specyfikacja techniczna

Transkrypt

BIURO PROJEKTOWE
„ARCHIBUD” PAWEŁ KRÓL
PLAC WOLNOŚCI 3, PL-28400 PIŃCZÓW
TEL.600839035, EMAIL: [email protected]
PKO BP O/PIŃCZÓW: 06 1020 2645 0000 5902 0024 0648
REGON 260141176
NIP 662-147-43-12
SPECYFIKACJA TECHNICZNA
WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT
BUDOWLANYCH DLA
PRZEBUDOWY I ROZBUDOWY
BUDYNKU MIESZKALNEGO
JEDNORODZINNEGO
ADRES OBIEKTU:
KRZYŻANOWICE DOLNE, GM. PIŃCZÓW, DZ. Nr ewid. 288, 287
INWESTOR:
Gmina Pińczów
ul. 3 Maja 10, 28-400 Pińczów
PIŃCZÓW, PAŹDZIERNIK 2010
SPIS SPECYFIKACJI TECHNICZNYCH
DLA
PRZEBUDOWY I ROZBUDOWY BUDYNKU MIESZKALNEGO
JEDNORODZINNEGO
ST.00
WYMAGANIA OGÓLNE DLA
WSZYSTKICH RODZAJÓW ROBÓT
ST.01
strona
1 - 17
18 - 21
ROBOTY ROZBIÓRKOWE
ST.02
22 - 27
UZUPEŁNIENIE ŚCIAN I ŚCIANKI
DZIAŁOWE
ST.03
ST.04
ST.05
ST.06
ST.07
ST.08
ST.09
ST.10
TYNKI I OKŁADZINY
STOLARKA
PODŁOŻA I POSADZKI
ROBOTY BETONOWE I
ŻELBETOWE I ROBOTY
MALARSKIE
INSTALACJE WODOCIĄGOWA I
KANALIZACYJNA
INSTALACJA C. O.
INSTALACJA ELEKTRYCZNA
PRZYDOMOWA OCZYSZCZALNIA
ŚCIEKÓW
28 - 37
45 - 49
38 - 41
42 – 44
50 - 66
67 - 71
72 - 74
75 - 80
81 – 95
1
Specyfikacja Techniczna Wykonania i odbioru Robót Budowlanych
ST.00. Wymagania ogólne dla wszystkich rodzajów robót
ST - 00.00.00
WYMAGANIA OGÓLNE
2
SPIS TREŚCI
1. Wstęp
2. Materiały
3. Sprzęt
4. Transport
5. Wykonanie robót
6. Kontrola jakości robót
7. Obmiar robót
8. Odbiór robót
9. Podstawa płatności
10. Dokumenty odniesienia
11. Uwagi dotyczące stosowania norm przywołanych w Specyfikacji
12. Wykaz piśmiennictwa
Najważniejsze oznaczenia i skróty:
ST - Specyfikacja Techniczna
SST - Szczegółowa Specyfikacja Techniczna
ITB - Instytut Techniki Budowlanej
PZJ - program zapewnienia jakości
bhp - bezpieczeństwo i higiena pracy
3
1. WST ĘP
1.1. Przedmiot ST
Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej (ST) są wymagania ogólne dotyczące wykonania i
odbioru robót w obiektach budowlanych.
1.2. Zakres stosowania ST
Niniejsza specyfikacja techniczna (ST) stanowi podstawę opracowania szczegółowej specyfikacji
technicznej (SST dla konkretnej roboty budowlanej) stosowanej jako dokument przetargowy i
kontraktowy przy zlecaniu zgodnie z ustawą o zamówieniach publicznych i realizacji oraz rozliczaniu
robót w obiektach budowlanych.
Zaleca się również wykorzystanie niniejszej ST przy zlecaniu robót budowlanych realizowanych ze
środków pozabudżetowych (nie objętych ustawą o zamówieniach publicznych).
1.3. Zakres robót objętych ST
Ustalenia zawarte w niniejszej specyfikacji obejmują wymagania ogólne, wspólne dla robót objętych
specyfikacjami technicznymi (ST)dla robót Wspólnego Słownika Zamówień (CPV)
Wymagania ogólne
ROBOTY ROZBIÓRKOWE
DZIAŁOWE
TYNKI I OKŁADZINY
STOLARKA
PŁYTA ŻELBETOWA I ROBOTY
MALARSKIE
INSTALACJA WODOCIĄGOWA I
KANALIZACYJNA
INSTALACJA C. O.
PRZYDOMOWA OCZYSZCZALNIA
ŚCIEKÓW
1.4. Określenia podstawowe
Ilekroć w ST jest mowa o:
1.4.1. obiekcie budowlanym — należy przez to rozumieć:
a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,
b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami,
c) obiekt małej architektury;
1.4.2. budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z
gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i
dach.
4
1.4.3. budynku mieszkalnym jednorodzinnym - należy przez to rozumieć budynek wolno stojący albo
budynek o zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb
mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się
wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu
użytkowego o powierzchni całkowitej nie przekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku.
1.4.4. budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem
małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, estakady, tunele, sieci techniczne,
wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia
reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki,
wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków,
składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne
przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także
części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych i innych urządzeń) oraz
fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części
przedmiotów składających się na całość Użytkową.
1.4.5. obiekcie małej architektury -- należy przez to rozumieć niewielkie obiekty, a w
szczególności:
a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury,
b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej,
c) Użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice,
huśtawki, drabinki, śmietniki.
1.4.6. tymczasowym obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć obiekt budowlany przeznaczony
do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany
do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany nie połączony trwale z
gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia
namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty
kontenerowe.
1.4.7. budowie - należy przez to rozumieć wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a
także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.
1.4.8. robotach budowlanych - należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na
przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.
1.4.9. remoncie - należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót
budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej
konserwacji.
1.4.10.urządzeniach budowlanych - należy przez to rozumieć urządzenia techniczne związane z
obiektem budowlanym zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego
przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub
gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.
1.4.11.terenie budowy - należy przez to rozumieć przestrzeń, w której prowadzone są
roboty budowlane wraz z przestrzenią zajmowaną przez urządzenia zaplecza budowy.
1.4.12.prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - należy przez to
rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu,
ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego
uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.
1.4.13.pozwoleniu na budowę - należy przez to rozumieć decyzję administracyjną zezwalającą na
rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych
innych niż budowa obiektu budowlanego.
1.4.14. dokumentacji budowy - należy przez to rozumieć pozwolenie na budowę wraz
z załączonym projektem budowlanym, dziennik budowy, protokoły odbiorów częściowych i
końcowych, w miarę potrzeby, rysunki i opisy służące realizacji obiektu, operaty geodezyjne i
książkę obmiarów, a w przypadku realizacji obiektów metodą montażu - także dziennik montażu.
1.4.15.dokumentacji powykonawczej - należy przez to rozumieć dokumentację budowy z
naniesionymi zmianami dokonanymi w toku wykonywania robót oraz geodezyjnymi pomiarami
powykonawczymi.
1.4.16. terenie zamkniętym - należy przez to rozumieć teren zamknięty, o którym mowa
w przepisach prawa geodezyjnego i kartograficznego:
a) obronności lub bezpieczeństwa państwa, będący w dyspozycji jednostek organizacyjnych
podległych Ministrowi Obrony Narodowej, Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji
oraz Ministrowi Spraw Zagranicznych,
5
b) bezpośredniego wydobywania kopaliny ze złoża, będący w dyspozycji zakładu
górniczego.
1.4.17.aprobacie technicznej - należy przez to rozumieć pozytywną ocenę techniczną
wyrobu, stwierdzającą jego przydatność do stosowania w budownictwie.
1.4.18.właściwym organie - należy przez to rozumieć organ nadzoru architektonicznobudowlanego lub organ specjalistycznego nadzoru budowlanego, stosownie do ich
właściwości określonych w rozdziale 8.
1.4.19.wyrobie budowlanym - należy przez to rozumieć wyrób w rozumieniu przepisów o ocenie
zgodności, wytworzony w celu wbudowania, wmontowania, zainstalowania lub zastosowania w
sposób trwały w obiekcie budowlanym, wprowadzany do obrotu jako wyrób pojedynczy lub jako
zestaw wyborów do stosowania we wzajemnym połączeniu stanowiącym integralną całość
użytkową.
1.4.20.organie samorządu zawodowego — należy przez to rozumieć organy określone w ustawie z
dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz
urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, póz. 42 z późn. zm.).
1.4.21.obszarze oddziaływania obiektu - należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu
budowlanym na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem
ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.
1.4.22.opłacie - należy przez to rozumieć kwotę należności wnoszoną przez zobowiązanego za
określone ustawą obowiązkowe kontrole dokonywane przez właściwy organ.
1.4.23.drodze tymczasowej (montażowej) - należy przez to rozumieć drogę specjalnie przygotowaną,
przeznaczoną do ruchu pojazdów obsługujących roboty budowlane na czas ich wykonywania,
przewidzianą do usunięcia po ich zakończeniu.
1.4.24.dzienniku budowy - należy przez to rozumieć dziennik wydany przez właściwy organ zgodnie
z obowiązującymi przepisami, stanowiący urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych
oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w czasie wykonywania robót.
1.4.25. kierowniku budowy - osoba wyznaczona przez Wykonawcę robót, upoważniona do
kierowania robotami i do występowania w jego imieniu w sprawach realizacji kontraktu,
ponosząca ustawową odpowiedzialność za prowadzoną budowę.
1.4.26. rejestrze obmiarów - należy przez to rozumieć - akceptowaną przez Inspektora nadzoru
książkę z ponumerowanymi stronami, służącą do wpisywania przez Wykonawcę obmiaru
dokonanych robót w formie wyliczeń, szkiców i ewentualnie dodatkowych załączników.
Wpisy w rejestrze obmiarów podlegają potwierdzeniu przez Inspektora nadzoru budowlanego.
1.4.27.laboratorium — należy przez to rozumieć laboratorium jednostki naukowej, zamawiającego,
wykonawcy lub inne laboratorium badawcze zaakceptowane przez Zamawiającego, niezbędne
do przeprowadzania niezbędnych badań i prób związanych z oceną jakości stosowanych wyrobów
budowlanych oraz rodzajów prowadzonych robót.
1.4.28.materiałach - należy przez to rozumieć wszelkie materiały naturalne i wytwarzane jak również
różne tworzywa i wyroby niezbędne do wykonania robót, zgodnie dokumentacją projektową
i specyfikacjami technicznymi zaakceptowane przez inspektora nadzoru.
1.4.29.odpowiedniej zgodności - należy przez to rozumieć zgodność wykonanych robót
dopuszczalnymi tolerancjami, a jeśli granice tolerancji nie zostały określone z przeciętnymi tolerancjami przyjmowanymi zwyczajowo dla danego rodzaju robót
budowlanych.
1.4.30.poleceniu Inspektora nadzoru - należy przez to rozumieć wszelkie polecenia przekazane
Wykonawcy przez Inspektora nadzoru w formie pisemnej dotyczące sposobu realizacji robót lub
innych spraw związanych z prowadzeniem budowy.
1.4.31.projektancie - należy przez to rozumieć uprawnioną osobę prawną lub fizyczną będącą
autorem dokumentacji projektowej.
1.4.32.rekultywacji - należy przez to rozumieć roboty mające na celu uporządkowanie i
przywrócenie pierwotnych funkcji terenu naruszonego w czasie realizacji budowy
lub robót budowlanych.
1.4.33.przedmiarze robót - należy przez to rozumieć zestawienie przewidzianych do
wykonania robót według technologicznej kolejności ich wykonania wraz z obliczeniem i
podaniem ilości robót w ustalonych jednostkach przedmiarowych.
1.4.34.części obiektu lub etapie wykonania - należy przez to rozumieć część obiektu
budowlanego zdolną do spełniania przewidywanych funkcji techniczno-użytkowych
i możliwą do odebrania i przekazania do eksploatacji.
1.4.35.ustaleniach technicznych - należy przez to rozumieć ustalenia podane w normach,
6
aprobatach technicznych i szczegółowych specyfikacjach technicznych.
1.5. Ogólne wymagania dotyczące robót
Wykonawca robót jest odpowiedzialny za jakość ich wykonania oraz za ich zgodność z
dokumentacją projektową, SST i poleceniami Inspektora nadzoru.
1.5.1. Przekazanie terenu budowy
Zamawiający, w terminie określonym w dokumentach umowy przekaże Wykonawcy teren
budowy wraz ze wszystkimi wymaganymi uzgodnieniami prawnymi i administracyjnymi poda
lokalizację i współrzędne punktów głównych obiektu oraz reperów, przekaże dziennik budowy oraz jeden
egzemplarze dokumentacji projektowej i jeden kompletyST.
Na Wykonawcy spoczywa odpowiedzialność za ochronę przekazanych mu punktów pomiarowych
do chwili odbioru końcowego robót. Uszkodzone lub zniszczone punkty pomiarowe Wykonawca
odtworzy i utrwali na własny koszt.
1.5.2. Dokumentacja projektowa
Przekazana dokumentacja projektowa ma zawierać opis, część graficzną, obliczenia i dokumenty, zgodne
z wykazem podanym w szczegółowych warunkach umowy, uwzględniającym podział na dokumentację
projektową:
- dostarczoną przez Zamawiającego,
- sporządzoną przez Wykonawcę.
1.5.3. Zgodność robót z dokumentacją projektową i SST
Dokumentacja projektowa, SST oraz dodatkowe dokumenty przekazane Wykonawcy przez
Inspektora nadzoru stanowią załączniki do umowy, a wymagania wyszczególnione w choćby jednym z
nich są obowiązujące dla Wykonawcy tak, jakby zawarte były w całej dokumentacji.
W przypadku rozbieżności w ustaleniach poszczególnych dokumentów obowiązuje kolejność ich
ważności wymieniona w „Ogólnych warunkach umowy".
Wykonawca nie może wykorzystywać błędów lub opuszczeń w dokumentach kontraktowych, a o ich
wykryciu winien natychmiast powiadomić Inspektora nadzoru, który dokona odpowiednich zmian i
poprawek.
W przypadku stwierdzenia ewentualnych rozbieżności podane na rysunku wielkości liczbowe
wymiarów są ważniejsze od odczytu ze skali rysunków.
Wszystkie wykonane roboty i dostarczone materiały mają być zgodne z dokumentacją projektową i
SST.
Wielkości określone w dokumentacji projektowej i w SST będą uważane za wartości docelowe, od
których dopuszczalne są odchylenia w ramach określonego przedziału tolerancji. Cechy materiałów i
elementów budowli muszą być jednorodne i wykazywać zgodność z określonymi wymaganiami, a
rozrzuty tych cech nie mogą przekraczać dopuszczalnego przedziału tolerancji.
W przypadku, gdy dostarczane materiały lub wykonane roboty nie będą zgodne z dokumentacją
projektową lub SST i mają wpływ na niezadowalającą jakość elementu budowli, to takie materiały
zostaną zastąpione innymi, a elementy budowli rozebrane i wykonane ponownie na koszt wykonawcy.
1.5.4. Zabezpieczenie terenu budowy
Wykonawca jest zobowiązany do zabezpieczenia terenu budowy w okresie trwania realizacji kontraktu
aż do zakończenia i odbioru ostatecznego robót.
Wykonawca dostarczy, zainstaluje i będzie utrzymywać tymczasowe urządzenia zabezpieczające, w
tym: ogrodzenia, poręcze, oświetlenie, sygnały i znaki ostrzegawcze, dozorców, wszelkie inne środki
niezbędne do ochrony robót, wygody społeczności i innych.
Koszt zabezpieczenia terenu budowy nie podlega odrębnej zapłacie i przyjmuje się, że jest włączony
w cenę umowną.
1.5.5. Ochrona środowiska w czasie wykonywania robót
Wykonawca ma obowiązek znać i stosować w czasie prowadzenia robót wszelkie przepisy dotyczące
ochrony środowiska naturalnego.
W okresie trwania budowy i wykonywania robót wykończeniowych Wykonawca będzie:
a) utrzymywać teren budowy i wykopy w stanie bez wody stojącej,
b) podejmować wszelkie konieczne kroki mające na celu stosowanie się do przepisów
i norm dotyczących ochrony środowiska na terenie i wokół terenu budowy oraz będzie unikać
uszkodzeń lub uciążliwości dla osób lub własności społecznej, a wynikających ze skażenia, hałasu
lub innych przyczyn powstałych w następstwie jego sposobu
działania.
Stosując się do tych wymagań, Wykonawca będzie miał szczególny wzgląd na:
1) lokalizację baz, warsztatów, magazynów, składowisk, ukopów i dróg dojazdowych,
2) środki ostrożności i zabezpieczenia przed:
a) zanieczyszczeniem zbiorników i cieków wodnych pyłami lub substancjami toksycznymi,
b) zanieczyszczeniem powietrza pyłami i gazami,
c) możliwością powstania pożaru.
7
1.5.6. Ochrona przeciwpożarowa
Wykonawca będzie przestrzegać przepisy ochrony przeciwpożarowej.
Wykonawca będzie utrzymywać sprawny sprzęt przeciwpożarowy, wymagany odpowiednimi
przepisami, na terenie baz produkcyjnych, w pomieszczeniach biurowych, mieszkalnych i magazynowych
oraz w maszynach i pojazdach.
Materiały łatwopalne będą składowane w sposób zgodny z odpowiednimi przepisami i
zabezpieczone przed dostępem osób trzecich.
Wykonawca będzie odpowiedzialny za wszelkie straty spowodowane pożarem wywołanym jako
rezultat realizacji robót albo przez personel wykonawcy.
1.5.7. Ochrona własności publicznej i prywatnej
Wykonawca odpowiada za ochronę instalacji i urządzeń zlokalizowanych na powierzchni terenu i pod
jego poziomem, takie jak rurociągi, kable itp. Wykonawca zapewni właściwe oznaczenie i
zabezpieczenie przed uszkodzeniem tych instalacji i urządzeń w czasie trwania budowy.
O fakcie przypadkowego uszkodzenia tych instalacji Wykonawca bezzwłocznie powiadomi
Inspektora nadzoru i zainteresowanych użytkowników oraz będzie z nimi współpracował, dostarczając
wszelkiej pomocy potrzebnej przy dokonywaniu napraw. Wykonawca będzie odpowiadać za wszelkie
spowodowane przez jego działania uszkodzenia instalacji na powierzchni ziemi i urządzeń podziemnych
wykazanych w dokumentach dostarczonych mu przez Zamawiającego.
1.5.8. Ograniczenie obciążeń osi pojazdów
Wykonawca stosować się będzie do ustawowych ograniczeń obciążenia na oś przy transporcie gruntu,
materiałów i wyposażenia na i z terenu robót. Uzyska on wszelkie niezbędne zezwolenia od władz co
do przewozu nietypowych wagowo ładunków i w sposób ciągły będzie o każdym takim przewozie
powiadamiał Inspektora nadzoru. Pojazdy i ładunki powodujące nadmierne obciążenie osiowe nie będą
dopuszczone na świeżo ukończony fragment budowy w obrębie terenu budowy i wykonawca będzie
odpowiadał za naprawę wszelkich robót w ten sposób uszkodzonych, zgodnie z poleceniami Inspektora
nadzoru.
1.5.9. Bezpieczeństwo i higiena pracy
Podczas realizacji robót wykonawca będzie przestrzegać przepisów dotyczących bezpieczeństwa i
higieny pracy.
W szczególności wykonawca ma obowiązek zadbać, aby personel nie wykonywał pracy w warunkach
niebezpiecznych, szkodliwych dla zdrowia oraz nie spełniających odpowiednich wymagań sanitarnych.
Wykonawca zapewni i będzie utrzymywał wszelkie urządzenia zabezpieczające, socjalne oraz sprzęt i
odpowiednią odzież dla ochrony życia i zdrowia osób zatrudnionych na budowie.
Uznaje się, że wszelkie koszty związane z wypełnieniem wymagań określonych powyżej nie podlegają
odrębnej zapłacie i są uwzględnione w cenie umownej.
1.5.10. Ochrona i utrzymanie robót
Wykonawca będzie odpowiedzialny za ochronę robót i za wszelkie materiały i urządzenia używane do
robót od daty rozpoczęcia do daty odbioru ostatecznego.
1.5.11. Stosowanie się do prawa i innych przepisów
Wykonawca zobowiązany jest znać wszelkie przepisy wydane przez organy administracji państwowej i
samorządowej, które są w jakikolwiek sposób związane z robotami i będzie w pełni odpowiedzialny za
przestrzeganie tych praw, przepisów i wytycznych podczas prowadzenia robót. Np. rozporządzenie
Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas
wykonywania robót budowlanych (Dz. U. z dn. 19.03.2003 r. Nr 47, póz. 401).
Wykonawca będzie przestrzegać praw patentowych i będzie w pełni odpowiedzialny za wypełnienie
wszelkich wymagań prawnych odnośnie wykorzystania opatentowanych urządzeń lub metod i w sposób
ciągły będzie informować Inspektora nadzoru o swoich działaniach, przedstawiając kopie zezwoleń i
inne odnośne dokumenty.
8
2. MATERIAŁY
2.1. Źródła uzyskania materiałów do elementów konstrukcyjnych
Wykonawca przedstawi Inspektorowi nadzoru szczegółowe informacje dotyczące, zamawiania lub
wydobywania materiałów i odpowiednie aprobaty techniczne lub świadectwa badań laboratoryjnych
oraz próbki do zatwierdzenia przez Inspektora nadzoru.
Wykonawca zobowiązany jest do prowadzenia ciągłych badań określonych w ST w celu
udokumentowania, że materiały uzyskane z dopuszczalnego źródła spełniają wymagania ST w czasie
postępu robót.
Pozostałe materiały budowlane powinny spełniać wymagania jakościowe określone Polskimi
Normami, aprobatami technicznymi, o których mowa w Szczegółowych Specyfikacjach Technicznych
(SST).
2.2. Pozyskiwanie masowych materiałów pochodzenia miejscowego
Wykonawca odpowiada za uzyskanie pozwoleń od właścicieli i odnośnych władz na pozyskanie
materiałów z jakichkolwiek złóż miejscowych, włączając w to źródła wskazane przez Zamawiającego i
jest zobowiązany dostarczyć Inspektorowi nadzoru wymagane dokumenty przed rozpoczęciem
eksploatacji złoża.
Wykonawca przedstawi dokumentację zawierającą raporty z badań terenowych i laboratoryjnych
oraz proponowaną przez siebie metodę wydobycia i selekcji do zatwierdzenia Inspektorowi nadzoru.
Wykonawca ponosi odpowiedzialność za spełnienie wymagań ilościowych i jakościowych
materiałów z jakiegokolwiek złoża.
Wykonawca poniesie wszystkie koszty, a w tym: opłaty, wynagrodzenia i jakiekolwiek inne koszty
związane z dostarczeniem materiałów do robót, chyba że postanowienia ogólne lub szczegółowe
warunków umowy stanowią inaczej.
Humus i nadkład czasowo zdjęte z terenu wykopów, ukopów i miejsc pozyskania piasku i żwiru
będą formowane w hałdy i wykorzystywane przy zasypce i rekultywacji terenu po ukończeniu robót.
Wszystkie odpowiednie materiały pozyskane z wykopów na terenie budowy lub z innych
miejsc wskazanych w dokumentach umowy będą wykorzystane do robót lub odwiezione na odkład
odpowiednio do wymagań umowy lub wskazań Inspektora nadzoru.
Eksploatacja źródeł materiałów będzie zgodna z wszelkimi regulacjami prawnymi obowiązującymi na
danym obszarze.
2.3. Materiały nie odpowiadające wymaganiom jakościowym
Materiały nie odpowiadające wymaganiom jakościowym zostaną przez Wykonawcę wywiezione z terenu
budowy, bądź złożone w miejscu wskazanym przez Inspektora nadzoru.
Każdy rodzaj robót, w którym znajdują się nie zbadane i nie zaakceptowane materiały, Wykonawca
wykonuje na własne ryzyko, licząc się z jego nie przyjęciem i niezapłaceniem.
2.4. Przechowywanie i składowanie materiałów
Wykonawca zapewni, aby tymczasowo składowane materiały, do czasu gdy będą one potrzebne do
robót, były zabezpieczone przed zanieczyszczeniem, zachowały swoją jakość i właściwość do robót i
były dostępne do kontroli przez Inspektora nadzoru.
Miejsca czasowego składowania materiałów będą zlokalizowane w obrębie terenu budowy w
miejscach uzgodnionych z Inspektorem nadzoru.
2.5. Wariantowe stosowanie materiałów
Jeśli dokumentacja projektowa lub SST przewidują możliwość zastosowania różnych rodzajów
materiałów do wykonywania poszczególnych elementów robót Wykonawca powiadomi Inspektora
nadzoru o zamiarze zastosowania konkretnego rodzaju materiału. Wybrany i zaakceptowany rodzaj
materiału nie może być później zamieniany bez zgody Inspektora nadzoru.
9
3. SPRZĘT
Wykonawca jest zobowiązany do używania jedynie takiego sprzętu, który nie spowoduje
niekorzystnego wpływu na jakość wykonywanych robót. Sprzęt używany do robót powinien być
zgodny z ofertą Wykonawcy i powinien odpowiadać pod względem typów i ilości wskazaniom zawartym
w SST, programie zapewnienia jakości lub projekcie organizacji robót, zaakceptowanym przez
Inspektora nadzoru.
Liczba i wydajność sprzętu będzie gwarantować przeprowadzenie robót, zgodnie z zasadami
określonymi w dokumentacji projektowej, ST i wskazaniach Inspektora nadzoru w terminie
przewidzianym umową.
Sprzęt będący własnością Wykonawcy lub wynajęty do wykonania robót ma być utrzymywany w
dobrym stanie i gotowości do pracy. Będzie spełniał normy ochrony środowiska i przepisy dotyczące
jego użytkowania.
Wykonawca dostarczy Inspektorowi nadzoru kopie dokumentów potwierdzających dopuszczenie
sprzętu do użytkowania, tam gdzie jest to wymagane przepisami.
Jeżeli dokumentacja projektowa lub ST przewidują możliwość wariantowego użycia sprzętu przy
wykonywanych robotach, wykonawca powiadomi Inspektora nadzoru o swoim zamiarze wyboru i
uzyska jego akceptację przed użyciem sprzętu. Wybrany sprzęt, po akceptacji Inspektora nadzoru, nie
może być później zmieniany bez jego zgody.
4. TRANSPORT
4.1. Ogólne wymagania dotyczące transportu
Wykonawca jest zobowiązany do stosowania jedynie takich środków transportu, które nie wpłyną
niekorzystnie na jakość wykonywanych robót i właściwości przewożonych materiałów.
Liczba środków transportu będzie zapewniać prowadzenie robót zgodnie z zasadami określonymi w
dokumentacji projektowej, ST i wskazaniach Inspektora nadzoru w terminie przewidzianym w
umowie.
4.2. Wymagania dotyczące przewozu po drogach publicznych
Przy ruchu na drogach publicznych pojazdy będą spełniać wymagania dotyczące przepisów ruchu
drogowego w odniesieniu do dopuszczalnych obciążeń na osie i innych parametrów technicznych.
Środki transportu nie odpowiadające warunkom dopuszczalnych obciążeń na osie mogą być
dopuszczone przez właściwy zarząd drogi pod warunkiem przywrócenia stanu pierwotnego
użytkowanych odcinków dróg na koszt Wykonawcy.
Wykonawca będzie usuwać na bieżąco, na własny koszt, wszelkie zanieczyszczenia
spowodowane jego pojazdami na drogach publicznych oraz dojazdach do terenu budowy.
5. WYKONANIE ROBOT
Wykonawca jest odpowiedzialny za prowadzenie robót zgodnie z umową oraz za jakość
zastosowanych materiałów i wykonywanych robót, za ich zgodność z dokumentacją projektową,
wymaganiami SST, PZJ, projektu organizacji robót oraz poleceniami Inspektora nadzoru.
Wykonawca ponosi odpowiedzialność za pełną obsługę geodezyjną przy wykonywaniu wszystkich
elementów robót określonych w dokumentacji projektowej lub przekazanych na piśmie przez
Inspektora nadzoru.
Następstwa jakiegokolwiek błędu spowodowanego przez Wykonawcę w wytyczeniu i
wykonywaniu robót zostaną, jeśli wymagać tego będzie Inspektor nadzoru, poprawione przez
Wykonawcę na własny koszt.
Decyzje Inspektora nadzoru dotyczące akceptacji lub odrzucenia materiałów i elementów robót będą
oparte na wymaganiach sformułowanych w dokumentach umowy, dokumentacji projektowej i w SST, a
także w normach i wytycznych.
Polecenia Inspektora nadzoru dotyczące realizacji robót będą wykonywane przez Wykonawcę nie
później niż w czasie przez niego wyznaczonym, pod groźbą wstrzymania robót. Skutki finansowe z
tytułu wstrzymania robót w takiej sytuacji ponosi Wykonawca.
10
6. KONTROLA JAKOŚCI ROBÓT
6.1. Program zapewnienia jakości
Do obowiązków Wykonawcy należy opracowanie i przedstawienie do zaakceptowania przez
Inspektora nadzoru programu zapewnienia jakości (PZJ), w którym przedstawi on zamierzony sposób
wykonania robót, możliwości techniczne, kadrowe i organizacyjne gwarantujące wykonanie robót
zgodnie z dokumentacją projektową, SST.
Program zapewnienia jakości winien zawierać:
- organizację wykonania robót, w tym termin i sposób prowadzenia robót,
- organizację ruchu na budowie wraz z oznakowaniem robót,
- plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia,
- wykaz zespołów roboczych, ich kwalifikacje i przygotowanie praktyczne,
- wykaz osób odpowiedzialnych za jakość i terminowość wykonania poszczególnych elementów
robót,
- system (sposób i procedurę) proponowanej kontroli i sterowania jakością wykonywanych robót,
- wyposażenie w sprzęt i urządzenia do pomiarów i kontroli (opis laboratorium własnego lub
laboratorium, któremu Wykonawca zamierza zlecić prowadzenie badań),
- sposób oraz formę gromadzenia wyników badań laboratoryjnych, zapis pomiarów, a także
wyciąganych wniosków i zastosowanych korekt w procesie technologicznym, proponowany sposób i
formę przekazywania tych informacji Inspektorowi nadzoru,
- wykaz maszyn i urządzeń stosowanych na budowie z ich parametrami technicznymi oraz
wyposażeniem w mechanizmy do sterowania i urządzenia pomiarowo-kontrolne,
- rodzaje i ilość środków transportu oraz urządzeń do magazynowania i załadunku materiałów, spoiw,
lepiszczy, kruszyw itp.,
- sposób i procedurę pomiarów i badań (rodzaj i częstotliwość, pobieranie próbek, legalizacja i
sprawdzanie urządzeń itp.) prowadzonych podczas dostaw materiałów, wytwarzania mieszanek i
wykonywania poszczególnych elementów robót.
6.2. Zasady kontroli jakości robót
Wykonawca jest odpowiedzialny za pełną kontrolę jakości robót i stosowanych materiałów.
Wykonawca zapewni odpowiedni system kontroli, włączając w to personel, laboratorium, sprzęt,
zaopatrzenie i wszystkie urządzenia niezbędne do pobierania próbek i badań materiałów oraz robót.
Wykonawca będzie przeprowadzać pomiary i badania materiałów oraz robót z częstotliwością
zapewniającą stwierdzenie, że roboty wykonano zgodnie z wymaganiami zawartymi w dokumentacji
projektowej i SST.
Minimalne wymagania co do zakresu badań i ich częstotliwości są określone w SST. W przypadku,
gdy nie zostały one tam określone, Inspektor nadzoru ustali jaki zakres kontroli jest konieczny, aby
zapewnić wykonanie robót zgodnie z umową.
Inspektor nadzoru będzie mieć nieograniczony dostęp do pomieszczeń laboratoryjnych Wykonawcy
w celu ich inspekcji.
Inspektor nadzoru będzie przekazywać Wykonawcy pisemne informacje o jakichkolwiek
niedociągnięciach dotyczących urządzeń laboratoryjnych, sprzętu, zaopatrzenia laboratorium, pracy
personelu lub metod badawczych. Jeżeli niedociągnięcia te będą tak poważne, że mogą wpłynąć
ujemnie na wyniki badań, Inspektor nadzoru natychmiast wstrzyma użycie do robót badanych
materiałów i dopuści je do użytku dopiero wtedy, gdy niedociągnięcia w pracy laboratorium Wykonawcy
zostaną usunięte i stwierdzona zostanie odpowiednia jakość tych materiałów.
Wszystkie koszty związane z organizowaniem i prowadzeniem badań materiałów i robót
ponosi Wykonawca.
11
6.3. Pobieranie próbek
Próbki będą pobierane losowo. Zaleca się stosowanie statystycznych metod pobierania próbek,
opartych na zasadzie, że wszystkie jednostkowe elementy produkcji mogą być z jednakowym
prawdopodobieństwem wytypowane do badań.
Inspektor nadzoru będzie mieć zapewnioną możliwość udziału w pobieraniu próbek. Na zlecenie
Inspektora nadzoru Wykonawca będzie przeprowadzać dodatkowe badania tych materiałów, które
budzą wątpliwości co do jakości, o ile kwestionowane materiały nie zostaną przez Wykonawcę usunięte
lub ulepszone z własnej woli. Koszty tych dodatkowych badań pokrywa Wykonawca tylko w przypadku
stwierdzenia usterek; w przeciwnym przypadku koszty te pokrywa Zamawiający.
Pojemniki do pobierania próbek będą dostarczone przez Wykonawcę i zatwierdzone przez
Inspektora nadzoru. Próbki dostarczone przez Wykonawcę do badań będą odpowiednio opisane i
oznakowane, w sposób zaakceptowany przez Inspektora nadzoru.
6.4. Badania i pomiary
Wszystkie badania i pomiary będą przeprowadzone zgodnie z wymaganiami norm. W przypadku,
gdy normy nie obejmują jakiegokolwiek badania wymaganego w SST, stosować można wytyczne
krajowe, albo inne procedury, zaakceptowane przez Inspektora nadzoru.
Przed przystąpieniem do pomiarów lub badań, Wykonawca powiadomi Inspektora nadzoru o
rodzaju, miejscu i terminie pomiaru lub badania. Po wykonaniu pomiaru lub badania, Wykonawca
przedstawi na piśmie ich wyniki do akceptacji Inspektora nadzoru.
6.5. Raporty z badań
Wykonawca będzie przekazywać Inspektorowi nadzoru kopie raportów z wynikami badań jak
najszybciej, nie później jednak niż w terminie określonym w programie zapewnienia jakości.
Wyniki badań (kopie) będą przekazywane Inspektorowi nadzoru na formularzach według
dostarczonego przez niego wzoru lub innych, przez niego zaaprobowanych.
6.6. Badania prowadzone przez Inspektora nadzoru
Dla celów kontroli jakości i zatwierdzenia, Inspektor nadzoru uprawniony jest do dokonywania kontroli,
pobierania próbek i badania materiałów u źródła ich wytwarzania. Do umożliwienia jemu kontroli
zapewniona będzie wszelka potrzebna do tego pomoc ze strony Wykonawcy i producenta materiałów.
Inspektor nadzoru, po uprzedniej weryfikacji systemu kontroli robót prowadzonego przez
Wykonawca będzie oceniać zgodność materiałów i robót z wymaganiami SST na podstawie wyników
badań dostarczonych przez Wykonawcę.
Inspektor nadzoru może pobierać próbki materiałów i prowadzić badania niezależnie od
Wykonawcy, na swój koszt. Jeżeli wyniki tych badań wykażą, że raporty Wykonawcy są niewiarygodne,
to Inspektor nadzoru poleci Wykonawcy lub zleci niezależnemu laboratorium przeprowadzenie
powtórnych lub dodatkowych badań, albo oprze się wyłącznie na własnych badaniach przy ocenie
zgodności materiałów i robót z dokumentacją projektową i SST. W takim przypadku, całkowite koszty
powtórnych lub dodatkowych badań i pobierania próbek poniesione zostaną przez Wykonawcę.
6.7. Certyfikaty i deklaracje
Inspektor nadzoru może dopuścić do użycia tylko te wyroby i materiały, które:
1. posiadają certyfikat na znak bezpieczeństwa wykazujący, że zapewniono zgodność
z kryteriami technicznymi określonymi na podstawie Polskich Norm, aprobat technicznych oraz właściwych przepisów i informacji o ich istnieniu zgodnie z rozporządzeniem
MSWiA z 1998 r. (Dz. U. 99/98),
2. posiadają deklarację zgodności lub certyfikat zgodności z:
• Polską Normą lub
• aprobatą techniczną, w przypadku wyrobów, dla których nie ustanowiono Polskiej
Normy, jeżeli nie są objęte certyfikacją określoną w pkt. 1 i które spełniają wymogi
SST.
3. znajdują się w wykazie wyrobów, o którym mowa w rozporządzeniu MSWiA z 1998 r.
(Dz. U. 98/99).
W przypadku materiałów, dla których ww. dokumenty są wymagane przez SST, każda ich partia
dostarczona do robót będzie posiadać te dokumenty, określające w sposób jednoznaczny jej cechy.
Jakiekolwiek materiały, które nie spełniają tych wymagań będą odrzucone.
12
6.8. Dokumenty budowy
[1] Dziennik budowy
Dziennik budowy jest wymaganym dokumentem urzędowym obowiązującym Zamawiającego i
Wykonawcę w okresie od przekazania wykonawcy terenu budowy do końca okresu gwarancyjnego.
Prowadzenie dziennika budowy zgodnie z § 45 ustawy Prawo budowlane spoczywa na kierowniku
budowy.
Zapisy w dzienniku budowy będą dokonywane na bieżąco i będą dotyczyć przebiegu robót, stanu
bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz technicznej strony budowy.
Zapisy będą czytelne, dokonane trwałą techniką, w porządku chronologicznym, bezpośrednio jeden
pod drugim, bez przerw.
Załączone do dziennika budowy protokoły i inne dokumenty będą oznaczone kolejnym numerem
załącznika i opatrzone datą i podpisem Wykonawcy i Inspektora nadzoru.
Do dziennika budowy należy wpisywać w szczególności:
• datę przekazania Wykonawcy terenu budowy,
• datę przekazania przez Zamawiającego dokumentacji projektowej,
• uzgodnienie przez Inspektora nadzoru programu zapewnienia jakości i harmonogramów robót,
• terminy rozpoczęcia i zakończenia poszczególnych elementów robót,
• przebieg robót, trudności i przeszkody w ich prowadzeniu, okresy i przyczyny przerw
w robotach,
• uwagi i polecenia Inspektora nadzoru,
• daty zarządzenia wstrzymania robót, z podaniem powodu,
• zgłoszenia i daty odbiorów robót zanikających i ulegających zakryciu, częściowych
i ostatecznych odbiorów robót,
• wyjaśnienia, uwagi i propozycje Wykonawcy,
• stan pogody i temperaturę powietrza w okresie wykonywania robót podlegających
ograniczeniom lub wymaganiom w związku z warunkami klimatycznymi,
• zgodność rzeczywistych warunków geotechnicznych z ich opisem w dokumentacji
projektowej,
• dane dotyczące czynności geodezyjnych (pomiarowych) dokonywanych przed i w trakcie
wykonywania robót,
• dane dotyczące sposobu wykonywania zabezpieczenia robót,
• dane dotyczące jakości materiałów, pobierania próbek oraz wyniki przeprowadzonych
badań z podaniem kto je przeprowadzał,
• wyniki prób poszczególnych elementów budowli z podaniem kto je przeprowadzał,
• inne istotne informacje o przebiegu robót.
Propozycje, uwagi i wyjaśnienia Wykonawcy, wpisane do dziennika budowy będą przedłożone
Inspektorowi nadzoru do ustosunkowania się.
Decyzje Inspektora nadzoru wpisane do dziennika budowy Wykonawca podpisuje z
zaznaczeniem ich przyjęcia lub zajęciem stanowiska.
Wpis projektanta do dziennika budowy obliguje Inspektora nadzoru do ustosunkowania się.
Projektant nie jest jednak stroną umowy i nie ma uprawnień do wydawania poleceń Wykonawcy robót.
[2] Książka obmiarów
Książka obmiarów stanowi dokument pozwalający na rozliczenie faktycznego postępu każdego z
elementów robót. Obmiary wykonanych robót przeprowadza się sukcesywnie w jednostkach
przyjętych w kosztorysie lub w SST.
[3] Dokumenty laboratoryjne
Dzienniki laboratoryjne, deklaracje zgodności lub certyfikaty zgodności materiałów, orzeczenia o
jakości materiałów, recepty robocze i kontrolne wyniki badań Wykonawcy będą gromadzone w formie
uzgodnionej w programie zapewnienia jakości. Dokumenty te stanowią załączniki do odbioru robót.
Winny być udostępnione na każde życzenie Inspektora nadzoru.
[4] Pozostałe dokumenty budowy
Do dokumentów budowy zalicza się, oprócz wymienionych w punktach [1]-[3], następujące dokumenty:
a) pozwolenie na budowę,
b) protokoły przekazania terenu budowy
1
3
c) umowy cywilnoprawne z osobami trzecimi,
d) protokoły odbioru robót,
e) protokoły z narad i ustaleń,
f) operaty geodezyjne,
g) plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.
[5] Przechowywanie dokumentów budowy
Dokumenty budowy będą przechowywane na terenie budowy w miejscu odpowiednio
zabezpieczonym.
Zaginięcie któregokolwiek z dokumentów budowy spowoduje jego natychmiastowe odtworzenie
w formie przewidzianej prawem.
Wszelkie dokumenty budowy będą zawsze dostępne dla Inspektora nadzoru i przedstawiane do
wglądu na życzenie Zamawiającego.
7. OBMIAR ROBÓT
7.1. Ogólne zasady obmiaru robót
Obmiar robót będzie określać faktyczny zakres wykonywanych robót, zgodnie z dokumentacją
projektową i SST, w jednostkach ustalonych w kosztorysie.
Obmiaru robót dokonuje Wykonawca po pisemnym powiadomieniu Inspektora nadzoru o zakresie
obmierzanych robót i terminie obmiaru, co najmniej na 3 dni przed tym terminem.
Wyniki obmiaru będą wpisane do książki obmiarów.
Jakikolwiek błąd lub przeoczenie (opuszczenie) w ilości robót podanych w kosztorysie ofertowym lub
gdzie indziej w SST nie zwalnia Wykonawcy od obowiązku ukończenia wszystkich robót. Błędne dane
zostaną poprawione wg ustaleń Inspektora nadzoru na piśmie. Obmiar gotowych robót będzie
przeprowadzony z częstością wymaganą do celu miesięcznej płatności na rzecz Wykonawcy lub w
innym czasie określonym w umowie.
7.2. Zasady określania ilości robót i materiałów
Zasady określania ilości robót podane są w odpowiednich specyfikacjach technicznych i KNR-ach
oraz KNNR-ach.
Jednostki obmiaru powinny zgodnie z jednostkami określonymi w dokumentacji projektowej i
kosztorysowej.
7.3. Urządzenia i sprzęt pomiarowy
Wszystkie urządzenia i sprzęt pomiarowy, stosowany w czasie obmiaru robót będą zaakceptowane
przez Inspektora nadzoru.
Urządzenia i sprzęt pomiarowy zostaną dostarczone przez Wykonawcę. Jeżeli urządzenia te lub
sprzęt wymagają badań atestujących, to Wykonawca będzie posiadać ważne świadectwa legalizacji.
Wszystkie urządzenia pomiarowe będą przez Wykonawcę utrzymywane w dobrym stanie, w całym
okresie trwania robót.
7.4. Wagi i zasady wdrażania
Wykonawca dostarczy i zainstaluje urządzenia wagowe odpowiadające odnośnym wymaganiom SST.
Będzie utrzymywać to wyposażenie, zapewniając w sposób ciągły zachowanie dokładności wg norm
zatwierdzonych przez Inspektora nadzoru.
8. ODBIÓR ROBOT
8.1. Rodzaje odbiorów robót
W zależności od ustaleń odpowiednich SST, roboty podlegają następującym odbiorom:
a) odbiorowi robót zanikających i ulegających zakryciu,
b) odbiorowi częściowemu,
c) odbiorowi ostatecznemu (końcowemu),
d) odbiorowi pogwarancyjnemu.
8.2. Odbiór robót zanikających i ulegających zakryciu
Odbiór robót zanikających i ulegających zakryciu polega na finalnej ocenie jakości wykonywanych
robót oraz ilości tych robót, które w dalszym procesie realizacji ulegną zakryciu.
Odbiór robót zanikających i ulegających zakryciu będzie dokonany w czasie umożliwiającym
wykonanie ewentualnych korekt i poprawek bez hamowania ogólnego postępu robót. Odbioru tego
dokonuje Inspektor nadzoru.
1
4
Gotowość danej części robót do odbioru zgłasza wykonawca wpisem do dziennika budowy i
jednoczesnym powiadomieniem Inspektora nadzoru. Odbiór będzie przeprowadzony niezwłocznie,
nie później jednak niż w ciągu 3 dni od daty zgłoszenia wpisem do dziennika budowy i powiadomienia
o tym fakcie Inspektora nadzoru.
Jakość i ilość robót ulegających zakryciu ocenia Inspektor nadzoru na podstawie dokumentów
zawierających komplet wyników badań laboratoryjnych i w oparciu o przeprowadzone pomiary, w
konfrontacji z dokumentacją projektową, SST i uprzednimi ustaleniami.
8.3. Odbiór częściowy
Odbiór częściowy polega na ocenie ilości i jakości wykonanych części robót. Odbioru częściowego
robót dokonuje się dla zakresu robót określonego w dokumentach umownych wg zasad jak przy
odbiorze ostatecznym robót. Odbioru robót dokonuje Inspektor nadzoru.
8.4. Odbiór ostateczny (końcowy)
8.4.1. Zasady odbioru ostatecznego robót
Odbiór ostateczny polega na finalnej ocenie rzeczywistego wykonania robót w odniesieniu do zakresu
(ilości) oraz jakości.
Całkowite zakończenie robót oraz gotowość do odbioru ostatecznego będzie stwierdzona przez
Wykonawcę wpisem do dziennika budowy.
Odbiór ostateczny robót nastąpi w terminie ustalonym w dokumentach umowy, licząc od dnia
potwierdzenia przez Inspektora nadzoru zakończenia robót i przyjęcia dokumentów, o których mowa
w punkcie 8.4.2.
Odbioru ostatecznego robót dokona komisja wyznaczona przez Zamawiającego w obecności
Inspektora nadzoru i Wykonawcy. Komisja odbierająca roboty dokona ich oceny jakościowej na
podstawie przedłożonych dokumentów, wyników badań i pomiarów, ocenie wizualnej oraz zgodności
wykonania robót z dokumentacją projektową i SST.
W toku odbioru ostatecznego robót, komisja zapozna się z realizacją ustaleń przyjętych w trakcie
odbiorów robót zanikających i ulegających zakryciu oraz odbiorów częściowych, zwłaszcza w
zakresie wykonania robót uzupełniających i robót poprawkowych.
W przypadkach nie wykonania wyznaczonych robót poprawkowych lub robót uzupełniających w
poszczególnych elementach konstrukcyjnych i wykończeniowych, komisja przerwie swoje czynności i
ustali nowy termin odbioru ostatecznego.
W przypadku stwierdzenia przez komisję, że jakość wykonywanych robót w poszczególnych
asortymentach nieznacznie odbiega od wymaganej dokumentacją projektową i SST z uwzględnieniem
tolerancji i nie ma większego wpływu na cechy eksploatacyjne obiektu, komisja oceni pomniejszoną
wartość wykonywanych robót w stosunku do wymagań przyjętych w dokumentach umowy.
8.4.2. Dokumenty do odbioru ostatecznego (końcowe)
Podstawowym dokumentem jest protokół odbioru ostatecznego robót, sporządzony wg wzoru
ustalonego przez Zamawiającego.
Do odbioru ostatecznego Wykonawca jest zobowiązany przygotować następujące dokumenty:
1. dokumentację powykonawczą, tj. dokumentację budowy z naniesionymi zmianami
dokonanymi w toku wykonania robót oraz geodezyjnymi pomiarami powykonawczymi,
2. szczegółowe specyfikacje techniczne (podstawowe z dokumentów umowy i ew. uzupełniające lub
zamienne),
3. recepty i ustalenia technologiczne,
4. dzienniki budowy i książki obmiarów (oryginały),
5. wyniki pomiarów kontrolnych oraz badań i oznaczeń laboratoryjnych, zgodne z SST
i programem zapewnienia jakości (PZJ),
6. deklaracje zgodności lub certyfikaty zgodności wbudowanych materiałów, certyfikaty
na znak bezpieczeństwa zgodnie z SST i programem zabezpieczenia jakości (PZJ),
7. rysunki (dokumentacje) na wykonanie robót towarzyszących (np. na przełożenie linii
telefonicznej, energetycznej, gazowej, oświetlenia itp.) oraz protokoły odbioru i przekazania tych robót właścicielom urządzeń,
1
5
8. geodezyjną inwentaryzację powykonawczą robót i sieci uzbrojenia terenu,
9. kopię mapy zasadniczej powstałej w wyniku geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej.
W przypadku, gdy wg komisji, roboty pod względem przygotowania dokumentacyjnego nie będą
gotowe do odbioru ostatecznego, komisja w porozumieniu z Wykonawcą wyznaczy ponowny termin
odbioru ostatecznego robót.
Wszystkie zarządzone przez komisję roboty poprawkowe lub uzupełniające będą zestawione wg
wzoru ustalonego przez Zamawiającego.
Termin wykonania robót poprawkowych i robót uzupełniających wyznaczy komisja i stwierdzi
ich wykonanie.
8.5. Odbiór pogwarancyjny
Odbiór pogwarancyjny polega na ocenie wykonanych robót związanych z usunięciem wad, które
ujawnią się w okresie gwarancyjnym i rękojmi.
Odbiór pogwarancyjny będzie dokonany na podstawie oceny wizualnej obiektu z
uwzględnieniem zasad opisanych w punkcie 8.4. „Odbiór ostateczny robót".
9. PODSTAWA PŁATNOŚCI
9.1. Ustalenia ogólne
Podstawą płatności jest cena jednostkowa skalkulowana przez wykonawcę za jednostkę obmiarową
ustaloną dla danej pozycji kosztorysu przyjętą przez Zamawiającego w dokumentach umownych.
Dla robót wycenionych ryczałtowo podstawą płatności jest wartość (kwota) podana przez Wykonawcę i
przyjęta przez Zamawiającego w dokumentach umownych (ofercie).
Cena jednostkowa pozycji kosztorysowej lub wynagrodzenie ryczałtowe będzie uwzględniać
wszystkie czynności, wymagania i badania składające się na jej wykonanie, określone dla tej roboty w
SST i w dokumentacji projektowej.
Ceny jednostkowe lub wynagrodzenie ryczałtowe robót będą obejmować:
• robociznę bezpośrednią wraz z narzutami,
• wartość zużytych materiałów wraz z kosztami zakupu, magazynowania, ewentualnych
ubytków i transportu na teren budowy,
• wartość pracy sprzętu wraz z narzutami,
• koszty pośrednie i zysk kalkulacyjny,
• podatki obliczone zgodnie z obowiązującymi przepisami, ale z wyłączeniem podatku
VAT.
9.2. Objazdy, przejazdy i organizacja ruchu
9.2.1. Koszt wybudowania objazdów/przejazdów i organizacji ruchu obejmuje:
(a) opracowanie oraz uzgodnienie z Inspektorami nadzoru i odpowiedzialnymi instytucjami
projektu organizacji ruchu na czas trwania budowy, wraz z dostarczeniem kopii projektu
Inspektorowi nadzoru i wprowadzaniem dalszych zmian i uzgodnień wynikających z postępu
robót,
(b) ustawienie tymczasowego oznakowania i oświetlenia zgodnie z wymaganiami bezpieczeństwa
ruchu,
(c) opłaty/dzierżawy terenu,
(d) przygotowanie terenu,
(e) konstrukcję tymczasowej nawierzchni, ramp, chodników, krawężników, barier, oznakowań i
drenażu,
(f) tymczasową przebudowę urządzeń obcych.
9.2.2. Koszt utrzymania objazdów/przejazdów i organizacji ruchu obejmuje:
1
6
(a) oczyszczanie, przestawienie, przykrycie i usunięcie tymczasowych oznakowań
pionowych, poziomych, barier i świateł,
(b) utrzymanie płynności ruchu publicznego.
9.2.3. Koszt likwidacji objazdów/przejazdów i organizacji ruchu obejmuje:
(a) usunięcie wbudowanych materiałów i oznakowania,
(b) doprowadzenie terenu do stanu pierwotnego.
9.2.4. Koszt budowy, utrzymania i likwidacji objazdów, przejazdów i organizacji ruchu
ponosi Zamawiający.
10. Dokumenty odniesienia
10.1. Dokumentacja projektowa
01. Projekt Budowlany
PRZEBUDOWA I ROZBUDOWA BUDYNKU MIESZKALNEGO JEDNORODZINNEGO
BIOZ Informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia
03. Przedmiary robót
Wymagania ogólne
ROBOTY ROZBIÓRKOWE
DZIAŁOWE
TYNKI I OKŁADZINY
STOLARKA
PŁYTA ŻELBETOWA I ROBOTY
MALARSKIE
INSTALACJA WODOCIĄGOWA I
KANALIZACYJNA
INSTALACJA C. O.
PRZYDOMOWA
OCZYSZCZALNIA ŚCIEKÓW
10.2. Przepisy związane
1. USTAWA z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 207,
poz. 2016)
(Zmiany: Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 41, Nr 92, poz. 881, Nr 93, poz. 888 i Nr 96, poz. 959)
2. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 26 czerwca 2002 r.
w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia
zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia. (Dz. U. Nr 108, poz.
1
7
953) (Zmiany: Dz. U. z 2004 r. Nr 198, poz. 2042)
3. USTAWA z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr
204, poz. 2086)
4. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 6 lutego 2003 r.
w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych
10. Uwagi dotyczące stosowania norm przywołanych w Specyfikacji
Powołane we wszystkich tomach i częściach niniejszej specyfikacji normy należy stosować pod
następującymi warunkami:
1. Jeżeli powołana norma została zastąpiona - stosować normę aktualną.
2. Jeżeli powołana norma została wycofana bez zastąpienia - nie stosować powołanej normy.
3. Jeżeli powołana norma została zastąpiona częściowo – stosować łącznie z normą zastępującą.
12. Wykaz piśmiennictwa
[1] Specyfikacje Techniczne Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych, OWEOB Promocja Sp. z o.o., Warszawa
2004
[2] Praca zbiorowa: Vademecum Budowlane, Arkady, Warszawa 2001
[3] Praca zbiorowa: Poradnik majstra budowlanego, Arkady, Warszawa 1996
1
8
ST.01. ROBOTY ROZBIÓRKOWE
ST.01
ROBOTY ROZBIÓRKOWE
19
1. PRZEDMIOT I ZAKRES STOSOWANIA SPECYFIKACJI
1.1. Przedmiot specyfikacji
Przedmiotem niniejszej Szczegółowej Specyfikacji Technicznej (SST) są wymagania
dotyczące realizacji robót rozbiórkowych przewidzianych do wykonania w ramach robót
budowlanych przy PRZEBUDOWIE I ROZBUDOWIE BUDYNKU
MIESZKALNEGO JEDNORODZINNEGO
1.2. Zakres stosowania specyfikacji
Niniejsza specyfikacja będzie stosowana jako dokument przetargowy i kontraktowy przy zlecaniu
i realizacji robót wymienionych w punkcie 1.1.
Ustalenia zawarte w niniejszej specyfikacji obejmują wszystkie czynności umożliwiające i mające
na celu wykonanie wszystkich robót rozbiórkowych przewidzianych w projekcie budowlanym.
1.3. Zakres robót objętych specyfikacją
W ramach prac rozbiórkowych przewiduje się częściowe wyburzenie ściany zewnętrznej w celu
wykonania nowego wejścia do budynku, części ściany wewnętrznej oraz innych robót
rozbiórkowych przewidzianych w projekcie budowlanym.
Wszystkie inne nie wymienione roboty rozbiórkowe jakie występują przy
realizacji umowy wykonawca zobowiązany jest wykonać.
Rozwiązania techniczne stanowiące podstawę do wykonania tych robót są przedstawione w
projekcie budowlanym.
Określenia podstawowe użyte w niniejszej SST są zgodne z obowiązującymi Polskimi Normami i
Ogólną Specyfikacją Techniczną p. 1.4.
Ogólne wymagania dotyczące zasad prowadzenia robót podano w Ogólnej Specyfikacji
Technicznej p.1.5. Niniejsza specyfikacja obejmuje całość robót związanych z wyburzeniem
poszczególnych elementów wraz z wywiezieniem gruzu oraz wszystkie roboty pomocnicze.
Wykonawca jest odpowiedzialny za jakość wykonania tych robót oraz ich zgodność z umową,
projektem wykonawczym, pozostałymi SST i poleceniami zarządzającego realizacją umowy.
Wprowadzanie jakichkolwiek odstępstw od tych dokumentów wymaga akceptacji zarządzającego
realizacją umowy.
1.6. Dokumentacja, którą należy przedstawić w trakcie budowy
Dokumentacja przedstawiana przez Wykonawcę w trakcie budowy musi być zgodna z zasadami
podanymi w Ogólnej Specyfikacji Technicznej
Dodatkowo wykonawca dostarczać będzie następujące informacje:
1.
Harmonogram i kolejność prac wyburzeniowych
2.
Rysunki robocze wymagane przez zarządzającego realizacją umowy
2. MATERIAŁY
2.1. Ogólne wymagania dotyczące materiałów
Ogólne wymagania dotyczące materiałów i ich rodzaju podano w Ogólnej Specyfikacji
Technicznej p.2.
3. SPRZĘT
3.1. Ogólne wymagania dotyczące sprzętu
Ogólne wymagania dotyczące sprzętu podano w Ogólnej Specyfikacji Technicznej p.3
20
3.2. Sprzęt niezbędny do wykonania Robót
Rodzaje sprzętu używanego do robót wyburzeniowych pozostawia się do uznania wykonawcy,
po uzgodnieniu z zarządzającym realizacją umowy.
Jakikolwiek sprzęt, maszyny lub narzędzia nie gwarantujące zachowania wymagań jakościowych
robót i przepisów BIOZ zostaną przez zarządzającego realizacją umowy zdyskwalifikowane i
niedopuszczone do robót.
4. TRANSPORT
Ogólne wymagania dotyczące transportu podano w Ogólnej Specyfikacji Technicznej p.4
4.2. Transport materiałów
Pozostałości po robotach wyburzeniowych można przewozić dowolnymi środkami
transportu zaakceptowanymi przez zarządzającego realizacją umowy. Do transportu gruzu należy
stosować specjalistyczne pojazdy do tego przystosowane. Załadunek, transport i rozładunek
gruzu należy przeprowadzić zgodnie z przepisami BIOZ i przepisami o ruchu drogowym.
5. WYKONANIE ROBÓT
5.1. Zasady ogólne wykonania robót
Ogólne zasady wykonania robót podano w Ogólnej Specyfikacji Technicznej p. 5.
6.1. Ogólne zasady kontroli jakości robót
Ogólne zasady kontroli jakości robót podano w Ogólnej Specyfikacji Technicznej p.6
Kontrola jakości robót polega na sprawdzeniu prawidłowości i ilości wyburzonych elementów
zgodnie z projektem budowlanym.
W czasie kontroli szczególna uwaga będzie zwracana na sprawdzenie zgodności prowadzenia
robót wyburzeniowych z projektem organizacji robót i przepisami BIOZ.
7. OBMIAR ROBÓT
7.1. Ogólne zasady prowadzenia obmiarów robót
Ogólne zasady dokonywania obmiarów robót podano w Ogólnej Specyfikacji Technicznej p.7.
Podstawą dokonywania obmiarów, określającą zakres prac wykonywanych w ramach
poszczególnych pozycji, jest załączony do dokumentacji przetargowej przedmiar robót
7.2. Jednostki obmiarowe
Jednostkami obmiarowymi są:
1 m3
1 m2
Szt.
t.
8. ODBIORY ROBÓT I PODSTAWY PŁATNOŚCI
Ogólne zasady odbiorów robót i dokonywania płatności podano w Specyfikacji Technicznej
pkt 8 i 9.
Odbiór robót polega na sprawdzeniu ilości wyburzonych elementów.
21
Podstawą płatności są ceny jednostkowe poszczególnych pozycji zawartych w wycenionym przez
wykonawcę przedmiarze robót, a zakres czynności objętych ceną określony jest w ich opisie.
Ceny jednostkowe obejmują:
Wyburzenie poszczególnych elementów
Załadunek i wywóz gruzu
Prace wykończeniowe oraz oczyszczenie stanowiska pracy i usunięcie – będących własnością
wykonawcy – materiałów rozbiórkowych z placu budowy.
9.
PRZEPISY i DOKUMENTY ZWIĄZANE
9.1
Związane normatywy
WTWO Robót Budowlano-montażowych - Tom 1 - Budownictwo ogólne:
1.
Rozdział
1 - Warunki Ogólne Wykonania
2.
Rozdział
5 - Deskowania
3.
Rozdział
6 - Roboty Betonowe
4.
Rozdział
7 - Zbrojenia
5.
Rozdział
8 - Konstrukcje drewniane
6.
Rozdział
12 - Betonowe elementy prefabrykowane
9.2
Zalecane normy
Mają zastosowanie wszystkie związane z tym tematem normy polskie (PN) i branżowe
(BN), w tym w szczególności:
PN-63/B-06251
- Roboty betonowe i żelbetowe
PN-88/B-06250
- Beton zwykły
PN-90/B-06240-44 - Domieszki do betonu
PN-79/B-06711
- Kruszywa mineralne
PN-81/B-30003
- Cement murarski 15
PN-90/B-30010
- Cement portlandzki
PN-ISO 6935-1
- Stal zbrojeniowa. Pręty gładkie.
PN-ISO 6935-2
- Stal zbrojeniowa. Pręty żebrowane.
PN-ISO 3443-8
- Tolerancje w budownictwie.
9.3
Prace związane wyszczególnione w innych SST
Inne prace wiążące się z wykonaniem prac betonowych i żelbetowych zostały zawarte w
następujących SST:
451-1 Prace przygotowawcze
451-2 Roboty ziemne
452-1 Konstrukcje geotechniczne i fundamenty specjalne
452-3 Konstrukcje metalowe
452-4 Konstrukcje murowane
452-6 Lekkie przegrody budowlane
452-7 Ściany
452-8 Stropy, schody, balkony, tarasy
453-1 Instalacje wodociągowe
453-2 Instalacje kanalizacyjne
454-2 Posadzki i podłogi
22
ST.02. UZUPEŁNIENIE ŚCIAN I ŚCIANKI DZIAŁOWE
ST.02
UZUPEŁNIENIE ŚCIAN I ŚCIANKI DZIAŁOWE
23
UZUPEŁNIENIE ŚCIAN I ŚCIANKI DZIAŁOWE
Przedmiotem niniejszej Specyfikacji Technicznej (ST) są wymagania dotyczące realizacji robót
murowych i instalowania ścianek działowych przewidzianych do wykonania w ramach robót
budowlanych przy PRZEBUDOWIE I ROZBUDOWIE BUDYNKU MIESZKALNEGO
JEDNORODZINNEGO.
Niniejsza specyfikacja będzie stosowana jako dokument przetargowy i kontraktowy przy zlecaniu i
realizacji robót wymienionych w punkcie 1.1.
Ustalenia zawarte w niniejszej specyfikacji obejmują wszystkie czynności umożliwiające i mające na celu
wykonanie wszystkich robót murarskich przewidzianych w projekcie budowlanym. Obejmują prace
związane z dostawą materiałów, wykonawstwem i wykończeniem robót murarskich, wykonywanych na
miejscu.
W ramach prac murowych przewiduje się wykonanie nowych ścian i zamurowanie istniejących
otworów drzwiowych i okiennych.
Wszystkie inne nie wymienione roboty murowe jakie występują przy
Określenia podstawowe użyte w niniejszej ST są zgodne z obowiązującymi Polskimi Normami i Ogólną
Specyfikacją Techniczną p. 1.4.
Ogólne wymagania dotyczące zasad prowadzenia robót podano w Ogólnej Specyfikacji Technicznej p.1.5.
Niniejsza specyfikacja obejmuje całość robót związanych z wykonywaniem ścianek działowych,
wyznaczenie położenia ścianek, oraz wszystkie roboty pomocnicze.
Wykonawca jest odpowiedzialny za jakość wykonania tych robót oraz ich zgodność z umową, projektem
wykonawczym, pozostałymi ST i poleceniami zarządzającego realizacją umowy. Wprowadzanie
jakichkolwiek odstępstw od tych dokumentów wymaga akceptacji zarządzającego realizacją umowy.
Dokumentacja przedstawiana przez Wykonawcę w trakcie budowy musi być zgodna z zasadami podanymi
w Ogólnej Specyfikacji Technicznej
1.
Harmonogram i kolejność prac
2.
3.
Skład zaprawy cementowej
24
4.
5.
Świadectwa jakości przedstawione przez producenta wyszczególnione w dalszej części
opracowania.
Zalecenia i instrukcje dostarczane przez producentów, wyszczególnione w dalszej części
opracowania.
2. MATERIAŁY
Ogólne wymagania dotyczące materiałów i ich rodzaju podano w Ogólnej Specyfikacji Technicznej p.2.
2.2
Murowanie ścianek działowych z bloczków piano- lub gazobetonowych
Cement portlandzki zwykły "35" bez dodatków
Piasek do betonów zwykłych naturalny
Wapno suchogaszone (hydratyzowane)
Czysta woda, nie zawierająca oleju, kwasu, zasad, związków organicznych i innych substancji
zabronionych w normie PN-88/B-32250.
3. SPRZĘT
Ogólne wymagania dotyczące sprzętu podano w Ogólnej Specyfikacji Technicznej p.3.
Rodzaje sprzętu używanego do robót murowych i wykonania ścianek działowych pozostawia się do
uznania wykonawcy, po uzgodnieniu z zarządzającym realizacją umowy.
Jakikolwiek sprzęt, maszyny lub narzędzia nie gwarantujące zachowania wymagań jakościowych robót i
przepisów BIOZ zostaną przez zarządzającego realizacją umowy zdyskwalifikowane i niedopuszczone do
robót.
4. TRANSPORT
Wszystkie materiały niezbędne do wykonania elementów wchodzących w skład robót murowych,
wykonania ścianek działowych można przewozić dowolnymi środkami transportu zaakceptowanymi przez
zarządzającego realizacją umowy. Do transportu cementu luzem należy stosować specjalistyczne pojazdy
do tego przystosowane. Załadunek, transport i rozładunek materiałów należy przeprowadzić zgodnie z
przepisami BIOZ i przepisami o ruchu drogowym.
5. WYKONANIE ROBÓT
Ogólne zasady wykonania robót podano w Ogólnej Specyfikacji Technicznej p. 5.
1. Warunki przystąpienia do robót murowych.
25
a) Wymagania ogólne
Roboty murowe należy wykonać zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektowo-kosztorysową.
W przypadku ujawnienia błędów w dokumentacji lub powstania okoliczności zmuszających do odstępstwa
od projektu, decyzję o dalszym sposobie prowadzenia robót wydaje inspektor nadzoru.
Materiały używane do robót murowych powinny odpowiadać warunkom technicznym
zapewniającym odpowiednią jakość tych materiałów.
Bloczki oraz elementy układane na zaprawie powinny być wolne od zanieczyszczeń i kurzu.
Bloczki oraz elementy porowate suche należy przed wbudowaniem nawilżyć wodą.
Mury należy układać warstwami, z przestrzeganiem prawideł wiązania, grubości spoin oraz
zachowania pionu i poziomu.
Mury powinny być wznoszone możliwie równomiernie na całej długości.
Wnęki i bruzdy instalacyjne należy wykonywać jednocześnie ze wznoszonym murem.
b) Wymagania szczegółowe
W murach z bloczków grubość spoin poziomych powinna wynosić 12 mm i nie może być większa
niż 17 mm i mniejsza niż 10 mm. Spoiny pionowe powinny mieć grubość 10 mm i nie mogą być grubsze
niż 15 mm i cieńsze niż 5 mm.
Rodzaj i markę zaprawy należy stosować zgodnie z postanowieniami projektu.
2. Materiały i wyroby.
Do murowania ścianek działowych należy zastosować bloczki piano- lub gazobetonowe.
Do murowania wszystkich ścian przewiduje się zaprawę cementową marki 80 z cementu marki 35
(stosunek objętościowy cementu do piasku wynosi 1-3)
Tolerancja wykonania.
Dopuszczalne odchyłki wykonania murów spoinowych z cegły:
RODZAJ USTEREK
Odchylenia od wymiarów poziomych pomieszczeń i wysokości
kondygnacji
Odchylenia od wymiarów poziomych i pionowych całego budynku
ODCHYŁKI
[mm]
±20
±50
Zwichrowania i skrzywienia powierzchni:
a) na długości 1 m
b) na całej powierzchni ściany
Odchylenia krawędzi od linii prostej
Odchylenia powierzchni i krawędzi od pionu
a) na wysokości 1 m ściany
3
10
2
3
b) na całej wysokości kondygnacji
c) na całej wysokości budynku
Odchylenia górnej powierzchni poszczególnych warstw muru od poziomu:
a) dla każdej warstwy:
- na długości 1 m
- na całej długości budynku
b) dla ostatniej warstwy pod stropem:
- na długości 1 m
- na całej długości budynku
Odchylenia przecinających się płaszczyzn muru od kąta przewidzianego
projektem:
a) na długości 1 m
b) na całej długości ściany
6
20
1
15
1
10
3
Dopuszczalne odchyłki wymiarów (w świetle ościeżnicy) otworów w murach:
MUR Z CEGŁY
SZEROKOŚĆ
WYSOKOŚĆ
[mm]
[mm]
Otwory o wymiarach do 100 cm
+6, -3
+15, -10
Otwory o wymiarach powyżej 100 cm
+10, -5
+15, -10
7. OBMIAR ROBÓT
Ogólne zasady dokonywania obmiarów robót podano w Ogólnej Specyfikacji Technicznej p.7. Podstawą
dokonywania obmiarów, określającą zakres prac wykonywanych w ramach poszczególnych pozycji, jest
załączony do dokumentacji przetargowej przedmiar robót
1 m2 ścianek działowych
Ogólne zasady odbiorów robót i dokonywania płatności podano w Specyfikacji Technicznej pkt 8 i
9.
Odbiór techniczny robót.
Odbiór robót należy przeprowadzić sprawdzając na podstawie oględzin i pomiarów wyrywkowych
zgodności wykonania murów z technicznymi warunkami wykonania i obowiązującymi zasadami wiązania.
W szczególności podlega sprawdzeniu:
a) zgodność kształtu i głównych wymiarów muru z dokumentacją techniczną,
b) grubość muru,
c) wymiary otworów okiennych i drzwiowych,
d) pionowość powierzchni i krawędzi,
e) poziomość warstw cegieł,
f) grubość spoin i ich wypełnienie,
g) zgodność użytych materiałów z wymaganiami projektu.
Odbiór ilościowy murów.
Przy odbiorze ilościowym należy przestrzegać następujących zasad obmiaru murów:
27
1. Ilość wykonywanych robót murowych oblicza się według pomiarów z natury lub na podstawie
rysunków roboczych.
2. Mury z cegły (zewnętrzne i wewnętrzne) należy obliczyć według ich objętości w m3
3. Grubość obliczeniową muru należy przyjąć łącznie ze spoinami
4. Długość murów prostych należy przyjąć wg ich wymiarów rzeczywistych.
5. Wysokość murów w ścianach budynków należy obmierzyć kondygnacjami od poziomu podłogi
przyziemia do wierzchu następnego stropu.
6. Z obmiaru murów należy odliczyć objętość otworów okiennych i drzwiowych o wielkości ponad
0,05 m3.
7. Powierzchnie otworów należy mierzyć w świetle murów.
Dostarczenie niezbędnych materiałów i innych czynników produkcji
Przygotowanie i wykonanie ścianek działowych
Prace wykończeniowe oraz oczyszczenie stanowiska pracy i usunięcie – będących własnością wykonawcy
– materiałów rozbiórkowych z placu budowy.
9.
NORMY I WYTYCZNE
Przy wykonywaniu murów metodami tradycyjnymi nadal aktualne są nieobowiązujące normy:
PN-68/B-10020 Roboty murowe z cegły. Wymagania i badania przy odbiorze
PN-68/B-10024 Roboty murowe. Mury z drobnowymiarowych elementów z antoklawizowanego
betonu komórkowego. Wymagania i badania przy odbiorze.
Ostatnio ukazały się serie norm dotyczące metod badań zapraw do murów: PN-EN 1015-1:2000,
PN-EN 1015-2:2000, PN-EN 1015-3:2000, PN-EN 1015-4:2000, PN-EN 1015-6:2000 i PN-EN 10157:2000; -metod badań elementów murowych: PN-EN 772-3:2000, PN-EN 772-7:2000, PN-EN 7729:2000, PN-EN 772-10:2000, oraz norma PN-EN 1059:2000 Metody badania murów. Określanie
wytrzymałości na ściskanie
28
ST.03. TYNKI I OKŁADZINY
ST.05. PODŁOŻA I POSADZKI
ST.06. ROBOTY MALARSKIE
ST.03
TYNKI I OKŁADZINY
ST.04
ST.06
ROBOTY MALARSKIE
29
1. Roboty tynkowe
1.1. Wstęp
1.2. Materiały
1.3. Sprzęt
1.4. Transport
1.5. Wykonanie robót
1.6. Kontrola jakości robót
1.7. Obmiar robót
1.8. Odbiór robót
1.9. Podstawa płatności
1.10. Przepisy związane
1.11. Załączniki
2. Roboty okładzinowe
2.1. Dokumentacja
2.2. Okładziny kamienne
2.3. Okładziny ceramiczne
2.4. Okładziny z płyt gipsowo-kartonowych
2.5. Odbiór robót okładzinowych
2.6. Normy
3. Roboty podłogowe
3.1. Dokumentacja techniczna, warunki przystąpienia do robót
3.2. Wykonywanie warstw podkładowych
3.3. Wykonywanie warstw wyrównujących i izolacyjnych
3.4. Wykonywanie posadzek z kamienia naturalnego i sztucznego
3.5. Wykonywanie posadzek z betonu
3.6. Wykonywanie posadzek ceramicznych (z terakoty, grysu i klinkieru)
3.7. Odbiór robót
3.8. Literatura uzupełniająca
3.9. Normy
4. Roboty malarskie
4.1. Dokumentacja techniczna
4.2. Wymagania ogólne
4.3. Warunki przystąpienia do robót
4.4. Przygotowanie powierzchni do malowania
4.5. Wykonywanie powłok malarskich
4.6. Wymagania stawiane poszczególnym rodzajom powłok
4.7. Kryteria oceny jakości i końcowy odbiór robót malarskich
4.9. Normy
30
1. Roboty tynkowe
1.1. WSTĘP
1.1.1. Przedmiot ST
Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej (ST) są wymagania dotyczące wykonania i odbioru
tynków zwykłych zewnętrznych i wewnętrznych.
1.1.2. Zakres stosowania ST
Specyfikacja techniczna (ST) stanowi dokument przetargowy i kontraktowy przy zlecaniu i realizacji robót
wymienionych w pkt. 1.1.
1.1.3. Zakres robót objętych ST
- Tynki zwykłe, których dotyczy specyfikacja, stanowią warstwę ochronną, wyrównawczą lub
kształtującą formę architektoniczną tynkowanego elementu, nanoszoną ręcznie lub mechanicznie, do
której wykonania zostały użyte zaprawy odpowiadające wymaganiom norm lub aprobat technicznych.
- Tynki zwykłe ze względu na miejsce stosowania, rodzaj podłoża, rodzaj zaprawy, liczbę
warstw i technikę wykonania powinny odpowiadać normie PN-70/B-10100 p. 3. „Roboty tynkowe.
Tynki zwykłe. Wymagania i badania przy odbiorze".
- Przy wykonaniu tynków zwykłych należy przestrzegać zasad podanych w normie PN-70/B-10100p. 3.1.1.
- Podłoża w zależności od ich rodzaju powinny być przygotowane zgodnie z wymaganiami normy PN70/B-10100 p. 3.3.2.
1.1.4. Określenia podstawowe
Określenia podane w niniejszej ST są zgodne z obowiązującymi normami oraz przepisami i oznaczają:
- roboty budowlane - wszystkie prace budowlane związane z wykonaniem tynków zgodnie z
ustaleniami dokumentacji projektowej,
- Wykonawca - osoba lub organizacja wykonująca roboty budowlane,
- wykonanie - wszystkie działania przeprowadzane w celu wykonania robót,
- procedura - dokument zapewniający jakość; definiujący, jak, kiedy, gdzie i kto wykonuje i kontroluje
poszczególne operacje robocze; procedura może być zastąpiona normami, aprobatami technicznymi
i instrukcjami,
- ustalenia projektowe - ustalenia podane w dokumentacji projektowej zawierające dane opisujące
przedmiot i wymagania dla określonego obiektu lub roboty oraz niezbędne do jego wykonania.
1.1.5. Ogólne wymagania dotyczące robót
Wykonawca robót jest odpowiedzialny za jakość ich wykonania oraz za ich zgodność z dokumentacją
projektową, ST i poleceniami Inspektora nadzoru. Ogólne wymagania dotyczące robót podano w ST.00 „Wymagania
ogólne" pkt 1.5.
1.2. MATERIAŁY
1.2.1. Ogólne wymagania dotyczące materiałów, ich pozyskiwania i składowania
podano w ST.00. „Wymagania ogólne" pkt 2.
1.2.2. Zaprawy do wykonania tynków zwykłych powinny odpowiadać wymaganiom normy PN-90/B-14501
„Zaprawy budowlane zwykłe" lub aprobatom
technicznym.
1.2.3. Woda
Do przygotowania zapraw i skrapiania podłoża stosować można wodę odpowiadającą wymaganiom
normy PN-88/B-32250 „Materiały budowlane. Woda do betonów i zapraw". Bez badań laboratoryjnych
można stosować wodociągową wodę pitną.
Niedozwolone jest użycie wód ściekowych, kanalizacyjnych, bagiennych oraz wód zawierających tłuszcze
organiczne, oleje i muł.
1.2.4. Piasek
1.2.4.1. Piasek powinien spełniać wymagania normy PN-79/B-06711 „Kruszywa mineralne.
Piaski do zapraw budowlanych", a w szczególności:
- nie zawierać domieszek organicznych,
- mieć frakcje różnych wymiarów, a mianowicie: piasek drobnoziarnisty 0,250,5 mm, piasek średnioziarnisty 0,5-1,0 mm, piasek gruboziarnisty 1,0-2,0 mm.
1.2.4.2. Do spodnich warstw tynku należy stosować piasek gruboziarnisty odmiany 1, do
warstw wierzchnich - średnioziarnisty odmiany 2.
1.2.4.3. Do gładzi piasek powinien być drobnoziarnisty i przechodzić całkowicie przez sito
o prześwicie 0,5 mm.
1.2.5. Zaprawy budowlane cementowo-wapienne
• Marka i skład zaprawy powinny być zgodne z wymaganiami normy PN-90/B-14501
„Zaprawy budowlane zwykłe".
• Przygotowanie zapraw do robót tynkarskich powinno być wykonywane mechanicznie.
• Zaprawę należy przygotować w takiej ilości, aby mogła być wbudowana możliwie szybko po jej
przygotowaniu, tj. w okresie ok. 3 godzin.
31
Do zaprawy tynkarskiej należy stosować piasek rzeczny lub kopalniany.
Do zaprawy cementowo-wapiennej należy stosować cement portlandzki według normy PN-B19701;1997 „Cementy powszechnego użytku". Za zgodą Inspektora nadzoru można stosować
cement z dodatkiem żużla lub popiołów lotnych 25 i 35 oraz cement hutniczy 25 pod warunkiem, że
temperatura otoczenia w ciągu 7 dni od chwili wbudowania zaprawy nie będzie niższa niż +5°C.
Do zapraw cementowo-wapiennych należy stosować wapno suchogaszone lub gaszone w postaci
ciasta wapiennego otrzymanego z wapna niegaszonego, które powinno tworzyć jednolitą i
jednobarwną masę, bez grudek niegaszonego wapna i zanieczyszczeń obcych. Skład objętościowych
składników zapraw należy dobierać doświadczalnie, w zależności od wymaganej marki zaprawy oraz
rodzaju cementu i wapna.
1.3. SPRZĘT
1.3.1. Ogólne wymagania dotyczące sprzętu podane w ST.00 „Wymagania ogólne" pkt 3.
1.3.2. Sprzęt do wykonywania tynków zwykłych
Wykonawca przystępujący do wykonania tynków zwykłych powinien wykazać się możliwością
korzystania z następującego sprzętu:
- mieszarki do zapraw,
- agregatu tynkarskiego,
- betoniarki wolnospadowej,
- pompy do zapraw,
- przenośnych zbiorników na wodę.
1.4. TRANSPORT
1.4.1. Ogólne wymagania dotyczące transportu podano w ST.00 „Wymagania ogólne" pkt 4.
1.4.2. Transport materiałów
- Transport cementu i wapna suchogaszonego powinien odbywać się zgodnie z normą BN-88/6731-08.
Cement i wapno suchogaszone luzem należy przewozić cementowozem, natomiast cement i wapno
suchogaszone workowane można przewozić dowolnymi środkami transportu i w odpowiedni sposób
zabezpieczone przed zawilgoceniem.
- Wapno gaszone w postaci ciasta wapiennego można przewozić w skrzyniach lub pojemnikach
stalowych.
- Kruszywa można przewozić dowolnymi środkami transportu w warunkach zabezpieczających je przed
zanieczyszczeniem, zmieszaniem z innymi asortymentami kruszywa lub jego frakcjami i nadmiernym zawilgoceniem.
1.5. WYKONANIE ROBÓT
1.5.1. Ogólne zasady wykonania robót podano w ST.00 „Wymagania ogólne" pkt 5.
1.5.2. Warunki przystąpienia do robót
- Przed przystąpieniem do wykonywania robót tynkowych powinny być zakończone wszystkie roboty
stanu surowego, roboty instalacyjne podtynkowe, zamurowane przebicia i bruzdy, osadzone
ościeżnice drzwiowe i okienne.
- Zaleca się przystąpienie do wykonywania tynków po okresie osiadania i skurczów murów tj. po
upływie 4-6 miesięcy po zakończeniu stanu surowego.
- Tynki należy wykonywać w temperaturze nie niższej niż +5°C pod warunkiem, że w ciągu doby nie
nastąpi spadek poniżej 0°C.
- W niższych temperaturach można wykonywać tynki jedynie przy zastosowaniu odpowiednich środków
zabezpieczających, zgodnie z „Wytycznymi wykonywania robót budowlano-montażowych w okresie obniżonych
temperatur".
- Zaleca się chronić świeżo wykonane tynki zewnętrzne w ciągu pierwszych dwóch dni przed
nasłonecznieniem dłuższym niż dwie godziny dziennie.
- W okresie wysokich temperatur świeżo wykonane tynki powinny być w czasie wiązania i twardnienia,
tj. w ciągu 1 tygodnia, zwilżane wodą.
1.5.3. Przygotowanie podłoża
1.5.3.1. Podłoża tynków zwykłych powinny odpowiadać wymaganiom normy PN-70/B-10100p. 3.3.2.
1.5.3.2. Spoiny w murach ceglanych
- W ścianach przewidzianych do tynkowania nie należy wypełniać zaprawą spoin przy
zewnętrznych licach na głębokości 5-10 mm.
- Bezpośrednio przed tynkowaniem podłoże należy oczyścić z kurzu szczotkami oraz
usunąć plamy z rdzy i substancji tłustych. Plamy z substancji tłustych można usunąć
10-proc. roztworem szarego mydła lub wypełniając je lampą benzynową.
- Nadmiernie suchą powierzchnię podłoża należy zwilżyć wodą.
1.5.4. Wykonywanie tynków zwykłych
1.5.4.1. Przy wykonywaniu tynków zwykłych należy przestrzegać zasad podanych w normie PN-70/B10100p. 3.3.1.
1.5.4.2. Sposoby wykonania tynków zwykłych jedno- i wielowarstwowych powinny być zgodne z danymi
określonymi w tabl. 4 normy PN-70/B-10100.
1.5.4.3. Grubości tynków zwykłych w zależności od ich kategorii oraz od rodzaju podłoża lub podkładu
powinny być zgodne z normą PN-70/B-10100.
1.5.4.4. Tynki zwykłe kategorii II i III należą do odmian powszechnie stosowanych, wykonywanych w
32
sposób standardowy.
1.5.4.5. Tynki zwykłe kategorii IV zalicza się do odmian doborowych.
1.5.4.6. Tynk trójwarstwowy powinien się składać z obrzutki, narzutu i gładzi. Narzut tynków wewnętrznych
należy wykonać według pasów i listew kierunkowych.
1.5.4.7. Gładź należy nanosić po związaniu warstwy narzutu, lecz przed jej stwardnieniem.
Podczas zacierania warstwa gładzi powinna być mocno dociskana do warstwy narzutu.
1.5.4.8. Do wykonania tynków należy stosować zaprawy cementowo-wapienne: tynków nienarażonych na
zawilgocenie - w proporcji 1:1:4, narażonych na zwilgocenie oraz w tynkach zewnętrznych - w
proporcji 1:1:2.
1.6. KONTROLA JAKOŚCI ROBÓT
1.6.1. Ogólne zasady kontroli jakości robót podano w ST.00 „Wymagania ogólne" pkt 6.
1.6.2. Badania przed przystąpieniem do robót tynkowych
Przed przystąpieniem do robót Wykonawca powinien wykonać badania cementu, wapna oraz kruszyw
przeznaczonych do wykonania robót i przedstawić wyniki tych badań Inspektorowi nadzoru do akceptacji.
Badania te powinny obejmować wszystkie właściwości cementu, wapna, wody oraz kruszywa
określone w pkt. 2 niniejszej specyfikacji.
1.6.3. Badania w czasie robót
1.6.3.1. Częstotliwość oraz zakres badań zaprawy wytwarzanej na placu budowy, a w szczególności jej
marki i konsystencji, powinny wynikać z normy PN-90/B-14501 „Zaprawy budowlane zwykłe".
1.6.3.2. Wyniki badań materiałów i zaprawy powinny być wpisywane do dziennika budowy i akceptowane przez
Inspektora nadzoru.
1.6.4. Badania w czasie odbioru robót
1.6.4.1. Badania tynków zwykłych powinny być przeprowadzane w sposób podany w normie PN-70/B10100 p. 4.3. i powinny umożliwić ocenę wszystkich wymagań, a w szczególności:
- zgodności z dokumentacją projektową i zmianami w dokumentacji powykonawczej,
- jakości zastosowanych materiałów i wyrobów,
- prawidłowości przygotowania podłoży,
- mrozoodporności tynków zewnętrznych,
- przyczepności tynków do podłoża,
- grubości tynku,
- wyglądu powierzchni tynku,
- prawidłowości wykonania powierzchni i krawędzi tynku,
- wykończenie tynku na narożach, stykach i szczelinach dylatacyjnych.
1.7. OBMIAR ROBÓT
1.7.1. Ogólne zasady obmiaru robót podano w ST.00 „Wymagania ogólne" pkt 7.
1.7.2. Jednostka i zasady obmiarowania
Powierzchnię tynków oblicza się w metrach kwadratowych jako iloczyn długości ścian w stanie surowym i wysokości
mierzonej od podłoża lub warstwy wyrównawczej na stropie do spodu stropu. Powierzchnię pilastrów i słupów oblicza
się w rozwinięciu tych elementów w stanie surowym.
Powierzchnię tynków stropów płaskich oblicza się w metrach kwadratowych ich rzutu w świetle ścian
surowych na płaszczyznę poziomą.
Powierzchnię stropów żebrowych i kasetonowych oblicza się w rozwinięciu według wymiarów w stanie
surowym. Z powierzchni tynków nie potrąca się powierzchni nieotynkowanych, ciągnionych, obróbek
kamiennych, kratek, drzwiczek i innych, jeżeli każda z nich jest mniejsza od 0,5 m2.
1.7.3. Ilość tynków w m2 określa się na podstawie projektu z uwzględnieniem zmian
zaakceptowanych przez Inspektora nadzoru i sprawdzonych w naturze.
1.8. ODBIÓR ROBÓT
1.8.1. Ogólne zasady odbioru robót podano w ST.00 „Wymagania ogólne" pkt. 8.
1.8.2. Odbiór podłoża należy przeprowadzić bezpośrednio przed przystąpieniem do robót
tynkowych. Jeżeli odbiór podłoża odbywa się po dłuższym
czasie od jego wykonania, należy podłoże oczyścić i umyć wodą.
1.8.3. Roboty uznaje się za zgodne z dokumentacją projektową, SST i wymaganiami Inspektora
nadzoru, jeżeli wszystkie pomiary i badania omówione
w pkt. 6, dały pozytywne wyniki.
Jeżeli chociaż jeden wynik badania daje wynik negatywny, tynk nie powinien być odebrany. W takim
przypadku należy przyjąć jedno z następujących rozwiązań:
- tynk poprawić i przedstawić do ponownego odbioru,
- jeżeli odchylenia od wymagań nie zagrażają bezpieczeństwu użytkowania i trwałości tynku, zaliczyć
tynk do niższej kategorii,
- w przypadku, gdy nie są możliwe podane wyżej rozwiązania, usunąć tynk i ponownie wykonać roboty
tynkowe.
1.8.4. Odbiór tynków
1.8.4.1. Ukształtowanie powierzchni, krawędzie, przecięcia powierzchni oraz kąty dwuścienne powinny
być zgodne z dokumentacją projektową.
33
1.8.4.2. Dopuszczalne odchylenia powierzchni tynku od płaszczyzny i odchylenie krawędzi od linii prostej nie mogą
być większe niż 3 mm i w liczbie nie większej niż 3 na całej długości kontrolnej
dwumetrowej łaty.
Odchylenie powierzchni i krawędzi od kierunku:
- pionowego - nie mogą być większe niż 2 mm na 1 mb i ogółem nie więcej niż 4 mm w pomieszczeniu,
- poziomego - nie mogą być większe niż 3 mm na 1 mb i ogółem nie więcej niż 6 mm na całej
powierzchni między przegrodami pionowymi (ścianami, belkami itp.).
1.8.4.3. Niedopuszczalne są następujące wady:
- wykwity w postaci nalotów roztworów soli wykrystalizowanych na powierzchni tynków przenikających z podłoża,
pilśni itp.,
- trwałe ślady zacieków na powierzchni, odstawanie, odparzenia i pęcherze wskutek niedostatecznej
przyczepności tynku do podłoża.
1.8.4.4. Odbiór gotowych tynków powinien być potwierdzony protokołem, który powinien zawierać:
- ocenę wyników badań,
- wykaz wad i usterek ze wskazaniem możliwości ich usunięcia,
- stwierdzenia zgodności lub niezgodności wykonania z zamówieniem.
1.9. PODSTAWA PŁATNOŚCI
1.9.1. Ogólne ustalenia dotyczące podstawy płatności podano w ST.00 „Wymagania ogólne" pkt9.
1.9.2. Płaci się za wykonaną i odebraną ilość m2 powierzchni tynku według ceny jednostkowej,
która obejmuje:
- przygotowanie stanowiska roboczego,
- przygotowanie zaprawy,
- dostarczenie materiałów i sprzętu,
- obsługę sprzętu nieposiadającego etatowej obsługi,
- ustawienie i rozbiórkę rusztowań przenośnych umożliwiających wykonanie robót na wysokości do 4m,
- przygotowanie podłoża,
- umocowanie i zdjęcie listew tynkarskich,
- osiatkowanie bruzd,
- obsadzenie kratek wentylacyjnych i innych drobnych elementów,
- wykonanie tynków,
- reperacja tynków po dziurach i hakach,
- oczyszczenie miejsca pracy z resztek materiałów,
- likwidację stanowiska roboczego.
1.10. PRZEPISY ZWIĄZANE
1.10.1. Normy
34
2. Roboty okładzinowe
2.1. Dokumentacja
• Wymagania podstawowe
Dokumentacja techniczna powinna zawierać wszystkie ustalenia projektowe oraz wymagania techniczne niezbędne
do wykonania tynków i okładzin.
Dokumentacja powykonawcza powinna zawierać co najmniej: certyfikaty badań materiałów lub deklaracji zgodności
dostawcy, wystąpienia o koncesje i uzyskane odpowiedzi, opisy i wyniki działań korygujących, protokoły ze spotkań
roboczych, zapisy z kontroli itd.
2.2. Okładziny ceramiczne
• Materiały do wykonywania okładzin ceramicznych
Materiały ceramiczne powinny odpowiadać wymaganiom odpowiednich norm lub aprobat technicznych.
Zaprawy cementowe i cementowo-wapienne do mocowania powinny odpowiadać wymaganiom normy
PN-B-14501:1990. Zaprawy klejące powinny odpowiadać wymaganiom normy PN-B-10107:1998 lub
odpowiednim aprobatom technicznym.
Masy klejące w postaci past i zaprawy do spoinowania powinny odpowiadać wymaganiom odpowiednich aprobat
technicznych.
• Podłoża pod okładziny
Podłoża mogą stanowić nieotynkowane lub otynkowane mury z elementów drobnowymiarowych oraz
ściany betonowe.
Podłoże powinno być równe, niepylące, pozbawione powłok malarskich, bez zatłuszczeń i śladów
bitumów.
Przy mocowaniu za pomocą zaprawy cementowej lub cementowo-wapiennej spoiny w murach ceglanych powinny
mieć głębokość ok. 10-15 mm, a powierzchnia betonowa powinna zostać nakłuta na ok. 50% powierzchni.
Uszkodzone podłoża należy naprawić mocną zaprawą cementową marki min. M4 lub specjalnymi
masami naprawczymi.
• Wykonywanie okładzin przy użyciu zaprawy cementowej lub cementowo-wapiennej
Na ścianach murowych należy wykonać dwuwarstwowy podkład z obrzutki (zaprawa marki M7H-M15) i narzutu
(zaprawa marki M4-M7).
Elementy ceramiczne należy posegregować według wymiarów i gatunków, a bezpośrednio przed
układaniem namoczyć w wodzie przez ok. 3 godziny.
Po stwardnieniu podkładu można przystąpić do mocowania elementów, nakładając na ich stronę
montażową zaprawę cementową lub cementowo-wapienną i dociskając je do podłoża. Zaprawa powinna pokrywać
całą powierzchnię płytki.
Osadzanie elementów rozpoczynamy od dołu. Szerokość spoin jest zależna od rodzaju elementów
okładzinowych i powinna być określona w projekcie technicznym.
• Wykonanie okładzin przy użyciu zapraw i mas klejących
Podłoże powinno być równe i mocne. Na ścianach murowych należy wykonać mocny podkład tak jak dla okładzin
mocowanych przy użyciu zapraw zwykłych. Na stwardniałym podkładzie lub równych
podłożach betonowych należy rozprowadzić za pomocą pacy ząbkowanej o wysokości ząbków 6-8 mm (zależnie od
wielkości elementu ceramicznego) zaprawę klejącą i następnie przyłożyć i docisnąć
mocowany element. Przy mocowaniu elementów za pomocą zapraw klejących nie wolno moczyć płytek, a
przygotowując zaprawę klejącą, należy bezwzględnie przestrzegać instrukcji podanej przez
producenta zaprawy.
Szerokość spoiny powinna być określona w projekcie technicznym, a dla jej uzyskania stosuje się
odpowiednie wkładki dystansowe, np. krzyżyki z tworzyw sztucznych, usuwane po stwardnieniu zaprawy.
• Spoinowanie okładzin ceramicznych
Po związaniu zaprawy (zwykłej lub klejącej) należy szczeliny (spoiny) pomiędzy płytkami oczyścić i
wypełnić zaprawą do spoinowania, tzw. fugą. Zaprawę należy przygotować zgodnie z instrukcją
producenta.
Szerokość, kształt i kolor spoin powinny być określone w projekcie technicznym. Przy doborze zaprawy do
spoinowania (fugi) należy uwzględnić szerokość spoin.
• Kontrola wykonania okładzin ceramicznych powinna obejmować sprawdzenie: zgodności z
dokumentacją techniczną, podłoży, materiałów, prawidłowości wykonania okładziny.
Sprawdzenie zgodności z dokumentacją techniczną powinno być przeprowadzone przez porównanie
wykonanej okładziny z projektem technicznym za pomocą oględzin zewnętrznych i pomiarów.
Sprawdzenie podłoży powinno być przeprowadzone na podstawie protokółów badań
międzyoperacyjnych.
Sprawdzenie materiałów powinno być przeprowadzone na podstawie deklaracji zgodności lub
certyfikatów zgodności przedłożonych przez dostawców.
Kontrola prawidłowości wykonania okładziny powinna obejmować sprawdzenie:
- przyczepności okładziny,
- odchylenia krawędzi od kierunku poziomego i pionowego,
- odchylenia powierzchni od płaszczyzny,
- prawidłowości wypełnienia i przebiegu spoin.
35
Szczegółowe wymagania i metody badań według [1] podano w tabl. 1-3.
2.3. Okładziny z płyt gipsowo-kartonowych
Do wykonywania okładzin z płyt gipsowo-kartonowych stosuje się:
- płyty gipsowo-kartonowe odpowiadające wymaganiom normy PN-B-79405:1997,
- klej gipsowy odpowiadający wymaganiom normy PN-B-30042:1997 lub wymaganiom
odpowiednich aprobat technicznych,
- szpachlówki gipsowe odpowiadające wymaganiom odpowiednich aprobat technicznych,
- listwy i łaty drewniane,
- kształtowniki stalowe, aluminiowe,
- gwoździe, wkręty odpowiadające wymaganiom odpowiednich norm przedmiotowych.
• Podłoża pod okładziny
Podłoża mogą stanowić ściany z elementów ceramicznych, betonowych, betonu komórkowego lub
konstrukcje drewniane albo metalowe.
Podłoże powinno być sztywne, równe, oczyszczone z kurzu, nacieków zaprawy i innych zanieczyszczeń.
Wszystkie elementy metalowe powinny być zabezpieczone przed korozyjnym działaniem gipsu.
• Wykonywanie okładzin z płyt gipsowo-kartonowych
Do drewnianych elementów konstrukcji płyty gipsowo-kartonowe należy mocować za pomocą
specjalnych wkrętów do drewna, a do elementów metalowych za pomocą wkrętów do metalu.
Rozstaw wkrętów powinien być nie większy niż 30 cm. Główki wkrętów powinny być zagłębione w licowe
powierzchnie płyt ok. 2 mm. Rozstawy konstrukcji, do której mocowane są płyty, określa norma PN-B-10122:1972.
Styki płyt i zagłębione główki wkrętów należy zaszpachlować gipsową masą szpachlową.
Przy mocowaniu płyt za pomocą klejów gipsowych należy wcześniej umieścić na ścianie marki kontrolne.
Następnie nałożyć na płytę placki kleju gipsowego, dostawić płytę do ściany i docisnąć ją łatami aż do
oparcia o marki kontrolne. Placki powinny mieć średnicę ok. 15 cm i pokrywać min. 20% powierzchni
płyty . Po dociśnięciu płyt do podłoża przestrzeń przy krawędzi płyty należy wypełnić klejem na
głębokość 2-3 cm.
• Spoinowanie okładzin z płyt gipsowo-kartonowych
Okładziny z płyt gipsowo-karonowych mogą być układane bez spoin albo ze spoiną płaską lub wklęsłą.
W przypadku układania bez spoin miejsca styku należy zaszpachlować. Miejsce styku można dodatkowo
wzmocnić przez zatopienie w masie szpachlowej specjalnej taśmy zbrojącej.
Szerokość spoin płaskich powinna wynosić 6-15 mm, a spoin wklęsłych 8-10 mm. Do ich wypełnienia
należy stosować specjalne masy szpachlowe.
• Kontrola wykonania okładzin z płyt gipsowo-kartonowych powinna być dokonana zgodnie z
wymaganiami normy PN-72/B-10122:1972
2.5. Odbiór robót okładzinowych
• Podstawę do okładzin stanowi stwierdzenie zgodności wykonania z dokumentacją projektową i
zatwierdzonymi zmianami
Wykonawca zobowiązany jest przedstawić: pełną dokumentację wykonawczą, protokół z badań
kontrolnych, deklaracje zgodności lub certyfikaty materiałów, protokoły odbiorów dokonanych w ramach kontroli przed i po
wykonaniu robót, wykaz stwierdzonych w trakcie wykonywania robót niezgodności i działań korygujących.
Zgodność wykonania okładzin z dokumentacją projektową stwierdza się na podstawie porównania
wyników badań z wymaganiami norm i aprobat technicznych z dodatkowymi ustaleniami podanymi w
projekcie lub ekspertyzach technicznych oraz z wymaganiami podanymi w niniejszych warunkach
technicznych.
Okładziny wykonane w sposób niezgodny z wymaganiami mogą być odebrane pod warunkiem, że
odstępstwa nie zagrażają bezpieczeństwu i nie obniżają komfortu użytkowania.
• Protokół odbioru powinien zawierać: podsumowanie wyników badań, stwierdzenie zgodności lub
niezgodności wykonania tynków lub okładzin z ustaleniami projektowymi, wykaz usterek ze wskazaniem sposobu ich usunięcia.
Literatura uzupełniająca
[1] Warunki techniczne wykonania i odbioru robót budowlano-montażowych. Tom I, część 4. Arkady,
Warszawa 1990.
2.6.Normy
PN-B-11203:1997 Materiały kamienne. Elementy kamienne. Płyty do okładzin pionowych
zewnętrznych i wewnętrznych
PN-B-11204:1996 Materiały kamienne. Elementy kamienne. Płyty cokołowe zewnętrzne
PN-B-11021:1996 Materiały kamienne. Elementy kamienne. Podokienniki zewnętrzne
PN-B-11205:1996 Materiały kamienne. Elementy kamienne. Stopnie schodowe monolityczne
i okładziny stopni
PN-B-06191:1997 Roboty kamienne. Elementy kotwiące do osadzania okładziny kamiennej
PN-B-06190:1972 Roboty kamieniarskie. Okładziny kamienne. Wymagania w zakresie
wykonywania i badania przy odbiorze
PN-B-11206:1996 Materiały kamienne. Elementy kamienne. Podokienniki wewnętrzne
PN-B-10107:1998 Tynki i zaprawy budowlane. Zaprawy pocienione do płytek mineralnych
PN-B-30042:1997 Spoiwa gipsowe. Gips szpachlowy, gips tynkarski i klej gipsowy
PN-B-10122:1972 Roboty okładzinowe. Suche tynki. Wymagania i badania przy odbiorze
36
Tablica 1-1. Dopuszczalne odchylenia powierzchni i krawędzi tynków zwykłych
37
Tablica 1-2. Dopuszczalne odchylenia od prostoliniowości krawędzi i równości powierzchni podłoża pod okładzinę
kamienną
Tablica 1-3. Szczegółowe wymagania i metody badań okładzin ceramicznych
38
3. ROBOTY PODŁOGOWE
3.1 Dokumentacja techniczna, warunki przystąpienia do robót
Dokumentacja techniczna powinna zawierać wymagane rysunki, opisy technologiczne oraz kosztorys
na podstawie katalogów lub projektu indywidualnego.
Warunki klimatyczne. Przed wykonaniem posadzki należy określić wymaganą przez producenta
materiałów lub normy i sprawdzić temperaturę pomieszczenia, w którym będzie wykonywana
posadzka, a ponadto:
- przy wykonywaniu posadzki z drewna lub materiałów drewnopochodnych należy określić również
wilgotność względną powietrza,
- przy wykonywaniu posadzek z tworzyw sztucznych i drewna także wilgotność podkładu. Wyniki
pomiarów powinny być wpisane do dziennika budowy.
3.2. Wykonywanie warstw podkładowych
Podkład ma decydujące znaczenie dla zapewnienia właściwej niezawodności i trwałości podłogi.
Powinien być dostatecznie sztywny i mieć odpowiednią wytrzymałość mechaniczną oraz równą i
gładką powierzchnię [1]. Przed wykonaniem podkładu należy ustalić położenie górnej powierzchni
posadzki na wysokości ustalonej w projekcie.
Podkłady monolityczne (wylewane) mogą być wykonywane:
- na podłożu, tworząc z nim podkład związany, na przekładce z papy lub folii lub na warstwie izolacji
przeciwwilgociowej, ułożonej na podłożu,
- na warstwie izolacji przeciwdźwiękowej lub ciepłochronnej ułożonej na stropie (podkład
pływający).
Podkłady z betonów i zapraw cementowych wykonuje się z cementu portlandzkiego i drobnego
żwiru lub piasku o proporcji składników 1:3 lub 1:4. Mieszankę układa się warstwą grubości zwykle
30-40 mm, bezpośrednio na warstwie ochronnej, między listwami metalowymi lub drewnianymi
wyznaczającymi grubość podkładu. W okresie kilku pierwszych dni podkład należy zwilżać wodą w
celu należytego związania i stwardnienia. Wzdłuż ścian w pomieszczeniach długich lub dużych należy
wykonywać szczeliny dylatacyjne obejmujące powierzchnię ok. 20 m2. Podkład monolityczny po
upływie 6 tygodni od ułożenia jest na tyle suchy, że umożliwia wykonanie posadzki [3]. Podkład
betonowy może - w uzasadnionych przypadkach - stanowić samoistną posadzkę.
Podkłady gipsowe i gipsobetonowe, tzw. mokre, wykonuje się z zaczynu gipsowego lub gipsobetonu
(mieszaniny gipsu z kruszywem). Zaczyn gipsowy szybko wiąże, wymaga wygładzenia powierzchni
szpachlówką gipsową nakładaną warstwą grubości 2-3 mm. Podkłady estrichgipsowe mają wyższą
wytrzymałość na ściskanie i zginanie niż gipsowe, są łatwiejsze w wykonaniu z powodu wolniejszego
wiązania. Podkłady gipsowe i estrichgipsowe wykonuje się grubości ok. 40 mm. Podkłady
samopoziomujące wykonuje się z suchej mieszanki po dodaniu odpowiedniej ilości wody; w skład
mieszanki wchodzi m.in. mączka anhydrytowa (CaSO4) [7]; ma wytrzymałość na ściskanie > 20 MPa,
a na zginanie > 4,5 MPa; może być stosowany (rys. 12.10-1) w budynkach mieszkalnych i
użyteczności publicznej jako: podkład podłogowy zespolony, na warstwie oddzielającej, jako składowa
podłóg pływających oraz w systemach ogrzewania podłogowego. Zaletą jego jest szybki czas wiązania.
Po wykonaniu podkładu może odbywać się na nim ruch pieszy już po 6 godzinach. Wadą jest
ograniczona do 2 max 4 mm grubość warstwy. Uzyskuje się równą, poziomą i gładką powierzchnię
podkładu bez stosowania dodatkowych zabiegów wyrównujących powierzchnię. Zmniejsza to koszt
robocizny, ale sucha mieszanka jest stosunkowo droga, dlatego jest stosowana z reguły do
wyrównania podkładu.
Podkłady asfaltowe wykonuje się przez wylanie na podłoże mieszaniny roztopionego asfaltu i
kruszywa mineralnego oraz wygładzenie powierzchni. Są stosowane w obiektach przemysłowych,
służąc jednocześnie jako izolacja przeciwwilgociowa [3].
Podkłady tzw. suche są układane z płyt pilśniowych twardych i płyt gipsowo-kartonowych. Zaletą jest
łatwość montażu i szybkość wykonania robót posadzkowych. Trudność może stanowić uzyskanie
równej powierzchni. Płyty pilśniowe twarde o grubości 5 mm układa się na warstwie izolacji
dźwiękochłonnej z płyt pilśniowych porowatych o grubości 1,9 cm jako podkład pod posadzki z
deszczułek posadzkowych łączonych na wpust i pióro, tworzących sztywną płytę.
Podkłady z płyt gipsowo-kartonowych z warstwą izolacyjną lub bez układa się pod posadzki w
pomieszczeniach suchych lub o podwyższonej wilgotności. Płyty układa się swobodnie na podłożu.
Płyty łączy się na zakładkę klejem poliuretanowym.
Podkłady z desek (ślepa podłoga) układa się na łatach. Na takim podkładzie można wykonać dowolną
posadzkę po zagruntowaniu desek, jeśli tworzą dostatecznie sztywną warstwę.
Szczegółowe warunki techniczne wykonania podkładów zawarte są w [4], patrz również [2], [5] i [6].
Nietypowe podkłady (nowe rozwiązania) powinny być wykonywane zgodnie z zaleceniami
producentów.
• Podłoża jako podkłady. Żelbetowe stropy monolityczne mogą spełniać rolę podłoża, zwykle po
wykonaniu warstwy wyrównawczej. W przypadku niedostatecznej izolacyjności akustycznej lub
termicznej posadzkę układa się na warstwie tłumiącej dźwięki lub ciepłochronnej.
39
3.3. Wykonywanie warstw wyrównujących i izolacyjnych
• Warstwę wyrównującą wykonuje się wówczas, gdy powierzchnia podłoża nie jest płaszczyzną
poziomą lub ma nierówności. Wykonuje się ją najczęściej z zaprawy cementowej o stosunku
objętościowym cementu do piasku równym od 1:3 dol:4. Można stosować również zaprawę
polimerowo-cementową o tym samym stosunku objętościowym składników albo wspomnianą wyżej
mieszankę samopoziomującą.
• Warstwy izolacyjne, w zależności od funkcji, jaką mają spełniać, mogą być [2]: przeciwwilgociowe,
parochronne, wodoszczelne (niekiedy chemoodporne), ciepłochronne, przeciwdźwiękowe.
Izolacje przeciwwilgociowe wykonuje się na podłożach leżących bezpośrednio na gruncie w celu
zabezpieczenia podłogi przed wodą lub wilgocią gruntową.
Izolacje parochronne wykonuje się w przypadku, gdy w sąsiadujących ze sobą pomieszczeniach
występują znaczne różnice temperatury, wilgotności i prężności pary wodnej .
Izolacje wodoszczelne wykonuje się w pomieszczeniach, w których podłoga może być narażona na
zalewanie wodą.
Izolacje cieplne wykonuje się nad nieogrzewanymi piwnicami, bramami, loggiami oraz w podłogach
usytuowanych na podłożu leżącym bezpośrednio na gruncie (szczegóły patrz rozdz.: 9.1).
Izolacje przeciwdźwiękowe wykonuje się w konstrukcjach podłóg na stropach międzypiętrowych i
zależą one od rodzaju i masy stropu.
Na stropach lekkich (np. pustaki Akermana) o masie > 350 kg/m2 podkład betonowy na warstwie
izolacji przeciwdźwiękowej zwiększa masę całej przegrody, zapewniając jej wymaganą izolacyjność akustyczną. Na
stropach ciężkich (np. strop żelbetowy) o masie > 350 kg/m2 nie stosuje się warstw tłumiących [2].
3.4. Wykonywanie posadzek z betonu
• Dobór posadzek betonowych. W zależności od warunków użytkowania, rodzaju obiektu dobiera
się klasę betonu, rodzaj wykończenia posadzki oraz ustala się kategorię posadzki.
• Wymagania stawiane tradycyjnym posadzkom z betonu i zaprawy cementowej
Posadzka powinna mieć jednolitą barwę. Powierzchnia posadzki powinna być zatarta według
wymagań dokumentacji technicznej, przy czym niedopuszczalne są pęknięcia i rysy włoskowate.
Powierzchnia posadzki powinna być równa.
Dopuszczalne odchylenie nie powinno przekraczać 3 mm - w przypadku posadzek wykonanych z
zaprawy cementowej, oraz 5 mm -w przypadku posadzek wykonanych z betonu.
Dopuszczalne odchylenie od poziomu lub od ustalonych spadków nie powinno być większe niż 5 mm
na całej długości lub szerokości posadzki i nie powinno powodować zaniku założonego w projekcie
spadku.
Posadzka powinna całą powierzchnią przylegać do podkładu i być trwale z nim związana.
Grubość posadzki wykonanej z zaprawy cementowej powinna wynosić nie mniej niż 20 mm, a z
betonu nie mniej niż 30 mm. W przypadku wykonania posadzki dwuwarstwowej z zaprawy
cementowej grubość dolnej warstwy powinna wynosić ok. 20 mm, a górnej około 15 mm, przy czym
grubość łączna obu warstw nie powinna być mniejsza niż 30 mm.
Szczeliny dylatacyjne powinny być wykonane w miejscach dylatacji całego budynku, przy
fundamentach maszyn, wzdłuż osi słupów konstrukcyjnych oraz w liniach odgraniczających posadzki
o wyraźnie różniących się obciążeniach. Niezależnie od wykonania szczelin dylatacyjnych, wynikłych
z konstrukcji budynku, w posadzce powinny być wykonane szczeliny przeciwskurczowe. Szerokość
szczelin dylatacyjnych powinna wynosić od 4 do 12 mm. Szczeliny powinny być wypełnione odpowiednim materiałem
wskazanym w dokumentacji. Szczeliny mogą być zabezpieczone
płaskownikami stalowymi lub innym odpowiednim materiałem zgodnie z dokumentacją techniczną.
3.5. Wykonywanie posadzek ceramicznych (z terakoty, grysu i klinkieru)
• Posadzki z płytek terakotowych mocowane są klejami lub zaprawą cementową, najczęściej na
cienkiej spoinie grubości od 3 do 6 mm, w zależności od wielkości płytki. Po naniesieniu warstwy kleju
lub zaprawy na podłożu rozprowadza się ją szpachlą lub pacą zębatą o wysokości zębów od 5 do 8 mm.
• Posadzki z gresów charakteryzują się niską nasiąkliwością, wysoką twardością, wytrzymałością i
mrozoodpornością. Gresy mocuje się klejem, tak samo jak płytki terakotowe.
Posadzki z płytek glinianych to nowy wyrób uzyskiwany przez wypalanie specjalnych glin
ceramicznych. Płytki mogą mieć fakturę rustykalną, gładką lub porowatą. Produkowane są jako płytki
kwadratowe lub ośmiokątne przeznaczone do wnętrz oraz kwadratowe przeznaczone na zewnątrz
budynku. Wymiary płytek: od 200 do 600 / 200 do 400 mm i grubości 10 do 35 mm. Twardość w skali
Mohsa 3-5 nasiąkliwość 3-9%, wytrzymałość na zginanie 22 MPa. Produkowane są w kolorze
naturalnej ceramiki czerwonej. Płytki mocuje się klejem lub na zaprawę cementową. W systemie produkuje się
dodatkowo stopnice, cokoły itp. Płytki są mrozoodporne i odporne na szok termiczny. Płytki gliniane stosuje się jako
posadzki tarasów i balkonów wewnątrz i na zewnątrz budynków.
• Posadzki z cegły klinkierowej i płytek klinkierowych
Cegła klinkierowa budowlana lub drogowa służy do wykonywania posadzek w obiektach, gdzie
występuje ruch pojazdów lub wózków, a więc w halach fabrycznych, magazynach, kotłowniach itp.
Posadzki z cegieł klinkierowych można wykonywać na stropach, na podłożach betonowych leżących
na gruncie lub na podkładzie z piasku. Jeśli posadzka nie będzie narażona na znaczny ruch lub duże
obciążenia, podłoże wykonuje się z piasku; grubość warstwy ok. 15 cm. Na mocnym podkładzie
40
betonowym lub żelbetowym po ułożeniu zaprawy cementowo-wapiennej o stosunku 1:1:6 i grubości
około 2 cm układa się cegłę na płask lub na rąb, pozostawiając spoiny pionowe częściowo nie
wypełnione. Spoiny te zalewa się od góry rzadką zaprawą cementową 1:5 [3]. Cegły klinkierowe
układane na zaprawie kwasoodpornej i szczelinach wypełnionych odpowiednimi kitami
chemoodpornymi tworzą posadzki odporne na działanie kwasów.
Płytki klinkierowe mocuje się najczęściej na klej. Jako dodatkowe elementy systemu produkuje się:
cokoły, płytki narożne, stopnice itp. Płytki klinkierowe są mrozoodporne, kwasoodporne oraz odporne
na szok termiczny. Płytki stosuje się na posadzki podłóg wewnątrz i na zewnątrz budynku oraz tarasów, balkonów i
schodów.
Szczegółowe warunki wykonania posadzek podano w [4], patrz również [2] i [3]. Wykonanie
posadzek powinno być również zgodne z instrukcjami i zaleceniami producenta.
3.6. Odbiór robót
• Prawidłowość wykonania robót oraz ich zgodność z projektem sprawdza się podczas
ostatecznego odbioru budynku lub jego części [2]. Podstawą odbioru robót są dokumenty:
- projekt techniczny zawierający na rysunkach wykonawczych wszystkie dane niezbędne do
wykonania robót; na rysunkach wykonawczych powinny być uwidocznione wszelkie zmiany
dokonane w trakcie wykonywania robót, a udokumentowane w dzienniku budowy
odpowiednim zapisem potwierdzonym przez nadzór techniczny,
- dziennik budowy,
- certyfikaty lub świadectwa zgodności materiałów,
- Polskie Normy i aprobaty techniczne określające wymagania i badania techniczne przy
odbiorze poszczególnych rodzajów podłóg.
W dzienniku budowy dokonuje się zapisów dotyczących międzyoperacyjnych odbiorów
poszczególnych robót zanikających, jak np. wykonania warstw izolacyjnych i podkładów, od których
jakości zależy ostateczna wartość techniczna podłóg [2].
Badania wykonanych podłóg składają się z badań pośrednich, które obejmują badania materiałów,
podkładów, warstw izolacyjnych itp., oraz badań bezpośrednich obejmujących sprawdzenie
prawidłowości wykonania posadzki
• Odbioru jakościowego materiałów dokonuje się po dostarczeniu ich na budowę. Należy sprawdzić
zgodność właściwości technicznych z wymaganiami odpowiednich norm lub innych dokumentów
(aprobat technicznych), zezwalających na stosowanie ich w budownictwie.
Przy odbiorze zakończonych robót należy dokonać sprawdzenia materiałów na podstawie zapisów w
dzienniku budowy i załączonych zaświadczeń (certyfikaty, świadectwa zgodności) z kontroli,
stwierdzających zgodność użytych materiałów z wymaganiami dokumentacji technicznej oraz z
powołanymi normami i aprobatami technicznymi. Materiały użyte do wykonania posadzki, nie mające
dokumentów stwierdzających ich jakość i nasuwające z tego względu wątpliwości, powinny być
poddane badaniom przez upoważnione laboratoria.
• Odbiór poszczególnych etapów robót
Odbiór podłoża powinien obejmować: sprawdzenie materiałów, sprawdzenie wytrzymałości, równości,
czystości i stanu wilgotności podłoża lub podkładu, sprawdzenie spadków podłoża lub podkładu i
rozmieszczenia wpustów podłogowych.
Odbiór warstw izolacji termicznej i akustycznej przeprowadza się w następujących etapach robót: po
wykonaniu podłoża, po ułożeniu warstwy izolacyjnej, przed wykonaniem warstwy ochronnej lub
ułożeniem podkładu [4]. Przy odbiorze wykonuje się: sprawdzenie materiałów, sprawdzenie równości,
czystości, wilgotności podłoża, sprawdzenie grubości i ciągłości warstwy izolacyjnej.
Odbiór podkładu powinien być przeprowadzony na następujących etapach robót: po wykonaniu
warstwy ochronnej na materiale izolacyjnym, podczas układania podkładu, po całkowitym
stwardnieniu podkładu i wykonaniu badania wytrzymałości na ściskanie na próbkach kontrolnych.
W ramach odbioru powinno się wykonać sprawdzenie:
- materiałów,
- prawidłowości ułożenia warstwy ochronnej na materiale izolacyjnym,
- grubości podkładu w czasie jego wykonania w dowolnych 3 miejscach,
- wytrzymałości podkładu na ściskanie i zginanie na podstawie wyników badań laboratoryjnych,
badania należy przeprowadzać dla podkładów cementowych i anhydrytowych; powinny być one
wykonywane nie rzadziej niż l raz na 1000 m2 podkładu,
- równości podkładu przez przykładanie w dowolnych miejscach i kierunkach dwumetrowej łaty
kontrolnej, odchylenia stanowiące prześwity między łatą i podkładem należy mierzyć z
dokładnością do 1 mm,
- odchyleń od płaszczyzny poziomej lub określonej wyznaczonym spadkiem za pomocą dwumetrowej
łaty kontrolnej i poziomnicy, odchylenia należy mierzyć z dokładnością do 1 mm,
- prawidłowości osadzenia w podkładzie elementów dodatkowych (wpustów podłogowych,
płaskowników itp.), badanie należy wykonywać przez oględziny,
- prawidłowości wykonania szczelin dylatacyjnych, izolacyjnych i przeciwskurczowych.
Odbiór końcowy robót podłogowych polega na stwierdzeniu zgodności wykonanej podłogi z
dokumentacją projektowo-kosztorysową. Oceny zgodności dokonuje się przez oględziny i pomiary
41
posadzki, a całej konstrukcji podłogi na podstawie zapisów w dzienniku budowy i protokołów
odbiorów międzyfazowych.
W ramach odbioru końcowego należy sprawdzić: jakość użytych materiałów, warunki wykonania robót
(warunki wilgotnościowe i temperaturowe) na podstawie zapisów w dzienniku budowy, prawidłowość
wykonania warstw konstrukcyjnych podłogi, tj. podkładu, warstw izolacyjnych, na podstawie zapisów
w dzienniku budowy lub protokołów odbiorów międzyfazowych.
Ocenę prawidłowości wykonania posadzki przeprowadza się, gdy posadzka osiągnie pełne
właściwości techniczne.
Odbiór posadzki powinien obejmować sprawdzenie:
- wyglądu zewnętrznego na podstawie oględzin i oceny wizualnej,
- równości za pomocą łaty kontrolnej,
- odchyleń od płaszczyzny poziomej lub określonego spadku za pomocą łaty kontrolnej i poziomnicy,
- połączenia posadzki z podkładem na podstawie oględzin,
- grubości posadzek monolitycznych na podstawie pomiarów dokonanych w czasie wykonywania
posadzki,
- wytrzymałości na ściskanie posadzki monolitycznej (przeprowadza się na próbkach kontrolnych
pobranych w czasie wykonywania posadzki),
- prawidłowości (przez oględziny) osadzenia w posadzce kratek ściekowych, dylatacji itp.,
prawidłowości (przez pomiar) wykonania styków materiałów posadzkowych, tj. pomiar odchyleń od
prostoliniowości, pomiar szerokości spoin, wykończenia posadzki (przez oględziny), zamocowania
cokołów, listew podłogowych,
Gdy w projekcie przewidziano wykonanie posadzki z betonu odpornego na ścieranie, należy
przeprowadzić badanie ścieralności na próbkach materiału pobranego podczas wykonywania
posadzki.
3.7.Literatura uzupełniająca
[1] Czarnecki L., Rydz. Z.: Posadzki przemysłowe betonowe i z żywic syntetycznych. Materiały
Budowlane nr 9/1998.
[2] Wolski Z.: Roboty podłogowe i okładzinowe. Warszawa 1998.
[3] Parczewski W., Wnuk Z.: Elementy robót wykończeniowych. Oficyna Wydawnicza PW,
Warszawa 1998.
[4] Warunki techniczne wykonania i odbioru robót budowlano-montażowych. Budownictwo
ogólne. TI cz. 3 i 4, rozdz. 25. Arkady, Warszawa 1990.
[5] Goliszek A.: Podkłady podłogowe pod posadzki i wykładziny podłogowe. Podłogi nr 1/1999.
[6] Janowski Z.: Podkłady pod posadzki. Materiały Budowlane nr 9/1998.
[7] Rowiński J.: Atlas Sam 150. Materiały Budowlane nr 9/1998.
[8] Mirowska M.: Materiały i wyroby do ochrony przed hałasem. Magazyn Budowlany nr 1/1997.
[9] Posadzka z zastosowaniem żywic syntetycznych. ZUAT - 15/VIII.09. Instytut Techniki Budowlanej,
Warszawa 1999.
[10] Zabezpieczenia wodochronne tarasów. Dobór materiałów i technologia wykonania Instrukcja nr
344/97 Instytut Techniki Budowlanej, Warszawa 1997.
[11] Posadzka samopoziomująca SAM 200. Przegląd Budowlany nr 4/1996.
3.9. Normy
PN-62/B-10144 Posadzki z betonu i zaprawy cementowej. Wymagania i badania techniczne
przy odbiorze
PN-63/B-10145 Posadzki z płytek kamionkowych (terakotowych), klinkierowych i lastrykowych.
Wymagania i badania techniczne przy odbiorze
42
4. ROBOTY MALARSKIE
4.1. Dokumentacja techniczna
Roboty malarskie powinny być wykonywane zgodnie z dokumentacją techniczno-projektową
obejmującą:
a) rodzaj podłoża,
b) rodzaj farby, emalii lub lakieru i technikę ich nanoszenia,
c) rodzaj malowania (np. przy malowaniu klejowym: uproszczone, zwykłe, doborowe),
d) barwę i jej intensywność (kolory: jasny, półpełny, pełny),
e) w szczególnych przypadkach rysunek kolorystyczny powierzchni wewnętrznych lub elewacji,
f) ew. specjalne wymagania w odniesieniu do powłok (np. ognioodporność, kwasoodporność,
ługoodporność lub inne).
4.2. Wymagania ogólne
• Przy wykonywaniu robót malarskich wymaga się przestrzegania następujących zasad:
- prace na wysokości należy wykonywać z prawidłowych rusztowań lub drabin, a gdy nie ma
możliwości zainstalowania rusztowań i roboty te wykonuje się z pomostów opieranych na
konstrukcji (tzw. kładek), malarz powinien być zabezpieczony przed upadkiem pasem
bezpieczeństwa przymocowanym do konstrukcji,
- przy robotach przygotowawczych z użyciem materiałów alkalicznych (wapno, soda kaustyczna,
pasty do usuwania starych powłok olejnych lub z żywic syntetycznych) należy
stosować okulary ochronne i odzież ochronną (buty gumowe, fartuchy gumowe, rękawice),
zabezpieczając skórę twarzy i rąk tłustym kremem ochronnym,
- przy malowaniu wyrobami zawierającymi lotne rozpuszczalniki lub rozcieńczalniki (np. w
farbach olejnych, olejno-żywicznych, ftalowych, lakierach lub farbach chemoutwardzalnych)
stosować odzież ochronną, a pracę wykonywać przy otwartych oknach lub czynnej i sprawnej
wentylacji oraz przestrzegać zakazu palenia papierosów i używania otwartych palenisk lub
grzejników elektrycznych, narzędzi i silników powodujących iskrzenie i mogących być źródłem
pożaru,
- przy zastosowaniu piasku (np. przy piaskowaniu powierzchni) lub farb zawierających
krzemionkę stosować maski pyłochłonne, a skórę twarzy i rąk zabezpieczyć tłustym kremem
ochronnym,
- nie należy stosować materiałów szkodliwych dla zdrowia człowieka, jak związki chromu,
ołowiu, fluatów.
• Przygotowanie powierzchni. Przed przystąpieniem do malowania naprawić uszkodzenia
powierzchni tynków i wcześniej naprawianych miejsc. Zaleca się stosowanie do tego celu zapraw i
szpachlówek produkowanych fabrycznie w postaci gotowej do stosowania lub w postaci proszkowej
do zarabiania wodą bezpośrednio przed użyciem.
• Termin robót. Roboty malarskie wewnątrz i na zewnątrz budynku wykonywać dopiero po
wyschnięciu tynków i naprawianych miejsc (jednolite zabarwienie powierzchni naprawianej).
Malowanie konstrukcji stalowych – po całkowitym i ostatecznym umocowaniu wszystkich elementów
konstrukcyjnych i osadzeniu innych elementów w ścianach.
• Powierzchnie podłoży pod malowanie powinny być:
- gładkie i równe, tzn. bez nadrostów betonowych, zacieków zaprawy lub mleczka cementowego,
kawern; dopuszcza się pojedyncze wgłębienia o średnicy do 5 mm i głębokości
do 4 mm - dla podłoży betonowych; w zakresie równości obowiązują wymagania jak dla
tynków IV kategorii (z wyjątkiem tynków doborowych),
- mocne, tzn. powierzchniowo nie pylące, nie wykruszające się, bez spękań i rozwarstwień,
- czyste, tzn. bez plam, zaoliwień, pleśni i zanieczyszczeń (kurzem, rdzą),
- dojrzałe pod malowanie klejowe, emulsyjne, olejne i z żywic syntetycznych, tzn. po 2-6
tygodniach w zależności od rodzaju farby.
Farbami emulsyjnymi, akrylowymi można malować podłoża po 7 dniach, a suche (patrz tabl. 12.11-1)
- badanie wilgotności podłoża można wykonać aparatami wskaźnikowymi (elektrycznym lub karbidowym),
metodą suszarkowo-wagową lub papierkami wskaźnikowymi Hydrotest.
• Kontrola międzyfazowa obejmuje sprawdzenie:
a) jakości materiałów malarskich,
b) wilgotności i przygotowania podłoża pod malowanie,
c) stopnia skarbonizowania tynków,
d) jakości wykonania kolejnych warstw powłokowych i temperatury w czasie malowania i schnięcia
powłok.
Wyniki badań jakości materiałów i podłoży powinny potwierdzać protokoły lub wpisy do dziennika
budowy.
4.3. Warunki przystąpienia do robót
• Temperatura. Roboty malarskie wykonywać w temperaturze +5°C. W ciągu doby nie może
nastąpić spadek poniżej 0°C.
43
Farbą silikonową można malować w temperaturze -5°C.
Optymalna temperatura:
a) przy malowaniu farbami wodnymi i wodorozcieńczalnymi od + 12 do +18°C,
b) przy szpachlowaniu i malowaniu farbami olejnymi i z żywic syntetycznych powyżej +5°C, lecz by
w ciągu doby nie następował spadek temperatury poniżej 0°C,
c) przy malowaniu wyrobami chemoutwardzalnymi, poliuretanowymi, epoksydowymi itp. +15°C.
• Pogoda. Roboty na zewnątrz budynków niepowinny być wykonywane w okresie zimowym, a w
okresie letnim podczas opadów atmosferycznych, intensywnego nasłonecznie nia malowanych
powierzchni lub w czasie silnych wiatrów. Niedopuszczalne jest malowanie powierzchni
zawilgoconych, szczególnie wyrobami rozpuszczalnikowymi.
• Inne warunki. Roboty farbami wodnymi w pomieszczeniach o dobrej wentylacji. Farby
wodorozcieńczalne, tj. klejowe, cementowe (w postaci wodnej), emulsyjne, olejne, z żywic
syntetycznych oraz chemoutwardzalne powinny być transportowane i przechowywane
w temperaturze +5°C.
4.4. Przygotowanie powierzchni do malowania
Powierzchnia betonu i żelbetu:
a) większe ubytki powierzchni, złącza prefabrykatów itp. wypełnić zaprawą cementową z co
najmniej 14-dniowym wyprzedzeniem i zatrzeć do równości,
b) plamy od zaoliwień zeskrobać, zmyć wodą z dodatkiem detergentów i czystą wodą.
Podłoża tynkowe:
a) naprawić zaprawą i zatrzeć do lica; w przypadku podłoży gipsowych stosować do tego celu
zaprawę gipsową (z wyprzędzeniem 1-dniowym przed malowaniem), dla pozostałych podłoży zaprawę cementową lub cementowo-wapienną (z wyprzedzeniem 14-dniowym),
b) powierzchnie tynku oczyścić.
Nowe tynki cementowe, cementowo-wapienne zagruntować:
a) mlekiem wapiennym pod farby wapienne i kazeinowe,
b) roztworem szkła wodnego potasowego - pod farby krzemianowe,
c) roztworem mleka wapiennego pod pierwszą warstwę farby klejowej i roztworem szarego mydła
(1-3%) pod drugą i następną warstwę farby klejowej (przy malowaniu wysokojakościowym), d)
pokostem rozcieńczonym benzyną lakierniczą (1:1) pod wyroby olejne itp.
Podłoża gipsowe i z suchego tynku oraz gipsowo-wapienne zagruntować:
a) roztworem kleju kostnego (2,5%) - pod farby klejowe,
b) gruntownikiem pokostowym, środkiem silikonowym, z kleju kostnego, rozcieńczoną farbą emulsyjną (farba: woda
= 1:6) - pod malowania farbami emulsyjnymi.
Powierzchnie z drewna i materiałów drewnopochodnych:
a) oczyścić z kurzu, tłustych plam i zacieków żywicy,
b) usunąć drobne wady powierzchni przez zaszpachlowanie szpachlówką,
c) zagruntować gruntownikiem, np. pokostowym,
d) sęki pokryć roztworem spirytusowym szelaku (10%) lub specjalnym preparatem.
4.5. Wykonywanie powłok malarskich
• Zalecenia ogólne
Do malowania ręcznego i wałkiem powinno się stosować farby o konsystencji handlowej.
Konsystencja farb do malowania natryskowego - rzadsza niż do malowania ręcznego i wałkiem
malarskim. Do malowania natryskowego farby handlowe powinno się rozcieńczyć odpowiednim dla
danego rodzaju farby rozcieńczalnikiem (w przypadku farb wodnych - wodą, w przypadku pozostałych
farb -rozpuszczalnikami handlowymi w ilości 3-5% w stosunku do farby.
Farby wapienne, kazeinowe, krzemianowe należy nakładać pędzlem; pozostałe farby można nakładać
pędzlem, natryskiem lub wałkiem.
Przy malowaniu pędzlem ostatnią warstwę powłoki wykonać tak, aby kierunek pociągnięć pędzla był
prostopadły do ściany z oknem - przy malowaniu sufitu lub do podłogi - przy malowaniu ścian.
• Malowanie farbami emulsyjnymi
Sprawdzić, czy farba nie zawiera wytrąconego spoiwa w postaci nitek (wskutek niewłaściwego jej
transportu czy przechowywania, tj. w temperaturze poniżej +5°C), co ją dyskwalifikuje. Powłoka po
wyschnięciu ma barwę ciemniejszą niż farba.
Do barwienia farb stosuje się farby emulsyjne kolorowe bądź specjalne pasty pigmentowe. Nie wolno
do tego celu stosować suchych pigmentów ani kolorowych farb klejowych. Farb do malowania
powierzchni wewnętrznych (o czym informacja znajduje się na etykietach tych wyrobów) nie można
stosować na powierzchnie elewacyjne. Niektóre farby emulsyjne można stosować na wnętrza i
elewacje (zgodnie z wytycznymi producenta). Natomiast farby przewidziane do malowania elewacji ze
względów ekonomicznych (więcej spoiwa i stąd wyższa cena) oraz higienicznych (więcej spoiwa i
wyższa szczelność) nie powinny być stosowane do wnętrz.
Malowanie wykonywać 2-krotnie „na krzyż". Do pierwszego malowania (szczególnie podłoży
nasiąkliwych) stosuje się farbę rozcieńczoną wodą w ilości 10% w stosunku do farby, a do drugiego farbę handlową. Podłoża gipsowe zagruntować (z wyprzedzeniem 24 h) roztworem kleju kostnego
44
(1,5%) lub farbą emulsyjną rozcieńczoną wodą w stosunku 1:6. Drugą warstwę farby nanosić
najwcześniej po 2 h po wykonaniu pierwszej. Powłok emulsyjnych nie można wykonywać na
kruszących się podłożach lub na starych, pylących się powłokach oraz na powłokach świeżych silnie
alkalicznych (wady powłok -tabl. 12.11-6).
• Malowanie farbami silikonowymi
Przed malowaniem podłoże zagruntować specjalnym preparatem silikonowym zgodnie z zaleceniem
producenta z wyprzedzeniem 24 h. Farbę silikonową nakładać 2-krotnie w odstępach 24 h. Powłok
silikonowych nie można wykonywać na słabych podłożach.
• Malowanie farbami olejnymi i z żywic syntetycznych
Dostosować konsystencję farby do techniki malowania (pędzlem, wałkiem lub pistoletem
natryskowym) przez dodatek 3-5% rozcieńczalnika. Białą farbę dobarwia się do żądanego koloru
przez dodanie farby tego samego rodzaju (nie wolno dobarwiać suchymi pigmentami) lub specjalnych
past pigmentowych. Malowanie na podłożu uprzednio zagruntowanym (z 24 h wyprzedzeniem)
gruntownikiem pokostowym.
Każda warstwa powłokowa z odpowiedniego dla niej wyrobu: podkładowa - z farb do gruntowania
ogólnego stosowania (lub przeciwrdzewnych), warstwa wierzchnia - z farb nawierzchniowych; przy
malowaniu doborowym (tj. trójwarstwowym) - na warstwę z farby nawierzchniowej należy nałożyć
warstwę emalii.
Malowanie można wykonywać jako uproszczone, zwykłe i doborowe.
Przy wykonywaniu powłok konieczne jest przestrzeganie następujących zasad:
a) każda kolejna warstwa farby musi się różnić od poprzedniej większą zawartością spoiwa, tj.
przechodzi się od warstwy „chudej" do „tłustej" (farba podkładowa, nawierzchniowa, emalia),
b) każdą warstwę nakładać cienko w odstępach 24 h dla wyrobów olejnych i żywic syntetycznych,
c) przy malowaniu drewna i materiałów drewnopochodnych poza gruntowaniem i zabezpieczeniem
przed grzybami i owadami konieczne jest co najmniej jednokrotne
pomalowanie stolarki farbą podkładową i 2-krotne farbą nawierzchniową; przy nakładaniu
warstwy wierzchniej kierunek pociągnięć pędzla - zgodny z przebiegiem słojów drewna.
4.6. Wymagania stawiane poszczególnym rodzajom powłok
• Powłoki emulsyjne. Powinny być niezmywalne oraz odporne na tarcie na sucho, szorowanie i
reemulgację (rozmazywanie się). Ponadto powinny być bez uszkodzeń, jednolitej barwy bez smug,
plam, spękań, łuszczenia.
• Powłoki silikonowe. Powinny być odporne na zmywanie wodą, tarcie na sucho i na szorowanie, bez uszkodzeń,
plam, smug, prześwitów, śladów pędzla, spękań, łuszczenia i odstawania od podłoża.
• Powłoki olejne i na żywicach syntetycznych. Powinny mieć barwę jednolitą, bez śladów pędzla, smug, zacieków,
uszkodzeń, zmarszczeń, pęcherzy, plam i zmiany odcienia, mieć jednolity połysk.
4.7. Kryteria oceny jakości i końcowy odbiór robót malarskich
- Badania powłok przy odbiorze wykonuje się w następujących terminach (w temperaturze
>= +5°C, wilgotności względnej powietrza 65%):
z farb klejowych, kazeinowych, emulsyjnych, silikonowych - nie wcześniej niż po 7 dniach,
z farb wapiennych, cementowych, krzemianowych, olejnych i z żywic syntetycznych - nie
wcześniej niż po 14 dniach.
• Badania obejmują sprawdzenie: wyglądu zewnętrznego, zgodności barwy ze wzorcem
oraz połysku, odporności powłok na wycieranie i odporności na zmywanie wodą.
[1] Warunki techniczne wykonania i odbioru robót budowlano-montażowych. Tom I Budownictwo
ogólne. Cz. 4, Arkady 1990 (rozdział 27).
[2] Instrukcja 351/98 Zabezpieczanie przed korozją konstrukcji betonowych i żelbet. Instrukcja nr
351/98. ITB, Warszawa 1998.
4.9. Normy
PN-58/B-30177 Kit szklarski kredowo-pokostowy
PN-75/C-04630 Woda do celów budowlanych. Wymagania i badania przy odbiorze
PN-72/C-81503 Wyroby lakierowe. Wstępne próby techniczne
PN-70/B-10100 Roboty tynkowe. Tynki zwykłe. Wymagania i badania przy odbiorze
PN-69/B-10280 Roboty malarskie budowlane farbami wodnymi i wodorozcieńczalnymi farbami
emulsyjnymi
PN-69/B-10285 Roboty malarskie budowlane farbami, lakierami i emaliami na spoiwach
bezwodnych
45
ST.04. STOLARKA
ST.04
STOLARKA BUDOWLANA
46
ST.04. STOLARKA
ST.04
STOLARKA BUDOWLANA
Przedmiotem niniejszej Specyfikacji Technicznej (ST) są wymagania dotyczące realizacji osadzania
stolarki otworowej przewidzianej do wykonania w ramach robót budowlanych przy PRZEBUDOWIE I
ROZBUDOWIE BUDYNKU MIESZKALNEGO JEDNORODZINNEGO.
wykonanie wszystkich robót osadzania stolarki otworowej przewidzianych w projekcie budowlanym.
Obejmują prace związane z dostawą materiałów, wykonawstwem i wykończeniem robót, wykonywanych
na miejscu.
Roboty te obejmują obsadzenie ościeżnic, zawieszenie, pasowanie i regulacja stolarki drzwiowej i okiennej
i innych robót.
W ramach prac przewiduje się montaż stolarki okiennej i drzwiowej.
Wszystkie inne nie wymienione roboty jakie występują przy
Niniejsza specyfikacja obejmuje całość robót związanych z wbudowaniem okien i drzwi: obsadzenie
ościeżnic, zawieszenie, pasowanie, regulacja okien i drzwi, malowanie oraz wszystkie roboty pomocnicze.
1.
Harmonogram i kolejność prac
2.
3.
opracowania.
4.
opracowania.
47
ST.04. STOLARKA
2. MATERIAŁY
3. SPRZĘT
Rodzaje sprzętu używanego do obsadzania stolarki budowlanej pozostawia się do uznania wykonawcy,
po uzgodnieniu z zarządzającym realizacją umowy.
robót.
4. TRANSPORT
Stolarkę okienną i drzwiową oraz wszystkie materiały niezbędne do wykonania obsadzenia stolarki
budowlanej wchodzących w skład robót stolarskich można przewozić dowolnymi środkami transportu
zaakceptowanymi przez zarządzającego realizacją umowy. Do transportu stolarki okiennej i drzwiowej
należy stosować specjalistyczne pojazdy do tego przystosowane. Załadunek, transport i rozładunek stolarki
należy przeprowadzić zgodnie z przepisami BIOZ i przepisami o ruchu drogowym.
5. WYKONANIE ROBÓT
Ogólne zasady wykonania robót podano w Ogólnej Specyfikacji Technicznej p. 5
5.2. Właściwy czas osadzania stolarki okiennej i drzwiowej
Wyroby i elementy stolarskie można osadzić w tych częściach budynku, które są wysuszone i
zabezpieczone przed opadami atmosferycznymi. Nie wolno osadzać stolarki równocześnie ze wznoszeniem
murów, z wyjątkiem ościeżnic w ścianach działowych o grubości poniżej 25 cm. Ościeżnice należy
osadzać przed wykonaniem tynków. Okładziny stolarskie należy wykonywać po ułożeniu tynku.
5.3 Uwagi ogólne.
Przed rozpoczęciem wbudowania stolarki otworowej należy dokonać przeglądu przygotowanych
wyrobów sprawdzając, czy:
- naroża ościeżnic i skrzydeł są prawidłowo sklejone i wykazują kąty proste,
- uszczelki są prawidłowo osadzone w ramiakach skrzydeł (np. nie są wyrwane, zanieczyszczone farbą),
- okapniki są prawidłowo przykręcone,
- szyby a szczególnie szyby zespolone nie są uszkodzone,
- okucia są prawidłowo osadzone, nie wykazują uszkodzeń i dobrze działają.
48
ST.04. STOLARKA
Nie należy zabudowywać okien i drzwi uszkodzonych, zachlapanych wapnem lub zaprawą tynkową.
Przed osadzaniem elementów stolarki otworowej konieczne jest sprawdzenie stopnia przygotowania
elementów ściennych. Ościeża i węgarki muszą być wykonane dokładnie w pionie, a progi i nadproża w
poziomie. Węgarki muszą mieć równe płaszczyzny, ażeby można było dokładnie oprzeć na nich okna.
Ewentualny brak prostokątności ościeży wymaga uzgodnionego z projektantem usunięcia tej usterki.
Powierzchnie ościeży w każdym przypadku muszą mieć zatartą zaprawę, a wszystkie wyrwy i obicia muszą
być uzupełnione.
Kontrola jakości robót polega na sprawdzeniu:
- pionowości ościeżnic,
- luzów w miejscach połączeń z murem,
- dokładności prac wykończeniowych
W czasie kontroli szczególna uwaga będzie zwracana na sprawdzenie zgodności prowadzenia robót z
projektem organizacji robót i przepisami BIOZ.
7. OBMIAR ROBÓT
Ogólne zasady dokonywania obmiarów robót podano w Ogólnej Specyfikacji Technicznej p.7.
Podstawą dokonywania obmiarów, określającą zakres prac wykonywanych w ramach poszczególnych
pozycji, jest załączony do dokumentacji przetargowej przedmiar robót
1 szt. ościeżnice
1 m2 skrzydła drzwiowe
1 m2 okna
9.
Odbioru wbudowania okien i drzwi dokonuje się po ich ostatecznym osadzeniu na stałe. Odbiór osadzenia
ościeżnic powinien być przeprowadzony przed otynkowaniem ościeży lub ścian.
Ościeżnice winny być osadzone pionowo i nie mogą wykazywać luzów w miejscach połączeń z
murem. Odchylenie ościeżnic drzwiowych i okiennych od pionu lub poziomu nie może przekraczać 2 mm
na 1 metr ościeżnicy, nie więcej jednak niż 3 mm na całą ościeżnicę. Luzy przy pasowaniu wbudowanych
okien i drzwi jednoskrzydłowych nie mogą być większe niż 3 mm. Zamknięte skrzydła okien i drzwi nie
powinny przy poruszaniu za klamkę wykazywać żadnych luzów. Otwarte skrzydła drzwiowe i okienne nie
mogą się same zamykać. Szczelność okien sprawdza się przez włożenie w dowolnym miejscu pomiędzy
ościeżnicą a ramiakiem paska papieru pakowego o szerokości 2 cm. Jeżeli po zamknięciu okna pasek nie
daje się wyciągnąć bez zerwania, okno uznaje się za szczelne. Okucia elementów powinny być
zamocowane w sposób trwały. Okucia wpuszczane nie mogą wystawać ponad powierzchnię drewna.
Wszelkie obróbki blacharskie (dokładność osadzenia okapników), jakość osadzenia i uszczelnienia
parapetów nie mogą budzić żadnych zastrzeżeń.
49
ST.04. STOLARKA
Przedmiot reklamacji w czasie odbiorów powinny stanowić również wszelkie mechaniczne
uszkodzenia na powierzchniach okien i drzwi, a także wykończenia malarskiego, szyb, powłok z folii
PVC, uszczelek i okuć.
Konieczność dodatkowych pasowań skrzydeł drzwiowych (np. regulacja zawiasów, zamka,
przycinanie skrzydła od dołu) wymaga wykonania tych prac wyjątkowo ostrożnie i starannie. Skrzydeł
drzwiowych oklejonych folią PVC nie można przycinać.
Dostarczenie niezbędnych materiałów i innych czynników produkcji
Przygotowanie i montaż stolarki
50
ST.06. ROBOTY BETONOWE I ŻELBETOWE
ST.06
ROBOTY BETONOWE I ŻELBETOWE
51
3.a. Wykonywanie konstrukcji betonowych i żelbetowych
.
1. WSTĘP
1.1. Przedmiot ST
Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej (ST) są wymagania dotyczące wykonania i odbioru robót
związanych z wykonaniem konstrukcji betonowych i żelbetowych przy PRZEBUDOWIE I ROZBUDOWIE
BUDYNKU MIESZKALNEGO JEDNORODZINNEGO.
Specyfikacja techniczna stanowi dokument przetargowy i kontraktowy przy zlecaniu i realizacji robót
Ustalenia zawarte w niniejszej ST dotyczą zasad prowadzenia robót związanych z wykonywaniem
konstrukcji betonowych i żelbetowych w obiektach kubaturowych oraz obiektach budownictwa
inżynieryjnego. ST dotyczy wszystkich czynności mających na celu wykonanie robót związanych z:
- przygotowaniem mieszanki betonowej,
- wykonaniem deskowań wraz z usztywnieniem,
- układaniem i zagęszczaniem mieszanki betonowej,
- pielęgnacją betonu.
Określenia podane w niniejszej ST są zgodne z odpowiednimi normami oraz określeniami podanymi w
ST.00 „Wymagania ogólne", a także podanymi poniżej:
Beton zwykły - beton o gęstości powyżej 1,8 t/m wykonany z cementu, wody, kruszywa mineralnego o
frakcjach piaskowych i grubszych oraz ewentualnych dodatków mineralnych i domieszek chemicznych.
Mieszanka betonowa - mieszanka wszystkich składników przed związaniem betonu.
Zaczyn cementowy - mieszanka cementu i wody.
Zaprawa - mieszanka cementu, wody, składników mineralnych i ewentualnych dodatków
przechodzących przez sito kontrolne o boku oczka kwadratowego 2 mm.
Nasiąkliwość betonu - stosunek masy wody, którą zdolny jest wchłonąć beton, do jego masy w stanie
suchym.
Stopień wodoszczelności - symbol literowo-liczbowy (np. W8) klasyfikujący beton pod względem
przepuszczalności wody. Liczba po literze W oznacza dziesięciokrotną wartość ciśnienia wody w MPa,
działającego na próbki betonowe.
Stopień mrozoodporności - symbol literowo-liczbowy (np. F150) klasyfikujący beton pod względem
jego odporności na działania mrozu. Liczba po literze F oznacza wymaganą liczbę cykli zamrażania i
odmrażania próbek betonowych, przy której ubytek masy jest mniejszy niż 2 %.
Klasa betonu - symbol literowo-liczbowy (np. B30) klasyfikujący beton pod względem jego wytrzymałości
na ściskanie. Liczba po literze B oznacza wytrzymałość gwarantowaną RbG w MPa.
Wytrzymałość gwarantowana betonu na ściskanie Rb
G - wytrzymałość (zapewniona z 95-proc.
prawdopodobieństwem) uzyskania w wyniku badania na ściskanie kostek sześciennych o boku 1 50 mm,
wykonanych, przechowywanych i badanych zgodnie z normą PN-B-06250.
Wykonawca robót jest odpowiedzialny za jakość materiałów i wykonywanych robót oraz za zgodność z
dokumentacją projektową, ST i poleceniami Inspektora nadzoru. Ogólne wymagania dotyczące robót
podano w ST.00 „Wymagania ogólne" pkt 1.5.
2. MATERIAŁY
Ogólne wymagania dotyczące materiałów, ich pozyskiwania i składowania podano w ST.00 „Wymagania
ogólne" pkt 2.
Wymagania dotyczące jakości mieszanki betonowej regulują odpowiednie polskie normy.
2.1. Składniki mieszanki betonowej
2.1.1. Cement - wymagania i badania
Cement pochodzący z każdej dostawy musi spełniać wymagania zawarte w normie PN-B-19701.
Dopuszczalne jest stosowanie jedynie cementu portlandzkiego czystego (bez dodatków) klasy:
- dla betonu klasy B25 - klasa cementu 32,5 NA,
- dla betonu klasy B30, B35 i B40 - klasa cementu 42,5 NA,
- dla betonu klasy B45 i większej - klasa cementu 52,5 NA.
Do każdej partii dostarczonego cementu musi być dołączone świadectwo jakości (atest). Każda partia
dostarczonego cementu przed jej użyciem do wytworzenia mieszanki betonowej musi uzyskać
52
akceptację Inspektora nadzoru.
Zakazuje się pobierania cementu ze stacji przesypowych (silosów), jeżeli nie ma pewności, że
dostarczany jest tam tylko jeden rodzaj cementu z tej samej cementowni.
Przed użyciem cementu do wykonania mieszanki betonowej cement powinien podlegać następującym
badaniom:
- oznaczenie czasu wiązania i zmiany objętości wg norm PN-EN 196-1:1996,
PN-EN 196-3;1996, PN-EN 196-6;1997,
- sprawdzenie zawartości grudek.
Wyniki wyżej wymienionych badań dla cementu portlandzkiego normalnie twardniejącego muszą
spełniać następujące wymagania (przy oznaczaniu czasu wiązania w aparacie Vicata):
- początek wiązania - najwcześniej po upływie 60 minut,
- koniec wiązania - najpóźniej po upływie 10 godzin.
Przy oznaczaniu równomierności zmiany objętości:
- wg próby Le Chateliera - nie więcej niż 8 mm,
- wg próby na plackach — normalna.
Cementy portlandzkie normalnie i szybko twardniejące podlegają sprawdzeniu zawartości grudek
(zbryleń), nie dających się rozgnieść w palcach i nie rozpadających się w wodzie. Nie dopuszcza się
występowania w cemencie większej niż 20% ciężaru cementu ilości grudek niedających się rozgnieść w
palcach i nierozpadających się w wodzie. Grudki należy usunąć poprzez przesianie przez sito o boku
oczka kwadratowego 2 mm. W przypadku, gdy wymienione badania wykażą niezgodność z normami,
cement nie może być użyty do wykonania betonu.
Magazynowanie:
- cement pakowany (workowany) - składy otwarte (wydzielone miejsca zadaszone na otwartym terenie
zabezpieczone z boków przed opadami) lub magazyny zamknięte (budynki lub pomieszczenia o
szczelnym dachu i ścianach);
- cement luzem - magazyny specjalne (zbiorniki stalowe lub żelbetowe przystosowane do
pneumatycznego załadunku i wyładunku cementu luzem, zaopatrzone w urządzenia do
przeprowadzania kontroli objętości cementu znajdującego się w zbiorniku lub otwory do
przeprowadzania kontroli objętości cementu, włazy do czyszczenia oraz klamry na wewnętrznych
ścianach).
Podłoża składów otwartych powinny być twarde i suche, odpowiednio pochylone, zabezpieczające
cement przed ściekami wody deszczowej i zanieczyszczeń. Podłogi magazynów zamkniętych powinny
być suche i czyste, zabezpieczające cement przed zawilgoceniem i zanieczyszczeniem.
Dopuszczalny okres przechowywania cementu zależny jest od miejsca przechowywania. Cement nie
może być użyty do betonu po okresie:
- 10 dni, w przypadku przechowywania go w zadaszonych składach otwartych,
- po upływie terminu trwałości podanego przez wytwórnię, w przypadku przechowywania w składach zamkniętych.
Każda partia cementu, dla której wydano oddzielne świadectwo jakości powinna być przechowywana
osobno w sposób umożliwiający jej łatwe rozróżnienie.
2.1.2. Kruszywo
Kruszywo do betonu powinno charakteryzować się stałością cech fizycznych i jednorodnością uziarnienia
pozwalającą na wykonanie partii betonu o stałej jakości.
Poszczególne rodzaje i frakcje kruszywa muszą być na placu składowym oddzielnie składowane na
umocnionym i czystym podłożu w sposób uniemożliwiający mieszanie się.
Kruszywa grube powinny wykazywać wytrzymałość badaną przez ściskanie w cylindrze zgodną z
wymaganiami normy PN-B-06714.40.
W kruszywie grubym nie dopuszcza się grudek gliny.
W kruszywie grubszym zawartość podziarna nie powinna przekraczać 5%, a nadziarna 10%.
Ziarna kruszywa nie powinny być większe niż:
- 1/3 najmniejszego wymiaru przekroju poprzecznego elementu,
- 3/4 odległości w świetle między prętami zbrojenia, leżącymi w jednej płaszczyźnie prostopadłej do
kierunku betonowania.
Do betonów klas B30 i wyższych należy stosować wyłącznie grysy granitowe lub bazaltowe marki 50,
o maksymalnym wymiarze ziarna 16 mm.
Stosowanie grysów z innych skał dopuszcza się pod warunkiem, że zostały one zbadane w placówce
badawczej wskazanej przez zamawiającego, a wyniki badań spełniają wymagania dotyczące grysów
granitowych i bazaltowych.
Grysy powinny odpowiadać następującym wymaganiom:
- zawartość pyłów mineralnych - do 1 %,
- zawartość ziaren nieforemnych (to jest wydłużonych płaskich) - do 20%,
- wskaźnik rozkruszenia:
• dla grysów granitowych - do 16%,
• dla grysów bazaltowych i innych - do 8%,
- nasiąkliwość - do 1,2%,
53
- mrozoodporność według metody bezpośredniej - do 2%,
- mrozoodporność wg zmodyfikowanej metody bezpośredniej do 10%,
- reaktywność alkaliczna z cementem określona wg normy PN-B-06714.34 nie powinna
wywoływać zwiększenia wymiarów liniowych ponad 0,1%,
- zawartość związków siarki - do 0,1%,
- zawartość zanieczyszczeń obcych - do 0,25%,
- zawartość zanieczyszczeń organicznych, nie dających barwy ciemniejszej od wzorcowej
wg normy PN-B-06714.26.
Kruszywem drobnym powinny być piaski o uziarnieniu do 2 mm pochodzenia rzecznego lub
kompozycja piasku rzecznego i kopalnianego uszlachetnionego.
Zawartość poszczególnych frakcji w stosie okruchowym piasku powinna się mieścić w granicach:
- do 0,25 mm-14-19%,
- do 0,50 mm - 33-48%,
- do 1,00 mm - 53-76%.
Piasek powinien spełniać następujące wymagania:
- zawartość pyłów mineralnych - do 1,5%,
- reaktywność alkaliczna z cementem określona wg normy PN-B06714.34 nie powinna
wywoływać zwiększenia wymiarów liniowych ponad 0,1%,
- zawartość związków siarki - do 0,2%,
- zawartość zanieczyszczeń obcych - do 0,25%,
- zawartość zanieczyszczeń organicznych — nie dająca barwy ciemniejszej od wzorcowej
wg normy PN-B-06714.26,
- w kruszywie drobnym nie dopuszcza się grudek gliny.
Piasek pochodzący z każdej dostawy musi być poddany badaniom niepełnym obejmującym:
- oznaczenie składu ziarnowego wg normy PN-B-06714.15,
- oznaczenie zawartości zanieczyszczeń obcych wg normy PN-B06714.12,
- oznaczenie zawartości grudek gliny, które oznacza się podobnie, jak zawartość zanieczyszczeń
obcych,
- oznaczenie zawartości pyłów mineralnych wg normy PN-B-06714.13.
Dostawca kruszywa jest zobowiązany do przekazania dla każdej partii kruszywa wyników jego
pełnych badań wg normy PN-B-06712 oraz wyników badania specjalnego dotyczące reaktywności
alkalicznej w terminach przewidzianych przez Inspektora nadzoru.
W przypadku, gdy kontrola wykaże niezgodność cech danego kruszywa z wymaganiami normy PN-B06712, użycie takiego kruszywa może nastąpić po jego uszlachetnieniu (np. przez płukanie lub dodanie
odpowiednich frakcji kruszywa) i ponownym sprawdzeniu. Należy prowadzić bieżącą kontrolę wilgotności
kruszywa wg normy PN-B-06714.18 dla korygowania receptury roboczej betonu.
2.1.3. Woda zarobowa - wymagania i badania
Woda zarobowa do betonu powinna odpowiadać wymaganiom normy PN-B-32250.
Jeżeli wodę do betonu przewiduje się czerpać z wodociągów miejskich, to woda ta nie wymaga badania.
2.1.4. Domieszki i dodatki do betonu
Zaleca się stosowanie do mieszanek betonowych domieszek chemicznych o działaniu:
- napowietrzającym,
- uplastyczniającym,
- przyśpieszającym lub opóźniającym wiązanie.
Dopuszcza się stosowanie domieszek kompleksowych:
- napowietrzająco-uplastyczniających,
- przyśpieszająco-uplastyczniających.
Domieszki do betonów muszą mieć aprobaty, wydane przez Instytut Techniki Budowlanej lub Instytut
Dróg i Mostów oraz posiadać atest producenta.
2.2. Beton
Beton do konstrukcji obiektów kubaturowych i inżynieryjnych musi spełniać następujące wymagania:
- nasiąkliwość - do 5%; badanie wg normy PN-B-06250,
- mrozoodporność - ubytek masy nie większy od 5%, spadek wytrzymałości na ściskanie nie większy
niż 20% po 150 cyklach zamrażania i odmrażania (F150); badanie wg normy PN-B-06250,
- wodoszczelność - większa od 0,8MPa (W8),
- wskaźnik wodno-cementowy (w/c) - ma być mniejszy od 0,5.
Skład mieszanki betonowej powinien być ustalony zgodnie z normą PN-B-06250 tak, aby przy
najmniejszej ilości wody zapewnić szczelne ułożenie mieszanki w wyniku zagęszczania przez
wibrowanie. Skład mieszanki betonowej ustala laboratorium Wykonawcy lub wytwórni betonów i wymaga
on zatwierdzenia przez Inspektora nadzoru.
Stosunek poszczególnych frakcji kruszywa grubego ustalany doświadczalnie powinien odpowiadać
najmniejszej jamistości.
Zawartość piasku w stosie okruchowym powinna być jak najmniejsza i jednocześnie zapewniać
niezbędną urabialność przy zagęszczeniu przez wibrowanie oraz nie powinna być większa niż 42% przy
54
kruszywie grubym do 16 mm.
Optymalną zawartość piasku w mieszance betonowej ustala się następująco:
- z ustalonym składem kruszywa grubego wykonuje się kilka (3*5) mieszanek betonowych o ustalonym teoretycznie stosunku w/c i o wymaganej konsystencji zawierających
różną, ale nie większą od dopuszczalnej, ilość piasku,
- za optymalną ilość piasku przyjmuje się taką, przy której mieszanka betonowa zagęszczona przez wibrowanie
charakteryzuje się największą masą objętościową.
Wartość parametru A do wzoru Bolomey'a stosowanego do wyznaczenia wskaźnika w/c
charakteryzującego mieszankę betonową należy określić doświadczalnie. Współczynnik ten wyznacza
się na podstawie uzyskanych wytrzymałości betonu z mieszanek o różnych wartościach w/c (mniejszych i
większych od wartości przewidywanej teoretycznie) wykonanych ze stosowanych materiałów. Dla
teoretycznego ustalenia wartości wskaźnika w/c w mieszance można skorzystać z wartości parametru A
podawanego w literaturze fachowej.
Maksymalne ilości cementu w zależności od klasy betonu są następujące:
- 400 kg/m3 - dla betonu klas B25 i B30,
- 450 kg/m3 - dla betonu klas B35 i wyższych.
Przy projektowaniu składu mieszanki betonowej zagęszczanej przez wibrowanie i dojrzewającej w
warunkach naturalnych (średnia temperatura dobowa nie niższa niż 10°C), średnią wymaganą
wytrzymałość na ściskanie należy określić jako równą 1,3 Rb
Zawartość powietrza w mieszance betonowej badana metodą ciśnieniową wg normy PN-B-06250 nie
powinna przekraczać:
- wartości 2% - w przypadku niestosowania domieszek napowietrzających,
- wartości 3,5*5,5% - dla betonu narażonego na czynniki atmosferyczne, przy uziarnieniu kruszywa do 16 mm,
- wartości 4,5*6,5% - dla betonu narażonego na stały dostęp wody przed zamarznięciem przy uziarnieniu kruszywa
do 16 mm.
Konsystencja mieszanek betonowych powinna być nie rzadsza od plastycznej, oznaczonej w normie
PN-B-06250 symbolem K-3. Sprawdzanie konsystencji mieszanki przeprowadza się podczas
projektowania jej składu i następnie przy wytwarzaniu.
Dopuszcza się dwie metody badania:
- metodą Ve-Be,
- metodą stożka opadowego.
Różnice pomiędzy założoną konsystencją mieszanki a kontrolowaną metodami określonymi w normie
PN-B-06250 nie mogą przekraczać:
- ±20% wartości wskaźnika Ve-Be,
- ±10 mm przy pomiarze stożkiem opadowym.
Pomiaru konsystencji mieszanek K1 do K3 (wg normy PN-B-06250) trzeba dokonać aparatem Ve-Be.
Dla konsystencji plastycznej K3 dopuszcza się na budowie pomiar przy pomocy stożka opadowego.
3. SPRZĘT
Ogólne wymagania dotyczące sprzętu podano w ST.00. „Wymagania ogólne" pkt 3.
Roboty można wykonać przy użyciu dowolnego typu sprzętu zaakceptowanego przez Inspektora
nadzoru. Dozatory musza mieć aktualne świadectwo legalizacji. Mieszanie składników powinno się
odbywać wyłącznie w betoniarkach o wymuszonym działaniu (zabrania się stosowania mieszanek
wolnospadowych).
Do podawania mieszanek należy stosować pojemniki lub pompy przystosowane do podawania
mieszanek plastycznych. Do zagęszczania mieszanki betonowej należy stosować wibratory z buławami o
średnicy nie większej od 0,65 odległości między prętami zbrojenia leżącymi w płaszczyźnie poziomej, o
częstotliwości 6000 drgań/min i łaty wibracyjne charakteryzujące się jednakowymi drganiami na całej
długości.
4. TRANSPORT
Ogólne wymagania dotyczące środków transportowych podano w ST.00. „Wymagania ogólne" pkt 4.
Transport mieszanki betonowej należy wykonywać przy pomocy mieszalników samochodowych (tzw.
gruszek). Ilość „gruszek" należy dobrać tak, aby zapewnić wymaganą szybkość betonowania z
uwzględnieniem odległości dowozu, czasu twardnienia betonu oraz koniecznej rezerwy w przypadku
awarii samochodu. Podawanie i układanie mieszanki betonowej można wykonywać przy pomocy pompy
do betonu lub innych środków zaakceptowanych przez Inspektora nadzoru.
Czas transportu i wbudowania mieszanki nie powinien być dłuższy niż:
- 90 min. - przy temperaturze +15°C,
- 70 min. - przy temperaturze +20°C,
- 30 min. - przy temperaturze +30°C.
55
5. WYKONANIE ROBÓT
Ogólne zasady wykonania robót podano w ST.00. „Wymagania ogólne" pkt 5.
Wykonawca przedstawia Inspektorowi nadzoru do akceptacji projekt organizacji i harmonogram robót
uwzględniający wszystkie warunki, w jakich będą wykonywane roboty budowlane.
5.1. Zalecenia ogólne
Rozpoczęcie robót betoniarskich może nastąpić na podstawie dostarczonego przez Wykonawcę
szczegółowego programu i dokumentacji technologicznej (zaakceptowanej przez Inspektora nadzoru)
obejmującej:
- wybór składników betonu,
- opracowanie receptur laboratoryjnych i roboczych,
- sposób wytwarzania mieszanki betonowej,
- sposób transportu mieszanki betonowej,
- kolejność i sposób betonowania,
- wskazanie przerw roboczych i sposobu łączenia betonu w tych przerwach,
- sposób pielęgnacji betonu,
- warunki rozformowania konstrukcji (deskowania),
- zestawienie koniecznych badań.
Przed przystąpieniem do betonowania powinna być stwierdzona przez Inspektora nadzoru
prawidłowość wykonania wszystkich robót poprzedzających betonowanie, a w szczególności:
- prawidłowość wykonania deskowań, rusztowań, usztywnień pomostów itp.,
- prawidłowość wykonania zbrojenia,
- zgodność rzędnych z projektem,
- czystość deskowania oraz obecność wkładek dystansowych zapewniających wymaganą
wielkość otuliny,
- przygotowanie powierzchni betonu uprzednio ułożonego w miejscu przerwy roboczej,
- prawidłowość wykonania wszystkich robót zanikających, między innymi wykonania
przerw dylatacyjnych, warstw izolacyjnych, itp.,
- prawidłowość rozmieszczenia i niezmienność kształtu elementów wbudowanych
w betonową konstrukcję (kanałów, wpustów, sączków, kotw, rur itp.),
- gotowość sprzętu i urządzeń do prowadzenia betonowania.
Roboty betoniarskie muszą być wykonane zgodnie z wymaganiami norm: PN-B-06250
i PN-B-06251.
Betonowanie można rozpocząć po uzyskaniu zezwolenia Inspektora nadzoru potwierdzonego
wpisem do dziennika budowy.
5.2. Wytwarzanie i podawanie mieszanki betonowej
Wytwarzanie mieszanki betonowej powinno odbywać się wyłącznie w wyspecjalizowanym zakładzie
produkcji betonu, który może zapewnić żądane w ST wymagania.
Dozowanie składników do mieszanki betonowej powinno być dokonywane wyłącznie wagowo z
dokładnością:
- 2% - przy dozowaniu cementu i wody
- ±3% — przy dozowaniu kruszywa.
Dozatory muszą mieć aktualne świadectwo legalizacji. Wagi powinny być kontrolowane co najmniej raz w
roku.
Urządzenia dozujące wodę i płynne domieszki powinny być sprawdzane co najmniej raz w miesiącu.
Przy dozowaniu składników powinno się uwzględniać korektę związaną ze zmiennym zawilgoceniem
kruszywa.
Czas mieszania należy ustalić doświadczalnie, jednak nie powinien on być krótszy niż 2 minuty.
Do podawania mieszanek betonowych należy stosować pojemniki o konstrukcji umożliwiającej łatwe
ich opróżnianie lub pompy przystosowanej do podawania mieszanek plastycznych. Przy stosowaniu
pomp wymaga się sprawdzenia ustalonej konsystencji mieszanki betonowej przy wylocie.
Mieszanki betonowej nie należy zrzucać z wysokości większej niż 0,75 m od powierzchni, na którą
spada. W przypadku, gdy wysokość ta jest większa, należy mieszankę podawać za pomocą rynny
zsypowej (do wysokości 3,0 m) lub leja zsypowego teleskopowego (do wysokości 8,0 m).
Przy wykonywaniu elementów konstrukcji monolitycznych należy przestrzegać wymogów
dokumentacji technologicznej, która powinna uwzględniać następujące zalecenia:
- w fundamentach, ścianach i ramach mieszankę betonową należy układać bezpośrednio
z pojemnika lub rurociągu pompy bądź też za pośrednictwem rynny warstwami o grubości do 40 cm, zagęszczając
wibratorami wgłębnymi,
- przy wykonywaniu płyt mieszankę betonową należy układać bezpośrednio z pojemnika
lub rurociągu pompy,
- przy betonowaniu oczepów, gzymsów, wsporników, zamków i stref przydylatacyjnych
stosować wibratory wgłębne.
Przy zagęszczeniu mieszanki betonowej należy spełniać następujące warunki:
- wibratory wgłębne stosować o częstotliwości min. 6000 drgań na minutę, z buławami
56
o średnicy nie większej niż 0,65 odległości między prętami zbrojenia leżącymi w płaszczyźnie poziomej,
- podczas zagęszczania wibratorami wgłębnymi nie wolno dotykać zbrojenia buławą
wibratora,
- podczas zagęszczania wibratorami wgłębnymi należy zagłębiać buławę na głębokość
5-5-8 cm w warstwę poprzednią i przytrzymywać buławę w jednym miejscu w czasie
20^30 s., po czym wyjmować powoli w stanie wibrującym,
- kolejne miejsca zagłębienia buławy powinny być od siebie oddalone o 1,4 R, gdzie
R jest promieniem skutecznego działania wibratora; odległość ta zwykle wynosi
0,3-0,5 m,
- belki (ławy) wibracyjne powinny być stosowane do wyrównania powierzchni betonu
płyt pomostów i charakteryzować się jednakowymi drganiami na całej długości;
- czas zagęszczania wibratorem powierzchniowym lub belką (łatą) wibracyjną w jednym
miejscu powinien wynosić od 30 do 60 s.,
- zasięg działania wibratorów przyczepnych wynosi zwykle od 20 do 50 cm w kierunku
głębokości i od 1,0 do 1,5 m w kierunku długości elementu; rozstaw wibratorów należy ustalić doświadczalnie tak,
aby nie powstawały martwe pola.
Przerwy w betonowaniu należy sytuować w miejscach uprzednio przewidzianych i uzgodnionych z
Projektantem.
Ukształtowanie powierzchni betonu w przerwie roboczej powinno być uzgodnione z Projektantem, a
w prostszych przypadkach można się kierować zasadą, że powinna ona być prostopadła do powierzchni
elementu.
Powierzchnia betonu w miejscu przerwania betonowania powinna być starannie przygotowana do
połączenia betonu stwardniałego ze świeżym przez usunięcie z powierzchni betonu stwardniałego,
luźnych okruchów betonu oraz warstwy szkliwa cementowego oraz zwilżenie wodą.
Powyższe zabiegi należy wykonać bezpośrednio przed rozpoczęciem betonowania.
W przypadku przerwy w układaniu betonu zagęszczanym przez wibrowanie wznowienie betonowania
nie powinno się odbyć później niż w ciągu 3 godzin lub po całkowitym stwardnieniu betonu. Jeżeli
temperatura powietrza jest wyższa niż 20°C, czas trwania przerwy nie powinien przekraczać 2 godzin.
Po wznowieniu betonowania należy unikać dotykania wibratorem deskowania, zbrojenia i poprzednio
ułożonego betonu.
W przypadku, gdy betonowanie konstrukcji wykonywane jest także w nocy, konieczne jest
wcześniejsze przygotowanie odpowiedniego oświetlenia, zapewniającego prawidłowe wykonawstwo
robót i dostateczne warunki bezpieczeństwa pracy.
5.3. Warunki atmosferyczne przy układaniu mieszanki betonowej i wiązaniu
betonu
Betonowanie konstrukcji należy wykonywać wyłącznie w temperaturach nie niższych niż plus 5°C,
zachowując warunki umożliwiające uzyskanie przez beton wytrzymałości co najmniej 15 MPa przed
pierwszym zamarznięciem. Uzyskanie wytrzymałości 15 MPa powinno być zbadane na próbkach
przechowywanych w takich samych warunkach, jak zabetonowana konstrukcja.
W wyjątkowych przypadkach dopuszcza się betonowanie w temperaturze do —5°C, jednak wymaga
to zgody Inspektora nadzoru oraz zapewnienia temperatury mieszanki betonowej +20°C w chwili
układania i zabezpieczenia uformowanego elementu przed utratą ciepła w czasie co najmniej 7 dni.
Temperatura mieszanki betonowej w chwili opróżniania betoniarki nie powinna być wyższa, niż 35°C.
Niedopuszczalne jest kontynuowanie betonowania w czasie ulewnego deszczu, należy zabezpieczyć
miejsce robót za pomocą mat lub folii.
5.4. Pielęgnacja betonu
Bezpośrednio po zakończeniu betonowania zaleca się przykrycie powierzchni betonu lekkimi
wodoszczelnymi osłonami zapobiegającymi odparowaniu wody z betonu i chroniącymi beton przed
deszczem i nasłonecznieniem.
Przy temperaturze otoczenia wyższej niż +5°C należy nie później niż po 12 godz. od zakończenia
betonowania rozpocząć pielęgnację wilgotnościową betonu i prowadzić ją co najmniej przez 7 dni (przez
polewanie co najmniej 3 razy na dobę).
Przy temperaturze otoczenia +15°C i wyższej beton należy polewać w ciągu pierwszych 3 dni co 3
godziny w dzień i co najmniej 1 raz w nocy, a w następne dni co najmniej 3 razy na dobę.
Woda stosowana do polewania betonu powinna spełniać wymagania normy PN-B-32250.
W czasie dojrzewania betonu elementy powinny być chronione przed uderzeniami i drganiami
przynajmniej do chwili uzyskania przez niego wytrzymałości na ściskanie co najmniej 15 MPa.
5.5. Wykańczanie powierzchni betonu
Dla powierzchni betonu obowiązują następujące wymagania:
- wszystkie betonowe powierzchnie muszą być gładkie i równe, bez zagłębień między
ziarnami kruszywa, przełomami i wybrzuszeniami ponad powierzchnię,
- pęknięcia i rysy są niedopuszczalne,
- równość powierzchni, ustroju nośnego przeznaczonej pod izolację powinna odpowiadać wymaganiom normy PN-B10260; wypukłości i wgłębienia nie powinny być większe niż 2 mm.
57
Ostre krawędzie betonu po rozdeskowaniu powinny być oszlifowane. Jeżeli dokumentacja projektowa
nie przewiduje specjalnego wykończenia powierzchni betonowych konstrukcji, to bezpośrednio po
rozebraniu deskowań należy wszystkie wystające nierówności wyrównać za pomocą tarcz
karborundowych i czystej wody.
Wyklucza się szpachlowanie konstrukcji po rozdeskowaniu.
5.6. Deskowania
Deskowania dla podstawowych elementów konstrukcji obiektu (ustroju nośnego, podpór) należy wykonać
według projektu technologicznego deskowania, opracowanego na podstawie obliczeń statycznowytrzymałościowych.
Projekt opracuje Wykonawca w ramach ceny kontraktowej i uzgadnia z Projektantem.
Konstrukcja deskowań powinna być sprawdzana na siły wywołane parciem świeżej masy betonowej i
uderzeniami przy jej wylewaniu z pojemników oraz powinna uwzględniać:
- szybkość betonowania,
- sposób zagęszczania,
- obciążenia pomostami roboczymi.
Konstrukcja deskowania powinna spełniać następujące warunki:
- zapewniać odpowiednią sztywność i niezmienność kształtu konstrukcji,
- zapewniać jednorodną powierzchnię betonu,
- zapewniać odpowiednią szczelność,
- zapewniać łatwy ich montaż i demontaż oraz wielokrotność użycia,
- wykazywać odporność na deformację pod wpływem warunków atmosferycznych.
Deskowania zaleca się wykonywać ze sklejki. W uzasadnionych przypadkach na część deskowań
można użyć desek z drzew iglastych III lub IV klasy. Minimalna grubość desek wynosi 32 mm.
Deski powinny być jednostronnie strugane i przygotowane do łączenia na wpust i pióro. Styki, gdzie
nie można zastosować połączenia na pióro i wpust, należy uszczelnić taśmami z tworzyw sztucznych
albo pianką. Należy zwrócić szczególną uwagę na uszczelnienie styków ścian z dnem deskowania oraz
styków deskowań belek i poprzecznie.
Sfazowania należy wykonywać zgodnie z dokumentacją projektową.
Belki gzymsowe oraz gzymsy wykonywane razem z pokrywami okapowymi muszą być wykonywane
w deskowaniu z zastosowaniem wykładzin.
Otwory w konstrukcji i osadzanie elementów typu odcinki rur, łączniki należy wykonać wg wymagań
dokumentacji projektowej.
Ogólne zasady kontroli jakości robót podano w ST.00. „Wymagania ogólne" pkt 6.
6.1. Badania kontrolne betonu
Dla określenia wytrzymałości betonu wbudowanego w konstrukcję należy w trakcie betonowania
pobierać próbki kontrolne w postaci kostek sześciennych o boku 15 cm w liczbie nie mniejszej niż:
- 1 próbka na 100 zarobów,
- 1 próbka na 50 m betonu,
- 3 próbki na dobę,
- 6 próbek na partię betonu.
Próbki pobiera się losowo po jednej, równomiernie w okresie betonowania, a następnie przechowuje
się, przygotowuje i bada w okresie 28 dni zgodnie z normą PN-B-06250.
Jeżeli próbki pobrane i badane jak wyżej wykażą wytrzymałość niższą od przewidzianej dla danej
klasy betonu, należy przeprowadzić badania próbek wyciętych z konstrukcji.
Jeżeli wyniki tych badań będą pozytywne, to beton należy uznać za odpowiadający wymaganej klasie
betonu.
W przypadku niespełnienia warunków wytrzymałości betonu na ściskanie po 28 dniach dojrzewania,
dopuszcza się w uzasadnionych przypadkach, za zgodą Inspektora nadzoru, spełnienie tego warunku w
okresie późniejszym, lecz nie dłuższym niż 90 dni.
Dopuszcza się pobieranie dodatkowych próbek i badanie wytrzymałości betonu na ściskanie w
okresie krótszym niż od 28 dni.
Dla określenia nasiąkliwości betonu należy pobrać przy stanowisku betonowania co najmniej jeden
raz w okresie betonowania obiektu oraz każdorazowo przy zmianie składników betonu, sposobu
układania i zagęszczania po 3 próbki o kształcie regularnym lub po 5 próbek o kształcie nieregularnym,
zgodnie z normą PN-B-06250.
Próbki trzeba przechowywać w warunkach laboratoryjnych i badać w okresie 28 dni zgodnie z normą
PN-B-06250.
Nasiąkliwość zaleca się również badać na próbkach wyciętych z konstrukcji.
Dla określenia mrozoodporności betonu należy pobrać przy stanowisku betonowania co najmniej
jeden raz w okresie betonowania obiektu oraz każdorazowo przy zmianie składników i sposobu
wykonywania betonu po 12 próbek regularnych o minimalnym wymiarze boku lub średnicy próbki 100
mm. Próbki należy przechowywać w warunkach laboratoryjnych i badać w okresie 90 dni zgodnie z
normą PN-B-06250.
Zaleca się badać mrozoodporność na próbkach wyciętych z konstrukcji.
58
Przy stosowaniu metody przyśpieszonej wg normy PN-B-06250 liczba próbek reprezentujących daną
partię betonu może być zmniejszona do 6, a badanie należy przeprowadzić w okresie 28 dni.
Wymagany stopień wodoszczelności sprawdza się, pobierając co najmniej jeden raz w okresie
betonowania obiektu oraz każdorazowo przy zmianie składników i sposobu wykonywania betonu po 6
próbek regularnych o grubości nie większej niż 160 mm i minimalnym wymiarze boku lub średnicy 100
mm.
Próbki przechowywać należy w warunkach laboratoryjnych i badać w okresie 28 dni wg normy PN-B06250.
Dopuszcza się badanie wodoszczelności na próbkach wyciętych z konstrukcji.
Na Wykonawcy spoczywa obowiązek zapewnienia wykonania badań laboratoryjnych (przez własne
laboratoria lub inne uprawnione) przewidzianych normą PN-B-06250, a także gromadzenie,
przechowywanie i okazywanie Inspektorowi nadzoru wszystkich wyników badań dotyczących jakości
betonu i stosowanych materiałów.
Jeżeli beton poddany jest specjalnym zabiegom technologicznym, należy opracować plan kontroli
jakości betonu dostosowany do wymagań technologii produkcji. W planie kontroli powinny być
uwzględnione badania przewidziane aktualną normą i niniejszą ST oraz ewentualnie inne, konieczne
do potwierdzenia prawidłowości zastosowanych zabiegów technologicznych.
Badania powinny obejmować:
- badanie składników betonu,
- badanie mieszanki betonowej,
— badanie betonu.
Zestawienie wymaganych badań wg PN-B-06250:
59
6.2. Tolerancja wykonania 6.2.1. Wymagania
ogólne
- Rozróżnia się tolerancje normalne klasy N1 i N2 oraz specjalne. Klasę tolerancji N2 zaleca się w
przypadku wykonywania elementów szczególnie istotnych z punktu widzenia niezawodności
konstrukcji o poważnych konsekwencjach jej zniszczenia oraz konstrukcji o charakterze
monumentalnym.
- Ustalenia projektowe powinny określać wszelkie wymagania dotyczące tolerancji specjalnych z
podaniem:
a) zmian wartości odchyleń dopuszczalnych podanych w niniejszym rozdziale,
b) innych typów odchyleń, które powinny być dodatkowo kontrolowane, poza wartościami podanymi w normie,
łącznie z określonymi parametrami i wartościami dopuszczalnymi,
c) specjalnych tolerancji w odniesieniu do wszystkich lub szczególnych elementów
konstrukcji.
- Dokładność pomiarów odchyłek geometrycznych powinna być określona w ustaleniach
projektowych.
- Odchylenia poziome usytuowania podpór i elementów powinny być mierzone w stosunku do osi podłużnych i
poprzecznych osnowy geodezyjnej pokrywających się
z osiami ścian lub słupów.
- Odchylenia poziome wzdłuż wysokości budynku powinny przyjmować wartości różnoimienne w stosunku do układu rzeczywistego. W przypadku stwierdzenia odchyleń
o charakterze systematycznym należy podjąć działania korygujące.
6.2.2. System odniesienia
- Przed przystąpieniem do robót na budowie należy ustalić punkty pomiarowe zgodne
z przyjętą osnową geodezyjną stanowiące przestrzenny układ odniesienia do określania
usytuowania elementów konstrukcji zgodnie z normami PN-87/N-02251
i PN-74/N-02211.
- Punkty pomiarowe powinny być zabezpieczone przed uszkodzeniem lub zniszczeniem.
7. OBMIAR ROBOT
Ogólne zasady obmiaru robót podano w ST.00. „Wymagania ogólne" pkt 7.
7.1. Jednostka obmiarowa
Jednostką obmiaru jest 1 m (metr sześcienny) konstrukcji z betonu. Do obliczenia ilości przedmiarowej
przyjmuje się ilość konstrukcji wg dokumentacji projektowej. Z kubatury nie potrąca się rowków, skosów
o przekroju równym lub mniejszym od 6 cm .
8. ODBIÓR ROBOT
Ogólne zasady odbioru robót podano w ST.00. „Wymagania ogólne" pkt 8.
8.1. Zgodność robót z dokumentacją projektową i ST
Roboty powinny być wykonywane zgodnie z dokumentacją projektową, specyfikacją techniczną oraz
pisemnymi decyzjami Inspektora nadzoru.
8.2. Odbiór robót zanikających lub ulegających zakryciu
Podstawą odbioru robót zanikających lub ulegających zakryciu jest:
- pisemne stwierdzenie Inspektora nadzoru w dzienniku budowy o wykonaniu robót
zgodnie z dokumentacją projektową i ST,
60
- inne pisemne stwierdzenie Inspektora nadzoru o wykonaniu robót.
Zakres robót zanikających lub ulegających zakryciu określają pisemne stwierdzenia Inspektora
nadzoru lub inne dokumenty potwierdzone przez Inspektora nadzoru.
8.3. Odbiór końcowy
Odbiór końcowy odbywa się po pisemnym stwierdzeniu przez Inspektora nadzoru w dzienniku
budowy zakończenia robót betonowych i spełnieniu innych warunków
dotyczących tych robót zawartych w umowie.
Ogólne ustalenia dotyczące podstawy płatności podano w ST.00. „Wymagania ogólne" pkt 9.
9.1. Cena jednostkowa
Cena jednostkowa uwzględnia:
- zakup i dostarczenie niezbędnych czynników produkcji,
- wykonanie deskowania oraz rusztowania z pomostem,
- oczyszczenie deskowania,
- przygotowanie i transport mieszanki,
- ułożenie mieszanki betonowej z zagęszczeniem i pielęgnacją,
- wykonanie przerw dylatacyjnych,
- wykonanie w konstrukcji wszystkich wymaganych projektem otworów, jak również
osadzenie potrzebnych zakotwień, marek, rur itp.,
- rozbiórkę deskowań, rusztowań i pomostów,
- oczyszczenie stanowiska pracy i usunięcie, będących własnością Wykonawcy, materiałów rozbiórkowych,
- wykonanie badań i pomiarów kontrolnych.
10. PRZEPISY ZWIĄZANE
61
62
03.b. Zbrojenie
1. WSTĘP
1.1. Przedmiot ST
Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej (ST) są wymagania dotyczące wykonania i odbioru
zbrojenia betonu w konstrukcjach żelbetowych wykonywanych na mokro w budynkach oraz obiektach
budownictwa inżynieryjnego.
Specyfikacja techniczna (ST) stanowi dokument przetargowy i kontraktowy przy zlecaniu i realizacji robót
Odstępstwa od wymagań podanych w niniejszej specyfikacji mogą mieć miejsce tylko w przypadkach
małych prostych robót i konstrukcji drugorzędnych o niewielkim znaczeniu, dla których istnieje pewność,
że podstawowe wymagania będą spełnione przy zastosowaniu metod wykonania na podstawie
doświadczenia i przy przestrzeganiu zasad sztuki budowlanej.
Ustalenia zawarte w niniejszej Specyfikacji mają zastosowanie przy wykonywaniu zbrojenia konstrukcji
budynków oraz obiektów budownictwa inżynieryjnego.
Roboty, których dotyczy Specyfikacja, obejmują wszystkie czynności mające na celu wykonanie robót
związanych z:
- przygotowaniem zbrojenia,
- montażem zbrojenia,
- kontrolą jakości robót i materiałów.
Zakres robót obejmuje elementy konstrukcyjne fundamentów, podpór, murów, konstrukcje szkieletowe,
płyty, belki, podciągi, gzymsy oraz konstrukcje związane z wyposażeniem i obsługą obiektów.
Określenia podane w niniejszej Specyfikacji są zgodne z odpowiednimi normami oraz określeniami
podanymi w ST.00. „Wymagania ogólne".
Pręty stalowe wiotkie - pręty stalowe o przekroju kołowym żebrowane o średnicy do 40 mm.
Zbrojenie niesprężajace - zbrojenie konstrukcji betonowej niewprowadzające do niej naprężeń w
sposób czynny.
Wykonawca robót jest odpowiedzialny za jakość ich wykonania oraz za zgodność z dokumentacją
projektową, ST i poleceniami Inspektora nadzoru. Ogólne wymagania dotyczące robót podano w ST.00.
2. MATERIAŁY
Ogólne wymagania dotyczące materiałów, ich pozyskiwania i składowania podano w ST.00.
„Wymagania ogólne" pkt 2.
2.1. Stal zbrojeniowa
2.1.1. Asortyment stali zbrojeniowej
Do zbrojenia konstrukcji żelbetowych prętami wiotkimi w obiektach budowlanych objętych zakresem
kontraktu stosuje się stal klas i gatunków wg dokumentacji projektowej, wg normy PN-H-84023/6: AIIIN,
gatunku RB500W/BSt500S-O.T.B. oraz stal klasy Al, gatunku St3SX-b.
2.1.2. Właściwości mechaniczne i technologiczne stali zbrojeniowej
Pręty okrągłe żebrowane ze stali gatunku RB500W/BSt500S-Q.T.B. (Aprobata Techniczna IBDiM Nr
AT/2001-04-1115) o następujących parametrach:
- średnica pręta w mm 8 - 10
- granica plastyczności Re (min) w MPa 500
- wytrzymałość na rozciąganie Rm (min) w MPa 550
- wytrzymałość charakterystyczna w MPa 490
- wytrzymałość obliczeniowa w MPa 375
- wydłużenie (min) w % 10
- zginanie do kąta 60° brak pęknięć i rys w złączu.
Pręty okrągłe żebrowane ze stali gatunku 18G2-b wg normy PN-H-84023/06 o następujących
parametrach:
- średnica pręta w mm 6 - 32
- wydłużenie (min) w %. 20
Pręty okrągłe żebrowane ze stali gatunl<uSt3SX-b wg normy PN-H-84023/01 o następujących
parametrach:
- średnica pręta w mm 5,5 - 40
63
Pręty okrągłe gładkie ze stali gatunku StOS-b wg normy PN-H-84023 o następujących parametrach:
- średnica pręta w mm 5,5 - 40
Powierzchnia walcówki i prętów powinna być bez pęknięć, pęcherzy i oderwań.
Na powierzchni czołowej prętów niedopuszczone są jamy usadowe, rozwarstwienia, pęknięcia widoczne
gołym okiem.
2.1.3. Wymagania przy odbiorze
Pręty stalowe do zbrojenia betonu powinny odpowiadać wymaganiom normy PN-H93215.
Przeznaczona do odbioru na budowie partia prętów musi być zaopatrzona w atest, w którym mają
być podane:
- nazwa wytwórcy,
- oznaczenie wyrobu wg normy PN-H-93215,
- numer wytopu lub numer partii,
- wszystkie wyniki przeprowadzonych badań oraz skład chemiczny według analizy wytopowej,
- masa partii,
- rodzaj obróbki cieplnej.
Na przywieszkach metalowych przymocowanych do każdej wiązki prętów lub kręgu prętów (po dwie do
każdej wiązki) muszą znajdować się następujące informacje:
- znak wytwórcy,
- średnica nominalna,
- znak stali,
- numer wytopu lub numer partii,
- znak obróbki cieplnej.
2.2. Drut montażowy
Do montażu prętów zbrojenia należy używać wyżarzonego drutu stalowego, tzw. wiązałkowego.
2.3. Podkładki dystansowe
Dopuszcza się stosowanie stabilizatorów i podkładek dystansowych wyłącznie z betonu. Podkładki
dystansowe muszą być przymocowane do prętów.
3. SPRZĘT
Ogólne wymagania dotyczące sprzętu podano w ST.00 „Wymagania ogólne" pkt 3.
Sprzęt używany przy przygotowaniu i montażu zbrojenia wiotkiego w konstrukcjach budowlanych
powinien spełniać wymagania obowiązujące w budownictwie ogólnym. W szczególności wszystkie
rodzaje sprzętu, jak: giętarki, prościarki, zgrzewarki, spawarki powinny być sprawne oraz posiadać
fabryczną gwarancję i instrukcję obsługi. Sprzęt powinien spełniać wymagania BHP, jak przykładowo
osłony zębatych i pasowych urządzeń mechanicznych. Miejsca lub elementy szczególnie niebezpieczne
dla obsługi powinny być specjalnie oznaczone. Sprzęt ten powinien podlegać kontroli osoby
odpowiedzialnej za BHP na budowie. Osoby obsługujące sprzęt powinny być odpowiednio przeszkolone.
4. TRANSPORT
Ogólne wymagania dotyczące sprzętu podano w ST.00. „Wymagania ogólne" pkt 4.
Pręty do zbrojenia powinny być przewożone odpowiednimi środkami transportu, w sposób
zapewniający uniknięcie trwałych odkształceń oraz zgodnie z przepisami BHP i ruchu drogowego.
5. WYKONANIE ROBÓT
Ogólne zasady wykonania robót podano w ST.00. „Wymagania ogólne" pkt 5.
5.1. Organizacja robót
Wykonawca przedstawi Inspektorowi nadzoru do akceptacji projekt organizacji i harmonogram robót
uwzględniający wszystkie warunki, w jakich będą wykonywane roboty zbrojarskie.
5.2. Przygotowanie zbrojenia
5.2.1. Przygotowanie, montaż i odbiór zbrojenia powinien odpowiadać wymaganiom normy PN 91/510042, a klasy i gatunki stali winny być zgodne z dokumentacją projektową.
5.2.2. Czyszczenie prętów
Pręty przed ich użyciem do zbrojenia konstrukcji należy oczyścić z zendry, luźnych płatków rdzy, kurzu i
błota. Pręty zbrojenia zatłuszczone lub zabrudzone farbą olejną można opalać lampami benzynowymi lub
czyścić preparatami rozpuszczającymi tłuszcze.
Stal narażoną na choćby chwilowe działanie słonej wody należy zmyć wodą słodką.
Stal pokrytą łuszczącą się rdzą i zabłoconą oczyszcza się szczotkami drucianymi ręcznie lub
64
mechanicznie bądź też przez piaskowanie. Po oczyszczeniu należy sprawdzić wymiary przekroju
poprzecznego prętów.
Stal tylko zabrudzoną można zmyć strumieniem wody. Pręty oblodzone
odmraża się strumieniem ciepłej wody.
Możliwe są również inne sposoby czyszczenia stali zbrojeniowej akceptowane przez Inspektora
nadzoru.
5.2.3. Prostowanie prętów
Dopuszcza się prostowanie prętów za pomocą kluczy, młotków, ścianek. Dopuszczalna wielkość
miejscowego odchylenia od linii prostej wynosi 4 mm.
5.2.4. Cięcie prętów zbrojeniowych
Cięcie prętów należy wykonywać przy maksymalnym wykorzystaniu materiału. Wskazane jest
sporządzenie w tym celu planu cięcia. Cięcia przeprowadza się przy użyciu mechanicznych noży.
Dopuszcza się również cięcie palnikiem acetylenowym.
5.2.5. Odgięcia prętów, haki
Minimalne średnice trzpieni używanych przy wykonywaniu haków zbrojenia podaje tabela Nr 23 normy
PN-S-10042. Minimalna odległość od krzywizny pręta do miejsca, gdzie można na nim położyć spoinę,
wynosi 10d dla stali A-III i A-ll lub 5d dla stali A-l. Na zimno na budowie można wykonywać odgięcia
prętów o średnicy d S 12 mm. Pręty o średnicy d > 12 mm powinny być odginane z kontrolowanym
podgrzewaniem.
W miejscach zagięć i załamań elementów konstrukcji, w których zagięciu ulegają jednocześnie wszystkie
pręty zbrojenia rozciąganego, należy stosować średnicę zagięcia równą co najmniej 20d.
Wewnętrzna średnica odgięcia strzemion i prętów montażowych powinna spełniać warunki podane dla
haków. Przy odbiorze haków i odgięć prętów należy zwrócić szczególną uwagę na ich zewnętrzną stronę.
Niedopuszczalne są tam pęknięcia powstałe podczas wyginania.
5.3. Montaż zbrojenia
5.3.1. Wymagania ogólne
Układ zbrojenia w konstrukcji musi umożliwiać jego dokładne otoczenie przez jednorodny beton. Po
ułożeniu zbrojenia w deskowaniu rozmieszczenie prętów względem siebie i względem deskowania nie
może ulec zmianie. W konstrukcję można wbudować stal pokrytą co najwyżej nalotem niełuszczącej się
rdzy.
Nie można wbudować stali zatłuszczonej smarami lub innymi środkami chemicznymi, zabrudzonej
farbami, zabłoconej i oblodzonej, stali, która była wystawiona na działanie słonej wody.
Minimalna grubość otuliny zewnętrznej w świetle prętów i powierzchni przekroju elementu
żelbetowego powinna wynosić co najmniej:
- 0,07 m - dla zbrojenia głównego fundamentów i podpór masywnych,
- 0,055 m - dla strzemion fundamentów i podpór masywnych,
- 0,05 m - dla prętów głównych lekkich podpór i pali,
- 0,03 m - dla zbrojenia głównego ram, belek, pociągów, gzymsów,
- 0,025 m - dla strzemion ram, belek, podciągów i zbrojenia płyt, gzymsów.
Układanie zbrojenia bezpośrednio na deskowaniu i podnoszenie na odpowiednią wysokość w trakcie
betonowania jest niedopuszczalne.
Niedopuszczalne jest chodzenie po wykonanym szkielecie zbrojeniowym.
5.3.2. Montowanie zbrojenia
Pręty zbrojenia należy łączyć w sposób określony w dokumentacji projektowej.
Skrzyżowania prętów należy wiązać drutem wiązałkowym, zgrzewać lub łączyć tzw. słupkami
dystansowymi. Drut wiązałkowy, wyżarzony o średnicy 1 mm, używa się do łączenia prętów o średnicy
do 12 m, przy średnicach większych należy stosować drut o średnicy 1,5 mm.
W szkieletach zbrojenia belek i słupów należy łączyć wszystkie skrzyżowania prętów narożnych ze
strzemionami, a pozostałych prętów - na przemian.
Ogólne zasady kontroli jakości robót podano w ST.00. „Wymagania ogólne" pkt 6.
Kontrola jakości robót wykonania zbrojenia polega na sprawdzeniu zgodności z dokumentacją
projektową oraz podanymi powyżej wymaganiami. Zbrojenie podlega odbiorowi przed betonowaniem.
Przy odbiorze stali dostarczonej na budowę należy przeprowadzić następujące badania:
- sprawdzenie zgodności przywieszek z zamówieniem,
- sprawdzenie stanu powierzchni wg normy PN-H-93215,
- sprawdzenie wymiarów wg normy PN-H-93215,
- sprawdzenie masy wg normy PN-H-93215,
- próba rozciągania wg normy PN-EN 10002-1 + AC1:1998,
- próba zginania na zimno wg normy PN-H-04408.
Do badania należy pobrać minimum 3 próbki z każdego kręgu lub wiązki. Próbki należy pobrać z
różnych miejsc kręgu.
Jakość prętów należy ocenić pozytywnie, jeżeli wszystkie badania odbiorcze dadzą wynik pozytywny.
Dopuszczalne tolerancje wymiarów w zakresie cięcia, gięcia i rozmieszczenia zbrojenia podano
poniżej.
65
Usytuowanie prętów:
- otulenie wkładek według projektu zwiększone maksymalnie 5 mm, nie przewiduje się zmniejszenia
grubości otuliny,
- rozstaw prętów w świetle: 10 mm,
- odstęp od czoła elementu lub konstrukcji: ±10 mm,
- długość pręta między odgięciami: ±10 mm,
- miejscowe wykrzywienie: ±5 mm.
Poprzeczki pod kable należy wykonać z dokładnością: ±1 mm (wzajemne odległości mierzone w
przekroju poprzecznym).
Niezależnie od tolerancji podanych powyżej obowiązują następujące wymagania:
- dopuszczalne odchylenie strzemion od linii prostopadłej do zbrojenia głównego nie powinno
przekraczać 3%,
- liczba uszkodzonych skrzyżowań na jednym pręcie nie może przekraczać 25% ogólnej ich liczby na
tym pręcie,
- różnica w rozstawie między prętami głównymi nie powinna przekraczać ±0,5 cm,
- różnice w rozstawie strzemion nie powinny przekraczać ±2 cm.
7. OBMIAR ROBÓT
Ogólne zasady obmiaru robót podano w ST.00. „Wymagania ogólne" pkt 7.
7.1. Jednostka obmiarowa
Jednostką obmiarowa jest 1 kilogram. Do obliczania należności przyjmuje się teoretyczną ilość (kg)
zmontowanego uzbrojenia, tj. łączną długość prętów poszczególnych średnic pomnożoną odpowiednio
przez ich masę jednostkową (kg/m). Nie dolicza się stali użytej na zakłady przy łączeniu prętów,
przekładek montażowych ani drutu wiązałkowego. Nie uwzględnia się też zwiększonej ilości materiału w
wyniku stosowania przez Wykonawcę prętów o średnicach większych od wymaganych w dokumentacji
projektowej.
8. ODBIÓR ROBÓT
Ogólne zasady odbioru robót podano w ST.00. „Wymagania ogólne" pkt 8.
8.1. Zgodność robót z dokumentacją projektową i ST
Roboty powinny być wykonane zgodnie z dokumentacją projektową i ST oraz pisemnymi poleceniami
Inspektora nadzoru.
8.2.1. Dokumenty i dane
Podstawą odbioru robót zanikających lub ulegających zakryciu są:
- pisemne stwierdzenie Inspektora nadzoru w dzienniku budowy o wykonaniu robót zgodnie z
dokumentacją projektową i ST,
- inne pisemne stwierdzenia Inspektora nadzoru o wykonaniu robót.
8.2.2. Zakres robót
Zakres robót zanikających lub ulegających zakryciu określają pisemne stwierdzenia Inspektora nadzoru
lub inne potwierdzone przez niego dokumenty.
8.3. Odbiór końcowy
Odbiór końcowy odbywa się po pisemnym stwierdzeniu przez Inspektora nadzoru w dzienniku budowy
zakończenia robót zbrojarskich i pisemnego zezwolenia Inspektora nadzoru na rozpoczęcie betonowania
elementów, których zbrojenie podlega odbiorowi.
Odbiór powinien polegać na sprawdzeniu:
- zgodności wykonania zbrojenia z dokumentacją projektową,
- zgodności z dokumentacją projektową liczby prętów w poszczególnych przekrojach,
- rozstawu strzemion,
- prawidłowości wykonania haków, złącz i długości zakotwień prętów
- zachowania wymaganej projektem otuliny zbrojenia.
Do odbioru robót mają zastosowanie postanowienia zawarte w ST.00. „Wymagania ogólne" pkt.8.
Ogólne ustalenia dotyczące podstawy płatności podano w ST.00. „Wymagania ogólne" pkt 9.
9.1. Cena jednostkowa
Cena jednostkowa obejmuje:
- zapewnienie niezbędnych czynników produkcji,
- oczyszczenie i wyprostowanie, wygięcie, przycinanie prętów stalowych,
- łączenie prętów, w tym spawane „na styk" lub „na zakład",
- montaż zbrojenia przy użyciu drutu wiązałkowego w deskowaniu zgodnie z
dokumentacją projektową i niniejszą ST,
- wykonanie badań i pomiarów,
- oczyszczenie terenu robót z odpadów zbrojenia, stanowiących własność Wykonawcy i usunięcie
ich poza teren budowy.
66
10.1. Normy
PN-ISO 6935-1:1998
IDT-ISO 6935-1:1991
PN-ISO 6935-1/AK:1998
PN-ISO 6935-2:1998
IDT-ISO 6935-2:1991
PN-ISO 6935-2/AK:1998
Poprawki PN-ISO 69S5-2/
/AK:1998/Ap1:1999
PN82/H-93215
Poprawki:
1. Bl 4/91 poz. 27
2. 2. Bl 8/92 poz. 38
Zmiany 1. Bl 4/84 poz. 17
PN-S-10042
PN-B-06251
Zmiany PN-H-84023-06/A1:1996
Stal do zbrojenia betonu. Pręty gładkie.
Stal do zbrojenia betonu. Pręty gładkie. Dodatkowe
wymagania.
Stal do zbrojenia betonu.
Pręty żebrowane
Stal do zbrojenia betonu. Pręty żebrowane. Dodatkowe
wymagania
Walcówka i pręty stalowe do zbrojenia betonu
Obiekty mostowe. Konstrukcje betonowe, żelbetowe i sprężone.
Projektowanie.
Roboty betonowe i żelbetowe. Wymagania techniczne.
Stal określonego stosowania. Stal do zbrojenia betonu. Gatunki.
PN-H-04408
PN-EN 10002-1 + AC1:1998
PN-B-03264
Metale. Technologiczna próba zginania.
Metale:v Próba rozciągania. Metoda badania w temperaturze
otoczenia.
Konstrukcje betonowe, żelbetowe i sprężone. Projektowanie.
10.2. Inne dokumenty i instrukcje
Instrukcje Instytutu Techniki Budowlanej:
- Instrukcja zabezpieczenia przed korozją konstrukcji,
- Warunki wykonania i odbioru robót budowlanych.
67
ST.07. INSTALACJA WODOCIĄGOWA I KANALIZACYJNA
ST.07
INSTALACJA WODOCIĄGOWA I KANALIZACYJNA
68
wykonania instalacji wod-kan przewidzianych do wykonania w ramach robót budowlanych przy
PRZEBUDOWIE I ROZBUDOWIE BUDYNKU MIESZKALNEGO JEDNORODZINNEGO.
wykonanie wszystkich robót instalacyjnych wod-kan przewidzianych w projekcie budowlanym. Obejmują
prace związane z dostawą materiałów, wykonawstwem i
wykończeniem robót instalacyjnych,
wykonywanych na miejscu.
Roboty instalacyjne obejmują:
- instalację wody zimnej do celów higieniczno-sanitarnych.
- instalację kanalizacji sanitarnej.
- instalację przyborów sanitarnych
W ramach prac instalacyjnych wod. kan. przewiduje się wykonanie robót wyszczególnionych w
kosztorysie inwestorskim dla przedmiotowej inwestycji.
Wszystkie inne nie wymienione roboty instalacyjne jakie występują przy
Niniejsza specyfikacja obejmuje całość robót związanych z montażem instalacji wod-kan:
- instalację wody zimnej do celów higieniczno-sanitarnych.
- instalację kanalizacji sanitarnej.
- instalację przyborów sanitarnych
- oraz wszystkie roboty pomocnicze.
1.
Harmonogram i kolejność prac instalacyjnych
2.
3.
opracowania.
4.
opracowania.
69
2. MATERIAŁY
3. SPRZĘT
Rodzaje sprzętu używanego do robót montażowych instalacji wod-kan pozostawia się do uznania
wykonawcy, po uzgodnieniu z zarządzającym realizacją umowy.
robót.
4. TRANSPORT
Wszystkie materiały niezbędne do wykonanie elementów wchodzących w skład robót
instalacyjnych można przewozić dowolnymi środkami transportu zaakceptowanymi przez zarządzającego
realizacją umowy. Załadunek, transport i rozładunek materiałów należy przeprowadzić zgodnie z
przepisami BIOZ i przepisami o ruchu drogowym.
5. WYKONANIE ROBÓT
5.2. Warunki ogólne
Materiały dostarczone na budowę powinny odpowiadać właściwym normom lub warunkom
technicznym określonym przez producenta. Materiały muszą być odpowiednio składowane, zabezpieczone
przed wpływami atmosferycznymi. Przed zamontowaniem materiały hutnicze, armatura i urządzenia
sanitarne powinny być sprawdzone w przedsiębiorstwie lub na budowie. Otwory przeznaczone na przejścia
przewodów rurowych powinny mieć osadzone tuleje o średnicy większej co najmniej o 4 mm od
zewnętrznej średnicy przewodu oraz dłuższe o 6 - 8 mm od grubości przegrody. Bruzdy do umieszczania
przewodów powinny mieć wymiary dostosowane do średnic przewodów z uwzględnieniem minimalnych
odległości między nimi; najmniejszy wymiar bruzd wynosi 14 x 14 cm. Odległość między przewodami, od
ściany, stropu lub podłogi powinny wynosić dla przewodów o średnicy:
25 mm - 3 cm
32-50 mm - 5 cm
65-80 mm - 7 cm
100 mm - 10 cm
Przewody pionowe mocuje się do ścian za pomocą uchwytów, stosując przy wysokości kondygnacji
poniżej 4 m jeden uchwyt w połowie kondygnacji.
Połączenia gwintowane stosuje się do przewodów stalowych instalacji wody pitnej i ciepłej, centralnego
ogrzewania i gazu.
Połączenia gwintowane uszczelnia się za pomocą konopi oraz pasty miniowej (centralne ogrzewanie, gaz)
oraz grafitowej (woda pitna i ciepła).
5.3. Instalacje wodociągowe, kanalizacyjne i ciepłej wody.
70
Instalacje wody pitnej i ciepłej wody użytkowej wykonuje się z rur stalowych (ze szwem)
ocynkowanych. Ogólne warunki montażu przewodów są następujące:
- należy je prowadzić przy scianach wewnętrznych,
- mogą być prowadzone w obudowanych węzłach sanitarnych, pod warunkiem zapewnienia dostępu do
zaworów odcinających,
- prowadząc zawory jeden nad drugim należy zachować następującą kolejność (od góry):
przewody gazowe, centralnego ogrzewania, ciepłej wody, wodociągowe i kanalizacyjne,
- nie wolno prowadzić przewodów wodociągowych, ciepłej wody i kanalizacyjnych powyżej przewodów
elektrycznych,
- minimalne odległości przewodów żeliwnych i stalowych od równoległych przewodów elektrycznych
powinny wynosić co najmniej 0,5 m, w miejscu skrzyżowań 0,05 m, zaś od rur gazowych 0,15 m,
- wysokość zamocowania przyborów sanitarnych powinna wynosić:
0,5 m - 0,6 m zlewy,
0,8 - 0,9 m zmywaki i zlewozmywaki przeznaczone do pracy w pozycji stojącej,
0,75 - 0,8 m umywalki
- miski ustępowe siedzeniowe powinny być ze wszystkich stron łatwo dostępne.
Kontrola jakości robót polega na sprawdzeniu:
- przebiegu tras kanalizacyjnych,
- szczelność połączeń kanalizacyjnych,
- sposób prowadzenia przewodów poziomych i pionowych,
- elementy kompensacji,
- lokalizacja przyborów sanitarnych.
W czasie kontroli szczególna uwaga będzie zwracana na sprawdzenie zgodności prowadzenia robót
instalacyjnych z projektem organizacji robót i przepisami BIOZ.
6.2. Odbiór częściowy:
a) odbiorowi częściowemu należy poddać elementy urządzeń instalacji, których w wyniku postępu robót,
sprawdzenie jest niemożliwe lub utrudnione w fazie odbioru końcowego,
b) każdorazowo po przeprowadzeniu odbioru częściowego powinien być sporządzony protokół i dokonany
zapis w dzienniku budowy
6.3. Odbiór końcowy:
a) przy odbiorze końcowym urządzeń, instalacji i regulacji urządzenia ciepłej wody należy
przedłożyć protokoły odbiorów częściowych i prób szczelności, a także sprawdzić zgodność
stanu istniejącego z dokumentacją techniczną po uwzględnieniu udokumentowanych odstępstw oraz
wymaganiami odpowiednich norm przedmiotowych lub innych warunków technicznych
b) przy odbiorze urządzenia instalacji kanalizacyjnej należy przedłożyć protokół odbiorów
częściowych i prób szczelności
c) w szczególności należy skontrolować
- użycie właściwych materiałów i elementów urządzenia
- prawidłowość wykonania połączeń
- jakość zastosowania materiałów uszczelniających
- wielkość spadków przewodu
- odległości przewodów względem siebie i przegród budowlanych
- prawidłowość wykonania odpowietrzników
- prawidłowość wykonania podpór przewodów oraz odległości między podporami
- prawidłowość ustawienia wydłużek armatury
- prawidłowość zainstalowania przyborów sanitarnych
- jakość wykonania izolacji cieplnej
- zgodność wykonania instalacji z dokumentacją techniczną
71
7. OBMIAR ROBÓT
1 m3 przebicia przez stropy
1 m demontaż rurociągów
1 m2 montaż rurociągów
szt. przybory
9.
W szczególności należy skontrolować
- prawidłowość ustawienia wydłużek armatury
- prawidłowość zainstalowania przyborów sanitarnych
- jakość wykonania izolacji cieplnej
Dostarczenie niezbędnych materiałów i innych czynników produkcji,
przygotowanie i montaż instalacji i wszystkie prace dodatkowe
9.
NORMY I WYTYCZNE
PN-81/B-10700/00 Instalacje wewnętrzne wodociągowe i kanalizacyjne. Wymagania i badania
przy odbiorze. Wspólne wymagania i badania.
PN-81/B-10700/02 Instalacje wewnętrzne wodociągowe i kanalizacyjne. Wymagania i badania przy
odbiorze. Przewody wody zimnej i ciepłej z rur stalowych ocynkowanych.
PN-83/B-10700/04 Instalacje wewnętrzne wodociągowe i kanalizacyjne. Wymagania i badania przy
odbiorze. Przewody wody zimnej z polichlorku winylu i polietylenu.
PN-B-10720:1998 - Wodociągi - Zabudowa zestawów wodomierzowych w instalacjach wodociągowych
- Wymagania i badania przy odbiorze
PN-B-02863:1997 - Ochrona przeciwpożarowa budynków - Przeciwpożarowe zaopatrzenie wodne Sieć wodociągowa przeciwpożarowa
PN-92/B-10735 – Kanalizacja. Przewody kanalizacyjne. Wymagania i badania przy odbiorze
72
ST.08. INSTALACJA CENTRALNEGO OGRZEWANIA
ST.08
INSTALACJA CENTRALNEGO OGRZEWANIA
SPIS TREŚCI
1. WSTĘP
1.1 Przedmiot ST
1.2 Zakres stosowania
1.3 Zakres objętych robót
1.4 Podstawowe określenia
1.5 Ogólne wymagania dotyczące robót
2. MATERIAŁY
3. SPRZĘT
4. TRANSPORT
5. WYKONANIE ROBÓT
7. OBMIAR ROBÓT
8. ODBIÓR ROBÓT
Najważniejsze oznaczenia i skróty:
ST - Specyfikacja Techniczna
SST - Szczegółowa Specyfikacja Techniczna
ITB - Instytut Techniki Budowlanej
73
1. WSTĘP
1.1. Przedmiot ST
Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej (ST) są wymagania dotyczące wykonania instalacji
grzewczych w tym instalacji c.o. grzejnikowego.
Specyfikacja techniczna (ST) stanowi przetargowy i kontraktowy przy zlecaniu i realizacji robót
Ustalenia zawarte w niniejszej specyfikacji obejmują wymagania dotyczące realizacji robót:
Instalacji centralnego ogrzewania grzejnikowego
Instalacji C.W.U.
Instalacji piecokuchni
Określenia podane w niniejszej ST są zgodne z obowiązującymi normami oraz przepisami i oznaczają:
- roboty budowlane - wszystkie prace budowlane związane z wykonaniem instalacji c. o. zgodnie z ustaleniami
dokumentacji projektowej,
- Wykonawca - osoba lub organizacja wykonująca roboty budowlane,
- wykonanie - wszystkie działania przeprowadzane w celu wykonania robót,
- procedura - dokument zapewniający jakość; definiujący, jak, kiedy, gdzie i kto wykonuje i
kontroluje poszczególne operacje robocze; procedura może być zastąpiona normami,
aprobatami technicznymi i instrukcjami,
- ustalenia projektowe - ustalenia podane w dokumentacji projektowej zawierające dane opisujące
przedmiot i wymagania dla określonego obiektu lub roboty oraz niezbędne do jego wykonania.
Wykonawca robót jest odpowiedzialny za jakość ich wykonania oraz za ich zgodność z
dokumentacją projektową, ST i poleceniami Inspektora nadzoru. Ogólne wymagania dotyczące robót
podano w ST.00 „Wymagania ogólne" pkt 1.5.
2. MATERIAŁY
2.1. Ogólne wymagania dotyczące materiałów, ich pozyskiwania i składowania
podano w ST00. „Wymagania ogólne" pkt 2.
2.3. INSTALACJA CENTRALNEGO OGRZEWANIA GRZEJNIKOWEGO.
Istniejący budynek nie posiada wewnętrznej instalacji centralnego ogrzewania. Projekt obejmuje montaż
grzejników. Podłączenie grzejników do piecokuchni. W budynku zaprojektowano grzejniki płytowe typu C PURMO.
Projektuje się odpowietrzenie indywidualne dla pionów za pomocą automatycznych odpowietrzników. Gałązki
zasilające i powrotne grzejników wykonać z rur miedzianych ø 15mm. Na gałązkach zasilających zamontować
zawory typu Danfos wraz z głowicami termostatycznymi.
Po wykonaniu instalacji dokonać próby ciśnieniowej na ciśnienie 0,4 MPa w przeciągu 30 minut.
3. SPRZĘT
3.1. Ogólne wymagania dotyczące sprzętu podane w ST.00 „Wymagania ogólne" pkt 3.
3.2. Sprzęt do wykonywania instalacji c.o.
Do wykonania robót instalacji co Wykonawca robót powinien wykazać się możliwością korzystania co
najmniej z poniższego sprzętu:
- do robót montażowych zestawem specjalistycznych narzędzi i elektronarzędzi z uwzględnieniem
najnowszych rozwiązań technicznych.
4. TRANSPORT
4.1. Ogólne wymagania dotyczące transportu podano w ST.00 „Wymagania ogólne" pkt 4.
Dobór transportu technologicznego należy przeprowadzić w uzgodnieniu z Zamawiającym.
5. WYKONANIE ROBOT
5.1. Ogólne zasady wykonania robót podano w ST.00 „Wymagania ogólne" pkt 5.
5.2. Instalacja c.o.
- Wykonywanie robót w synchronizacji z pozostałymi branżami z uwzględnieniem wytycznych dla
pozostałych branż.
- Całość robót wykonać zgodnie z „Warunkami Technicznymi Wykonania i Odbioru Robót BudowlanoMontażowych cz. II Instalacje sanitarne i przemysłowe oraz z obowiązującymi normami i przepisami
- Przed przystąpieniem do badań i uruchomieniem urządzeń należy dokonać przeglądu
zamontowanych urządzeń co do zgodności z dokumentacją,
- Badania szczelności należy przeprowadzić dla każdego zładu ogrzewczego oddzielnie,
- Badanie szczelności na zimno. Badanie szczelności należy przeprowadzić przed zakryciem bruzd i
kanałów, przed pomalowaniem elementów instalacji oraz przed wykonaniem izolacji termicznej.
- Badanie szczelności i działania instalacji na gorąco należy przeprowadzić po uzyskaniu pozytywnego
wyniku próby szczelności na zimno i usunięciu ewentualnych usterek oraz po uzyskaniu
pozytywnych wyników badań zabezpieczenia instalacji. Próbę szczelności zładu na gorąco należy
przeprowadzić po uruchomieniu źródła ciepła, w miarę możliwości przy najwyższych parametrach
74
roboczych czynnika grzejnego lecz nie przekraczających parametrów obliczeniowych. Podczas próby
szczelności na gorąco należy dokonać oględzin wszystkich połączeń, uszczelnień oraz skontrolować
zdolność kompensacyjną wydłużek. Wszystkie zauważone nieszczelności i inne usterki należy
usunąć. Wynik próby uznaje się za pozytywny jeśli cała instalacja nie wykazuje przecieków ani
roszenia, a przy ochłodzeniu stwierdzono brak uszkodzeń i trwałych odkształceń.
- W czasie próbnego ruchu urządzeń należy wykonać regulacje i pomiary urządzeń.
- Po zakończeniu ruchu próbnego należy wykonać sprawozdanie z pomiarów i regulacji z naniesieniem
rzeczywistych wydajności urządzeń. Zamawiający dokonuje weryfikacji sprawozdania
- Zmiany wprowadzone do rozwiązań projektowych są możliwe po uzyskaniu jednoznacznej akceptacji
Zamawiającego, jedynie w przypadku zaproponowania rozwiązań mniej kosztownych, ale co najmniej
równorzędnych konstrukcyjnie, funkcjonalnie i technicznie. Propozycji takiej winna towarzyszyć
kompletna informacja: rysunki, obliczenia, specyfikacje, kalkulacja cenowa, proponowana technologia
budowy – niezbędna do oceny przez Biuro Projektów i Inwestora.
6.1. Ogólne zasady kontroli jakości robót podano w ST.00 „Wymagania ogólne" pkt 6.
7. OBMIAR ROBÓT
7.1. Ogólne zasady obmiaru robót podano w ST.00 „Wymagania ogólne" pkt 7.
8. ODBIÓR ROBÓT
8.1. Ogólne zasady odbioru robót podano w ST.00 „Wymagania ogólne" pkt. 8.
8.2. Odbiór częściowy:
a) odbiorowi częściowemu należy poddać elementy urządzeń instalacji, których w wyniku postępu
robót, sprawdzenie jest niemożliwe lub utrudnione w fazie odbioru końcowego,
b) każdorazowo po przeprowadzeniu odbioru częściowego powinien być sporządzony protokół i
dokonany zapis w dzienniku budowy
8.3. Odbiór końcowy:
a) przy odbiorze końcowym urządzeń, instalacji i regulacji urządzenia ciepłej wody należy
przedłożyć protokoły odbiorów częściowych i prób szczelności, a także sprawdzić zgodność
stanu istniejącego z dokumentacją techniczną po uwzględnieniu udokumentowanych odstępstw
oraz wymaganiami odpowiednich norm przedmiotowych lub innych warunków technicznych
b) przy odbiorze urządzenia instalacji c.o. należy przedłożyć protokół odbiorów częściowych i
prób szczelności
c) w szczególności należy skontrolować
- prawidłowość przeprowadzenia wstępnej regulacji
- jakość wykonania izolacji antykorozyjnej i cieplnej
9. PODSTAWA P£ATNOŚCI
9.1. Ogólne ustalenia dotyczące podstawy płatności podano w ST.00 „Wymagania ogólne" pkt
9.
Cena jednostkowa lub kwota ryczałtowa pozycji kosztorysowej będzie uwzględniać wszystkie czynności,
wymagania i badania składające się na jej wykonanie, określone dla tej roboty w dokumentacji
projektowej i specyfikacji technicznej.
10. PRZEPISY ZWIĄZANE 10.1. Normy
PN-90/B-01430 Ogrzewnictwo. Instalacje centralnego ogrzewania. Terminologia.
PN-BB02421:2000 Ogrzewnictwo i ciepłownictwo. Izolacja cieplna przewodów, armatury i urządzeń.
Wymagania i badania przy odbiorze.
PN-EN 442-2:2000 Grzejniki. Ocena zgodności.
PN-90/M-75003 Armatura instalacji centralnego ogrzewania - Ogólne wymagania i badania
PN-91/B-02420 Ogrzewnictwo. Odpowietrzenie instalacji wodnych
75
ST.09. INSTALACJA ELEKTRYCZNA
ST.09
76
ST.09
INSTALACJE ELEKTRYCZNE
wykonania instalacji elektrycznej przewidzianych do wykonania w ramach robót budowlanych przy
PRZEBUDOWIE I ROZBUDOWIE BUDYNKU MIESZKALNEGO JEDNORODZINNEGO.
wykonanie wszystkich robót wykonania instalacji elektrycznej przewidzianych w projekcie. Obejmują
prace związane z dostawą materiałów, wykonawstwem i
wykończeniem robót instalacyjnych,
wykonywanych na miejscu.
Roboty te obejmują demontaż części instalacji elektrycznej wraz z elementami wchodzącymi w skład
instalacji i wykonaniu nowej instalacji oraz innych robót.
W ramach prac przewiduje się wykonanie robót wyszczególnionych w kosztorysie inwestorskim
dla przedmiotowej inwestycji.
Wszystkie inne nie wymienione roboty jakie występują przy
Niniejsza specyfikacja obejmuje całość robót związanych z wykonywaniem instalacji elektrycznej:
demontaż istniejącej instalacji i montaż nowej wraz z elementami dodatkowymi oraz wszystkie roboty
pomocnicze.
1.
Harmonogram i kolejność prac betonowych
2.
77
3.
4.
opracowania.
opracowania.
2. MATERIAŁY
3. SPRZĘT
Rodzaje sprzętu używanego do robót wykonania instalacji elektrycznej pozostawia się do uznania
wykonawcy, po uzgodnieniu z zarządzającym realizacją umowy.
robót.
4. TRANSPORT
Wszystkie materiały niezbędne do wykonanie elementów wchodzących w skład instalacji
elektrycznej przewozić dowolnymi środkami transportu zaakceptowanymi przez zarządzającego realizacją
umowy. Załadunek, transport i rozładunek materiałów należy przeprowadzić zgodnie z przepisami BIOZ i
przepisami o ruchu drogowym.
Wykonawca jest zobowiązany do stosowania jedynie takich środków transportu,
Które nie wpłyną niekorzystnie na jakość wykonywanych robót, (zabudowywanych
materiałów). Składowanie materiałów wykonawca uzgodni z użytkownikiem obiektu
w wydzielonych istniejących pomieszczeniach budynku ogrzewanych, z zabezpieczeniem
przed dostępem osób nieupoważnionych. Materiały składować
zgodnie z zaleceniami podanymi przez wytwórcę.
5. WYKONANIE ROBÓT
5.2. Prace demontażowe:
Z uwagi na nieprzydatność materiałów elektrycznych z prac rozbiórkowo-demontażowych, robót
budowlanych oraz branż związanych nie przewiduje się
ich ponownej zabudowy dla nowoprojektowanych instalacji elektrycznych.
Materiały powyższe mogą mieć jedynie wartość złomu użytkowego.
5.3. Prace montażowe
5.3.1. Wykonanie instalacji elektrycznych w budynku.
Założenia ogólne obejmują :
- warunki techniczne wykonania i odbioru elementów i robót
- wspólne założenia kalkulacyjne do nakładów rzeczowych podanych w katalogu
78
KNR 5-08
- ogólne zasady przedmiarowania robót
Założenia szczegółowe poprzedzające nakłady wykonania elementów instalacji
obejmują :
- zakres stosowania nakładów rzeczowych,
- założenia kalkulacyjne wynikające ze specyfiki elementu robót
- warunki techniczne wykonania elementów i robót pominięte w założeniach ogólnych
- zasady przedmiarowania robót
- warunki specjalne.
Nakłady rzeczowe robocizny, materiałów, pracy sprzętu i środków transportu
technologicznego są zawarte w tablicach i są zgodne z zakresem z przedmiarowanym
dla realizacji pełnego zakresu robót instalacyjnych.
Celem kontroli jest osiągnięcie założonej jakości wykonywanych robót zgodnych
z przyjętymi standardami , PN-E i PBUE.
6.2. Kable, przewody ,osprzęt, oprawy, aparaty i urządzenia elektryczne powinny
posiadać atest producenta- wytwórcy. Materiały pomocnicze ich parametry
techniczne nie powinny wpływać ujemnie na jakość zabudowywanych
materiałów podstawowych.
6.3. Kontrola i badania w trakcie robót :
6.3.1.sprawdzenie wykonania instalacji przed wykonaniem tynków, pomiary i
badania- ciągłości żył kabli i przewodów oraz ich izolacji, zachowanie
kolorystyki izolacji ochronnej żył przewodów i kabli.
6.3.2.sprawdzenie ciągłości elektrycznej uziomu otokowego, oraz połączeń
spawanych z zabezpieczeniem antykorozyjnym spawów.
6.3.3.poprawności wykonania przejść przewodów przez stropy i ściany
6.3.4.spełnienia dodatkowych zaleceń inspektora nadzoru, wprowadzonych do
dokumentacji technicznej.
6.3.5.sprawdzenie poprawności przygotowania podłoża dla zabudowania osprzętu i
aparatów.
6.4. Badania i próby po montażowe
Po zakończeniu robót należy sprawdzić i pomierzyć :
6.4.1- jakość i kompletność wykonanych robót
6.4.2- dokumentację techniczną z naniesionymi zmianami dokonywanymi w trakcie
budowy wraz z dokumentem wydanym przez dostawcę energii elektrycznej, zawierającym umowę
przyłączeniową, dziennik budowy,
6.4.3.- protokóły z oględzin stanu sprawności połączeń sprzętu, zabezpieczeń,
aparatów i oprzewodowania
6.4.4.- protokóły z wykonanych pomiarów rezystancji izolacji instalacji elektrycznej
oraz ciągłości przewodów ochronnych
6.4.5.- protokoły z wykonanych pomiarów impedancji pętli zwarcia, rezystancji
uziemień oraz zadziałań urządzeń ochronnych różnicowoprądowych.
6.4.6.- certyfikaty na urządzenia i wyroby
6.4.7.- dokumentacje techniczno- ruchowe oraz instrukcje obsługi zainstalowanych
urządzeń elektrycznych.
6.4.8.- prawidłowości zamontowania urządzeń elektrycznych, w tym aparatów oraz
osprzętu i sprzętu, w dostosowaniu do warunków środowiskowych i warunków
pracy w miejscu ich zainstalowania.
6.4.8.- prawidłowego oznaczenia przewodów neutralnych, ochronnych i ochronno neutralnych.
6.4.9.- prawidłowości zabudowy urządzeń i środków ochrony od wpływów
zewnętrznych ( warunków środowiskowych ).
79
6.4.10.- spełnienia dodatkowych zaleceń inspektora nadzoru, wprowadzonych do
dokumentacji technicznej.
6.4.11.- prawidłowego umieszczenia schematów, tablic ostrzegawczych oraz innych
informacji.
Uwaga: Zasady umieszczania schematów, tablic ostrzegawczych oraz istotnych
informacji, o których jest mowa w pkt. 6.3.11. określone są w następujących
normach:
_ PN-88/E-08501 Urządzenia elektryczne. Tablice i znaki bezpieczeństwa.
_ PN-92/N-01256/01 Znaki bezpieczeństwa. Ochrona przeciwpożarowa,
_ PN-92/N-01256/02 Znaki bezpieczeństwa . Ewakuacja.
_ PN-92/N-01256/03 Znaki bezpieczeństwa . Ochrona i higiena pracy.
7. OBMIAR ROBÓT
Jednostkami obmiaru robót są ; kpl (dotyczy rozdzielnic), metr, szt itd. Zasady
przedmiarowania robót zawarowane są zgodnie z KNR 5-08 w kolumnie podanych
ilości jednostek przedmiarowanych elementów instalacji elektrycznych.
9.
Odbiorom robót ulegającym zakryciu podlegają następujące roboty :
8.1.1. - wykonanie prac przygotowawczych dla zabudowy osprzętu i aparatów,
rozdzielnic , rur osłonowych przewodów i przepustów rurowych, ułożenie przewodów
w wykonaniu podtynkowym i w bruzdach, wraz zachowaniem wymaganych
odstępów dla zbliżeń i skrzyżowań z :
- innymi wypustami - obwodami elektrycznymi
- innymi instalacjami branżowymi : wod-kan, co, wentylacji, cw i ich urządzeniami.
8.2. Odbiór końcowy robót :
Przekazanie użytkownikowi instalacji do eksploatacji winno odbyć się z powołaniem
komisji, z udziałem stron - inwestor, wykonawca robót przy współudziale użytkownika
- jego przedstawicieli uprawnionych osób do eksploatacji i konserwacji.
8.3. Podstawa płatności
Podstawą płatności jest szczegółowy przedmiar robót, ocena jakości wykonania
robót, użytych materiałów oraz wyniki z badań i prób elektrycznych. Wykonawca jest
zobowiązany do przekazania protokołem pełnej dokumentacji powykonawczej w
ilości egzemplarzy 1-egz inwestor i 2 egz użytkownik. Instalacja podlega gwarancji
umownej, ze strony wykonawcy w czasie uzgodnionym i deklarowanym w ofercie
przetargowej.
8. NORMY I WYTYCZNE
Pakiet norm PN-91 E-05009 instalacje elektryczne w obiektach budowlanych
PN-86/E-05003/01-02 Ochrona odgromowa obiektów budowlanych.
Wymagania ogólne. Ochrona podstawowa
PN-92 E-08106 Stopnie ochrony zapewniane przez obudowy (kod IP)
IEC publikacja 502 i IEC-840 Kable i przewody
PN EN 12464-1:2002. Oświetlenie miejsc pracy
PN-90/E-05023 Oznaczenia identyfikacyjne przewodów elektr. barwami lub cyframi
PN-E-05032:1994- Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym. Wspólne
80
aspekty instalacji i urządzeń
PN-E-05033:1994- Wytyczne do instalacji elektrycznych. Dobór i montaż
wyposażenia elektrycznego. Oprzewodowanie
PN-87/E-05110/01 -Elektroenergetyczne urządzenia rozdzielcze prądu
przemiennego o napięciu znamionowym do 380V dla budownictwa ogólnego.
Wspólne wymagania
i badania
PN-87/E-05110/03 - Elektroenergetyczne urządzenia prądu przemiennego o
napięciu znamionowym do 380 V dla budownictwa ogólnego..
PN-92/E-060150/51 Aparatura rozdzielcza i sterownicza niskonapięciowa. Aparaty i
łączniki sterownicze. Elektromechaniczne aparaty sterownicze.
PN-82/E-06290- Zaciski gwintowe do łączenia przewodów o przekrojach do 120mm2
w wyrobach instalacyjnych.
PN-IEC 439-1+AC:1994- Rozdzielnice i sterownice niskonapięciowe. Zestawy
badane w pełnym i niepełnym zakresie badań typu.
PN-93/E 05009/61 Sprawdzanie odbiorcze instalacji elektrycznych .
10.2 Opracowania zbiorcze :
Instalacje elektryczne - Warunki techniczne z komentarzami- wymagania odbioru i
eksploatacji- wyd. COBO - PROFIL- wyd. II 1997 W-wa;
PBUE- Przepisy budowy urządzeń elektroenergetycznych - Instytut
Energetyki(1997r).
81
ST.10. PRZYDOMOWA OCZYSZCZALNIA ŚCIEKÓW
ST.10
PRZYDOMOWA OCZYSZCZALNIA ŚCIEKÓW
82
SPIS TREŚCI
1. WSTĘP
2. MATERIAŁY
3. SPRZĘT
4. TRANSPORT
5. SKŁADOWANIE MATERIAŁÓW
6. WYKONANIE ROBÓT
8. OBMIARROBÓT
9. ODBIÓR ROBÓT
11. WYTYCZNE REALIZCJI PRZYDOMOWYCH OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW.
12. ROBOTY ELEKTRYCZNE
Najważniejsze oznaczenia i skróty
ST - specyfikacja techniczna
INI - inspektor nadzoru inwestorskiego
DTR – dokumentacja techniczno rozruchowa urządzenia
1. WSTĘP
1.1 Przedmiot ST
Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej ( ST) są wymagania dotyczące wykonania i
odbioru robót związanych z budową:
- Przydomowej oczyszczalni ścieków.
l .2 Zakres stosowania ST
Specyfikacja techniczna (ST) stanowi obowiązującą podstawę jako dokument przetargowy i
kontraktowy przy zlecaniu i realizacji robót budowlanych kanalizacji sanitarnej w zakresie
przyłączy grawitacyjnych, ciśnieniowych i oczyszczalni przydomowych pracujących w
oparciu o osad czynny współpracujący z drenażem rozsączającym.
Ustalenia zawarte w niniejszej specyfikacji dotyczą prowadzenia robót związanych z budową
przydomowych oczyszczalni ścieków.
l .4 Określenia podstawowe
1.4.1. Kanalizacja sanitarna grawitacyjna - sieć kanalizacyjna zewnętrzna – przykanalik
przeznaczona do odprowadzania ścieków sanitarnych – przyłącze.
1.4.2. Przepompownie ścieków – urządzenia podnoszące ścieki dla doprowadzanie do osadnika
bądź do drenażu rozsączającego.
l .4.3. Kanalizacja sanitarna tłoczna - sieć kanalizacyjna zewnętrzna przeznaczona do transportu
ciśnieniowego ścieków sanitarnych do oczyszczalni bądź do drenażu rozsączającego.
1.4.4. Przyłącze kanalizacji sanitarnej - kanał grawitacyjny przeznaczony do odprowadzenia
ścieków z budynków do oczyszczalni bądź do drenażu rozsączającego.
1.4.5. Przyłącze tłoczne kanalizacji sanitarnej - kanał tłoczny wraz z pompownią przydomową
przeznaczony do odprowadzenia ścieków z budynków do kanalizacji tłocznej
l .4.6. Rura ochronna (osłonowa) - rura o średnicy większej od przewodu kanalizacyjnego,
służąca do przenoszenia obciążeń zewnętrznych i do odprowadzenia na bezpieczną odległość
poza przeszkodę terenową (ulica) ewentualnych wycieków ścieków.
Wykonawca robót jest odpowiedzialny za jakość ich wykonania oraz za ich zgodność z dokumentacją
projektową, ST i poleceniami INI.
1.5.1. Przekazanie terenu budowy
Zamawiający w terminie określonym w dokumentach umowy przekaże Wykonawcy:
- teren budowy wraz z wszystkimi wymaganymi uzgodnieniami prawnymi i administracyjnymi
- lokalizację i współrzędne punktów głównych trasy oraz reperów
- dziennik budowy,
- egzemplarz dokumentacji projektowej i egzemplarz ST. Na wykonawcy spoczywa odpowiedzialność
za ochronę przekazanych mu punktów pomiarowych do chwili odbioru
końcowego robót Uszkodzone lub zniszczone znaki geodezyjne Wykonawca odtworzy i
utrwali na własny koszt.
1.5.2. Dokumentacja projektowa
Dokumentacja projektowa będzie zawierać rysunki, obliczenia i dokumenty, zgodnie z wykazem
podanym w szczegółowych warunkach umowy.
1.5.3. Zgodność robót z dokumentacją projektową i ST
Dokumentacja projektowa, ST oraz dodatkowe dokumenty przekazane przez INI Wykonawcy
stanowią cześć umowy, a wymagania wyszczególnione w choćby jednym z nich są obowiązujące
dla Wykonawcy tek jakby zawarte były w całej dokumentacji.
W przypadku rozbieżności w ustaleniach poszczególnych elementów obowiązuje kolejność
83
ich ważności wymieniona w „ Ogólnych warunkach umowy".
Wykonawca nie może wykorzystywać błędów lub opuszczeń w dokumentach kontraktowych
Jak również dokumentacji budowlanej, a o ich wykryciu winien natychmiast powiadomić
INI, który dokona odpowiednich zmian i poprawek Jeżeli zajdzie taka potrzeba w
uzgodnieniu z Nadzorem Autorskim.
W przypadku rozbieżności opis wymiarów ważniejszy jest od odczytu ze skali rysunków.
Wszystkie wykonane roboty i dostarczone materiały będą zgodne z dokumentacją projektową
i ST. Dane określone w dokumentacji projektowej i ST będą uważane za wartości docelowe,
od których dopuszczalne są odchylenia w ramach określonego przedziału tolerancji.
Cechy materiałów i elementów budowli muszą być jednorodne i wykazywać zgodność z
określonymi wymaganiami, a rozrzut tych cech nie może przekraczać dopuszczalnego przedziału
tolerancji. W przypadku, gdy materiały nie będą w pełni zgodne z dokumentacją projektową
lub ST i wpłynie to na niezadowalająca jakość elementu budowli, to takie materiały
zostaną zastąpione innymi, a roboty rozebrane i wykonane ponownie na koszt Wykonawcy.
l .5.4. Zabezpieczenie terenu budowy
Wykonawca jest zobowiązany do zabezpieczenia terenu budowy w okresie trwania realizacji
kontraktu, aż do zakończenia i odbioru ostatecznego robót. Przed przystąpieniem do robót
Wykonawca zrealizuje dostarczony przez Zamawiającego projekt organizacji ruchu. Projekt
zabezpieczenia robót w okresie trwania budowy Wykonawca przedstawi do zatwierdzenia
INI. W zależności od potrzeb i postępu robót projekt organizacji ruchu powinien być aktualizowany
przez Wykonawcę na bieżąco.
Wykonawca dostarczy, zainstaluje i będzie utrzymywać tymczasowe urządzenia zabezpieczające,
w tym: ogrodzenia, poręcze, oświetlenie, sygnały i znaki ostrzegawcze, dozorców,
wszelkie inne środki niezbędne do ochrony robót, wygody społeczności i innych.
Koszt zabezpieczenia terenu budowy nie podlega odrębnej zapłacie i przyjmuje się, że jest
włączony w cenę umowną.
1.5.5. Ochrona środowiska w czasie wykonywania robót
Wykonawca ma obowiązek znać i stosować w czasie prowadzenia robót wszelkie przepisy
dotyczące ochrony środowiska naturalnego. W okresie trwania budowy i wykańczania robót
Wykonawca będzie:
a/ utrzymywać teren budowy i wykopy w stanie bez wody stojącej,
b/ podejmować wszelkie uzasadnione kroki mające na celu stosowanie się do przepisów i
norm dotyczących ochrony środowiska na terenie i wokół terenu budowy oraz będzie unikać
uszkodzeń lub uciążliwości dla osób lub własności społecznej i innych, a wynikających ze
skażenia, hałasu lub innych przyczyn powstałych w następstwie jego sposobu działania.
Stosując się do tych wymagań będzie miał szczególny wzgląd na: a/ lokalizację baz., warsztatów,
magazynów, składowisk, ukopów i dróg dojazdowych b/ środki ostrożności i zabezpieczenia
przed:
- zanieczyszczeniem zbiorników i cieków wodnych pyłami lub substancjami toksycznymi
- zanieczyszczeniem powietrza pyłami i gazami
- możliwością powstania pożaru
1.5.6 Ochrona przeciwpożarowa
Wykonawca będzie przestrzegać przepisy ochrony przeciwpożarowej. Wykonawca będzie
utrzymywać sprawny sprzęt przeciwpożarowy., wymagany przez odpowiednie przepisy, na
terenie baz produkcyjnych, w pomieszczeniach biurowych, mieszkalnych i magazynach oraz
w maszynach i pojazdach. Materiały łatwopalne będą składowane w sposób zgodny z odpowiednimi
przepisami i zabezpieczone przed dostępem osób trzecich. Wykonawca będzie odpowiedzialny
za wszelkie straty spowodowane pożarem, wywołanym jako rezultat realizacji
robót albo przez personel Wykonawcy.
1.5.7. Materiały szkodliwe dla otoczenia
Materiały, które w sposób trwały są szkodliwe dla otoczenia, nie będą dopuszczone do użycia.
Nie dopuszcza się użycia materiałów wywołujących szkodliwe promieniowanie o stężeniu
większym od dopuszczalnego, określonego odpowiednimi przepisami.
Wszelkie materiały odpadowe użyte do robót będą miały aprobatę techniczną wydaną przez
uprawnioną jednostkę, jednoznacznie określającą brak szkodliwego oddziaływania tych materiałów
na środowisko.
Materiały, które są szkodliwe dla otoczenia tylko w czasie robót, a po ich zakończeniu ich
szkodliwość zanika ( np. materiały pylaste ) mogą być użyte pod warunkiem przestrzegania
wymagań technologicznych wbudowania. Jeżeli wymagają tego odpowiednie przepisy Zamawiający
powinien otrzymać zgodę na użycie tych materiałów od właściwych organów administracji
państwowej.
l .5.8 Ochrona własności publicznej i prywatnej.
Wykonawca odpowiada za ochronę instalacji na powierzchni ziemi i za urządzenia podziemne,
takie jak rurociągi, kable tp. oraz uzyska od odpowiednich władz będących właścicielami
tych urządzeń potwierdzenie informacji dostarczonych mu przez Zamawiającego w ramach
planu lokalizacji.
84
Wykonawca zapewni właściwe oznaczenie i zabezpieczenie przed uszkodzeniem tych instalacji
i urządzeń w czasie trwania budowy i po jej zakończeniu, zgodnie z wymaganiami właściciela.
Wykonawca jest zobowiązany umieścić w swoim harmonogramie rezerwę czasową dla
wszelkiego rodzaju robót, które mają być wykonane w zakresie przełożenia instalacji i urządzeń
podziemnych na terenie budowy i powiadomić INI i władze lokalne o zamiarze rozpoczęcia
robót. O fakcie przypadkowego uszkodzenia tych instalacji Wykonawca bezzwłocznie
powiadomi INI i zainteresowane władze oraz będzie z nimi współpracował dostarczając
wszelkiej pomocy potrzebnej przy dokonywaniu napraw. Wykonawca będzie odpowiadać za
wszelkie spowodowane przez jego działania uszkodzenia instalacji na powierzchni ziemi i
urządzeń podziemnych wykazanych w dokumentach dostarczonych mu przez zamawiającego.
l.5.9. Ograniczenie obciążeń osi pojazdów
Wykonawca stosować będzie do ustawowych ograniczeń obciążenia na oś przy transporcie
materiałów i wyposażenia na i z terenu robót. Uzyska on wszelkie niezbędne zezwolenia od
władz, co do przewozu nietypowych wagowo ładunków i w sposób ciągły będzie o każdym
takim przewozie powiadamiał INI. Pojazdy i ładunki powodujące nadmierne obciążenie
osiowe nie będą dopuszczone na świeżo ukończony fragment budowy w obrębie terenu budowy.
Wykonawca będzie odpowiadał za naprawę wszelkich uszkodzeń w tym obrębie,
zgodnie z poleceniami Inżyniera Budowy.
l .5.10 Bezpieczeństwo i higiena pracy.
Podczas realizacji robót Wykonawca będzie przestrzegać przepisów dotyczących bezpieczeństwa
i higieny pracy.
W szczególności Wykonawca ma obowiązek zadbać, aby personel nie wykonywał pracy w
warunkach niebezpiecznych, szkodliwych dla zdrowia oraz nie spełniających odpowiednich
wymagań sanitarnych.
Wykonawca zapewni i będzie utrzymywał wszelkie urządzenia zabezpieczające, socjalne
oraz sprzęt i odpowiednią odzież dla ochrony życia i zdrowia osób zatrudnionych na budowie
oraz dla zapewnienia bezpieczeństwa publicznego.
Uznaje się, że wszelkie koszty związane z wypełnieniem wymagań określonych powyżej nie
podlegają odrębnej zapłacie i są uwzględnione w cenie umownej .
l .5.11 Ochrona i utrzymanie robót
Wykonawca będzie odpowiedzialny za ochronę robót i za wszelkie materiały i urządzenia
używane do robót od daty rozpoczęcia do daty zakończenia roboty (do wydania potwierdzenia
zakończenia przez INI).
Wykonawca będzie utrzymywać roboty do czasu odbioru ostatecznego. Utrzymanie powinno
być prowadzone w taki sposób, aby budowla liniowa lub jej elementy były w zadowalającym
stanie przez cały czas, do momentu odbioru ostatecznego. Jeśli wykonawca w jakimkolwiek
czasie zaniedba utrzymanie, to na polecenie INI powinien rozpocząć roboty utrzymaniowe
nie później niż 24 godziny po otrzymaniu tego polecenia.
l .5.12 Stosowanie się do prawa i innych przepisów
Wykonawca zobowiązany jest znać wszystkie przepisy wydane przez władze centralne i
miejscowe oraz inne przepisy i wytyczne, które są w jakikolwiek sposób związane z robotami,
i będzie w pełni odpowiedzialny przestrzeganie tych praw, przepisów i wytycznych podczas
prowadzenia robót.
Wykonawca będzie przestrzegać praw patentowych i będzie w pełni odpowiedzialny za wypełnienie
wszelkich wymagań prawnych odnośnie wykorzystania opatentowanych urządzeń
lub metod, i w sposób ciągły będzie informować INI o swoich działaniach.
2. MATERIAŁY
2.1. Ogólne wymagania
2.1.1. Źródła uzyskania materiałów fabrycznych i do zasypki wykopów
Co najmniej na dwa tygodnie przed zaplanowanym wykorzystaniem jakichkolwiek materiałów
przeznaczonych do robót Wykonawca przedstawi szczegółowe informacje dotyczące
proponowanego źródła zakupu, zamawiania lub wydobywania tych materiałów i odpowiednie
świadectwa dopuszczenia i badań laboratoryjnych oraz próbki do zatwierdzenia przez Inspektora
Nadzoru Inwestorskiego. Zatwierdzenie partii materiałów z danego źródła nie
oznacza automatycznie, ze wszelkie materiały z danego źródła uzyskają zatwierdzenie, Wykonawca
zobowiązany jest do prowadzenia zestawienia aprobat i świadectw certyfikacji w
celu udokumentowania, że materiały uzyskane z dopuszczonego źródła spełniają wymagania
ST w czasie postępu robót.
2.1.2. Pozyskiwanie materiałów miejscowych do podsypki i zasypki wykopów
Wykonawca odpowiada za uzyskanie pozwoleń od właścicieli i odnośnych władz na pozyskanie
materiałów z jakichkolwiek źródeł miejscowych włączając w to źródła wskazanie
przez Zamawiającego i jest zobowiązany dostarczyć Inspektorowi Nadzoru Inwestorskiego
wymagane dokumenty przed rozpoczęciem eksploatacji źródła.
Wykonawca ponosi odpowiedzialność za spełnienie wymagań ilościowych i jakościowych
materiałów z jakiegokolwiek źródła.
Wykonawca poniesie wszystkie koszty, a w tym opłaty, wynagrodzenia i jakiekolwiek inne
85
koszty zawiązane z dostarczeniem materiałów do robót.
Humus i nakład czasowo zdjęte z terenu wykopów, okopów i miejsc pozyskania piasku i
żwiru będąformowane w hałdy i wykorzystane przy zasypce i rekultywacji terenu po ukończeniu
robót.
Wszystkie odpowiednie materiały pozyskane z wykopów na terenie budowy lub z innych
miejsc wskazanych w dokumentach umowy będą wykorzystane do robót lub odwiezione na
okład odpowiednio do wymagań umowy lub wskazań INI.
Z wyjątkiem uzyskania na to pisemnej zgody INI, Wykonawca nie będzie prowadzić żadnych
wykopów w obrębie terenu budowy poza tymi, które zostały wyszczególnione w dokumentach
umowy.
2.1.3 Materiały nie odpowiadające wymaganiom
Materiały nie odpowiadające wymaganiom zostaną przez Wykonawcę wywiezione z terenu
budowy, bądź złożone w miejscu wskazanym przez INI. Jeśli INI zezwoli Wykonawcy na
użycie tych materiałów do innych robót niż te, dla których zostały zakupione, to koszt tych
materiałów zostanie przewartościowany przez INI.
Każdy rodzaj robót, w którym znajdują się nie zbadane i nie zaakceptowane materiały Wykonawca
wykonuje na własne ryzyko, licząc się z jego me przyjęciem i nie zapłaceniem.
2. l .4. Przechowywanie i składowanie materiałów
Wykonawca zapewni, aby tymczasowo składowane materiały, do czasu, gdy będą one potrzebne
do robót, były zabezpieczone przez zanieczyszczeniem, zachowały swoją jakość i
właściwość do robót, i były dostępne do kontroli przez INI. Miejsca czasowego składowania
materiałów będą zlokalizowane w obrębie terenu budowy ub. poza terenem budowy, w
miejscach zorganizowanych przez Wykonawcę i uzgodnionych z INI.
2.1.5. Wariantowe stosowanie materiałów
Jeśli dokumentacja projektowa lub ST przewidują możliwość wariantowego zastosowania
rodzaju materiału w wykonywanych robotach, Wykonawca powiadomi INI o swoim zamiarze,
co najmniej 2 tygodnie przed użyciem materiału, albo w okresie dłuższym, jeśli będzie
to wymagane dla badań prowadzonych przez INI. Zmianę materiału musi zaakceptować projektant.
2.2 Kanały rurowe
2.2.1. Rury z polichlorku winylu PCV śr.110, 160 i 200 mm oraz PEHD DN32, DN50,
DN63.
Rury z nieplastyfikowanego polichlorku winylu (PCV) bez substancji zmiękczających i wypełniających
wg aktualnych PN, PN-EN. Rury kielichowe z uszczelkami wargowymi SBR
(styrol-butadien-kauczuk).
2.2.2 Rury stalowe osłonowe (przeciskowe lub w gotowym wykopie) rury stalowe bez szwu
walcowane na gorąco, ogólnego stosowania wg aktualnych PN, PN-EN malowane wewnątrz
i zabezpieczone zewnątrz powłoką bitumiczna.
2.3. Studzienki kanalizacyjne i rewizyjne o fi 315 i fi 425 firmy Wavin, zgodnie z aktualnymi
PN, PN-EN. Stosowane z kinetami przepływowymi i połączeniowymi oraz karbowanymi
rurami trzonowymi.
3. SPRZĘT
3. l Ogólne wymagania dotyczące sprzętu
Wykonawca jest zobowiązany do używania jedynie takiego sprzętu, który nie spowoduje
niekorzystnego wpływu na jakość wykonywanych robót. Sprzęt używany do robót powinien
być zgodny z ofertą Wykonawcy i powinien odpowiadać pod względem typów i ilości wskazaniom
zawartym w ST lub projekcie organizacji robót, zaakceptowanym przez INI; w przypadku
braku ustaleń w takich dokumentach sprzęt powinien być uzgodniony i zaakceptowany
przez INI. Liczba i wydajność sprzętu będzie gwarantować przeprowadzenie robót, zgodnie
z zasadami określonymi w dokumentacji projektowej, ST i wskazaniach INI w terminie
przewidzianym umową.
Sprzęt będący własnością Wykonawcy lub wynajęty do wykonywania robót ma być utrzymywany
w dobrym stanie i gotowości do pracy. Będzie on zgodny z normami ochrony środowiska
i przepisami dotyczącymi jego użytkowania. Wykonawca dostarczy INI kopie dokumentów
potwierdzających dopuszczenie sprzętu do użytkowania, tam gdzie jest to wymagane
przepisami. Jeżeli dokumentacja projektowa lub ST przewidują możliwość wariantowego
użycia sprzętu przy wykonywanych robotach, Wykonawca powiadomi INI o swoim
zamiarze wyboru i uzyska jego akceptację przed użyciem sprzętu. Wybrany sprzęt, po akceptacji
INI, nie może być zmieniany bez jego zgody.
Jakikolwiek sprzęt, maszyny, urządzenia i narzędzia nie gwarantujące zachowania warunków
umowy, zostaną przez INI zdyskwalifikowane i nie dopuszczone do robót.
3.2. Sprzęt do robót ziemnych przygotowawczych i wykończeniowych
W zależności od potrzeb Wykonawca zapewni następujący sprzęt (najęty lub własny) do
wykonania robót ziemnych i wykończeniowych:
- koparkę podsiębierną do 0,60 m3
- spycharkę kołową lub gąsienicową do 100 KM
- sprzęt do zagęszczania gruntu np. zagęszczarka płytowa
86
- urządzenie do przecisków
- piłę motorową łańcuchową
- specjalistyczny sprzęt do odwadniania igłofiltrami
koparko - ładowarkę
3.2.2 Sprzęt do robót montażowych
- samochód dostawczy do 0,9 t
- samochód skrzyniowy do 5 t
- żuraw samochodowy do 5 t
- samochód samowyładowczy
Sprzęt montażowy i środki transportu muszą być w pełni sprawne i dostosowane do technologii
i warunków wykonywanych robót oraz wymogów wynikających z racjonalnego ich
wykorzystania na budowie.
4. TRANSPORT
4. l. Ogólne wymagania dotyczące transportu
Wykonawca jest zobowiązany do stosowania jedynie takich środków transportu, które nie
wpłyną niekorzystnie na jakość wykonywanych robót i właściwości przewożonych materiałów.
Liczba środków transportu będzie zapewniać prowadzenie robót zgodnie z zasadami
określonymi w dokumentacji projektowej, ST i wskazaniach INI, w terminie przewidzianym
umową. Przy ruchu na drogach publicznych pojazdy będą spełniać wymagania dotyczące
przepisów ruchu drogowego w odniesieniu do dopuszczalnych obciążeń na osie i innych parametrów
technicznych. Środki transportu nie odpowiadające warunkom dopuszczalnych
obciążeń na osie mogą być dopuszczone przez INI, pod warunkiem przywrócenia stanu pierwotnego
użytkowanych odcinków dróg na koszt Wykonawcy.
Wykonawca będzie usuwać na bieżąco, na własny koszt, wszelkie zanieczyszczenia spowodowane
jego pojazdami na drogach publicznych oraz dojazdach do terenu budowy.
4.2 Transport i rozładunek rur PCV
Ze względu na specyficzne cechy rur PCV należy przestrzegać następujących dodatkowych
wymagań:
- transport powinien odbywać się tak, żeby uniknąć uszkodzeń mechanicznych ( rozłożenie
tektury falistej , wysokość składowania do l ,0 m )
- przewóz powinien się odbywać w temperaturze otoczenia -5°C do + 30°C
- załadunek i rozładunek nie wymaga użycia specjalnego sprzętu - rury mogą być przenoszone
ręcznie.
- Przewóz powinien być wykonywany wyłącznie samochodami skrzyniowymi o odpowiedniej
długości, tak aby wolne końce wystające poza skrzynię nie byty dłuższe niż 1,0 m
4.3.Transport mieszanki betonowej
Do przewozu mieszanki betonowej Wykonawca zapewni takie środki transportowe, które
nie spowodują segregacji składników, zmiany składu mieszanki, zniszczenia mieszanki i obniżenia
temperatury przekraczającej granicę określoną w wymaganiach technologicznych.
4.4.Transport kruszyw
Kruszywa mogą być przewożone dowolnymi środkami transportu, z zachowaniem wszelkich
przepisów.
4.5.Transport cementu
Wykonawca zapewni transport cementu w workach samochodami krytymi, chroniącymi cement
przed wilgocią.
5. SKŁADOWANIE MATERIAŁÓW
5.1. rury przewodowe PCV
Rury należy składać na otwartej przestrzeni, układając je w pozycji leżącej jedno- lub wielowarstwowo.
Powierzchnia składowania powinna być utwardzona i zabezpieczona przed gromadzeniem
się wód opadowych .Wykonawca jest zobowiązany układać rury według poszczególnych
grup, wielkości i gatunków w sposób zapewniający stateczność oraz umożliwiający dostęp
do poszczególnych stosów lub pojedynczych rur. Rury składować w stosach na równym
podłożu, na podkładach drewnianych. Wysokość stosu rur powiązanych w wiązki nie powinna
przekraczać 2 metrów. Kolejne warstwy rur powinny być oddzielone przekładkami
drewnianymi i układane kielichami naprzemianlegle, z wysunięciem kielichów poza końce
rur. Podczas manipulowania, ładowania, transportu, rozładowywania i składowania należy
zachować środki ostrożności. Nie dopuszcza się używania lin stalowych do przenoszenia czy
zabezpieczania ładunku -W trakcie składowania rury należy chronić przed szkodliwym działaniem
promieni słonecznych (zakryte plandeką) oraz temperaturą (max temp. w miejscu
przechowywania +30°C).
5.2. Elementy studzienek z PCV
Poszczególne elementy studzienek są pakowane oddzielnie na paletach i bandowane folią.
Powinny być składane w pozycji pionowej, w taki sposób, aby nie spowodować uszkodzeń
ścian i króćców podłączeniowych. Składowanie powinno umożliwić dostęp do poszczególnych
elementów studzienek. Składowane elementy studni nie powinny być narażone na bezpośrednie
działanie promieniowania słonecznego. Temperatura w miejscu przechowania nie
87
powinna przekroczyć 30 stopni C.
5.3. Elementy betonowe prefabrykowane
Teren placu składowego powinien być wyrównany o powierzchni utwardzonej i odwodnionej,
wyposażony w odpowiednie urządzenia dźwigowo-transportowe. Pomiędzy poszczególnymi
rzędami składowanych prefabrykatów należy zachować trakty komunikacyjne dla ruchu
pieszego lub ruchu pojazdów.
Prefabrykaty należy składować w sposób zapewniający łatwy dostęp do uchwytów montażowych.
Każdy rodzaj prefabrykatów powinien być składowany osobno. Prefabrykaty powinny
być ustawione lub umieszczone na podkładach o przekroju prostokątnym, zapewniających
odstęp od podłoża minimum J 5 cm.
5.4. Kruszywo
Kruszywo należy składować na utwardzonym i odwodnionym podłożu w sposób zabezpieczający
je przed zniszczeniem i zmieszaniem z innymi rodzajami i frakcjami kruszyw.
5.5. Cement
Cement w workach powinien być przechowywany w magazynach zamkniętych. Składowany
cement musi być bezwzględnie odizolowany od wilgoci. Czas przechowywania cementu
nie może być dłuższy niż 3 miesiące.
6. WYKONANIE ROBÓT
6.1.Ogólne zasady wykonywania robót
Wykonawca jest odpowiedzialny za prowadzenie robót zgodnie z umową oraz za jakość zastosowanych
materiałów i wykonywanych robót, za ich zgodność z dokumentacją projektową,
wymaganiami ST, projektu organizacji robót oraz poleceniami INI. Wykonawca ponosi
odpowiedzialność za dokładne wytyczenie w planie i wyznaczenie wysokości wszystkich
elementów robót zgodnie z wymiarami i rzędnymi określonymi w dokumentacji projektowej
lub przekazanymi na piśmie przez INI. Następstwa jakiegokolwiek błędu spowodowanego
przez Wykonawcę w wytyczeniu i wyznaczaniu robót zostaną, jeśli wymagać tego będzie
INI, poprawione przez Wykonawcę na własny koszt. Sprawdzenie wytyczenia robót lub wyznaczenia
wysokości przez INI nie zwalnia Wykonawcy od odpowiedzialności za ich dokładność.
Decyzje INI dotyczące akceptacji lub odrzucenia materiałów i elementów robót
będą oparte na wymaganiach sformułowanych, w dokumentach umowy, dokumentacji projektowej
i w ST, a także w normach i wytycznych. Przy podejmowaniu decyzji INI
uwzględni wyniki badań materiałów i robót, rozrzuty normalnie występujące przy wykonawstwie,
doświadczenia z przeszłości, wyniki badań naukowych oraz inne czynniki wpływające
na rozważaną kwestię. Polecenia INI będą wykonywane nie później niż w czasie
przez niego wyznaczonym, po ich otrzymaniu przez Wykonawcę, pod groźbą zatrzymania
robót. Skutki finansowe ponosi Wykonawca.
6.2 Roboty przygotowawcze.
Przed przystąpieniem do robót Wykonawca dokona wytyczenia i trwale oznaczy je w terenie
za pomocą kołków osiowych, kołków świadków i kołków krawędziowych.
W przypadku niedostatecznej i ilości reperów stałych Wykonawca wbuduje repery tymczasowe
(z rzędnymi sprawdzonymi przez służby geodezyjne), a szkice sytuacyjne reperów i
ich rzędne przekaże INI.
6.3. Roboty ziemne
Wykopy należy wykonać jako wykopy otwarte szalowane. Metody wykonania robót - wykopu
( ręcznie lub mechanicznie ) powinny być dostosowane do głębokości wykopu, danych
geotechnicznych oraz posiadanego sprzętu mechanicznego. Szerokość wykopu uwarunkowana
jest zewnętrznymi wymiarami kanału, do których dodaje się obustronnie 0,4 m jako
zapas na deskowanie i uszczelnienie styków. Szalowanie ścian należy prowadzić w miarę
pogłębiania wykopu. Wydobyty z wykopu grunt, powinien być wywieziony w miejsce
wskazane przez Inwestora a częściowo składowany na odkład. Dno wykopu powinno być
równe i wykonane ze spadkiem ustalonym w dokumentacji projektowej, przy czym dno wykopu
Wykonawca wykona na poziomie wyższym od rzędnej projektowanej o 0,1 m. Zdjęcie
pozostawionej warstwy 0,1 m gruntu, powinno być wykonane bezpośrednio przed ułożeniem
rur i warstw drenarskich. Zdjęcie tej warstwy Wykonawca wykona ręcznie lub w sposób
uzgodniony z INI.
Przy przejściu pod napotkaną przeszkodą terenową można pozostawić pas ziemi, pod którym
wykopanym tunelikiem przechodzi się przewodem.
6.4. Przygotowanie podłoża
W gruntach suchych piaszczystych, żwirowo-piaszczystych i piaszczysto-gliniastych podłożem
jest grunt naturalny o nienaruszonej strukturze dna wykopu. Wykop nie powinien być
wykonany od razu do pełnej głębokości.
6.5. Roboty montażowe
Rurociągi kanalizacyjne układać ze spadkiem i na głębokościach podanych w projekcie.
6.5.1. Rury przewodowe z PCV
Przewód powinien być ułożony na podsypce tak, aby opierał się na niej wzdłuż całej długości
co najmniej 33% swego obwodu, systematycznie do swojej osi. Poszczególne odcinki
88
powinny być unieruchomione przez obsypanie piaskiem pośrodku długości rury i mocno
podbite tak, aby rura nie zmieniła położenia do czasu wykonania uszczelnienia złączy. Połączenie
rur wykonać poprzez kielichy przy użyciu uszczelek wargowych z SBR
Rury układać w temperaturze od 0 do +30 stopni C. Przed zakończeniem dnia roboczego
bądź przed zejściem z budowy należy zabezpieczyć końce ułożonego kanału przed zamuleniem.
6.6 Zasypanie wykopów i ich zagęszczenie
Zasypanie rur w wykopie należy prowadzić w trzech etapach :
I etap - wykonanie warstwy ochronnej rurociągu z wyłączeniem odcinków połączeń przewodów
(węzeł z opaską)
II etap - próba szczelności, wykonanie warstwy ochronnej w miejscach połączeń
Ułożenie na warstwie ochronnej folii ostrzegawczej o szen 0,1 - 0,2 m ze ścieżką metalizowaną
III etap - zasyp wykopu do powierzchni terenu
Materiałem zasypu warstwy ochronnej powinien być piasek sypki, drobno lub średnioziarnisty,
bez grud i kamieni. Do zasypki można użyć gruntu rodzimego pod warunkiem, że nie
zawiera kamieni.
Warstwę ochronną należy ubijać ubijakami drewnianymi lub metalowymi (w odległości l 0
cm od rury). Obsypka powinna być zagęszczona w zależności od warunków obciążenia.
7. l Ogólne zasady kontroli jakości robót
7. l. l Program zapewnienia jakości
Do obowiązków wykonawcy należy opracowanie i przedstawienie do aprobaty INI programu
zapewnienia jakości, w którym przedstawi on zamierzony sposób wykonywania robot,
możliwości techniczne, kadrowe i organizacyjne gwarantujące wykonanie robót zgodnie z
dokumentacją projektową, OST oraz poleceniami i ustaleniami przekazanymi przez INI.
Program zapewnienia jakości będzie zawierać:
A/ część ogólną opisującą
- organizację wykonania robót (terminy, sposób prowadzenia robót)
-bhp
- organizację ruchu na budowie wraz z oznakowaniem robót
- wykaz zespołów roboczych, ich kwalifikacje i przygotowanie praktyczne
- wykaz osób odpowiedzialnych za jakość i terminowość wykonania poszczególnych
- elementów robót
- system (sposób i procedurę ) proponowanej kontroli i sterowania jakością wykonywanych
robót B/ część szczegółową opisującą dla każdego asortymentu robót:
- wykaz maszyn i urządzeń stosowanych na budowie z ich parametrami technicznymi oraz
wyposażeniem w mechanizmy do sterowania i urządzenia pomiarowo-kontrolne
- rodzaje i ilości środków transportu oraz urządzeń do magazynowania i załadunku materiałów,
kruszyw
- sposób zabezpieczenia i ochrony ładunków przed utratą ich właściwości w czasie transportu,
magazynowania
sposób postępowania z materiałami i robotami nie odpowiadającymi wymaganiom
7. l .2 Zasady kontroli jakości robót
Celem kontroli robót będzie takie sterowanie ich przygotowaniem i wykonaniem, aby osiągnąć
założoną jakość robót. Wykonawca jest odpowiedzialny za pełną kontrolę robót i jakości
materiałów – Wykonawca zapewni odpowiedni system kontroli, włączając personel,
sprzęt, zaopatrzenie i wszystkie urządzenia niezbędne do pobierania próbek t robót. Minimalne
wymagania, co do zakresu badań i ich częstotliwości są określone w OST, normach i
wytycznych. W przypadku, gdy nie zostały tam określone, INI ustali jaki zakres kontroli jest
konieczny, aby zapewnić wykonanie robót zgodnie z umową. Wykonawca dostarczy Inżynierowi
świadectwa, że wszystkie stosowane urządzenia i sprzęt badawczy posiadają ważną
legalizację, zostały prawidłowo wy kalibrowane i odpowiadają wymaganiom norm określających
procedury badań.
7.1.3. Badania i pomiary
Wszystkie badania i pomiary będą przeprowadzane zgodnie z wymaganiami norm. W przypadku,
gdy normy nie obejmują jakiegokolwiek badania wymaganego w OST, stosować
można wytyczne krajowe, albo inne procedury, zaakceptowane przez INI.
7.1.4 Certyfikaty i deklaracje
INI może dopuścić do użycia tylko te materiały, które posiadają:
1. certyfikat na znak bezpieczeństwa wykazujący zgodność z warunkami technicznymi
określonymi na podstawie Polskich Norm, aprobat technicznych oraz właściwych przepisów
i dokumentów technicznych
2. deklarację zgodności lub certyfikat zgodności z aktualnymi PN, PN-EN
3. Aprobata techniczną, w przypadku wyrobów, dla których nie ustanowiono Polskiej
Normy jeżeli nie są objęte certyfikacją określona w pkt l i które spełniają wymogi ST
W przypadku materiałów, dla których ww dokumenty są wymagane przez ST, każda partia
dostarczona do robót będzie posiadać te dokumenty, określające w sposób jednoznaczny jej
89
cechy. Produkty przemysłowe muszą posiadać w/w dokumenty wydane przez producenta, a
w razie potrzeby poparte wynikami badań wykonanych przez niego. Kopie tych badań będą
dostarczone INI przez Wykonawcę. Jakiekolwiek materiały, które nie spełniają tych wymagań
będą odrzucone.
7.1.5. Dokumenty budowy
1. Dziennik budowy
Dziennik budowy jest wymaganym dokumentem prawnym obowiązującym Zamawiającego
i Wykonawcę w okresie od przekazania Wykonawcy terenu budowy do końca okresu gwarancyjnego.
Odpowiedzialność za prowadzenie dziennika budowy zgodnie z obowiązującymi
przepisami spoczywa na Wykonawcy. Zapisy w dzienniku budowy będą dokonywane na
bieżąco i będą dotyczyć przebiegu robót, stanu bezpieczeństwa łudzi i mienia oraz technicznej
i gospodarczej strony budowy. Każdy zapis w dzienniku budowy będzie opatrzony datą
jego dokonania, podpisem osoby, która dokonała zapisu, podaniem jej imienia i nazwiska
oraz stanowiska służbowego. Zapisy będą czytelne, dokonane trwałą techniką, w porządku
chronologicznym , bezpośrednio jeden pod drugim, bez przerw. Załączone do dziennika budowy
protokoły i inne dokumenty będą oznaczone kolejnym numerem załącznika i opatrzone
data i podpisem wykonawcy i INI.
Do dziennika budowy należy wpisywać w szczególności:
- datę przekazania Wykonawcy terenu budowy
- datę przekazania przez Zamawiającego dokumentacji projektowej
- uzgodnienie przez INI programu zapewnienia jakości i harmonogramu robót
- terminy rozpoczęcia i zakończenia poszczególnych elementów robót
- przebieg robót, trudności i przeszkody w ich prowadzeniu, okresy i przyczyny przerw w
robotach
- uwagi i polecenia INI
- daty zarządzenia wstrzymania robót, z podaniem powodu
- zgłoszenia i daty odbiorów robót zanikających i ulegających zakryciu, częściowych i
ostatecznych odbiorów robót
- dane dotyczące sposobu wykonywania zabezpieczenia robót
- dane dotyczące jakości materiałów
- inne istotne informacje o przebiegu robót
Propozycje, uwagi i wyjaśnienia Wykonawcy, wpisane do dziennika budowy będą przedłożone
INI do ustosunkowania się,
Decyzje INI wpisane do dziennika budowy Wykonawca podpisuje z zaznaczeniem ich.
przyjęcia lub zajęciem stanowiska.
Wpis projektanta do dziennika budowy obliguje INI do ustosunkowania się. Projektant nie
jest jednak stroną umowy i nie ma uprawnień do wydawania poleceń Wykonawcy robót.
2. Rejestr obmiarów
Rejestr obmiarów stanowi dokument pozwalający na rozliczenie faktycznego postępu robót.
3. Dokumenty laboratoryjne
Deklaracje zgodności lub certyfikaty zgodności materiałów, orzeczenia o jakości materiałów,
kontrolne wyniki bada Wykonawcy będą gromadzone w formie uzgodnionej w programie
zapewnienia jakości. Dokumenty te stanowią załączniki do odbioru robót. Winny być
udostępnione na każde życzenie INI.
4. Pozostałe dokumenty budowy
Do dokumentów budowy zalicza się, oprócz wymienionych w pk 1-3, następujące dokumenty:
a/ pozwolenie na realizację zadania budowlanego b/ protokoły przekazania terenu budowy c/
umowy cywilno-prawne z osobami trzecimi i inne d/ protokoły odbioru robót e/ protokoły z
narad i ustaleń f/ korespondencję na budowie
5. Przechowywanie dokumentów budowy
Dokumenty budowy będą przechowywane na terenie budowy w miejscu odpowiednio zabezpieczonym.
Zaginiecie któregokolwiek z dokumentów budowy spowoduje konieczność
jego natychmiastowe odtworzenia w formie przewidzianej prawem. Wszelkie dokumenty
budowy będą zawsze dostępne dla INI i przedstawiane do wglądu na życzenie Zamawiającego.
7.2 Kontrola, pomiary i badania
7.2. l Kontrola, pomiary i badania w czasie robót
Wykonawca jest zobowiązany do stałej i systematycznej kontroli prowadzonych robót w zakresie
i z częstotliwością określoną w niniejszej ST i zaakceptowaną przez INI. W szczególności
kontrola powinna obejmować:
- sprawdzenie rzędnych ułożenia przewodów w nawiązaniu do podanych stałych punktów
wysokościowych z dokładnością do l cm
- badanie zabezpieczenia wykopów przed zalaniem wodą
- badanie i pomiary szerokości, grubości i zagęszczenia wykonanej warstwy podłoża z kruszywa
mineralnego lub betonu
- badanie odchylenia osi kolektora
- sprawdzenie zgodności z dokumentacją projektową lokalizacji i przewodów i studzienek
90
- badanie odchylenia spadku kolektora deszczowego
- sprawdzenie prawidłowości ułożenia przewodów
- badanie szczelności kanału i studzienek
- badanie wskaźników zagęszczenia poszczególnych warstw zasypu
- próba szczelności
- sprawdzenie zabezpieczenia przez korozja
- badanie wskaźników zagęszczenia poszczególnych warstw zasypu
7.2.2 Próby szczelności przewodów kanalizacyjnych
Próby szczelności przewodów kanalizacyjnych należy przeprowadzić zgodnie z zaleceniami
aktualnych norm PN, PN-EN Przewody kanalizacyjne należy poddać badaniom w zakresie
szczelności na:
- eksfiltrację - przenikanie wód lub ścieków z przewodu do gruntu
- infiltrację - przenikanie wód gruntowych lub ścieków do przewodu kanalizacyjnego
8. OBMIAR ROBÓT
8.1 Ogólne zasady obmiaru robót
Obmiar robót będzie określać faktyczny zakres wykonywanych robót zgodnie z dokumentacją
projektową i ST, w jednostkach ustalonych w kosztorysie. Obmiaru robót dokonuje Wykonawca
po pisemnym powiadomieniu INI o zakresie obmierzanych robót i terminie obmiaru,
co najmniej 3 dni przed terminem. Wyniki obmiaru będą wpisane do rejestru obmiarów.
Jakiekolwiek wady, braki lub przeoczenie (opuszczenie) w ilościach podanych w ślepym
kosztorysie lub gdzie indziej w ST nie zwalnia Wykonawcy od obowiązku ukończenia
wszystkich robót. Błędne dane zostaną poprawione wg instrukcji INI na piśmie. Obmiar gotowych
robót będzie przeprowadzony z częstością wymaganą do celów określonych w umowie
(okresy płatności na rzecz Wykonawcy) lub w innym czasie określonym w umowie lub
oczekiwanym przez Wykonawcę i INI.
8.2 Jednostka obmiarowa
Jednostką obmiarową jest 1 kpl wykonanej i odebranej oczyszczalni ścieków wraz z rozruchem
i wynikami potwierdzającymi właściwą pracę oczyszczalni ścieków.
9. ODBIÓR ROBÓT
9.1. Ogólne zasady odbioru robót
9.1.1 Rodzaje odbiorów robót
W zależności od ustaleń odpowiednich ST, roboty podlegają następującym etapom odbioru:
a/ odbiór robót zanikających i ulegających zakryciu
b/ odbiór częściowy
c/ odbiór ostateczny
d/ odbiór pogwarancyjny
9.1.2 Odbiór robót zanikających i ulegających zakryciu
Odbiór robót zanikających i ulegających zakryciu polega na finalnej ocenie ilości i jakości
wykonywanych robót, które w dalszym procesie realizacji ulegną zakryciu. Odbiór robót zanikających
i ulegających zakryciu będzie dokonany w czasie umożliwiającym wykonanie
ewentualnych korekt i poprawek bez hamowania ogólnego postępu robót.
Odbioru robót dokonuje INI i eksploatator przydomowej oczyszczalni ścieków.
Gotowość danej części robót do odbioru zgłasza Wykonawca wpisem do dziennika budowy
i jednoczesnym powiadomieniem INI i eksploatatora. Odbiór będzie przeprowadzony niezwłocznie,
nie później jednak niż w ciągu 7 dni od daty zgłoszenia wpisem do dziennika budowy
i powiadomienia o tym fakcie INI. Jakość i ilość robót ulegających zakryciu ocenia
INI na podstawie dokumentów zawierających komplet wyników badań laboratoryjnych i w
oparciu o przeprowadzone pomiary, w konfrontacji z dokumentacją projektową, ST i
uprzednimi ustaleniami.
9.1.3 Odbiór częściowy
Odbiór częściowy polega na ocenie ilości i jakości wykonywanych części robót. Odbioru
częściowego robót dokonuje się wg zasad jak przy odbiorze ostatecznym robót. Odbioru robót
dokonuje INI.
9.1.4. Odbiór ostateczny
9. l .4. l Zasady odbioru ostatecznego robót
Odbiór ostateczny polega na finalnej ocenie rzeczywistego wykonania robót w odniesieniu
do ich ilości, jakości i wartości.
Całkowite zakończenie robót oraz gotowość do odbioru ostatecznego będzie stwierdzona
przez Wykonawcę wpisem do dziennika budowy z bezzwłocznym powiadomieniem na piśmie
INI. Odbiór ostateczny nastąpi w terminie ustalonym w dokumentach umowy, licząc
od dnia potwierdzenia przez INI zakończenia robót i przyjęcia dokumentów. Odbioru ostatecznego
robót dokona komisja wyznaczona przez Zamawiającego w obecności INI i Wykonawcy
oraz użytkownika lub właściciela posesji. Komisja odbierająca roboty dokona ich
oceny jakościowej na podstawie przedłożonych dokumentów, wyników badań i pomiarów,
ocenie wizualnej oraz zgodności wykonania robót z dokumentacja projektową i ST. W toku
odbioru ostatecznego robót komisja zapozna się z realizacją ustaleń przyjętych w trakcie odbiorów
91
robót zanikających i ulegających zakryciu, zwłaszcza w zakresie wykonania robót
uzupełniających i robót poprawkowych. W przypadkach niewykonania wyznaczonych robót
poprawkowych lub robót uzupełniających Komisja przewie swoje czynności i ustali nowy
termin odbioru ostatecznego.
W przypadku stwierdzenia przez komisję, że jakość wykonywanych robót w poszczególnych
asortymentach nieznacznie odbiega od wymaganej dokumentacją projektową i ST z
uwzględnieniem tolerancji i nie ma większego wpływu na cech eksploatacyjne obiektu i bezpieczeństwo
ruchu, komisja dokona potrąceń pomniejszoną wartość wykonywanych robót w
stosunku do wymagań przyjętych w dokumentach umowy.
9.1.4.2. Dokumenty do odbioru ostatecznego
Podstawowym dokumentem do dokonania odbioru ostatecznego jest protokół odbioru ostatecznego
robót sporządzony wg wzoru ustalonego przez Zamawiającego. Do odbioru ostatecznego
Wykonawca jest zobowiązany przygotować następujące dokumenty, chyba że
umowa stanowi inaczej:
1. dokumentację projektową podstawową z naniesionymi zmianami oraz dodatkową, jeżeli
została sporządzona w trakcie realizacji umowy
2. szczegółowe specyfikacje techniczne ( podstawowe z dokumentów umowy i ew. uzupełniające
lub zamienne )
3. recepty i ustalenia technologiczne
4. dzienniki budowy
5. wyniki pomiarów kontrolnych oraz badań, zgodne z ST
6. deklaracje zgodności lub certyfikaty zgodności wbudowanych materiałów zgodne z ST
7. rysunki ( dokumentacje ) na wykonanie robót towarzyszących ( np. przełożenie linii telefon.,
energetycznej, gazowej itp.) oraz protokoły odbioru i przekazania tych robót właścicielom
urządzeń
W przypadku, gdy wg komisji, roboty po względem przygotowania dokumentacyjnego nie
będą gotowe do odbioru ostatecznego, komisja w porozumieniu z Wykonawcą wyznaczy
ponowny termin odbioru ostatecznego robót.
Wszystkie zarządzone przez komisję roboty poprawkowe lub uzupełniające będą zestawione
wg wzoru ustalonego przez Zamawiającego. Termin wykonania robót poprawkowych i robót
uzupełniających wyznaczy komisja.
9.1.5 Odbiór pogwarancyjny
Odbiór pogwarancyjny polega na ocenie wykonanych robót związanych z usunięciem wad
stwierdzonych przy odbiorze ostatecznym i zaistniałych w okresie gwarancyjnym. Odbiór
pogwarancyjny będzie dokonany na podstawie oceny wizualnej obiektu z uwzględnieniem
zasad opisanych w punkcie „odbiór ostateczny robót". Roboty uznaje się za wykonane zgodnie
z dokumentacja projektowa, ST i wymaganiami INI, jeżeli wszystkie pomiary i badania
z zachowanie tolerancji dały wyniki pozytywne.
Odbiorowi robót zanikających i ulegających zakryciu podlegają wszystkie czynności związane
z przebudową kanalizacji jak również przebudowie kolizji z siecią wodociągową i energetyczną
lub telefoniczną, a mianowicie:
- roboty przygotowawcze
- roboty ziemne z szalowaniem ścian wykopów
- przygotowanie podłoża
- roboty montażowe wykonania rurociągów
- wykonanie studzienek kanalizacyjnych
- montaż rur ochronnych
- wykonanie izolacji
- próby szczelności przewodów, zasypanie i zagęszczenie wykopów Odbiór robót zanikających
powinien być dokonany w czasie umożliwiającym wykonanie korekt i poprawek bez
hamowania tempa prac.
Podstawą płatności jest umowa zawarta pomiędzy Zamawiającym a Wykonawcą. Cena jednostki
obmiarowej obejmuje elementy wyszczególnione w w/w umowie.
11. WYTYCZNE REALIZCJI PRZYDOMOWYCH OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW
11. A. Oczyszczalnia pracująca w oparciu o technologię osadu czynnego.
11. A.1.Realizację robót prowadzić zgodnie z:
Rozporządzenie MŚ z dnia 24 lipca 2006 r. (Dz.U. nr 130; poz. 984) w sprawie warunków,
jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub ziemi, oraz w sprawie
substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego
• Ustawa z dnia 18.07.2001 Prawo Wodne (Dz.U. nr 115; poz. 1229 z późniejszymi zmianami)
• Ustawa z dnia 07.07.1994 Prawo Budowlane (Dz.U. nr 89; poz. 414 z późniejszymi zmianami)
• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dn. 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków
technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (Dz.U.2002.Nr 75 z
późniejszymi zmianami)
92
11. A.2. Zakres i przedmiot opracowania.
Niniejsze opracowanie obejmuje sposób oczyszczania oraz odprowadzania ścieków do ziemi.
Przedmiotem opracowania jest kompleksowe rozwiązanie problemu gospodarki ściekowej
przez zainstalowanie lokalnej przydomowej oczyszczalni ścieków.
Jako założenia wyjściowe w niniejszym opracowaniu przyjęto:
• jednostkową ilość ścieków przypadającą na l mieszkańca (MR) -120 l/d
• sposób wykonania instalacji kanalizacyjnej wewnętrznej i zewnętrznej
• istniejące warunki gruntowe
• skład ścieków jak dla ścieków socjalno - bytowych.
11. A.3. Opis rozwiązania.
Proponuje się rozwiązanie pracujące na zasadzie oczyszczania biologicznego opartego na
pojedynczej heterogenicznej zawiesinie osadu czynnego. Oczyszczanie zawiera proces nitryfikacji
i denitryfikacji. Oddzielenie oczyszczonych ścieków od zawiesiny osadu odbywa się
w części (komorze wstępnej) separacyjnej na zasadzie sedymentacji grawitacyjnej. Nadmierny
osad jest tlenowo ustabilizowany, nietoksyczny i może być bezpiecznie przenoszony do
dalszego przerobu. Proces prowadzony jest w zblokowanym urządzeniu wykonanym z polietylenu
wysokiej gęstości PEHD. Odprowadzanie ścieków oczyszczonych biologicznie odbywać
się będzie do gruntu poprzez drenaż rozsączający.
11. A.4. Sposób oczyszczania ścieków
a) oczyszczanie wstępne ( mechaniczne).
Wpływające ścieki są mechanicznie oczyszczane w zbiorniku osadnika wstępnego jedno-,
dwu-, trzykomorowego, dzięki sedymentacji zanieczyszczeń opadających i flotacji nieopadających.
b) oczyszczanie biologiczne
Mechanicznie oczyszczone ścieki wpływają do reaktora biologicznego komory napowietrzania.
Komora napowietrzania stanowi zasadniczy element u procesie usuwania zanieczyszczeń
metodą osadu czynnego. Zbudowana jest ze zbiornika z polietylenu z zamontowanym na dnie
dyfuzorem dyskowym. W komorze napowietrzania następuje mieszanie i natlenianie ścieków
oraz kłaczkowatych skupisk żywych mikroorganizmów (osadu czynnego), które wykorzystują
substancje organiczne zawarte w ściekach jako pożywkę. W wyniku tlenowego rozkładu biochemicznego
zanieczyszczeń zawartych w ściekach następuje przyrost masy osadu czynnego.
Do natleniania wykorzystuję się sprężarkę membranową, której zużycie energii jest
około 1 kWh/d. Natomiast do sterowania czasów trwania procesów technologicznych, zastosowano
programator cyfrowy lub mechaniczny.
Z komory napowietrzania odpływa mieszanina ścieków oczyszczonych biologicznie i
osadu czynnego. W celu zatrzymania osadu w oczyszczalni przeprowadza się sedymentacje
wtórną w osadnikach wtórnych.
c) oczyszczanie wtórne i klarowanie
W osadniku wtórnym następuje oddzielenie kawałków biomasy od oczyszczonych
ścieków. Ściek technologicznie oczyszczony odprowadzany jest do odbiornika.
Osad z komory osadnika wtórnego wraz z częścią ścieków oczyszczonych recyrkulowany
jest cyklicznie do komory osadnika wstępnego gdzie osiada na dnie nie stanowiąc zagrożenia
dla jakości oczyszczania ścieków. Przetłaczanie realizuje się na zasadzie podnośnika
powietrznego (pompa mamutowa).
Po całym procesie ścieki przepływające do wylotu osadnika wtórnego są wyklarowane
i oczyszczone. Oddzielony osad zawraca się do komory napowietrzania, a jego nadmiar usuwa
się z układu i poddaje procesom unieszkodliwiania.
W wyniku oczyszczania ścieków metodą niskoobciązonego osadu czynnego następuje
usunięcie bardzo dużej ilości rozpuszczonych substancji organicznych, nieopadających zawiesin
i cząstek koloidalnych. W znacznym stopniu zmniejsza się też zawartość w ściekach
wirusów, bakterii i innych organizmów żywych. Nie ulegają jednak w zasadzie usunięciu rozpuszczone
substancje nieorganiczne, poza związkami przyswajalnymi przez mikroorganizmy
(związki azotu i fosforu).
d) parametry techniczne projektowanych urządzeń:
Projektowane przydomowe oczyszczalnie powinny charakteryzować się następującymi parametrami
technicznymi:
maksymalny przepływ projektowanych oczyszczalni:
Typ I do 0,75 m3/d, Typ II do 1,5 m3/d;
materiał wykonania zbiorników oczyszczalni to polietylen wysokiej gęstości PEHD;
pojemność osadnika wstępnego to min.- 1 m3 dla czterech i mniej osób;
2 m3 dla czterech i mniej osób;
sterowanie pracą oczyszczalni automatyczne;
maksymalna głębokość posadowienia 1,2 m p. p. t..
e) jakość oczyszczonych ścieków
Gwarantowane średnie 30-dniowe parametry oczyszczalni działającej i obsługiwanej zgodnie
z zaleceniami producenta pozwalają uzyskać po oczyszczeniu parametry wymagane w
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków jakie
93
należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub ziemi oraz w sprawie substancji
szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. (Dz. U. nr 137 z 2006 r., poz. 984) :
f) eksploatacja i utrzymanie
Działanie oczyszczalni przebiega generalnie w sposób automatyczny lub półautomatyczny –
użytkownik musi oczyszczać okresowo osadnik wstępny oraz nadzorować działanie oczyszczalni
ewentualnie przepompowni.
11. A.5.Montaż elementów oczyszczalni
Zbiornik oczyszczalni należy zamontować we wcześniej wykonanym wykopie, którego dno
należy wypoziomować.
Boki oczyszczalni w zależności od właściwości gruntu należy odsypywać piaskiem lub ziemią
z wykopu pozbawioną wszelkich ostrych przedmiotów. W miarę stabilizacji ścian,
zbiornik należy stopniowo napełniać wodą, aż do wysokości wykopanej osypki.
Oczyszczalnię należy montować na głębokości zapewniającej grawitacyjny dopływ ścieków
do zbiornika nie głębiej niż zaleca producent.
Po ustabilizowaniu i obsypaniu zbiornika oczyszczalni do otworów wlotowego i wylotowego
należy zamontować rurociągi: doprowadzający i odprowadzający ścieki. Rurociągi zamontować
na podsypce piaskowej z ręcznym obsypaniem do wysokości 30 cm ponad rurociąg.
Właściwe zagęszczenie gruntu eliminuje w 100 % powstawanie efektów akustycznych.
Montujemy nadstawkę i pokrywę oczyszczalni.
Doprowadzamy energię elektryczną do oczyszczalni. Prace te wykonuje osoba posiadająca
odpowiednie uprawnienia, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Rozruch oczyszczalni
Przed przystąpieniem do rozruchu należy sprawdzić:
Szczelność instalacji układu sprężonego powietrza, prawidłowość pracy dyfuzora (intensywność
napowietrzania). Doprowadzić ściek surowy i rozpocząć proces wypracowywania reaktora
biologicznego. Dobrać czas pracy sprężarki.
Podczas montażu i uruchamiania należy przestrzegać przepisów bhp.
Dla odprowadzenia ścieków do gruntu zaprojektowano drenaż rozsączający zbudowany z niżej
przedstawionych elementów.
Studzienka rozdzielcza
Jest to monolityczny cylinder o wysokości 450mm z polietylenu wysokiej gęstości. Jest on
wyposażony w:
• szczelną pokrywę
• płytkę rozdzielczą
• jeden otwór wlotowy 110mm
• 3 otwory wylotowe 110mm
Studzienka rozdzielcza drenażu rozsączającego pozwala na okresową kontrolę potwierdzającą
prawidłowe funkcjonowanie drenażu i drożność przewodów rozprowadzających.
Nadbudowa polietylenowa.
Pozwala wyrównać różnice pomiędzy poziomem terenu i zakończeniem studzienek.
Wentylacja wysoka.
W przypadku braku wewnętrznego odpowietrzenia pionów kanalizacyjnych należy wykonać
odpowietrzenie elementów oczyszczalni wykonując przy budynku lub wewnątrz pion wentylacji
wysokiej. Zakończenie wentylacji wysokiej wyprowadzić ponad połać dachu oraz co
najmniej 60 cm powyżej górnej krawędzi okien. Odpowietrzenie wykonać z rur PCV
110mm.
Drenaż rozsączający.
Drenaż rozsączający należy wykonać wg części rysunkowej projektu i opisu jak niżej.
Drenaż rozsączający ułożony na złożu żwirowo-gruntowym jest to urządzenie do uzupełniającego
tlenowego oczyszczenia biologicznego ścieków.
Drenaż wykonany jest z rur PCV lub PE o średnicy 110 mm z boczną perforacją o różnej
głębokości nacięć (typ A1-»A2-»A3).
Rury drenażu rozsączającego należy układać ze spadkiem około 0,5 % (maksymalnie 1%) w
odstępach min.1,0 m (na poletku rozsączającym) lub min.1,5 m drenaż ułożony w gruncie.
Wypełnienie wykopu (od góry):
• warstwa przykrywająca ( miąższość 40-80 cm ) - grunt rodzimy (humus)
• geowłóknina ułożona poziomo dla ochrony złoża żwirowo - piaskowego
• warstwa rozsączająca ( miąższość 30 cm ) - żwir płukany 16-32 mm
• (opcja) warstwa wspomagającą ( miąższość 70 cm ) - piasek średni
Uwaga:
Zachować strefę ochronną pomiędzy poletkiem drenarskim a:
• ujęciem wody pitnej: minimum 30,0m
• drzewami i krzewami: minimum 3,0 m
• granicą posesji: minimum 2,0 m
Kanalizacja zewnętrzna.
Przyłącze od budynku do oczyszczalni oraz rurociągi ścieków oczyszczonych w osadniku
94
zaprojektowano z rur PVC 110 i 160 ułożonych na podsypce piaskowej gr.15 cm oraz w
obsypce piaskowej do wysokości 10 cm nad wierzch rury. Ze względu na wysoki poziom
wody gruntowej zaprojektowano ciśnieniowy system przesyłu ścieków do studni rozdzielającej
drenażu. Projektowana przepompownia to monolityczny cylinder z HDPE lub PCV o
średnicy 425 mm. Przepompownia wyposażona jest w pompę zatapialną, skrzynkę zasilającą
i szczelną pokrywę. Studzienka pozwala na okresowe kontrole prawidłowości działania
przepompowni.
11. A.6. Zapotrzebowanie terenu.
W proponowanym rozwiązaniu urządzenia techniczne są zlokalizowane na gruntach użytkownika
oczyszczalni.
11. A.7. Obsługa.
Działanie Systemu jest w półautomatyczne; zaleca się jednak okresową pobieżną wzrokową
kontrolę systemu.
W celu zapewnienia bezproblemowej pracy wymagane jest, aby następujące substancje nie
dostały się do wpływających ściekach.
• Oleje i tłuszcze w koncentracji większej niż 30 mg/l
• Farby i rozpuszczalniki
• Kwasy i zasady
• Związki odkażające w większych ilościach
Aby zapewnić prawidłowe działanie oczyszczalni, zalecane jest, aby następujące materiały
nie znalazły się we wpływających ściekach: plastik, guma, tekstylia, podpaski, szmaty, wata,
itp..
11. A.8. Roboty ziemne
Roboty ziemne należy prowadzić wykopem otwartym szerokoprzestrzennym. Montaż urządzeń
oczyszczalni należy przeprowadzać zgodnie z projektem wymogami ST, a w szczególności
z DTR dostarczaną wraz z urządzeniami przez producenta.
11. A.9. Uwagi końcowe.
Realizacja oczyszczalni winna odbywać się pod nadzorem autoryzowanego instalatora i być
prowadzona według wytycznych technicznych producenta.
Całość robót wykonać zgodnie ze sztuką budowlaną oraz warunkami technicznymi wykonania
i odbioru robót budowlano- montażowych instalacji sanitarnych i przemysłowych.
12. ROBOTY ELEKTRYCZNE.
12.1. Zakres robót obejmuje:
- linie kablową nn zasilająca przepompownię i oczyszczalnię
- szafkę sterowniczą przepompowni i oczyszczalni
- ochronę p. porażeniową
- ochronę przepięciową
12. 2. Linia kablowa nn.
Zasilanie oczyszczalni ścieków wykonać jako niezależny 1 fazowy obwód z tablicy TG budynku.
System elektryczny oczyszczalni składa się z kompresora (dmuchawy)
i timera. Standardowe zasilanie o napięciu 230 i mocy 300W (normalnie) oraz 1000W (przesilenie)
jest potrzebne do uruchomienia dmuchawy i działania systemu. Skrzynka zasilająca
umieszczona będzie na ścianie budynku lub specjalnej konstrukcji w odległości nie większej
niż 2,5m od dmuchawy. Zasilanie należy wykonać z instalacji za licznikowej obiektu.
Zasilanie przepompowni wykonać jako niezależny 3 fazowy(dla pompy 3 fazowej) lub 1 fazowy(
dla pompy 1fazowej) obwód z tablicy głównej TG budynku do skrzynki sterowniczo
sygnalizacyjnej zlokalizowanej na ścianie budynku. Zasilanie należy wykonać z instalacji za
licznikowej obiektu.
Zasilanie oczyszczalni ścieków wykonać przewodem YKY 3x 2,5mm2. Zasilanie przepompowni
wykonać przewodem YKY 5x2,5 mm2 dla pompy trzy fazowej (lub odpowiednio
YKY 3x2,5mm2 dla pompy jedno fazowej). Jeżeli obiekt nie posiada w tablicy głównej budynku
TG punktu ochronnego PE należy go wykonać dla zasilania skrzynki z uwzględnieniem
istniejącego układu sieci TN-C lub TT. Kabel należy ułożyć na głębokości 0,7 m, na
warstwie piasku grubości 10 cm. Ułożony kabel należy zasypać warstwą piasku o grubości
10 cm, następnie warstwą rodzinnego gruntu o grubości 15 cm, przykrywając to folią z tworzywa
sztucznego PCV o grubości co najmniej 0,5 mm szerokości 0,4 m. Kabel układać linią
falistą. Wejście do złącza pomiarowego oraz skrzynki sterowniczej ułożyć w rurach stalowych
50 mm. Przy złączu i rozdzielni zostawić zapasy kabla po 2 m.
Przy skrzyżowaniu z drogami i innymi mediami znajdującymi się na trasie projektowanego
kabla, kabel należy ułożyć w przepustach wykonanych z rur AROT.
Jako zabezpieczenie główne przewidywany jest wyłącznik nadprądowy z modułem różnicowopradowym
- opcja. Zabezpieczenie należy zainstalować w obudowie przy tablicy głównej
TG budynku.
12.3. Szafka sterownicza
Szafka sterownicza przepompowni i oczyszczalni powinna być dostarczona z urządzeniami.
Szafkę ustawić na typowym fundamencie betonowym, zamontować na ścianie lub uziemionej
95
konstrukcji metalowej.
12.4. Uwagi końcowe.
Całość wykonać zgodnie z niniejszym projektem, przepisami PBUE i przepisami technicznymi
wykonania i odbioru robót elektromontażowych. Po wykonaniu robót wykonać pomiary
po montażowe i dokonać odbioru robót.
Uwaga: Użyte w niniejszym opisie nazwy materiałów lub urządzeń mają na celu wskazanie
standardu jakości oraz rozwiązań technicznych jakie muszą spełnić zastosowane urządzenia
lub materiały.
13. Przepisy związane.
13.1. Normy.
1. PN-B-12566-1/A1
Małe oczyszczalnie ścieków dla obliczeniowej liczby mieszkańców (OLM) do 50
2. PN-EN 13476-1:2008
Systemy przewodów rurowych z tworzyw sztucznych do podziemnego bezciśnieniowego
odwadniania i kanalizacji -- Systemy przewodów rurowych o ściankach strukturalnych z nieplastyfikowanego
poli(chlorku winylu) (PVC-U), polipropylenu (PP) i polietylenu (PE) -Część 1: Wymagania ogólne i właściwości użytkowe
3. PN-C-89221:1998/Az1:2004
Rury z tworzyw sztucznych -- Rury drenarskie karbowane z niezmiękczonego poli(chlorku
winylu) (PVC-U)
4. PN-EN 13252:2002/A1:2006
Geotekstylia i wyroby pokrewne -- Właściwości wymagane w odniesieniu do wyrobów stosowanych
w systemach drenażowych
5. PN-EN 12050-1:2002
Przepompownie ścieków w budynkach i ich otoczeniu -- Zasady budowy i badania -- Część
1: Przepompownie ścieków zawierających fekalia.
6. PN-EN 1610:2002
Budowa i badania przewodów kanalizacyjnych.
7. PN-HD 603 S1:2006/Ap1/2007
Kable elektroenergetyczne na napięcie znamionowe 0,6/1 kV.
8. PN-B-02480/1986
Grunty budowlane – określenia, symbole, podział i opis gruntu.
9. PN-EN 1329-1:2001
Systemy przewodowe z tworzyw sztucznych do odprowadzania nieczystości i ścieków (o niskiej
i wysokiej temperaturze) wewnątrz konstrukcji budowli – niezmiękczony poli(chlorek
winylu) (PVC-U) – Część I: Wymagania dotyczące rur, kształtek i systemów.
10. PN-EN 809:1999/AC:2004
Pompy i zespoły pompowe do cieczy- Ogólne wymagania bezpieczeństwa.
11. PN-M-44015:1997
Pompy – ogólne wymagania i badania.

specyfikacja techniczna

Transkrypt

Podobne dokumenty

PROTOKÓŁ TYPOWANIA ROBÓT REMONTOWYCH

Hasło dziennik-budowy

Informacja o danych zamieszczonych w ogłoszeniu

Zamawiający informuje, że w związku z tym, iż wynagrodzenie za

Poradnik Kierownika Budowy

Wykonawca (Kierownik Budowy) obowiązany jest sporządzić przed

brygadzista robót wodno – kanalizacyjnych w zakresie sieci

Kierownik robót teletechnicznych

Załącznik nr 7 do SIWZ Doświadczenie zawodowe