notatka po kongresie - Związek Rzemiosła Polskiego

Warszawa, 31 maja 2010 r.
NO-I-130/ 35 /10
Izba Rzemieślnicza
Wszystkie
Notatka sporządzona w dniu 26 maja 2010 r. po spotkaniu przedstawicieli Kongresu
Przedsiębiorczości, zwołanego przez Kierownictwo MEN w sprawie modernizacji
kształcenia zawodowego.
W dniu 26 maja br. w siedzibie MEN odbyło się spotkanie przedstawicieli organizacji
pracodawców tworzących Kongres Przedsiębiorczości, zaproszonych przez Pana Zbigniewa
Włodkowskiego, podsekretarza stanu w MEN, w celu omówienia przygotowań do
modernizacji systemu kształcenia zawodowego. Związek Rzemiosła Polskiego reprezentowali
M. Prószyński i J. Kosakowska. Uczestniczyli jeszcze przedstawiciele PKPP Lewiatan, KPP i
Polsko-Niemieckiej Izby Przemysłowo-Handlowej.
Spotkanie z upowaŜnienia Pana Włodkowskiego (udział w komisja senacka) prowadziła Pani
Ewa Konikowska-Kruk dyr. Departamentu Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego.
Pani E.Konikowska-Kruk poinformowała o przyjęciu ostatecznej struktury szkół oferowanych
młodzieŜy po gimnazjum - będą to: trzyletnie licea ogólnokształcące, czteroletnie technika,
trzyletnie szkoły zawodowe (nazwa nie jest jeszcze przesądzona). Szkołami dla dorosłych będą
gimnazja i trzyletnie licea ogólnokształcące, łączące naukę na kursach zawodowych, ale tylko
w zawodach szkolnych i za zgodą organu załoŜycielskiego. Prowadzenie kursów zawodowych
to nowe zadanie dla szkół. Uczeń młodociany, realizujący naukę w cyklu szkolnym, będzie
mógł w ciągu dwóch lat po osiągnięciu pełnoletniości, korzystać z subwencji. Pod rozwagę
przyjęto propozycje umoŜliwienia ukończenia szkoły zawodowej w systemie egzaminów
eksternistycznych. Pomysł jest interesujący, bowiem umoŜliwi młodocianym pracownikom
odbywającym naukę zawodu w zawodach pozaszkolnych uzyskanie świadectwa ukończenia
szkoły po gimnazjum, a tym samym w dalszej przyszłości przystąpienie do egzaminu
mistrzowskiego oraz kontynuację nauki w szkole wyŜszej.
Kontrowersyjność takiego
rozwiązania wynika z obawy o jego negatywny wpływ na stosunek młodocianych do nauki w
szkole.
Nie ulegnie zmianie system kształcenia młodocianych pracowników.
Ulegnie zmianie klasyfikacja zawodów szkolnych, zarówno w swojej treści, jak i w systemie
jej tworzenia. Wnioskować o powstanie nowego zawodu będą mogły „reprezentatywne”
organizacje pracodawców, kierując „oprzyrządowane” wnioski bezpośrednio do MEN-u, a nie
jak dotychczas za pośrednictwem resortów. W tym miejscu wywiązała się dyskusja nad
pojęciem „reprezentatywne” i zwrócono uwagę MEN na fakt, iŜ np. KIG nie zasiada w Komisji
Trójstronnej, a jest przedstawicielem duŜego środowiska gospodarczego – MEN przyjął, jako
sprawę do przemyślenia.
MEN zamierza zmienić formułę egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe, aby
przeciwdziałać duŜej absencji absolwentów. Podstawą przeprowadzania egzaminów będzie
„Podstawa programowa”. Egzamin zachowa swój charakter egzaminu zewnętrznego, ale
będzie powiązany z edukacją szkolną, czyli będzie się odbywał
podczas trwania roku
szkolnego – przed wydaniem świadectwa szkolnego – co wywrze pewien przymus psychiczny
na młodzieŜ. Ten egzamin – dla ucznia – będzie opłacany z budŜetu, ale jeŜeli uczeń do niego
nie przystąpi, to w przyszłości będzie musiał ponieść pełne koszty egzaminu juŜ
jako
absolwent. W dyskusji nad takim rozwiązaniem wskazano na komplikacje natury
organizacyjnej, jako Ŝe w jednej klasie będą uczyli się takŜe młodociani pracownicy. Dla tej
grupy uczniów, przewidziane jest zdawanie egzaminu czeladniczego w izbach rzemieślniczych,
natomiast kluczowym problemem staje się zatem prawna moŜliwość przeprowadzenia
egzaminu przed faktycznym i formalnym zakończeniem nauki zawodu – umowy z
pracodawcami kończą się z reguły w sierpniu wraz z upływem roku szkolnego (konsekwencje
– konieczna zmiana rozporządzenia RM dot. zasad zawierania z młodocianymi umów o pracę
w celu nauki zawodu).
MEN zamierza odstąpić w 2012 r. od obecnego systemu potwierdzania kwalifikacji przez
komisje powoływane przez kuratorów, pozostawiając komisje okręgowe i komisje izb
rzemieślniczych uprawnione do egzaminowania takŜe osób dorosłych. Egzaminy teoretyczne
będą odbywały się w systemie komputerowym, jak obecnie na prawo jazdy, a egzaminy
praktyczne w centrach egzaminacyjnych, izbach rzemieślniczych i u pracodawców. Całkowicie
nowy system egzaminowania wejdzie w Ŝycie w 2017 r.
MEN pracuje nad kolejnymi mechanizmami wsparcia dla pracodawców pomagającym
szkołom w zakresie doposaŜenia w sprzęt i materiały wykorzystywane w procesie szkolenia
praktycznego i przeprowadzania egzaminów. Podjęto rozmowy z resortem finansów na temat
wprowadzenia ulg w podatku CIT i PIT. Działanie zmierza do rozszerzenia mechanizmów
ekonomicznych zachęcającego pracodawców do inwestowania w szkoły zawodowe
zachowując obecnie stosowane refundacje i dofinansowanie. MEN zwrócił się o pomoc w
zakresie wskazania (opracowania) właściwych kierunków i zaproponowania zmian w
konkretnych aktach prawnych. Lewiatan przygotuje propozycje zmian w przepisach dot.
tworzenia kosztów przedsiębiorstwa, a ZRP w opodatkowaniu w formie ryczałtu – do 20
czerwca br.
MEN zamierza nadać szerokie kompetencje dyrektorom szkół w zakresie organizowania
procesu nauki i sposobu realizacji programu, ale przyjął wcześniejsze uwagi ZRP, aby istniało
formalne obwarowanie uzgodnień z organizacją pracodawców.
Ostatnie zmiany w ustawie o systemie oświaty spowodowały, Ŝe szkoła moŜe przygotować
własny program nauczania (na bazie podstawy programowej), podobnie jak szkolny plan
nauczania, w którym następuje podział godzin na kształcenie zawodowe i ogólne. Przyjęto
zasadę, Ŝe w szkołach, w których są uczniowie-młodociani pracownicy, realizujący u
pracodawców program nauki praktycznej zawodu – dyrektor szkoły będzie zobowiązany
konsultować szkolny plan z organizacją pracodawców. Stosowne zapisy wprowadzane są do
statutów szkół, a od 2011r. zasada ta będzie obowiązkowa.
Przedstawiciele ZRP wskazali na przekazywane przez izby rzemieślnicze sygnały informujące,
o pomijaniu szkół niepublicznych w komputerowym systemie zapisu do szkół zawodowych.
MEN wyjaśnił, Ŝe kompetencje w tej mierze mają organa załoŜycielskie, a nie kuratoria.
Szkoły niepubliczne z uprawnieniami szkół publicznych finansowane są ze środków
publicznych, w interesie więc jest naleŜyte wykorzystanie całej bazy. Ograniczanie w dostępie
do komputerowego systemu naboru uczniów niepublicznym szkołom
zawodowym, które
uzyskały uprawnienia szkół publicznych, stanowi naruszenie zasad równości podmiotów, co z
kolei daje uprawnienia organowi prowadzącemu do oficjalnej interwencji w jednostce
samorządu terytorialnego, która wydała pozytywna opinię na prowadzenie szkoły
niepublicznej.
II. W drugiej części spotkania, z udziałem tylko MEN i ZRP, kontynuowano problematykę
EUROPASS, jako suplementu do świadectwa czeladniczego. Problemem jest treść takiego
dokumentu, odmieniona w stosunku do Dyplomu Kwalifikacji - MEN przygotował wzory do
oceny ZRP - a takŜe to, kto będzie dokument wydawał – OKE czy izby rzemieślnicze.
Niewątpliwie zmiany stanu obecnego wymagają zmian legislacyjnych - rozporządzenia Min.
Edukacji „o drukach”. Ustalono, Ŝe prace i konsultacje (takŜe międzynarodowe) nad
dokumentem będą trwały, a kolejne spotkanie w tej sprawie odbędzie się w czerwcu br.
Dyrektor Zespołu Oświaty Zawodowej i Problematyki Społecznej
Maciej Prószyński
Z-ca Dyrektora
Jolanta Kosakowska