Szanowni Państwo

Sekretariat Ministra
Warszawa, 8 września 2011 r.
Wystąpienie
Ministra Spraw Zagranicznych Radosława Sikorskiego na
konferencji
Trójkąt Weimarski wobec wyzwań przyszłości:
Europejska Polityka Sąsiedztwa oraz Wspólna Polityka
Bezpieczeństwa i Obrony
Warszawa, 13 września 2011 r.
Szanowni Państwo,
Spotykając się z okazji 20-lecia powstania
Trójkąta Weimarskiego powinniśmy zadać
sobie nieco prowokacyjne pytanie: czy taka
formuła współpracy jest jeszcze potrzebna?
Czy Trójkąt Weimarski może służyć Państwom
go tworzącym i całej Europie?
Odpowiem: zdecydowanie tak. Jednak scena
europejska i globalna zmienia się. Pojawiają
1
się nowe wyzwania: to rozwój integracji
europejskiej i polityk wspólnotowych po
wejściu w życie Traktatu z Lizbony oraz
gwałtowne
zmiany
w
bezpośrednim
sąsiedztwie Europy; to także zagrożenie
bezpieczeństwa
międzynarodowego
globalny
kryzys
oraz
finansowy
i gospodarczy.
Dlatego
Trójkąt
potrzebuje
nowego
określenia zadań.
Bliska współpraca Polski z Niemcami i Francją
pozwoliła
naszemu
państwu
w
pełni
zintegrować się ze strukturami europejskimi i
euroatlantyckimi. Czas jednak zdać sobie
2
sprawę, że obecna działalność Trójkąta nie
może opierać się jedynie na symbolice.
W dzisiejszym świecie nie ma miejsca na
puste gesty, ani dyplomatyczne rytuały.
Potencjał Trójkąta Weimarskiego tkwi przede
wszystkim w jego różnorodności: różnych
doświadczeniach, perspektywach, obszarach
zainteresowania. W naszej różnorodności
mamy jednak wspólny cel – dalszy rozwój
projektu europejskiego. Francja, Niemcy i
Polska, jako duże kraje Unii Europejskiej, czują
się odpowiedzialne za postęp integracji.
Dla państw Trójkąta zasadnicze znaczenie ma
kwestia sąsiedztwa Unii. Niemcy i Francja
3
odegrały kluczową rolę w tworzeniu polityki
sąsiedztwa – najpierw w jej powołaniu w 2003
roku, a potem w jej obudowaniu regionalnymi
inicjatywami:
Unią
dla
Śródziemnomorza
i Partnerstwem Wschodnim.
Partnerstwo Wschodnie musi się rozwijać.
Warszawski
szczyt
pozwoli
zweryfikować
intencje i skuteczność polityki UE wobec jej
wschodnich
sąsiadów.
Jego
przesłanie
polityczne powinno zawierać perspektywę
dalszego pogłębiania integracji krajów PW z
UE. Liczymy na przedstawienie oferty objęcia
ruchem bezwizowym partnerów spełniających
unijne kryteria. Jesteśmy też przekonani, że
umowy o utworzeniu pogłębionej strefy
wolnego handlu nie będą ostatnim słowem w
4
integracji ekonomicznej Wschodu z Unią
Europejską,
lecz
wstępem
do
pełnego
uczestnictwa w wolnym i jednolitym unijnym
rynku.
Przed dwudziestu laty nasi wschodni sąsiedzi
mieli mniej szczęścia, niż my. Ich wyjście z
komunizmu rozpoczęło się później. Przy
wszystkich
ułomnościach
i
perturbacjach
powinniśmy docenić jednak reformatorską
determinację władz Ukrainy. W przypadku
tego państwa Trójkąt Weimarski mógłby
odegrać podobną rolę do tej, jaką Niemcy i
Francja odegrały wobec Polski.
Ważnym sygnałem jest dialog Państw Trójkąta
Weimarskiego
z
Mołdawią
–
jednym
5
z najbardziej aktywnych i ambitnych krajów
Partnerstwa Wschodniego. Podczas spotkania
ministrów
spraw
zagranicznych
państw
Trójkąta z Ministrem Spraw Zagranicznych
Mołdawii
w
Chobielinie
w
maju
br.
zachęcaliśmy wspólnie naszych mołdawskich
przyjaciół
do
politycznego,
proeuropejskich
rozwiązania
kryzysu
kontynuowania
polityki
reform
oraz
szukania
rozwiązania problemu Naddniestrza.
Trójkąt łączy także wspólne stanowisko wobec
Białorusi, której władze nie są niestety skore
do współpracy z instytucjami europejskimi.
Pomimo wyraźnego regresu w przestrzeganiu
przez
Mińsk
człowieka,
zasad
chcemy
demokracji
i
praw
podtrzymywać
więzi
6
łączące Białorusinów z Europą – realizujemy
programy rozwojowe, udzielamy grantów,
fundujemy stypendia. Taka polityka wzmacnia
białoruskie społeczeństwo obywatelskie i
dlatego będziemy ją kontynuować. Prędzej
czy później mieszkańcy Białorusi będą cieszyć
się tymi samymi swobodami, którymi cieszą
się inni Europejczycy.
Jeśli chodzi o południowych sąsiadów Unii,
naszym
celem
jest
demokratyzacji,
państwowości
i
wspieranie
ich
w
budowie
nowoczesnej
rozwoju
gospodarczym.
Aktywna w tym zakresie jest nie tylko Francja,
tradycyjnie związana regionem Afryki Płn., ale
7
także Niemcy i Polska, która konkretnymi
działaniami wspiera państwa arabskie w
budowaniu demokracji. Polacy dzielą się z
państwami Afryki Północnej doświadczeniem
własnych reform ustrojowych. Zachęcamy
także południowych sąsiadów do zacieśnienia
współpracy
z
Unią,
przy
wykorzystaniu
indywidualnego i zróżnicowanego podejścia.
Taką właśnie możliwość zapewni polska
inicjatywa powołania Europejskiego Funduszu
na rzecz Demokracji.
W naszym wspólnym interesie jest, by obszar
wschodniego i południowego sąsiedztwa był
przestrzenią
wolności
i
demokracji,
stabilności i współpracy, by „weimarski
8
impuls” docierał daleko na Wschód i na
Południe.
Szanowni Państwo,
Obszarem
szczególnego
partnerów
zainteresowania
weimarskich
pozostaje
Wspólna
Polityka
niezmiennie
Bezpieczeństwa i Obrony. Jako partnerzy w
NATO i w Unii Europejskiej o silnym
potencjale wojskowym Polska, Francja i
Niemcy są szczególnie predestynowane do
tego,
aby
razem
bezpieczeństwa
pogłębiania
kształtować
oraz
struktury
określać
europejskiej
zasady
współpracy
obronnej..
9
To
między
innymi
nasza
inicjatywa
zdynamizowania rozwoju Wspólnej Polityki
Bezpieczeństwa i Obrony sprawiła, że Trójkąt
Weimarski
stał
rozpoznawalną
się
w
ostatnich
marką
w
latach
kontekście
bezpieczeństwa europejskiego i jest kojarzony
z poszukiwaniem nowatorskich rozwiązań
służących całej Unii. To dowód, że możemy
wspólnie
budować
bezpieczeństwo
całej
Europy, a nie stanowić jedynie „grupę
wzajemnego wsparcia” w realizacji interesów
Berlina, Paryża czy Warszawy.
Dzięki decyzjom podjętym w styczniu tego
roku nasza inicjatywa w sprawie WPBiO
przestała być inicjatywą trójstronną – została
zaakceptowana przez państwa Unii i podjęta
10
przez służby Wysokiej Przedstawiciel.
przekuć
nasze
projekty:
propozycje
tworzenie
Pora
w
konkretne
nowych
zdolności,
usprawnienie struktur kontroli i dowodzenia,
wzmocnienie
zarządzania
cywilnych
kryzysowego.
instrumentów
Choć
kryzys
gospodarczy ograniczył niektóre ambicje,
wciąż stać nas na to, by Unia Europejska stała
się
silnym
partnerem
Sojuszu
Północnoatlantyckiego.
Wspólne konsultacje, ćwiczenia, współpraca
przemysłowo-obronna,
włączanie
naszego
kraju do europejskich struktur, takich jak
Eurokorpus, poza tym szkolenia i wymiany
oficerów pomogły dostosować polskie siły
zbrojne do standardów euroatlantyckich. Dziś
11
moglibyśmy wykorzystać te doświadczenia,
aby
wesprzeć
Wschodzie,
naszych
zwłaszcza
partnerów
na
aspirującym
do
członkostwa w Unii, w zbliżaniu się do tych
standardów.
Współpraca wojskowa była i jest jednym z
filarów Trójkąta Weimarskiego, a wspólny
udział w misjach wojskowych, takich jak misja
w Afganistanie, Czadzie czy w Kongo pozostają
jej
praktycznym
współpraca
odzwierciedleniem.
wojskowa
była
To
zawsze
świadectwem tego, że Trójkąt Weimarski
działa i jest „aktywny”, że jest formułą o
znaczącym potencjale, o czym świadczą m.in.
tworzenie
wspólnej
weimarskiej
grupy
bojowej. Chcielibyśmy, aby stała się ona
12
swoistym
„prymusem”
i
dawała
Unii
Europejskiej nowe narzędzia na potrzeby
zarządzania kryzysowego w świecie.
Szanowni Państwo,
Spójne stanowisko Francji, Niemiec i Polski
ma
ogromne
znaczenie
dla
przyszłości
Europy: nasz wspólny głos może oznaczać
postęp w wielu dziedzinach współpracy dla
całej Unii.
Przez
ostatnie
dwadzieścia
lat
Trójkąt
Weimarski był siłą sprawczą pożytecznych i
znaczących inicjatyw, oraz forum wsparcia dla
integracji Polski ze strukturami europejskimi i
euroatlantyckimi. Dziś Europa potrzebuje
13
spójności, wizji i odwagi w podejmowaniu
wyzwań - Trójkąt Weimarski może stać się
ich źródłem i motorem dalszych działań Unii,
jeśli
tylko
docenimy
i
właściwe
wykorzystamy jego potencjał.
14