Raport na temat kukurydzy GM 1507

Raport
Raport na temat kukurydzy GM 1507
Maj 2005
Kukurydza 1507 firmy Pioneer Hi-Bred zatwierdzona przez
EFSA: dowód na całkowite niepowodzenie EFSA
Wprowadzenie
4 marca 2005 Europejska Agencja do Spraw Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) dała zielone
światło do sprzedaży i uprawy genetycznie modyfikowanej (GM) kukurydzy 1507 przez firmę
Pioneer Hi-Bred (DuPont) wytwarzającą toksynę owadobójczą (Cry1F) wywodzącą się z bakterii
Bacillus thuringiensis (Bt) oraz wbudowaną tolerancją na glufosat (Liberty) (C/ES/01/01).
Jest to pierwszy przypadek, kiedy EFSA wydała nie tylko pozwolenie na import i przetwarzanie
produktu modyfikowanego genetycznie, ale również na komercyjne udostępnienie i uprawę
żywego, genetycznie zmodyfikowanego organizmu (GMO). Przypadek ten ustanawia precedens
dla innych wniosków dotyczących uprawy i związanych z nią pytań, takich jak ocena ryzyka,
monitorowanie oraz koegzystencja.
Jako że w Unii Europejskiej nie istnieją przepisy dotyczące monitorowania wpływu GMO oraz brak
jest legislacji dotyczącej “koegzystencji”, czy też reżimu odpowiedzialności, których celem jest
ochrona uprawy żywności genetycznie niemodyfikowanej przed skażeniem, komercjalizację
uprawy należy uznać za przedwczesną.
Szczegóły oceny ryzyka związanego z kukurydzą 1507 pokazują, że roślina ta nie powinna
uzyskać pozwolenia na pojawienie się na rynku. Pokazują również, że EFSA całkowicie zawiodła
w odniesieniu do swoich obowiązków ochrony środowiska i konsumentów. Jeżeli wspomniany
raport EFSA zostanie zatwierdzony przez Komisję Europejską oraz Kraje Członkowskie, będzie to
miało niezwykle negatywny wpływ na standardy europejskiej kontroli nad organizmami
genetycznie modyfikowanymi. Zaufanie i wiara obywateli Unii Europejskiej w obecne przepisy UE
zostaną jeszcze bardziej podkopane.
Komisja ekspertów EFSA do spraw GMO, oraz ich raporty, zostały kilkakrotnie szeroko
skrytykowane przez środowiska naukowe (patrz odniesienia). Niektórzy członkowie komisji
ekspertów do spraw GMO wydawali się mylić odpowiedzialność EFSA z interesami przemysłu. Do
chwili obecnej EFSA nie udało się wypracować zrozumiałego stanowiska w ocenie GMO,
bądź też ustanowienia koniecznych standardów naukowych do badania ryzyka GMO,
zgodnych z wymogami ustawodawstwa UE. Raport dotyczący GM kukurydzy 1507 wykazuje
całkowite niepowodzenie EFSA w ocenie brakujących lub niedostatecznych, znaczących danych
lub w definiowaniu koniecznych obowiązków kwestii monitorowania wpływu kukurydzy GM na
środowisko naturalne. Wywołuje to poważne wątpliwości odnośnie kompetencji oraz obiektywizmu
komisji ekspertów do spraw GMO EFSA.
W tym precedensowym przypadku, EFSA zupełnie nie sprawdza się jeśli chodzi o pokazanie
niepożądanych, niezamierzonych, a nawet ryzykownych efektów związanych z badaną rośliną.
W związku z tym Greenpeace wzywa kraje członkowskie UE oraz Komisję do:
(1) dokładnej reorganizacji procedur EFSA w celu upewnienia się, czy eksperci są niezależni i
wykonują swoją pracę dokładnie oraz z należytą odpowiedzialnością. Komisja ekspertów do spraw
GMO powinna być także otwarta dla ekspertów zaproponowanych przez organizacje
konsumenckie oraz ekologiczne.
(2) całkowitego odrzucenia raportu EFSA dotyczącego kukurydzy1507, ponieważ:
analiza naukowa jest niedokładna, a w niektórych wypadkach mamy do czynienia z czystą
ignorancją EFSA jeśli chodzi o sposób przeprowadzania oceny
– istotne dane pokazują, że kukurydza 1507 firmy Pioneer nie może być uznana za bezpieczną i
musi być ponownie dokładnie przebadana
– w obecnym wniosku brakuje podstawowych i zasadniczych danych niezbędnych do oceny
jakiegokolwiek ryzyka.
–
Wnioski na temat oceny ryzyka kukurydzy 1507 firmy Pionier wykonanej przez
EFSA
1. EFSA kilkakrotnie stwierdza, że istnieją statystycznie istotne różnice pomiędzy kukurydzą 1507 i
kukurydzą w grupach kontrolnych. Jednakże, we wszystkich przypadkach, różnice te są jedynie
odsunięte na dalszy plan, bez podania wystarczających powodów naukowych:
· Statystycznie istotne różnice w składzie roślin są lekceważone, ponieważ ich wpływ nie pojawiał
się we wszystkich miejscach lub na wszystkich badanych polach na różnych kontynentach.
Takie założenie lekceważy fakt, że istotny wpływ może pojawić się jedynie w określonych
warunkach środowiskowych, takich jak stres cieplny. Zamiast pomijać znaczące dowody,
badania polowe powinny mieć miejsce przez kilka sezonów wegetacyjnych, aby móc
kontrolować zaobserwowane dane.
· Zlekceważono oznaki toksyczności w badaniach paszy, ponieważ istotne różnice pojawiły się
jedynie u jednej płci. Ignoruje to fakt, że różne płci mogą mieć w rzeczywistości różną tolerancję
na toksyczne składniki zawarte w paszy i pożywieniu.
2. EFSA jest świadoma faktu, że brak jest zasadniczych danych dotyczących oceny ryzyka, ale nie
domaga się dalszych badań:
· Wpływ na organizmy spoza grupy docelowej jest badany głównie z innymi toksynami Bt, aniżeli
ten wywoływany przez kukurydzę1507 (Cry1F), ale EFSA uważa takie dane za wystarczające.
· Całkowicie brak jest danych dotyczących stężenia Bt w tkance korzenia oraz możliwych
wydzielin z korzeni, nawet jeżeli dane dotyczące innych tkanek zostały dostarczone.
· Badania na polach przeprowadzono w trzech krajach na różnych kontynentach przez jeden rok
dla każdej lokalizacji, ale nigdzie przez dwa lub więcej kolejnych lat. Dlatego też nie można było
przeprowadzić badań dotyczących długotrwałego wpływu i/lub nagromadzenia toksyny Bt np. w
glebie. Nawet EFSA zwraca uwagę, że długoterminowy wpływ mógłby stać się istotny, jeżeli
kukurydza 1507 rosłaby bez płodozmianów, ale nie uważa, że ważne jest zbadanie tego lub
choćby monitorowanie.
· Kukurydza 1507 jest również odporna na herbicydy, ale nie istnieją dostępne dane na temat
wpływu na środowisko kombinacji dwóch wrodzonych cech, ani żadnych danych dotyczących
zastosowania opryskiwanych roślin do spożycia w postaci żywności lub paszy.
3. EFSA musi być świadoma faktu, że kukurydza 1507 stanowi wielki problem z technicznego
punktu widzenia, ale nie zaleca żadnych dalszych wyjaśnień:
· Istnieje siedem nieplanowanych fragmentów DNA zawartych w roślinie, w związku z którymi
istnieje prawdopodobieństwo, że będą powodem powstania niepożądanych składników w
roślinach. Niezbędne badania dotyczące tego, czy składniki te są rzeczywiście wytwarzane, są
niekompletne. W rzeczywistości, są one prowadzone jedynie dla jednej części rośliny (jądro), o
której wiadomo, że produkuje różne składniki, aniżeli pozostała część rośliny oraz nie wytwarza
nawet jednego z zamierzonych nowych białek.
· Na modyfikację genetyczną składało się, między innymi, wprowadzenie DNA z chloroplastów
spoza jądra do chromosomów rośliny. To dowodzi, że rośliny te były produkowane przy użyciu
prymitywnych metod, które z dużym prawdopodobieństwem zaburzają cały metabolizm rośliny.
· Oryginalna sekwencja DNA w miejscu jego wstawienia nie jest dostępna. Zatem, jako że nawet
EFSA zwraca na to uwagę, nie da się wykluczyć delecji DNA. Jednakże EFSA nie uznaje za
konieczne, aby zażądać takich informacji od firmy Pioneer Hi-Bred.
4. Swoiste ryzyko ze strony tych roślin Bt jest ignorowane przez EFSA:
· Stężenie toksyny Bt w pyłku kwiatowym jest znacznie wyższe, aniżeli w innych tkankach (3 do
20 razy wyższe, aniżeli w całej roślinie). Z doświadczeń z kukurydzą 1507 wynika, że wysokie
poziomy Bt stanowią ryzyko dla nie będących celem badania ciem i motyli europejskich. Nie
istnieją dalsze badania dotyczące tego, dlaczego produkcja Bt w pyłku kwiatowym jest tak
wysoka oraz czy te poziomy kukurydzy 1507 powodują wystąpienie działań niepożądanych u
motyli europejskich.
·
Nie dostarczono żadnych danych dotyczących poziomów Bt w korzeniach, ani na temat
nagromadzenia toksyn Bt w glebie. Degradacja toksyny Bt została jedynie zbadana dla
izolowanych białek Bt oraz opisana z okresem półtrwania wynoszącym około 3 dni. Wiadomo
jednakże, na podstawie badań innych roślin, że czas przebywania jest zmienny w zależności od
typu gleby i klimatu. Toksyny Bt mogą dostać się do gleby z korzeni i pozostałości roślin oraz
mogą pozostać aktywne przez ponad 200 dni (Zwahlen et al., 2003). EFSA nie uważa za
konieczne przeprowadzenie badań z prawdziwymi roślinami w rzeczywistych warunkach.
5. Plan monitorowania roślin nie spełnia wymagań prawnych Unii Europejskiej:
Zgodnie z decyzją Rady 2002/811/EC, monitorowanie organizmów GMO powinno dotyczyć
potencjalnego wpływu oraz ryzyka zarówno na ludzkie zdrowie jak i środowisko oraz poszukiwań w
celu identyfikacji i zarejestrowania jakichkolwiek pośrednich, opóźnionych i/lub kumulacyjnych
działań niepożądanych. Brano pod uwagę warunki regionalne, takie jak swoiste warunki
klimatyczne. Rada Ministrów do Spraw Środowiska 10 marca 2005 roku jasno wykazała, że kraje
członkowskie nie są usatysfakcjonowane obecnym wnioskiem dotyczącym zasad monitorowania
w przypadku MON810. Prawdziwa część składowa planu monitorowania kukurydzy 1507 firmy
Pioneer nie jest lepsza niż ta dotycząca MON810. Obecnie od krajów członkowskich zależy
podjęcie koniecznych inicjatyw oraz zapobieżenie wydaniu pozwolenia dla 1507.
·
·
·
·
·
Pomimo długiej listy znanych czynników ryzyka, jakie niesie ze sobą hodowla roślin Bt, jedynie
nadzwyczajna odporność na toksynę Bt wśród szkodliwych owadów, do pewnego stopnia, jest
brana pod uwagę w obecnym planie monitorowania.
Wspomina się wpływ na organizmy spoza grupy docelowej, jednakże firma Pioneer nie
dostarcza żadnego systematycznego podejścia problemu monitorowania tych zjawisk.
Nie wspomniano nawet wpływu na glebę, bioróżnorodność oraz możliwego wpływu na drowie
zwierząt i ludzi.
Nie są brane pod uwagę żadne regionalne warunki klimatyczne, ani żadne regionalne gatunki,
które mogłyby być istotne w odniesieniu do nieplanowanych efektów działania rośliny.
Ogólny wpływ na populację owadów spoza grupy docelowej (gatunki zagrożone, inne szkodniki,
pasożyty lub nawet owady pożyteczne) nie jest brane pod uwagę.
Zgodnie z ostatnim przeglądem (Lövei & Arpaia, 2005) w większości recenzowanych artykułów
dotyczących wpływu roślin Bt na drapieżniki i gatunki pasożytnicze spoza grupy docelowej
prezentowane dane są niewystarczające do badania ich rzeczywistego wpływu w przypadku
uprawy. Pomimo tego badania te są używane jako argumenty przez firmę Pioneer Hi-Bred oraz
EFSA do twierdzenia, że kukurydza 1507 może być bezpiecznie dopuszczona do uprawy.
Podsumowując, wniosek firmy Pioneer dotyczący uprawy kukurydzy 1507 powinien zostać
odrzucony.
Bibliografia:
EFSA (2005): Opinion of the Scientific Panel on Genetically Modified Organisms on a request from
the Commission related to the notification (Reference C/ES/01/01) for the placing on the market of
insect-tolerant genetically modified maize 1507, for import, feed and industrial processing and
cultivation, under part C of Directive 2001/18/EC from Pioneer Hi-Bred International/Mycogen
Seeds. The EFSA Journal 181:1-33.
http://www.efsa.eu.int/science/gmo/gmo_opinions/827_en.html
Friends of the Earth report “Throwing caution to the wind”
http://www.foeeurope.org/GMOs/publications/EFSAreport.pdf
Greenpeace “The European Food Safety Authority (EFSA): Failing Consumers and the
Environment”, April 2004, http://weblog.greenpeace.org/ge/archives/ESFA.pdf
Lövei, A. & Arpaia, S. 2005. The impact of transgenic plants on natural enemies: a critical review
of laboratory studies. Entemologica Experimentalis et Applicata 114:1-14.
Zwahlen, C., A. Hilbeck, P. Gugerli & W. Nentwig. 2003. Degradation of the Cry1Ab protein within
transgenic Bacillus thuringiensis corn tissue in the field. Molecular Ecology 12: 765-775.