Poznań, dnia kwietnia 2002r.

RZECZY UŻYWANE
Z praktyki Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji
Handlowej w Poznaniu wynika, że znikoma ilość ze zgłoszonych spraw
dotyczy rzeczy używanych. W tym zakresie konsumenci rzadko
decydują się na dochodzenie swoich praw. Nierzadko nie posiadają oni
paragonu lub innego dowodu zakupu. Poniższy poradnik jest próbą
wyjaśnienia wątpliwości wiążących się z zakupami rzeczy używanych
i ich reklamacjami.
1. Czy przy zakupie rzeczy używanej sprawdzać ją?
Odpowiedź:
Tak. To bardzo ważne. Tego rodzaju transakcja w sposób
naturalny, w porównaniu do zakupu rzeczy nowej, wiąże się mniejszą
pewnością co do jakości towaru. Konsument ma prawo do sprawdzenia
jego jakości, kompletności oraz funkcjonowania głównych
mechanizmów i podstawowych podzespołów /na podstawie
art. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2002 roku o szczególnych warunkach
sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego
/Dz. U. z 2002 roku nr 141, poz. 1176, ze zm./. W razie
wątpliwości może zapytać sprzedawcę i oczekiwać od niego informacji
o produkcie. A zatem przyszły nabywca używanego komputera,
czy samochodu, może spodziewać się od sprzedawcy sprawdzenia
towaru, albo sam go sprawdzić. Nikt jednak nie ma obowiązku
wystawienia certyfikatu lub innego świadectwa jakości. Tak więc zakup
rzeczy używanej wiąże się z pewnym określonym ryzykiem.
2. Jak uniknąć nietrafionego zakupu używanego samochodu?
Odpowiedź:
W przypadku używanego samochodu warto wykonać krótką
jazdę próbną, albo nawet uzgodnić z handlowcem sprawdzenie pojazdu
na stacji kontrolnej /może rzeczoznawca/. Inni zachwalają zakup
kilkuletniego auta u dilera samochodowego, któremu można zaufać.
W każdym wypadku trzeba brać pod uwagę, że ustne zapewnienia
handlowca w razie sporu trudno będzie później udowodnić.
Domagajmy się więc ich potwierdzenia na piśmie przy zakupie;
zadeklarowane cechy pojazdu, że nie był powypadkowy.
3. Co jest ważne dla konsumenta w związku z dokonanym
zakupem towaru używanego?
Odpowiedź:
Ważny jest przede wszystkim dowód zakupu. Kupujący przy
sprzedaży ma prawo żądania paragonu lub rachunku.
Bezwzględny obowiązek potwierdzenia konsumentowi na piśmie
wszystkich istotnych warunków umowy ciąży na sprzedawcy
w przypadku sprzedaży towarów o wartości powyżej 2000,00 zł,
sprzedaży na raty, na przedpłaty, na zamówienie, według wzoru,
lub na próbę. Jeżeli mimo żądania, sprzedawca nie wyda rachunku,
zakup może okazać się ryzykowny. Tego rodzaju nieprawidłowości
można zgłosić do urzędu skarbowego /urzędy kontroli skarbowej/.
4. Czy sprzedany towar używany podlega zwrotowi ?
Odpowiedź:
Generalnie nie. Kupujący jednak takie prawo może
wynegocjować ze sprzedawcą /odpowiedni zapis w umowie,
na paragonie/. Wyjątkowo też konsument ma ustawowe prawo
do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa
/np. w domu/ w terminie 10 dni od dnia zawarcia takiej umowy
/oświadczenie o odstąpieniu powinien wysłać listem poleconym/. W tym
zakresie są jednak pewne ograniczenia i warunki, o których szerzej w
innych opracowaniach.
5. Czy można zwrócić produkt zakupiony przez Internet w ciągu
10 dni bez podania przyczyn?
Odpowiedź:
W przypadku zakupu dokonanego przez konsumenta
od przedsiębiorcy- tak. Dla skuteczności odstąpienia od umowy
wymagane jest przesłanie odpowiedniego oświadczenia na piśmie
listem poleconym przed upływem wspomnianego terminu. Koszty
zwrotu ponosi kupujący. Prawo do zwrotu nie przysługuje jednak
w odniesieniu do produktów zakupionych w wyniku aukcji licytacyjnej,
albo też od osoby fizycznej.
6. Czy i jak długo można reklamować kupowane towary używane?
Odpowiedź:
W przypadku zakupów konsumenckich od handlowca nabywca
ma prawo do reklamowania takiego towaru z tytułu niezgodności
towaru z umową przez 2 lata licząc od daty zakupu i wydania towaru.
Strony umowy kupna-sprzedaży w chwili jej zawarcia mogą jednak
termin ten skrócić w formie uzgodnienia, ale nie bardziej, niż do roku
od dnia zakupu i wydania rzeczy.
7. W powszechnej opinii reklamacje towarów używanych nie są
przyjmowane, handlowcy z zasady odrzucają je.
Tak się zdarza, ale też rośnie liczba rzetelnych sprzedawców.
Coraz częściej sprzedaje się produkty używane dobrej jakości. Ich ceny
mogą być wyższe, niż na wyprzedażach rzeczy nowych. Gdy nabywca
kupił samochód oferowany jako bezwypadkowy, a na przeglądzie
okazało się, że ma ślady kolizji drogowej, to w takiej sytuacji
handlowiec powinien rozpatrzyć reklamację na korzyść kupującego.
Jednak nie można spodziewać się uwzględnienia roszczeń na usterkę
widoczną w chwili zakupu lub wynikającą z normalnego zużycia
produktu, które może nastąpić szybciej, niż w przypadku rzeczy nowej.
8. Co oznacza niezgodność towaru z umową w odniesieniu
do sprzedaży towaru używanego?
Odpowiedź:
Generalnie niezgodność taka ma miejsce, gdy produkt
przedwcześnie utracił swoje walory użytkowe, jednak nie na skutek
naturalnego zużycia, czy uszkodzenia powstałego na skutek działania
konsumenta.
W odniesieniu do zakupu dokonanego na podstawie
indywidualnego uzgodnienia jego właściwości, domniemywa się, że jest
on zgodny z umową, gdy odpowiada podanemu w umowie kupnasprzedaży opisowi, a w przypadku braku takiej charakterystykiopisowi podanemu przez sprzedawcę. Konsument może żądać
od sprzedawcy pisemnego udokumentowania dokonanego uzgodnienia
w zakresie właściwości zakupionego towaru.
9. Jak zgłosić reklamację towaru używanego i jakie żądania
przysługują konsumentowi?
Odpowiedź:
Zgłoszenie reklamacji telefonicznie lub mailowo, a nawet
osobiście, ale jedynie ustnie, bez potwierdzenia, może okazać się
z różnych względów niewystarczające. Najlepiej więc uczynić to
w formie pisemnej, a w razie trudności z przyjęciem reklamacji, przesłać
list polecony z załączoną kopią dowodu zakupu, a później przekazać
sprzedawcy reklamowany towar.
Konsument w ramach reklamacji może żądać naprawy. Kiedy
brak będzie możliwości technicznych wykonania naprawy,
lub przedsiębiorca nie zdoła tego uczynić w odpowiednim czasie konsument ma prawo domagać się przeceny, albo odstąpić od umowy
i żądać zwrotu pieniędzy w równowartości kwoty zakupu.
10. Czy jest dopuszczalna sprzedaż i reklamacja towarów
nowych, lecz niepełnowartościowych ?
Odpowiedź:
Tak, taka sprzedaż jest dopuszczalna pod warunkiem, że towary te
nadają się do użytku.
Jeżeli konsument został prawidłowo poinformowany
o niepełnowartościowości towaru /konkretne usterki/, lub oceniając
rozsądnie nie mógł o nich nie wiedzieć, to w takich sytuacjach nie będzie
posiadał uprawnienia do reklamacji. W zakresie pozostałych uchybień
ma on pełne prawo do reklamacji. Konsument posiada również
uprawnienie do reklamacji towaru zakupionego w ramach promocji
posezonowej, w pełnym zakresie.
11. Czy mogę reklamować telefon, który kupiłam jako używany
od osoby prywatnej?
Odpowiedź:
Tak, w trybie rękojmi za wady. W razie kłopotów skuteczne
dochodzenie takich roszczeń jest możliwe wyłącznie w procedurze
sądowej. Podobnie się dzieje w przypadku transakcji między
przedsiębiorcami. Inspekcja Handlowa nie posiada kompetencji
do prowadzenia działań w takich sporach.
12. Zakład usługowy dokonał naprawy odpłatnej 4-letniego
odkurzacza i udzielił na naprawę 3-miesięcznej gwarancji.
Czy rzemieślnik ma rację, gdy nie przyjąć reklamacji tego
odkurzacza, który zepsuł się po upływie 3 miesięcy i 2 dni?
Odpowiedź:
Zlecenie naprawy odkurzacza jest rodzajem umowy o dzieło.
Zgodnie z przepisami, konsument ma prawo reklamowania naprawy
odpłatnej w terminie roku od jej wykonania. W razie nieprzyjęcia
kolejnego zgłoszenia tej reklamacji na piśmie, konsument może
wystąpić do Inspekcji Handlowej z wnioskiem o przeprowadzenie
mediacji.
13. Czy warto kupować rzeczy używane lub
niepełnowartościowe?
Odpowiedź:
Z pewnością znajdą się plusy, jak i minusy takich zakupów. Jeżeli
konsument wymaga więcej od poszukiwanego przez siebie produktu
w zakresie trwałości lub estetyki, powinien zastanowić się, czy
sprzedawca towaru używanego będzie w stanie sprostać tym
wymaganiom.
Jest też aspekt, by tak nazwać, ekologiczny sprzedaży towarów
używanych. Kupowanie ich to rodzaj ogólnie pojętej oszczędności
prowadzącej pośrednio do minimalizowania nakładów na wytworzenie
produktów nowych.