkowa
Bóbr europejski
Castor fiber
Rodzaj obserwacji
Numer obszaru ostatecznie
wytypowanego
zgryzy
zgryzy
5
45
11
zgryzy
12
nory
16
zgryzy
42
19
zgryzy
41
20
zgryzy
39
21
tropy na brzegu
38
28
zgryzy
36
29
zgryzy
44
tropy na brzegu
45
zgryzy
46
zgryzy
21
51
zgryzy
20
53
zgryzy
56
nory
57
zgryzy
59
16a
tropy na brzegu
obserwacja naoczna, zgryzy
16c
64
zgryzy
16a
66
70
zgryzy
zgryzy
72
14c
zgryzy
74
84
zgryzy
13
86
zgryzy
11
88
zgryzy
8
91
nory
4
94
nory
2
96
zgryzy
1b
98
tropy, odchody
1
tropy
4
tropy, resztki ryb
5
odchody
45
odchody
60
61
zgryzy
Wydra
Lutra lutra
8
zgryzy
zgryzy
2
Numer inwentaryzowanego
obszaru
8
15
tropy
42
19
tropy, resztki ryb
39
21
31
DLA RZGW WARSZAWA
Lp
Nazwa gatunkowa
Rodzaj obserwacji
Numer obszaru ostatecznie
wytypowanego
Numer inwentaryzowanego
obszaru
tropy
38
28
resztki ryb
45
tropy
23,22
50
resztki ryb
54
odchody
62
tropy
70
tropy
72
tropy, odchody
14a
77
tropy
13
86
tropy
4
94
tropy, odchody
2
96
4.5. FORMY OCHRONY PRZYRODY
Dolina
Wisły
jest
najważniejszym
w
Polsce
korytarzem
ekologicznym
o znaczeniu europejskim. Powiązania przestrzenne szeregu zróżnicowanych struktur
przyrodniczych
o
charakterze
liniowym
i
powierzchniowym,
mające
znaczenie
w europejskim systemie ochrony przyrody, decydują o potencjale ekologicznym całego
systemu terenów bardzo cennych lub wręcz unikalnych w skali międzynarodowej. Jednym
z najważniejszych zadań tego systemu jest przeciwdziałanie fragmentacji środowiska
przyrodniczego, która na świecie została uznana za jedno z głównych zagrożeń dalszego
istnienia wielu gatunków roślin i zwierząt. Główną rolę w ochronie cennych siedlisk oraz
gatunków zwierząt, w ujęciu międzynarodowym, odgrywa system obszarów chronionych
Natura 2000. Sieć obszarów Natura 2000 obejmuje specjalne obszary ochrony siedlisk (SOO)
oraz obszary specjalnej ochrony ptaków (OSO).
Poza obszarami chronionymi w ramach międzynarodowej sieci Natura 2000,
w obrębie analizowanego obszaru środkowej Wisły, dużą rolę odgrywają różne formy
ochrony przyrody, należące do krajowego systemu obszarów chronionych m.in. rezerwaty,
parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu.
Na obecnym etapie prac dokonano identyfikacji form ochrony przyrody,
zlokalizowanych w międzywalu analizowanego odcinka Wisły (międzywale ograniczone
wałami lub w przypadku braku wału skarpą wysokiego brzegu). Identyfikacja polegała na
określeniu rodzaju obszaru chronionego i jego lokalizacji.
32
DLA RZGW WARSZAWA
Analizowane międzywale Wisły prawie w całości objęte jest ochroną w postaci
obszarów chronionych Natura 2000. Jedynie, około 8,0 km odcinek w okolicy Puław, który
stanowi 2,5 % całkowitej długości rozpatrywanego odcinka rzeki, nie jest objęty tą formą
ochrony. Międzywale Wisły objęte jest przede wszystkich ochroną w postaci obszarów
specjalnej ochrony ptaków w ramach sieci Natura 2000, których łączna długość wynosi około
305 km. Specjalne obszary ochrony siedlisk obejmują około 174 km analizowanego
międzywala Wisły.
W międzywalu rozpatrywanego odcinka Wisły brak jest obszarów chronionych
objętych ochroną w formie parków narodowych.
Łączna długość rezerwatów zlokalizowanych w analizowanym międzywalu Wisły
wynosi około 70 km, co stanowi 22 % całkowitej długości rozpatrywanego odcinka Wisły.
Lokalizując rezerwaty można wyróżnić około 172 km odcinek międzywala, rozciągający się
od początku analizowanego odcinka aż do Góry Kalwarii, który poza jednym rezerwatem,
pozbawiony jest tej formy ochrony przyrody. Jeden rezerwat, na tym odcinku, obejmuje
wyspę rozciągającą się na odcinku 1 kilometra rzeki. Na odcinku Wisły poniżej Góry
Kalwarii można wyróżnić dwa dłuższe odcinki pozbawione rezerwatów. Jeden to odcinek
Wisły wzdłuż Warszawy, około 26 km, a drugi to odcinek 33 km, rozciągający się poniżej
Zakroczymia, przez Czerwińsk nad Wisłą, Wyszogród do miejscowości Arciechów.
Międzywale Wisły od Góry Kalwarii do Warszawy, około 20 km, prawie na całej długości
objęte jest ochroną w formie rezerwatu. Podobnie jak odcinek międzywala, 33 km,
rozciągający się od Łomianek do Zakroczymia i około 24 km odcinek od Arciechowa do
Troszyna Polskiego.
Na rozpatrywanym odcinku rzeki zlokalizowane są dwa parki krajobrazowe, których
łączna długość na obszarze międzywala wynosi 18 km (co stanowi niecałe 6 % całkowitej
długości analizowanego odcinka Wisły). Jeden to Wrzelowiecki PK, którego obszar
w niewielkim stopniu wkracza na teren międzywala (około 2 % całkowitej powierzchni
parku). Wrzelowiecki PK rozciąga się na odcinku 3,3 km międzywala Wisły. Drugi park
krajobrazowy to Kazimierski PK, który rozciąga się na odcinku 15,7 km międzywala Wisły.
Obszary chronionego krajobrazu rozciągają się na terenie analizowanego
międzywala Wisły na długości około 232 km, co stanowi 74 % całkowitej długości
analizowanego odcinka. Szczególnie długi jest odcinek dwóch przylegających do siebie
obszarów chronionego krajobrazu – Warszawskiego i Nadwiślańskiego (prawie 200 km),
który rozciąga się od Kozienic do końca obszaru objętego opracowaniem. Lokalizując
33
DLA RZGW WARSZAWA
obszary chronionego krajobrazu można wskazać jeden długi odcinek, około 60 km,
pozbawiony tej formy ochrony przyrody i rozciągający się od miejscowości Zastów
Polanowski, przez Kazimierz Dolny, Puławy, Dęblin do Kozienic.
Z przeprowadzonej analizy wynika, że prawie cały analizowany odcinek międzywala
Wisły objęty jest którąś z form ochrony przyrody. Jedynie 8,0 km odcinka rzeki, od km 370,5
do 379,0, w okolicy Puław nie jest objęte żadną z form ochrony przyrody. Taka sytuacja
wynika przede wszystkim z faktu, że prawie 97 % rozpatrywanego międzywala objęte jest
siecią obszarów Natura 2000.
Odcinki Wisły pozbawione form ochrony przyrody w postaci rezerwatów, parków
krajobrazowych i obszarów chronionego krajobrazu to:

od km 295,2 do km 309,0 (początek opracowania – Popów),

od km 318,5 do km 322,0 (Józefów – Ostrów),

od km 367,0 do km 412,0 (Puławy – Kozienice).
Odcinki Wisły pozbawione form ochrony przyrody w postaci rezerwatów i parków
krajobrazowych to:

od km 295,2 do km 322,0 (początek opracowania – Ostrów),

od km 325,5 do km 351,0 (Piotrawin – Zastów Polanowski),

okołod km 367,0 do km 476,5 (Puławy – Góra Kalwaria),

od km 484,0 do km 486,8 (okolice Karczewa),

od km 498,7 do km 526,9 (Warszawa – Łomianki),

od km 537,6 do km 540,5 (okolice Rajszewa),

od km 559,9 do km 593,8 (Grochole – Arciechów),

od km 606,6 do km 608,3 (okolice Kępy Polskiej),

od km 618,6 do km 625,0 (Troszyn Polski – koniec opracowania).
Odcinki Wisły pozbawione form ochrony przyrody w postaci rezerwatów to:

od km 295,2 do km 354,0 (początek opracowania – Janowiec),

od km 355,0 do km 476,5 (Janowiec – Góra Kalwaria),

od km 484,0 do km 486,8 (okolice Karczewa),

od km 498,7 do km 526,9 (Warszawa – Łomianki),

od km 537,6 do km 540,5 (okolice Rajszewa),

od km 559,9 do km 593,8 (Grochole – Arciechów),

od km 606,6 do km 608,3 (okolice Kępy Polskiej),
34

DLA RZGW WARSZAWA
od km 618,6 do km 625,0 (Troszyn Polski – koniec opracowania).
Jak wynika z przeprowadzonej analizy, zaplanowanie wycinek drzew i krzewów, które
dałyby wymierne korzyści (przy całkowitym wykluczeniu wycinki na obszarach chronionych)
nie jest możliwe.
Żadna z form ochrony przyrody nie wyklucza możliwości przeprowadzenia wycinki
drzew i krzewów z terenu międzywala, jeżeli wycinka stanowi działanie związane
z zapewnieniem bezpieczeństwa powszechnego. Ponadto w przygotowywanych obecnie
planach zadań ochronnych dla obszarów Natura 2000 dopuszczona jest wycinka
i karczowanie drzew w celu utworzenia łąk i pastwisk. Na terenach po wycince planowane
jest ich utrzymanie, można zatem uznać je za obszary zbliżone do łąk. Należy też zauważyć,
że jednym ze sposobów późniejszego utrzymania terenów po wycinkach może być wypas
zwierząt.
W standardowym formularzu danych Natura 2000 dla OSO PLB 140004 Dolina
Środkowej Wisły istnieje zapis „Na obszarze będą prowadzone działania zapewniające
swobodny spływ wód oraz lodu. Przy wykonywaniu powyższych zadań zachowana zostanie
dbałość o utrzymanie dobrego stanu ekologicznego doliny. Wykonywanie tych prac obejmuje
różne fragmenty doliny rzecznej i nie ma istotnego wpływu na całość obszaru Natura 2000”.
Jednak, z uwagi na dużą wrażliwość przyrodniczą międzywala Wisły, należy dążyć do
optymalnego wyboru miejsc wycinki, równoważącego ochronę przeciwpowodziową
i ochronę przyrody. Wybór obszarów przeznaczonych do wycinki powinien ograniczać się do
wyboru miejsc gdzie przeprowadzenie takich działań jest niezbędne i powinien uwzględniać
wartość przyrodniczą terenu w odniesieniu do roślin i zwierząt, zbadanej podczas
przyrodniczej inwentaryzacji w terenie.
Takie analizy będą stanowiły przedmiot dalszych prac nad programem, a wybrane
wstępnie obszary przeznaczone do wycinki tworzyć będą bazę do przeprowadzenia analizy
wariantowej, uwzględniającej wyniki inwentaryzacji przyrodniczej.
Na obecnym etapie, dokonując wstępnego wytypowania obszarów roślinności do
usunięcia, uwzględniono lokalizację rezerwatów przyrody, starając się wybierać miejsca do
wycinki poza granicami rezerwatów.
Granice rezerwatów, w odróżnieniu od form ochrony przyrody takich jak parki
krajobrazowe i obszary chronionego krajobrazu, których powierzchnia rozciąga się na
znaczny obszar poza międzywale Wisły, ograniczone są do międzywala rzeki (całkowita
35
DLA RZGW WARSZAWA
powierzchnia rezerwatu mieści się w międzywalu). W związku z czym, stanowią formę
ochrony odnoszącą się wyłącznie do przyrody międzywala rzeki.
Podobnie jak granice rezerwatów, granice obszarów Natura 2000 w zdecydowanej
większości również ograniczone są do międzywala Wisły.
Lokalizację obszarów chronionych przedstawiono na mapach w punkcie 3
opracowania „Mapy do projektu Programu...” (załącznik 3).
4.6. HYDROGRAFIA I HYDROLOGIA
4.6.1. HYDROGRAFIA
Wisłę w granicach RZGW w Warszawie można podzielić na trzy odcinki:

Puławski – od ujścia Sanny (km 295,2) do ujścia Pilicy (km 456,8)

Warszawski – od ujścia Pilicy (km 456,8) do ujścia Narwi (km 550,5)

Płocki - od ujścia Narwi (km 550,5) do m. Korabniki, poniżej ujścia Zgłowiączki
(km 684,0)
Powierzchnia zlewni Wisły do granicy opracowania, do km biegu rzeki 625, wynosi
168,6 tys. km2. Średni spadek doliny rzeki wynosi 0,25 ‰. Długość analizowanego odcinka
Wisły wynosi 314 km.
Największe lewostronne dopływy Wisły na analizowanym odcinku to: Kamienna,
Radomka, Pilica i Bzura. Do największych prawostronnych dopływów zaliczane są: Wieprz,
Świder i Narew.
Wisła od Zawichostu do Puław płynie przełomem przez Wyżynę Małopolską. Zbocza
doliny zbudowane są z margli i wapieni kredy.
Na tym odcinku do Wisły wpływają dwa dopływy średniej wielkości (powierzchnia
zlewni ponad 1000 km2): Kamienna, Iłżanka oraz mniejsze dopływy: Wyżnica, Krępianka,
Chodelka.
Poniżej Chodelki dolina Wisły zwęża się. W stromych zboczach doliny odsłaniają się
wapienie
i
margle
kredowe,
przykryte
na
powierzchni
lessem
lub
piaskami
czwartorzędowymi.
Poniżej
Puław
w
zlewni
przyrzecza
występują
piaski
rzeczne
tarasów
akumulacyjnych, piaski wydmowe i mady. Zlewnia jest zalesiona. Na tym odcinku do Wisły
uchodzi jeden z większych prawostronnych dopływów – Wieprz, którego powierzchnia
zlewni przekracza 10 tys. km 2.
36
DLA RZGW WARSZAWA
W dolinie Wisły między Wieprzem a wodowskazem Dęblin występują mady i piaski
rzeczne.
Na odcinku Wisły między dopływem Wieprza i Świdra do rzeki uchodzą takie
istotniejsze dopływy jak Okrzejka, Zagożdżonka, Radomka, Pilica i Jeziorka, z czego
największym dopływem jest Pilica, której powierzchnia zlewni wynosi ponad 9 tys. km2.
Na odcinku między wodowskazem Królewski Las a rzeką Świdrem wysoczyzna
zbudowana jest z glin i piasków lodowcowych. Krawędź jej jest zatarta przez stożki
napływowe i wydmy. Na tarasie zalewowym występują mady. Odpływ powierzchniowy jest
regulowany rowami melioracyjnymi. Od Warszowic do Łukowca rozciąga się rozległe
torfowisko, z którego odpływ rowami melioracyjnymi skierowany jest do Wisły.
Wisła i jej dolina poniżej swojego największego dopływu - Narwi, jest ukształtowana
dość nietypowo. Rzeka, na odcinku od Modlina w dół, posiada na ogół wyższy brzeg prawy,
na którym znajdują się większe miasta. Różnica poziomów między dnem Wisły,
a wysoczyznami wynosi 100-150 m. Niektóre północne zbocza są niszczone przez nurt,
a materiał zabierany i odkładany w korycie rzeki.
Na odcinku od ujścia Narwi do km 625 Wisłę zasila jeden dopływ średniej wielkości Bzura oraz kilka mniejszych: Jeżówka, Gawarek, Ryksa, Mołtawa, Słupianka.
Szerokość koryta Wisły na odcinku od Narwi do Włocławka wynosi przeciętnie
600 m. Koryto rzeki uformowane jest głównie z piasków średnioziarnistych o średnicy rzędu
0,5 mm. Doliny zalewowe są bardzo zarośnięte, co podwyższa rzędne zwierciadeł wód
w okresie wezbrań i powodzi.
W przyrzeczu Wisły między wodowskazami Wyszogród i Kępa Polska można
wyróżnić dwie strefy krajobrazowe:
1) wysoczyznę morenową, zbudowaną z gliny zwałowej i piasków polodowcowych,
lokalnie zwydmionych i częściowo zalesionych,
2) dolinę Wisły (taras zalewowy i nadzalewowy) zbudowaną z mad, piasków
rzecznych, torfów i piasków przewianych z wydm.
Podział hydrograficzny odcinka Wisły objętego opracowaniem przedstawia tabela 6,
którą opracowano w oparciu o "Podział hydrograficzny Polski" - IMGW 1983r.
37
DLA RZGW WARSZAWA
Tabela 6. Podział hydrograficzny odcinka Wisły objętego opracowaniem
Lp.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
Nazwa zlewni
Wisła z Sanną
Wisła od Sanny do dopł. spod Linowa (l)
Dopływ spod Linowa
Wisła od dopł. spod Linowa do dopł. z jez. Czarnego (l)
Dopływ z jez. Czarnego
Wisła od dopł. z jez. Czarnego do dopł. spod Święciechowa Dużego (p)
Dopływ spod Święciechowa Dużego
Wisła od dopł. spod Święciechowa Dużego do Starego Wiśliska (l)
Stare Wiślisko (Łacha)
Wisła od Starego Wiśliska do Wyżnicy (p)
Wyżnica (Wyżnianka)
Wisła od Wyżnicy do Wrzelowianki (p)
Wrzelowianka
Wisła od Wrzelowianki do Kamiennej (l)
Kamienna
Wisła od Kamiennej do Krępianki (l)
Krępianka
Wisła od Krępianki do Wisełki (p)
Wisełka
Wisła od Wisełki do Iłżanki (l)
Iłżanka
Wisła od Iłżanki do Zwoleńki (l)
Zwoleńka
Wisła od Zwoleńki do Chodelki (p)
Chodelka (Jankówka)
Wisła od Chodelki do Plewki (l)
Plewka
Wisła od Plewki do Grodarza (p)
Grodarz
Wisła od Grodarza do Bystrej (p)
Bystra
Wisła od Bystrej do dopł. z Sadłowic (l)
Dopływ z Sadłowic
Wisła od dopł. z Sadłowic do Kurówki (p)
Kurówka
Wisła od Kurówki do Klikawki (l)
Klikawka
Wisła od Klikawki do dopł. spod Gołębia (p)
Dopływ spod Gołębia
Wisła od dopł. spod Gołębia do dopł. z Lasu Bonowskiego (p)
Dopływ z Lasu Bonowskiego
Wisła od dopł. z Lasu Bonowskiego do Wieprza (p)
Wieprz
Wisła od Wieprza do Odnogi (p)
Odnoga
Wisła od Odnogi do dopł. spod Kletni (p)
Dopływ spod Kletni
Wisła od dopł. spod Kletni do dopł. we Wróblach-Wargocinie (p)
Dopływ we Wróblach-Wargocinie
Wisła od dopł. we Wróblach-Wargocinie do Zagożdżonki (l)
Km
biegu
rzeki
295,2
298,3
304,8
310,7
316,1
318,4
320,3
324,3
331,6
335,7
340,9
346,0
355,4
357,5
358,7
362,7
370,5
374,6
385,7
389,0
391,4
391,8
402,9
410,3
Powierzchnia zlewni
[km2]
pow. elem. pow. całk.
51461,00
6,07
14,44
39,77
55,90
13,41
40,48
21,56
18,37
2,56
507,39
3,71
67,65
4,96
2018,44
61,42
277,50
5,41
18,58
16,75
1113,05
33,49
229,95
24,70
578,86
15,88
140,91
1,60
30,25
12,54
298,51
23,32
22,47
31,37
419,24
13,47
77,21
4,10
4,47
2,21
32,84
25,76
10488,98
13,34
46,52
10,01
50,46
9,37
9,10
25,11
51461,00
51467,07
51481,50
51521,27
51577,17
51590,59
51631,06
51652,63
51671,00
51673,56
52180,95
52184,66
52252,31
52257,27
54275,72
54337,14
54614,64
54620,04
54638,62
54655,37
55768,42
55801,91
56031,86
56056,56
56635,42
56651,31
56792,21
56793,81
56824,06
56836,60
57135,11
57158,43
57180,90
57212,27
57631,51
57644,98
57722,18
57726,28
57730,75
57732,97
57765,81
57791,57
68280,55
68293,89
68340,42
68350,43
68400,89
68410,26
68419,36
68444,47
38
DLA RZGW WARSZAWA
Lp.
Nazwa zlewni
Zagożdżonka
Wisła od Zagożdżonki do Radomki (l)
Radomka
Wisła od Radomki do Okrzejki (p)
Okrzejka
Promnik
Wisła od Okrzejki i Promnika do dopł. z Krzywdy (p)
Dopływ z Krzywdy
Wisła od dopł. z Krzywdy do Wilgi (p)
Wilga
Wisła od Wilgi do Pilicy (l)
Pilica
Wisła od Pilicy do dopł. z Barcic (l)
Dopływ z Barcic
Wisła od dopł. z Barcic do dopł. z jez. Piwonińskiego (p)
Dopływ z jez. Piwonińskiego
Wisła od dopł. z jez. Piwonińskiego do Czarnej (starej) (l)
Czarna (stara)
Wisła od Czarnej (starej) do Czarnej-Cedronu (l)
Czarna-Cedron
Wisła od Czarnej-Cedronu do dopł. spod Warszówki (p)
Dopływ spod Warszówki
Wisła od dopł. spod Warszówki do dopł. spod Brześcic (l)
Dopływ spod Brześcic
Wisła od dopł. spod Brześcic do Jagodzianki (p)
Jagodzianka
Wisła od Jagodzianki do Świdra (p)
Świder
Wisła od Świdra do Jeziorki (l)
Jeziorka
Wisła od Jeziorki do Wilanówki (l)
Wilanówka
Wisła od Wilanówki do Kan. Wawerskiego (p)
Kanał Wawerski
Wisła od Kan. Wawerskiego do Kan. Nowa Ulga (p)
Kanał Nowa Ulga
Wisła od Kan. Nowa Ulga do Kan. Piaseczyńskiego (l)
Kanał Piaseczyński
Wisła od Kan. Piaseczyńskiego do Kan. Kamionkowskiego (p)
Kanał Kamionkowski (Kanał Gocławski)
Wisła od Kan. Kamionkowskiego do oddzielenia się Kan. Żerańskiego
91 (p)
92 Wisła od oddzielenia się Kan. Żerańskiego do Kan. Młocińskiego (l)
93 Kanał Młociński
94 Wisła od Kan. Młocińskiego do Buchnika (p)
95 Buchnik
96 Wisła od Buchnika do dopł. z Jabłonny (p)
97 Dopływ z Jabłonny
98 Wisła od dopł. z Jabłonny do dopł. z jez. Dziekanowskiego (l)
99 Dopływ z jez. Dziekanowskiego
100 Wisła od dopł. z jez. Dziekanowskiego do Narwi (p)
101 Narew
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
Km
biegu
rzeki
424,9
431,9
442,1
442,1
444,8
455,1
456,8
463,6
470,7
475,3
476,7
483,1
485,8
488,7
444,5
494,3
504,5
506,5
507,3
511,1
513,3
524,8
531,7
533,4
536,0
550,5
Powierzchnia zlewni
[km2]
564,16
30,03
2109,32
33,24
541,35
143,37
11,20
15,67
57,48
572,44
4,53
9251,88
27,84
55,84
19,27
28,47
14,10
8,13
1,68
70,76
6,40
40,18
3,19
19,69
2,11
325,66
3,77
1160,69
0,84
988,70
30,32
139,29
1,47
84,06
0,56
39,83
3,24
24,90
5,40
16,14
44,09
69008,63
69038,66
71147,97
71181,22
71722,57
71865,94
71877,14
71892,81
71950,29
72522,74
72527,26
81779,14
81806,98
81862,83
81882,10
81910,57
81924,67
81932,79
81934,47
82005,23
82011,63
82051,81
82055,00
82074,69
82076,80
82402,46
82406,22
83566,92
83567,75
84556,45
84586,78
84726,07
84727,53
84811,60
84812,16
84851,99
84855,23
84880,13
84885,53
84901,67
84945,76
23,00
12,78
7,93
14,68
1,53
42,82
3,02
24,44
68,15
74474,50
84968,76
84981,54
84989,47
85004,15
85005,68
85048,50
85051,52
85075,96
85144,11
159618,61
39
DLA RZGW WARSZAWA
Lp.
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
Km
biegu
rzeki
Nazwa zlewni
Wisła od Narwi do dopł. z jez. Dolnego (l)
Dopływ z jez. Dolnego
Wisła od dopł. z jez. Dolnego do Strugi spod Strzembowa (p)
Struga spod Strzembowa
Wisła od Strugi spod Strzembowa do dopł. spod Radzikowa Starego (p)
Dopływ spod Radzikowa Starego
Wisła od dopł. spod Radzikowa Starego do dopł. spod Boguszyna
Nowego (p)
Dopływ spod Boguszyna Nowego
Wisła od dopł. spod Boguszyna Nowego do Strugi (p)
Struga
Wisła od Strugi do Bzury (l)
Bzura
Wisła od Bzury do Jeżówki (l)
Jeżówka
Wisła od Jeżówki do Ryksy (p)
Ryksa
Wisła od Ryksy do Mołtawy (p)
Mołtawa
Wisła od Mołtawy do Kan. Troszyńskiego (l)
Kanał Troszyński (Kan. Dobrzykowski)
Wisła od Kan. Troszyńskiego do Słupianki (p)
Słupianka
Powierzchnia zlewni
[km2]
553,4
560,8
564,3
577,8
584,2
589,4
595,5
602,5
606,3
623,0
627,0
4,87
15,36
21,91
51,63
12,76
46,94
34,27
159623,48
159638,84
159660,76
159712,39
159725,14
159772,09
159806,35
26,42
32,40
90,92
15,06
7757,90
16,20
166,85
11,08
75,78
7,64
241,17
61,69
316,47
30,02
82,90
159832,78
159865,18
159956,09
159971,16
167729,06
167745,26
167912,11
167923,19
167998,97
168006,61
168247,78
168309,47
168625,94
168655,96
168738,86
4.6.2. HYDROLOGIA
Wykaz czynnych posterunków wodowskazowych zlokalizowanych na odcinku Wisły
w granicach opracowania przedstawiono w tabeli 7.
Tabela 7. Zestawienie czynnych wodowskazów zlokalizowanych na odcinku Wisły
w granicach opracowania
Lp
Posterunek
wodowskazowy
Rzędna „0''
wodowskazu
[m npm Kr]
Kilometraż
[km]
Pow. zlewni
[km2]
Strona
Rok
założenia
1
Annopol
130,94
299,8
51518,1
P
1923
2
Puławy
113,20
374,9
57663,0
P
1876
3
Dęblin
109,15
393,7
68234,3
P
1919
4
Gusin
91,74
461,5
81785,5
P
1974
5
Warszawa
Nadwilanówka
78,79
503,5
84539,5
L
1967
6
Warszawa
76,08
513,3
84857,2
P
1789
40
DLA RZGW WARSZAWA
Lp
Posterunek
wodowskazowy
Rzędna „0''
wodowskazu
[m npm Kr]
Kilometraż
[km]
Pow. zlewni
[km2]
Strona
Rok
założenia
7
Modlin
66,51
551,5
160263,3
P
1926
8
Wyszogród
60,28
586,9
160635,1
P
1915
9
Kępa Polska
57,25
606,5
168956,1
P
1968
Zakres danych hydrologicznych wykorzystanych na potrzeby wytypowania obszarów
przeznaczonych do wycinki drzew i krzewów, w celu zmniejszenia zagrożenia
powodziowego,
obejmuje
przepływy
maksymalne
roczne
o
określonym
prawdopodobieństwie wystąpienia (przewyższenia).
W roku 2006 w ramach „Studium dla potrzeb planów ochrony przeciwpowodziowej.
Etap III” sporządzanego na zlecenie RZGW w Warszawie, wyznaczone zostały zasięgi
zalewu wzdłuż Wisły w granicach RZGW w Warszawie. W „Studium…” na potrzeby
wyznaczenia stref zalewowych wykorzystane zostały przepływy maksymalne, których
wartości zestawiono w tabeli 8.
Tabela 8. Przepływy maksymalne o określonym prawdopodobieństwie wystąpienia
wg „Studium dla potrzeb planów ochrony przeciwpowodziowej. Etap III”
Qmaxp - przepływy
o prawdopodobieństwie przewyższenia
[m3/s]
0,5%
1%
2%
5%
10%
Przekrój
Kilometraż
Wod. Annopol
298,4
8460
7730
6990
5980
5180
Wod. Puławy
372,5
8208
7520
6790
5790
5000
Wod. Dęblin
393,7
8160
7490
6770
5800
5020
Wod. Gusin
461,5
8110
7450
6750
5810
5040
Wod. W-wa
Nadwilanówka
503,5
8100
7440
6750
5810
5050
Wod. Warszawa
513,3
8100
7440
6750
5810
5050
Wod. Modlin
551,5
9400
8670
7890
6840
5990
Wod. Kępa
Polska
606,5
9720
8970
8170
7080
6200
W roku 2012 w IMGW sporządzono opracowanie „Określenie warunków przejścia
wielkich wód w rzekach regionu wodnego Wisły Środkowej z uwzględnieniem wielkości
41
DLA RZGW WARSZAWA
przepływów charakterystycznych w profilu Zawichost”, w którym zestawiono wartości
przepływów maksymalnych obejmujące rok 2010 (okres 1951-2010). Dane z opracowania
IMGW przedstawiono w tabeli 9.
wg opracowania IMGW
Qmaxp - przepływy
o prawdopodobieństwie przewyższenia
[m3/s]
0,2%
0,5%
1%
10%
Przekrój
Kilometraż
Wod. Annopol
298,4
9263
8241
7456
4736
Wod. Puławy
372,5
6669
6606
6528
5636
Wod. Dęblin
393,7
8909
7938
7202
4716
Wod. Gusin
461,5
9374
8034
7084
4251
Wod. Warszawa
513,3
8796
7817
7068
4481
Wod. Modlin
551,5
8836
7968
7300
4970
Wod. Kępa
Polska
606,5
8886
8027
7365
5045
Na potrzeby oceny zdolności przepustowej terenów zalewowych wykorzystywane
zostaną dane ze „Studium dla potrzeb planów ochrony przeciwpowodziowej. Etap III”,
z uwagi na większe wartości Qmax,p%. Wybrano ciąg o większych wartościach do
sprawdzenia jako ostrzejsze kryterium. Kierowano się też obserwacją, że aktualizacje tych
wielkości w ostatnich latach zwiększają ich wartości (np. dla wodowskazu Warszawa
wg danych IMGW z 2010 Qmax1% wynosiło 6670 m3/s, a w opracowaniu IMGW z 2012
Qmax1% dla tego samego wodowskazu wzrosło do wielkości 7068 m3/s).
4.7. ZABUDOWA HYDROTECHNICZNA
Na analizowanym odcinku Wisły istnieje wiele obiektów zabudowy hydrotechnicznej.
Są to budowle regulacyjne – ostrogi, tamy równoległe, poprzeczki, opaski brzegowe, budowle
ochrony przeciwpowodziowej – wały i budowle przeprawowe – mosty – kolejowe i drogowe,
promy. Tematem niniejszego opracowania jest ochrona przeciwpowodziowa i jej poprawa
poprzez prowadzenie wycinek roślinności w międzywalu Wisły. Z punktu widzenia ochrony
przeciwpowodziowej najistotniejszymi obiektami zabudowy hydrotechnicznej są wały
przeciwpowodziowe, omówione w rozdziale 4.8, na uwadze należy mieć również mosty,
42
DLA RZGW WARSZAWA
które powodują utrudnienia przepływu, a także wymagają ochrony przed ewentualnymi
uszkodzeniami wywołanymi wezbraniem lub unoszonymi w wodzie obiektami.
Najmniejsze znaczenie z punktu widzenia ochrony przeciwpowodziowej mają budowle
regulacyjne. Na rozpatrywanym odcinku Wisły znajduje się ponad 1000 budowli tego
rodzaju. Ich konstrukcja przewiduje funkcjonowanie w przypadku średnich przepływów,
a podczas wezbrania budowle te znajdują się pod wodą i nie mają istotnego znaczenia dla
przepływu wód powodziowych. Z tego powodu w niniejszym opracowaniu nie będą one
rozpatrywane w szczegółowy sposób. Podobnie jak budowle o konstrukcji podobnej do ostróg
czy tam poprzecznych tzw. przeprawy drogowe - są to tamy poprzeczne o szerokiej koronie,
stanowiące szlaki dojazdowe do nurtowej części koryta, gdzie można zlokalizować most
pontonowy. Przeprawy drogowe są budowlami bardzo trwałymi i znacznie zwężającymi
koryto Wisły, co może niekorzystnie wpływać na warunki przepływu wody i transportu
rumowiska podczas niskich i średnich stanów wody. Tego typu budowle występują w km:
439.80, 468.50, 475.30, 485.20, 487.80 i 526,00.
W przypadku mostów na rozpatrywanym odcinku rzeki znajduje się 19 tych budowli, zostały
one wymienione w poniższej tabeli 10.
Tabela 10. Zestawienie mostów na rozpatrywanym odcinku Wisły
Lp
Km biegu rzeki
Miejscowość
Rodzaj
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
298.16
371.26
374.27
392.13
393.33
476.17
477.09
507.22
510.55
511.90
512.14
512.55
515.82
515.85
518.30
522.67
549.13
552.00
587.56
Annopol
Puławy
Puławy
Dęblin
Dęblin
Góra Kalwaria
Góra Kalwaria
Warszawa -m. Siekierkowski
Warszawa - m. Łazienkowski
Warszawa - m. Poniatowskiego
Warszawa - m. Średnicowy
Warszawa - m. Świętokrzyski
Warszawa - m. Gdański
Warszawa - m. Gdański
Warszawa - m. Grota-Roweckiego
Warszawa - m. Północny
Kazuń
Nw. Kazuń
Wyszogród
drogowy
drogowy
drogowy
kolejowy
drogowy
drogowy
kolejowy
drogowy
drogowy
drogowy
kolejowy
drogowy
drogowy
kolejowy
drogowy
drogowy
drogowy
drogowy
drogowy
43
DLA RZGW WARSZAWA
4.8. CHARAKTERYSTYKA OBWAŁOWAŃ
Dolina Wisły w granicach RZGW w Warszawie, a zwłaszcza jej odcinek warszawski,
jest praktycznie cała chroniona wałami.
Długość wałów zlokalizowanych wzdłuż Wisły w granicach RZGW w Warszawie
wynosi około 550 km. Wały te znajdują się na terenie 3 województw: świętokrzyskiego,
lubelskiego i mazowieckiego.
Wzdłuż
Wisły
przepływającej
przez
teren
województwa
świętokrzyskiego
zlokalizowanych jest około 30 km wałów. Są to wały II klasy. Świętokrzyski Zarząd
Melioracji i Urządzeń Wodnych planuje przebudowę lub modernizację 7,5 km wałów.
Długość obwałowań wzdłuż Wisły, na terenie województwa lubelskiego, wynosi
około 100 km. Są to wały II klasy. Na dzień 31 grudnia 2010 r. dokonano przebudowy lub
rozbudowy 53 km wałów wiślanych, co stanowi 46% ich stanu rzeczowego, wymagającego
przebudowy lub rozbudowy. Działania dotyczącego doprowadzenia 53 km wałów do
właściwego stanu technicznego, w przeważającym zakresie, dokonano po powodzi w 2001 r.
Działania te pozwoliły kompleksowo ochronić miasto Kazimierz Dolny i tereny chronione
wałem lewym Jaroszyn – Łęka – Regów i Sadłowice. W jednym przypadku, odbudowany
całkowicie wał Janowiec – Brzeźce uległ przerwaniu podczas powodzi w roku 2010, na
odcinku odbudowanym przed rokiem 2001 i nie uchronił terenów gminy Janowiec przed
powodzią. Również w czasie powodzi 2010 r., w obrębie niedokończonej przebudowy wału
prawego doliny opolskiej, wystąpiło jego przerwanie na odcinku 430 m w gminie Wilków
i zalanie terenów tej gminy wodami powodziowymi. Przerwanie starych wałów wystąpiło
w m. Popów i Kopiec, powodując zalanie terenów doliny świeciechowskiej w gm. Annopol,
pow. kraśnicki. W żadnym z wymienionych przypadków nie nastąpiło przelanie się wody
ponad wałami, gdyż woda nie osiągnęła ich korony. We wstępnej informacji o powodzi
2010 r. sporządzonej przez WZMiUW w Lublinie, jako jedno z zadań ochrony przed
powodzią wymienia się ochronę międzywala przed ekspansją drzew i krzewów, celem
zapewnienia
jego
należytej
przepustowości.
Mowa
jest
również
o
zmniejszeniu
przepustowości koryta wielkich wód na skutek sukcesywnego zarastania międzywala
roślinnością wysoką. Zaniechanie wypasu bydła, a także zaniechanie wycinki drzew
i krzewów doprowadziły do przekształcenia wielu pastwisk w dolinie Wisły w zarośla czy
lasy łęgowe. Konieczne jest przywrócenie pierwotnej przepustowości międzywala.
Na terenie województwa mazowieckiego dolina Wisły chroniona jest wałami
należącymi do klasy I i II. Długość wałów wzdłuż analizowanego odcinka Wisły, na terenie
44
DLA RZGW WARSZAWA
województwa mazowieckiego, wynosi około 380 km. Mazowiecki Zarząd Melioracji
i Urządzeń Wodnych według stanu na dzień 21.12.2010 r. zgłaszał potrzebę modernizacji
261 km wałów wiślanych.
W czasie ostatniej największej powodzi na Wiśle, jaka wystąpiła w miesiącach maj –
czerwiec 2010 r. odnotowano 17 miejsc w których nastąpiło przerwanie wałów, z czego 7 na
odcinku Wisły w granicach RZGW w Warszawie.
Powódź w 2010 roku spowodowała w województwie lubelskim zniszczenie 780 m
wałów wiślanych i zalanie 3 zawali o łącznej powierzchni 12 050 ha. Wały zostały przerwane
w miejscowościach: Popów, Zastów Polski, Janowice, Kopiec.
Na analizowanym odcinku Wisły, przepływającym przez teren województwa
świętokrzyskiego, wały uległy przerwaniu w dwóch miejscach: Wesołówka – Sulejów, gdzie
przerwaniu uległ wał letni na długości 2550 m oraz Ostrów – rozmycie lewego wału na
długości 160 m.
Na terenie województwa mazowieckiego przerwaniu uległ lewy wał wiślany na
długości 120 m w miejscowości Świniary.
Wśród wielu przyczyn przerwania wałów wymienia się również występowanie drzew
i krzewów na terenach międzywala powodujące zmniejszenie jego przepustowości. Wśród
działań naprawczych wymienia się m.in.: okresowe obliczanie przepustowości międzywala
w zależności od sukcesji roślinności na jego obszarze oraz okresowe wycinanie zakrzewienia
w międzywalu, w konsultacji z przyrodnikami.
W tabeli 11 przedstawiono zestawienie wałów wiślanych sporządzone na podstawie:
„Koncepcji Programowo – Przestrzennej Zagospodarowania Doliny i Regulacji Wisły od km
295,2 do km 684,0”, „Studium dla potrzeb planów ochrony przeciwpowodziowej. Etap III”
oraz danych otrzymanych w WZMiUW - wg stanu na dzień 30.06.2013 r.
Tabela 11. Zestawienie wałów wzdłuż analizowanego odcinka Wisły wraz z podstawową
charakterystyką.
Lp.
1
2
Dolina
chroniona
Wał Piotrowice Linów
Wał Maruszów Nowe
Dł.
Pow.
Początek Koniec
Rzędna
wału obszaru
Stan
wału
wału
Brzeg
wzdłuż chronio- Kl.
techniczny
[km
[km
Początek Koniec obwałowania
Wisły
nego
rzeki]
rzeki]
wału
wału
[km]
[ha]
L
295,00
298,50
3,50
630
II
141,20
140,86
zadowalający
L
298,50
304,00
5,50
980
II
140,86
138,68
zadowalający
45
DLA RZGW WARSZAWA
Lp.
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
Dolina
chroniona
Dolina
Świeciechowska
Dolina Sulejów
Dolina
Józefowska
Dolina Ciszycka
Dolina
Nadwiślańska
Dolina Opolska
Dolina Boiska Jarentowskie
Pole
Dolina Chotcza
Gniazdków
Dolina
Janowiecka
Dolina
Kazimierza
Dolnego
Dolina Puławska
Dolina Nasiłów
Sadłowice
Wał
"Azotowski"
Dolina
Kozienicko Gniewszowska
Dolina Gołębska
Dolina DęblinStężyca
Dolina
Maciejowicka
Dolina
Magnuszewska
Dolina Wilgi
Dolina
Podgorzyce
Dolina Sobienie
- Jeziory
Dolina
Królewski Las Ciszyca
Dł.
Pow.
Początek Koniec
Rzędna
wału obszaru
Stan
wału
wału
Brzeg
techniczny
[km
[km
Wisły
nego
rzeki]
rzeki]
wału
wału
[km]
[ha]
P
301,00
309,80
8,80
1150
II
139,02
137,17
zły
L
309,00
312,00
3,00
115
II
136,87
136,44
zły
P
312,60
318,00
5,40
480
II
137,11
135,72
zadowalający
L
314,50
323,00
8,50
1630
II
136,1
133,7
zadowalający
L
323,00
331,00
8,00
2013
II
133,7
131,71
zadowalający
P
328,00
353,00
25,00
8900
II
132,8
127,47
zły
L
333,50
340,90
7,40
805
II
131,41
129,46
zadowalający
L
341,00
344,50
3,50
486
II
129,33
128,97
zadowalający
L
346,40
356,00
9,60
410
II
128,23
126,81
zadowalający
P
356,90
361,00
4,10
190
II
125,89
125,45
P
362,00
372,10
10,10
820
II
125,51
122,9
dobry
wał w trakcie
modernizacji
L
365,70
369,50
3,80
240
II
124,70
124,1
zadowalający
P
374,30
379,00
4,70
740
II
122,41
120,59
dobry
L
370,50
425,00
54,50
840
II
123,95
108,97
P
379,50
392,10
12,60
2370
II
120,57
118,2
P
393,50
409,00
15,50
3160
II
118,48
113,5
zadowalający
wał w trakcie
modernizacji
wał w trakcie
modernizacji
P
411,50
440,50
29,00
6000
II
111,87
104,16
dobry
L
437,00
456,60
19,60
8600
II
105,2
100,19
zadowalający
P
447,30
458,00
10,70
2200
II
102,47
99,49
zadowalający
L
457,00
463,20
6,20
1137
II
100,41
99,07
zadowalający
P
458,00
470,50
12,50
2900
II
99,49
96,32
dobry
L
464,30
494,30
30,00
5500
II
97,51
90,79
zadowalający
46
DLA RZGW WARSZAWA
Lp.
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
Dolina
chroniona
Dolina Świdry
Wielkie - Kępa
Radwanowska
Wał Józefów
Dolina
Moczydłowsko Warszawska
Dolina Sitowie
Dolina
Miedzeszyńska
(wał
miedzeszyński)
Wał Średnicowy
Dolina Potocka
(wał potocki)
Dolina
Golędzinowska
Dolina
Rajszewska
(wał rajszewski)
Dolina
Młocińska
(wał młociński)
Dolina Buraków
- Kazuń
Dolina Jabłonna
- Nowy Dwór
Mazowiecki
Dolina
Sochaczewska
Dolina
Wychódźc
Dolina
Chmielewo
Nizina Iłowsko Dobrzykowska
Dolina Rakowo Zakrzewo
Kościelne
Dolina Zakrzewo
Kępa Polska
Dolina
Białobrzegi
Dolina Ośnicka
Dł.
Pow.
Początek Koniec
Rzędna
wału obszaru
Stan
wału
wału
Brzeg
techniczny
[km
[km
Wisły
nego
rzeki]
rzeki]
wału
wału
[km]
[ha]
P
472,60
490,00
17,40
4510
II
95,64
91,97
dobry
P
491,00
492,50
1,50
120
II
90,82
90,71
zły
L
494,30
511,00
16,70
6520
I
90,79
86,58
zły
P
499,30
499,60
0,30
110
I
90,21
90,11
dobry
P
501,00
511,80
10,80
3550
I
89,37
86,5
dobry
P
512,30
513,90
1,60
2460
I
86,49
85,39
zadowalający
L
515,80
521,40
5,60
560
I
86,5
83,9
dobry
P
515,80
517,90
2,10
3460
I
86,09
85,09
zadowalający
P
519,00
528,90
9,90
5650
I
85,35
82,25
zadowalający
L
523,30
524,80
1,50
120
I
84,8
83,9
dobry
L
525,70
553,50
27,80
3420
I
82,9
77,16
zadowalający
P
528,90
549,00
20,10
3411
I
82,04
77,58
L
554,00
585,00
31,00
6325
II
77,14
71,66
zły
zły/
zadowalający
P
568,80
573,40
4,60
435
II
71,95
71,3
zły
P
583,00
584,60
1,60
77
II
71,39
71,23
dobry
L
585,00
624,50
39,50
8650
II
71,66
63,04
zły
P
591,50
601,50
10,00
1361
II
69,27
67,31
wał w trakcie
modernizacji
P
601,50
606,00
4,50
736
II
67,31
65,69
P
606,50
617,30
10,80
1343
II
65,65
64,05
dobry
wał w trakcie
modernizacji
P
617,30
627,30
10,00
1900
II
64,05
61,89
dobry
47
DLA RZGW WARSZAWA
4.8.1. ANALIZA ROZSTAWU WAŁÓW
Decydujący wpływ na przepustowość międzywala, a tym samym na wybór miejsc
przewidzianych do usunięcia roślinności, bądź do pozostawienia, ma rozstaw wałów.
Rozstaw wałów na analizowanym odcinku Wisły według obliczeń i projektów z lat
60-tych (kiedy planowano kompleksowe zabezpieczenie Wisły), powinien wynosić
w granicach od 900 do 1200 m. Są jednak miejsca gdzie rozstaw wałów, jest znacznie
większy i wynosi 1800 – 2000 m. Są również miejsca gdzie rozstaw wałów jest mocno
zawężony np. w granicach miasta Warszawy rozstaw wałów gorsetu Warszawskiego oscyluje
w granicach 400-600 m.
Miejsca wyraźnego zawężenia międzywala (międzywala ograniczonego wałem lub
skarpą wysokiego brzegu) oraz miejsca w których rozstaw wałów jest znaczny, większy niż
1500 m, zaznaczono na tabelarycznym profilu Wisły dołączonym do opracowania
(załącznik 2).
Wzdłuż analizowanego odcinka Wisły zidentyfikowano również miejsca gdzie na
jednym z brzegów rzeki brak jest obwałowania i woda powodziowa rozlewa się w głąb
doliny. Są to miejsca gdzie zasięg zalewu bezpośredniego przekracza 2000 m. Miejsca te
zaznaczono na tabelarycznym profilu Wisły (załącznik 2).
4.9. MIEJSCA POTENCJALNIE ZATOROGENNE
Nadmierna roślinność w korycie rzeki utrudnia spływ lodu, co może skutkować
tworzeniem się zatorów, a tym samym stwarzać sytuacje zagrażające bezpieczeństwu budowli
hydrotechnicznych, budowli przeciwpowodziowych i terenów przyległych.
Wyspy na rzece, odznaczające się bujną roślinnością, znacznie spowalniają przepływ
i stanowią przeszkodę, na której może zatrzymywać się lód. Ponadto, porośnięte wyspy
intensyfikują proces sedymentacji, stąd w ich rejonie dochodzi do ciągłego ich wypiętrzania
zmniejszającego przekrój czynny koryta.
Zgodnie z opracowaniem „Analiza wpływu roślinności na warunki przepływu wody
w międzywalu. Określenie kryteriów ustalania miejsc przeprowadzania wycinek i usuwania
nadmiaru roślinności” wszystkie rodzaje roślinności utrudniają przejście lodu w korycie.
Z tego względu nie należy pozostawiać roślinności na wyspach.
Roślinność utrudnia przejście lodu również w dolinie zalewowej, w szczególności
dotyczy to śryżu, którego fragmenty mogą osiągać grubość 1,5 m.
Powstawanie zatorów lodowych jest wypadkową następujących czynników:
48

DLA RZGW WARSZAWA
intensywności przebiegu zjawisk lodowych, zależnej od czasu trwania zjawisk
lodowych, rodzaju tych zjawisk, a w przypadku pokrywy lodowej również od jej
grubości,

warunków hydrodynamicznych w korycie rzeki,

morfologii oraz litologii aluwiów i ich podłoża.
Z materiałów RZGW w Warszawie, obejmujących zestawienie miejsc potencjalnie
zatorogennych wynika, że łączna długość odcinków potencjalnie zatorogennych na
analizowanym obszarze wynosi około 115 km, co stanowi 37 % całkowitej długości
rozpatrywanego odcinka Wisły.
Najdłuższy odcinek, 24 kilometrowy, obejmuje Wisłę od km 526,0 do km 551,0, czyli
od Łomianek do Nowego Dworu Mazowieckiego. Drugi pod względem długości odcinek
(około 19 km), zlokalizowany jest również poniżej Warszawy, od km 571,0 do km 589,9
biegu rzeki, od miejscowości Wychódźc do Wyszogrodu.
Pozostałe odcinki są znacznie krótsze i stanowi je: 8 odcinków o długości około 1 km,
5 odcinków o długości około 2 km, 5 odcinków o długości około 3 km, 3 odcinki o długości
około 4 km, 3 odcinki o długości około 5 km, 1 odcinek o długości około 6 km i 1 odcinek
o długości około 7 km. Krótkie odcinki, zakwalifikowane jako miejsca potencjalnie
zatorogenne, rozproszone są na całym analizowanym obszarze.
Miejsca potencjalnie zatorogenne (stan aktualizacji – 10.2012), zgodnie z danymi
RZGW, zestawiono w tabeli 12.
Miejsca potencjalnie zatorogenne wniesione zostały na tabelaryczny profil Wisły
(załącznik 2, kolumna: zatory).
49
DLA RZGW WARSZAWA
Tabela 12. Wykaz miejsc potencjalnie zatorogennych
Miejscowość
Opoczka
L.p Km rzeki Brzeg
1
296-297
P
2
3
306-308
320-325
P
P
Świeciechów -Popów
Kolczyn-Kaliszany
4
5
332-333
341
P
Ś
Kłudzie -Kępa
Gostecka
Chotcza
6
7
8
9
10
11
12
13
343-346
364
384-386
395-398
403-405
408-411
412-415
416-420
P
Ś
Ś
L, P
L, P
Ś, P
Ś, P
Ś
14
15
16
17
18
19
20
444-450
464-465
470-472
474-476
481-482
486-491
494-498
Ś
Las Dębowy-Machów
Puławy-Włostowice
Gołąb
Stężyca
Prażmów
Piotrowice -Tyrzyn
Tyrzyn -Wróble
Kobylnica -Kochów
Tarnów -Wólka
Gruszczyńska
Wysoczyn
Radwanków
Góra Kalwaria
Podłęcze
ujście rz. Świder
Kępa Zawadowska
Rodzaj zagrożenia
spiętrzenie poziomu wód
Okres występowania
zabitka śryżowa, zator
lodowy, utrudnienie
przepływu
lodowy
Szacunkowe
szkody/straty
dotychczas nie było
Uwagi
zwężenie koryta rzeki na moście
dalsze uszkodzenia
budowli regulacyjnych
wypłycenia (związane z uszkodzeniem
bud. regulacyjnych)
wypłycenia
uszkodzenia budowli
regulacyjnych
zwężenie międzywala
wypłycenie przy filarze mostu
lodowy, utrudnienie
przepływu
okres zimowy
zator
okres zimowy
(w momencie
tworzenia/ustępowania
pokrywy lodowej)
lodowy
okres zimowy
wypłycenia, zwężenie koryta rzeki
zator
okres zimowy
(w momencie
pokrywy lodowej)
brak danych
łachy piaszczyste
wypłycenia (związane z uszkodzeniem
bud. regulacyjnych)
wyspy, łachy piaszczyste, wypłycenia
wypłycenia, zwężenie koryta rzeki
rozczłonkowanie koryta
50
L.p Km rzeki Brzeg
Ś
Miejscowość
Rodzaj zagrożenia
Warszawa dz.
Wilanów, Wawer
lodowy
lodowy, utrudnienie
przepływu
21
498-501
22
504.7505.5
Warszawa dz.
Mokotów, Wawer
23
515.8517
Warszawa dz. Śród.,
Praga.Pn
24
520.5522.5
Warszawa dz.
Bielany, Białołęka
25
26
27
28
29
30
31
32
526-551
553-555
561-563
571-574
574-588
588-589.8
598.2600.5
620-625
33
34
35
36
L
Ś
Łomianki, Czosnów,
Kazuń/Jabłonna,
Nowy Dwór Maz.
Zakroczym, Gałachy
Mochty
Wychódźc, Wilkowice
Pieczyska, Wyszogród
Wyszogród - Stegny
lodowy
DLA RZGW WARSZAWA
Okres występowania
Szacunkowe
szkody/straty
Uwagi
łachy piaszczyste
okres zimowy
(w momencie
pokrywy lodowej)
rafa kamienna
brak danych
łachy piaszczyste, wyspy
zadzrzewione, most w Kazuniu
wypłycenia i kępy
zwężenie koryta rzeki, wypłycenia
Rakowo Pieczyska
Troszyn Nowy
wyspy, łachy piaszczyste, wypłycenia
625-630
630-637
Płock
Płock, Popłacin
zwężenie koryta rzeki, łachy
piaszczyste
wypłycenia, wyspy, łachy piaszczyste
640-643
651-655
Brwilno, Wola
Brwileńska
Karolewo-Skoki Duże
wypłycenia, wyspy, tuż poniżej NPP,
łachy piaszczyste
łachy piaszczyste, pozostałości kęp
zator
okres zimowy
nie było szacowane
51
DLA RZGW WARSZAWA
5. MODEL HYDRAULICZNY
Do oceny zdolności przepustowej terenów zalewowych wykorzystano model
hydrauliczny Wisły sporządzony na potrzeby „Studium dla potrzeb planów ochrony
przeciwpowodziowej. Etap III”. Model wykonany został w programie Hec – Ras.
Program Hec-Ras (pakiet gotowych programów komputerowych) opracowany został
przez US Army Corps of Engineers-Hydraulic Engineering Center. Pakiet służy do obliczania
układu zwierciadła wody w sieciach cieków. Obliczenia układu zwierciadła wody odbywają
się poprzez rozwiązywanie równania energii.
Model obejmuje odcinek Wisły od ujścia rzeki Sanny koło Annopola do górnego
stanowiska stopnia wodnego we Włocławku.
Warunki brzegowe wprowadzone do modelu zdefiniowano w postaci:

dolny warunek brzegowy – górna gałąź krzywej przepływu górnego
stanowiska stopnia wodnego we Włocławku

górny warunek brzegowy – warunek normalnej głębokości uzależniony od
spadku zwierciadła wody.
Geometrię koryta i doliny Wisły odzwierciedlają w modelu przekroje poprzeczne
pomierzone geodezyjnie w terenie i zagęszczone w modelu. W celu oddania geometrii
obszaru przepływu odległości pomiędzy przekrojami były odpowiednio dostosowywane. Na
terenach o dużej zmienności koryta i międzywala odległości wynosiły średnio ok. 500 m,
a np. w Warszawie odległości wynosiły średnio 200 m. Na terenach o małej zmienności
koryta i międzywala odległości wynosiły ok. 4 km.
Przekroje przez koryto i dolinę rzeki zostały wprowadzone jako ciąg punktów
(odległość, rzędna terenu). Każdy z wprowadzonych przekrojów miał także określone
położenie punktów brzegu koryta rzeki, a także odległość do następnego przekroju.
Zagęszczenie przekrojów przeprowadzone zostało poprzez interpolację między
kolejnymi wprowadzonymi przekrojami na podstawie zadanej maksymalnej odległości
między zagęszczonymi przekrojami. W jej wyniku uzyskano sztuczne przekroje o kształtach
pośrednich, wynikających z kształtów przekrojów skrajnych (pomierzonych w terenie).
Program oprócz kształtów przekrojów uśredniał również położenie brzegów. Uśrednianie to
zostało zweryfikowane na podstawie map, w każdym z interpolowanych przekrojów
i w miarę potrzeby przeprowadzono korektę, tak by przekroje oddawały rzeczywisty układ
koryta i doliny Wisły.
52
DLA RZGW WARSZAWA
Powyższe informacje, wprowadzone do programu Hec-Ras pozwoliły na uzyskanie
trójwymiarowego modelu doliny Wisły.
Do modelu wprowadzone zostały aktualne informacje o wysokościach wałów
przeciwpowodziowych zlokalizowanych wzdłuż Wisły. Dane zebrano w ramach niniejszego
opracowania z Wojewódzkich Zarządów Melioracji i Urządzeń Wodnych.
Dane hydrologiczne wprowadzone do modelu obejmują przepływy maksymalne
o różnych prawdopodobieństwach wystąpienia. Wykorzystano dane ze „Studium dla potrzeb
planów ochrony przeciwpowodziowej. Etap III”. Dane zestawiono w tabeli 13. Doliczono
wielkości Qmaxp dla prawdopodobieństw 0.1 % i 0.3 % stosując metodę ekstrapolacji.
zastosowane w modelu hydraulicznym Wisły
Qmaxp - przepływy maksymalne
o prawdopodobieństwie wystąpienia [m3/s]
0.1% 0.3% 0.5% 1%
2%
5% 10%
Przekrój
Kilometraż
rzeki
Wod. Annopol
298.4
10070
8970
8460
7730
6990
5980
5180
Wod. Puławy
372.5
9850
8750
8208
7520
6790
5790
5000
Wod. Dęblin
393.7
9750
8680
8160
7490
6770
5800
5020
Wod. Gusin
461.5
9700
8690
8110
7450
6750
5810
5040
Wod. W-wa Nadwilanówka
503.5
9600
8600
8100
7440
6750
5810
5050
Wod. Warszawa
513.3
9600
8600
8100
7440
6750
5810
5050
Wod. Modlin
551.5
11100
9890
9400
8670
7890
6840
5990
Wod. Kępa Polska
606.5
11500 10280
9720
8970
8170
7080
6200
Opory przepływu występujące na granicy kontaktu terenu z przepływającą wodą,
oprócz kształtu koryta i spadku podłużnego, są głównym parametrem hydraulicznym, który
ma kluczowy wpływ na transformację przepływu wód zarówno w rzeczywistości
jak i w modelu.
W jednowymiarowym modelu hydraulicznym opory te definiowane są za pomocą
współczynników szorstkości w każdym z przekrojów tworzących strukturę modelu.
Na potrzeby modelowania hydraulicznego analizowanego odcinka Wisły, opory
przepływu scharakteryzowano w postaci współczynników szorstkości n według Manninga.
53
DLA RZGW WARSZAWA
Podział roślinności, opisany w rozdziale 4.3, pozwala scharakteryzować jej
hydrauliczne właściwości za pośrednictwem współczynników szorstkości n Manninga w pełnym zakresie: od niewielkich wartości współczynników szorstkości (trawa niska - 0,03)
do bardzo dużych wartości (bardzo gęsty las - 0,14).
Zakres wartości współczynników szorstkości n dobrano na podstawie publikowanych
tablic prezentowanych w literaturze dotyczącej hydrologii: m.in. „Hydrologia stosowana”
M. Ozgi – Zielińskiej i J. Brzezińskiego, „Handbook of Applied Hydrology” V.T. Chow.
Wartości ostateczne współczynników szorstkości zostały ustalone w procesie kalibracji
modelu. Przedstawiono je w tabeli 14.
Tabela 14. Wartości współczynników szorstkości n Manninga zastosowane w modelu
Część
przekroju
Rodzaj pokrycia
terenu/rodzaj
roślinności
Współczynnik szorstkości n
Po kalibracji
0,025 – 0,035
Koryto główne Ziemia, piasek, żwir
Trawa
- niska
- wysoka
Teren
zalewowy
Uprawy zbożowe/rolne
Nieużytki
Zakrzaczenia i zarośla
- rzadkie
- gęste
Las
- rzadki
- gęsty
- bardzo gęsty
(zastosowano zmienną wartość
na poszczególnych odc. rzeki)
0,030
0,035
0,033
0,036
0,060
0,100
0,090
0,120
0,140
W celu odzwierciedlenia w modelu oporów przepływu wywołanych aktualnym
porostem roślinności terenu międzywala Wisły, dokonano aktualizacji i uszczegółowienia
współczynników szorstkości modelu ze „Studium...”. Opis zmian wprowadzonych do
modelu, dotyczących sposobu wprowadzenia współczynników szorstkości oraz przypisania
określonego rodzaju pokrycia terenu, zamieszczono w opracowaniu p.n. „Przeprowadzenie
w terenie inwentaryzacji przyrodniczej uwzględniającej aspekt przepustowości koryta i doliny
rzeki opracowanie charakterystyk hydraulicznych roślinności dla celów analizy hydraulicznej
54
DLA RZGW WARSZAWA
dla potrzeb opracowania dokumentu” stanowiącym punkt 3 etapu I harmonogramu
„Programu wycinki drzew i krzewów na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią dla
RZGW Warszawa wraz ze strategiczną oceną oddziaływania na środowisko dotyczącą
zaplanowanych w tym programie działań.”.
5.1. OCENA ZDOLNOŚCI PRZEPUSTOWEJ TERENÓW ZALEWOWYCH
Ocenę
zdolności
przepustowej
przeprowadzono
wykonując
obliczenia
na
skalibrowanym modelu hydraulicznym Wisły przedstawiającym aktualny stan pokrycia
międzywala roślinnością. Aktualny stan pokrycia roślinnością odzwierciedlono w modelu za
pomocą współczynników szorstkości, przyjętych na podstawie przeprowadzonej kalibracji
i zaprezentowanych w tabeli 14.
Do porównania otrzymanych wyników dla aktualnego stanu wykonano model
hydrauliczny przedstawiający zakładany pierwotnie stan pokrycia roślinnością terenów
międzywala tj. trawą. Modele różnią się wartościami współczynników szorstkości,
w przekrojach tworzących geometrię koryta i doliny Wisły.
W celu odzwierciedlenia w modelu stanu pokrycia roślinnością zgodnego
z założeniami projektowymi dokonano, w przekrojach odpowiadających terenom międzywala
porośniętym roślinnością, redukcji współczynników szorstkości n Manninga z wielkości
prezentowanych w tabeli 14 do wielkości 0,035 odpowiadającej szorstkości przy pokryciu
terenu trawą.
Wykorzystując model hydrauliczny, przeprowadzono obliczenia, mające na celu
znalezienie maksymalnego przepływu jaki mieści się w międzywalu analizowanego odcinka
Wisły. Przepływ ten określa zdolność przepustową międzywala Wisły.
Ocenę zdolności przepustowej przeprowadzono analizując dwa parametry: wielkość
przepływu wody i poziom wody powodziowej.
Analiza pierwszego parametru polegała na wyznaczeniu maksymalnej wartości
przepływu, który mieści się w międzywalu, czyli przepływu odpowiadającego rzędnej korony
wału. Przepustowość określona została dla każdego z przekrojów poprzecznych
przecinających analizowany odcinek rzeki. Na odcinkach, na których nie było wału, a zasięg
zalewu wody Qmax1% obejmował zabudowania, do określania maksymalnej wartości
przepływu przyjmowano rzędną, która nie powodowałaby zalewu zabudowań.
Wyznaczono również maksymalną przepustowość całego analizowanego odcinka
Wisły, czyli najmniejszą obliczoną przepustowość w przekrojach przecinających analizowany
55
DLA RZGW WARSZAWA
odcinek. W przypadku obustronnego obwałowania wartość ta uwzględnia zarówno przepływy
wyliczone dla rzędnych korony prawego i lewego wału.
Analiza
przepustowości
została
ograniczona
do
przepływu
maksymalnego
o prawdopodobieństwie przewyższenia 0,1 % dla wałów I klasy i 0,3 % dla wałów II klasy.
Przyjęte przepływy odpowiadają przepływowi kontrolnemu dla budowli hydrotechnicznych,
ulegających zniszczeniu przy przelaniu się przez nie wody (Dz.U. 97.21.111). W przypadku,
gdy w danym przekroju poprzecznym rzędna wody odpowiadająca Qmax0.1% lub Qmax0.3%
była niższa od rzędnej korony wału obliczenia przerywano. Przy tym przekroju zamieszczono
informację, że przepustowość jest równa lub większa od przepływu Qmax0.1% (Q≥Qmax0.1%)
lub Qmax0.3% (Q≥Qmax0.3%).
W
tabeli
15
zestawiono
wyniki
dla
dwóch
przeprowadzonych
obliczeń
odzwierciedlających różny stan pokrycia roślinnością. Tabela pokazuje, jaka może być
maksymalna zdolność przepustowa analizowanego międzywala Wisły i jaki wpływ na
zdolność przepustową ma roślinność porastająca międzywale.
Tabela 15. Przepustowość międzywala Wisły
Przepustowość
Charakterystyczne punkty
Lewy brzeg
km
Wisły
Opis wału
295.00
Wał Piotrowice Linów
Prawy brzeg
km
Wisły
Opis wału
Odcinek
Stan aktualny
pokrycia
roślinnością
Hipotetyczny stan
pokrycia
międzywala trawą
od km - do km
Wisły
[m /s]
3
[m /s]
3
295.00 - 298.50
7 000
8 023
298.50 - 301.00
6 951
8 025
301.00 - 304.00
304.00 - 309.00
6 698
7 181
7 560
8 204
309.00 - 309.80
309.80 - 312.00
8 675
8 447
312.00 - 312.60
7 250
7 011
Q >=
Qmax0.3%
Q >= Qmax0.3%
312.60 - 314.50
7 657
Q >= Qmax0.3%
314.50 - 318.00
318.00 - 323.00
7 000
6 461
8 456
7 383
323.00 - 328.00
6 159
6 990
298.50
Wał Maruszów Nowe
301.00
304.00
Dolina
Świeciechowska
309.00
Dolina Sulejów
309.80
312.00
312.60
Dolina Józefowska
314.50
Dolina Ciszycka
318.00
323.00
323.00
Dolina Nadwiślańska
328.00
Dolina Opolska
56
DLA RZGW WARSZAWA
Przepustowość
Lewy brzeg
km
Wisły
Opis wału
Prawy brzeg
km
Wisły
Opis wału
331.00
333.50
340.90
341.00
344.50
Odcinek
Stan aktualny
pokrycia
roślinnością
Hipotetyczny stan
pokrycia
międzywala trawą
od km - do km
Wisły
[m /s]
3
[m /s]
3
328.00 - 331.00
331.00 - 333.50
5 373
5 287
6 070
6 034
Dolina Boiska Jarentowskie Pole
333.50 - 340.90
5 870
6 951
Dolina Chotcza
Gniazdków
341.00 - 344.50
Q >= Qmax0.3%
344.50 - 346.40
7 784
Q >=
Qmax0.3%
346.40 - 353.00
7 320
8 766
353.00 - 356.00
8 191
Q >= Qmax0.3%
356.90 - 361.00
361.00 - 362.00
7 266
3 785
Q >= Qmax0.3%
4 100
362.00 - 365.70
Q >=
Qmax0.3%
Q >= Qmax0.3%
365.70 - 369.50
7 971
Q >= Qmax0.3%
369.50 - 370.50
7 642
Q >= Qmax0.3%
370.50 - 372.10
372.10 - 374.30
8 255
4 610
Q >= Qmax0.3%
5 500
374.30 - 379.00
7 906
Q >= Qmax0.3%
Q >= Qmax0.3%
346.40
Dolina Janowiecka
353.00
356.00
356.90
361.00
Dolina Kazimierza
Dolnego
362.00
365.70
369.50
Dolina Nasiłów
Sadłowice
Dolina Puławska
370.50
372.10
374.30
379.00
379.50
Dolina Kozienicko Gniewoszowska
Wał "Azotowski"
Dolina Gołębska
391.50
393.50
409.00
391.50 - 393.50
Q >=
Qmax0.3%
Q >=
Qmax0.3%
393.50 - 409.00
7 176
8 271
409.00 - 411.50
8 255
Q >= Qmax0.3%
411.50 - 425.00
425.00 - 437.00
6 912
5 943
8 204
7 150
437.00 - 440.50
7 911
Q >=
Qmax0.3%
Q >= Qmax0.3%
7 400
Q >=
Qmax0.3%
8 356
379.00 - 391.50
Dolina DęblinStężyca
Q >= Qmax0.3%
Q >= Qmax0.3%
411.50
425.00
Dolina Maciejowicka
437.00
440.50
Dolina
Magnuszewska
440.50 - 447.20
Q >= Qmax0.3%
447.20
456.60
457.00
Dolina Wilgi
Dolina Podgorzyce
458.00
458.00
447.20 - 456.60
456.60 - 458.00
Q >= Qmax0.3%
Dolina Sobienie -
57
DLA RZGW WARSZAWA
Przepustowość
Lewy brzeg
km
Wisły
Opis wału
Prawy brzeg
km
Wisły
Opis wału
Odcinek
Stan aktualny
pokrycia
roślinnością
Hipotetyczny stan
pokrycia
międzywala trawą
od km - do km
Wisły
[m /s]
3
[m /s]
3
Jeziory
463.20
458.00 - 463.20
463.20 - 464.30
Q >=
Qmax0.3%
Q >=
Qmax0.3%
Q >= Qmax0.3%
Q >= Qmax0.3%
464.30
470.50
464.30 - 470.50
470.50 - 472.60
472.60
Dolina Królewski Las
490.00
- Ciszyca
Dolina Świdry
Wielkie - Kępa
Radwanowska
472.60 - 490.00
490.00 - 491.00
491.00
Wał Józefów
492.50
Dolina
Moczydłowsko Warszawska
501.00
511.00
511.80
512.30
513.90
515.80
515.80
517.90
Dolina
Miedzeszyńska (wał
miedzeszyński)
Wał Średnicowy
Dolina
Golędzinowska
Dolina Potocka
Q >=
Qmax0.3%
Q >=
Qmax0.3%
Q >= Qmax0.3%
Q >= Qmax0.3%
Q >= Qmax0.3%
Q >= Qmax0.3%
492.50 - 494.30
Q >=
Qmax0.3%
Q >=
Qmax0.3%
494.30 - 501.00
5 440
6 140
501.00 - 511.00
8 984
Q >= Qmax0.1%
511.00 - 511.80
511.80 - 512.30
9 370
8 571
Q >= Qmax0.1%
9 324
512.30 - 513.90
8 679
9 587
513.90 - 515.80
8 831
Q >= Qmax0.1%
515.80 - 517.90
9 203
Q >=
Qmax0.1%
Q >= Qmax0.1%
491.00 -.492.50
494.30
494.30
Q >=
Qmax0.3%
Q >=
Qmax0.3%
517.90 - 520.10
Q >= Qmax0.3%
Q >= Qmax0.3%
Q >= Qmax0.1%
520.10
521.40
520.10 - 521.40
521.40 - 523.30
523.30
524.80
Dolina Młocińska
(wał młociński)
Q >=
Qmax0.1%
Q >=
Qmax0.1%
Q >= Qmax0.1%
Q >= Qmax0.1%
Dolina Rajszewska
523.30 - 524.80
524.80 - 525.70
9 117
Q >=
Qmax0.1%
Q >= Qmax0.1%
8 904
Q >=
Qmax0.1%
Q >= Qmax0.1%
Q >= Qmax0.1%
525.70
Dolina Buraków Kazuń
528.90
528.90 - 529.90
529.90
525.70 - 528.90
Q >= Qmax0.1%
Dolina Jabłonna -
58
DLA RZGW WARSZAWA
Przepustowość
Lewy brzeg
km
Wisły
Opis wału
Prawy brzeg
km
Wisły
549.00
Opis wału
Nowy Dwór
Mazowiecki
553.50
Odcinek
Stan aktualny
pokrycia
roślinnością
Hipotetyczny stan
pokrycia
międzywala trawą
od km - do km
Wisły
[m /s]
3
[m /s]
529.90 - 549.00
553.50 - 554.00
8 477
Q >=
Qmax0.3%
Q >=
Qmax0.3%
554.00 - 568.80
Q >=
Qmax0.3%
549.00 - 553.50
3
Q >= Qmax0.1%
Q >= Qmax0.3%
Q >= Qmax0.3%
554.00
568.80
573.40
Dolina Wychódźc
Dolina
Sochaczewska
568.80 - 573.40
Q >= Qmax0.3%
573.40 - 583.00
6 776
Q >=
Qmax0.3%
7 583
Q >= Qmax0.3%
583.00 - 584.60
Q >=
Qmax0.3%
Q >= Qmax0.3%
584.60 - 585.00
Q >=
Qmax0.3%
Q >= Qmax0.3%
585.00 - 591.50
Q >=
Qmax0.3%
Q >= Qmax0.3%
591.50 - 601.50
Q >=
Qmax0.3%
Q >= Qmax0.3%
601.40 - 606.00
8 485
9 347
606.00 - 617.30
9 030
9 858
617.30 - 624.50
624.50 - 625.00
8 558
5 990
9 200
6 050
583.00
Dolina Chmielewo
584.60
585.00
585.00
591.50
Nizina Iłowsko Dobrzykowska
601.50
601.50
606.00
606.50
617.30
617.30
Dolina Rakowo Zakrzewo Kościelne
Dolina Zakrzewo Kępa Polska
Dolina Białobrzegi
Dolina Ośnicka
624.50
625.00
Objaśnienia kolorów:
Obwałowane oba brzegi Wisły
Brak obwałowania na obu brzegach Wisły
Obwałowane na lewym brzegu Wisły
Obwałowanie na prawym brzegu Wisły
Przeprowadzone obliczenia, wykorzystujące modele hydrauliczne, wykazały, że
kluczowy wpływ na wielkość maksymalnej przepustowości analizowanego odcinka Wisły ma
nieobwałowany odcinek rzeki w rejonie Bochotnicy poniżej Kazimierza Dolnego km 361,00
– 362,00. Przyjmując jako maksymalną przepustowość – najmniejszą wartość przepływów
nie powodującą zalewania terenów zabudowanych, dla aktualnego stanu pokrycia
59
DLA RZGW WARSZAWA
międzywala Wisły roślinnością, maksymalna przepustowość tego odcinka jest mniejsza od
wody Qmax10% i wynosi:
Bochotnica
– 3785 m3/s.
Inne odcinki o niskiej przepustowości są zlokalizowane w rejonie Puław km 372,10 –
374,30, Solca nad Wisłą km 328,00 – 340,90 oraz Miedzeszyna powyżej Warszawy km
494,30 – 501,00. Są to odcinki obwałowane. Przepustowość tych odcinków wynosi:
Puławy
– 4610 m3/s i jest mniejsza od Qmax10%,
Solec nad Wisłą
– 5287 m3/s i jest większa od Qmax10%, a mniejsza od Qmax5%,
Miedzeszyn
– 5440 m3/s i jest większa od Qmax10%, a mniejsza od Qmax5%.
Rozpatrując pozostałe odcinki obwałowane przepustowość wynosi ok. 6000 m3/s
(woda większa od Qmax5%, a mniejsza od Qmax2%,). Przepływy powyższe mieszczą się
w korycie rzeki/międzywalu, nie powodując zalewania terenów zabudowanych na całym
rozpatrywanym odcinku Wisły (przy założeniu całkowitej sprawności urządzeń ochrony
przeciwpowodziowej).
Wyniki obliczeń modelu hydraulicznego przedstawiającego stan pokrycia międzywala
trawą np. w wyniku wycinki całej roślinności na terenie badanego odcinka Wisły pokazują, że
przepustowość wzrasta do:
Bochotnica
– 4100 m3/s,
Puławy
– 5500 m3/s,
Solec nad Wisłą
– 6034 m3/s
Miedzeszyn
– 6140 m3/s.
Obliczenia na modelu przestawiającym stan zmiany aktualnego pokrycia roślinnością
na trawę wskazują na wzrost przepustowości, jednak na żadnym z tych odcinków nie
uzyskuje się wielkości Qmax1% (wody miarodajnej dla wałów klasy II).
Dla odcinków obwałowanych po wycince przepływy wzrastają do ok. 7000 m3/s
(woda większa od Qmax2%, a mniejsza od Qmax1%).
Takie przepływy mogą być uznane za potencjalne maksymalne przepustowości
międzywala Wisły. Należy zauważyć, że przepustowość międzywala na analizowanym
odcinku Wisły nie jest wartością stałą, są odcinki dla których możliwe jest uzyskanie
przepustowości równej wodzie kontrolnej Qmax0.3% (np. na odcinkach: od 337,00 do 360,00
km, od 375,00 do 394,00 km, od 457,00 do 491,00 km) i Qmax0.1% (praktycznie na całym
odcinku wałów I klasy tj. od 501,00 do 549,00 km).
60
DLA RZGW WARSZAWA
Przeprowadzone obliczenia wskazują, że zmiana stanu pokrycia międzywala
roślinnością poprzez np. usunięcie drzew i krzewów z terenu całego międzywala może
spowodować spadek zwierciadła wody 10 % średnio o 31 cm, a maksymalnie o 61 cm
natomiast wody 1 % średnio o 48 cm, a maksymalnie o 91 cm. Uzyskane wielkości obniżeń
są istotne dla bezpieczeństwa wałów i terenów chronionych. Od 335,00 km praktycznie do
końca analizowanego odcinka Wisły poziom zwierciadła wody Qmax1% byłby niższy od
korony wałów co nie groziłoby ich przelaniem. Znaczne obniżenie poziomu wody
powodziowej wskazuje na to, że roślinność porastająca międzywale Wisły ma istotny wpływ
na podwyższenie poziomu wielkich wód. Należy jednak zaznaczyć, że tak duże obniżenie
poziomu wody powodziowej w modelu uzyskano zakładając usunięcie roślinności z terenu
całego międzywala, poprzez redukcję współczynników szorstkości w przekrojach doliny
rzeki, z wielkości odpowiadających aktualnemu pokryciu terenu przez las czy krzewy do
współczynnika szorstkości o wielkości odpowiadającej pokryciu terenu trawą. Jest to zatem
założenie istotnej ingerencji w międzywale rzeki.
6.
DZIAŁANIA PROWADZĄCE DO UFORMOWANIA I UTRZYMANIA ZABUDOWY
BIOLOGICZNEJ NA OBSZARACH SZCZEGÓLNEGO ZAGROŻENIA POWODZIĄ
W przypadku niniejszego „Programu...” zabudowa biologiczna jest rozumiana jako
całokształt roślinności występującej na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią
(międzywalu Wisły), czyli zarówno roślinność pochodzenia naturalnego jak i roślinność
wprowadzona na ten teren przez człowieka w wyniku zamierzonych działań.
Działania mające na celu uformowanie i utrzymanie właściwego stanu zabudowy
biologicznej na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią można zasadniczo podzielić na
trzy rodzaje.
Pierwszy rodzaj działań to prowadzenie wycinek na obszarach gdzie na skutek braku
działań przez ostatnie lata nastąpił intensywny porost roślinności.
Drugi rodzaj działań to utrzymanie obszarów, na których przeprowadzono wycinki,
nie dopuszczenie do intensywnego porostu roślinności, poprzez systematyczne usuwanie
pojawiających się nowych drzew i zakrzaczeń.
61
DLA RZGW WARSZAWA
Trzeci rodzaj działań to prowadzenie nasadzeń w miejscach, w których roślinność nie
spowoduje zagrożenia nadmiernym spiętrzeniem wody, czy pojawieniem się zatorów
lodowych, zagrażającym bezpieczeństwu sąsiednich terenów.
W niniejszym opracowaniu proponowane są obszary pod dwa rodzaje działań –
wycinkę w miejscach intensywnie zarośniętych i pod nasadzenia. Trzeci rodzaj działań –
prace utrzymaniowe - powinien wynikać z prac, które będą przeprowadzone w wyniku
realizacji niniejszego „Programu...” i powinien zapewnić utrzymanie dobrych warunków
przepływu wody na terenach, na których prowadzono wycinki.
Typowania obszarów, które były przewidziane do przeprowadzenia wycinek lub
nasadzeń dokonano z uwzględnieniem kilku kryteriów, z których najistotniejsze uwzględniały
warunki przepływu wody w rzece i osiągnięcie możliwie największej ich poprawy w wyniku
przeprowadzenia wycinek oraz wykonanie nasadzeń, jako kompensacji przyrodniczej, bez
pogarszania warunków przepływu. Warianty lokalizacji różnych obszarów były poddane
modelowaniu matematycznemu i w wyniku uzyskano optymalną ich lokalizację. Oczywiste
jest, że największą poprawę warunków hydraulicznych w międzywalu, a co za tym idzie
największy wzrost bezpieczeństwa powodziowego uzyskano by prowadząc całkowitą
wycinkę. Oczywiste jest również to, że przeprowadzenie takiej operacji byłoby bardzo
niekorzystne z punktu widzenia przyrodniczego, jako że Wisła stanowi cenny pod względem
przyrodniczym
korytarz.
i zoptymalizowane,
aby
Zaplanowane
działania
musiały
być
zatem
wyważone
uwzględniały
zarówno
czynniki
hydrauliczne,
czynniki
bezpieczeństwa powodziowego, jak i czynniki przyrodnicze.
7.
KRYTERIA
DLA
WSKAZANIA
MIEJSC
WYMAGAJĄCYCH
USUNIĘCIA
ROŚLINNOŚCI
W celu wskazania miejsc wymagających usunięcia roślinności i wytypowania
ostatecznego wariantu programu wycinki, opracowano szczegółowe kryteria, warunkujące
wybór danego miejsca do usunięcia roślinności.
Szczegółowe kryteria dla wskazania miejsc wymagających usunięcia roślinności to:
1. Przepustowość i szerokość międzywala Wisły
2. Stan techniczny i wysokość obwałowań
3. Rodzaj roślinności i jej usytuowanie w międzywalu
4. Miejsca potencjalnie zatorogenne
62
DLA RZGW WARSZAWA
5. Lokalizacja i typ obszarów chronionych
6. Lokalizacja miejscowości
7. Lokalizacja mostów
8. Stan własności gruntów
Kryteria zostały opisane w rozdziałach 7.1 – 7.8.
7.1. PRZEPUSTOWOŚĆ I SZEROKOŚĆ MIĘDZYWALA WISŁY
Przepustowość międzywala jest istotnym kryterium decydującym o kwalifikowaniu
danych obszarów do wycinki. Jest ona warunkowana kilkoma czynnikami, mającymi wpływ
na jej ograniczenie. Są nimi rodzaj roślinności i jej usytuowanie w międzywalu oraz
szerokość międzywala i wysokość wałów przeciwpowodziowych, które to w niniejszym
opracowaniu są traktowane jako oddzielne kryteria do wyboru miejsc wycinki roślinności.
Roślinność porastająca międzywale Wisły ma bezpośredni wpływ na warunki
przepływu wody, poprzez tworzenie oporów przepływu, przyczynianie się do stagnowania
wody, obniżanie prędkości przepływu wody. Efektem takiego oddziaływania roślinności jest
podniesienie poziomu wody. Roślinność jest jednym z elementów przyczyniających się do
pogorszenia przepustowości międzywala i zwiększenia zagrożenia powodziowego. Wysoka
i zwarta roślinność powoduje zawężenie przekroju czynnego przepływu wody.
Wpływ na przepustowość międzywala ma również jego szerokość. Szerokość
międzywala na analizowanym odcinku Wisły według obliczeń i projektów z lat 60-tych
(kiedy planowano kompleksową regulację i zabezpieczenie Wisły) zakładana była
w granicach od 900 do 1200 m. Są jednak miejsca gdzie rozstaw wałów, jest znacznie
większy i wynosi 1800 – 2000 m jak w rejonie miejscowości Gołąb i Chotcza. Są również
miejsca gdzie rozstaw wałów jest mocno zawężony np. w granicach Warszawy rozstaw
wałów, tzw. „gorset warszawski” oscyluje w granicach 400 m, przy wymaganym rozstawie
900 m.
Na
przepustowość
międzywala
ma
też
wpływ
wysokość
wałów
przeciwpowodziowych. Im wyższe wały tym więcej wody może przepływać danym
odcinkiem rzeki.
7.2. STAN TECHNICZNY I WYSOKOŚĆ OBWAŁOWAŃ
Dobry stan techniczny wałów przeciwpowodziowych ma kluczowe znaczenie
w zapewnieniu ochrony podczas przejścia fal powodziowych. Czas przejścia fali
63
DLA RZGW WARSZAWA
wezbraniowej ma bezpośredni wpływ na stan wałów. Wraz z wydłużeniem czasu wezbrania
i stagnacją wody, wzrasta zagrożenie związane z nasiąkaniem wału, możliwością wystąpienia
przesiąków przez jego korpus, co z kolei może być przyczyną ich przerwania. Takie zjawisko
ma również miejsce w przypadku dobrego stanu technicznego wałów. Wszelkie uszkodzenia
konstrukcji znacznie zwiększają szybkość filtracji i zagrożenie przesiąkaniem wody przez
wał. Czynnikami mogącymi mieć niekorzystny wpływ na stan techniczny wałów są m.in.
porost roślinności – drzewa i zakrzaczenia – w sąsiedztwie wału i na jego koronie, aktywność
zwierząt, drążących w wale. Negatywne oddziaływanie mają rośliny rosnące w pobliżu wału
lub na wale powodując w ten sposób naruszenie jego konstrukcji, stwarzając drogi filtracji
wody.
Roślinność porastająca teren międzywala przyczynia się też do spadku prędkości
przepływu wody, co wydłuża czas przejścia fali wezbraniowej, powoduje stagnację wody
(wpływ na filtrację i rozmiękanie korpusu wału) i podniesienie poziomu wód powodziowych.
Podniesienie poziomu wód powodziowych może zagrażać przelaniem się wody przez
koronę wału. Miejsca gdzie wały są zbyt niskie i dodatkowo z obfitym porostem roślinnością
w ich sąsiedztwie są szczególnie narażone na ryzyko przelania się wody.
7.3. RODZAJ ROŚLINNOŚCI I JEJ USYTUOWANIE W MIĘDZYWALU
Rodzaj roślinności i jej usytuowanie w międzywalu jako kryterium dla wskazania
miejsc wymagających usunięcia roślinności scharakteryzowano na podstawie opracowania
J. Kubraka „Analiza wpływu roślinności na warunki przepływu wody w międzywalu.
Określenie kryteriów ustalania miejsc przeprowadzania wycinek i usuwania nadmiaru
roślinności”.
Skupiska roślinności występujące w terenie zalewowym mają wpływ na przepływ
wody w zależności od rodzaju roślinności i miejsca występowania w przekroju poprzecznym
doliny. W przypadku rodzaju roślinności – największy wpływ na przepływ wody mają
obszary zwartej roślinności. Bardzo gęsty las z obfitym podszytem powoduje największe
spowolnienie przepływu wody – zwarta roślinność przechwytuje płynący z nurtem materiał
unoszony, pnie drzew mogą zatrzymać nawet duże obiekty, co dodatkowo blokuje możliwość
przepływu wody, powodując spowolnienie przepływu i podpiętrzenie wody. Są to zjawiska
niekorzystne w czasie wezbrań, mogące skutkować przelaniem się wody przez koronę wału
przeciwpowodziowego lub rozmiękaniem jego korpusu, przeważnie prowadzące do
przerwania wału i zalania terenów chronionych.
64
DLA RZGW WARSZAWA
W terenie zalewowym, graniczącym z korytem głównym występuje obszar
przyśpieszonego przepływu wody. W złożonym przekroju poprzecznym koryta bez
zabudowy, o płaskich symetrycznych terenach zalewowych, wpływ przyśpieszenia przepływu
wody w terenie zalewowym, wywołanego szybszym przepływem wody w korycie głównym,
sięga w głąb terenu zalewowego na odległość równą połowie szerokości koryta głównego.
W tej części terenu zalewowego złożonego przekroju koryta, występują prędkości wody,
które istotnie wpływają na przepustowość całego przekroju. W drugiej części terenu
zalewowego ograniczonego obwałowaniem lub wysoczyzną, prędkości przepływu wody są
znacznie niższe i w efekcie ta część przekroju mniej wpływa na przepustowość całego
przekroju poprzecznego.
W związku z powyższym, w przytoczonym wyżej opracowaniu J. Kubraka,
sformułowano następujące kryteria usuwania roślinności, odnoszące się do jej rodzaju
i usytuowania w międzywalu:
a) W złożonych przekrojach koryt o płaskich, symetrycznych i niesymetrycznych
terenach zalewowych, nie należy pozostawiać zarośli, krzewów i gęstych skupisk
drzew w terenie zalewowym o szerokości równiej w przybliżeniu połowie
szerokości koryta głównego i bezpośrednio przyległym do koryta głównego.
Pozostawienie w tym obszarze zakrzaczeń i zarośli powoduje istotne zmniejszenie
przepustowości całego przekroju z uwagi na to że, ten rodzaj roślinności ulega
„uszczelnieniu” niesionymi przez wodę trawami i liśćmi, co może doprowadzić do
wyłączenia tej części przekroju z przepływu. Im bardziej gęste zakrzaczenia tym
mniejsza przepustowość. Pozostawienie w tym obszarze pojedynczych drzew
(rzadkich skupisk roślinności wysokiej) nie powinno mieć istotnego wpływu na
rozkład prędkości przepływu wody. Nie należy dopuszczać, aby zarośla i krzewy
porastały pomiędzy drzewami.
b) W
złożonych
przekrojach
poprzecznych
koryta
o
zróżnicowanej
wysokości/głębokości terenów zalewowych, nie należy pozostawiać roślinności
przede wszystkim w głębszym terenie zalewowym. Odległość oddziaływania
przepływu w korycie głównym na teren zalewowy jest większa niż połowa
szerokości koryta głównego. W odniesieniu do płytszego terenu zalewowego
należy stosować zalecenie jak w punkcie a).
c) W złożonych przekrojach poprzecznych koryta z wyspą lub wyspami każdy typ
roślinności istotnie zmniejsza przepustowość przekroju poprzecznego koryta.
65
DLA RZGW WARSZAWA
Stosunkowo najmniejszy wpływ na rozkład prędkości przepływu wody ma
roślinność wysoka – drzewa, czyli rośliny występujące między innymi w rzadkim
lesie, gęstym lesie i bardzo gęstym lesie. Natomiast skupiska zarośli i krzewów
istotnie ograniczają prędkość przepływu wody, intensyfikując proces akumulacji
rumowiska, co przyśpiesza podział przekroju poprzecznego na części. Gęsty las
powoduje odkładanie rumowiska wleczonego wewnątrz skupisk roślin i tuż za
nimi. Wszystkie rodzaje roślinności utrudniają przejście lodu w korycie i z tego
względu wskazana jest wycinka roślinności na wyspie.
7.4. MIEJSCA POTENCJALNIE ZATOROGENNE
Utrzymanie koryta przepływu wielkich wód w odpowiednim stanie, umożliwiającym
swobodny przepływ wody i przejście lodu, poprzez m.in. nie dopuszczanie do nadmiernego
rozwoju roślinności, bądź usuwanie nadmiernego porostu roślinności, ma istotne znaczenie
podczas pochodu lodu. Nadmierna roślinność w korycie rzeki utrudnia spływ lodu, co może
skutkować tworzeniem się zatorów, a tym samym stwarzać sytuacje zagrażające
bezpieczeństwu budowli hydrotechnicznych, budowli przeciwpowodziowych i terenów
przyległych, wzrasta ryzyko wystąpienia uszkodzeń wału wywołanych przemieszczającymi
się płytami kry.
Zarośnięte wyspy znacznie spowalniają przepływ i stanowią przeszkodę, zagrażającą
powstawaniem zatorów lodowych. Ponadto, na porośniętych wyspach wzrasta zjawisko
sedymentacji, dochodzi do ciągłego ich wypiętrzania zmniejszającego przekrój czynny
koryta. Wszystkie rodzaje roślinności utrudniają przejście lodu w korycie i z tego względu
należy rozważać usuwanie roślinności z wysp i tarasów zalewowych w rejonach miejsc
zatorogennych. W takich miejscach występowanie gęstej roślinności może być główną
przyczyną tworzenia się zatorów lodowych.
W związku z powyższym występowanie miejsc potencjalnie zatorogennych jest
bardzo istotnym kryterium dla wskazania miejsc wymagających usunięcia roślinności.
7.5. LOKALIZACJA I TYP OBSZARÓW CHRONIONYCH
Zgodnie z zapisami ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz. U.
z 2009, Nr 151, poz. 1220 z późn. zm.) żadna z form ochrony przyrody nie wyklucza
możliwości przeprowadzenia wycinki drzew i krzewów z terenu międzywala, jeżeli wycinka
stanowi działanie związane z zapewnieniem bezpieczeństwa powszechnego.
66
DLA RZGW WARSZAWA
W standardowym formularzu danych Natura 2000 dla OSO PLB 140004 Dolina
Środkowej Wisły istnieje zapis „Na obszarze będą prowadzone działania zapewniające
swobodny spływ wód oraz lodu. Przy wykonywaniu powyższych zadań zachowana zostanie
dbałość o utrzymanie dobrego stanu ekologicznego doliny. Wykonywanie tych prac obejmuje
różne fragmenty doliny rzecznej i nie ma istotnego wpływu na całość obszaru Natura 2000”.
Z uwagi na dużą wrażliwość przyrodniczą międzywala Wisły, dążono do optymalnego
wyboru
miejsc
wymagających
usunięcia
roślinności,
równoważącego
ochronę
przeciwpowodziową i ochronę przyrody. Wybór miejsc wymagających usunięcia roślinności
ograniczał się do wyboru miejsc gdzie przeprowadzenie takich działań jest niezbędne
i uwzględniał wartość przyrodniczą terenu w odniesieniu do roślin i zwierząt, zbadanej
podczas przyrodniczej inwentaryzacji w terenie. Sposobem poprawy warunków przepływu
wody i lodu może być wykonywanie częściowego usuwania roślinności wywołującego mniej
znaczące zmiany siedlisk przyrodniczych, niż całkowite usunięcie roślin na danym obszarze.
Lokalizacja, rodzaj i wartość przyrodnicza obszarów chronionych stanowiły kryterium
uwzględnione podczas analizy wariantowej miejsc wymagających usunięcia roślinności.
Z uwagi na to, że jedynie 8 km z całego analizowanego odcinka Wisły nie jest objęte
ochroną w postaci obszarów Natura 2000, nie było możliwości przeprowadzenia analizy
wariantowej gdzie jednym z wariantów byłby wariant całkowicie wykluczający lokalizację
miejsc do usunięcia roślinności na obszarach Natura 2000. Możliwe było przeprowadzenie
analizy wariantowej, polegającej na wyłączeniu z lokalizacji miejsc do usunięcia roślinności
obszarów objętych ochroną w postaci rezerwatów, parków krajobrazowych i obszarów
chronionego krajobrazu, oddzielnie dla każdej z form ochrony przyrody lub łącznie.
7.6. LOKALIZACJA MIEJSCOWOŚCI
Z uwagi na to, że roślinność porastająca międzywale powoduje spadek prędkości
wody i jej stagnację, co zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia przesiąków przez wał
i przerwania wałów, obecność miejscowości na zawalu rozpatrywano jako kryterium
warunkujące wybór miejsc wymagających usunięcia roślinności.
Teren zawala wzdłuż analizowanego odcinka Wisły zagospodarowany jest
w większości w postaci upraw rolnych, sadów, zabudowy jednorodzinnej, zagrodowej.
Można jednak wskazać odcinki gdzie na brzegach Wisły zlokalizowane są duże miasta
t.j.: Warszawa, Puławy, Kozienice, Otwock, Nowy Dwór Mazowiecki.
67
DLA RZGW WARSZAWA
Lokalizacja miejscowości i to czy ewentualne obszary roślinności w obrębie koryta
wielkich wód mogą zagrażać zalaniem pobliskich miejscowości rozpatrywano, jako jedno
z kryteriów wyboru miejsc do usunięcia roślinności, przy uwzględnieniu wielkości
ewentualnych strat powodziowych.
7.7. LOKALIZACJA MOSTÓW
Roślinność porastająca teren międzywala może powodować zawężenie światła mostu.
Podczas przejścia fali wezbraniowej roślinność porastająca międzywale w okolicy mostu
może być przyczyną nadpiętrzenia wód powodziowych, co z kolei może zagrażać
stateczności budowli mostowej i stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa ludności.
W związku z powyższym, teren międzywala przy budowli mostowej porośnięty
roślinnością rozpatrywano (w połączeniu z analizą przepustowości, geometrii doliny
w rejonie mostu), jako potencjalne miejsce wymagające usunięcia roślinności.
7.8. STAN WŁASNOŚCI GRUNTÓW
Stan własności gruntów nie stanowił kryterium dla wskazania miejsc wymagających
usunięcia roślinności istotnego z uwagi na poprawę przepustowość międzywala, czy
zapewnienie bezpieczeństwa ludności.
Stan własności gruntów bardzo często jest zagadnieniem, które stwarza duże problemy
i może stanowić istotną przeszkodę podczas wydawania decyzji nakazującej wycinkę
roślinności.
W związku z powyższym stan własności gruntów stanowi kryterium uwzględnione
podczas analizy wariantowej miejsc wymagających usunięcia roślinności, gdzie jednym
z wariantów będą miejsca wymagające usunięcia roślinności zlokalizowane tylko na gruntach
Skarbu Państwa, z wyłączeniem gruntów prywatnych.
8.
ROZPATRYWANE WARIANTY WYCINKI
Dla wykonywanych prognoz i analiz przyjęto cztery główne warianty utrzymania
międzywala o różnym zakresie prowadzenia wycinki drzew i krzewów, nasadzeń
i pozostawienia roślinności. W trakcie prowadzonych prac powstały podwarianty, a w trakcie
prac nad nimi przeanalizowano następujące scenariusze stanu i zmian pokrycia międzywala
roślinnością:
68
DLA RZGW WARSZAWA
 wariant 0a – stan aktualny (bez przeprowadzenia wycinek);
 wariant 0b – hipotetyczny stan wzrostu roślinności w międzywalu (bez
przeprowadzenia wycinek);
 wariant Ia – całkowita wycinka wszystkich drzew i krzewów na obszarze
międzywala na analizowanym obszarze rzeki;
 wariant Ib – całkowita wycinka wszystkich drzew i krzewów na obszarze
międzywala na analizowanym obszarze rzeki na terenach
należących do Skarbu Państwa w zarządzie RZGW
w Warszawie;
 wariant II
– wycinka według wstępnie wytypowanych obszarów do wycinki;
 wariant IIa – wycinka według wstępnie wytypowanych obszarów wyłącznie
na gruntach Skarbu Państwa w zarządzie RZGW w Warszawie;
 wariant IIb – wycinka według wstępnie wytypowanych obszarów z wyłączeniem
terenów obejmujących rezerwaty;
 wariant IIc – wycinka według wstępnie wytypowanych obszarów z wyłączeniem
terenów obejmujących rezerwaty i parki krajobrazowe;
 wariant III – wycinka na obszarach wstępnie wytypowanych z wyłączeniem
terenów nie spełniających ustalonych kryteriów;
Dodatkowo jako wariant pomocniczy (wariant IV) wykonano model obrazujący
warunki hydrodynamiczne po dokonaniu proponowanych nasadzeń w celu sprawdzenia
ich wpływu na przepustowość.
Do prac obliczeniowych wykorzystano model hydrauliczny Wisły sporządzony
na potrzeby „Studium dla potrzeb planów ochrony przeciwpowodziowej. Etap III”.
Model wykonany został w programie Hec – Ras.
Model został zaktualizowany na podstawie inwentaryzacji terenowej i najnowszych
dostępnych ortofotomap.
Jako wariant proponowany do realizacji przyjęto wariant III.
8.1. WARIANT 0a
Wariant 0a obejmował analizy i obliczenia wykonywane dla obecnego stanu
roślinności jaka znajduje się w międzywalu bez wykonywania wycinek. Obliczenia
wykonywane dla wariantu 0a były punktem odniesienia do interpretacji wyników
otrzymanych w pozostałych wariantach.
Stan obecny pokrycia międzywala roślinnością odzwierciedlono w modelu za pomocą
współczynników
szorstkości,
przyjętych
na
podstawie
przeprowadzonej
kalibracji
i zaprezentowanych w tabeli 14.
69
DLA RZGW WARSZAWA
8.2. WARIANT 0b
Wariant 0b wykonano w celu wykonania analiz dla sytuacji teoretycznej, w której
wszelkie prace związane z utrzymaniem roślinności w międzywalu zostałyby zaniedbane
co doprowadziłoby do dalszego zarastania międzywala.
Dla tego wariantu przyjęto następujące założenia:

tereny, które obecnie porasta trawa, bądź są użytkowane jako pola uprawne
zachowałyby swój charakter więc współczynniki szorstkości n Manninga
dla tych terenów pozostały bez zmian w stosunku do współczynników zastosowanych
w wariancie 0a;

tereny zakrzewione i porośnięte przez lasy w wyniku zaniechania wszelkich prac
zarastają i dla nich przyjęto ten sam współczynnik 0,14 – odpowiadający terenom
porośniętym przez las bardzo gęsty, analogiczny współczynnik został przyjęty dla
nieużytków.
Wariant 0b dotyczył całego analizowanego odcinka Wisły.
8.3. WARIANT Ia
Wariant Ia obejmował analizy i obliczenia wykonywane dla całkowitej wycinki
wszystkich drzew i krzewów znajdujących się w obszarze międzywala na całym
analizowanym odcinku Wisły. Powierzchnia wycinki wynosiła dla tego wariantu 13 737 ha.
8.4. WARIANT Ib
Wariant Ib był ograniczeniem wariantu Ia, dla którego przyjęto dodatkowe kryterium
jakim był stan własności gruntów. Przyjęto, że całkowita wycinka wszystkich drzew
i
krzewów
zostanie
wykonana
na
terenach
znajdujących
się
w
międzywalu
i jednocześnie należących do Skarbu Państwa, a będących pod zarządem Regionalnego
Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie wg otrzymanego od Zamawiającego spisu działek.
Powierzchnia wycinki wynosi dla tego wariantu 9 288 ha
8.5. WARIANTY II, IIa, IIb, IIc
Warianty IIa, IIb i IIc obejmowały analizy i obliczenia wykonywane dla wstępnie
zaproponowanych obszarów, które zostały wskazane na wcześniejszym etapie prac. Wstępnie
zaproponowane obszary przyjęto jako wariant II.
Wskazane w wariancie II obszary wybrano analizując następujące kryteria:
1. Szerokość międzywala Wisły;
70
DLA RZGW WARSZAWA
2. Występowanie roślinności w międzywalu istotnie zwiększającej opory ruchu;
3. Miejsca potencjalnie zatorogenne;
4. Lokalizacja miejscowości;
5. Lokalizacja mostów;
Wariant IIa uszczegóławiał wariant II w zakresie kryterium dotyczącym własności
gruntów, Warianty IIb i IIc uszczegóławiały w zakresie kryterium dotyczącym obszarów
chronionych.
Wariant IIa obejmował tereny wstępnie wytypowane do wycinki, a znajdujące się
jednocześnie na terenach należących do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej
w Warszawie. Jest to obszar o powierzchni 647,05 ha.
Wariant IIb obejmował tereny wstępnie wytypowane do wycinki, z których wyłączono
tereny znajdujące się na obszarze rezerwatów. Wstępnie wytypowane obszary do wycinki
obejmowały swym zasięgiem tereny znajdujące się w obrębie rezerwatów: Rezerwat Łachy
Brzeskie, Rezerwat Wyspy Świderskie, Rezerwat Ławice Kiełbińskie, Rezerwat Kępy
Kazuńskie i Rezerwat Kępa Antonińska. Po wyłączeniu obszarów znajdujących się w obrębie
w/w rezerwatów tereny proponowane do wycinki w wariancie IIb mają powierzchnię
621,34 ha.
Wariant
IIc był
rozszerzeniem kryterium dotyczącym wyłączenia terenów
chronionych. Dodatkowo w stosunku do wariantu IIb wyłączono z wycinek tereny
obejmujące parki krajobrazowe. Wstępnie wytypowane obszary do wycinki obejmowały
swym zasięgiem tereny znajdujące się w obrębie Kazimierskiego Parku Krajobrazowego.
Po wyłączeniu tych obszarów tereny proponowane do wycinki w wariancie IIc mają łączną
powierzchnię 567,88 ha.
Wykaz wstępnie wytypowanych obszarów roślinności do usunięcia (wg wariantu II)
przedstawiono w tabeli 16.
Zestawienie terenów wytypowanych do wycinki w/w wariantach zaprezentowano
w tabeli 17.
71
DLA RZGW WARSZAWA
Tabela 16. Wykaz wstępnie wytypowanych obszarów roślinności do usunięcia (wg wariantu II)
Lp. Kilometraż Strona
Wisły
295.20 297.40
316.40 317.10
1
2
Zatory
Most
L
TAK
NIE
L
NIE
NIE
Szerokość międzywala
ok. 900 m, zawężona w stosunku
do odc. sąsiednich
920 - 1200 m, zawężona w
stosunku do odc. sąsiednich
Szerokość przekroju czynnego
koryta
Średnia
ważona
wartość wsp.
szorstkości
bardzo zawężona, od 450 do 260 m
0.074 - 0.085
zawężona, 300 - 360 m
0.066 - 0.10
Miejsce
typowane
przez
RZGW
Rezerwat
nieznacznie większa niż wartość średnia,
ok. 1.2 m/s
TAK
NIE
duże zawężenie przekroju czynnego koryta
zbliżona do prędkości średniej
TAK
NIE
zawężenie przekroju czynnego koryta
powyżej wskazanego miejsca prędkość
spada znacznie poniżej wartości średniej 0.7 m/s
NIE
NIE
duża, zarośnięta wyspa, zawężenie przekroju czynnego koryta,
blokowanie przepływu na wejściu w zewnętrzny łuk zakola
rzeki
Prędkość przepływu wody
powodziowej w międzywalu
Uwagi
3
318.40 319.00
W
NIE
NIE
zawężona, ok. 720 m
4
318.00 322.20
L
TAK
NIE
zmienna szerokość wahająca się od w górnej części zawężona (220 730 m na początku i końcu obszaru 320 m), w środkowej i dolnej: 400 do 1100 m w środkowej części
500 m
0.07 - 0.10
w środkowej części obszaru gwałtowny
spadek prędkości od wartości większych
niż 1 m/s do 0.8 m/s
TAK
NIE
miejsce zlokalizowane na zakolu rzeki, w górnej części
zawężenie przekroju czynnego koryta, w górnej i dolnej części
zawężenie międzywala
5
330.60 331.70
L
pon.
NIE
przeciętna, ok. 1000 - 1100 m
0.09 - 0.12
mniejsza niż wartość średnia, wynosi
około 0.85 m/s
TAK
NIE
miejsce zlokalizowane na krętym odcinku rzeki, na wysokości
ujścia Krępianki - możliwość blokowania odpływu
6
331.10 332.40
W
pon.
NIE
ok. 900 m
częściowo zawężona 270 - 320 m,
na krótkim odcinku 400 - 420 m
0.055
zbliżona do prędkości średniej
TAK
NIE
wyspa usytuowana na wysokości ujścia Krępianki przy
prawym brzegu, powoduje zawężenie przekroju czynnego
koryta
7
334.00 335.30
W
pow.
NIE
międzywale rozszerza się od 930
m na początku wytypowanego
miejsca do 1300 m na końcu
bardzo zawężona do ok. 230 m,
powyżej i poniżej 500 - 600 m
0.07
prędkość na wysokości wyspy spada
poniżej wartości średniej i wynosi około
0.8 m/s
TAK
NIE
szereg zarośniętych wysp na prawym brzegu znacznie wcina
się w koryta rzeki powodując b. duże zawężenie p. czynnego
koryta
8
341.00 342.00
W, P
TAK
NIE
duża, 1700 - 2200 m
260 - 380 m
0.067 - 0.077
z uwagi na szerokie międzywale prędkość
jest mała ok. 0.5 m/s
NIE
NIE
9
342.70 344.30
P, W, L
TAK
NIE
znacznie zawężona, od szer.
powyżej 1000 m do 770 m
280 - 350 m
0.09, 0.05,
0.06
zbliżona do prędkości średniej, powyżej
obszaru, z uwagi na bardzo szerokie
międzywale prędkość jest mała ok. 0.5
m/s
TAK
NIE
wytypowane obszary zlokalizowane zostały w miejscu dużego
zawężenia międzywala
10
344.70 345.80
W
TAK
NIE
z uwagi na brak wału na lewym brzegu i
rozległy zalew prędkość spada do 0.5 m/s
TAK
NIE
blokowanie przepływu na zewnętrznym łuku zakola rzeki
11
355.00 357.20
L
NIE
NIE
12
357.00 357.80
P
NIE
NIE
13
358.40 359.30
W
NIE
14
359.60 360.60
L
NIE
brak wału na lewym brzegu
powoduje rozległy zalew o szer.
powyżej 2000 m
górna część obszaru zlokalizowana
na zawężonym odcinku o szer. 750
m, w dolnej części brak wałów po
obu stronach rzeki, szerokość
między wysokimi brzegami
wynosi 1100 - 1300 m
znacznie zawężona, 220 - 320 m
normalna, 400 - 550 m
0.065
0.042
zmienna, występują odc. zawężone
290 - 340 m i odc. szerokie 430 470 m
0.06 - 0.10
0.8 - 1 m/s
TAK
NIE
znaczne zawężenie międzywala w górnej części obszaru i
powyżej, roślinność porastająca lewy brzeg wcina się w koryto
powodując zawężenie przekroju czynnego koryta
brak wałów, szer. między wys.
brzegami 1000 - 1100 m
330 - 400 m
0.06 - 0.10
nieznacznie mniejsza od prędkości
średniej
TAK
NIE
roślinność wcina się w koryta powodując zawężenie przekroju
czynnego koryta, na część obszaru wydana została decyzja na
wycinkę ale nie została wykonana
NIE
powyżej przeciętnej, 1300 m
310 - 370 m
0.045
poniżej prędkości średniej, 0.75 - 0.85
m/s
TAK
NIE
zarośnięta wyspa powoduje zawężenie p. czynnego koryta
NIE
brak wału na lewym brzegu, szer.
między wałem i wysokim
brzegiem 1000 - 1100 m
330 - 400 m
0.05 - 0.12
0.9 - 1 m/s
TAK
NIE
roślinność na lewym brzegu mocno wkracza w koryto
powodując zawężenie przekroju czynnego koryta
72
DLA RZGW WARSZAWA
Wisły
Zatory
Most
koryta
15
361.00 361.90
P
NIE
NIE
brak wałów, szer. między wys.
brzegami 1100 m
16
363.50 365.10
L
TAK
NIE
950 - 1650 m, brak wału na lewym w górnej części ok. 400 m, w dolnej
brzegu
znaczne zawężenie do 250 m
17
367.10 369.30
L
NIE
NIE
przeciętna, 1000 m
18
368.90 369.90
W
NIE
NIE
19
374.30 376.90
L
NIE
20
375.90 377.10
P
21
384.70 385.60
22
Średnia
ważona
wartość wsp.
szorstkości
Miejsce
typowane
przez
RZGW
Rezerwat
Uwagi
0.08 - 0.12
0.8 - 1 m/s
TAK
NIE
znaczne zawężenie p. czynnego koryta
0.09 - 0.12
poniżej prędkości średniej, 0.7 - 0.9 m/s
NIE
NIE
wewnętrzny łuk zakola rzeki, w dolnej części wyznaczonego
obszaru zawężenie p. czynnego koryta
0.12
w górnej części obszaru prędkość
odpowiada prędkości średniej, w dolnej
części gdzie zlokalizowane są wyspy
spada do 0.7 m/s
TAK
NIE
zawężenie przekroju czynnego koryta, na wysokości dolnej
części obszaru zlokalizowane wyspy na środku koryta,
blokowanie przepływu
przeciętna, 1000 - 1100 m
280 - 400 m
0.06
poniżej prędkości średniej, 0.7 m/s
TAK
NIE
zarośnięte wyspy w nurcie rzeki, blokowanie przepływu, na
wytypowane wyspy wydana została decyzja na wycinkę ale nie
została wykonana
pow.
0.08 - 0.10
prędkość zbliżona do prędkości średniej
TAK
NIE
zawężenie p. czynnego koryta
NIE
NIE
przeciętna, 1000 m
0.10 -0.14
NIE
NIE
roślinność wkracza w koryto powodując zawężenie p.
czynnego koryta
W
TAK
NIE
w połowie wyspy znacznie
zawężona z 500 m do 300 m
0.066 - 0.087 prędkość zbliżona do prędkości średniej
TAK
NIE
duża, bardzo zarośnięta wyspa na środku koryta, zawężenie p.
czynnego koryta
391.70 392.10
P
NIE
TAK
900 - 950 m
0.14
NIE
NIE
bardzo zarośnięty teren powyżej i poniżej mostu, blokowanie
przepływu, zawężenie światła mostu
23
395.40 396.20
W
TAK
NIE
normalna, 400 - 500 m
0.07
NIE
NIE
bardzo zarośnięta wyspa na środku koryta, utrudnienie spływu
lodu
24
410.80 411.30
W
TAK
NIE
brak wału na prawym brzegu, szer. normalna, 400 - 500 m, przekrój
od wału do wysokiego brzegu ok. poprzecinany wyspami i
2000 m
piaszczystymi łachami
0.045
TAK
NIE
szereg zarośniętych wysp i piaszczystych łach w korycie,
utrudnienie spływu lodu
25
411.50 412.10
W
TAK
NIE
normalna, 400 - 500 m, przekrój
duża, 1200 - 1600 m, bezpośrednio
poprzecinany wyspami i
poniżej zawężona do 870 m
piaszczystymi łachami
0.04
TAK
NIE
szereg zarośniętych wysp i piaszczystych łach w korycie,
utrudnienie spływu lodu, zwężenie międzywala bezpośrednio
poniżej (podpiętrzenie wód powodziowych)
26
412.60 414.70
L
TAK
NIE
przeciętna, 1000 - 1200 m,
bezpośrednio powyżej zawężona
do 870 m
duża 450 - 580 m
TAK
NIE
odc. wybitnie zatorogenny, zawężenie międzywala
bezpośrednio powyżej obszaru
27
416.50 417.20
W
TAK
NIE
1100 - 1400 m
duża, 700 m, przekrój poprzecinany
wyspami i łachami
0.057
TAK
NIE
odc. wybitnie zatorogenny, zarośnięta wyspa w nurcie rzeki,
wraz z licznymi łachami utrudnia spływ lodu
28
417.50 418.70
P
TAK
NIE
950 - 1200 m
ok. 500 m, liczne łachy piaszczyste
0.07
TAK
NIE
roślinność wkraczająca w koryto wraz z licznymi łachami
utrudnia spływ lodu
P
pow.
NIE
przeciętna, 1000 m
0.12
TAK
NIE
L
NIE
NIE
960 m
0.10
TAK
NIE
W
NIE
NIE
brak wału na lewym brzegu, zalew
250 m
o szer. >2000 m
0.05
TAK
NIE
wyspa zlokalizowana w pobliżu ujęcia wody do EC Kozienice,
wyspa wraz z sąsiednimi łachami powoduje zawężenie p.
czynnego koryta
29
30
31
421.00 422.50
422.40 423.20
425.60 425.90
240 - 350 m
0.056 - 0.078 1 - 1.2 m/s
73
DLA RZGW WARSZAWA
Wisły
Zatory
Most
koryta
Średnia
ważona
wartość wsp.
szorstkości
Miejsce
typowane
przez
RZGW
Rezerwat
Uwagi
32
434.60 435.00
W
NIE
NIE
brak wału na lewym brzegu, zalew
310 m
o szer. >2000 m
0.05
TAK
NIE
kręty odc. rzeki, wyspa wraz z łachą piaszczystą zawęża p.
czynny koryta
33
439.80 440.40
W
NIE
NIE
przeciętna, 900 - 1200
zawężona z 500 m do 330 m
0.058
powyżej prędkości średniej, 1.2 m/s
TAK
NIE
kręty odc. rzeki, zawężenie p. czynnego koryta
34
447.80 449.00
L
TAK
NIE
1100 - 1200 m
250 - 400 m, łachy w korycie
0.10
TAK
NIE
roślinność wkracza w koryto powodując zawężenie p.
czynnego koryta, liczne łachy piaszczyste w korycie
35
449.50 450.80
W
TAK
NIE
duża, 1300 - 1700
0.07
TAK
NIE
duża zarośnięta wyspa w korycie razem z łachami powoduje
znaczne zawężenie p. czynnego koryta i blokowanie
przepływu
36
453.60 454.50
P
NIE
NIE
950 - 1400 m, bezpośrednio
poniżej znaczne zawężenie do
790 m
320 - 430 m
0.067
TAK
NIE
bezpośrednio poniżej obszaru znaczne zawężenie międzywala
37
454.70 456.30
P
NIE
NIE
400 - 450 m, przekrój przecina duża
łacha piaszczysta
0.14
TAK
NIE
wąski pas między korytem i wałem porośnięty gęstą
roślinnością stwarza zagrożenie dla wału, dodatkowo duża
łacha w nurcie powoduje zawężenie p. czynnego koryta
38
463.90 464.50
L
TAK
NIE
duża, 1600 m
400 - 500 m, przekrój poprzecinany
łachami piaszczystymi
0.05
nieznacznie poniżej prędkości średniej
TAK
NIE
zarośnięta wyspa zlokalizowana na zewnętrznym łuku zakola
rzeki, utrudnienie swobodnego przepływu wód
39
469.70 471.00
L, W
TAK
NIE
duża, 1200 - 1700 m
400 - 500 m, przekrój poprzecinany
0.10 - 0.12,
0.056
TAK
NIE
obszary zlokalizowane na zakolu rzeki, duża wyspa w nurcie
rzeki, utrudnienie swobodnego przepływu wód
40
472.00 472.50
L
TAK
NIE
duża, 1800 m
0.06
TAK
NIE
duża łacha piaszczysta powoduje zawężenie p. czynnego
koryta
41
475.60 476.50
L, W
TAK
TAK
1200 - 1300 m
0.07 - 0.09,
0.043
nieznacznie powyżej prędkości średniej
TAK
NIE
zawężenie światła mostu, zawężenie p. czynnego koryta
42
476.80 477.20
P
NIE
TAK
200 - 350 m, łachy piaszczyste
0.075
TAK
TAK
zawężenie światła mostu, zawężenie p. czynnego koryta
szczególnie na wysokości mostu do 200 m
43
479.40 480.20
W
pon.
NIE
850 - 1100 m
270 - 500 m
0.064
TAK
TAK
duża wyspa w korycie rzeki, zawężenie p. czynnego koryta
44
484.8 485.80
P
pon.
NIE
przeciętna, 1000 m
0.083
TAK
NIE
obszar zlokalizowany na wewnętrznym łuku zakola rzeki,
45
486.20 487.40
P
TAK
NIE
370 - 430 m
0.10
NIE
NIE
roślinność wkracza w koryto powodując jego zawężenie, duża
łacha piaszczysta blokuje przepływ
46
487.60 488.10
L
TAK
NIE
0.12
NIE
TAK
roślinność wkracza w koryto powodując jego zawężenie
47
498.70 499.50
P
TAK
NIE
duża, 1400 - 1500, brak wału na
prawym brzegu
łacha piaszczysta
0.055 - 0.07
TAK
NIE
koryta, utrudnienie swobodnego przepływu wód
48
499.00 500.40
L
TAK
NIE
duża, 1300 - 1500, brak wału na
prawym brzegu
łacha piaszczysta
0.06
TAK
NIE
koryta, utrudnienie swobodnego przepływu wód
P
pon.
NIE
duża, 1300 m
0.065
TAK
NIE
znaczne zawężenie p. czynnego koryta, Warszawa
L
TAK
NIE
1200 - 1300 m
0.120
TAK
NIE
zawężenie p. czynnego koryta, Warszawa
49
50
503.10 504.90
504.60 505.00
74
DLA RZGW WARSZAWA
Wisły
51
52
53
505.50 508.30
505.70 506.20
508.90 509.70
koryta
Zatory
Most
P
pow.
TAK
850 - 1000 m
L
pow.
NIE
1000 m
zawężona, 300 m
L
NIE
NIE
b. mała, 600 - 700 m
Średnia
ważona
wartość wsp.
szorstkości
Miejsce
typowane
przez
RZGW
Rezerwat
Uwagi
0.08 - 0.14
TAK
NIE
zawężenie p. czynnego koryta, Warszawa, zawężenie światła
mostu
0.080
TAK
NIE
0.08 - 0.12
powyżej prędkości średniej, 1.2 - 1.7 m/s
TAK
NIE
54
510.70 511.80
P
NIE
TAK
b. mała, 600 m
0.06 - 0.12
duża, 1.7 - 2 m/s
TAK
NIE
obszar zlokalizowany między dwoma mostami, zawężenie
p. czynnego koryta, Warszawa
55
514.10 515.60
P
pon.
TAK
b. mała, 600 m
0.06 - 0.12
duża, 1.6 - 1.7 m/s
TAK
NIE
obszar zlokalizowany między dwoma mostami, zawężenie
p. czynnego koryta, Warszawa
56
516.50 520.40
L
TAK
TAK
750 - 1100 m
0.08 - 0.14
duża, 1.4 - 1.8 m/s
TAK
NIE
mostu
57
520.00 524.80
P
TAK
TAK
750 - 1000 m
0.08 - 0.14
TAK
NIE
mostu
58
520.80 521.20
L
TAK
NIE
mała, 750 - 780 m
0.12
NIE
NIE
zawężenie p. czynnego koryta, Warszawa, wąski pas między
korytem i wałem gęsto porośnięty roślinnością stwarza
zagrożenie dla wału
59
521.50 523.70
L
TAK
TAK
700 - 1000 m
0.08 - 0.12
TAK
NIE
mostu
L
TAK
NIE
800 - 1300 m
240 - 500 m
0.06 - 0.14
1.0 - 1.2 m/s
TAK
NIE
P
pon.
NIE
220 - 400 m
0.12
TAK
NIE
60
61
524.00 526.60
525.60 526.00
62
527.10 527.70
W
TAK
NIE
1200 m
360 m
0.045
TAK
NIE
zarośnięta wyspa w korycie powoduje zawężenie p. czynnego
koryta
63
528.60 529.00
W
TAK
NIE
930 - 1180 m
380 - 550 m
0.05
TAK
TAK
duża wyspa w nurcie rzeki, blokowanie swobodnego
przepływu wód
64
528.70 533.40
L
TAK
NIE
960 - 1100 m
260 - 500 m, liczne wyspy w nurcie
rzeki zawężają szer. przekroju
0.9 - 1.2 m/s
TAK
65
530.10 532.10
W
TAK
NIE
260 - 350 m
prędkość zbliżona do prędkości średniej,
powyżej spada do 0.8 - 0.9 m/s
NIE
TAK
duża zarośnięta wyspa w korycie powoduje znaczne zawężenie
p. czynnego koryta i blokowanie przepływu
66
533.20 535.40
P
TAK
NIE
920 - 960 m, zawężony odcinek
międzywala
400 - 500, wzdłuż całego odcinka
duże wyspy w nurcie rzeki
0.10 - 0.14
1.0 - 1.2 m/s
TAK
TAK
wąski pas między korytem i wałem porośnięty gęstą
roślinnością stwarza zagrożenie dla wału
67
536.60 538.60
P
TAK
NIE
zawężona, 230 - 370
0.06 - 0.10
1.0 - 1.2 m/s
TAK
68
541.90 542.30
W
TAK
NIE
1200 m
zawężona, 330 m
0.12
NIE
TAK
roślinność wkracza w koryto powodując jego zawężenie
69
545.60 546.20
W
TAK
NIE
1100 - 1200
370 - 400 m
0.065
0.8 - 1.0 m/s
TAK
TAK
duża zarośnięta wyspa w nurcie rzeki, blokowanie przepływu
0.08 - 0.14
0.05
wewnętrzny łuk zakola rzeki, w dolnej części wyznaczonego
nieznaczni
obszaru zawężenie międzywala (podpiętrzanie wód
e TAK
powodziowych)
częściowo
TAK
75
DLA RZGW WARSZAWA
Wisły
Zatory
Most
70
548.30 550.10
L
TAK
TAK
71
548.30 550.10
P
TAK
TAK
L
NIE
TAK
1100 - 1400 m pow. mostu, pon.
mostu brak wału na prawym
brzegu, ujście Narwi, rozległy
zalew
1100 - 1400 m pow. mostu, pon.
mostu brak wału na prawym
brzegu, ujście Narwi, rozległy
zalew
koryta
Średnia
ważona
wartość wsp.
szorstkości
Miejsce
typowane
przez
RZGW
Rezerwat
NIE
Uwagi
zawężenie p. czynnego koryta powyżej mostu, zawężenie
światła mostu
350-430 m
0.10
TAK
350-430 m
0.12
NIE
zawężona, 450 m
350 m
0.10
Powyżej prędkości średniej, 1.3 m/s
NIE
NIE
zawężenie p. czynnego koryta i międzywala powyżej mostu
zawężenie p. czynnego koryta i międzywala poniżej mostu
częściowo zawężenie p. czynnego koryta poniżej mostu, zawężenie
TAK
światła mostu
551.60 551.90
552.00 552.70
571.90572.50
573.40 573.70
575.50 577.00
L
NIE
TAK
zawężona, 660 m
400 m
0.12
Powyżej prędkości średniej, 1.5 m/s
NIE
NIE
W
TAK
NIE
1500-1700 m
400-480 m występują łachy
0.041
Poniżej prędkości średniej, 0.8 m/s
TAK
NIE
W
TAK
NIE
1700-1800 m
ok. 600 m występują łachy
0.55
Poniżej prędkości średniej, 0.8 m/s
NIE
NIE
L
TAK
NIE
1400-1450 m
380-500 m
0.12
NIE
NIE
77
577.10578.5
W
TAK
NIE
1200-1300 m
500-600 m
0.06
TAK
NIE
zarośnięte wyspy w nurcie rzeki, blokowanie przepływu,
zawężenie p. czynnego koryta w stosunku do odcinka rzeki
powyżej i poniżej
78
587.00588.00
W
TAK
TAK
przeciętna 1100-1200 m
400-500 m liczne łachy i wyspy
0.051
NIE
NIE
zarośnięta wyspa w rejonie mostu
79
588.80589.80
W
TAK
NIE
przeciętna 1100-1200 m
500-550 m
0.049
TAK
NIE
zarośnięta wyspa, ograniczająca p. czynny, poniżej wyspy
zawężenie p. czynnego, powyżej odcinek zatorogenny
80
598.00600.00
L
TAK
NIE
przeciętna i duża 1000-1500 m
400-500 m
0.10
NIE
NIE
proponowane miejsca w sąsiedztwie zarośniętych wysp w
korycie typowanych przez RZGW do wycinki. Wycięcie na
brzegu - ochrona wysp i wału na lewym brzegu
81
598.10 599.00
W
TAK
NIE
przeciętna ok. 1000-1100 m
350-700m
0.05
TAK
TAK
zarośnięta wyspa wchodząca pomiędzy dwie inne zarośnięte
wyspy, zawężająca przekrój koryta
72
73
74
75
76
zarośnięte wyspy w korycie powodują zawężenie p. czynnego
koryta w stosunku do odcinka rzeki powyżej i poniżej
zarośnięta wyspa w nurcie rzeki, zawężenie p. czynnego koryta
w stosunku do odcinka rzeki powyżej i poniżej
* średnia wartość prędkości wody powodziowej mieszczącej się w międzywalu, na całym analizowanym odcinku Wisły wynosi około 1 m/s
* średnia ważona wartość współczynników szorstkości odpowiada średniej ważonej wartości dla koryta głównego w przypadku lokalizacji miejsca wycinki na wyspie, a w przypadku lokalizacji miejsca wycinki na prawym lub lewym brzegu - średniej ważonej dla danego brzegu
* pow. - powyżej
* pon. - poniżej
* zatory - miejsca potencjalnie zatorogenne
76
DLA RZGW WARSZAWA
Tabela 17. Zestawienie miejsc proponowanych do wycinki w wariantach II, IIa, IIb i IIc
Lp. Kilometraż Wisły
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
295.20 - 297.40
316.40 - 317.10
318.40 - 319.00
318.00 - 322.20
330.60 - 331.70
331.10 - 332.40
334.00 - 335.30
341.00 - 342.00
342.70 - 344.30
344.70 - 345.80
355.00 - 357.20
357.00 - 357.80
358.40 - 359.30
359.60 - 360.60
361.00 - 361.90
363.50 - 365.10
367.10 - 369.30
368.90 - 369.90
374.30 - 376.90
375.90 - 377.10
384.70 - 385.60
391.70 - 392.10
395.40 - 396.20
410.80 - 411.30
411.50 - 412.10
412.60 - 414.70
416.50 - 417.20
417.50 - 418.70
421.00 - 422.50
422.40 - 423.20
425.60 - 425.90
434.60 - 435.00
439.80 - 440.40
447.80 - 449.00
449.50 - 450.80
453.60 - 454.50
454.70 - 456.30
463.90 - 464.50
469.70 - 471.00
472.00 - 472.50
475.60 - 476.50
476.80 - 477.20
479.40 - 480.20
484.80 - 485.80
Powierzchnia [ha]
Strona
rzeki*
L
L
W
L
L
W
W
W, P
L, W, P
W
L
P
W
L
P
L
L
W
L
P
W
P
W
W
W
L
W
P
P
L
W
W
W
L
W
P
P
L
L, W
L
L, W
P
W
P
Wariant II
29,93
4,82
4,24
19,50
7,31
8,47
6,58
3,31
12,52
10,10
17,47
9,41
5,75
5,86
5,86
6,69
16,66
11,13
12,47
3,78
27,12
4,64
10,41
9,68
4,96
12,09
12,85
6,63
9,78
3,64
1,08
4,61
2,88
9,22
23,51
6,48
4,33
11,96
15,51
2,99
5,35
2,80
4,16
6,12
Wariant IIa
29,93
4,82
4,24
19,00
7,31
8,47
6,58
3,31
12,37
10,10
16,12
9,41
5,75
3,33
5,86
5,47
16,66
11,13
12,47
3,78
27,12
4,64
10,41
9,68
4,96
12,09
12,85
6,63
9,78
3,64
1,08
4,61
2,88
9,22
23,51
6,48
4,33
11,96
15,51
2,99
5,35
2,80
4,16
6,12
Wariant IIb
29,93
4,82
4,24
19,50
7,31
8,47
6,58
3,31
12,52
10,10
17,47
9,41
5,75
5,86
5,86
6,69
16,66
11,13
12,47
3,78
27,12
4,64
10,41
9,68
4,96
12,09
12,85
6,63
9,78
3,64
1,08
4,61
2,88
9,22
23,51
6,48
4,33
11,96
15,51
2,99
5,35
Wariant IIc
29,93
4,82
4,24
19,50
7,31
8,47
6,58
3,31
12,52
10,10
0,00
0,00
6,12
0,00
0,00
6,12
0,00
0,00
0,00
0,00
0,00
0,00
14,24
11,13
12,47
3,78
27,12
4,64
10,41
9,68
4,96
12,09
12,85
6,63
9,78
3,64
1,08
4,61
2,88
9,22
23,51
6,48
4,33
11,96
15,51
2,99
5,35
77
Lp. Kilometraż Wisły
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
DLA RZGW WARSZAWA
Powierzchnia [ha]
Strona
rzeki*
486.20 - 487.40
P
487.60 - 488.10
L
498.70 - 499.50
P
499.00 - 500.40
L
503.10 - 504.90
P
504.60 - 505.00
L
505.50 - 508.30
P
505.70 - 506.20
L
508.90 - 509.70
L
510.70 - 511.80
P
514.10 - 515.60
P
516.50 - 520.40
L
520.00 - 524.80
P
520.80 - 521.20
L
521.50 - 523.70
L
524.00 - 526.60
L
525.60 - 526.00
P
527.10 - 527.70
W
528.60 - 529.00
W
528.70 - 533.40
L
530.10 - 532.10
W
533.20 - 535.40
P
536.60 - 538.60
P
541.90 - 542.30
W
545.60 - 546.20
W
548.30 - 550.10
L
548.30 - 550.10
P
551.60 - 551.90
L
552.00 - 552.70
L
571.90 - 572.50
W
573.40 - 573.70
W
575.50 - 577.00
L
577.10 - 578.50
W
587.00 - 588.00
W
588.80 - 589.80
W
598.00 - 600.00
L
598.10 - 599.00
W
Powierzchnia całkowita
Wariant II
6,89
2,09
3,48
3,83
3,23
0,90
3,01
10,60
2,97
8,10
7,39
21,69
10,50
2,78
11,15
11,19
5,17
1,69
4,90
20,30
8,80
10,32
11,73
2,08
7,93
5,48
5,43
3,33
9,53
4,49
6,19
8,38
20,18
12,35
15,25
10,87
10,02
698,88
Wariant IIa
6,89
2,09
3,48
3,83
3,23
0,90
3,01
10,60
1,88
0,00
2,07
21,69
10,50
2,78
9,55
10,39
5,17
1,69
4,90
4,07
8,80
10,32
11,73
2,08
7,93
3,84
4,76
1,25
0,98
4,49
6,19
8,38
20,18
12,35
15,25
10,87
10,02
647,05
Wariant IIb
6,89
Wariant IIc
6,89
0,00
3,48
3,83
3,23
0,90
3,01
10,60
2,97
8,10
7,39
21,69
10,50
2,78
11,15
11,19
5,17
1,69
0,00
3,48
3,83
3,23
0,90
3,01
10,6
2,97
8,10
7,39
21,69
10,50
2,78
11,15
11,19
5,17
1,69
0,00
15,34
0,00
15,34
0,00
0,00
6,83
0,00
0,00
6,83
0,00
0,00
5,48
2,94
3,09
8,55
4,49
6,19
8,38
20,18
12,35
15,25
0,00
0,00
5,48
2,94
3,09
8,55
4,49
6,19
8,38
20,18
12,35
15,25
0,00
0,00
621,34
0,00
0,00
567,88
* - L- lewy brzeg, W – wyspa, P – prawy brzeg
78
DLA RZGW WARSZAWA
8.6. WARIANT III
Wariant III został przyjęty jako wariant proponowany do realizacji wycinki i jako
podstawa do projektu programu wycinki dla odcinka Wisły na terenie RZGW Warszawa.
Wytypowania obszarów roślinności do usunięcia i do nasadzeń dokonano
na podstawie zgromadzonych materiałów i analizy własnej, w tym danych przekazanych
przez Zamawiającego obejmujących: obszary roślinności wskazane przez RZGW
w Warszawie do usunięcia, zestawienie miejsc potencjalnie zatorogennych, wycinek
wykonanych w latach ubiegłych.
W celu wskazania miejsc wymagających usunięcia roślinności w wariancie III
wykorzystano szczegółowe kryteria, opisane w rozdziale 7.
Punktem wyjściowym do analiz były wstępnie wytypowane obszary do wycinki wg
wariantu II wskazane wg kryteriów opisanych w rozdziale 8.5.
Podstawą do precyzyjnego wskazania miejsc proponowanych do wycinki było
modelowanie odcinka rzeki z proponowanymi obszarami wycinki, a także wyniki obliczeń
modelu stworzonego dla wcześniejszych wariantów. Wyniki modelowania wskazały jakie są
możliwości zwiększenia przepustowości i spadku rzędnej lustra wody, na danych odcinkach,
spowodowanych wycinką roślinności porastającej międzywale. Dla wariantu III, kryterium
przepustowości opierało się o te obliczenia. W wariancie III zarekomendowano do
potencjalnej wycinki tereny dla których otrzymano wyniki wskazujące na zwiększenie
przepustowości. Wyboru terenów w obrębie każdego odcinka rzeki dokonywano na
podstawie indywidualnych analiz. Ze względu na ochronę cennych przyrodniczo terenów,
starano się aby powierzchnia wycinki była możliwie jak najmniejsza i jednocześnie by efekty
zaproponowanych wycinek były możliwie jak największe. Na każdym z odcinków
wskazanych do wycinki celem była również likwidacja warunków sprzyjających
powstawaniu zatorów lodowych. Przeprowadzono kilka symulacji dla różnego położenia
i powierzchni terenów wybranych na poszczególnych obszarach i wybrano takie warianty,
które były optymalne ze względu na w/w założenia.
79
9.
PROJEKT
SZCZEGÓLNEGO
DLA RZGW WARSZAWA
PROGRAMU WYCINKI DRZEW I KRZEWÓW NA OBSZARACH
ZAGROŻENIA
POWODZIĄ
DLA
RZGW WARSZAWA -
CHARAKTERYSTYKA MIEJSC PROPONOWANYCH DO WYCINKI
Projektowany Program wycinki drzew i krzewów na obszarach szczególnego
zagrożenia powodzią dla RZGW Warszawa obejmuje planowe działanie zmierzające do
uzyskania właściwej struktury powierzchni roślinności na opisanych poniżej obszarach.
Wycinka, utrzymanie roślinności i nasadzenia mogą być prowadzone na wszystkich
obszarach lub na wybranych. Aby osiągnąć zakładane efekty należy przeprowadzić wycinkę
na wszystkich proponowanych miejscach w obrębie danego obszaru. Wycinka na mniejszej
liczbie miejsc w obrębie obszaru jest możliwa, jednak wywoła mniejszy wpływ na stan wód
powodziowych.
W projekcie wycinki, opartym na wariancie III, wybrano miejsca na podstawie
kryteriów opisanych w poprzednim rozdziale. Zarekomendowano 12 obszarów o łącznej
powierzchni 459,16 ha. W skład w/w obszarów wchodzą 53 tereny, przy czym 22 z nich
znajdują się na lewym brzegu, 15 terenów proponowanych do wycinki znajduje się na
wyspach i 16 wytypowano na prawym brzegu. Wszystkie wskazane obszary zlokalizowane są
w obrębie miejsc potencjalnie zatorogennych. Zestawienie obszarów wskazanych do wycinki
wraz z ich powierzchnią przedstawiono w tabeli 18. Szczegółowy opis wytypowanych
obszarów przedstawiono na następnych stronach wraz z pokazaniem ich lokalizacji na
podkładach mapowych w celu zaprezentowania sytuacji okolicznego terenu obszaru
proponowanej wycinki. Dla każdego terenu wycinki przedstawiono też mapę z granicami
działek oraz tabele z uwzględnieniem powierzchni działek pod wycinkę z podziałem na
działki Skarbu Państwa i prywatne. Lokalizacja proponowanych w „Projekcie wycinki...”
obszarów na mapach topograficznych przedstawiona została też w punkcie 3 opracowania
„Mapy do projektu Programu...” stanowiącym załącznik 3 do niniejszego opracowania.
80
DLA RZGW WARSZAWA
Tabela 18. Zestawienie miejsc proponowanych do wycinki w wariancie III
Nr
obszaru
I
II
III
IV
V
VI
VII
VIII
IX
Nr
terenu
Kilometraż Wisły
(wg szlaku żeglownego)
Strona
rzeki
1a
316.40 - 317.10
Lewy brzeg
4,82
1b
318.40 - 319.00
Wyspa
4,24
1c
318.00 - 322.20
Lewy brzeg
19,50
2
330.60 - 331.70
Lewy brzeg
7,31
3
331.10 - 332.40
Wyspa
8,47
4
334.00 - 335.30
Wyspa
6,58
5
341.00 - 341.50
Wyspa
2,38
6
341.60 - 342.00
Prawy brzeg
1,65
7
342.70 - 344.30
Wyspa
5,77
8
342.90 - 343.80
Prawy brzeg
4,02
9
343.70 - 344.30
Lewy brzeg
2,90
10
344.70 - 344.80
Wyspa
1,19
11
344.70 - 345.10
Lewy brzeg
4,36
12
345.10 - 345.80
Lewy brzeg
5,24
13
354.90 - 357.15
Lewy brzeg
38,30
14a
367.10 - 369.30
Lewy brzeg
16,66
14b
368.90 - 369.90
Wyspa
11,13
14c
374.30 - 376.90
Lewy brzeg
12,47
14d
375.90 - 377.10
Prawy brzeg
3,78
15
411.50 - 412.10
Wyspa
5,48
16
412.70 - 414.70
Lewy brzeg
18,06
16a
416.50 - 417.20
Wyspa
12,85
16b
417.50 - 418.70
Prawy brzeg
6,63
16c
421.00 - 422.50
Prawy brzeg
9,78
16d
422.40 - 423.20
Lewy brzeg
3,64
16e
439.80 - 440.40
Wyspa
2,88
17
449.50 - 450.80
Wyspa
24,80
18
450.40 - 450.80
Prawy brzeg
2,83
19
450.95 - 451.60
Prawy brzeg
1,98
20
469.90 - 471.00
Lewy brzeg
14,95
21
471.90 - 472.50
Lewy brzeg
2,23
22
475.60 - 476.00
Wyspa
3,83
23
476.00 - 476.50
Lewy brzeg
2,06
26
503.10 - 504.90
Prawy brzeg
3,43
27
504.60 - 505.00
Lewy brzeg
1,41
Powierzchnia terenu Powierzchnia obszaru
[ha]
[ha]
28,56
22,36
27,51
66,09
16,25
56,44
32,49
23,07
32,23
81
Nr
obszaru
X
XI
XII
DLA RZGW WARSZAWA
Nr
terenu
Kilometraż Wisły
(wg szlaku żeglownego)
Strona
rzeki
28
505.50 - 508.30
Prawy brzeg
11,19
29
505.70 - 506.20
Lewy brzeg
3,46
30
508.90 - 509.70
Lewy brzeg
3,33
31
510.70 - 511.80
Prawy brzeg
9,41
32
514.10 - 515.60
Prawy brzeg
7,91
33
516.50 - 520.40
Lewy brzeg
25,65
34
520.00 - 522.80
Prawy brzeg
11,22
35
521.50 - 522.70
Lewy brzeg
8,85
36
522.60 - 524.70
Prawy brzeg
13,77
37
524.00 - 526.60
Lewy brzeg
17,14
38
525.60 - 526.00
Prawy brzeg
5,42
39
528.70 - 532.50
Lewy brzeg
14,42
40
530.10 - 532.10
Wyspa
8,33
41
533.20 - 535.30
Prawy brzeg
10,32
42
536.60 - 538.60
Prawy brzeg
12,58
43
571.90 - 572.50
Wyspa
4,49
44
573.40 - 573.70
Wyspa
6,18
45
575.50 - 577.00
Lewy brzeg
8,38
Powierzchnia terenu Powierzchnia obszaru
[ha]
[ha]
Powierzchnia całkowita
89,96
45,65
19,05
459,65
82
DLA RZGW WARSZAWA
Obszar I
Rysunek 2.
Miejsca proponowane do wycinki na obszarze I.
Na obszarze I do wycinki wskazano teren zajmujący powierzchnię 28,06 ha.
83
DLA RZGW WARSZAWA
obszar I
Nr
terenu
Nr
działki
1a
1b
1c
Rysunek 3.
191
1
191
181/1
48/1
109/1
114/1
191
181/1
278
279
280
281
282
283
284
285
286
Obręb
Właściciel
Ciszyca Przewozowa
Rybitwy 28
Ciszyca Przewozowa
Ostrów
Skarb Państwa
prywatna
Ciszyca Przewozowa
Skarb Państwa
Ostrów
prywatna
Powierzchnia
całk. działki
[ha]
44.80
98.17
44.80
154.97
0.44
0.56
4.89
44.80
154.97
0.19
0.55
0.13
0.19
0.13
0.13
0.24
0.68
1.04
Powierzchnia
pod wycinkę
[ha]
4.39
0.45
0.07
4.18
0.02
0.01
1.77
0.04
17.20
0.001
0.05
0.02
0.04
0.02
0.03
0.05
0.20
0.11
Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar I 1a
84
Rysunek 4.
DLA RZGW WARSZAWA
Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar I 1b i I 1c
85
DLA RZGW WARSZAWA
Tabela 20. Zestawienie kryteriów wyboru miejsc do wycinki na obszarze I
Nr terenu
1a
1b
Km Wisły
316.40 - 317.10
318.40 - 319.00
Zawężona w stosunku
do odc. sąsiednich,
920 - 1200 m
koryta
Zawężona:
300 - 360 m
Rodzaj roślinności – wartości
współczynników szorstkości
Trawa wysoka - 0.035
Las rzadki - 0.090
Miejsca potencjalnie
zatorogenne
Miejscowości
1c
318.00 - 322.20
Zmienna szerokość
wahająca się od 730 m
Zawężona,
na początku i końcu
ok. 720 m
terenu do 1100 m
w środkowej części
W górnej części
Znacznie zawężona: zawężona: 220 - 320 m,
220 - 320 m
w środkowej i dolnej:
400 - 500 m
Uprawy zboż/rolne Trawa wysoka - 0.035
0.033
Zakrzaczenia rzadkie Zakrzaczenia rzadkie 0.060
0.060
Uprawy zboż/rolne Zakrzaczenia gęste 0.033
0.100
Las rzadki - 0.090
Las rzadki - 0.090
Las gęsty - 0.120
Las gęsty - 0.120
NIE
NIE
TAK
Ciszyca
Ciszyca
Ciszyca
Most
NIE
NIE
NIE
Wystarczająca wysokość wału
NIE
NIE
NIE
Zadowalający
Zadowalający
Zadowalający
7560 m3/s
7140 m3/s
6460 m3/s
Zwiększenie przepustowości
w wyniku wycinki
180 m3/s / 2.4%
60 m3/s / 0.8%
50 m3/s / 0.8%
Obniżenie zwierciadła wody
w wyniku wycinki
na wskazanym terenie dla wód
Qmax10% i Qmax1%
Qmax10% -8cm
Qmax1% -11cm
Qmax10% -9cm
Qmax1% -11cm
Qmax10% -10cm
Qmax1% -12cm
NIE
NIE
NIE
TAK
Małopolski Przełom
Wisły
TAK
Wisły
TAK
Wisły
Park Krajobrazowy
NIE
NIE
NIE
Rezerwat
NIE
NIE
NIE
Stan obwałowania
Przepustowość stanu istniejącego
Obszar chronionego krajobrazu
Natura 2000
Uwagi
86
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 5.
Profil
przepustowości
międzywala
na
odcinku
oddziaływania
proponowanych w wariancie III wycinek dla obszaru I.
Obszar ten został wskazany ze względu na znaczne zawężenie przekroju czynnego
koryta i małą przepustowość międzywala. Obszar zlokalizowany jest na odcinku, gdzie wały
są za niskie. Na wyznaczonym obszarze przepustowość jest mniejsza od wielkości Qmax1%.
Zwiększenie przepustowości na wskazanym odcinku jest istotne dla zwiększenia
bezpieczeństwa
terenów
chronionych
obwałowaniem.
W niewielkiej
odległości
od
wskazanego obszaru występują zatory lodowe. Po usunięciu drzew we wskazanym rejonie
przekrój czynny zostanie poszerzony, a problem zatorów powinien zostać w znacznym
stopniu ograniczony.
87
Rysunek 6.
DLA RZGW WARSZAWA
Profile podłużne zwierciadeł wody powodziowej odpowiadającej
przepływowi Qmax10% na odcinku oddziaływania proponowanych
w wariancie III wycinek dla obszaru I.
88
Rysunek 7.
DLA RZGW WARSZAWA
w wariancie III wycinek dla obszaru I.
89
DLA RZGW WARSZAWA
Obszar II
Rysunek 8.
Miejsca proponowane do wycinki na obszarze II.
Na obszarze II do wycinki wskazano tereny zajmujące powierzchnię 22,36 ha.
90
DLA RZGW WARSZAWA
obszar II
Nr
terenu
Nr
działki
2
3
4
Rysunek 9.
1303/3
882/3
1303/3
882/3
795/2
Obręb
Właściciel
Kolonia Nadwiślańska
Kłudzie
Kolonia Nadwiślańska
Kłudzie
Boiska
Skarb Państwa
Powierzchnia
całk. działki
[ha]
125.11
103.30
125.11
103.30
124.36
Powierzchnia
pod wycinkę
[ha]
6.08
1.27
0.25
8.25
6.60
Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar II 2
91
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 10. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar II 3, II 4
92
DLA RZGW WARSZAWA
Tabela 22. Zestawienie kryteriów wyboru miejsc do wycinki na obszarze II
Nr terenu
2
3
4
Km Wisły
330.60 - 331.70
331.10 - 332.40
Przeciętna,
ok. 1000 - 1100 m
Ok. 900 m
334.00 - 335.30
Międzywale rozszerza się
od 930m na początku
wytypowanego miejsca
do 1300m na końcu
Bardzo zawężona
do ok. 230m,
powyżej i poniżej
500 - 600m
Zakrzaczenia rzadkie 0.060
Zakrzaczenia gęste - 0.100
Las rzadki - 0.090
Szerokość przekroju
czynnego koryta
Rodzaj roślinności –
wartości
współczynników
szorstkości
zatorogenne
Częściowo zawężona
270-320m,
na krótkim odcinku
400-420m
Uprawy zboż/rolne - 0.033
Uprawy zboż/rolne - 0.033
Las rzadki - 0.090
Las gęsty - 0.120
Las gęsty - 0.120
Zawężona,
280-380m
Poniżej miejsca wycinki
Most
Wystarczająca wysokość
wału
Stan obwałowania
NIE
Kępa Gostecka
Kłudzie
NIE
NIE
NIE
Solec nad Wisłą
Miejscowości
Powyżej miejsca wycinki
Kępa Gostecka
NIE
NIE
Zadowal. (P)/zły (L) zagr.
Zadowal. (P)/zły (L) zagr.
Zły (L) zagr. filtracją,
filtracją, niewyst. zagęszcz.
filtracją, niewyst. zagęszcz.
niewyst. zagęszcz. korpusu
korpusu
korpusu
Przepustowość stanu
istniejącego
Zwiększenie
przepustowości w
wyniku wycinki
Obniżenie zw. wody w
wyniku wycinki dla wód
Qmax10% i Qmax1%
Obszar chronionego
krajobrazu
5300 m3/s
5300 m3/s
5900 m3/s
110 m3/s / 2.1%
110 m3/s / 2.1%
70 m3/s / 1.2%
Qmax10% - 5 cm
Qmax1% - 5 cm
Qmax10% - 5 cm
Qmax1% - 4 cm
Qmax10% - 2 cm
Qmax1% - 3 cm
TAK
Obszar Chronionego Krajobrazu - Solec nad Wisłą
Obszar siedliskowy - Przełom Wisły w Małopolsce
Obszary ptasie - Małopolski Przełom Wisły
NIE
Natura 2000
Park Krajobrazowy
NIE
Rezerwat
Uwagi
miejsce zlokalizowane
na krętym odcinku rzeki,
na wysokości ujścia
Krępianki - możliwość
blokowania odpływu
wyspa usytuowana
na wysokości ujścia
Krępianki przy prawym
brzegu, powoduje
zawężenie przekroju
czynnego koryta
szereg zarośniętych wysp
na prawym brzegu
znacznie wcina się
w koryta rzeki powodując
b. duże zawężenie
p. czynnego koryta
93
DLA RZGW WARSZAWA
proponowanych w wariancie III wycinek dla obszaru II.
Obszar został wytypowany do wycinki ze względu na zawężenie szerokości
międzywala w kilometrze 330,50, a także zawężenie przekroju czynnego koryta w kilometrze
331 powodujące nadpiętrzenie wód powodziowych o ponad 40 cm. Brak wału na lewym
brzegu wpływa na to, że na tym odcinku odnotowuje się bardzo niską przepustowość, która
wynosi 60% wielkości wymaganej (przepływu kontrolnego dla danej klasy wału). Bardzo
ważne jest zatrzymanie procesu zarastania na tym odcinku ze względu na niską
przepustowość.
94
Rysunek 12.
DLA RZGW WARSZAWA
w wariancie III wycinek dla obszaru II.
95
Rysunek 13.
DLA RZGW WARSZAWA
w wariancie III wycinek dla obszaru II.
96
DLA RZGW WARSZAWA
Obszar III
Rysunek 14. Miejsca proponowane do wycinki na obszarze III.
Na obszarze III do wycinki wskazano tereny zajmujące łączną powierzchnię 27,51 ha.
97
DLA RZGW WARSZAWA
obszar III
Nr
terenu
5
6
7
8
9
10
11
12
Nr
działki
1635/1
1635/1
2708/1
2708/1
327
1/1
2708/1
1066/1
1066/1
1/1
1066/1
1066/1
Obręb
Właściciel
Chotcza Dolna
Chotcza - Józefów
Leśniczówka
Nowy Franciszków
Chotcza - Józefów
Gniazdków
Nowy Franciszków
Gniazdków
Skarb Państwa
Powierzchnia
całk. działki
[ha]
81.43
81.43
124.69
124.69
16.61
54.92
124.69
158.11
158.11
54.92
158.11
158.11
Powierzchnia
pod wycinkę
[ha]
2.39
1.66
5.79
0.83
0.98
2.22
2.16
0.74
1.19
0.00
4.37
5.25
Rysunek 15. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar III 5-8
98
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 16. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar III 9-11
99
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 17. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar III 12
100
DLA RZGW WARSZAWA
Tabela 24. Zestawienie kryteriów wyboru miejsc do wycinki na obszarze III
Nr terenu
5, 6
7, 8, 9
10, 11, 12
Km Wisły
341.00 -342.00
342.70 - 344.30
Duża,
1700 - 2200 m
Znacznie zawężona,
od szer. powyżej 1000 m
do 770 m
260 - 380 m
280 - 350 m
Zakrzaczenie gęste - 0.100
Las rzadki - 0.090
Las gęsty - 0.120
Las rzadki - 0.090
Las gęsty - 0.120
344.70 - 345.80
Brak wału na lewym
brzegu powoduje rozległy
zalew o szer. powyżej
2000 m
Normalna,
400 - 550 m
Zakrzaczenie rzadkie 0.060
Las rzadki - 0.090
Las b. gęsty - 0.140
TAK
TAK
TAK
Chotcza
Kępa Chotecka
Gniazdków
Most
NIE
NIE
NIE
wału
NIE
NIE
NIE
Zadowalający (P)/zły (L)
zagr. filtracją, niewyst.
zagęszcz.korpusu
zagęszcz.korpusu
zagęszcz.korpusu
7800 m3/s
8200 m3/s
9200 m3/s
180 m3/s / 2.3%
120 m3/s / 1.5%
100 m3/s / 1.1%
Qmax10% - 5 cm
Qmax1% - 7 cm
Qmax10% - 6 cm
Qmax1% - 7 cm
Qmax10% - 3 cm
Qmax1% - 3 cm
czynnego koryta
wartości współczynników
szorstkości
zatorogenne
Miejscowości
Stan obwałowania
istniejącego
Zwiększenie
przepustowości w wyniku
wycinki
Qmax10% i Qmax1%
Obszar chronionego
krajobrazu
Natura 2000
TAK
Obszar Chronionego Krajobrazu - Solec nad Wisłą
Obszar siedliskowy - Przełom Wisły w Małopolsce
Obszary ptasie - Małopolski Przełom Wisły
Park Krajobrazowy
NIE
Rezerwat
NIE
Uwagi
Zawężenie przekroju
czynnego koryta
Wytypowane obszary
zlokalizowane zostały
w miejscu dużego
zawężenia międzywala
Blokowanie przepływu
na zewnętrznym łuku
zakola rzeki
101
Rysunek 18.
Profil
przepustowości
DLA RZGW WARSZAWA
międzywala
na
odcinku
oddziaływania
proponowanych w wariancie III wycinek dla obszaru III.
Obszar ten został wskazany ze względu na znaczne zawężenie przekroju czynnego
koryta rzeki występujące w tym rejonie oraz duże zawężenie międzywala w kilometrze 343,3.
Dodatkowo roślinność porastająca wyspy na zewnętrznym łuku rzeki (teren nr 8 i 9) blokuje
przepływ. Porastająca roślinność powoduje nadpiętrzanie wód powodziowych o około 60 cm
- porównanie aktualnego porostu międzywala roślinnością z całkowitą wycinką. Wszystkie
te czynniki powodują, że na tym obszarze tworzą się zatory lodowe.
102
Rysunek 19.
DLA RZGW WARSZAWA
w wariancie III wycinek dla obszaru III.
103
Rysunek 20.
DLA RZGW WARSZAWA
w wariancie III wycinek dla obszaru III.
104
DLA RZGW WARSZAWA
Obszar IV
Rysunek 21. Miejsca proponowane do wycinki na obszarze IV.
Na obszarze IV do wycinki wskazano trzy tereny o łącznej powierzchni 66,09 ha.
105
DLA RZGW WARSZAWA
obszar IV
Nr
terenu
13
14a
14b
Nr
działki
1984
1687
89/3
2448/3
5450
Obręb
Właściciel
Janowiec
Oblasy
Puławy 26
Puławy 1
Puławy 2
Skarb Państwa
Powierzchnia
całk. działki
[ha]
151.70
62.20
129.60
82.53
171.80
Powierzchnia
pod wycinkę
[ha]
32.23
6.15
16.72
7.55
3.62
Rysunek 22. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar IV 13
106
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 23. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar IV 14a, IV
14b
107
DLA RZGW WARSZAWA
Tabela 26. Zestawienie kryteriów wyboru miejsc do wycinki na obszarze IV
13
Nr terenu
Km Wisły
czynnego koryta
szorstkości
14b
354.90 - 357.15
367.10 - 369.30
368.90 - 369.90
Górna część obszaru
zlokalizowana
na zawężonym odcinku
Obszar leży na zawężonym Obszar leży na zawężonym
o szer. 750 m, w dolnej
odcinku międzywala,
odcinku międzywala,
części brak wałów po obu
średnia szerokość
średnia szerokość
stronach rzeki, szerokość
ok.1000 m
ok. 1000 m
między wysokimi brzegami
wynosi 1100 - 1300 m
Zmienna, występują odc.
Zawężone,
Zawężone,
zawężone 290 - 340 m
180 - 290 m
220 - 250 m
i odc. szerokie 430 - 470 m
Zakrzaczenie rzadkie Zakrzaczenie gęste - 0.100
Las rzadki - 0.090
0.060
Las rzadki - 0.090
Las gęsty - 0.120
Las rzadki - 0.090
Las gęsty - 0.120
Las gęsty - 0.120
zatorogenne
Miejscowości
Most
wału
Stan obwałowania
istniejącego
Zwiększenie
wycinki
Qmax10% i Qmax1%
Obszar chronionego
krajobrazu
NIE
Kazimierz Dolny
Puławy
Puławy
NIE
NIE
NIE
NIE
NIE
NIE
Zadowalający/dobry
Zadowalający/dobry
Zadowalający/dobry
8400 m3/s
8000 m3/s
7650 m3/s
130 m3/s / 1.6%
200 m3/s / 2.5%
90 m3/s / 1.2%
Qmax10% - 5 cm
Qmax1% - 5 cm
Qmax10% - 7 cm
Qmax1% - 10 cm
Qmax10% - 5 cm
Qmax1% - 6 cm
NIE
NIE
NIE
Obszar siedliskowy Przełom Wisły
w Małopolsce
w Małopolsce
NIE
NIE
NIE
NIE
w Małopolsce
Częściowo - Obszary
ptasie - Małopolski
Przełom Wisły
Kazimierski Park
Krajobrazowy
Natura 2000
Park Krajobrazowy
NIE
Rezerwat
Uwagi
14a
Znaczne zawężenie
międzywala w górnej
części obszaru i powyżej,
Znaczne zawężenie
roślinność porastająca lewy
przekroju czynnego koryta
brzeg wcina się w koryto
powodując zawężenie
Znaczne zawężenie
108
Rysunek 24.
Profil
przepustowości
DLA RZGW WARSZAWA
międzywala
na
odcinku
oddziaływania
proponowanych w wariancie III wycinek dla obszaru IV.
Wskazany obszar częściowo leży na terenie Kazimierskiego Parku Krajobrazowego.
Obszar został wytypowany do wycinki ze względu na znaczne zawężenie szerokości
międzywala w kilometrze 355, a także zawężenie przekroju czynnego koryta w kilometrze
356 powodujące podpiętrzenie wód powodziowych o około 80 cm – porównanie aktualnego
porostu międzywala roślinnością z całkowitą wycinką.
Dodatkowym czynnikiem przemawiającym za wyborem tego obszaru jest jego
położenie w bezpośrednim sąsiedztwie Kazimierza Dolnego, dla którego przy wyższych
stanach wód zawsze istnieje zwiększone ryzyko powodziowe.
Wzięto także pod uwagę to, że w czasie powodzi w 2010 roku powyżej wskazanego
obszaru (w kilometrze 354.00 - 354.20) nastąpiło przerwanie wału spowodowane
m.in. podpiętrzeniem wody, które wynikało z ograniczenia przepływu w kilometrze 355.
Tereny 14a i 14b leżą na obszarze znacznego zawężenia czynnego przekroju koryta
w miejscu o obniżonej przepustowości. Oddziaływanie wycinki na tych terenach będzie miało
wpływ na zwiększenie przepustowości i obniżenie zwierciadła wody także w km 361, czyli
w miejscu o krytycznie niskiej przepustowości.
109
Rysunek 25.
DLA RZGW WARSZAWA
w wariancie III wycinek dla obszaru IV.
110
Rysunek 26.
DLA RZGW WARSZAWA
w wariancie III wycinek dla obszaru IV.
111
DLA RZGW WARSZAWA
Obszar V
Rysunek 27. Miejsca proponowane do wycinki na obszarze V.
Obszar V obejmuje dwa tereny o łącznej powierzchni 16,25 ha.
112
DLA RZGW WARSZAWA
obszar V
Nr
terenu
14c
14d
Nr
działki
381/4
699
Obręb
Właściciel
Puławy 8
Puławy 5
Skarb Państwa
Powierzchnia
całk. działki
[ha]
298.50
50.12
Powierzchnia
pod wycinkę
[ha]
12.51
3.79
Rysunek 28. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar V 14c
113
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 29. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar V 14d
114
DLA RZGW WARSZAWA
Tabela 28. Zestawienie kryteriów wyboru miejsc do wycinki na obszarze V
14c
Nr terenu
Km Wisły
374.30 - 376.90
Górna część terenu zlokalizowana
w międzywalu o szerokości 1100 m,
które zwęża się w dolnej części wybranego
terenu do 900 m
Zawężona, 200 - 250 m,
w górnej części rośnie do 350 m
czynnego koryta
Trawa niska - 0.030
Zakrzaczenie rzadkie - 0.060
Las rzadki - 0.090
szorstkości
Las gęsty - 0.120
NIE
zatorogenne
Puławy (powyżej miejsca wycinki)
Miejscowości
14d
375.90 - 377.10
Teren leży w obszarze zawężenia
międzywala do ok. 900 m
W górnej części zawężona ok. 230 m,
w dolnej normalna - 400 m
Trawa niska - 0.030
Las rzadki - 0.090
Las gęsty - 0.120
NIE
Puławy (powyżej miejsca wycinki)
NIE
NIE
Zadowalający/dobry
Zadowalający/dobry
4500 m3/s
8800 m3/s
20 m3/s / 0.4%
20 m3/s / 0.2%
Qmax10% - 4 cm
Qmax1% - 6 cm
Qmax10% - 1 cm
Qmax1% - 5 cm
NIE
NIE
Natura 2000
NIE
NIE
Park Krajobrazowy
NIE
NIE
Rezerwat
NIE
NIE
Szereg zarośniętych wysp i piaszczystych
łach w korycie, utrudnienie spływu lodu
Szereg zarośniętych wysp i piaszczystych
łach w korycie, utrudnienie spływu lodu,
zwężenie międzywala bezpośrednio
poniżej (podpiętrzenie wód
powodziowych)
Most
wału
Stan obwałowania
istniejącego
Zwiększenie
wycinki
Qmax10% i Qmax1%
Obszar chronionego
krajobrazu
Uwagi
115
Rysunek 30.
Profil
przepustowości
DLA RZGW WARSZAWA
międzywala
na
odcinku
oddziaływania
proponowanych w wariancie III wycinek dla obszaru V.
Wskazany obszar zlokalizowany jest tuż poniżej Puław, na terenie których znajduje
się odcinek od km 372 do km 375 o krytycznie niskiej przepustowości powodującej
zagrożenie powodziowe dla terenów miasta. W czasie powodzi w 2010 roku na tym odcinku
woda rozlała się na teren miasta.
Obszar został wytypowany do wycinki ze względu na znaczne zawężenie przekroju
czynnego koryta i zawężenie szerokości międzywala w kilometrze 374 - 376, a także
zawężenie przekroju czynnego koryta w kilometrze 356 powodujące nadpiętrzenie wód
powodziowych o około 80 cm – porównanie aktualnego porostu międzywala roślinnością
z całkowitą wycinką. Na prawym brzegu powyżej wskazanych terenów nie ma obwałowania.
116
Rysunek 31.
DLA RZGW WARSZAWA
w wariancie III wycinek dla obszaru V.
117
Rysunek 32.
DLA RZGW WARSZAWA
w wariancie III wycinek dla obszaru V.
118
DLA RZGW WARSZAWA
Obszar VI
Rysunek 33. Miejsca proponowane do wycinki na obszarze VI.
Obszar VI obejmuje 6 terenów o łącznej powierzchni 56,44 ha.
obszar VI
Nr
terenu
15
16
16a
16b
16c
16d
Nr
działki
1537/1
616/1
812/1
700/5
1224/1
1001/3
103/1
1224/1
604/2
314/1
303/1
Obręb
Właściciel
Piotrowice
Tyrzyn
Holendry
Wróble Wargocin
Kobylnica
Piotrkowice
Kuźmy
Kobylnica
Kochów
Przewóz
Kępa Bielańska
Skarb Państwa
Powierzchnia całk.
działki
[ha]
75.00
16.80
188.40
166.10
150.40
80.60
49.48
150.40
59.26
25.50
88.33
Powierzchnia
pod wycinkę
[ha]
4.60
0.91
18.11
7.37
3.25
1.13
1.15
6.65
8.59
1.22
3.65
119
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 34. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar VI 15-16
120
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 35. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar VI 16a, VI
16b
121
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 36. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar VI 16c, VI
16d
122
DLA RZGW WARSZAWA
Tabela 30. Zestawienie kryteriów wyboru miejsc do wycinki na obszarze VI
Nr terenu
15
16
16a, 16b
16c, 16d
Km Wisły
411.50 - 412.10
412.70 - 414.70
Przeciętna,
1000 - 1200 m,
bezpośrednio
powyżej zawężona
do 870 m
416.50 - 418.70
421.00 - 423.20
Przeciętna,
1000 -1100 m
Przeciętna,
1000 -1100 m
Duża, 1200-1600 m,
bezpośrednio
poniżej zawężona
do 870 m
czynnego koryta
Normalna,
400 - 500 m,
Trawa wysoka 0.035
Zakrzaczenia
rzadkie - 0.060
Las gęsty - 0.120
szorstkości
Zawęża się z 800 m
w początkowej
części terenu do
400 m w jego końcu
Trawa wysoka Trawa wysoka 0.035
0.035
Zakrzaczenia
Zakrzaczenie gęste rzadkie - 0.060
0.100
Las rzadki - 0.090
Las gęsty - 0.120
Las gęsty - 0.120
Duża
450 - 580 m
Zawężona
220 - 300 m
Las rzadki - 0.090
Las gęsty - 0.120
TAK
TAK
TAK
Kępa Wólczyńska
Wróble-Wargocin
Kobylnica
Powyżej miejsca
wycinki
Przewóz
Most
NIE
NIE
NIE
NIE
wału
NIE
NIE
NIE
NIE
zatorogenne
Miejscowości
Stan obwałowania
Zadowalający/dobry Zadowalający/dobry Zadowalający/dobry Zadowalający/dobry
istniejącego
Zwiększenie
wycinki
Qmax10% i Qmax1%
Obszar chronionego
krajobrazu
Natura 2000
8200 m3/s
8200 m3/s
7100 m3/s
7600 m3/s
200 m3/s / 2.4%
200 m3/s / 2.4%
140 m3/s / 2.0%
70 m3/s / 0.9%
Qmax10% - 6 cm
Qmax1% - 8 cm
Qmax10% - 6 cm
Qmax1% - 7 cm
Qmax10% - 6 cm
Qmax1% - 8 cm
Qmax10% - 2 cm
Qmax1% - 3 cm
Częściowo TAK
TAK
TAK
TAK
Nadwiślański
Nadwiślański
Nadwiślański
Nadwiślański
Obszar Chronionego Obszar Chronionego Obszar Chronionego Obszar Chronionego
Krajobrazu
Krajobrazu
Krajobrazu
Krajobrazu
Obszary ptasie Obszary ptasie Obszary ptasie Obszary ptasie Dolina Środkowej
Dolina Środkowej
Dolina Środkowej
Dolina Środkowej
Wisły
Wisły
Wisły
Wisły
Park Krajobrazowy
NIE
NIE
NIE
NIE
Rezerwat
NIE
NIE
NIE
NIE
Szereg zarośniętych
wysp i piaszczystych
łach w korycie,
utrudnienie spływu
lodu, zwężenie
międzywala
bezpośrednio
poniżej obszaru
Odc. wybitnie
zatorogenny,
zawężenie
międzywala
bezpośrednio
powyżej obszaru
Uwagi
123
DLA RZGW WARSZAWA
proponowanych w wariancie III wycinek dla obszaru VI.
Tereny te zostały wybrane ze względu na występujące w tym rejonie zatory lodowe.
Są one powodowane przez liczne, małe zarośnięte wysepki i łachy, które w znaczący sposób
ograniczają przepływ. Szerokość przekroju czynnego koryta spada na tych odcinkach
do ok. 220 m
Wskazany obszar leży poniżej Kozienic i powoduje nadpiętrzanie wód o około 40 cm
(porównanie aktualnego porostu międzywala roślinnością z całkowitą wycinką), co
w połączeniu z zatorem może stwarzać zwiększenie zagrożenia powodziowego dla okolic
Kozienic.
Przepustowość na odcinku jest niewystarczająca dla wałów II klasy. Wycinka
na miejscach zaproponowanych w wariancie III zwiększa przepustowość na odcinku
od km 411 do 423 o krytycznie małej przepustowości.
124
Rysunek 38.
DLA RZGW WARSZAWA
w wariancie III wycinek dla obszaru VI.
125
Rysunek 39.
DLA RZGW WARSZAWA
w wariancie III wycinek dla obszaru VI.
126
DLA RZGW WARSZAWA
Obszar VII
Rysunek 40. Miejsca proponowane do wycinki na obszarze VII.
Obszar VII obejmuje tereny o łącznej powierzchni 32,49 ha.
127
DLA RZGW WARSZAWA
obszar VII
Nr
terenu
16e
17
18
19
Nr
działki
223/1
1/1
297/1
298/1
122/1
340/1
525/1
219/1
249/1
178/4
178/4
361
368
400
178/4
205/3
258/2
260/2
262/2
264/2
266/2
268/2
270/2
272/2
274/2
276/4
276/6
278/2
280/2
282/2
284/2
286/2
289
291
293
295
297
299
301
303
305
307
309
311
313
Obręb
Właściciel
Ostrów
Bączki
Skarb Państwa
Chmielew
Chmielówek
Gruszczyn
Odcinki
Skarb Państwa
gmina
Wólka
Gruszczyńska
prywatna
Powierzchnia
całk. działki
[ha]
72.77
34.11
16.00
4.03
5.03
168.60
100.30
17.39
1.57
189.10
189.10
3.00
0.20
1.50
189.10
0.50
0.01
0.004
0.004
0.01
0.003
0.004
0.01
0.01
0.01
0.01
0.01
0.004
0.004
0.01
0.02
0.02
0.02
0.02
0.04
0.02
0.06
0.08
0.09
0.10
0.05
0.13
0.13
0.04
0.05
Powierzchnia
pod wycinkę
[ha]
2.65
0.25
2.61
0.73
0.66
0.07
5.10
1.58
0.42
13.71
1.47
1.11
0.04
0.21
1.03
0.05
0.001
0.001
0.000
0.001
0.000
0.001
0.002
0.005
0.01
0.01
0.01
0.004
0.004
0.01
0.02
0.02
0.02
0.02
0.04
0.02
0.06
0.06
0.03
0.02
0.01
0.04
0.04
0.01
0.01
128
Nr
terenu
19
Nr
działki
Obręb
315
317
319
321
323/1
323/2
325/2
327/2
329/3
331/3
333/3
335/3
337/3
DLA RZGW WARSZAWA
Właściciel
Powierzchnia
całk. działki
[ha]
0.07
0.09
0.10
0.09
0.27
0.18
0.35
0.25
0.13
0.11
0.11
0.13
0.11
Powierzchnia
pod wycinkę
[ha]
0.02
0.02
0.02
0.02
0.04
0.02
0.06
0.05
0.03
0.02
0.02
0.01
0.002
Rysunek 41. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar VII 16e
129
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 42. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar VII 17-18
130
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 43. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar VII 19
131
DLA RZGW WARSZAWA
Tabela 32. Zestawienie kryteriów wyboru miejsc do wycinki na obszarze VII
Nr terenu
16e
17, 18, 19
Km Wisły
439.80 - 440.40
449.50 - 451.60
Teren znajduje się w zawężeniu
międzywala do 850 - 900 m
Duża,
1300 - 1700
W miejscu wskazanym do wycinki
zawężona do 330 - 370 m
Zawężona,
220 - 300 m
Las rzadki - 0.090
Las gęsty - 0.120
czynnego koryta
zatorogenne
Trawa niska - 0.030
NIE
TAK
Magnuszew,
Ruda Tarnowska
NIE
Gruszczyn-Chmielew
Wólka Gruszczyńska
NIE
TAK
NIE
Zadowalający
Zadowalający
9100 m3/s
8000 m3/s
w wyniku wycinki
160 m3/s / 1.8%
70 m3/s / 0.9%
Qmax10% i Qmax1%
Qmax10% - 5 cm
Qmax1% - 5 cm
Qmax10% - 2 cm
Qmax1% - 3 cm
TAK
Nadwiślański Obszar Chronionego
Krajobrazu
Obszary ptasie - Dolina Środkowej
Wisły
TAK
Częściowo Nadwiślański Obszar
Chronionego Krajobrazu
Obszary ptasie - Dolina Środkowej
Wisły
Park Krajobrazowy
NIE
NIE
Rezerwat
NIE
NIE
Miejscowości
Most
wału
Stan obwałowania
istniejącego
Obszar chronionego
krajobrazu
Natura 2000
Uwagi
Duża zarośnięta wyspa w korycie
razem z łachami powoduje znaczne
i blokowanie przepływu
132
Rysunek 44.
Profil
przepustowości
DLA RZGW WARSZAWA
międzywala
na
odcinku
oddziaływania
proponowanych w wariancie III wycinek dla obszaru VII.
Tereny na tym obszarze zostały wskazane ze względu na bardzo duże zawężenie
przekroju czynnego koryta w kilometrze 450,80. Porastająca roślinność powoduje
nadpiętrzenie wód o około 40 cm – porównanie aktualnego porostu międzywala roślinnością
z całkowitą wycinką. Roślinność porastająca wyspę (teren nr 17) w okolicach kilometra 450
blokuje przepływ lodu.
Teren 16e jest położony na łuku rzeki, roślinność go porastająca znacznie ogranicza
przepływ. Oddziaływanie wycinki na terenie nr 16e będzie miało wpływ na zwiększenie
przepustowości i obniżenie zwierciadła wody powyżej km 436, czyli miejsca o krytycznie
niskiej przepustowości.
133
Rysunek 45.
DLA RZGW WARSZAWA
w wariancie III wycinek dla obszaru VII.
134
Rysunek 46.
DLA RZGW WARSZAWA
w wariancie III wycinek dla obszaru VII.
135
DLA RZGW WARSZAWA
Obszar VIII
Rysunek 47. Miejsca proponowane do wycinki na obszarze VIII.
Obszar VIII obejmuje tereny o łącznej powierzchni 23,07 ha.
obszar VIII
Nr
terenu
20
21
22
23
Nr
działki
76/1
790/3
1014
790/3
1
1
9
Obręb
Kępa Radwankowska
Radwanków Szlachecki
Czersk
Góra Kalwaria Miasto 8-01
Góra Kalwaria Miasto 7-01
Właściciel
Skarb Państwa
Powierzchnia
całk. działki
[ha]
168.10
153.60
63.30
154.10
114.10
114.10
73.40
Powierzchnia
pod wycinkę
[ha]
14.69
0.31
1.07
1.16
3.84
1.07
1.00
136
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 48. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar VIII 20
137
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 49. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar VIII 21-23
138
DLA RZGW WARSZAWA
Tabela 34. Zestawienie kryteriów wyboru miejsc do wycinki na obszarze VIII
Nr terenu
20
21
22, 23
Km Wisły
469.90- 471.00
471.90- 472.50
475.60 - 476.50
Duża,
1200 - 1700 m
400 - 500 m,
przekrój poprzecinany
Duża,
1800 m
1200 - 1300 m
Zawężona,
200 - 300 m
Zawężona,
320 - 380 m
Las rzadki - 0.090
Las gęsty - 0.120
Las rzadki - 0.090
Zakrzaczenie rzadkie 0.060
Las rzadki - 0.090
Las gęsty - 0.120
TAK
TAK
TAK
Kępa Radwankowska
Góra Kalwaria
NIE
NIE
TAK
NIE
TAK
TAK
Zadowalający/dobry
Zadowalający/dobry
Zadowalający/dobry
9200 m3/s
10200 m3/s
9500 m3/s
300 m3/s / 3.3%
135 m3/s / 1.3%
20 m3/s / 0.2%
Qmax10% - 8 cm
Qmax1% - 10 cm
Qmax10% - 5 cm
Qmax1% - 6 cm
Qmax10% - 2 cm
Qmax1% - 2 cm
czynnego koryta
szorstkości
zatorogenne
Miejscowości
Most
wału
Stan obwałowania
istniejącego
Zwiększenie
wycinki
Qmax10% i Qmax1%
Obszar chronionego
krajobrazu
Natura 2000
TAK Częściowo
Warszawski Obszar Chronionego Krajobrazu
Obszary ptasie - Dolina Środkowej Wisły
Park Krajobrazowy
NIE
Rezerwat
NIE
Uwagi
Obszary zlokalizowane
na zakolu rzeki, duża
wyspa w nurcie rzeki,
utrudnienie swobodnego
przepływu wód
Duża łacha piaszczysta
powoduje zawężenie
Zawężenie światła mostu,
zawężenie przekroju
czynnego koryta
139
DLA RZGW WARSZAWA
proponowanych w wariancie III wycinek dla obszaru VIII.
Obszar został wskazany ze względu na występujące w tym rejonie zatory lodowe
powodowane przez znaczne zawężenie koryta. Roślinność powoduje nadpiętrzanie wód
powodziowych przy moście w Górze Kalwarii o około 40 cm – porównanie aktualnego
porostu międzywala roślinnością z całkowitą wycinką.
140
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 51. Profile podłużne zwierciadeł wody powodziowej odpowiadającej
w wariancie III wycinek dla obszaru VIII.
141
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 52. Profile podłużne zwierciadeł wody powodziowej odpowiadającej
w wariancie III wycinek dla obszaru VIII
142
DLA RZGW WARSZAWA
Obszar IX
Rysunek 53. Miejsca proponowane do wycinki na obszarze IX.
Obszar IX obejmuje 6 terenów o łącznej powierzchni 32,23 ha.
143
DLA RZGW WARSZAWA
obszar IX
Nr
terenu
26
27
28
29
30
31
Nr
działki
Obręb
Wawer 31329
1
Wawer 31346
201
1/1
4/1
Mokotów 10719
10
11
6/3
Wilanów 10605
6/10
6/11
23/1 Praga Południe 30121
4
7
11
15 Praga Południe 30602
16
17
18
3/60
76/1
76/5
76/6
76/7
76/8
Wawer 31313
76/9
76/14
76/15
76/16
76/17
79
Mokotów 10719
1/1
Mokotów 10710
1/1
2
Śródmieście 50614
3/2
10
Mokotów 10701
11
Mokotów 10702
1/1
1/1
1/3
5 Praga Południe 30106
6
7
Właściciel
Skarb Państwa
nieustalony
Skarb Państwa
Miasto Stołeczne Warszawa
Skarb Państwa
nieustalony
Skarb Państwa
nieustalony
Skarb Państwa
Skarb Państwa
Powierzchnia
całk. działki
[ha]
39.20
19.40
21.90
0.82
0.16
3.52
0.64
0.06
1.56
57.02
0.32
0.37
0.35
0.01
0.01
6.74
8.17
9.35
31.64
0.03
0.01
0.01
0.01
0.003
0.02
0.03
0.04
0.04
0.11
21.98
31.24
48.49
9.54
6.54
8.10
18.73
44.42
1.12
0.30
3.33
0.38
Powierzchnia
pod wycinkę
[ha]
2.32
1.12
0.29
0.25
0.09
0.72
0.04
0.02
0.00
0.48
0.09
0.07
0.02
0.01
0.01
1.79
1.85
0.44
6.42
0.004
0.001
0.001
0.004
0.0001
0.001
0.01
0.02
0.001
0.0004
1.20
2.27
0.35
0.08
1.06
1.39
0.45
9.23
0.15
0.01
0.02
0.02
144
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 54. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar IX 26-27
145
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 55. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar IX 28-30
146
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 56. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar IX 31
147
DLA RZGW WARSZAWA
Tabela 36. Zestawienie kryteriów wyboru miejsc do wycinki na obszarze IX
Nr terenu
Km Wisły
Szerokość
międzywala
Szerokość
przekroju czynnego
koryta
wartości
współczynników
szorstkości
Miejsca
potencjalnie
zatorogenne
Miejscowości
26
503.10 504.90
27
504.60 505.00
28
505.50 508.30
29
505.70 506.20
1300 m
1200 - 1300m
850 - 1000m
1000 m
Zawężona,
240 - 260 m
Zawężona,
240 - 320 m
Zawężona,
230 - 300 m
Zawężona,
300 m
Trawa
wysoka 0.035
Zakrzaczenie
rzadkie 0.060
Las rzadki 0.090
Las gęsty 0.120
Poniżej
miejsca
wycinki
Trawa wysoka
Trawa
Trawa
- 0.035
wysoka wysoka Zakrzaczenie
0.035
0.035
rzadkie - 0.060 Zakrzaczenie Zakrzaczenie
Zakrzaczenie
rzadkie rzadkie gęste - 0.100
0.060
0.060
Las rzadki Las rzadki Las rzadki 0.090
0.090
0.090
Las gęsty Las b. gęsty - Las b. gęsty 0.120
0.140
0.140
Powyżej
Powyżej
TAK
miejsca
miejsca
wycinki
wycinki
Warszawa
30
508.90 509.70
b. mała,
600 - 700 m
31
510.70 511.80
b. mała,
600 m
Zawężona,
230 - 300 m
Zawężona,
250 - 300 m
Zakrzaczenie
rzadkie 0.060
Las gęsty 0.120
Trawa niska
- 0.030
Las rzadki 0.090
NIE
NIE
Most
NIE
TAK
TAK
NIE
NIE
TAK
Wystarczająca
wysokość wału
NIE
TAK
TAK
TAK
TAK
NIE
Zły (L) (uszkodz. korpusu, zagr. filtr. rośl. na korpusie, zwierzęta)/ dobry (P)
Stan obwałowania
Przepustowość
stanu istniejącego
Zwiększenie
przepustowości
w wyniku wycinki
Obniżenie zw. wody
w wyniku wycinki
dla wód Qmax10% i
Qmax1%
Obszar chronionego
krajobrazu
Natura 2000
9900 m3/s
10450 m3/s
10100 m3/s
10100 m3/s
11000 m3/s
8700 m3/s
330 m3/s /
3.3%
300 m3/s /
2.9%
200 m3/s /
2.0%
200 m3/s /
2.0%
250 m3/s /
2.3%
220 m3/s /
2.5%
Qmax10% 14 cm
Qmax1% 16 cm
Qmax10% 9 cm
Qmax1% 12 cm
Qmax10% 5 cm
Qmax1% 9 cm
Qmax10% 5 cm
Qmax1% 8 cm
Qmax10% 5 cm
Qmax1% 8 cm
Qmax10% 6 cm
Qmax1% 10 cm
TAK
Park Krajobrazowy
NIE
Rezerwat
NIE
Uwagi
Znaczne
zawężenie
p. czynnego
koryta,
Warszawa
Zawężenie
p. czynnego
koryta,
Warszawa
Zawężenie
p. czynnego
koryta,
Warszawa,
zawężenie
światła mostu
Zawężenie
p. czynnego
koryta,
Warszawa
Zawężenie
p. czynnego
koryta,
Warszawa
Obszar
między
dwoma
mostami,
zawężenie
p. czynnego
koryta,
Warszawa
148
Rysunek 57.
Profil
przepustowości
DLA RZGW WARSZAWA
międzywala
na
odcinku
oddziaływania
proponowanych w wariancie III wycinek dla obszaru IX.
Tereny zostały wskazane ze względu na znaczne zawężenie przepływu czynnego
koryta na całym obszarze, powodowane przez porastającą brzeg roślinność, a także
znajdujące się w tym miejscu mosty. Odnotowuje się niewystarczającą przepustowość
dla obwałowań na odcinku od km 510 do km 517 co zwiększa zagrożenie powodziowe
dla miasta. Roślinność powoduje nadpiętrzanie wód powodziowych ponad 30 cm –
porównanie aktualnego porostu międzywala roślinnością z całkowitą wycinką.
Tereny, które zostały wybrane znajdują się w pobliżu mostów: Siekierkowskiego
(teren nr 28 – most nie pokazany na rysunku 53), Łazienkowskiego i Poniatowskiego
(teren 31). Z uwagi na zagospodarowanie terenu nr 31 o charakterze parkowym i
rekreacyjnym, wykorzystywanym przez mieszkańców miasta, oraz z uwagi na znaczenie tego
obszaru jako ogniwa w korytarzu ekologicznym Wisły na terenie Warszawy, proponuje się na
tym terenie jedynie częściową wycinkę roślinności, usunięcie zakrzaczeń, gatunków obcych i
inwazyjnych (np. klon jesionolistny).
149
Rysunek 58.
DLA RZGW WARSZAWA
w wariancie III wycinek dla obszaru IX.
150
Rysunek 59.
DLA RZGW WARSZAWA
w wariancie III wycinek dla obszaru IX.
151
DLA RZGW WARSZAWA
Obszar X
Rysunek 60. Miejsca proponowane do wycinki na obszarze X.
Obszar X obejmuje 7 terenów o łącznej powierzchni 89,95 ha.
152
DLA RZGW WARSZAWA
obszar X
Nr
terenu
32
33
34
35
36
37
38
Nr
działki
1/1
1/2
3/2
3/1
4
11
1
2/1
12
13
7/2
8
9
1/1
2
3/1
5
6
8
8
7/3
9
10
3
1
4/1
4/2
5
6/1
6/3
6/4
3
4
5
1/5
1/3
4/2
3/7
1/10
8
1
2
88
109
1/5
Obręb
Właściciel
Skarb Państwa
Praga Północ 41501
Praga Północ 41502
Żoliborz 70105
Skarb Państwa
Skarb Państwa
Skarb Państwa
Żoliborz 70118
Bielany 70406
Skarb Państwa
Bielany 70905
Białołęka 40628
Białołęka 40613
Bielany 71007
Skarb Państwa
nieustalony
Skarb Państwa
nieustalony
Skarb Państwa
Bielany 70902
nieustalony
Skarb Państwa
nieustalony
Bielany 70905
Skarb Państwa
Białołęka 40117
Białołęka 40312
nieustalony
Białołęka 40628
Bielany 71303
Skarb Państwa
Łomianki Dolne
Białołęka 40127
Białołęka 40117
nieustalony
Skarb Państwa
Powierzchnia
całk. działki
[ha]
32.14
0.001
0.01
7.04
3.17
0.31
9.39
0.31
39.19
27.62
4.68
9.20
18.64
29.17
1.42
20.66
21.56
0.38
12.25
46.71
26.52
5.33
0.79
7.49
26.16
25.45
13.03
1.86
0.65
2.62
0.05
5.86
0.17
21.56
91.67
5.72
26.92
13.41
1.81
46.71
40.92
8.00
244.30
49.10
91.67
Powierzchnia
pod wycinkę
[ha]
1.38
0.001
0.003
6.01
0.13
0.29
0.06
0.05
5.32
2.93
0.06
4.22
0.36
3.38
1.38
3.67
1.28
0.38
2.76
9.42
0.40
0.01
0.01
1.42
0.36
6.27
0.33
1.63
0.01
0.09
0.01
0.05
0.08
0.07
0.71
1.10
7.87
4.09
0.01
0.02
12.32
0.80
4.06
0.06
5.38
153
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 61. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar X 32
154
DLA RZGW WARSZAWA
155
DLA RZGW WARSZAWA
156
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 63. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar X 34-35
157
DLA RZGW WARSZAWA
158
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 65. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar X 37-38
159
DLA RZGW WARSZAWA
Tabela 38. Zestawienie kryteriów wyboru miejsc do wycinki na obszarze X
Nr terenu
Km Wisły
Szerokość
międzywala
32
514.10 515.60
B. mała,
600 m
33
516.50 520.40
34
520.00 522.80
35
521.50 523.70
36
522.60 –
524.70
37
524.00 526.60
750 - 1100 m 750 - 1000 m 700 - 1000 m 700 - 1000 m 800 - 1300 m
38
525.60 526.00
Przeciętna,
900 - 1000 m
Szerokość
przekroju
czynnego
koryta
Zawężona, Zawężona, Zawężona, Zawężona, Zawężona,
240 - 500 m 220 - 400 m
250 - 350 m 240 - 370 m 250 - 400 m 270 - 400 m 270 - 400 m
Rodzaj
roślinności –
wartości
współczynnikó
w szorstkości
Trawa niska 0.030
Zakrzaczenie
Trawa niska rzadkie 0.030
0.060
Las rzadki Zakrzaczenie
0.090
gęste - 0.100
Las gęsty Las rzadki 0.120
0.090
Las gęsty 0.120
Miejsca
potencjalnie
zatorogenne
Miejscowości
Most
Wystarczająca
wysokość wału
Stan
obwałowania
Przepustowość
stanu
istniejącego
Zwiększenie
przepustowośc
i w wyniku
wycinki
Obniżenie
zw. wody
w wyniku
wycinki dla
wód Qmax10%
i Qmax1%
Obszar
chronionego
krajobrazu
Natura 2000
Park
Krajobrazowy
Rezerwat
Uwagi
Poniżej
miejsca
wycinki
TAK
Trawa niska 0.030
Zakrzaczenie
rzadkie 0.060
Zakrzaczenie
gęste - 0.100
Las rzadki 0.090
Las gęsty 0.120
Trawa niska 0.030
Zakrzaczenie
rzadkie 0.060
Zakrzaczenie
gęste - 0.100
Las rzadki 0.090
Las gęsty 0.120
Trawa niska 0.030
Zakrzaczenie
rzadkie 0.060
Zakrzaczenie
gęste - 0.100
Las rzadki 0.090
Las gęsty 0.120
Trawa
wysoka 0.035
Las rzadki 0.090
Las gęsty 0.120
Trawa
wysoka 0.035
Zakrzaczenie
gęste - 0.100
Las gęsty 0.120
TAK
TAK
TAK
TAK
Poniżej
miejsca
wycinki
Warszawa
TAK
TAK
TAK
TAK
TAK
NIE
NIE
NIE
NIE
TAK
TAK
NIE
NIE
NIE
Zadowalający/dobry
8900 m3/s
9300 m3/s
9900 m3/s
9600 m3/s
9100 m3/s
9100 m3/s
8900 m3/s
315 m3/s /
3.5%
355 m3/s /
3.8%
290 m3/s /
2.9%
190 m3/s /
2.0%
175 m3/s /
1.9%
175 m3/s /
1.9%
100 m3/s /
1.1%
Qmax10% 8 cm
Qmax1% 14 cm
Qmax10% 7 cm
Qmax1% 12 cm
Qmax10% 6 cm
Qmax1% 10 cm
Qmax10% 5 cm
Qmax1% 10 cm
Qmax10% 3 cm
Qmax1% 7 cm
Qmax10% 3 cm
Qmax1% 5 cm
Qmax10% 2 cm
Qmax1% 4 cm
Zawężenie
p. czynnego
koryta
Zawężenie
p. czynnego
koryta
TAK
NIE
NIE
Obszar między dwoma
mostami,
zawężenie
p. czynnego
koryta
Zawężenie
Zawężenie
Zawężenie
Zawężenie
p. czynnego
p. czynnego
p. czynnego p. czynnego
koryta,
koryta,
koryta,
koryta,
Warszawa,
Warszawa,
Warszawa,
Warszawa,
zawężenie
zawężenie
zawężenie
zawężenie
światła mostu światła mostu światła mostu światła mostu
160
Rysunek 66.
Profil
przepustowości
DLA RZGW WARSZAWA
międzywala
na
odcinku
oddziaływania
proponowanych w wariancie III wycinek dla obszaru X.
koryta na całym obszarze, powodowane przez porastającą brzeg roślinność, a także
znajdujące się w tym miejscu mosty. Czynnikiem, który wpłynął na wytypowanie tego
obszaru jest zawężenie międzywala około kilometra 516 i między kilometrem 520, a 522.
Odnotowuje się także niewystarczającą przepustowość dla obwałowań na odcinku
od km 523 do km 528 co zwiększa zagrożenie powodziowe dla miasta. Roślinność powoduje
nadpiętrzanie wód powodziowych około 50 cm – porównanie aktualnego porostu międzywala
roślinnością z całkowitą wycinką. Podobnie jak w przypadku terenu nr 31, z uwagi na
zagospodarowanie terenu nr 32 o charakterze parkowym i rekreacyjnym, wykorzystywanym
przez mieszkańców miasta, oraz z uwagi na znaczenie tego obszaru jako ogniwa w korytarzu
ekologicznym Wisły na terenie Warszawy, proponuje się na tym terenie jedynie częściową
wycinkę roślinności, usunięcie zakrzaczeń, gatunków obcych i inwazyjnych (np. klon
jesionolistny).
161
Rysunek 67.
DLA RZGW WARSZAWA
w wariancie III wycinek dla obszaru X.
162
Rysunek 68.
DLA RZGW WARSZAWA
w wariancie III wycinek dla obszaru X.
163
DLA RZGW WARSZAWA
Obszar XI
Rysunek 69. Miejsca proponowane do wycinki na obszarze XI.
Obszar XI obejmuje 4 tereny o łącznej powierzchni 45,65 ha.
164
DLA RZGW WARSZAWA
obszar XI
Nr
terenu
39
Nr
działki
2
3/3
3/4
3/6
3/8
4
5
6
7
8
9
10
11/1
11/2
12
13
14
15
16/1
16/2
17
18
19
20
21
22
23
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
Obręb
Właściciel
Skarb Państwa
prywatna
Kępa Kiełpińska
nieustalony
prywatna
Skarb Państwa
nieustalony
Skarb Państwa
prywatna
Skarb Państwa
Łomianki Dolne
prywatna
Powierzchnia
całk. działki
[ha]
76.91
0.08
0.09
0.12
0.11
0.46
0.33
0.28
0.31
0.15
0.21
0.14
0.08
0.08
0.30
0.03
0.08
0.14
0.02
0.15
0.44
0.20
0.23
0.29
0.81
0.68
3.90
244.30
1.08
0.72
0.52
0.58
0.26
0.38
0.12
0.24
0.56
0.28
0.27
0.85
0.57
0.21
0.20
0.39
0.41
Powierzchnia
pod wycinkę
[ha]
0.23
0.06
0.08
0.01
0.04
0.37
0.26
0.26
0.30
0.14
0.20
0.13
0.08
0.08
0.21
0.03
0.08
0.10
0.02
0.15
0.30
0.20
0.23
0.28
0.76
0.56
0.24
0.04
0.87
0.62
0.44
0.49
0.24
0.38
0.12
0.24
0.54
0.27
0.27
0.81
0.50
0.17
0.17
0.32
0.35
165
Nr
terenu
40
41
42
Nr
działki
106
107
108
109/1
109/2
110
530
1
2
1
2
124/4
125/4
124/4
336
337
Obręb
DLA RZGW WARSZAWA
Właściciel
Skarb Państwa
nieustalony
prywatna
Jabłonna PAN
Kępa Kiełpińska
Jabłonna PAN
Skarb Państwa
Rajszew
Skierdy
Powierzchnia
całk. działki
[ha]
0.83
0.75
0.22
0.26
0.05
7.77
10.31
186.30
76.91
186.30
7.38
128.40
1.88
128.40
84.75
74.18
Powierzchnia
pod wycinkę
[ha]
0.70
0.67
0.21
0.24
0.01
0.24
0.16
4.80
3.55
5.12
0.08
4.74
0.41
4.86
1.82
5.93
166
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 70. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar XI 39-40
167
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 71. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar XI 41-42
168
DLA RZGW WARSZAWA
Tabela 40. Zestawienie kryteriów wyboru miejsc do wycinki na obszarze XI
Nr terenu
39
40
41
42
Km Wisły
528.70 - 532.50
530.10 - 532.10
536.60 -538.60
960 - 1100 m
Przeciętna,
1000 - 1100 m
533.20 - 535.30
920 - 960 m,
zawężony odcinek
międzywala
czynnego koryta
260 - 500 m,
liczne wyspy
w nurcie rzeki
zawężają szer.
przekroju
Przeciętna,
1000 - 1100 m
260 - 350 m
400 - 500,
wzdłuż całego
odcinka duże wyspy
w nurcie rzeki
Zawężona,
230 - 370
Trawy wysokie 0.035
Zakrzaczenia gęste
- 0.100
Las gęsty - 0.120
Trawy wysokie 0.035
Zakrzaczenia gęste
- 0.100
Las gęsty - 0.120
Trawy wysokie 0.035
Zakrzaczenia gęste
- 0.100
Las rzadki - 0.090
Las gęsty - 0.120
Trawy wysokie 0.035
Zakrzaczenia gęste
- 0.100
Las rzadki - 0.090
Las gęsty - 0.120
TAK
TAK
TAK
TAK
BRAK
BRAK
Legionowo
Pieńków
Most
NIE
NIE
NIE
NIE
wału
NIE
NIE
NIE
TAK
szorstkości
zatorogenne
Miejscowości
Zły (P) (zagr. filtracją, liczne przesiąki, rośl. i zwierz na korpusie)/zadowalający (L)
Stan obwałowania
istniejącego
8800 m3/s
9100 m3/s
8500 m3/s
9800 m3/s
Zwiększenie
wycinki
100 m3/s 1.1%
70 m3/s 0.8%
110 m3/s 1.3%
25 m3/s 0.2%
Qmax10% i Qmax1%
Qmax10% 2 cm
Qmax1% 5 cm
Qmax10% 2 cm
Qmax1% 5 cm
Qmax10% 2 cm
Qmax1% 3 cm
Qmax10% 1 cm
Qmax1% 2 cm
Obszar chronionego
krajobrazu
TAK - Warszawski Obszar Chronionego Krajobrazu
Obszary siedliskowe - Kampinoska Dolina Wisły
Natura 2000
NIE
Park Krajobrazowy
NIE
Rezerwat
Uwagi
Wewnętrzny łuk
zakola rzeki,
w dolnej części
wyznaczonego
obszaru zawężenie
międzywala
(podpiętrzanie wód
powodziowych)
TAK
Ławice Kiełpińskie
TAK
częściowo TAK
Duża zarośnięta
wyspa w korycie
Wąski pas między
powoduje znaczne
korytem i wałem
Zawężenie
zawężenie
porośnięty gęstą
przekroju czynnego
przekroju czynnego roślinnością stwarza
koryta
koryta i blokowanie zagrożenie dla wału
przepływu
169
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 72.
Profil
przepustowości
międzywala
na
odcinku
oddziaływania
proponowanych w wariancie III wycinek dla obszaru XI.
koryta na całym obszarze, powodowane przez liczne wyspy i porastającą brzeg rzeki
roślinność. Powodują one ograniczenie przepustowości, piętrzenie wód i zatory lodowe.
Nadpiętrzenie wód powodziowych około wynosi 40 cm – porównanie aktualnego porostu
międzywala roślinnością z całkowitą wycinką.
Kryterium jakie zadecydowało o wyborze tego obszaru jest także bardzo zły stan
obwałowania na lewym brzegu rzeki. W czasie powodzi w 2010 roku wał przesiąkał i tylko
dzięki intensywnym działaniom służb i okolicznych mieszkańców nie doszło do jego
przerwania.
Wycinka drzew poprawi przepływ i obniży poziom wody, a tym samym zmniejszy
napór wody i jej infiltrację przez korpus wału.
Ponad połowa powierzchni wytypowanego obszaru znajduje się na obszarze rezerwatu
Ławice Kiełpińskie (powierzchnia terenów znajdujących się w obrębie rezerwatu
wynosi 24,40 ha).
170
Rysunek 73.
DLA RZGW WARSZAWA
w wariancie III wycinek dla obszaru XI.
171
Rysunek 74.
DLA RZGW WARSZAWA
w wariancie III wycinek dla obszaru XI.
172
DLA RZGW WARSZAWA
Obszar XII
Rysunek 75. Miejsca proponowane do wycinki na obszarze XII.
Obszar XII obejmuje 3 tereny o łącznej powierzchni 19,06 ha.
obszar XII
Nr
terenu
43
44
45
Nr
działki
1
80
80
1
2
Obręb
Właściciel
Kromnów
Wilkówiec
Gorzewnica
Skarb Państwa
Kromnów
Powierzchnia
całk. działki
[ha]
37.10
127.80
50.10
108.70
291.30
Powierzchnia pod
wycinkę
[ha]
3.31
1.19
6.20
2.76
5.64
173
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 76. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar XII 43-44
174
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 77. Miejsca proponowane do wycinki, działki ewidencyjne, obszar XII 45
175
DLA RZGW WARSZAWA
Tabela 42. Zestawienie kryteriów wyboru miejsc do wycinki na obszarze XII
Nr terenu
43
44
45
Km Wisły
571.90-572.50
573.40 - 573.70
575.50 - 577.00
1500-1700 m
1700-1800 m
1400-1450 m
400-480 m
występują łachy
ok. 600 m
występują łachy
380-500 m
Trawy wysokie - 0.035
Zakrzaczenia gęste 0.100
Las gęsty - 0.120
Las gęsty - 0.120
Trawy wysokie - 0.035
Zakrzaczenia gęste 0.100
Las rzadki - 0.090
TAK
TAK
TAK
Wychódźc
Wychódźc
Kromnów
Most
NIE
NIE
NIE
wału
NIE
TAK
TAK
czynnego koryta
zatorogenne
Miejscowości
Stan obwałowania
istniejącego
w wyniku wycinki
Obniżenie zw. wody
w wyniku wycinki dla wód
Qmax10% i Qmax1%
Obszar chronionego
krajobrazu
Zły (P)/zadowalający (L)
Zadowalający (L)
6900 m3/s
7000 m3/s
13000 m3/s
20 m3/s 0.3%
20 m3/s 0.3%
30 m3/s 0.2%
Qmax10% - 1 cm
Qmax1% -2 cm
Qmax10% - 1 cm
Qmax1% -2 cm
Qmax10% - 1 cm
Qmax1% -1 cm
TAK – Nadwiślański Obszar Chronionego Krajobrazu
TAK - Kampinoska Dolina Wisły
Natura 2000
Park Krajobrazowy
NIE
NIE
NIE
Rezerwat
NIE
NIE
NIE
zarośnięte wyspy
w korycie powodują
zawężenie p. czynnego
koryta w stosunku
do odcinka rzeki
powyżej i poniżej
zarośnięta wyspa
w nurcie rzeki,
zawężenie p. czynnego
koryta w stosunku
do odcinka rzeki
powyżej i poniżej
zawężenie
p. czynnego koryta
Uwagi
176
DLA RZGW WARSZAWA
proponowanych w wariancie III wycinek dla obszaru XII.
koryta na całym obszarze, powodowane przez wyspy i porastającą brzeg rzeki roślinność.
Powodują one ograniczenie przepustowości, piętrzenie wód i zatory lodowe. Obszar
zlokalizowano w celu zwiększenia przepustowości i obniżenia piętrzenia na odcinku wału
Wychódźc. Wał jest niski i przepływy wezbraniowe grożą przelaniem przez koronę.
Na tym odcinku istotne jest każde obniżenie zwierciadła wody, zwiększenie przepustowości.
177
Rysunek 79.
DLA RZGW WARSZAWA
w wariancie III wycinek dla obszaru XII.
178
Rysunek 80.
DLA RZGW WARSZAWA
w wariancie III wycinek dla obszaru XII.
179
DLA RZGW WARSZAWA
10.TERENY WSKAZANE DO NASADZEŃ
Wyboru terenów do możliwych nasadzeń dokonano na podstawie analiz wyników
obliczeń modelu stworzonego dla wariantu 0. Głównym kryterium jakim posługiwano się
przy wyborze tych miejsc była przepustowość międzywala. W pierwszej kolejności typowano
miejsca gdzie wielkość przepustowości, a także szerokość międzywala były znacznie powyżej
średniej. Następnie brano pod uwagę wpływ ewentualnych nasadzeń na warunki
hydrodynamiczne oraz strukturę własności gruntów.
Na podstawie w/w warunków wytypowano cztery obszary, na których możliwe jest
wykonanie nasadzeń bez zwiększania zagrożenia powodziowego. Przy określaniu granic
terenów do nasadzeń wzięto pod uwagę kryteria zaprezentowane w opracowaniu J. Kubraka
pt. „Analiza wpływu roślinności na warunki przepływu wody w międzywalu…”.
Wg w/w opracowania największy wpływ na ograniczenie przepływu wody w międzywalu ma
roślinność znajdująca się na terenie zalewowym o szerokości równej w przybliżeniu połowie
szerokości koryta głównego i bezpośrednio przyległym do koryta głównego. Niekorzystna
jest także sytuacja gdy tereny porośnięte drzewami i krzewami graniczą bezpośrednio
ze stopą wału gdyż układy korzeniowe tych roślin mogą dokonać osłabienia konstrukcji wału
poprzez stworzenie drogi filtracji wody. Roślinność porastająca stopę wału utrudnia też
wykonywanie prac konserwacyjnych obwałowań takich jak np. koszenie traw. Dlatego też
tereny zaproponowane do nasadzeń nie graniczą bezpośrednio z wałami ani z brzegiem rzeki.
Dla wskazanych terenów dokonano obliczeń w modelu mających na celu określenie
przepustowości międzywala. Założono, że do prawidłowego oszacowania skutków jakie może
wywołać posadzenie na wskazanych terenach drzew jest określenie dłuższego horyzontu
czasowego i przeprowadzenia obliczeń dla momentu gdy las osiągnie dojrzałość. W celu
odzwierciedlenia w modelu stanu po dokonaniu nasadzeń i porośnięciu lasem obszarów
wytypowanych, dokonano, w przekrojach odpowiadających tym terenom, zmiany
współczynników szorstkości n Manninga z wielkości prezentowanych w tabeli 1 do wielkości
0,09 odpowiadającej lasom rzadkim. Wielkość terenu do nasadzeń określano w taki sposób,
aby uzyskiwane w modelu, przedstawiającym stan po dokonaniu nasadzeń, zwiększenie
piętrzeń na odcinku ich oddziaływania nie przekraczało 2 cm.
Wyniki obliczeń przepustowości i zmiany rzędnej lustra wody dla obszarów
typowanych do nasadzeń zaprezentowano na rysunkach 82, 83, 85, 86, 88, 89, 91, 92.
Zaprezentowano profile zwierciadła wody dla wody powodziowej odpowiadającej
180
DLA RZGW WARSZAWA
przepływowi Qmax10% przed i po dokonaniu nasadzeń oraz profile przepustowości
międzywala przed i po dokonaniu nasadzeń. Lokalizację obszarów przewidzianych do
nasadzeń przedstawiono na mapach na następnych stronach.
Pierwszym ze wskazanych możliwych terenów jest obszar znajdujący na lewym
brzegu między kilometrem 312,50 a 314 w okolicach miejscowości Dorotka. Ma on
powierzchnię 31,27 ha. Został wybrany ze względu na dużą szerokość międzywala i bardzo
wysoką przepustowość dochodzącą na tym odcinku do 14800 m3/s. Aktualnie teren ten
pokrywają pola uprawne.
Większość obszarów wskazanych do nasadzeń zlokalizowana jest na terenach Skarbu
Państwa, przy czym obszary II, III, IV w całości. Obszar I proponowany do nasadzeń
w większości swojej powierzchni zlokalizowany jest na działkach prywatnych.
Obszar
I
II
III
IV
Liczba działek ewidencyjnych
prywatne Skarbu Państwa niezidentyfikowane suma
opatowski
318
42
14 374
kozienicki
0
1
0
1
kozienicki
0
2
0
2
nowodworski
0
1
0
1
Powiat
181
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 81. Miejsca proponowane do nasadzeń – obszar I.
182
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 82. Miejsca proponowanych nasadzeń, działki ewidencyjne, obszar I
183
Rysunek 83.
DLA RZGW WARSZAWA
Profile podłużne zwierciadeł wody Qmax10% wraz z różnicą między
oddziaływania obszaru nr I.
Rysunek 84.
Profile podłużne przepustowości międzywala dla wariantu przed
i po dokonaniu nasadzeń - odcinek oddziaływania obszaru nr I.
184
DLA RZGW WARSZAWA
Drugi z proponowanych możliwych obszarów ma powierzchnię 6,3 ha i znajduje się
w okolicach 384 kilometra biegu rzeki. Został on wskazany ze względu na zwiększony
rozstaw wałów w tym rejonie, a także zwiększoną przepustowość na tym odcinku. Aktualnie
teren ten pokrywają łąki.
Rysunek 85. Miejsca proponowane do nasadzeń – obszar II.
185
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 86. Miejsca proponowanych nasadzeń, działki ewidencyjne, obszar II
186
DLA RZGW WARSZAWA
oddziaływania obszaru nr II.
Rysunek 88.
Profile podłużne przepustowości międzywala dla wariantu przed
i po dokonaniu nasadzeń - odcinek oddziaływania obszaru nr II.
187
DLA RZGW WARSZAWA
Trzeci z proponowanych obszarów obejmuje dwa tereny, które mają w sumie
powierzchnię 20,6 ha i znajdują się między 444, a 446 kilometrem biegu rzeki.
Został on wskazany ze względu na zwiększoną przepustowość na tym odcinku. Aktualnie
teren ten pokrywają łąki.
Rysunek 89. Miejsca proponowane do nasadzeń – obszar III.
188
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 90. Miejsca proponowanych nasadzeń, działki ewidencyjne, obszar III
189
DLA RZGW WARSZAWA
oddziaływania obszaru nr III.
dokonaniu nasadzeń - odcinek oddziaływania obszaru nr III.
190
DLA RZGW WARSZAWA
Czwarty z proponowanych obszarów obejmuje teren, który ma powierzchnię 58,29 ha
i znajduje się w okolicach 554 kilometra biegu rzeki. Został on wskazany ze względu
na zwiększoną przepustowość na tym odcinku. Aktualnie teren ten pokrywają łąki.
Rysunek 93. Miejsca proponowane do nasadzeń – obszar IV.
Rysunek 94. Miejsca proponowanych nasadzeń, działki ewidencyjne, obszar IV
191
DLA RZGW WARSZAWA
oddziaływania obszaru nr IV.
dokonaniu nasadzeń - odcinek oddziaływania obszaru nr IV.
192
DLA RZGW WARSZAWA
11.WYNIKI OBLICZEŃ MODELOWYCH
11.1.
WYNIKI DLA WARIANTU III - PROPONOWANEGO
Obszary do wycinki w wariancie III są wynikiem analiz mających na celu pogodzenie
interesów ochrony przeciwpowodziowej i ochrony środowiska przyrodniczego. Wariant ten
jest wariantem proponowanym do realizacji. Na podstawie analiz wyników dla wariantów 0a,
0b, Ia, Ib, IIa, IIb i IIc wybrano rejony, w których wycinka daje możliwie jak największe
efekty natomiast zrezygnowano z miejsc, w których efekty te są małe lub nie są konieczne
w celu poprawy warunków przepływu. Rezultatem analizy, opisanych w rozdziałach 7.1 - 7.8,
kryteriów i uzyskiwanych efektów było wskazanie miejsc do wycinki. Podstawowym
wyznacznikiem wytypowania poszczególnych odcinków do analizy w/w kryteriów było
występowanie zagrożenia powodziowego np. odnotowane przelania się wody w czasie
powodzi 2010 roku, zbyt niskie wały lub ich brak.
Przeprowadzone obliczenia modelowe wskazują, że usunięcie roślinności z terenu
międzywala dla miejsc proponowanych w wariancie III może spowodować spadek
zwierciadła wody 10 % średnio o 3,7 cm, a maksymalnie o 14 cm; dla wody 1% wielkości
wynoszą odpowiednio 5,8 cm i 17 cm.
Wyniki analiz dla tak wytypowanych wycinek, w odniesieniu do spadku rzędnych
zwierciadła wody, mają mały wpływ na cały badany odcinek rzeki, dają jednak różnice
w miejscach, w których zakładano wycięcie roślinności i w bezpośrednim sąsiedztwie.
Dlatego wyniki dla tego wariantu zostały zaprezentowane dla wydzielonych w wariancie III
obszarów, w rozdziale 9 opisującym te obszary. Dla obszarów przedstawiono zmiany
zwierciadła wody i wyniki zmian przepustowości międzywala na rysunkach zamieszczonych
w rozdziale 9. Rysunki zostały umieszczone po charakterystyce każdego obszaru.
Podczas analizy wyników wzięto pod uwagę dwa istotne dla bezpieczeństwa
przeciwpowodziowego parametry czyli spadek rzędnej lustra wody i wzrost przepustowości
dla badanych odcinków rzeki.
Wzrost przepustowości obliczano na podstawie różnicy w wielkościach maksymalnej
przepustowości przed wycinką (stan aktualny pokrycia roślinnością) i po wycince. Wyniki
prezentujące
wzrost
przepustowości
zamieszczono
w
formie
profili
podłużnych
przepustowości międzywala Wisły.
Maksymalny spadek rzędnej lustra wody jest wartością wyrażoną w centymetrach
i określa wielkość o jaką maksymalnie spada lustro wody. Na rysunkach przedstawiono
193
DLA RZGW WARSZAWA
profile obniżenia rzędnych zwierciadła wody, jakie może wywołać usunięcie roślinności
na danym obszarze. Profile sporządzono na podstawie różnic w rzędnych zwierciadła wody
powodziowej dla obecnego stanu pokrycia terenu międzywala roślinnością i po zakładanym
usunięciu roślinności ze wskazanych terenów na danym obszarze.
Zaprezentowane rzędne zwierciadeł wody odpowiadają przepływowi maksymalnemu
o prawdopodobieństwie 10 % i 1 %.Wyniki dla obszarów zestawiono w tabeli 43.
Zestawienie wyników modelowania dla obszarów wyznaczonych
Tabela 43.
w wariancie III.
Obszar
I
II
III
IV
V
VI
VII
VIII
IX
X
XI
XII
Wyniki modelowania na odcinkach obszarów
proponowanych miejsc do wycinki w wariancie III
Spadek
Spadek
Wzrost
zwierciadła wody zwierciadła wody
przepustowości
Qmax10%
Qmax1%
[cm]
[cm]
[m3/s]
10
24
50
5
18
110
6
20
180
9
28
90
4
20
20
6
13
140
5
12
70
8
18
280
14
27
220
8
15
315
2
10
110
1
8
20
Należy zwrócić uwagę, że nie ma prostej zgeneralizowanej korelacji pomiędzy
wzrostem przepustowości a spadkiem zwierciadła wody.
Rozpatrując efekty wycinki wg wariantu III tylko dla wskazanych obszarów uzyskuje
się spadek zwierciadła wody 10 % średnio o 6,5 cm, a maksymalnie o 14 cm, dla wody 1 %
wielkości wynoszą odpowiednio 17,8 cm i 28 cm.
Szczególnie istotne jest obniżenie zwierciadła wody w rejonie w którym w roku 2010
doszło do przerwania wałów (obszar IV – rejon powyżej Kazimierza Dolnego).
Należy wspomnieć także o tym, że w przypadku zmian przepustowości,
zaproponowane wycinki dają efekty nie tylko w rejonach, w których zostały wykonane
ale także, choć w mniejszym stopniu, na znacznej części badanego odcinka rzeki.
194
DLA RZGW WARSZAWA
W celu porównania wariantu III z innymi uzyskane wyniki przedstawiono także
dla całych odcinków rzeki Wisły na rysunkach 97 – 115.
Są to profile zwierciadła wody dla wariantów 0a, 0b i III (rysunki 97 – 111) i profile
podłużne przepustowości międzywala Wisły (rysunki 111 – 115).
Na rysunkach profili zwierciadła wody pokazano także różnice w rzędnych
zwierciadła wody powodziowej dla obecnego stanu pokrycia terenu międzywala roślinnością
przedstawianym jako wariant 0a i po hipotetycznym usunięciu roślinności z terenu całego
międzywala wg wariantu III. Zaprezentowane rzędne zwierciadeł wody odpowiadają
przepływowi maksymalnemu o prawdopodobieństwie 10 % i 1 %.
195
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 97. Profil podłużny zwierciadeł wody powodziowej odpowiadającej przepływowi Qmax10% dla wariantu
III –
odc. puławski od km 335 do km 375
196
DLA RZGW WARSZAWA
III –
197
DLA RZGW WARSZAWA
III –
198
DLA RZGW WARSZAWA
III –
odc. warszawski od km 455 do km 505
199
DLA RZGW WARSZAWA
III –
200
DLA RZGW WARSZAWA
III –
odc. płocki od km 550 do km 585
201
DLA RZGW WARSZAWA
III –
202
DLA RZGW WARSZAWA
III –
203
DLA RZGW WARSZAWA
III –
204
DLA RZGW WARSZAWA
III –
205
DLA RZGW WARSZAWA
III –
206
DLA RZGW WARSZAWA
III –
207
DLA RZGW WARSZAWA
III –
208
DLA RZGW WARSZAWA
III –
209
DLA RZGW WARSZAWA
III –
210
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 112. Profil podłużny przepustowości międzywala dla wariantu III – odc. puławski od km 295 do km 375
211
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 113. Profil podłużny przepustowości międzywala dla wariantu III – odc. puławski od km 375 do km 455
212
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 114. Profil podłużny przepustowości międzywala dla wariantu III – odc. warszawski od km 455 do km 550
213
DLA RZGW WARSZAWA
Rysunek 115. Profil podłużny przepustowości międzywala dla wariantu III – odc. płocki od km 550 do km 625
214
DLA RZGW WARSZAWA
12. SPOSÓB I TERMINY PROWADZENIA WYCINEK I NASADZEŃ
Biorąc pod uwagę rodzaje siedlisk roślinnych, na wytypowanych do wycinki obszarach
nie można jednoznacznie określić sposobów i terminów czy kolejności prowadzenia prac. Na
wszystkich obszarach zidentyfikowano jako główne - siedlisko o kodzie
91E0 - łęgi
wierzbowe, topolowe, olszowe, jesionowe. Struktury roślinności w obrębie tych obszarów są
zatem zbliżone i nie można wyodrębnić terenów (przynajmniej na obecną chwilę prowadzenia
prac) gdzie, z uwagi na typ siedliska należałoby zaproponować jakiś szczególny rodzaj
postępowania, przyspieszenie lub opóźnienie prac. Należy mieć oczywiście na względzie
występowanie szczególnie cennych gatunków roślin lub np. występowanie drzew
pomnikowych, jednak takie informacje znajdą się w operatach dendrologicznych
z odpowiednią adnotacją co do postępowania.
Sposób i terminy prowadzenia prac związanych z wycinką drzew i krzewów na
wyznaczonych obszarach można natomiast różnicować ze względu na ptaki. Wycinki należy
prowadzić poza okresem lęgowym ptaków, który przyjmuje się w okresie 1 marca –
15 października, wynikający z art. 52 ustawy o ochronie przyrody, kiedy to zakazuje się
usuwania gniazd ptasich z obiektów budowlanych i terenów zieleni. Prace związane
z usuwaniem roślinności można zatem prowadzić w okresie 16 października – 28 lutego.
Wycinki powinny być prowadzone zgodnie z operatami dendrologicznymi i zgodnie
z ewentualnymi zaleceniami dotyczącymi pozostawienia cennych przyrodniczo drzew. Ścięte
drzewa i krzewy należy niezwłocznie usuwać z terenu międzywala, aby wyeliminować
ryzyko uniesienia ich przez wodę, co może być zagrożeniem dla obiektów w korycie rzeki –
mostów lub budowli regulacyjnych. Na obszarach połączonych z lądem prace będą
obejmowały wycinkę z karczowaniem pni drzew. Prace na wyspach będą obejmowały jedynie
wycinkę drzew. W pracach będzie wykorzystywany sprzęt zmechanizowany – maszyny do
cięcia i układania w stosy pociętych drzew, koparki do karczowania pni. W przypadku gdy
nie będzie możliwości dostarczenia cięższego sprzętu na teren wycinek prace będą odbywały
się z użyciem lżejszego sprzętu i większym udziałem prac ręcznych.
W przypadku powierzchni zakwalifikowanych podczas inwentaryzacji przyrodniczej do
kategorii A i A/B czyli najcenniejszych z przyrodniczego punktu widzenia obejmujących ok.
60 ha powierzchni wszystkich wytypowanych terenów, proponuje się wykonania "przecinek"
z usunięciem ok. 30% drzewostanu i zakrzaczeń. Dotyczy to obszarów starych łęgów o
zwartej strukturze. Cięcie wykonywane byłoby ręcznie równomiernie na całej powierzchni
Integrated Engineering sp. z o. o.
215
DLA RZGW WARSZAWA
(nie gniazdowo), dałoby w efekcie rozluźnienie drzewostanu. Takie postępowanie
spowodowałoby pewne osłabienie struktury łęgów, nie zaś ich całkowite zniszczenie.
Częściowe wycinki proponowane będą również na terenach 31 i 32 w Warszawie z uwagi
na ich zagospodarowanie parkowo-rekreacyjne, wykorzystywane przez mieszkańców miasta
oraz z uwagi na to, że tereny te stanowią ogniwa korytarza ekologicznego Wisły na odcinku
warszawskim rzeki.
Przeprowadzenie wycinek na wytypowanych obszarach przewidziano na lata 2015-2017.
Proponowane są trzy warianty prowadzenia wycinek. Pierwszy wariant obejmuje wycinki
prowadzone na terenach możliwie najbardziej oddalonych od siebie, nie sąsiadujących ze
sobą, lub obejmuje prowadzenie częściowych wycinek na określonym terenie w danym roku.
Powierzchnie wycinek są największe w pierwszym roku, w kolejnych latach maleją.
Harmonogram wycinek w wariancie I - wg tabeli 45. Wariant II obejmuje wycinki
prowadzone w 1 roku na lewym brzegu rzeki, w 2 roku na prawym brzegu rzeki, w 3 roku na
wyspach w korycie. Harmonogram wycinek w wariancie II – wg tabeli 46. Wariant III
wycinek obejmuje wycinki częściowe na wszystkich terenach analizowanego odcinka rzeki,
prowadzone w ten sposób, że w kolejnych latach prowadzona jest wycinka 1/3 roślinności na
danym obszarze. Po trzech latach wycinka będzie zakończona na wszystkich obszarach
analizowanego odcinka rzeki. Harmonogram wycinek w wariancie III – w tabeli 47.
Prace związane z nasadzeniami należy prowadzić jesienią lub wczesną wiosną kiedy
rośliny są w stanie bezlistnym. Zaleca się nasadzenia zgodne ze składem gatunkowym roślin
w sąsiedztwie obszarów przewidzianych do nasadzeń. Przeważnie będą to drzewa liściaste,
charakterystyczne dla łęgów – olchy, wierzby, topole, wiązy, jesiony. Nasadzenia proponuje
się prowadzić z wykorzystaniem sadzonek o wysokości 0,3-0,5 m, sadzonych w odstępach
1 m. Proponuje się rozpoczęcie nasadzeń w roku 2018, a zakończenie w 2021 roku. Z uwagi
na dużą powierzchnię nasadzeń na obszarze IV, proponuje się rozłożenie nasadzeń na tym
obszarze na okres 3 lat – 2019-2021. Harmonogram nasadzeń przedstawiono w tabeli 49.
13. UTRZYMANIE
ODPOWIEDNIEGO STANU ZAGOSPODAROWANIA TERENU
W PRZYSZŁOŚCI
Odpowiedni stan zagospodarowania terenu oznacza możliwość swobodnego przepływu
wody w międzywalu. Po przeprowadzeniu wycinki poprawią się możliwości przepływu
wody, obniży się zagrożenie pojawiania się zatorów lodowych. Usunięcie roślinności
216
spowoduje, że
DLA RZGW WARSZAWA
warunki przepływu wody będą odpowiadały warunkom zakładanym
w niniejszym projekcie, które zostały opracowane z użyciem modelu matematycznego Wisły.
W miarę zarastania miejsc wycinki będą wzrastały opory przepływu i efekty osiągnięte
poprzez wycinkę będą coraz mniejsze.
W celu utrzymania osiągniętych warunków przepływu, czyli odpowiedniego stanu
zagospodarowania terenów na których prowadzono wycinkę należy prowadzić systematyczne
oczyszczanie tych terenów z pojawiającej się roślinności. Rozpatrując porost oczyszczonych
terenów drzewami i krzewami prace związane z utrzymaniem należy prowadzić co 3-5 lat,
aby nie dopuścić do nadmiernego rozwoju roślin. Wyjątkiem mogą być obszary, na których
występuje klon jesionolistny gdzie zabiegi oczyszczania po wycince mogą być konieczne co
roku. Po wykonanej wycince wysokiej roślinności o charakterze gęstego lasu, z uwagi na
odsłonięcie dostępu światła, w następnych latach może nastąpić intensywny wzrost
roślinności niskiej, płożącej się i tworzącej zwartą warstwę, która stanowi przeszkodę dla
przepływu wody. Z tego powodu celowym wydaje się oczyszczanie terenu wycinki
w następnym roku po wycince, w tym przypadku będzie to wykaszanie niskiej roślinności
zielnej, ale również młodych podrostów drzew i krzewów. Utrzymanie poszczególnych
obszarów proponowane jest zatem w dwóch wariantach. Utrzymanie w pierwszym wariancie
proponuje się rozpocząć po 3 latach od prowadzenia wycinek, a następnie powtarzać co 3-5
lat. W drugim wariancie utrzymania proponuje się rozpoczęcie utrzymania w następnym roku
po wycinkach i powtarzanie wykaszania co roku. Może nie być to konieczne, intensywny
wzrost roślinności może nie nastąpić wszędzie, jednak w tabelach drugiego wariantu
utrzymania założono najmniej korzystny przypadek wystąpienia na wszystkich obszarach
intensywnego porostu roślinności zielnej. W planowaniu utrzymania terenów po wycince
proponuje się rozważyć możliwość wypasu zwierząt. Nie będzie się to wiązało
z dodatkowymi kosztami, ponoszonymi przez inwestora, a także będzie rozwiązaniem
najbardziej przyjaznym dla przyrody.
Propozycje harmonogramu utrzymania obszarów po wycinkach do roku 2021, dla trzech
wariantów wycinek i wariantu utrzymania polegającego na oczyszczaniu terenów co 3 lata,
przedstawiono w tabelach 45, 46, 47. Harmonogram utrzymania polegającego na corocznym
koszeniu oczyszczonych obszarów przedstawiono w zbiorczej tabeli nr 48 uwzględniającej
wszystkie warianty wycinki (z uwagi na rozmiary i czytelność tabeli, pominięto w tej tabeli
dokładne przedstawienie harmonogramu wariantów wycinek, które są takie same jak
w tabelach 45, 46 i 47).
217
DLA RZGW WARSZAWA
Odpowiednie ukształtowanie roślinności na wytypowanych obszarach i późniejsze
utrzymanie tych terenów pozwoli na osiągnięcie założonych efektów obniżenia zwierciadła
wód powodziowych. Efekt obniżenia wód zostanie utrzymany o ile na wyznaczonych
obszarach będzie prowadzone utrzymanie zredukowanego porostu roślinności. Efekt
przeciwpowodziowy został jednak obliczony dla określonej struktury roślinności na całym
rozpatrywanym odcinku Wisły, czyli również na pozostałym terenie międzywala – poza
wyznaczonymi obszarami. Zmiany struktury roślinności na pozostałych obszarach będą miały
wpływ na poziom wezbrań, zwłaszcza dopuszczenie do zarastania obszarów, które obecnie
odznaczają się niskimi współczynnikami szorstkości, czyli bez obfitej roślinności. Mogą to
być łąki, pastwiska, nieużytki porośnięte trawą, uprawy. Oznacza to konieczność utrzymania
również tych terenów. W poniższej tabeli 44 wymienione są odcinki Wisły, które mogą
wymagać utrzymania niskiej roślinności, czyli np. wykaszania co 1-2 lata. W tabeli podano
również powierzchnie tych obszarów. Rozgraniczono obszary upraw rolnych gdzie można
założyć, że będą one uprawiane i utrzymywane przez użytkowników rolniczych.
Z uwagi na dużą powierzchnię tych terenów, zabiegi utrzymania można prowadzić na części
obszarów w roku, a rozpatrując okres ochronny ptaków zaleca się prowadzenie prac na tych
obszarach począwszy od drugiej połowy sierpnia.
Tabela 44.
Wykaz obszarów do utrzymania poza wytypowanymi do wycinki terenami
Km
297-299
303-306
310-314
326-327
330-334
345-346,5
346-349
347-351,5
353-355
362,5-365
377-383
385-386
394,5-395,5
409-412
412,5-415
429-435
438,5-442
460-463
491-497
499-500
501-505,5
Brzeg
L
P
L
L
P
L
P+W
L
W
P
L
P
L
P
L
L
P
L
P
P
P
Pow ha Uprawy ha
37
81
267
30
84
50
66
167
35
87
300
17
24
56
128
42
22
30
593
24
73
224
43
193
218
DLA RZGW WARSZAWA
Km
516-518
526-528
543-546
553-555
555-556
559-566
567,5-571
574-575,5
595,5-597
615-618
622-624
suma
całość
Brzeg
P
L
P
L
P
L
L
L
W
L
P
Pow ha Uprawy ha
46
26
39
13
35
51
192
46
42
23
46
40
1575
1697
3272
219
Tabela 45.
DLA RZGW WARSZAWA
Harmonogram prowadzenia wycinek i utrzymania wytypowanych obszarów w latach 2015-2021 Wariant I.
Nr
Lp
Obszar terenu
1 I
1a
2 I
1b
3 I
1c
4 II
2
5 II
3
6 II
4
7 III
5
8 III
6
9 III
7
10 III
8
11 III
9
12 III
10
13 III
11
14 III
12
15 IV
13
16 IV
14a
17 IV
14b
18 V
14c
19 V
14d
20 VI
15
21 VI
16
22 VI
16a
23 VI
16b
24 VI
16c
25 VI
16d
26 VII
16e
27 VII
17
28 VII
18
29 VII
19
Km
316.40 - 317.10
318.40 - 319.00
318.00 - 322.20
330.60 - 331.70
331.10 - 332.40
334.00 - 335.30
341.00 - 341.50
341.60 - 342.00
342.70 - 344.30
342.90 - 343.80
343.70 - 344.30
344.70 - 344.80
344.70 - 345.10
345.10 - 345.80
354.90 - 357.15
367.10 - 369.30
368.90 - 369.90
374.30 - 376.90
375.90 - 377.10
411.50 - 412.10
412.70 - 414.70
416,50 - 417,20
417,50 - 418,70
421,00 - 422,50
422,40 - 423,20
439.80 - 440.40
449.50 - 450.80
450.40 - 450.80
450.95 - 451.60
Pow. ha
4.82
4.24
19.50
7.31
8.47
6.58
2.38
1.65
5.77
4.02
2.90
1.19
4.36
5.23
38.30
16.66
11.13
12.47
3.78
5.48
18.06
12.85
6.63
9.78
3.64
2.88
24.80
2.83
1.98
Wycinka w latach
2016
2015
2017
1
1
1/2 pd część
1/2 w rejonie 1b (pn)
1
1
1
1
1
1
1
1
1/3 drzew na calosci
1/2 pn część
1/2 pn część
1/2 pd część
1/2 pd część
Utrzymanie w latach
2016 2017 2018
2019
2020
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1/2 pd część
1/2 pn część
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1/3 pn część
1/3 pd czesc
2021
1/3 środk część
1
1
1
1
1
220
DLA RZGW WARSZAWA
Nr
Lp
Obszar terenu
30 VIII
20
31 VIII
21
32 VIII
22
33 VIII
23
34 IX
26
35 IX
27
36 IX
28
37 IX
29
38 IX
30
39 IX
31
40 X
32
42 X
33
41 X
33
43 X
34
44 X
35
45 X
36
46 X
37
47 X
38
48 XI
39
49 XI
40
50 XI
41
51 XI
42
52 XII
43
53 XII
44
54 XII
45
Km
469.90 - 471.00
471.90 - 472.50
475.60 - 476.00
476.00 - 476.50
503.10 - 504.90
504.60 - 505.00
505.50 - 508.30
505.70 - 506.20
508.90 - 509.70
510.70 - 511.80
514.10 - 515.60
516.50 - 520.40
516.50 - 520.40
520.00 - 524.80
521.50 - 522.70
522.60 - 524.70
524.00 - 526.60
525.60 - 526.00
528.70 - 532.50
530.10 - 532.10
533.20 - 535.30
536.60 - 538.60
571.90 - 572.50
573.40 - 573.70
575,50 - 577.00
suma ha
Pow. ha
14.95
2.23
3.83
2.06
3.43
1.41
11.19
3.46
3.33
9.41
7.91
12.85
12.80
11.22
8.85
13.77
17.14
5.42
14.42
8.33
10.32
12.58
4.49
6.18
8.38
459.65
Wycinka w latach
2016
1/2 pn część
2015
1/2 pd część
2017
1
1
1/2 pn część
1/2 pd część
1
1/3 pn część
1/3 środk część
1/3 pd część
1
1
1/2 pn część
1
1/2 pd część
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
172.64
2021
1
1
146.77
138,50 -
1 - wycinka/utrzymanie na całym terenie
Utrzymanie - po 3 latach od wycinki i potem co 3 lata
Utrzymanie w latach
2016 2017 2018
2019
2020
1
1
1
1
1
1
1
221
1
-
53.40
105,30
1
127.30
173.70
DLA RZGW WARSZAWA
Tabela 46.
Harmonogram prowadzenia wycinek i utrzymania wytypowanych obszarów w latach 2015-2021 Wariant II.
Lp
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
Obszar
I
I
I
II
II
II
III
III
III
III
III
III
III
III
IV
IV
IV
V
V
VI
VI
VI
VI
VI
VI
VII
VII
VII
VII
Nr
terenu
1a
1b
1c
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14a
14b
14c
14d
15
16
16a
16b
16c
16d
16e
17
18
19
Km
316.40 - 317.10
318.40 - 319.00
318.00 - 322.20
330.60 - 331.70
331.10 - 332.40
334.00 - 335.30
341.00 - 341.50
341.60 - 342.00
342.70 - 344.30
342.90 - 343.80
343.70 - 344.30
344.70 - 344.80
344.70 - 345.10
345.10 - 345.80
354.90 - 357.15
367.10 - 369.30
368.90 - 369.90
374.30 - 376.90
375.90 - 377.10
411.50 - 412.10
412.70 - 414.70
416,50 - 417,20
417,50 - 418,70
421,00 - 422,50
422,40 - 423,20
439.80 - 440.40
449.50 - 450.80
450.40 - 450.80
450.95 - 451.60
Pow. ha
4.82
4.24
19.50
7.31
8.47
6.58
2.38
1.65
5.77
4.02
2.90
1.19
4.36
5.23
38.30
16.66
11.13
12.47
3.78
5.48
18.06
12.85
6.63
9.78
3.64
2.88
24.80
2.83
1.98
wycinka w latach
utrzymanie w latach
2015
2016
2017 2016 2017
2018
2019
2020
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
222
2021
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
DLA RZGW WARSZAWA
Lp
wycinka w latach
utrzymanie w latach
2015
2016
2017 2016 2017
2018
2019
2020
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
243.69 107.41 108.54
243.69 107.41 108.54
Km
Pow. ha
469.90 - 471.00
14.95
471.90 - 472.50
2.23
475.60 - 476.00
3.83
476.00 - 476.50
2.06
503.10 - 504.90
3.43
504.60 - 505.00
1.41
505.50 - 508.30
11.19
505.70 - 506.20
3.46
508.90 - 509.70
3.33
510.70 - 511.80
9.41
514.10 - 515.60
7.91
516.50 - 520.40
12.85
516.50 - 520.40
12.80
520.00 - 524.80
11.22
521.50 - 522.70
8.85
522.60 - 524.70
13.77
524.00 - 526.60
17.14
525.60 - 526.00
5.42
528.70 - 532.50
14.42
530.10 - 532.10
8.33
533.20 - 535.30
10.32
536.60 - 538.60
12.58
571.90 - 572.50
4.49
573.40 - 573.70
6.18
575,50 - 577.00
8.38
suma ha
459.65
1 - wycinka/utrzymanie na całym terenie
Wycinka w 1 roku na lewym brzegu, w 2 roku na prawym brzegu, w 3 roku na wyspach
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
42
41
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
Obszar
VIII
VIII
VIII
VIII
IX
IX
IX
IX
IX
IX
X
X
X
X
X
X
X
X
XI
XI
XI
XI
XII
XII
XII
Nr
terenu
20
21
22
23
26
27
28
29
30
31
32
33
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
223
2021
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
243.69
Tabela 47.
Lp
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
DLA RZGW WARSZAWA
Harmonogram prowadzenia wycinek i utrzymania wytypowanych obszarów w latach 2015-2021 Wariant III.
Obszar
I
I
I
II
II
II
III
III
III
III
III
III
III
III
IV
IV
IV
V
V
VI
VI
VI
VI
VI
VI
VII
VII
VII
VII
nr
1a
1b
1c
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14a
14b
14c
14d
15
16
16a
16b
16c
16d
16e
17
18
19
km
316.40 - 317.10
318.40 - 319.00
318.00 - 322.20
330.60 - 331.70
331.10 - 332.40
334.00 - 335.30
341.00 - 341.50
341.60 - 342.00
342.70 - 344.30
342.90 - 343.80
343.70 - 344.30
344.70 - 344.80
344.70 - 345.10
345.10 - 345.80
354.90 - 357.15
367.10 - 369.30
368.90 - 369.90
374.30 - 376.90
375.90 - 377.10
411.50 - 412.10
412.70 - 414.70
416,50 - 417,20
417,50 - 418,70
421,00 - 422,50
422,40 - 423,20
439.80 - 440.40
449.50 - 450.80
450.40 - 450.80
450.95 - 451.60
Pow. ha
4.82
4.24
19.50
7.31
8.47
6.58
2.38
1.65
5.77
4.02
2.90
1.19
4.36
5.23
38.30
16.66
11.13
12.47
3.78
5.48
18.06
12.85
6.63
9.78
3.64
2.88
24.80
2.83
1.98
wycinka w latach
2015
2016
utrzymanie w latach
2017 2016 2017 2018 2019
2020 2021
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
224
Lp
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
42
41
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
Obszar
VIII
VIII
VIII
VIII
IX
IX
IX
IX
IX
IX
X
X
X
X
X
X
X
X
XI
XI
XI
XI
XII
XII
XII
nr
20
21
22
23
26
27
28
29
30
31
32
33
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
km
469.90 - 471.00
471.90 - 472.50
475.60 - 476.00
476.00 - 476.50
503.10 - 504.90
504.60 - 505.00
505.50 - 508.30
505.70 - 506.20
508.90 - 509.70
510.70 - 511.80
514.10 - 515.60
516.50 - 520.40
516.50 - 520.40
520.00 - 524.80
521.50 - 522.70
522.60 - 524.70
524.00 - 526.60
525.60 - 526.00
528.70 - 532.50
530.10 - 532.10
533.20 - 535.30
536.60 - 538.60
571.90 - 572.50
573.40 - 573.70
575,50 - 577.00
suma ha
1 - utrzymanie na całym terenie
DLA RZGW WARSZAWA
Pow. ha
14.95
2.23
3.83
2.06
3.43
1.41
11.19
3.46
3.33
9.41
7.91
12.85
12.80
11.22
8.85
13.77
17.14
5.42
14.42
8.33
10.32
12.58
4.49
6.18
8.38
459.65
wycinka w latach
2015
2016
153,21
153,21
utrzymanie w latach
2017 2016 2017 2018 2019
2020 2021
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
153,21
459.65
225
DLA RZGW WARSZAWA
Tabela 48.
Lp
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
Obszar
I
I
I
II
II
II
III
III
III
III
III
III
III
III
IV
IV
IV
V
V
VI
VI
VI
VI
VI
VI
VII
VII
VII
VII
nr
1a
1b
1c
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14a
14b
14c
14d
15
16
16a
16b
16c
16d
16e
17
18
19
Harmonogram utrzymania wytypowanych obszarów – wykaszanie co roku.
km
316.40 - 317.10
318.40 - 319.00
318.00 - 322.20
330.60 - 331.70
331.10 - 332.40
334.00 - 335.30
341.00 - 341.50
341.60 - 342.00
342.70 - 344.30
342.90 - 343.80
343.70 - 344.30
344.70 - 344.80
344.70 - 345.10
345.10 - 345.80
354.90 - 357.15
367.10 - 369.30
368.90 - 369.90
374.30 - 376.90
375.90 - 377.10
411.50 - 412.10
412.70 - 414.70
416,50 - 417,20
417,50 - 418,70
421,00 - 422,50
422,40 - 423,20
439.80 - 440.40
449.50 - 450.80
450.40 - 450.80
450.95 - 451.60
Pow.
ha
4.82
4.24
19.50
7.31
8.47
6.58
2.38
1.65
5.77
4.02
2.90
1.19
4.36
5.23
38.30
16.66
11.13
12.47
3.78
5.48
18.06
12.85
6.63
9.78
3.64
2.88
24.80
2.83
1.98
utrzymanie dla war. I wycinki
utrzymanie dla war. II wycinki
utrzymanie dla war. III wycinki
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2016
2017
2018
2019
2020
2021
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
226
2016
2017
2018
2019
2020
2021
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
DLA RZGW WARSZAWA
Lp
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
42
41
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
Obszar
VIII
VIII
VIII
VIII
IX
IX
IX
IX
IX
IX
X
X
X
X
X
X
X
X
XI
XI
XI
XI
XII
XII
XII
nr
20
21
22
23
26
27
28
29
30
31
32
33
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Pow.
ha
14.95
2.23
3.83
2.06
3.43
1.41
11.19
3.46
3.33
9.41
7.91
12.85
12.80
11.22
8.85
13.77
17.14
5.42
14.42
8.33
10.32
12.58
4.49
6.18
8.38
utrzymanie dla war. I wycinki
utrzymanie dla war. II wycinki
km
2016 2017 2018
2019 2020
2021 2016
2017 2018
2019 2020
2021
469.90 - 471.00
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
471.90 - 472.50
1
1
1
1
1
1
1
1
475.60 - 476.00
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
476.00 - 476.50
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
503.10 - 504.90
1
1
1
1
1
1
1
1
1
504.60 - 505.00
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
505.50 - 508.30
1
1
1
1
1
1
1
1
1
505.70 - 506.20
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
508.90 - 509.70
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
510.70 - 511.80
1
1
1
1
1
1
1
1
1
514.10 - 515.60
1
1
1
1
1
1
1
1
1
516.50 - 520.40
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
516.50 - 520.40
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
520.00 - 524.80
1
1
1
1
1
1
1
1
1
521.50 - 522.70
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
522.60 - 524.70
1
1
1
1
1
1
1
1
1
524.00 - 526.60
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
525.60 - 526.00
1
1
1
1
1
1
1
1
1
528.70 - 532.50
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
530.10 - 532.10
1
1
1
1
1
1
1
1
1
533.20 - 535.30
1
1
1
1
1
1
1
1
1
536.60 - 538.60
1
1
1
1
1
1
1
1
1
571.90 - 572.50
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
573.40 - 573.70
1
1
1
1
1
1
1
1
1
575,50 - 577.00
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
suma ha
459.65
53.41 158.68 459.65 459.65 459.65 459.65 243.69 351.11 459.65 459.65 459.65 459.65
1- utrzymanie polegające na koszeniu na całej powierzchni obszaru
227
utrzymanie dla war. III wycinki
2016
2017
2018
2019
2020
2021
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
459.65
459.65
459.65
459.65
DLA RZGW WARSZAWA
Tabela 49.
Harmonogram prowadzenia nasadzeń na wytypowanych obszarach w
latach 2018-2021.
Obszar
km
Pow. ha
I
312.0 - 313.0
31.27
II
383.5 - 384.0
6.3
III
444.0 - 446.0
20.6
IV
553.0 - 555.5
58.29
1 - nasadzenia na całym terenie
1/3 –nasadzenia na 1/3 powierzchni obszaru
2018
1
2019
2020
2021
1
1/3
1/3
1
1/3
14. OSZACOWANIE KOSZTÓW WYCINEK, UTRZYMANIA I NASADZEŃ
Koszty przeprowadzenia prac związanych z wycinką i utrzymaniem roślinności na
wytypowanych obszarach w międzywalu Wisły zostały oszacowane na podstawie katalogów
nakładów rzeczowych na I kwartał 2014 r. Założono, że na wytypowanych obszarach będzie
prowadzona wycinka z karczowaniem i wywiezieniem ściętych roślin na dystansie do 5 km
od miejsca wycinki. Zagęszczenie drzew przyjęto na 450 drzew/ha, a ich średnice 36-45 cm,
założono gęsty porost krzewów. Jako koszt utrzymania obszarów co 3-5 lat po wycince,
przyjęto usunięcie krzewów z karczowaniem i usunięciem materiału. W przypadku drugiego
wariantu utrzymania co 1 rok, przyjęto koszt koszenia terenu z roślinności zielnej.
Alternatywnym sposobem prowadzenia wycinek na wytypowanych terenach może być
zlecanie prac w trybie bezkosztowym, tzn. firmy lub osoby prowadzą prace w zamian za
możliwość zatrzymania pozyskanego drewna.
Koszty nasadzeń przyjęto jako koszt sadzonek, przygotowania powierzchni i nasadzenia
roślin. Przyjęto koszty ponoszone na nasadzenia leśne i utrzymanie posadzonego lasu
w okresie 5 lat, powiększone dwukrotnie z uwagi na specyfikę terenu, gorszy dostęp i brak
przygotowania terenu. Wszystkie koszty określono jako koszt prac na powierzchni 1 ha.
W poniższej tabeli 50 przedstawiono jednostkowe koszty prac na 1ha powierzchni
wytypowanych do wycinki terenów.
228
DLA RZGW WARSZAWA
Tabela 50.
Jednostkowe koszty prac na 1 ha powierzchni.
Koszt zł na 1 ha
Rodzaj prac
drzew
z
65 000
utrzymanie co 3 lata – wycinka
19 000
Wycinka
i
krzewów
karczowaniem i wywozem do 5 km
krzewów z karczowaniem i wywozem
utrzymanie co 1 rok, wykaszanie
4 000
nasadzenia
10 000
W tabeli 51 przedstawiono sumaryczne koszty związane z prowadzeniem wycinki roślinności
na
wytypowanych
obszarach
dla
trzech
proponowanych
wariantów
wycinek
w poszczególnych latach.
Tabela 51.
Sumaryczne koszty wycinki dla 3 wariantów.
2015 r.
Powierzchn
ha
Wariant I
Wariant II
Wariant III
2016 r.
Koszt
tys zł
173
244
153
Powierzchn
ha
147
107
153
11245
15860
9945
2017 r.
Koszt
tys zł
Powierzchn
ha
Koszt
tys zł
139
109
153
9555
6955
9945
9035
7085
9945
Całkowity koszt prowadzenia wycinek w każdym z wariantów wynosi 29 877 000 zł.
Koszty związane z utrzymaniem terenów po wycinkach w wariancie utrzymania co 3-5 lat,
bez prowadzenia wykaszania co roku przedstawiono w poniższej tabeli 52.
Tabela 52.
Sumaryczne koszty utrzymania terenów.
2018 r.
Powierzchn Koszt
ha
tys zł
Wariant I
Wariant II
Wariant III
53
244
0
1014
4636
0
2019 r.
Powierzchn Koszt
ha
tys zł
105
107
0
2000
2033
0
2020 r.
Powierzchn
Koszt
ha
tys zł
127
109
460
2418
2071
8733
2021 r.
Powierzchn Koszt
ha
tys zł
174
244
0
3300
4636
0
Suma
tys zł
8732
13376
8733
Koszty związane z utrzymaniem terenów po wycince w przypadku prowadzenia wykaszania
roślinności co roku przedstawiono w tabeli 53.
229
DLA RZGW WARSZAWA
Sumaryczne koszty utrzymania terenów z koszeniem co roku.
Tabela 53.
2016 r.
Pow.
ha
Wariant I
Wariant II
Wariant III
2017 r.
Koszt
tys zł
53
244
214
975
0
Pow.
ha
Koszt
tys zł
159 635
351 1404
0
2018 r.
Pow.
ha
2019 r.
Koszt
tys zł
Pow.
ha
460 1839
460 1839
460 1839
2020 r.
Koszt
tys zł
Pow.
ha
460 1839
460 1839
460 1839
460
460
460
Suma
2021 r.
Koszt
tys zł
tys zl
Pow.
Koszt
ha
tys zł
1839
1839
1839
460
460
460
1839
1839
1839
Koszty utrzymania terenów poza wyznaczonymi do wycinek obszarami obliczono,
uwzględniając koszt wykaszania tych obszarów, przyjmując koszt 4 000 zł/ha.
Jednorazowy koszt wykoszenia tych terenów to:
1 575 ha *4 tys zł = 6 300 tys zł.
Z powyższych tabel wynika, że koszty prowadzenia wycinek wg trzech
proponowanych wariantów są takie same, co wynika z jednakowej powierzchni obszarów do
wycinki. Różnice pojawiają się w przypadku późniejszego utrzymania terenów i wynikają
z powierzchni prowadzonych prac oraz z ich częstotliwości. Można zauważyć, że
prowadzenie wykaszania co roku, mimo, że prowadzone na wszystkich obszarach co roku
(oprócz lat 2016,2017) może okazać się nieco tańsze niż prowadzenie oczyszczania co 3-5 lat.
Zmniejszenia kosztów prowadzenia prac można szukać w sposobie prowadzenia wycinek
i utrzymania terenów. Zlecanie wycinek firmom lub osobom w zamian za możliwość
zatrzymania ściętego materiału, oraz prowadzenie wypasu zwierząt jako metody utrzymania
terenów może istotnie obniżyć nakłady konieczne na rozpatrywane przedsięwzięcia.
Koszty planowanych nasadzeń przedstawiono w poniższej tabeli.
Tabela 54.
Obszar
I
II
III
IV
Sumaryczne koszty nasadzeń
km
312.0 - 313.0
383.5 - 384.0
444.0 - 446.0
553.0 - 555.5
Pow. ha
31.27
6.3
20.6
58.29
Koszt w
2018 r
tys zł
312,7
Koszt w
2019 r
tys zł
Koszt w
2020 r
tys zł
Koszt w
2021 r
tys zł
206,0
190,6
190,6
63,0
190,6
Sumaryczny koszt planowanych nasadzeń wynosi 1 153 500 zł.
230
8203
9734
7354
15. SPECYFIKA
DLA RZGW WARSZAWA
UWARUNKOWAŃ PRAWNYCH ZWIĄZANYCH Z USUWANIEM
ROŚLINNOŚCI I NASADZENIAMI
Wycinka roślinności oraz nasadzenia na wytypowanych obszarach muszą odbywać się
zgodnie z prawem. Przepisy mówiące o wycince znajdują się w ustawie prawo wodne
i w ustawie o ochronie przyrody. Przepisy zawarte w tych aktach prawnych uzupełniają się,
przepisy ustawy o ochronie przyrody uwzględniają postanowienia prawa wodnego ale
jednocześnie ustawa o ochronie przyrody dopuszcza inną drogę postępowania, niezależną od
zapisów prawa wodnego i niesprzeczną z prawem wodnym. Poniżej scharakteryzowano
zapisy obu ustaw, które mogą znaleźć zastosowanie przy prowadzeniu wycinki.
15.1. ZAPISY USTAWY PRAWO WODNE
Prawo wodne (Dz. U. 2012 poz. 145 z późn. zm.) określa obowiązki właściciela wód
do których należy utrzymywanie w należytym stanie koryt cieków i zapewnienie swobodnego
spływu lodów.
Mówi o tym Art. 26 Prawa Wodnego
Art. 26
Do obowiązków właściciela śródlądowych wód powierzchniowych należy:
1) zapewnienie utrzymywania w należytym stanie technicznym koryt cieków naturalnych oraz
kanałów, będących w jego władaniu;
4) zapewnienie swobodnego spływu wód powodziowych oraz lodów;
Do obowiązków RZGW reprezentującego Skarb Państwa jako właściciela wód należy zatem
utrzymanie właściwego stanu koryta rzeki. Wycinka drzew jest elementem utrzymania koryta
i jako udrożnienie koryta i doliny jest jednym ze środków zapewniającym swobodny spływ
wód powodziowych i lodów.
W Art. 88 jest mowa o kształtowaniu właściwego zagospodarowania dolin rzek jako jednego
z elementów ochrony przeciwpowodziowej.
Art. 88k.
Ochronę ludzi i mienia przed powodzią realizuje się w szczególności przez:
1) kształtowanie zagospodarowania przestrzennego dolin rzecznych lub terenów zalewowych;
231
DLA RZGW WARSZAWA
Usuwanie nadmiernie występującej roślinności oraz późniejsze utrzymanie oczyszczonych
terenów ale również nasadzenia są kształtowaniem zagospodarowania doliny rzeki. Istotnym
z punktu widzenia prowadzenia wycinek roślinności i nasadzeń jest Art. 88l Prawa wodnego,
który mówi o zakazie sadzenia drzew, jednak jeżeli nie utrudni to ochrony przed powodzią
dyrektor RZGW może odstąpić od tego zakazu. Ponadto w ust. 7 jest mowa o tym, że na
obszarach szczególnego zagrożenia powodzią w celu zapewnienia właściwych warunków
przepływu wód, dyrektor RZGW może w drodze decyzji nakazać usunięcie drzew lub
krzewów, wymaga to jednak uzgodnienia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska.
Dyrektor RZGW może również dokonać zwolnienia od zakazu prowadzenia nasadzeń drzew
lub krzewów o ile nie utrudni to ochrony przeciwpowodziowej (ust. 2).
Art. 88l.
1. Na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią zabrania się wykonywania robót oraz
czynności utrudniających ochronę przed powodzią lub zwiększających zagrożenie
powodziowe, w tym
2) sadzenia drzew lub krzewów, z wyjątkiem plantacji wiklinowych na potrzeby regulacji wód
oraz roślinności stanowiącej element zabudowy biologicznej dolin rzecznych lub służącej do
wzmacniania brzegów, obwałowań lub odsypisk;
2. Jeżeli nie utrudni to ochrony przed powodzią, dyrektor regionalnego zarządu go-spodarki
wodnej może, w drodze decyzji, na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, zwolnić od
zakazów określonych w ust. 1.
3. Dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej dla stwierdzenia czy zamierzone
działanie nie utrudni ochrony przed powodzią może zasięgnąć opinii państwowej służby
hydrologiczno-meteorologicznej.
7. Na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, w celu zapewnienia właściwych
warunków przepływu wód powodziowych, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej
może, w drodze decyzji:
1) wskazać sposób uprawy i zagospodarowania gruntów oraz rodzaje upraw wynikające z
wymagań ochrony przed powodzią;
2) nakazać usunięcie drzew lub krzewów.
11. Decyzja, o której mowa w ust. 7 pkt 2, wymaga uzgodnienia z właściwym regionalnym
dyrektorem ochrony środowiska.
Ustęp 7 artykułu 88l jednoznacznie dopuszcza wycinkę roślinności na obszarach szczególnego
zagrożenia powodzią na mocy decyzji dyrektora RZGW, uzgodnionej z właściwym RDOŚ.
232
DLA RZGW WARSZAWA
15.2. ZAPISY USTAWY O OCHRONIE PRZYRODY
W ustawie o ochronie przyrody (Dz.U. 2004 Nr 92 poz. 880) usuwanie drzew
uwzględnione jest w kilku artykułach.
Art. 17 mówi o zakazach na terenach parków krajobrazowych, gdzie jednym z nich jest zakaz
usuwania zadrzewień nadwodnych. Dopuszczone jest jednak usuwanie drzew związane
z potrzebami ochrony przeciwpowodziowej. Na rozpatrywanym odcinku Wisły planowane są
wycinki na terenie Wrzelowieckiego i Kazimierskiego Parku Krajobrazowego.
Art. 17.
1. W parku krajobrazowym mogą być wprowadzone następujące zakazy:
3) likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie
wynikają z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej lub zapewnienia bezpieczeństwa ruchu
drogowego lub wodnego lub budowy, od-budowy, utrzymania, remontów lub naprawy
urządzeń wodnych;
Podobny do art. 17 w brzmieniu jest art. 24, z tą różnicą, że traktuje o zakazach na terenie
obszaru chronionego krajobrazu. Na rozpatrywanym odcinku Wisły wycinki są planowane na
terenie obszarów chronionego krajobrazu: Solec nad Wisłą, Chodelskiego, Rzeki Zwolenki,
Nadwiślańskiego, Warszawskiego.
Art. 24.
1. Na obszarze chronionego krajobrazu mogą być wprowadzone następujące zakazy:
3) likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie
wynikają one z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu
drogowego lub wodnego lub budowy, od-budowy, utrzymania, remontów lub naprawy
urządzeń wodnych;
O możliwości realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na obszary Natura
2000 mówi art. 34. Możliwa jest realizacja takich przedsięwzięć w przypadku zaspokojenia
wymogów nadrzędnego interesu społecznego, ochrony życia lub zdrowia ludzi co
niewątpliwie będzie osiągnięte w wyniku realizacji wycinek na rozpatrywanym odcinku
Wisły.
233
DLA RZGW WARSZAWA
Art. 34.
1. Jeżeli przemawiają za tym konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym
wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym, i wobec braku rozwiązań
alternatywnych, właściwy miejscowo regionalny dyrektor ochrony środowiska, a na
obszarach morskich – dyrektor właściwego urzędu morskiego, może zezwolić na realizację
planu lub działań, mogących znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru
Natura 2000 lub obszary znajdujące się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1,
zapewniając wykonanie kompensacji przyrodniczej niezbędnej do zapewnienia spójności i
właściwego funkcjonowania sieci obszarów Natura 2000.
2. W przypadku gdy znaczące negatywne oddziaływanie dotyczy siedlisk i gatunków
priorytetowych, zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, może zostać udzielone wyłącznie w celu:
1) ochrony zdrowia i życia ludzi;
Art. 83 porusza kwestię usuwania drzew z terenu nieruchomości i konieczności uzyskania
zezwolenia na prowadzenie takich działań. W artykule tym jest też wyjątek, który mówi, że
usuwanie drzew w międzywalu rzeki i w pobliżu wału przeciwpowodziowego, na podstawie
decyzji dyrektora RZGW nie wymaga uzyskania zezwolenia innych organów.
Art. 83.
1. Usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2
i 2a, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na
wniosek:
1) posiadacza nieruchomości − za zgodą właściciela tej nieruchomości;
2) właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego − jeżeli drzewa lub
krzewy zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń.
1a. Zgoda właściciela nieruchomości, o której mowa w ust. 1 pkt 1, nie jest wymagana w
przypadku wniosku złożonego przez użytkownika wieczystego nieruchomości
2. Zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru
zabytków wydaje wojewódzki konserwator zabytków.
3. Wydanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być uzależnione od przesadzenia
drzew lub krzewów w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo zastąpienia ich
innymi drzewami lub krzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub
krzewów.
5. Wydanie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów na obszarach objętych ochroną
krajobrazową w granicach parku narodowego albo rezerwatu przyrody wymaga uzyskania
234
DLA RZGW WARSZAWA
zgody odpowiednio dyrektora parku narodowego albo regionalnego dyrektora ochrony
środowiska.
6. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do drzew lub krzewów:
1) w lasach;
2) owocowych, z wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru
zabytków oraz w granicach parku narodowego lub rezerwatu przyrody – na obszarach
nieobjętych ochroną krajobrazową;
3) na plantacjach drzew i krzewów;
4) których wiek nie przekracza 10 lat;
7) usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu z obszarów położonych między linią
brzegu a wałem przeciwpowodziowym lub naturalnym wysokim brzegiem, w który
wbudowano trasę wału przeciwpowodziowego,
wałów przeciwpowodziowych i terenów w odległości mniejszej niż 3 m od stopy wału;
W art. 83 jest mowa o usuwaniu drzew z terenu nieruchomości, niezależnie od tego, gdzie
znajduje się nieruchomość, oraz kto jest jej właścicielem. Na usunięcie drzew wymagane jest
zezwolenie odpowiedniego organu. W punkcie 7 tego artykułu jest zastrzeżenie, że w
przypadku kiedy drzewa usuwane są na podstawie decyzji dyrektora RZGW z terenu
międzywala takie zezwolenie nie jest wymagane. Artykuł ten umożliwia prowadzenie
wycinki innym trybem administracyjnym niż decyzja dyrektora RZGW. Konieczne jest
jednak uzyskanie zezwolenia, które może być wydane pod warunkiem wykonania nasadzeń
kompensujących wycinkę. Ten tryb postępowania wiąże się jednak z koniecznością
uiszczenia opłat za usuwanie drzew i krzewów.
O opłatach za usuwanie drzew mówi m. in. art. 84.
Art. 84.
1. Posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzew lub krzewów.
2. Opłaty nalicza i pobiera organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub
krzewów.
4. Organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów odracza, na okres
3 lat od dnia wydania zezwolenia, termin uiszczenia opłaty za ich usunięcie, jeżeli zezwolenie
przewiduje przesadzenie ich w inne miejsce lub za-stąpienie innymi drzewami lub krzewami.
Odstępstwa od pobierania opłat uwzględnione są w art. 86. Mówi on, że nie są pobierane
opłaty za usunięcie drzew, na które nie jest wymagane zezwolenie. Zatem za drzewa usuwane
235
DLA RZGW WARSZAWA
w międzywalu rzeki, na drodze decyzji dyrektora RZGW nie jest wymagane wnoszenie opłat.
Podobnie jak za usuwanie drzew związane z utrzymaniem koryt cieków.
Art. 86.
1. Nie pobiera się opłat za usunięcie drzew:
1) na których usunięcie nie jest wymagane zezwolenie;
4) które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych lub
funkcjonowaniu urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego;
10) topoli o obwodzie pnia powyżej 100 cm, mierzonego na wysokości 130 cm, nienależących
do gatunków rodzimych, jeżeli zostaną zastąpione w najbliższym sezonie wegetacyjnym
drzewami innych gatunków;
13) jeżeli usunięcie było związane z regulacją i utrzymaniem koryt cieków naturalnych,
wykonywaniem i utrzymaniem urządzeń wodnych służących kształtowaniu zasobów wodnych
oraz ochronie przeciwpowodziowej w zakresie niezbędnym do wykonania i utrzymania tych
urządzeń.
15.3.
UWARUNKOWANIA PRAWNE - PODSUMOWANIE
Przytoczone wyżej przepisy, umożliwiają prowadzenie wycinek i nasadzeń na
wytypowanych w niniejszym projekcie obszarach, w zgodzie z prawem. Istnieją dwie drogi
administracyjne prowadzenia usuwania roślinności. Pierwsza, wg ustawy Prawo Wodne
wymaga wydania decyzji dyrektora RZGW, która musi zostać uzgodniona z regionalnym
dyrektorem ochrony środowiska. Druga droga to usuwanie drzew i krzewów zgodnie
z zapisami ustawy o ochronie przyrody. Niezbędne jest wtedy uzyskanie zezwolenia
odpowiedniego organu na usuwanie roślinności. Druga droga może też wiązać się
z koniecznością uiszczania opłat za usuwane drzewa, o ile nie wykaże się, że usuwana
roślinność wiąże się z utrzymaniem koryt rzek lub zagraża bezpieczeństwu ludności poprzez
powodowanie wzrostu zagrożenia powodziowego. Należy również podkreślić, że późniejsze
utrzymanie terenu polegające na wykaszaniu, lub usuwaniu kilkuletnich podrostów nie
wymaga wydawania żadnych decyzji ani uzyskiwania zezwoleń.
236
DLA RZGW WARSZAWA
16. WNIOSKI KOŃCOWE
Głównym celem jaki przyświecał wytypowaniu obszarów drzew i krzewów
przeznaczonych do usunięcia w projekcie Programu wycinki było polepszenie warunków
hydrodynamicznych na badanym odcinku rzeki. Brano także pod uwagę wartość przyrodniczą
terenów znajdujących się w międzywału Wisły. Starano się wybrać wariant, który przy
założeniu jak najmniejszej ingerencji w roślinność, lub ingerencji mającej na celu
przywrócenie środowisk charakterystycznych dla łęgów, łach piaszczystych i usunięciem
gatunków obcych, dawałby wymierne korzyści ochrony przeciwpowodziowej. Do programu
wycinki, jako optymalny, przyjęto wariant III.
Projekt programu wycinki drzew i krzewów na terenie RZGW Warszawa na
poszczególnych odcinkach rzeki opracowano na podstawie wariantów wycinki opracowanych
we wcześniejszych etapach analiz – zestawienie w tabeli 55.
Tabela 55.
Zestawienie zastosowania poszczególnych wariantów w odniesieniu do
całego odcinka Wisły objętego opracowaniem
Lp.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
25
26
Kilometraż Wisły
Wariant
295,20 – 316,40
0a
316,40 – 344,70
IIa
344,70 – 357,20
IIa zmodyfikowany*
357,20 – 365,10
IIc
367,10 – 384,70
IIa
384,70 – 411,50
0a
411,50 – 412,60
IIa
412,60 – 416,50
IIa zmodyfikowany
416,50 – 425,60
IIa
425,60 – 439,80
0a
439,80 – 447,80
IIa
447,80 – 449,50
0a
449,50 – 450,40
IIa
450,40 – 453,60 Odcinek wytypowany dodatkowo do III
453,60 – 469,70
0a
469,70 – 475,60
IIa zmodyfikowany
475,60 – 476,80
IIa
476,80 – 484,80
IIb
484,80 – 487,60
0a
487,60 – 498,70
IIb
498,70 – 503,10
0a
503,10 – 524,80
IIa zmodyfikowany
524,80 – 527,10
IIa
527,10 – 528,60
0a
237
DLA RZGW WARSZAWA
Lp.
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
Kilometraż Wisły
528,60 – 530,10
530,10 – 533,20
533,20 – 536,60
536,60 – 541,90
541,90 – 548,30
548,30 – 571,90
571,90 – 577,10
577,10 – 598,00
598,00 – 600,00
600,00 – 625,00
Wariant
IIa zmodyfikowany
IIa
IIa zmodyfikowany
IIa
IIb
0a
IIa
0a
IIb
0a
* oryginalny obszar wycinki wariantu z niewielkimi zmianami
W wyniku przeprowadzonych obliczeń dla poszczególnych wariantów otrzymano
wielkości obniżenia lub podniesienia zwierciadła wody powodziowej na całym odcinku.
W celu porównania efektów osiąganych dla poszczególnych wariantów zestawiono
w tabeli 56 średnie wielkości obniżenia, w stosunku do stanu istniejącego, policzone dla
odcinka Wisły na którym odnotowane są zmiany i maksymalne wielkości obniżenia osiągane
na całym odcinku Wisły.
Tabela 56.
Porównanie możliwych
do osiągnięcia
obniżeń
zwierciadła wody
dla wariantów proponowanych wycinek
Wariant
Wariant 0b
Wariant Ia
Wariant Ib
Wariant IIa
Wariant IIb
Wariant IIc
Wariant III proponowany
Wielkość średnia obniżenia
zwierciadła wody
[cm]
Qmax10%
Qmax1%
-9,0
-11
31
42
23
31
3,9
5,7
3,7
5,2
3,3
4,8
3,7
5,8
Wielkość maksymalna obniżenia
zwierciadła wody
[cm]
Qmax10%
Qmax1%
-23
-40
61
87
56
68
14
17
14
17
14
17
14
17
Efekty osiągane dla wariantów Ia i Ib są znacznie większe od efektów dla wariantów
IIa, IIb, IIc i III. Należy podkreślić, że ze względu na obszary Natura 2000, Parki
Krajobrazowe, rezerwaty nie jest możliwa realizacja wycinek wg tych wariantów. Pokazują
238
DLA RZGW WARSZAWA
one zakres możliwych efektów obniżenia zwierciadła wody oraz określają w jakim stopniu
porastająca roślinność wpływa na nadpiętrzenie wód powodziowych.
Efekty dla wariantu III, proponowanego w projekcie programu wycinki, mimo zastosowania
ograniczeń wynikających z kryteriów przedstawionych w rozdziale 7 w stosunku do
wariantów II, są zbliżone do efektów osiąganych dla wariantów II.
Należy zwrócić uwagę na wyniki wariantu pokazującego hipotetyczną sytuację
dalszego porastania międzywala. Pokazują one, że zaniechanie prowadzenia przecinek drzew
i krzewów w międzywalu, może mieć katastrofalne skutki dla bezpieczeństwa
przeciwpowodziowego w przyszłości. Rozrastająca się roślinność będzie w znaczącym
stopniu pogarszała przepustowość międzywala, zawężała przekrój czynny koryta, powodując
w zimie zatory lodowe, co z kolei doprowadzi do podniesienia zwierciadła wody
i w konsekwencji spowodować może lokalne podtopienia bądź powódź. W tabeli 57
zestawiono wielkości potrzebnych obniżeń, gdyby w najbliższym czasie nie zdecydowano się
na prowadzenie prac wycinkowych i utrzymanie.
Tabela 57.
Porównania wyników modelowania dla obszarów proponowanych w
projekcie (stan obecny* ze stanem dalszego wzrostu roślinności).
Obszar
I
II
III
IV
V
VI
VII
VIII
IX
X
XI
XII
różnica poziomu
zwierciadła wody
potrzebna w celu
uzyskania obecnie
możliwego poziomu
przy wycince
wg wariantu
proponowanego i stanu
przewidującego brak
wycinek i dalszy
wzrost roślinności
Qmax10%
[cm]
różnica poziomu
zwierciadła wody
możliwego
do uzyskania
przy wycince
wg wariantu
proponowanego
dla stanu obecnego
pokrycia
roślinnością
różnica
różnica
przepustowości
przepustowości
potrzebna w celu
możliwego
uzyskania obecnie
do uzyskania poziomu
możliwego poziomu
przy wycince
przy wycince
wg wariantu
wg wariantu
proponowanego
proponowanego i stanu
dla stanu obecnego
przewidującego brak
pokrycia
wycinek i dalszy
roślinnością
wzrost roślinności
Qmax10%
[cm]
[m3/s]
[m3/s]
24
18
20
28
20
13
12
18
27
15
10
8
10
5
6
9
4
6
5
8
14
8
2
1
385
250
610
680
100
360
300
825
420
590
500
180
50
110
180
90
20
140
70
280
220
315
110
20
*Stan obecny – przeprowadzenie wycinki wg wariantu proponowanego
przy obecnym stanie porostu
roślinnością
239
DLA RZGW WARSZAWA
Utrzymanie roślinności w międzywalu w odpowiednim stanie pod kątem
przepustowości jest szczególnie ważne jeśli weźmiemy pod uwagę stan wałów na badanym
odcinku rzeki, który w niektórych miejscach jest zły i powoduje, że wały mogą nie
wytrzymać dużego i długotrwałego naporu wody. Dlatego ważne jest udrożnienie tych
„wrażliwych” rejonów, tak aby zapobiec zbyt długiej stagnacji wody, prowadzącej do
przesiąkania wałów i w konsekwencji ich przerwania. „Wrażliwe” rejony zidentyfikowane
w trakcie analiz zostały ujęte w wariancie III, na którym oparto projekt programu wycinki.
Oprócz dokonania samej przecinki ważne jest też utrzymywanie stanu pokrycia
roślinnością także w latach późniejszych nie dopuszczając do ponownego zarastania na
terenach, na których wykonano wycinkę.
Wyniki dla poszczególnych wariantów pokazują, że da się pogodzić ochronę
przeciwpowodziową z ochroną przyrody. W niektórych miejscach istnieje potrzeba ingerencji
w roślinność porastającą tereny rezerwatów bądź parków krajobrazowych lecz tereny te nie
stanowią istotnego udziału w ogólnej powierzchni terenów chronionych, a w istotnym stopniu
polepszają warunki hydrodynamiczne na rzece. Prace na tych terenach mogą być powiązane
z usuwaniem gatunków niepożądanych, obcego pochodzenia.
Zaproponowany do realizacji w „Programie...” wariant III jest optymalny biorąc pod
uwagę wcześniej wymienione kryteria. Może on być wprowadzony także częściowo dla
wybranych obszarów, trzeba się wtedy liczyć z tym, że zmniejszenie obszarów drzew i
krzewów przeznaczonych do usunięcia, da efekty tylko w miejscach, w których zostały
wykonane prace, natomiast wpływ na cały odcinek rzeki będzie proporcjonalnie mniejszy.
W „Programie...” wytypowano też miejsca, w których planowane jest prowadzenie
nasadzeń drzewami, stanowiące kompensację przyrodniczą usuwanych drzew i krzewów.
Dobrano takie miejsca, które, w przypadku porośnięcia lasem nie stworzą zagrożenia
nadmiernym piętrzeniem wody, nie spowodują zagrożenia pojawianiem się zatorów
lodowych. Miejsca nasadzeń po zasiedleniu odpowiednimi gatunkami roślin, umożliwią
wytworzenie się ekosystemów o charakterze łęgów.
240
DLA RZGW WARSZAWA
17. MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE
1. Konsorcjum firm: Neokart GIS Sp. z o. o. Integrated Engineering Sp. z o. o. BlomInfo
Sp. z o. o. na zlecenie RZGW Warszawa. Listopad 2006. Studium dla potrzeb planów
ochrony przeciwpowodziowej. Etap III.
2. Usługi projektowe, studialne i badawcze. mgr inż. Anna Śliwińska. Włocławek 2006.
Instrukcja gospodarowania wodą na stopniu wodnym Włocławek.
3. IMGW. Warszawa. 2006. Wpływ roślinności porastającej międzywale rzeki Wisły
w rejonie Warszawy na odcinku od km 504,1 do km 513,3 na zagrożenia
powodziowe.
4. Rener. Monika Ćwiklińska. Warszawa. 2010. Pomiar śladu wielkiej wody po
wezbraniu w dniach 20 – 23 maja 2010 roku.
5. Ozga – Zielińska M., Brzeziński J. 1994. Hydrologia stosowana.
6. V.T. Chow. 1964. Handbook of Applied Hydrology.
7. Dane dotyczące wałów zebrane z Wojewódzkich Zarządów Melioracji i Urządzeń
Wodnych: WZMiUW w Lublinie (oddział w Lublinie), ŚZMiUW w Kielcach
(oddziały w Kielcach, w Sandomierzu), WZMiUW w Warszawie (oddziały
w Radomiu, w Warszawie i w Płocku),.
8. WZMiUW. Stan techniczny obwałowań rzeki Wisły wraz z wałami cofkowym
dopływów – wg stanu na dzień 31.12.2011.
9. KZGW. Grudzień 2011. Wstępna ocena ryzyka powodziowego.
10. IMGW. Maj 2012. Określenie warunków przejścia wielkich wód w rzekach regionu
wodnego Wisły Środkowej z uwzględnieniem wielkości przepływów
charakterystycznych w profilu Zawichost.
11. Borys M. Grudzień 2011. Ocena stanu technicznego i przydatności urządzeń
przeciwpowodziowych w obszarach problemowych w dorzeczu Wisły Środkowej.
Stan dotychczasowej wiedzy i dalsze kierunki prac.
12. Magnuszewski A. 2011. Analiza wariantów rozstawu wałów oraz ich wpływ na
warunki przepływu wody w korycie wraz z konsekwencjami dla bezpieczeństwa
powodziowego w dorzeczu Wisły Środkowej – wskazanie zakresu opracowania
i aktualnego stanu wiedzy.
13. Hydroprojekt Warszawa Sp z o. o. 1998-2001. Koncepcja Programowo – Przestrzenna
Zagospodarowania Doliny i Regulacji Wisły od km 295,2 do km 684,0.
14. IMGW. 1999. Dorzecze Wisły. Monografia powodzi lipiec 1997.
15. IMGW. 2011. Dorzecze Wisły. Monografia powodzi maj czerwiec 2010.
16. WZMiUW w Lublinie. Wstępna informacja o powodzi w maju i czerwcu 2010 roku
na Wiśle w granicach województwa lubelskiego.
241
DLA RZGW WARSZAWA
17. Kubrak J i inni. SGGW. Warszawa. 2012. Analiza wpływu roślinności na warunki
przepływu wody w międzywalu. Określenie kryteriów ustalania miejsc
przeprowadzania wycinek i usuwania nadmiaru roślinności.
18. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. Web Map Service (WMS) – warstwy
wektorowe obszarów chronionych
242
DLA RZGW WARSZAWA
ZAŁĄCZNIK 1
SŁOWNIK POJĘĆ I SKRÓTÓW
WYKORZYSTYWANYCH W PROGRAMIE
243
DLA RZGW WARSZAWA
Trawa – roślinność zielna, charakteryzująca się brakiem zdrewniałych części roślin.
W międzywalu Wisły przyjęto występowanie trawy niskiej, występującej przeważnie
na pastwiskach, łąkach kośnych, o wysokości do ok. 10-20 cm oraz trawy wysokiej,
o wysokości ok. 20cm-100cm występującej m in. na łąkach i innych obszarach bez
prowadzonej intensywnej gospodarki przez człowieka.
Zakrzaczenia – roślinność krzewiasta o wysokości od 1 m do 5 m, charakteryzująca
się znaczną gęstością, z dużą ilością gałęzi i liści w całym przekroju rośliny, bez wyraźnie
wyodrębnionego pnia. Występują zdrewniałe części rośliny. W międzywalu Wisły
uwzględniono występowanie zakrzaczeń rzadkich, gdzie skupiska roślin znajdują się
w odstępach ok. 1 m i większych, oraz zakrzaczenia gęste, gdzie rośliny rosną obok siebie,
bez wyraźnych odstępów pomiędzy nimi.
Zarośla – roślinność, złożona z kilku rodzajów roślin - zakrzaczeń, , traw, drzew
innego rodzaju roślin – np. pnączy stanowiąca zwarte skupisko roślinne z gęstym runem,
podszytem często z drzewami, które nie stanowią przeważającego rodzaju roślinności.
Las – obszar porośnięty drzewami – z wyraźnie wyodrębnionym pniem i koroną.
W międzywalu
Wisły
wyróżniono
las
rzadki
–
gdzie
drzewa
rosną
w kilku-
kilkunastometrowych odstępach, w runie występują głównie trawy i rośliny zielne, bez
wyraźnej warstwy podszytu, z nielicznymi zakrzaczeniami. Las gęsty – drzewa
w kilkumetrowych odstępach z wyraźną warstwą runa i podszytu, z licznymi zakrzaczeniami.
Las bardzo gęsty – drzewa w ok. metrowych odstępach, liczne powalone drzewa, bardzo
gęsta warstwa podszytu i runa, występują pnącza, trudno dostępny – las bardzo gęsty stwarza
najwyższe opory dla przepływającej wody.
Nieużytki
–
obszary
z
przewagą
roślinności
zielnej,
zakrzaczeniami,
nieużytkowanymi rolniczo, często z pozostałościami po gospodarce rolnej, lub innych
rodzajach działalności człowieka.
Uprawy – obszary użytkowane rolniczo.
244
DLA RZGW WARSZAWA
ZAŁĄCZNIK 2
TABELARYCZNY PROFIL ANALIZOWANEGO ODCINKA WISŁY Z
WYTYPOWANYMI OBSZARAMI ROŚLINNOŚCI DO USUNIĘCIA
245
DLA RZGW WARSZAWA
ZAŁĄCZNIK 3
MAPY DO PROJEKTU „PROGRAMU...”
W oddzielnym tomie
„Opracowanie map do projektu Programu...”
246

Projekt programu - Integrated Engineering

Transkrypt

Podobne dokumenty

Wszystko co trzeba wiedzieć o usuwaniu drzew z własnej działki

wniosek o wydanie decyzji na usunięcie drzew lub krzewów

Do Burmistrza Miasta i Gminy Nakło nad Notecią

Pismo Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska

zapisz jako pdf - Gmina Konopiska

Wniosek o wyrażenie zgody właścicielskiej na wycięcie drzew lub

AD.2101.04.2013.UW. Załącznik nr 3 do ogłoszenia UMOWA Nr

Inwentaryzacja drzewostanu wraz z projektem wycinki drzew i

WYCINKA DRZEW I KRZEWÓW OKRES LĘGOWY PTAKÓW