PRZYKŁADOWE ZADANIA ALDEHYDY I KETONY

PRZYKŁADOWE ZADANIA ALDEHYDY I KETONY
Zadanie 958* (2 pkt)
Jednym ze sposobów otrzymywania aldehydów jest metoda przedstawiona na schemacie:
Cl
│
R1―C―H + H2O → R1―CHO + 2 HCl
│
Cl
Korzystając z powyższego schematu otrzymaj:
a) propanal,
b) etanal.
a) ..................................................................................................................................................
b) .......................................................................................................................... ........................
Zadanie 959 (1 pkt) V/2002/A1
Podaj nazwę systematyczną (IUPAC) związku:
CH3-C-CH2-CH2-CH3
║
O
.....................................................................................................
Zadanie 964 (3 pkt)
Pewien aldehyd zredukowano wodorem otrzymując alkohol I-rzędowy (reakcja 1), który
następnie w wyniku dehydratacji przeszedł w 3-metylobut-1-en (reakcja 2).
Ustal i zapisz wzór półstrukturalny (grupowy) aldehydu: ...........................................................
Zapisz reakcję 1: ..........................................................................................................................
Zapisz reakcję 2: ........................................................................................................... ...............
Zadanie 965 (3 pkt)
Reakcja Canizzaro biegnie według schematu:
aldehyd + zasada → sól kwasu karboksylowego + alkohol
Pewnym jej ograniczeniem jest jednak fakt, że dotyczy ona wyłącznie aldehydów nie
posiadających atomów wodoru przy węglu α.
Spośród podanych niżej aldehydów wybierz te, które mogą brać udział w reakcji Canizzaro
i zapisz te reakcje używając wzorów grupowych lub zaznacz, że reakcja nie zachodzi.
 metanal,
 aldehyd benzoesowy,
 2,2-dimetylopropanal
A: .................................................................................................................................................
B: .......................................................................................................................... .......................
C: ..................................................................................................................................................
Zadanie 969* (3 pkt)
Zapisz, używając wzorów półstrukturalnych, reakcje przyłączania wody do
but-1-ynu w obecności zakwaszonego roztworu siarczanu (VI) rtęci (II). Nazwij powstały
produkt organiczny oraz rodzaj przemiany tautomerycznej.
reakcja: .................................................................................................................... .....................
nazwa produktu: ...........................................................................................................
rodzaj przemiany tautomerycznej: ...............................................................................
Zadanie 970 (2 pkt) V/2005/A1
Przedstaw schemat ciągu przemian (nie musisz pisać równań reakcji) prowadzących do
otrzymania butanonu z węglowodoru:
CH2=CH-CH2-CH3
Związki organiczne przedstaw w formie wzorów półstrukturalnych (grupowych).
Schemat ciągu przemian:
INFORMACJA DO ZADANIA 974 – 975
Poniżej przedstawiono schemat ciągu reakcji, w wyniku których związek X można
przekształcić w związek Y.
+ H2O
X
kat. (H2SO4)
+ [O]
H3C-CH-CH3
│
OH
Y
temp.
Zadanie 974 (2 pkt) V/2006/A1
Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) związków X i Y.
Wzór związku X
Wzór związku Y:
Zadanie 975 (1 pkt) V/2006/A1
Posługując się podziałem charakterystycznym dla chemii organicznej, nazwij typ reakcji,
w której związek X jest substratem.
........................................................................................................................................
Zadanie 976 (2 pkt)
Zaproponuj wzór półstrukturalny aldehydu a następnie zapisz reakcję, w której
w wyniku działania na aldehyd zawiesiną wodorotlenku miedzi (II) i po podgrzaniu
otrzymujemy kwas α-metylopropanowy.
Wzór aldehydu: .............................................................................................................
Reakcja: ........................................................................................................................................
Zadanie 987 (1 pkt) Pr.XII/2004/A1
Przeprowadzono następujące doświadczenie:
związek X
amoniakalny roztwór
tlenku srebra
Probówkę ogrzewano podczas wykonywania doświadczenia. Po pewnym czasie
zaobserwowano, tworzące się na ściankach probówki, lustro srebrne.
Podaj przykład substancji organicznej (związek X), użytej w tym doświadczeniu.
........................................................................................................................................
Zadanie 991 (3 pkt)
Poniżej przedstawiono schemat syntezy pewnego związku organicznego.
KOH
1-chloropropan —————→
etanol, Temp.
H2O
CuO
H+
Temp
A ———→ B ————→ C
Zidentyfikuj związki organiczne A – C. W tym celu podaj ich wzory półstrukturalne.
Związek A
Związek B
Związek C
Zadanie 992 (3 pkt)
Poniżej przedstawiono schemat syntezy pewnego związku organicznego.
NaOH
1-chloropropan ——— 1 ——→
etanol, Temp.
H2O
CuO
A —— 2—→ B —— 3 —→ C
H+
Temp
Zapisz reakcje przedstawione w powyższym schemacie. Do ich zapisu używaj wzorów
półstrukturalnych. Nazwij typ podanych reakcji organicznych.
Reakcja 1 - ...................................................................................................................................
Typ reakcji: ..........................................................
Reakcja 2 - ....................................................................................................................................
Typ reakcji: ..........................................................
Reakcja 3 - ...................................................................................................................................
Typ reakcji: ..........................................................
Zadanie 1000 (3 pkt)
Poniżej przedstawiono schemat syntezy pewnego związku organicznego.
NaOH(aq)
CuO
Cu(OH)2
1-jodopropan —————→ A ————→ B ————→ C
temp.
Zapisz reakcje przedstawione w powyższym schemacie. Do ich zapisu używaj wzorów
półstrukturalnych.
Reakcja 1 - ...................................................................................................................................
Reakcja 2 - ...................................................................................................................................
Reakcja 3 - ...................................................................................................................................
Zadanie 1001* (2 pkt)
W wyniku utleniania pewnego trójwęglowego związku X dwuchromianem (VI) potasu
w środowisku kwaśnym otrzymano związek Y, który ulega reakcji jodoformowej
charakterystycznej dla grupy metylowej związanej z grupą karbonylową. Zaproponuj,
zapisując przy użyciu wzorów grupowych, związki oznaczone w zadaniu X i Y.
Wzór związku X: ........................................................................................................
Wzór związku Y: ........................................................................................................
Zadanie 1008 (2 pkt)
Przeprowadzono doświadczenia przedstawione rysunkiem:
H2O (HgSO4, H+)
H2O (HgSO4, H+)
I
II
węglowodór A
węglowodór B
a) Ustal wzory półstrukturalne węglowodorów A i B jeżeli wiadomo, że produktem
organicznym w probówce I był butanon a w probówce II etanal.
Węglowodór A: ............................................................................................................... .............
Węglowodór B: ............................................................................................................................
b) Zapisz reakcje zachodzące w probówkach I i II.
Reakcja w probówce I: ...................................................................................................... ..........
Reakcja w probówce II: ........................................................................................................... .....
Zadanie 1009 (2 pkt)
Pewien nienasycony węglowodór ulega katalitycznej addycji wody, której produktami są
związki będące odmianami tautomerycznymi:
CH3-C-CH2-CH3
CH2=C-CH2-CH3
║
│
O
OH
Podaj wzór półstrukturalny i nazwę systematyczną wyjściowego węglowodoru.
...................................................................
Wzór półstrukturalny
............................................................
Nazwa systematyczna