Instrukcja obsługi ODOR on-line
Transkrypt
Instrukcja obsługi ODOR on-line
Instrukcja obsługi ODOR on-line Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 Spis treści 1 Wstęp ................................................................................................................................... 4 2 Pierwsza instalacja............................................................................................................... 5 2.1 Wyposażenie urządzenia ODOR on-line: .................................................................. 5 2.2 Dodatkowe wyposażenie ............................................................................................ 6 2.3 Połączenia gazowe ..................................................................................................... 7 2.4 Przygotowanie roztworu tlenku chromu .................................................................... 8 2.5 Zakładanie detektora .................................................................................................. 8 2.6 Połączenia elektryczne ............................................................................................... 9 2.6.1 Połączenie komputera PC/notbooka i urządzenia ODOR on-line ......................... 9 2.6.2 Transmisja zdalna 4-20mA .................................................................................... 9 2.6.3 Ostrzeżenie MIN. / MAKS..................................................................................... 9 2.6.4 Ogólny przekaźnik zakłóceniowy .......................................................................... 9 2.6.5 Alarm poziomu wody........................................................................................... 10 2.6.6 Zewnętrzny start ................................................................................................... 10 2.6.7 Przekaźnik do sterowania urządzeniami zewnętrznymi....................................... 10 2.6.8 Kabel sieciowy: .................................................................................................... 10 3 Uruchomienie .................................................................................................................... 11 3.1 Ustawienie gazu nośnego ......................................................................................... 11 3.2 Ustawienie Sample Gas............................................................................................ 12 3.3 Ustawienie gazu kalibracyjnego............................................................................... 12 3.4 Przełącznik MANUAL/REMOTE ........................................................................... 12 4 Pomiar automatyczny ........................................................................................................ 13 5 Wyświetlanie danych pomiarowych .................................................................................. 14 6 Wymiana butli gazu kalibracyjnego .................................................................................. 15 7 Pomiary z użyciem pipet szklanych................................................................................... 17 7.1 Pobieranie próbek do pipet....................................................................................... 17 7.2 Pobieranie próbek z pipet gazowych........................................................................ 17 7.3 Dozowanie próbek.................................................................................................... 18 7.4 Wymiana septy ......................................................................................................... 19 8 Objętość równoważna........................................................................................................ 20 9 Zastosowanie w wersji przewoźnej ................................................................................... 21 9.1 Pozycja detektora ..................................................................................................... 21 9.2 Przełącznik "Automatic Fill".................................................................................... 22 9.3 Temperatury ............................................................................................................. 22 10 System dwukanałowy................................................................................................... 23 11 Injekcje ciekłe............................................................................................................... 23 12 Zanik prądu................................................................................................................... 23 13 Kontrole / konserwacja................................................................................................. 24 14 Czyszczenie detektora .................................................................................................. 25 14.1 Wyjmowanie detektora............................................................................................. 25 14.2 Płukanie i suszenie detektora ................................................................................... 25 14.3 Wkładanie detektora................................................................................................. 26 15 Zakłócenia i ich usuwanie ............................................................................................ 26 16 Zasada działania: .......................................................................................................... 27 17 Dane techniczne ........................................................................................................... 28 17.1 Wyjścia analogowe................................................................................................... 28 Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 2 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 17.2 17.3 17.4 17.5 18 18.1 19 20 21 Wyjścia przekaźnikowe............................................................................................ 28 Wejścia cyfrowe ....................................................................................................... 29 Ogrzewanie............................................................................................................... 30 Wzmacniacz sygnału................................................................................................ 32 Ogólne dane elektryczne .............................................................................................. 34 Drogi gazu ................................................................................................................ 35 Warunki instalacji ........................................................................................................ 37 Karta danych roztworu chromowego ........................................................................... 38 Poświadczenie zgodności ............................................................................................. 39 Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 3 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 1 Wstęp Szanowny Kliencie, Gratulujemy zakupu uniwersalnego urządzenia ODOR on-line - chromatografu gazowego do oznaczania zawartości związków siarki w gazie. Typowy zakres zastosowania to kontrola stężenia odorantów i związków siarki. Urządzenie ODOR on-line można stosować do oznaczania stężenia wszystkich odorantów zawierających siarkę, na przykład: - tetrahydrotiofen (THT) - merkaptan trójbutylowy (TBM) - mieszaniny merkaptanów i/lub siarczków (Scentinel™ E, Spotleak™ 1004, Captan™) oraz do innych związków w skład których wchodzi siarka np.: - siarkowodór (H2S) - naturalne merkaptany (np. merkaptan etylowy, merkaptan metylowy) - naturalne siarczki (DMS) - tlenosiarczek węgla (specjalne wykonanie urządzenia) Zwykle te systemy pomiarowe są instalowane stacjonarnie. Można je również stosować w wersji przewoźnej (mobilnej). Instrukcja obsługi nie może szczegółowo opisać wszystkich możliwości zastosowania. Dlatego też, poniżej znajduje się opis zastosowania urządzenia ODOR on-line do oznaczania THT. W przypadku zastosowania urządzenia pomiarowego do innej metody, należy pamiętać o odpowiednim dostosowaniu następujących parametrów: gazu kalibracyjnego, typu kolumny, temperatury kolumny, natężenia przepływ gazu nośnego. Niniejsza instrukcja podręcznik nie zawiera opisu programu ODOR control. Program ten posiada własną pomoc online, z której można korzystać po zainstalowaniu ODOR control. Zalecamy przeprowadzenie instalacji i instruktażu przez nasz serwis. Oferujemy szkolenia w naszej firmie. Z wyrazami szacunku, AXEL SEMRAU GmbH & Co. KG Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 4 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 2 2.1 Pierwsza instalacja Wyposażenie urządzenia ODOR on-line: 1 Lejek 2 Mała butelka miarowa z kreską (450ml) 3 Duża butelka z wodą destylowaną 4 Nasadka butelki ze sprayem Ilustracja 1 5 Klucz płaski dwustronny 27/32 mm 6 CrO3 w proszku 7 Wkrętak 8 Kabel sieciowy 9 Kabel szeregowy „9-pinowy“ Ilustracja 2 10 „25-pinowe“ gniazdo Sub D z obudową 11 „9-pinowy“ wtyk DIN Ilustracja 3 12 Kabel z wtykiem do zapalniczki Ilustracja 4 13 Detektor 14 Przewód doprowadzający detektora Ilustracja 5 Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 5 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 2.2 Dodatkowe wyposażenie Dodatkowo potrzebne wyposażenie: Poniższe wyposażenie można zamówić bezpośrednio z urządzeniem ODOR on-line w firmie AS. Gaz nośny: suche, pozbawione cząstek oleju sprężone powietrze lub azot ciśnienie 2 bar, przepływ 2 l/h ÷ 60 l/h (w zależności od metody) Gaz kalibracyjny: Dla wszystkich oznakowanych substancji, jako balans stosuje się przeważnie w N2 Stężenie składnika wzorcowego, zbliżone do stężenia w mierzonym gazie Reduktor ciśnienia, o specjalnym wykonaniu dla związków siarki Zużycie ok. 200 ml na kalibrację PC/notebook: Minimalna konfiguracja: 500 MHz Intel Pentium Jeden wolny port COM (RS232) 256 MB RAM 10 GB wolnego miejsca na dysku twardym Monitor/wyświetlacz super VGA (800x600) Klawiatura, myszka lub inne urządzenie wskazujące Napęd dyskietek, CD-ROM System operacyjny Windows 2000, NT 4.0 lub XP (zalecany) Zalecane: Możliwość backup Adapter sieciowy Modem i PC Anywhere™ (do zdalnego serwisowania) Dostęp do Internetu (do Updates) Informacje dot. miejsca zainstalowania urządzenia, podano w warunkach instalacji (rozdział 19 Warunki instalacji, strona 37) w załączniku. Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 6 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 2.3 Połączenia gazowe Na tylnej stronie urządzenia ODOR on-line znajdują się następujące przyłącza (rysunek poniżej) Przy użyciu przewodu elastycznego 1/8“ PTFE (teflon), należy wykonać następujące połączenia: 1.) SAMPLE GAS OUT - z przewodem odpowietrzającym (natężenie przepływu 10 l/h), wyjście próbki 2.) SAMPLE GAS – z przewodem gazu ziemnego (maksymalne ciśnienie 1 bar), wejście próbki 3.) CALIBRATION GAS - do reduktorem ciśnienia butli z gazem kalibracyjnym (maksymalne ciśnienie 1 bar) 4.) REDUKTORA CIŚNIENIA (Ilustracja 7) - z kompresorem gazu nośnego (ciśnienie 2,5 bar) Ilustracja 7 Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 7 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 2.4 Przygotowanie roztworu tlenku chromu Uwaga: Zalecamy przeprowadzanie tej operacji tylko przez przeszkolony personel. CrO3 w postaci proszku jest szkodliwy dla zdrowia. Należy stosować się do instrukcji bezpieczeństwa w załączniku. Przy wszystkich poniżej opisanych czynnościach, należy stosować wyposażenie ochronne (rękawice, okulary ochronne, …). Należy unikać kontaktu substancji ze skórą. Proszkiem CrO3 należy napełnić małą butelkę miarową (nr 2 Ilustracja 1). Następnie dopełnić ją do kreski (450 ml) wodą destylowaną z dużej butelki (nr 3 Ilustracja 1) i lekko potrząsnąć aby proszek rozpuścił się w wodzie. Gotowy roztwór wodny za pomocą lejka (nr 1 Ilustracja 1) wlać do zbiornika (nr 1 Ilustracja 8). Uwaga: Gotowego roztworu nie wolno wlewać do zasobnika destylowanej wody. Spowodowałoby to nieodwracalne uszkodzenie urządzenia. Ilustracja 8 2.5 Zakładanie detektora Uwaga: Detektor jest wykonany ze szkła, przez co jest narażony na stłuczenie. Nigdy nie dotykać palcami do platynowych siatek. Detektorzuführung Włożyć detektor (bez przewodu doprowadzającego!) do zbiornika opuszczając go powoli na dno zbiornika. Nie wolno nigdy całkowicie opuścić detektora, gdy przewód doprowadzający detektora jest jeszcze na nim założony. Roztwór przechodzi swobodnie przez siatki platynowe, gdy są one całkowicie suche. Teraz należy powoli unieść detektor, tak by górna siatka platynowa znajdowała się ok. 1 cm nad poziomem roztworu. Detektorzuführung = Przewód doprowadzający detektora CrO3 Lösung = Roztwór CrO3 1 cm CrO3 Lösung Ilustracja 9 Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 8 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 Napięcie powierzchniowe powoduje podniesienie poziomu roztworu CrO3. Teraz należy ostrożnie unieruchomić detektor za pomocą śruby nastawczej (nr 2 Ilustracja 8) pierścienia mocującego. W następnej kolejności podłączyć przewód doprowadzający do detektora i mocno go dokręcić. Koniec elastycznego przewodu wprowadzić w wylot kolumny rozdzielczej (nr 3 Ilustracja 8). Pod siatami platynowymi nie mogą znajdować się żadne większe pęcherzyki powietrza! Jeśli tak będzie, detektor należy wyjąć i oczyścić. (Patrz rozdział 14 Czyszczenie detektora) Teraz podłączyć jeszcze czerwoną i czarną wtyczkę (nr 1 Ilustracja 8) do detektora. Na zakończenie uzupełnić zasobnik wodą destylowaną. 2.6 Połączenia elektryczne 2.6.1 Połączenie komputera PC/notbooka i urządzenia ODOR on-line Za pomocą dostarczonego w komplecie kabla szeregowego (nr 9 Ilustracja 2) połączyć złącze szeregowe komputera PC/notbooka z gniazdem RS232 na tylnej stronie obudowy urządzenia ODOR on-line. 2.6.2 Transmisja zdalna 4-20mA Podłączyć kabel do transmisji zdalnej (4-20mA) do dostarczonego w komplecie wtyku (nr 11 Ilustracja 3) i wetknąć go na tylnej stronie obudowy w gniazdo „ANALOG OUT“. Dokładny opis obsadzenia wtyków znajduje się w rozdziale „17.1 Wyjścia analogowe“ na stronie 28. 2.6.3 Ostrzeżenie MIN. / MAKS. W programie można ustalić "okienko" wartości zadanej dla oznaczonej substancji. Zejście poniżej stężenia minimalnego powoduje załączenie przekaźnika nr 2. Przekroczenie stężenia maksymalne powoduje załączenie przekaźnika nr 3. Kabel sygnałowy można podłączyć dostarczonym w komplecie 25-pinowym wtykiem Sub D (nr 10 Ilustracja 3). Dokładny opis obsadzenia wtyków znajduje się w rozdziale „17.2 Wyjścia przekaźnikowe“ na stronie 28. 2.6.4 Ogólny przekaźnik zakłóceniowy Alarm zbiorczy jest wyprowadzany na przekaźnik nr 1. Przerwanie komunikacji między urządzeniem ODOR on-line a komputerem PC powoduje wygenerowanie odnośnego alarmu. Kabel sygnałowy można podłączyć dostarczonym w komplecie 25-pinowym wtykiem Sub D (nr 10 Ilustracja 3). Dokładny opis obsadzenia wtyków znajduje się w rozdziale „17.2 Wyjścia przekaźnikowe“ na stronie 28. Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 9 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 2.6.5 Alarm poziomu wody Obniżenie poziomu wody w zasobniku poniżej określonego minimum sygnalizuje czerwona dioda LED (LEVEL CHECK) znajdująca się z przodu urządzenia ODOR on-line. Sygnał ten można pobrać poprzez 25-pinowy wtyk Sub D. Nie jest to jednak styk przekaźnikowy! Dokładny opis obsadzenia wtyków znajduje się w rozdziale „17.3 Wejścia cyfrowe“ na stronie 29. 2.6.6 Zewnętrzny start Jeżeli urządzenie ODOR on-line ma zostać zsynchronizowane z innym urządzeniem, istnieje możliwość, żeby ODOR on-line czekał na zewnętrzny sygnał startowy. Należy to odpowiednio zaprogramować w programie ODOR control. Kabel sygnałowy można podłączyć dostarczonym w komplecie 25-pinowym wtykiem Sub D (nr 10 Ilustracja 3). Dokładny opis obsadzenia wtyków znajduje się w rozdziale „17.3 Wejścia cyfrowe“ na stronie 29. 2.6.7 Przekaźnik do sterowania urządzeniami zewnętrznymi Przekaźnik nr 4 można załączać podczas pomiaru lub kalibracji. W ten sposób można zewnętrznym urządzeniom sygnalizować stan urządzenia ODOR on-line. Przekaźnik nr 4 jest programowany w programie ODOR control. Kabel sygnałowy można podłączyć dostarczonym w komplecie 25-pinowym wtykiem Sub D (nr 10 Ilustracja 3). Dokładny opis obsadzenia wtyków znajduje się w rozdziale „17.2 Wyjścia przekaźnikowe“ na stronie 28. 2.6.8 Kabel sieciowy: Urządzenie ODOR on-line może być zasilane prądem przemiennym jak i prądem stałym. Podczas zasilania prądem przemiennym należy sprawdzić, czy urządzenie jest dostosowane do napięcia 230V czy 115V. Przed włożeniem wtyczki do gniazdka proszę sprawdzić opis na tylnej stronie urządzenia. Modyfikację z napięcia 230V na 115V może przeprowadzić tylko wykwalifikowany personel. Gdy urządzenie będzie zasilane prądem o napięciu 12 V, należy użyć odpowiedniego kabla (nr 12 Ilustracja 4). Kabel ten jest podłączany z tyłu urządzenia ODOR on-line do gniazda „Ext. 12 V in“. Drugi koniec pasuje do gniazdka zapalniczki samochodowej. Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 10 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 3 Uruchomienie Należy zadbać o to, aby detektor znajdował się w odpowiedniej pozycji. Odległość między górną siatką platynową a roztworem CrO3 powinna wynosić ok. 1cm. Przewód doprowadzający detektora musi być założony i podłączony do kolumny rozdzielczej. (Patrz rozdział „2.5 Zakładanie detektora“, strona 8). Wszystkie gazy muszą być podłączone jak opisano w rozdziale „2.3 Połączenia gazowe, strona 7“. 3.1 Ustawienie gazu nośnego Istnieją dwie wersje urządzenia ODOR on-line. W wersji standardowej gaz nośny (CARRIER GAS) trzeba ustawić ręcznie zaworem iglicowym. Aktualne ustawienie można odczytać na prawym rotametrze. Wartość ta, w zależności od zadania pomiarowego i typu zainstalowanej kolumny rozdzielczej, może wahać się od 2 l/h do 60 l/h. Wersja standardowa urządzenia ODOR on-line W wersji z elektronicznym regulatorem przepływu masowego, przepływ gazu nośnego jest ustawiany z programu ODOR control. Ustawienie zależy od zadania pomiarowego i typu zainstalowanej kolumny rozdzielczej, może wahać się w zakresie 2 l/h ÷ 60 l/h. Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 11 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 Wersja z elektronicznym regulatorem przepływu masowego Jeśli nie można ustawić żądanego przepływu gazu nośnego (CARRIER GAS), mogą zaistnieć dwie przyczyny: - na bocznym reduktorze ciśnienia ustawione jest zbyt niskie ciśnienie wstępne - kolumna rozdzielcza nie dopuszcza wyższego przepływu. 3.2 Ustawienie Sample Gas Przepływ gazu ziemnego (SAMPLE GAS) należy ustawić za pomocą odpowiedniego zaworu iglicowego na 10 l/h. Proszę korzystać ze skali skalibrowanej na CH4 (metan). 3.3 Ustawienie gazu kalibracyjnego Przepływ gazu kalibracyjnego (CALIBRATION GAS) należy również ustawić na 10 l/h. W tym celu należy postępować jak niżej: Wcisnąć przycisk SAMPLE GAS/CALIBRATION GAS w położenie CALIBRATION GAS i przytrzymać wciśnięty. Za pomocą odpowiedniego zaworu iglicowego ustawić wartość 10 l/h. Skorzystać ze skali na rotametrze skalibrowanej na AIR (powietrze). 3.4 Przełącznik MANUAL/REMOTE Należy również upewnić się, czy przełącznik MANUAL/REMOTE (automatyka) znajduje się w położeniu REMOTE. Tylko w ten sposób komputer PC może sterować zaworami w urządzeniu ODOR on-line. Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 12 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 4 Pomiar automatyczny Warunkiem jest przeprowadzenie wszystkich czynności, które opisano w rozdziale „2 Pierwsza instalacja“ i rozdziale „3 Uruchomienie“. W tym rozdziale obsługa programu jest opisana w zarysach. Szczegółową pomoc można uzyskać z programu ODOR control wywołując przyciskiem F1. Uruchomić program ODOR control. Nacisnąć na przycisk „Uruchamianie pomiaru“ (MESSUNG STARTEN). Wypełnić wszystkie pola w nowym oknie. Przy instalacji nasz serwis opracuje dostosowaną dla Państwa potrzeb metodę. Można wybrać tę metodę lub skorzystać z jednej z naszych przykładowych metod znajdujących się na płycie CD. Nacisnąć na przycisk „Start“. Ilustracja 10 Kalibracja i pomiar przebiegają według harmonogramu ustalonego w metodzie. Typowy przebieg dla trybu automatycznego wygląda następująco. Kalibracja: • Przepłukiwanie przewodu gazu kalibracyjnego przez 45 sekund • Wypełnianie pętli dozującej gaz przez 15 sekund • Analiza gazu kalibracyjnego. Pomiar: • Wypełnianie pętli dozującej gaz przez 15 sekund • Analiza gazu Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 13 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 Rozpoczęcie następnego pomiaru Powtórzenie kalibracji po jednej godzinie 5 Wyświetlanie danych pomiarowych Aktualne dane pomiarowe są każdorazowo wyświetlane na głównym ekranie. Szybki przegląd ostatnich danych pomiarowych umożliwia okno „Przebieg“ [Verlauf] Dla obszernego przeglądu danych pomiarowych przewidziano zarządzanie danymi pomiarowymi. Są możliwe inne funkcje (np. eksport do Excela, przetwarzanie,…). Zarządzanie danymi pomiarowymi uruchamia się za pomocą ikony z symbolem oka. Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 14 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 6 Wymiana butli gazu kalibracyjnego Butlę z gazem kalibracyjnym należy wymienić gdy ciśnienie spadnie poniżej 10 bar. Przy niższym ciśnieniu nie ma gwarancji, że pobierany gaz kalibracyjny posiada stężenie zgodne z certyfikatem! Butlę gazu kalibracyjnego należy również wymienić po upływie daty ważności. Datę ważności gazu kalibracyjnego należy sprawdzić na certyfikacie, dołączonym do wzorca. • Przed zmianą butli gazu kalibracyjnego należy zatrzymać pomiar. Zakończyć bieżący pomiar przez zaznaczenie funkcji Nie mierz dalej. Po zakończeniu aktywnej kalibracji lub aktywnego pomiaru program zostanie zatrzymany. W przypadku gdy metoda obejmuje zbyt długi czas oczekiwania, można zakończyć bieżący pomiar poprzez "anuluj pomiar" lub "STOP" . • Przy każdej wymianie butli gazu kalibracyjnego należy sprawdzać stan uszczelki na reduktorze ciśnienia. • Po zmianie butli gazu kalibracyjnego należy sprawdzić, czy przepływ gazu kalibracyjnego jest prawidłowy. Należy przy tym postępować w następujący sposób. Wcisnąć przycisk SAMPLE GAS/CALIBRATION GAS w pozycję CALIBRATION GAS i przytrzymać wciśnięty. Za pomocą odpowiedniego zaworu iglicowego ustawić wartość 10 l/h. W tym celu należy użyć skali na rotametrze skalibrowanej na AIR (powietrze). • Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 15 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 W ostatnim etapie należy wprowadzić do programu ODOR control o aktualne stężenie gazu kalibracyjnego. Wykonuje się to w metodzie w zakładce „Kalibracja“. • W tym celu otworzyć edytor metody klikając na ikonę z symbolem "młotka" • Otworzyć używaną metodę pomiaru. • Tu na zakładce „Kalibracja“ wpisać nowe stężenie gazu kalibracyjnego. Po zastąpieniu starej wartości nową, nacisnąć kilkakrotnie ENTER, aż tło całego wiersza przyjmie szary kolor. • Zapisać zmiany naciskając ikonę . Ponownie uruchomić pomiar. Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 16 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 7 Pomiary z użyciem pipet szklanych W urządzeniu ODOR on-line istnieje możliwość ręcznego dozowania próbek za pomocą gazoszczelnej strzykawki. Taki sposób pracy jest stosowany wtedy, gdy próbki znajdują się pod niewielkim ciśnieniem w pojemniku transportowym (pipeta szklana). Pipety szklane, pojemniki transportowe oraz gazoszczelne strzykawki są do nabycia w firmie AS. Przy pomiarze z zastosowaniem pipet należy zwracać szczególną uwagę na poprawne pobieranie próbki. Pipetę należy odpowiednio długo przepłukiwać badanym gazem. 7.1 Pobieranie próbek do pipet • • • 7.2 • • • • • • • • Otworzyć kapturek 1, oraz zawory 2 i 3. Podłączyć pipetę za pomocą elastycznego przewodu, nie absorbującego z gazu oznaczanych składników, do przewodu gazowego i przez kilka minut przepuszczać gaz. Przy ciśnieniu 20 mbar zamknąć zawory pipety w następującej kolejności: zawór 3, zawór 2, kapturek 1. Przy wyższych ciśnieniach należy zrobić to w odwrotnej kolejności, aby nie wzrosło nadmiernie ciśnienie w pipecie, co może prowadzić do jej uszkodzenia. Pobieranie próbek z pipet gazowych Otworzyć zawór 2 Przekłuć gazoszczelną strzykawką septę kapturka 1. Kilkakrotnie przepłukać strzykawkę gazem. Pobrać gaz do strzykawki i odczekać 10 sekund, aż wyrówna się ciśnienie. Wyciągnąć strzykawkę z pipety. Nadmiar gazu usunąć ze strzykawki. Zamknąć mały zawór na gazoszczelnej strzykawce. Z powrotem zamknąć zawór nr 2 na pipecie. Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 17 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 7.3 Dozowanie próbek Jest bardzo ważne, aby przy ręcznym pomiarze wstrzykiwać taką samą ilość gazu jak przy kalibracji. Generalnie istnieją dwie możliwości. A Gaz kalibracyjny jest dozowany ręcznie za pomocą strzykawki. Przy kalibracji dozuje się 10 ml gazu; przy następującym po niej pomiarze dozowane jest również 10 ml gazu ziemnego. Należy pamiętać, aby w stosowanej metodzie było zadane właściwe stężenie gazu kalibracyjnego. B Gaz kalibracyjny jest dozowany automatycznie. W tym przypadku należy najpierw określić ilość gazu dozowanego przy automatycznej kalibracji. Jest to objętość równoważna wynosząca zwykle 7 ÷ 11 ml. Objętość równoważną należy określić indywidualnie dla każdego urządzania (patrz rozdział 8 Objętość równoważna). Przy wstrzykiwaniu próbki gazu ziemnego, wstrzykiwana jest ilość odpowiadająca objętości równoważnej. Należy tu pamiętać o tym, aby w stosowanej metodzie było prawidłowe stężenie gazu kalibracyjnego. • • • • • • Uruchomić wybraną metodę pomiaru z zastosowaniem pipety. Postępować zgodnie z instrukcjami na ekranie Wprowadzić strzykawkę do oporu do injektora urządzenia ODOR on-line. Igła przekłuwa przy tym septę w injektorze. Otworzyć zawór w gazoszczelnej strzykawce Uwaga: W strzykawce powstaje ciśnienie do 2 bar. Należy mocno trzymać tłok strzykawki, aby nie wyleciał do tyłu! Wstrzyknąć objętość strzykawki. Odczekać 4 sekundy przed wyciągnięciem strzykawki. 1 Gazoszczelna strzykawka 2 Injektor 3 Septa 4 Igła strzykawki 5 Kolumna rozdzielcza Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 18 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 7.4 Wymiana septy Po ok. 10 injekcjach należy wymienić septę w injektorze. Uwaga: Przed przeprowadzeniem tych prac zamknąć dopływ gazu nośnego do kolumny rozdzielczej (bez ciśnienia), ponieważ w przeciwnym razie urządzenie może zostać mocno uszkodzone! • • • • • • Odłączyć zasilanie gazem nośnym (sprężarkę lub butlę z azotem). Odczekać, aż umieszczony z boku regulator (Ilustracja 7) wskaże ciśnienie 0 bar. Odkręcić injektor. Wymienić septę. Mocno ręcznie dokręcić injektor. Z powrotem podłączyć zasilanie gazem nośnym. 1 Septa Ilustracja 13 Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 19 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 8 Objętość równoważna Znajomość objętości równoważnej jest potrzebna wówczas, gdy próbki wstrzykuje się ręcznie a kalibracja jest wykonywana automatycznie z butli gazu kalibracyjnego. Objętość równoważna to ilość gazu wprowadzana przy automatycznej injekcji. Obejmuje ona objętości pętli dozującej gaz oraz objętości martwe zaworów i przewodów. Objętość równoważną należy dobrać indywidualnie dla każdego urządzenia. Do określenia objętości równoważnej gaz kalibracyjny jest wstrzykiwany kilkakrotnie automatycznie i ręcznie. Objętość równoważna jest obliczana na podstawie powierzchni pików. Przykład: Automatyczna injekcja gazu kalibracyjnego Ręczna injekcja 10 ml gazu kalibracyjnego Automatyczna injekcja gazu kalibracyjnego Ręczna injekcja 10 ml gazu kalibracyjnego Automatyczna injekcja gazu kalibracyjnego Ręczna injekcja 10 ml gazu kalibracyjnego Wynik: powierzchnia 8.100 Wynik: powierzchnia 10.100 Wynik: powierzchnia 8.000 Wynik: powierzchnia 10.000 Wynik: powierzchnia 7.900 Wynik: powierzchnia 9.900 Wartość średnia Automatyczna injekcja gazu kalibracyjnego Ręczna iniekcja 10 ml gazu kalibracyjnego Wynik: powierzchnia 8.000 Wynik: powierzchnia 10.000 Powierzchnia automatycznej injekcji Objętość równoważna: ---------------------------------------------- * 10 ml = 8 ml Powierzchnia ręcznej iniekcji Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 20 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 9 Zastosowanie w wersji przewoźnej Urządzenie ODOR on-line już od dawna skutecznie stosowany do mobilnej kontroli stężenia odorantów. Należy pamiętać o niżej opisanych czynnościach. 9.1 Pozycja detektora Podczas jazdy detektor musi znajdować się w "pozycji parkingowej", tak aby podczas jazdy nie zerwała się warstewka cieczy. Należy postępować w następujący sposób: • • • • Zdjąć końcówkę przewodu doprowadzającego detektora z kolumny rozdzielczej (nr 3 Ilustracja 8). Wykręcić przewód doprowadzający z detektora. Poluzować śrubę mocującą od śruby nastawczej (nr 2 Ilustracja 8) pierścienia mocującego. Opuścić detektor. Detektora nigdy nie wolno opuszczać do końca, gdy jest jeszcze podłączony przewód doprowadzający. Na nowym miejscu pracy urządzenia, detektor w pierwszej kolejności ponownie ustawiamy w "pozycji roboczej". W tym celu należy postępować jak niżej: • • • • Wyciągnąć detektor do góry na tyle, aby górna siatka platynowa znajdowała się ok. 1 cm nad poziomem cieczy. Napięcie powierzchniowe powoduje podniesienie poziomu roztworu CrO3. Ostrożnie zablokować detektor za pomocą śruby nastawczej (nr 2 Ilustracja 8) pierścienia mocującego. Następnie wsunąć przewód doprowadzający w detektor i dokręcić przewód. Końcówkę elastycznego przewodu wkłada się w wylot kolumny rozdzielczej (nr 3 Ilustracja 8). Pod siatkami platynowymi nie powinny znajdować się żadne większe pęcherzyki powietrza! Jeśli tak będzie, należy wyjąć i oczyścić detektor. (Patrz rozdział 14 Czyszczenie detektora) Detektorzuführung 1 cm CrO3 Lösung Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 21 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 9.2 Przełącznik "Automatic Fill" Urządzenie ODOR on-line posiada kontrolę poziomu napełniania zbiornika roztworem CrO3. Gdy wskutek parowania wody destylowanej poziom napełniania za bardzo spadnie, następuje automatyczne uzupełnienie wody destylowanej z zasobnika. W stacjonarnie zainstalowanym urządzeniu ODOR on-line przełącznik ten znajduje się zawsze w pozycji ON. Podczas jazdy z jednego miejsca pomiaru do drugiego, urządzenie ODOR on-line zwykle pozostaje włączone, aby utrzymać temperaturę kolumny rozdzielczej. Funkcja "Automatic Fill" podczas jazdy musi jednak być wyłączona, gdyż w przeciwnym razie przy pokonywaniu zakrętów zawsze następowałoby uzupełnianie wody. Wystarczy włączać ten przełącznik jeden lub dwa razy na tydzień na jedną minutę. 9.3 Temperatury Przy przewożeniu w pojeździe, temperatura otoczenia może znacznie się wahać. Nie stanowi to jednak żadnego problemu. Jeśli dojdzie do dużych przesunięć czasu retencji, należy go prostu dostosować do nowych warunków. Czas retencji wpisywany jest w programie ODOR control. Odbywa się to w metodzie w zakładce "Kalibracja". W tym celu należy otworzyć edytor metody poprzez ikonę "młotka". Wybrać używaną metodę i wpisać w zakładce "Kalibracja" nowy czas retencji. Zapisać zmiany. Gdy pozwala na to metoda pomiaru, temperatura kolumny powinna być większa o 10 °C od temperatury otoczenia, aby czas retencji nie uległ znacznym zmianom. Uwaga: Należy zwrócić uwagę na temperaturę otoczenia czy nie osiąga temperatury zamarzania wody. Urządzenie zawiera wodę, która w przypadku zamarznięcia spowoduje uszkodzenie ODOR on-line! Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 22 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 10 System dwukanałowy Urządzenie ODOR on-line system dwukanałowy do pomiaru naturalnej siarki. Pierwszy kanał służy do oznaczania siarkowodoru (H2S) merkaptanów i siarczków. Drugi kanał jest wykorzystywany do wykrywania tlenosiarczku węgla (COS), gdzie zamiast roztworu wodnego CrO3 korzysta się z ługu potasowego jako odczynnika. Dodatkowo zainstalowany jest filtr. Oba kanały są połączone tak, aby pierwszy dawał sygnał startowy dla drugiego. Obsługa oraz przedziały czasowe dla systemu COS są inne niż w systemie z roztworem CrO3. W razie potrzeby, należy zwrócić się do naszego serwisu. 11 Injekcje ciekłe W urządzeniu ODOR on-line można wykonywać injekcje ciekłe. Injekcja ciekła jest wykorzystywana jako standard referencyjny przy sporządzaniu gazu kalibracyjnego. Standardy ciekłe można w przeciwieństwie do wzorców gazowych sporządzać z większą dokładnością. Roztwór kalibracyjny, strzykawki i więcej informacji można uzyskać w firmie Axel Semrau GmbH & Co. KG. 12 Zanik prądu Urządzenie ODOR on-line i program ODOR control są zaprojektowane tak, aby system po zaniku prądu automatycznie się uruchomił. System rozpoczyna od kalibracji, a następnie kontynuuje pracę z aktualną metodą pomiaru. Proszę zwrócić uwagę na wskazówki dotyczące ustawień komputera PC/notebooka znajdujące się w pomocy online programu ODOR control. Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 23 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 13 Kontrole / konserwacja Należy regularnie kontrolować: Gaz kalibracyjny: Ciśnienie w butli gazu kalibracyjnego > 10 bar Przepływ gazu kalibracyjnego 10 l/h (patrz rozdział 3.3 Ustawienie gazu kalibracyjnego , strona 12) Gaz ziemny: Badany gaz - przepływ 10 l/h (patrz rozdział 3.2 Ustawienie Sample Gas , strona 12) Gaz nośny: Ciśnienie na reduktorze 2 ÷ 2,5 bar (patrz Ilustracja 7) W urządzeniach bez regulatora przepływu masowego, należy również sprawdzić przepływ. (Patrz rozdział 3.1 Ustawienie gazu nośnego, strona 11) Kondensat jednostki reduktora ciśnienia Przy zasilaniu gazem nośnym, w którym jest powietrze z otoczenia, z upływem czasu w separatorze reduktora ciśnienia zbiera się woda. Można spuszczać ją przez naciśnięcie na otwór spustowy. Poziom napełnienia zasobnika wody destylowanej Zasobnik wody destylowanej ma pojemność ok. 1 l i wystarcza przy normalnej wilgotności powietrza na kilka miesięcy. Gdy poziom napełniania jest zbyt niski, stan ten jest sygnalizowany przez lampkę "Level Check" na froncie urządzenia ODOR on-line. W tym przypadku należy uzupełnić zasobnik wodą destylowaną. Konserwacja Niemiecki zbiór przepisów DVGW wymaga w instrukcji roboczej G465-4 corocznej konserwacji chromatografu gazowego. Konserwację tę może przeprowadzać tylko specjalnie wyszkolony personel. Przy corocznej konserwacji przeprowadzane są następujące czynności: • Test adsorpcji • Test powtarzalności • Test dwukanałowy • Kontrola wizualna kolumny chromatograficznej i ewentualna wymiana • Wymiana roztworu tlenku chromu (w razie potrzeby). Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 24 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 14 Czyszczenie detektora Detektor należy oczyścić, gdy tylko pod siatką platynową pojawią się większe pęcherzyki powietrza lub gdy występują inne problemy z pomiarem. Do czyszczenia detektora potrzebne są: • naczynie (np. menzurka) • Spryskiwacz z wodą destylowaną • suszarka do włosów • fartuch roboczy, rękawice i okulary ochronne • ściereczka do wycierania kropli roztworu CrO3 Proszę pamiętać, że roztwór CrO3 jest szkodliwy dla zdrowia. Należy unikać wszelkiego kontaktu ze skórą. 14.1 Wyjmowanie detektora • Wyłączyć urządzenie. • Wyciągnąć końcówkę przewodu doprowadzającego detektora (nr 1) z kolumny rozdzielczej. • Wykręcić przewód doprowadzający (nr 2) z detektora. • Wyciągnąć czerwoną i czarną wtyczkę (nr 3) z detektora. • Poluzować śrubę nastawczą (nr 4) pierścienia mocującego. • Wyjąć detektor i wstawić go do przygotowanego naczynia. 14.2 Płukanie i suszenie detektora Opłukać dobrze detektor od wewnątrz i z zewnątrz destylowaną wodą. Uwaga: Detektor jest ze szkła, brak ostrożności grozi jego rozbiciem. Nie wolno dotykać delikatnych siatek platynowych. Szczególnie ostrą końcówka spryskiwacza. Następnie wysuszyć detektor suszarką do włosów. Ważne jest całkowite osuszenie platynowych siatek. Wysuszenie wewnętrznej siatki platynowej trwa kilka minut. Zgodnie z instrukcją detektor można założyć z powrotem tylko z suchymi siatkami platynowymi. Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 25 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 14.3 Wkładanie detektora • • • • • • Włożyć detektor (bez przewodu doprowadzającego!) do zbiornika opuszczając go przy tym powoli na dno zbiornika. Roztwór przenika swobodnie przez siatki platynowe, gdy są całkowicie suche. Teraz powoli z powrotem unieść detektor, aż górna siatka platynowa znajdzie się ok. 1 cm nad poziomem cieczy. Napięcie powierzchniowe powoduje podniesienie roztworu CrO3. Zablokować ostrożnie detektor śrubą nastawczą pierścienia mocującego. W następnej kolejności wprowadzić przewód doprowadzający do detektora i dokręcić przewód. Koniec elastycznego przewodu włożyć w kolumnę rozdzielczą. Z powrotem połączyć czerwoną i czarna wtyczkę z detektorem. Detektorzuführung 1 cm CrO3 Lösung Po oczyszczeniu detektor potrzebuje kilka godzin na osiągnięcie swej pełnej czułości. 15 Zakłócenia i ich usuwanie Brak pików Czy wszystkie połączenia elektryczne zostały wykonane? Czy przełącznik Manuel/Remote jest w położeniu REMOTE? Czy ciśnienie gazu nośnego jest poprawne? Czy przepływ gazu nośnego jest poprawny? Czy przepływ gazu kalibracyjnego jest poprawny? Czy przepływ próbki gazu (Sample Gas) jest poprawny? Czy septa jest szczelna? W razie potrzeby oczyścić detektor. Pik występuje lecz wynik jest zerowy Znaleźć przyczynę przesunięcia czasu retencji (Sprawdzić temperaturę, ciśnienie gazu nośnego…) Dostosować czas retencji w programie. Pik nie pojawia się do końca pomiaru Poszukać przyczyn przesunięcia czasu retencji (Sprawdzić temperaturę, ciśnienie gazu nośnego …) Przedłużyć czas analizy. Nierównomierne linie zerowe (szumy) Przedłużyć czas na stabilizację. Przeprowadzić kilka kalibracji. Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 26 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 Sprawdzić, czy w otaczającym powietrzu nie ma par THT. Zakłócenia elektromagnetyczne (inne maszyny, telefon komórkowy)? 16 Zasada działania: Urządzenie ODOR on-line jest chromatografem gazowym pracującym wg następujących standardów: ISO 6323 T2, ISO 19379, DIN 51855 część 7 oraz metoda referencyjna wg DVGW instrukcja robocza G280. Po podłączeniu ODOR on-line do gazu ziemnego przez urządzenie zaczyna przepływać ciągły strumień gazu ziemnego wynoszący 10 l/h. Ze strumienia gazu pobierana jest regularnie automatycznie próbka ok. 10 ml. Odbywa się to poprzez zawory elektromagnetyczne i pętlę dozującą gaz. Pobrana próbka zostaję rozdzielona w kolumnie chromatograficznej w warunkach izotermicznych. Na wyjściu z kolumny rozdzielczej podłączony jest elektrochemiczny detektor. Detektor ten reaguje tylko na związki siarki, nie reagując przy tym na pozostałe składniki gazu. W ten sposób uzyskuje się jeden charakterystyczny pik dla każdego poszczególnego związku siarkowego. Analiza wyników polega na porównaniu powierzchni piku z powierzchnią piku kalibracyjnego. Urządzenie ODOR on-line kalibruje się automatycznie w ustalonych odstępach czasu. W tym celu z podłączonej butli z gazem kalibracyjnym pobierana jest próbka. Wszystkie dane są zapisywane na komputerze PC/notebooku. W komputerze uruchomiony jest program ODOR control sterujący wszystkimi operacjami urządzenia ODOR on-line. Podczas pracy urządzenia komputer musi być stale włączony. Komunikacja realizowana jest poprzez złącze szeregowe. Urządzenie ODOR on-line posiada wyjścia przekaźnikowe do transmisji zdalnej oraz złącza prądowe. Oprócz automatycznego wprowadzania próbek urządzenie ODOR on-line posiada injektor do ręcznego dozowania próbek gazu. Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 27 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 17 Dane techniczne 17.1 Wyjścia analogowe Wyjścia analogowe znajdują się na tylnej ściance na 5-pinowym złączu wtykowym DIN. Pin 1 to wspólna masa, zaś piny 2 ÷ 5 odpowiadają kanałom wyjścia 1 ÷ 4. Ponieważ mamy tu do czynienia z sygnałami 0-20 mA, są one odporne na zwarcie. Zewnętrzna impedancja nie powinna jednak przekraczać 500 Ω. Sterowanie jest realizowane przez komputer. Na komputerze można ustawić transmisję 4-20 mA. Gdy z jakichś przyczyn nastąpi zerwanie połączenia z komputerem, wszystkie cztery kanały zostają ustawiane na 0. Rozdzielczość każdego kanału jest 12-bitowa. Funkcja Wspólna masa 0-20 mA - kanał 1 0-20 mA - kanał 2 0-20 mA - kanał 3 0-20 mA - kanał 4 (wewnętrznie wykorzystywany dla regulatora przepływu masowego) 5-pinowe gniazdo DIN na tylnej ściance ODOR on-line 1 2 3 4 5 17.2 Wyjścia przekaźnikowe Dostępne są cztery wyjścia przekaźnikowe z częściowo wstępnie zdefiniowanymi funkcjami. • Przekaźnik 1: ogólny przekaźnik zakłóceniowy, zwolniony przy zakłóceniu. • Przekaźnik 2: przekaźnik alarmu przy obniżenia stężenia minimalnego • Przekaźnik 3: przekaźnik alarmu przy przekroczeniu stężenia maksymalnego • Przekaźnik 4: do dowolnego wykorzystania w programie Każdy przekaźnik ma zestyk rozwierny i zwierny (1 x przełącznik), które mogą być obciążane napięciem 30 V i natężeniem 1 A. Okablowanie wyjść w urządzeniu ODOR on-line znajduje się na tylnej ścianie urządzenia w postaci 25 pinowego gniazda Sub D Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 28 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 NO Styk przekaźnika na płytce drukowanej MK NC Działanie 25-pinowe gniazdo Sub D na tylnej ściance Przekaźnik 1 - ogólne zakłócenie Przekaźnik 1 - ogólne zakłócenie Przekaźnik 1 Przekaźnik 2 - alarm min. Przekaźnik 2 - alarm min. Przekaźnik 2 Przekaźnik 3 - alarm maks. Przekaźnik 3 - alarm maks. Przekaźnik 3 Przekaźnik 4 - do dowolnego wykorzystania Przekaźnik 4 - do dowolnego wykorzystania Przekaźnik 4 NO 1 MK 14 NC NO MK NC NO MK NC NO 2 15 3 16 4 17 5 18 MK 6 NC 19 17.3 Wejścia cyfrowe Stan wejść cyfrowych jest próbkowany co 100 ms, po czym informacja ta musi zostać dalej przetworzona. Można ją pobrać z 25-pinowego gniazda Sub D na ściance tylnej. Wejście 6 jest zarezerwowane dla zewnętrznego sygnału startowego. (Czeka na zmianę stanu wejścia cyfrowego nr 6, pin 22 i 10 na 25-pinowym gnieździe Sub D na tylnej ściance urządzenia) Wejścia 7 i 8 są również zarezerwowane. 7 przekazuje alarm uzupełniania wody, a 8 stan przełącznika Auto/Manual na froncie urządzenia do komputera. Logiczny stan 1 jest generowany przy wejściach 1 ÷ 6 przez połączenie pinu wejścia ze wspólną masą (zewnętrzny styk bezpotencjałowy). Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 29 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 Funkcja Wejście 1 Wejście 2 Wejście 3 Wejście 4 Wejście 5 Wejście 6 [zewnętrzny start] Masa wejścia Zewn. +12 V Wejście 7 [alarm Level check] Wejście 8 [Auto/Man] ES ES ES ES ES ES M M 25-pinowe gniazdo Sub D na ściance tylnej 7 20 8 21 9 22 10 23 11 24 ES = zewn. zestyk zwierny do masy wejścia, M = podłączona masa zewn. 12 V dla we 7 i we 8 Rückwand 25 pol. SubD Buchse = 25-pinowe gniazdo Sub-D na ściance tylnej Mögliche ext. Anschlussbeschaltung = Możliwe zewn. okablowanie przyłączy Alarmverarbeitung = Przetwarzanie alarmu Schwimmerschalter im Wassertank im Alarmfalle geschlossen = Przełącznik pływakowy w zbiorniku wodnym w razie alarmu zamknięty Przykładowe konfiguracje podłączenia dla wskaźnika poziomu wody 17.4 Ogrzewanie Ogrzewanie służy wyłącznie do termostatowania kolumny rozdzielczej. Tylko przy stałej temperaturze kolumny można uzyskać stabilne czasy retencji. Na aluminiowym cylindrze jest umieszczona spiralna kolumna rozdzielcza (szklana rurka). Dodatkowo jest otoczona materiałem izolacyjnym stabilizującym temperaturę. Jako element grzejny w cylindrze zainstalowano opornik 8,2 Ω wraz z czujnikiem temperatury. Regulację temperatury zrealizowano na karcie analogowej. Wtyk kołkowy J1 (patrz opis płytki drukowanej) ma trzy styki „Temperatura zadana“, „Masa“ i „Temperatura rzeczywista“. Na płytce drukowanej są one oznaczone jako „S.M.I“. Mamy tu do czynienia z analogowymi wielkościami wyjściowymi, gdzie 1 °C odpowiada napięciu 10 mV. Temperatura zadana jest ustawiana poprzez VR1 (potencjometr). Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 30 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 Wartość zadana musi być w każdym przypadku być wyższa od temperatury pomieszczenia. Po osiągnięciu tej zadanej, zaczyna migać czerwona dioda LED (LED1). Jest to bezpieczny znak aktywnej regulacji. Temperaturę zadaną należy ustawić w zależności od żądanego rozdziału, temperatury otoczenia i czasu retencji oznaczanych składników. Temperatura rzeczywista Masa Temperatura zadana Potencjometr ustawiania temperatury zadanej Schwimmer = Pływak Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 31 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 17.5 Wzmacniacz sygnału Mamy tu do czynienia z dwustopniowym wzmacniaczem, który należy odpowiednio zastosować. Za pomocą J6 (patrz płytka drukowana) można zmniejszyć impedancję wejściową wzmacniacza z 3 kΩ (otwarty) do 560 Ω (zamknięty, wartość domyślna). Pierwszy stopień wzmacniacza posiada standardowo wzmocnienie V1=2000, które można osłabić poprzez zworki J4 (V1=10) i J5 (V1=1). Drugi stopień wzmacniacza ustawiany jest za pomocą ośmiu przełączników DIL. Całkowite wzmocnienie układu połączeń wynika z przemnożenia obu wzmocnień (Vcałk.=V1 * V2). Aby uzyskać poniższe współczynniki wzmocnienia, tylko każdorazowo wskazany przełącznik może być ustawiony na „ON“. Wzmocnienia: V1 2000 10 1 J4 otwarty zamknięty xxx J5 otwarty otwarty zamknięty V2 Przełącznik DIL S1 (on) 1 1 2 2 3 4 4 6 5 8 6 10 7 15 8 20 Zewnętrzny potencjometr offsetowy znajduje się na tylnej ściance i jest podłączony przez J2. Gdy zakres offsetu okaże się niewystarczający, można poprzez J3 (zamknąć) rozszerzyć zakres. Analogowy sygnał wyjściowy należy ustawić na wychylenie maksymalne +/- 1 V. Sygnał ten można pobrać na ST15 (pin 3 plus pin 2 minus). Ten poziom należy koniecznie utrzymać przy podłączaniu do karty procesora. Wyższe napięcia prowadzą do niezdefiniowanych stanów na przetworniku analogowo-cyfrowym i mogą trwale uszkodzić elementy. Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 32 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 Przełącznik DIL S1 Zewn. potencjometr offsetowy J2, J4 i J5 J6 i ST15 Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 33 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 18 Ogólne dane elektryczne Praca w sieci 230V AC: Napięcie zasilania: Maks. natężenie prądu: Zabezpieczenia: 230 V AC / +- 10% / 50 – 60 Hz 500mA Ścianka tylna: 1 AT Karta procesora: F1 2 AT F2 100 mAT Karta analogowa: F1 5 AT F2 315 mAT Praca w sieci 115 V AC: Konieczna modyfikacja Napięcie zasilania: 115 V AC / +- 10% / 50 – 60 Hz Maks. natężenie prądu: 1A Zabezpieczenia: Ścianka tylna: 1 AT Karta procesora: F1 2 AT F2 200 mAT Karta analogowa: F1 5 AT F2 630 mAT [T=zwłoczny] Praca mobilna 12 V DC: Napięcie zasilania: 12 V DC / +- 10 % Maks. natężenie prądu: 6A Zabezpieczenia: Brak wewnętrznego zabezpieczenia, należy zapewnić zewnętrzne zabezpieczenie Wyjścia przekaźnikowe: 4 x przełącznik Na styk: maks. 30V / 1A Wejścia: 6x Uruchamianie przez zewn. zestyki zwierne, 5 V / 1 mA Wyjścia prądowe: 3 x 0..20 mA Każdorazowo 12-bitowe wyjście cyfrowe Galwanicznie odseparowane Maks. zewnętrzna impedancja 500 Ω Zawory rezerwowe: 12 V / 4 W odkłócone (dioda biegu wolnego bezpośrednio przy zaworze) Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 34 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 18.1 Drogi gazu Wejścia / wyjścia gazu Pętla dozująca Przepływomierz Opór przepływu Detektor Regulator przepływu masowego Kolumna rozdzielcza Gaz nośny Gaz kalibracyjny Gaz „Sample gas” Regulator przepływu Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 35 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 Schemat połączeń - widok z góry Przyłącza gazowe Wyjścia elektroniczne Zbiornik do uzupełniania wody destylowanej Napięcie zasilania Układ elektroniczny (zainstalowany pionowo) Kontrola poziomu wody w zbiorniku uzupełniającym Blok zaworów Regulator przepływu masowego Detektor ze zbiornikiem kwasu chromowego Kolumna z ogrzewaniem kolumnowym Przepływomierz Kontrola poziomu napełnienia, zbiornik z czujnikiem Zawory iglicowe Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 36 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 19 Warunki instalacji Warunki instalacji urządzenia ODOR on-line, wersja PC Lokalizacja: Ogrzewane pomieszczenie; temperatura otoczenia (10 °C ÷ 35 °C) Miejsce pracy wolne od wstrząsów Wymiary urządzenia: ODOR on-line - szer. 56 cm x głęb. 36 cm x wys. 36 cm ; Ciężar 15 kg PC, monitor 17“, klawiatura, mysz Zaleca się stół warsztatowy (stabilny stół) o wymiarach szerokość 160 cm, głębokość 80 cm Urządzenie musi być odstępne od góry Zamocowanie dla dwóch butli z gazem kalibracyjnym w bezpośrednim sąsiedztwie urządzenia (wysokość 110 cm; średnica 16 cm; szerokość wraz z reduktorem ciśnienia 30 cm) Zasilanie: 5 gniazd wtykowych 230 V; Przewód gazu ziemnego z zaworem odcinającym (ciśnienie od 20 mbar do 1 bar, stałe +/-10%) Przewód powietrza wylotowego prowadzący na zewnątrz pomieszczenia (przepływ 10 l/h) Transmisja zdalna: Maks. 3 x 4-20 mA Przekaźnik alarmu min. oraz przekaźnik alarmu maks. dla substancji, ogólny przekaźnik zakłóceniowy, (wtyki są dostarczane w komplecie) Przekrój przewodów elektrycznych 0,5 mm² W wersji urządzenia ze zdalnym serwisowaniem przez modem, konieczne jest jeszcze gniazdo telefoniczne w pobliżu komputera PC. Urządzenie jest dostarczane z przyłączami 1/8 cala w systemie Swagelok. Proszę przygotować odpowiednie przyłącza z gwintem zewnętrznym. Klient: .............................................................................. Niniejszym potwierdzamy, że z naszej strony spełniamy ww. warunki. Stempel i podpis: ...................................................................................... Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 37 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 20 Karta danych roztworu chromowego Instrukcja bezpieczeństwa Odczynnik chemiczny: roztwór CrO3 (tlenek chromu VI), rozcieńczony 1:10 z wodą destylowaną (roztwór wodny kwasu chromowego), stosowany do detektorów urządzenia ODOR on-line ▪ Właściwości fizyczne / chemiczne Roztwór bezwonny, przeźroczysty o barwie pomarańczowej Temperatura wrzenia 101 °C Uwalnianie czystego CrO3 jest nieistotne ▪ Niebezpieczeństwo powstania ognia / wybuchu Nie ma ▪ Dane o reaktywności Roztwór stabilny. Unikać temperatury powyżej 80 °C. Gwałtowanie reaguje ze środkami utlenialnymi. Przechowywać w bezpiecznej odległości od substancji organicznych. ▪ Zagrożenia dla zdrowia: Czysty krystaliczny CrO3 jest substancją rakotwórczą, należy więc obchodzić się z nim z należytą ostrożnością. Roztwór wodny nie stanowi żadnego zagrożenia, mimo to jest on jednak silnym utleniaczem, który przy kontakcie ze skórą lub oczami może powodować podrażnienia lub uszkodzenia tkanek. Dlatego też należy unikać bezpośredniego kontaktu. Proszę stosować się do instrukcji w podręczniku użytkownika. W przypadku połknięcia: Nie wywoływać wymiotów. Natychmiast zgłosić się do lekarza, nawet w przypadku poprawy samopoczucia. W przypadku kontaktu z oczami: Płukać wodą przez co najmniej 15 minut. Natychmiast zgłosić się do lekarza. W przypadku kontaktu ze skórą: Zdjąć zanieczyszczone ubranie i spłukać miejsca zanieczyszczone wodą. W przypadku trwałych podrażnień skóry zgłosić się do lekarza. ▪ Środki i zalecenia dot. bezpiecznego postępowania Ochrona dróg oddechowych nie jest konieczna. Wystarcza normalna wentylacja. Zakładać okulary ochronne oraz plastikowe lub gumowe rękawice, stosowane dla silnych utleniaczy. Należy pamiętać o tym, że bezpośredni kontakt niszczy ubrania. W przypadku rozlania roztworu kwasu chromowego należy wytrzeć go ścierką do tego celu przeznaczoną lub użyć środka wiążącego. Nie stosować papieru. Spłukać dużą ilością wody. Zadbać o właściwą utylizację roztworu. Nigdy nie wylewać do kanalizacji. W danym przypadku zapewnić przestrzeganie państwowych przepisów środowiskowych. Axel Semrau GmbH & Co. KG, Stefansbecke 42, D 45549 Sprockhövel Kwiecień 2003 Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 38 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 21 Poświadczenie zgodności Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 39 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 40 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 41 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 42 Instrukcja obsługi ODOR on-line, wersja 08/05 Axel Semrau GmbH & Co. KG Stefansbecke 42; D 45549 Sprockhövel; Tel: 02339/12090; faks: 02339/6030 e-mail: [email protected] 43