bez nazwy

dr Kazimierz Piotrowski !
!
!
!
!
!
!
Halinów 16.07.2012
Akademia Sztuk Pięknych
Im. Władysława Strzemińskiego
w Łodzi
[email protected]
!
"
!
"
!
"
!
"
Głos poparcia
dla projektu filmu Diablak Alicji Żebrowskiej
Szanowni Państwo,
w ostatnich dniach zapoznałem się z projektem filmu Diablak Alicji Żebrowskiej, która ubiega się o stosowną
dotację na jego realizcję. Po przemyśleniu koncepcji filmu i obejrzeniu zrzutów z wykonanych już częściowo
zdjęć, uznałem, że powinienem wesprzeć tę inicjatywę. Wymienię tylko klka argumentów:
1. Alicja Żebrowska od dwóch dekad posługuje się kamerą, tworząc realizacje filmowe – np. Tajemnica
patrzy (1994) czy Grzech pierworodny (1994), które weszły do kanonu polskiej sztuki krytycznej. Właściwie
trudno znaleźć opracowanie o sztuce lat 90. pomijające jej dokonania. Są one lokowane w nurcie
feministycznym, jakkolwiek sama artystka oponuje, by jej przesłanie redukować do feministycznej ideologii.
Świadczy to dobrze o jej ambicji, o niezależności, o wysiłku tworzenia na własny rachunek.
2. Weźmy jako przykład zrealizowany dla TV Silesia film Avunculus (2009), który podejmuje właściwie
niezwykle rzadki w sztuce obecnej wątek komunistycznych zbrodni. Żebrowska unika przy tym
jednostronności łatwej martyrologicznej wymowy filmu o tragedii kopalni Wujek, która rozegrała się tuż po
wprowadzeniu stanu wojennego, ponieważ tworzy mitologiczny parergon dla tego historycznego wydarzenia.
3. Podobny uniwersalistyczny potencjał ma projekt Diablaka, podejmujący wątek przestępstwa. Trójfazowa,
symultaniczna narracja oświetla ten przejaw zła na różnych poziomach: a) potocznym, jako zwykłe
przestępstwo kryminalne; b) dziejowym, jako okrutne ludobójstwo ukraińskich nacjonalistów na Wołyniu,
dokonane na Polakach, biorących następnie w dużo mniejszych zakresie, ale jednak odwet; c)
mitologicznym, związanym z fenomenem rytualnego zabójstwa.
4. Żebrowska w swej twórczości dobitnie i wybitnie wykazała, że potrafii podejmować tematy kluczowe dla
danego momentu historycznego. Jej dokonania były i są szeroko dyskutowane. Można spodziewać się, jakie
poruszenie wywoła Diablak. Wiemy przecież, jak bardzo potrzebne jest nam zbliżenie polsko-ukraińskie, tym
bardziej, że dochodzą do nas pomruki odradzającego się ukraińskiego nacjonalizmu, który najwidoczniej nie
potrafii spojrzeć na swe ponure dokonania inaczej niż tylko przez pryzmat własnych dziejowych racji.
Uważam, że Diablak może im, ale i każdemu z nas, pomóc, ukazując o wiele głębszą, mitologiczną, religijną
czy metafizyczną perspektywę rozumienia wszelkich naszych win i zbrodni, które są tylko reprodukacjami
jakiegość przestępstwa dokonanenego u zarania dziejów. Diablak niesie zatem ze sobą poważne przesłanie,
a jego dziłanie może być terapeutyczne, gdy zbrodniarz dostrzeże w sobie kolejną ofiarę swej zbrodni.
Wiele innych argumentów mógłbym tu przywołać. Niemniej, uważam, że te wystarczą, by z czystym
sumieniem i gorliwością prosić Państwa o finansowe wsparcie projektu Alicji Żebrowskiej.
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
Z wyrazami szacunku
!
!
!
Kazimierz Piotrowski