Sprawiedliwość i miłosierdzie w Starym Testamencie

Lekcje Biblijne 3/2016, Przewodnik dla nauczycieli Gaspar F. Colón i May-Ellen M. Colón
Rola Kościoła w społeczeństwie, lekcja 4
Lekcja 4 - 23 lipca
Sprawiedliwość i miłosierdzie w Starym
Testamencie - część II
Tekst biblijny: Iz 61.
Cel lekcji:
Poznanie: Pojęcie zakresu Bożej miłości dla ubogich i marginalizowanych w
społeczeństwie oraz naszego obowiązku uczestniczenia w służbie dla nich.
Odczucie: Doświadczenie odnowionego poczucia zaangażowania, by przyłączyć się do
Boga w trosce o ubogich i potrzebujących.
Działanie: Okazywanie troski o ubogich i cierpiących przez modlitwę, środki finansowe
i osobistą służbę.
Plan nauczania
I. Poznanie: Zrozumienie sprawiedliwości.
A. Co miał na myśli Paweł, gdy napisał, że zostaliśmy stworzeni do dobrych uczynków
(Ef 2,10)? W poprzednim fragmencie (Ef 2,8-9) właśnie napisał, że jesteśmy zbawieni przez
wiarę, a nie przez uczynki! Czyż nasze najlepsze czyny nie są jak brudne łachmany (Iz 64,6)?
Omówcie tę kwestię.
B. Jakie dobre uczynki miałyby najlepszy wpływ na twoje lokalne społeczeństwo?
C. Jaką dobrą nowinę możemy my, chrześcijanie, głosić ubogim (Iz 61,1)?
II. Odczucie: Okazywanie współczucia.
A. W Iz 61 czytamy o zastąpieniu żałoby radością, a „ducha zwątpienia” „pieśnią
pochwalną” (Iz 61,3). Wielu ludzi dzisiaj - w tym także wielu adwentystów dnia siódmego żyje pod ciężarem depresji, rozpaczy i samotności. Wielu jest pogrążonych w żałobie. Jak w
najlepszy sposób możemy okazać współczucie, troskę i pocieszenie takim ludziom?
III. Działanie: Działanie dla sprawiedliwości.
A. W Iz 61,8 czytamy, że Bóg miłuje prawo. Co możemy czynić, by działać dla
sprawiedliwości w naszych społecznościach?
Podsumowanie: Gdy Jezus oddzieli owce od kozłów w dniu ostatecznym, Jego miarą
nie będą głębokie kwestie teologiczne przyciągające uwagę najlepszych uczonych w Kościele.
Kwestie, według których dokonany zostanie podział, są bardzo proste: „Łaknąłem, a daliście
mi jeść, pragnąłem, a daliście mi pić” (Mt 25,35-36).
1
Lekcje Biblijne 3/2016, Przewodnik dla nauczycieli Gaspar F. Colón i May-Ellen M. Colón
Rola Kościoła w społeczeństwie, lekcja 4
Cykl nauczania
Etap 1 - Motywowanie
Tekst biblijny: Iz 61.
Kluczowa koncepcja duchowego rozwoju: Kwestie pomagania ubogim i
marginalizowanym to nie tylko koncepcje rozważane przez polityków - to tematy, które Pismo
Święte podkreśla wyraźnie, a Jezus Chrystus głosi dobitnie w swoim nauczaniu. Chodzi o prawe
i ludzkie traktowanie bliźnich - praktycznie wyrażanie dobrej nowiny zbawienia.
Tylko dla nauczyciela: Skorzystaj z okazji, by przenieść kwestię pomagania
potrzebującym z teorii i politycznej retoryki na sferę praktyczną. Omów to, jak my jako
wyznawcy Chrystusa traktujemy tych, którym gorzej się powodzi.
Otwarcie dyskusji
Gdy odwiedzisz Muzeum Holokaustu w Waszyngtonie, przeczytasz cytat przypisywany
niemieckiemu luterańskiemu pastorowi Martinowi Niemöllerowi:
„Najpierw przyszli po socjalistów, a ja milczałem, bo nie byłem socjalistą.
Potem przyszli po działaczy związków zawodowych, a ja milczałem, bo nie byłem
działaczem związków zawodowych. Potem przyszli po Żydów, a ja milczałem, bo nie jestem
Żydem. W końcu przyszli po mnie, ale nie został już nikt, kto przemówiłby w mojej obronie”.
Niemöller był zdecydowanym krytykiem polityki nazistowskiej, za co został uwięziony
w obozie koncentracyjnym od 1938 roku do końca wojny w 1945 roku.
Nie znamy dokładnych słów, jakich Niemöller użył w powyższym stwierdzeniu - często
wypowiadał je przy różnych okazjach, zmieniając czasami grupy, które wymieniał. Jednak sens
jest jasny - jeśli nie przemawiamy i nie działamy na rzecz sprawiedliwości dla innych, to nie
możemy się spodziewać, że inni zabiorą głos w obronie sprawiedliwości dla nas.
Do rozważenia: Co powiedziałbyś komuś, kto twierdzi, że kwestie związane ze
sprawiedliwością odciągają nas tylko od naszego prawdziwego powołania - głoszenia
ewangelii?
Etap 2 - Badanie
Tylko dla nauczyciela: Zanurzając się w głębokie zagadnienie sprawiedliwości w
Piśmie Świętym masz okazję pomóc uczestnikom lekcji ujrzeć bieżące sprawy i wyzwania
w społeczeństwie przez szczególny chrześcijański pryzmat. Wezwij uczestników lekcji, by
oddzielili pojęcie sprawiedliwości od wszelkiego politycznego bagażu, jaki mogli zebrać, a
następnie zapytaj ich, jak Bóg przez Jego Słowo nakazuje nam reagować na
niesprawiedliwość wokół nas.
Komentarz biblijny
I. Jezus i rok jubileuszowy (przeczytajcie Iz 61,1-11).
Kiedy Jezus wrócił do Galilei, wieści o Nim rozeszły się szybko po okolicy. Łukasz
sprawozdaje, że Jezus nauczał w synagogach, „sławiony przez wszystkich” (Łk 4,15).
2
Lekcje Biblijne 3/2016, Przewodnik dla nauczycieli Gaspar F. Colón i May-Ellen M. Colón
Rola Kościoła w społeczeństwie, lekcja 4
Potem Jezus przyszedł do swojej rodzinnej miejscowości, Nazaretu, i został zaproszony,
by przemawiać w synagodze. Powstał, by czytać, i natychmiast podkreślił swoje powiązanie z
linią proroczych przepowiedni Starego Testamentu. Jezus wybrał do przeczytania fragment Iz
61 i stwierdził, że jest to zapowiedź Jego misji. Jest to rozdział, który podkreśla znaczenie
służby dla wyrzutków społeczeństwa i osób zmarginalizowanych: „Duch Pański nade mną,
przeto namaścił mnie, abym zwiastował ubogim dobrą nowinę, posłał mnie, abym ogłosił
jeńcom wyzwolenie, a ślepym przejrzenie, abym uciśnionych wypuścił na wolność, abym
zwiastował miłościwy rok Pana” (Łk 4,18-19).
Tak więc na początku swojej działalności Jezus wyraźnie ogłosił, że troska o takich ludzi
będzie w centrum Jego planu działania.
Jezus poszedł tak daleko, iż ogłosił „miłościwy rok Pana” czy jak mówi Biblia gdańska,
„rok Pański przyjemny”. Ten rok, do którego Jezus nawiązuje, ma określone znaczenie - jest to
rok jubileuszowy opisany w Księdze Kapłańskiej - czas nowego początku, kiedy długi są
darowane, niewolnicy wypuszczani na wolność, a ziemia wraca do pierwotnych właścicieli lub
ich spadkobierców (Kpł 25,10-13). Jezus podkreślił, że ten fragment jest częścią
charakterystyki Jego misji: „Dziś wypełniło się to Pismo w uszach waszych” (Łk 4,21).
Ludzie w synagodze w Nazarecie, podobnie jak inni mieszkańcy Galilei, z radością
słuchali nauki Jezusa: „I wszyscy przyświadczali mu, i dziwili słowom łaski, które wychodziły
z ust jego” (Łk 4,22). Ludzie szeptali między sobą i pytali ze zdumieniem: „Czyż ten nie jest
synem Józefa?”. Z ekscytacją czekali też na cuda, których dokona.
Jednak opinia mieszkańców Nazaretu szybko się zmieniła, gdy Jezus przedstawił im
szersze spojrzenie na swoją misję. Ku ich rozczarowaniu nie zamierzał dokonać żadnego cudu
w Nazarecie. Skorzystał raczej z okazji, by wskazać, że Jego misja miłości nie będzie
ograniczona do Galilei czy Izraela, ale ma być misją dla całego świata. Wskazał przy tym dwa
zdarzania z przeszłości, w których Bóg dokonał cudów dla pogan - wdowy z Sarepty i
Syryjczyka Naamana - a nie dla Izraelitów.
Ludzie zebrani w synagodze słuchali tego wstrząśnięci do głębi. Tym razem nie chwalili
Jezusa. Przeciwnie, rzucili się na Niego i wyprowadzili go z miasta, usiłując Go zrzucić z
urwiska (Łk 4,28-30).
Do rozważenia: Dlaczego Jezus świadomie odrzucił przychylność, jaką cieszył się w
Galilei? Dlaczego Jego przesłanie sprawiedliwości i zbawienia dla wszystkich ludów było tak
groźne dla Jego słuchaczy?
II. Dzieło Boże (przeczytajcie Ef 2,10).
Apostoł Paweł napisał: „Jego bowiem dziełem [poiema] jesteśmy, stworzeni w
Chrystusie Jezusie do dobrych uczynków, do których przeznaczył nas Bóg, abyśmy w nich
chodzili” (Ef 2,10). Większość przekładów tłumaczy greckie słowo poiema jako „dzieło”. W
Nowym Testamancie słowo to występuje jeszcze tylko w jednym przypadku, w Rz 1,20: „Bo
niewidzialna jego istota, to jest wiekuista jego moc i bóstwo, mogą być od stworzenia świata
oglądane w dziełach [poiemasin] i poznane umysłem, tak iż nic nie mają na swoją obronę”. Tu
także większość przekładów tłumaczy słowo poiema jako „dzieło”.
Niektórzy bibliści wskazują, że angielskie słowo poem [wiersz] pochodzi od greckiego
poiema, i sugerują, że w tych wersetach stworzenie przez Boga przyrody i ludzi jest
przedstawione jak tworzenie poezji, dzieło sztuki. Jakiekolwiek jest ich prawdziwe znaczenie,
wersety te mówią nam, że zostaliśmy stworzeni w określonym celu - „do dobrych uczynków”.
3
Lekcje Biblijne 3/2016, Przewodnik dla nauczycieli Gaspar F. Colón i May-Ellen M. Colón
Rola Kościoła w społeczeństwie, lekcja 4
Do rozważenia: Ten werset wskazuje nam życiowy cel jako chrześcijanom - zostaliśmy
stworzeni, aby żyć i pełnić „dobre uczynki”. Jakie dobre uczynki Paweł miał na myśli?
Etap 3 - Zastosowanie
Tylko dla nauczyciela: Jako chrześcijanie nie tylko powinniśmy się litować nad
ubogimi i uciśnionymi. Skorzystaj z okazji, by omówić z uczestnikami lekcji różne
sposoby reagowania w pozytywny i pomocny sposób na przejawy niesprawiedliwości.
Pytania do przemyślenia
1. Jak adwentyści dnia siódmego mogą działać na rzecz pomocy ubogim ze strony władz?
Czy adwentyści dnia siódmego muszą się trzymać z dala od polityki? Omów tę kwestię.
2. Czy twój zbór jest zaangażowany w sponsorowanie programów mających na celu
likwidowanie przyczyn ubóstwa lub czynnie uczestniczy w takich programach? Jeśli nie, to czy
powinien się zaangażować? Uzasadnij swoją odpowiedź. Jak możesz rozpocząć tego rodzaju
działania?
3. Co znaczy „życie w prostocie i skromności”? Jak takie życie może wpływać na
rozwiązywanie kwestii społecznych?
Etap 4 - Tworzenie
Tylko dla nauczyciela: Nasze oczekiwanie na powtórne przyjście Jezusa i ostateczne
odrodzenie sprawiedliwości nie powinno prowadzić uczestników lekcji do postawy
wyrażającej się słowami: „Skoro Bóg i tak wszystko naprawi, to nie muszę nic robić”.
Wykorzystaj ostatnią część studium, by skierować uwagę uczestników lekcji na
dobrodziejstwa wynikające z troski o ubogich i potrzebujących zarówno dla tych, którzy
pomagają, jak i tych, do których pomoc jest skierowana.
Zadanie: Podziel tablicę lub duży arkusz papieru na dwie części. (Jeśli nie masz do
dyspozycji tablicy lub papieru, wystarczy omówienie). Napisz nagłówek „Pomaganie” po lewej
stronie, a „Otrzymywanie” po prawej stronie. Podczas dyskusji zapisuj spostrzeżenia
uczestników lekcji.
Zadaj następujące pytania:
• Jak wpływa na życie chrześcijanina to, że troszczy się o potrzebujących i działa na rzecz
sprawiedliwości?
• Czy można być chrześcijaninem i nie troszczyć się o ubogich i potrzebujących?
Uzasadnij swoją odpowiedź.
Poproś uczestników lekcji, by podzielili się swoimi doświadczeniami lub tym, co
zaobserwowali u innych.
Po omówieniu wpływu zaangażowania w służenie innym na tego, kto służy, przenieś
uwagę na tych, którzy są odbiorcami pomocy. Jak możemy uniknąć sprawiania wrażenia u
takich osób, że są tylko kolejnymi „przypadkami” wymagającymi charytatywnej pomocy? Jak
możemy chronić godność takich ludzi? Jak możemy w stosowny sposób dzielić się duchowymi
wartościami z ludźmi potrzebującymi tak, aby nie obawiali się, że mamy w tym jakieś ukryte
zamiary?
Na koniec poproś uczestników lekcji, by wymienili praktyczne sposoby zaangażowania
się w Bożą misję dla świata.
4