Omówienie podstawowych regulacji prawnych PPP + PPP a

PPP i koncesja na roboty budowlane i usługi
jako forma realizacji zadań publicznych.
Relacje z finansowaniem projektów ze środków
Unii Europejskiej
Podstawy prawne realizacji projektów PPP w Polsce
•
Ustawa o partnerstwie publiczno-prywatnym
•
Ustawa o koncesji na roboty budowlane lub usługi
•
Ustawa prawo zamówień publicznych
•
Ustawa o gospodarce komunalnej
•
Ustawa o finansach publicznych
•
Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
•
Ustawa o autostradach płatnych
•
Interpretacja UZP
Ustawa o partnerstwie publicznoprywatnym
Podstawowe załoŜenia Ustawy o PPP
Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publicznoprywatnym ("Ustawa o PPP").
Ustawodawca – jak wynika to z uzasadnienia do projektu Ustawy
o PPP – kierował się, następującymi załoŜeniami:
• jak największego odformalizowania PPP w Polsce,
• przyznania zainteresowanym jak największej swobody kształtowania
partnerstwa,
• ochrony długu publicznego,
• zgodności z prawem Unii Europejskiej.
• moŜliwość włączenia w projekty ppp środków UE
Definicje z zakresu UPPP
DEFINICJA PARTNERSTWA PUBLICZNO-PRYWATNEGO
Art. 1 ust. 2 UPPP Przedmiotem partnerstwa publiczno-prywatnego jest:
• wspólna realizacja przedsięwzięcia,
• oparta na podziale zadań i ryzyk
• pomiędzy podmiotem publicznym i partnerem prywatnym.
Definicje z zakresu UPPP
DEFINICJA PRZEDSIĘWZIĘCIA
Art. 2 pkt. 4 UPPP Przez „przedsięwzięcie” naleŜy rozumieć:
•
budowę lub remont obiektu budowlanego,
•
świadczenie usług,
•
wykonanie dzieła, w szczególności wyposaŜenie składnika majątkowego w urządzenia
podwyŜszające
•
jego wartość lub uŜyteczność, lub
inne świadczenie
– połączone z eksploatacją utrzymaniem lub zarządzaniem składnikiem majątkowym, który jest
wykorzystywany do realizacji przedsięwzięcia publiczno-prywatnego lub jest z nim związany.
Wynagrodzenie i wkład własny jako ekonomiczna motywacja
dla sektora prywatnego
Art. 7. 1. UPPP
Przez umowę o ppp partner prywatny zobowiązuje się do realizacji
przedsięwzięcia za wynagrodzeniem oraz poniesienia w całości albo w części
wydatków na jego realizację lub poniesienia ich przez osobę trzecią, a podmiot
publiczny zobowiązuje się do współdziałania w osiągnięciu celu
przedsięwzięcia, w szczególności poprzez wniesienie wkładu własnego.
10-11-19
Wynagrodzenie „koncesyjne” czy „za dostępność” ?
Art. 7 ust 2. UPPP
Wynagrodzenie partnera prywatnego zaleŜy przede wszystkim od rzeczywistego
wykorzystania lub faktycznej dostępności przedmiotu partnerstwa publicznoprywatnego.
10-11-19
Wkład własny a wynagrodzenie
Art. 2. 5 UPPP
Wkład własny - świadczenie podmiotu publicznego lub partnera prywatnego polegające w
szczególności na:
a) poniesieniu części wydatków na realizację przedsięwzięcia, w tym sfinansowaniu dopłat do
usług świadczonych przez partnera prywatnego w ramach przedsięwzięcia,
b) wniesieniu składnika majątkowego.
Art. 9. 1. UPPP
Wniesienie wkładu własnego w postaci składnika majątkowego moŜe nastąpić w
szczególności w drodze sprzedaŜy, uŜyczenia, uŜytkowania, najmu albo dzierŜawy.
10-11-19
Wkład własny jako element wynagrodzenia – możliwe
transfery
Art. 11. 1 UPPP
Po zakończeniu czasu trwania umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym
partner prywatny lub spółka celowa PPP przekazuje podmiotowi publicznemu
składnik majątkowy, który był wykorzystywany do realizacji przedsięwzięcia, w
stanie niepogorszonym, z uwzględnieniem jego zuŜycia wskutek prawidłowego
uŜywania, chyba Ŝe umowa o partnerstwie publiczno-prywatnym stanowi inaczej.
Art. 11.2 UPPP
Umowa o partnerstwie publiczno-prywatnym moŜe stanowić, Ŝe przekazanie
składnika majątkowego nastąpi na rzecz państwowej lub samorządowej osoby
prawnej lub spółki handlowej z co najmniej większościowym udziałem jednostki
samorządu terytorialnego albo Skarbu Państwa.
10-11-19
Wkład własny jako element wynagrodzenia – możliwe
transfery
Art. 12. 1. UPPP
W razie sprzedaŜy przez podmiot publiczny albo spółkę celową ppp nieruchomości będącej
wkładem własnym, partnerowi prywatnemu przysługuje prawo pierwokupu, które moŜe być
wykonane w ciągu dwóch miesięcy od dnia zawiadomienia go o treści umowy zawartej z
osobą trzecią, chyba Ŝe umowa o partnerstwie publiczno-prywatnym przewiduje dłuŜszy
termin.
10-11-19
Wkład własny jako element wynagrodzenia – możliwe
transfery
Art. 15. UPPP
Zgody wszystkich wspólników albo akcjonariuszy spółki wymaga zbycie lub
obciąŜenie:
1) nieruchomości;
2) przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55.1 K.C
Art. 16. 1. UPPP
Podmiotowi publicznemu przysługuje prawo pierwokupu akcji albo udziałów partnera
prywatnego w spółce.
+ Racjonalność ekonomiczna nie wydaje się sprzeciwiać bieŜącemu zarządzaniu
składnikami majakowymi w tym ich zbywaniu w sposób zgodny z wymogami
prawidłowej gospodarki
10-11-19
Wynagrodzenie partnera prywatnego a tryb wyboru partnera
prywatnego
Art. 4. UPPP
1. JeŜeli wynagrodzeniem partnera prywatnego jest prawo do pobierania poŜytków z
przedmiotu partnerstwa publiczno-prywatnego, albo przede wszystkim to prawo wraz z
zapłatą sumy pienięŜnej, do wyboru partnera prywatnego i umowy o partnerstwie
publiczno-prywatnym stosuje się przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 2009 r. o koncesji na
roboty budowlane lub usługi (Dz. U. Nr 19, poz. 101, Nr 157, poz. 1241 i Nr 223, poz.
1778), w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie.
2. W przypadkach innych niŜ określone w ust. 1, do wyboru partnera prywatnego i
umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym stosuje się przepisy ustawy z dnia 29
stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655 , z
późn. zm.), w zakresie nieregulowanym w niniejszej ustawie.
10-11-19
Wynagrodzenie partnera prywatnego a tryb wyboru partnera
prywatnego – waŜne pytania.
Art. 4 ust 3. W przypadkach, w których nie ma zastosowania ustawa z dnia 9
stycznia 2009 r. o koncesji na roboty budowlane lub usługi ani ustawa z dnia 29
stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych, wyboru partnera prywatnego
dokonuje się w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej i wolnej konkurencji
oraz przestrzeganie zasad równego traktowania, przejrzystości i proporcjonalności,
przy odpowiednim uwzględnieniu przepisów niniejszej ustawy, a w przypadku
wniesienia przez partnera publicznego wkładu własnego będącego nieruchomością,
takŜe przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
(Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 i Nr 106, poz. 675).
10-11-19
Ustawa o koncesji na roboty
budowlane lub usługi
„STARA” KONCESJA
2. „STARA” KONCESJA BUDOWLANA -Koncesja na roboty
budowlane (Rozdziała 4) Ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo
zamówień publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ze zm.) dalej
PZP. Zgodnie z art. 2 pkt 4 PZP, koncesja na roboty budowlane to
zamówienie publiczne na roboty budowlane, z tym Ŝe
wynagrodzeniem za ich wykonanie jest prawo do eksploatacji obiektu
budowlanego albo takie prawo wraz z zapłatą.
Ustawa o Koncesjach - przedmiot
• Ustawa określa zasady oraz tryb zawierania umowy koncesji na
roboty budowlane lub usługi oraz środki ochrony prawnej.
• Koncesjonariusz na podstawie umowy o charakterze odpłatnym –
koncesji –zawieranej z koncesjonodawca, zobowiązuje się do
wykonania przedmiotu koncesji za wynagrodzeniem, które
stanowi:
– w przypadku koncesji na roboty budowlane wyłącznie prawo do korzystania
z obiektu budowlanego, albo takie prawo wraz z płatnością,
– w przypadku koncesji na usługi wyłącznie prawo do korzystania z usługi,
albo takie prawo wraz z płatnością.
• Płatność koncesjonodawcy na rzecz koncesjonariusza nie moŜe
prowadzić do odzyskania całości związanych z wykonywaniem
koncesji nakładów poniesionych przez koncesjonariusza.
Koncesjonariusz ponosi w zasadniczej części ryzyko
ekonomiczne wykonywania koncesji.
Ryzyko ekonomiczne w koncesji a wynagrodzenie
Przez „zasadniczą część ryzyka ekonomicznego” rozumieć naleŜy większą część całości
tego ryzyka przypisaną wykonawcy koncesji. Koncesjodawca będzie mógł ponieść
część ryzyka ekonomicznego, ale nie będzie ona mogła być równa lub wyŜsza od części
ryzyka spoczywającej na koncesjonariuszu.
Ustawodawcy nie chodzi tu o potencjalne ryzyko, które moŜe wystąpić, ale nie musi,
lecz o ryzyko faktycznie ponoszone w okresie trwania umowy. Względnie jednolite w
tym względzie orzecznictwo ETS (por. sprawy C-324/98 Telaustria z 7 grudnia 2000 r.,
C-458/03 Parking Brixen z 13 października 2005 r.) wskazuje, Ŝe „wynagrodzenie
koncesjonariusza nie pochodzi (co do zasady) od danego organu władzy publicznej, lecz
z kwot pienięŜnych wpłacanych przez osoby trzecie z tytułu korzystania z danej usługi
(infrastruktury). Ten sposób wynagrodzenia oznacza, Ŝe koncesjonariusz bierze na siebie
ryzyko związane z korzystaniem z usług”.
10-11-19
Ryzyko ekonomiczne w koncesji a wynagrodzenie
Wszelkie ryzyka związane z realizacją umowy koncesji
Ryzyko ekonomiczne
Ryzyko odzyskania nakładów
inwestycyjnych
Ryzyko odzyskania nakładów
eksploatacyjnych
Ryzyko nieosiągnięcia
zakładanego zysku w zakładanej
wysokości ?
10-11-19
Ustawa o PPP a Ustawa o Koncesjach i PZP
– PZP oraz Ustawa o Koncesjach regulują przede
wszystkim tryb wyboru odpowiednio
wykonawcy zamówienia publicznego i
koncesjonariusza;
Przepisy proceduralne
dotyczące wyboru
partnera prywatnego:
Ustawa o koncesji
na roboty
budowlane lub
usługi
Prawo zamówień
publicznych
Ustawa o PPP:
Przepisy materialne:
- wniesienie wkładu własnego
- spółka celowa
- zarząd i eksploatacja
Podstawowe róŜnice między PPP a koncesją
• Wynagrodzenie koncesjonariusza, co do zasady,
pochodzi z opłat od uŜytkowników przedmiotu
umowy;
• Wynagrodzenie partnera prywatnego moŜe w
całości pochodzić z budŜetu publicznego;
• Ryzyko ekonomiczne realizacji przedsięwzięcia
spoczywać musi po stronie koncesjonariusza;
• Strony mogą dowolnie rozłoŜyć róŜne kategorie
ryzyka;
• Składniki majątkowe (np. nieruchomość) przekazane
przez koncesjodawcę do dyspozycji
koncesjonariusza, w trakcie umowy i po jej
rozwiązaniu pozostają własnością koncesjodawcy.
•
Strony umowy nie zawiązują umowy spółki.
• Własność składnika majątkowego moŜe zostać
przeniesiona na partnera prywatnego. Partner
prywatny dysponuje równieŜ prawem
pierwokupu nieruchomości będącej
wkładem własnym podmiotu publicznego;
• W celu wykonania umowy strony mogą
zawiązać spółkę o kapitale mieszanym.
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Prawo Zamówień Publicznych
• Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 Prawo zamówień
publicznych ("PZP")
• PZP – znajduje zastosowanie do wyboru partnera
prywatnego i umowy o PPP
• W przypadkach określonych w art. 4 ust. 2 Ustawy o
PPP, do wyboru partnera prywatnego i umowy o PPP
stosuje się przepisy PZP w zakresie nieregulowanym
w Ustawie o PPP
• Najczęściej do wyboru partnera prywatnego
zastosowanie znajdzie dialog konkurencyjny i
negocjacje z ogłoszeniem
Ustawa o gospodarce komunalnej
Ustawa o gospodarce komunalnej
Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej
("UGK").
Art. 3 ust. 1 UGK umoŜliwia gminie powierzenie wykonania
zadania z zakresu gospodarki komunalnej:
• osobom fizycznym, osobom prawnym, jednostkom organizacyjnym
nieposiadającym osobowości prawnej,
• z uwzględnieniem przepisów o finansach publicznych, w trybie ustawy o
partnerstwie publiczno-prywatnym, ustawy o koncesji na roboty
budowlane lub usługi, ustawy o zamówieniach publicznych i ustawy o
działalności poŜytku publicznego i o wolontariacie albo na zasadach
ogólnych.
Stronami umowy są gmina reprezentowana przez (wójta,
burmistrza lub prezydenta miasta) oraz przedsiębiorca w
rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
Spółki komunalne
• JST mogą tworzyć spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością lub spółki akcyjne, a takŜe
mogą przystępować do takich spółek (art. 9 ust. 1
u.g.k.);
• JST mogą takŜe tworzyć spółki komandytowe lub
komandytowo-akcyjne, o których mowa w art. 14
ust. 1 ustawy o PPP;
• Co do zasady, JST moŜe tworzyć spółki lub
przystępować do nich jedynie w celu realizacji
zadań z zakresu uŜyteczności publicznej.
Ustawa o finansach publicznych
Dług publiczny
• KaŜde przedsięwzięcie powinno podlegać
szczegółowej analizie z punktu widzenie jego
wpływu na dług publiczny
• Eurostat – PPP nie będzie co do zasady wpływać
na dług publiczny jeśli partner prywatny przejmie
ryzyko budowlane oraz jedno z dwóch ryzyk
popytu lub dostępności
• Od 2014 r. wejdą w Ŝycie nowe regulacje ustawy
o finansach publicznych
• Z punktu widzenia PPP istotne będzie takie
kształtowanie transakcji aby nie powodowały
przekroczenia limitu wydatków bieŜących po
stronie podmiotów publicznych
Ustawa o zasadach prowadzenia
polityki rozwoju
Art. 28 ust.9 – w ramach programu operacyjnego
dofinansowane mogą być takŜe projekty realizowane w
formie PPP.
Art. 1. ust. 1 i 3 z dnia 27 października 1994 o autostradach
płatnych i Krajowym Funduszu Drogowym.
Autostrady i drogi ekspresowe mogą być budowane i eksploatowane albo
wyłącznie eksploatowane na zasadach określonych w ustawie z dnia 9
stycznia 2009 o koncesji na roboty budowlane lub usługi (art. 1a).
Regulacje europejskie
W obszarze prawnym Unii Europejskiej partnerstwo publiczno-prywatne
regulowane jest jedynie tzw. „prawem miękkim”.
Komisja Europejska nie zdecydowała się na harmonizację przepisów w tym
zakresie, przyjmując jednakŜe szereg dokumentów o charakterze kierunkowym.
Wśród najistotniejszych wymienić naleŜy:
1. Wytyczne dotyczące udanego partnerstwa publiczno-prywatnego,
Komisja Europejska, Bruksela 2003
Intencją autorów Wytycznych było wyjaśnienie, w jaki sposób PPP moŜe
wkomponować się w system pomocy udzielanej przez Komisję
Europejską. Wytyczne nade wszystko wskazują podstawowe problemy i
kierunki przyszłych rozwiązań prawnych, ułatwiających podmiotom
gospodarczym z całego obszaru UE dostęp do świadczenia usług
uŜyteczności publicznej w sposób zapewniający poszanowanie swobód
konkurencji, wynikających z Traktatu ustanawiającego Wspólnotę
Europejską.
Wytyczne stanowią sui generis poradnik dla pomiotów publicznych
dotyczący tego, jak zawierać i wykonywać kontrakty w modelu PPP.
2)
Zielona Księga w sprawie partnerstw publiczno-prywatnych i prawa
wspólnotowego w zakresie zamówień publicznych i koncesji, COM (2004)
327, Bruksela 2004
Jest to dokument ilustrujący przebieg i wynik debaty organów UE w sprawie
zastosowania prawa Wspólnoty w zakresie zamówień publicznych oraz
koncesji w zjawisku PPP. Zielona Księga ma na celu ukazanie, które zasady
Wspólnoty są stosowalne na etapie wyboru partnera prywatnego i na etapach
następnych.
3)
Komunikat wyjaśniający Komisji w sprawie stosowania prawa
wspólnotowego dotyczącego zamówień publicznych i koncesji
w odniesieniu do zinstytucjonalizowanego PPP (ZPPP), COM
(2007)
6661, Bruksela 2008
Dokument wyjaśnia problemy prawne związane ze stosowaniem przepisów
zamówieniowych odnośnie zawiązywania zinstytucjonalizowanego PPP (spółki
o kapitale mieszanym).
Prawno-wspólnotowa regulacja kontraktów
koncesyjnych
1) Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca
2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na
roboty budowlane, dostawy i usługi, Dz. Urz. UE z 2004 r. Nr 134, poz. 114
– Dyrektywa reguluje instytucję koncesji na roboty budowlane, w szczególności
w zakresie kluczowych elementów postępowania w sprawie wyboru
koncesjonariusza (m.in. zasady publikacji ogłoszeń, terminy składania
wniosków o udział w postępowaniu) i tylko w odniesieniu do „duŜych koncesji”
(w przypadku których wartość związanych z nimi robót budowlanych wynosi co
najmniej 4 850 000 euro).
– W pozostałym zakresie Dyrektywa pozostawia państwom członkowskim
względną swobodę regulacyjną, ograniczoną wszakŜe zasadami wynikającymi z
art. 43 i 49 TWE, tj. niedyskryminacji, przejrzystości, równego traktowania,
wzajemnego uznania oraz proporcjonalności, a takŜe orzecznictwem ETS.
2) Komunikat z 24 kwietnia 2000 Commission interpretative communication on
concessions under Community Law, O.J. C 121/02.
Komunikat wyjaśnia zasady zawierania umów koncesji, w szczególności opisuje tryb wyboru
koncesjonariusza.
3)
•
Orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości
Por. Orzeczenia ETS: sprawa C-324/98 Teleaustria Verlags GmbH and Telefonadress GmbH v.
Telekom
Austria AG, wyrok z dnia 7 grudnia 2000 r., sprawa C-358/00 Buchhändler-Vereinigung GmbH v. Saur
Verlag GmbH & Co. KG, Die Deutsche Bibliothek, z dnia 30 maja 2002 r., sprawa C-458/08 Parking
Brixen GmbH v. Gemeinde Brixen i Stadtwerke Brixen AG
z 1 marca 2005 r., sprawa C-382/05 Komisja WE v. Rep. Włoska z dnia 18 lipca 2007 r., sprawa C231/03 Consorzio Aziende Metano (Coname) v. Comune di Cingia de’ Botti
z dnia 21 lipca 2005 r. i inne.
Stan rynku ppp i koncesji w Polsce
Do maja 2011 r. zawarto w Polsce dwanaście (12) umów szeroko
rozumianego PPP, przy czym osiem (8) z nich to umowy koncesji, w
tym sześć (6) koncesji na roboty budowlane oraz dwie (2) koncesje na
usługi, oraz cztery (4) umowy o PPP. W zakresie tym nie mieszczą się
umowy pokrewne do PPP, jednak zawarte w oparciu o inne niŜ Ustawa o
PPP i Ustawa o Koncesjach przepisy.
Podstawowym trybem (procedurą) wyboru partnera prywatnego
(koncesjonariusza) była Ustawa o Koncesjach, w oparciu o którą w latach
2009-2010 zawarto dziewięć (9) umów. W trybie PZP zawarto trzy (3)
umowy, przy czym wszystkie w roku 2010.
Stan rynku ppp i koncesji w Polsce
Umową typu PPP o najwyŜszej wartości jest umowa koncesji na roboty
budowlane w zakresie „Zaprojektowania i budowy obiektu pod nazwą
Centralny Park Rekreacji, Balneologii, Turystyki i Wypoczynku <Termy
Gostynińskie>”, która opiewa na kwotę 285 mln zł netto, przy czym 72
mln PLN stanowi tu dofinansowanie ze środków UE.
Pozostałe z zawartych umów
przedmiotowych inwestycji.
charakteryzuje
niŜsza
wartość
Przez najdłuŜszy czas eksploatowany będzie przedmiot koncesji na roboty
budowlane polegającej na „Budowie parkingu podziemnego wraz z
niezbędną infrastrukturą pod placem Nowy Targ we Wrocławiu wraz z
nawierzchnią placu i jej zagospodarowaniem”. Umowa ta trwać będzie 40
lat.
Stan rynku ppp i koncesji w Polsce
Umowy typu PPP zawarto w dziewięciu (9) róŜnych sektorach gospodarki,
m.in. w sektorze ochrony zdrowia, infrastruktury drogowej, transportu
publicznego, jak i rewitalizacji.
Całkowita wartość rynku PPP w odniesieniu do zawartych do końca 2010
r. umów wynosi 373 mln zł netto.
Wartość ogłoszonych w tym samym czasie postępowań o PPP i o koncesji
jest juŜ wielokrotnie wyŜsza i oscyluje wokół 2,4 mld zł netto. RównieŜ
poszczególne projekty zdecydowanie przybrały na skali – przykładowo
ogłoszone w kwietniu 2011 r. postępowanie o PPP w zakresie systemu
gospodarki odpadami dla Poznania o nominalnej wartości jednego tylko
projektu w wysokości 700 mln zł netto.
Stan rynku ppp i koncesji w Polsce
Stan rynku ppp i koncesji w Polsce
Stan rynku ppp i koncesji w Polsce
Stan rynku ppp i koncesji w Polsce
W 2010 r. ogłoszono w Polsce pięćdziesiąt jeden (51) postępowań na
zawarcie umowy w ramach szeroko rozumianego PPP, tj. w oparciu o
Ustawę o Koncesjach i Ustawę o PPP, przy czym dwadzieścia osiem (28)
postępowań w celu zawarcia umowy koncesji, w tym dwadzieścia pięć
(25) w celu zawarcia umowy koncesji na roboty budowlane oraz trzy (3) w
celu zawarcia umowy koncesje na usługi, oraz dwadzieścia trzy (23) w
celu zawarcia umowy o PPP.
Wśród ogłoszeń na zawarcie umowy o PPP dominowały projekty
koncesyjne (realizowane w trybie Ustawy o Koncesjach), tj. 17 projektów,
natomiast 6 projektów miało charakter zamówienia publicznego.
Całkowita wartość rynku PPP w Polsce w 2010 r. wyniosła blisko
2 464 mln zł netto.
Struktura rynku - ogłoszenia
Struktura rynku – ogłoszenia - zadanie
Struktura rynku – etap postępowania 4.05.2011
22
21
20
19
18
17
16
15
14
13
12
11
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
0
Model PPP/PZP usługi
Model PPP/PZP roboty
budowlane
Model PPP/Koncesja na usługi
Model PPP/Koncesja na roboty
budowlane
Model Koncesji/Koncesja na
usługi
Model Koncesji/Koncesja na
roboty budowlane
Wzajemne relacje między PPP a
funduszami UE
PPP a fundusze UE –
wsparcie, alternatywa czy uzupełnienie?
Od początku prac nad instytucjonalizacją PPP, współpraca między
sektorem prywatnym i publicznym postrzegana była przez pryzmat
pozyskania dodatkowych środków finansowych przez władze
publiczne – szczególnie jako wkładu własnego dla projektów
współfinansowanych przez UE.
ZaangaŜowanie sektora prywatnego miało słuŜyć wygenerowaniu
środków na mityczne 15% udziału własnego i pre-finansowanie.
Próba nowelizacji ustawy o PPP wydaje się wpisywać w tą „tradycję”.
PPP nie jest sposobem na BBP czyli „Budowanie Bez Pieniędzy”.
Przeszkody wynikające z niedostosowania programów
operacyjnych do koncepcji PPP jako dźwigni finansowej
(tworzenia projektów „hybrydowych”):
1. Niedookreślenie kategorii beneficjentów PPP – Wśród kategorii
beneficjentów naleŜy zidentyfikować kategorię podmiotów
działających w oparciu o ustawę o ppp lub o koncesji na roboty
budowalne lub usługi – ew. koncesjonariusz/partner. W zasadzie
wystarczy wskazać przedsiębiorcę bez bliŜszej identyfikacji
włascicielskiej.
W przypadku Funduszu Spójności była taka moŜliwośćod od poczatku
jednak nie sprzyjała temu praktyka NFOŚiGW.
PPP – FUNDUSZE UE PRZESZKODY ...
2.
Kwestia pomocy publicznej – w razie uzyskania dotacji przez
beneficjenta przedsiębiorcę dalej istnieje konieczność zgodności
wsparcia z prawem ochrony konkurencji – ostatecznie wielkość
dozwolonej intensywności pomocy moŜe przyczynić się do
nieatrakcyjności wsparcia. Szczególnie wobec czasu jaki potrzebny
jest na pozyskanie dotacji i jej rozliczenie. Formalizm procesu
udzielania środków pomocowych (zakaz zmiany zakresu
przedsięwzięcia) jak i związane z tym faktem obowiązki informacyjne
i kontrolne.
PPP – FUNDUSZE UE PRZESZKODY ...c.d
3. Ograniczenia w zakresie dochodowości projektu – dochodowość
projektu w całym cyklu jego Ŝycia jest róŜnie oceniana przez KE i
sektor prywatny.
Projekty opłacalne z ekonomicznego punktu widzenia nie będą chętnie
(lub w wysokim stopniu) dofinansowywane, natomiast projekty
nieopłacalne ze swej natury nie zapewniają odpowiedniego zysku
sektorowi prywatnemu.
Paradoksalnie projekt zakładający PPP, moŜe uzyskać dofinansowanie
jako projekt słuŜący wzrostowi konkurencyjności partnera
prywatnego.
PPP – FUNDUSZE UE PRZESZKODY ...c.d
4. Udział własny – kwalifikowany tylko publiczny udział krajowy a nie
udział krajowy– w przypadku wielu projektów, wkład finansowy
strony prywatnej moŜe jedynie spowodować zmniejszenie wielkości
dofinansowania – proporcjonalnej do wkładu własnego.
PPP – FUNDUSZE UE PRZESZKODY ...c.d
5. Ograniczenia w zakresie dysponowania majątkiem wytworzonym
w trakcie realizacji projektu – 5 lat od finansowego zakończenia
projektu.
PPP – FUNDUSZE UE PRZESZKODY ...c.d
6. Obowiązek wydatkowania dotacji w procedurze zamówień
publicznych – zniechęca sektor prywatny, który w swej chęci
odgrywania roli partnera prywatnego kieruje się równieŜ chęcią
konsumpcji środków UE jako ich współbeneficjent
7. Kiedy nawiązać koncesję – przed czy po załoŜeniu wniosku
PPP – FUNDUSZE UE PRZESZKODY ...c.d
7. Konieczność uwzględnienia koncepcji realizacji inwestycji i
sposobu zarządzania –pomoc publiczna czy luka finansowa. Kwestia
podmiotów wewnętrznych.
8. Nie wszystkie przedsięwzięcia (rodzaje projektów) będą uznane za
„kwalifikowane” w świetle programów operacyjnych.
PPP A FUNDUSZE – SZANSA REALIZACJI
1.
W skali makro – rezygnacja z niewykonalnych projektów hybrydowych –
pozwoli na racjonalne zarządzanie środkami budŜetowymi. Wprowadzając
PPP i fundusze jako równoprawne ale w zasadzie niezaleŜne od siebie
źródła finansowania przedsięwzięć zapisanych w Wieloletnich Planach
Inwestycyjnych, moŜna uniknąć „zamraŜania” środków publicznych w
projektach (co prawda) teoretycznie dofinansowywanych, jeśli moŜliwe są
do realizacji na zasadach PPP. W razie stosowania PPP tam gdzie jest ono
moŜliwe władze zaoszczędzą środki na udział współ i pre- finansowania w
projektach, które jako niedochodowe szybciej uzyskają wsparcie.
Przykładem złudnej „dostępności” dofinansowania był nabór wniosków o
dotacje na dofinansowanie projektów termomodernizacyjnych. Studia
wykonalności projektów, które nie uzyskały wsparcia mogą po
odpowiednim przedefiniowaniu być punktem wyjścia do ich realizacji w
formule PPP.
PPP A FUNDUSZE – SZANSA REALIZACJI c.d.
2. Wariant operatorski – wymagający rozdziału spółki właścicielskiej
(100% publicznego beneficjenta pomocy) i operatora – partnera
prywatnego. Rozwiązanie to wymaga zasygnalizowania we wniosku
aplikacyjnym (sposób zarządzania projektem).
3. Wariant chronologiczny – po okresie ograniczeń w zakresie
dysponowania infrastrukturą, uzyskaną dzięki dotacji, następuje
włączenie go do współpracy opartej o koncepcję PPP. W tym
przypadku moŜliwe jest uzyskanie środków na nieprzewidziane
wydatki niekwalifikowane – w formie przedpłaty za dostęp do
infrastruktury.
PPP A FUNDUSZE – SZANSA REALIZACJI c.d.
4.
Wariant funkcjonalny – niezaleŜne od siebie projekty (o
autonomicznych budŜetach) stanowią funkcjonalną całość. W części
współfinansowanej z dotacji (publicznych środków) w części w
ramach PPP. Najlepiej sprawdzić moŜe się w rewitalizacji.
5. Wariant KONCESYJNY – wydatkowanie środków UE następuje w
formie udzielenia koncesji na roboty budowlane – projekt jest
rozliczany w zakresie w jakim jest kwalifikowany a pozostała cześć
przedsięwzięcia jest juŜ opłacana w formie prawa do eksploatacji – w
takim wypadku środki dotacyjne są konsumowane bezpośrednio przez
koncesjonariusza w interesie koncesenta.
PPP A FUNDUSZE – SZANSA REALIZACJI c.d.
6.
Wariant
w
którym
wydatkowanie
środków
UE
jest
powiązane
z wykonaniem umowy o ppp i nastpuje jako wkład wasny (publiczny.)
Partner prywatny moŜe występować jako podmiot upowaŜniony do ponoszenia
wydatków
!
SZANSA – PROJEKTY INDYKATYWNE latach 2014 - 2020
DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ
Bartosz Korbus
Instytut Partnerstwa Publiczno-Prywatnego
e-mail: [email protected]
www.ippp.pl
GSM 510 237 765