Józef Klemens Piłsudski Chłopięce lata

Patron
Józef Klemens Piłsudski
Chłopięce lata
Ziemią rodzinną Józefa Klemensa Piłsudskiego była Litwa. Urodził się 5 grudnia 1867 roku w
Zułowie, majątku Piłsudskich leżącym na północ od Wilna. Rodzice- Józef Wincenty i Maria z
Billewiczów pobrali się w kwietniu 1863 roku, w czasie powstania styczniowego. Ojciec
przyszłego Marszałka był wówczas komisarzem Rządu Narodowego w powiecie rosińskim.
Dzieciństwo Ziuka, bo w taki sposób zdrabniano jego imię, przypadło na czas, kiedy polskość
na wschodnich kresach dawnej Rzeczpospolitej, po krwawym stłumieniu powstania
styczniowego, brutalnie niszczono.Czasy gimnazjalne były dla niego koszmarem. Odtrutką na
szkolny system stało się samokształcenie. Młodzi Piłsudscy, Józef i Bronisław zorganizowali w
1882 roku tajne kółko o nazwie ,,Spójnia”. Szkołą patriotyzmu był też dom rodzinny. Dzieci
znajdowały się pod przemożnym wpływem matki, która uczyła ich odróżniać to, co dyktuje
poczucie honoru, od spraw nieistotnych.
Zesłany na Sybir
W 1885 roku Piłsudski zdał egzaminy maturalne. W Tym samym roku rozpoczął studia. Wybrał
medycynę w odległym Charkowie. Nie tylko studiował, ale i uczestniczył w nielegalnych
manifestacjach politycznych, za co parokrotnie trafiał do aresztu. Wkrótce znalazł się w
więzieniu oskarżony o udział w przygotowaniach zamachu na cara. Otrzymał wyrok
1/5
Patron
pięcioletniego zesłania, a jego brat Bronisław- piętnaście lat katorgi.
W kręgu ,,ludzi podziemnych”
Do Wilna z Syberii Piłsudski powrócił w lipcu 1892r. Po kilku miesiącach wstąpił do Polskiej
Partii Socjalistycznej, stając się niebawem jej przywódcą . W zaborze rosyjskim, tak jak w całej
Rosji, działalność polityczna była zabroniona, toteż ,,towarzysz Wiktor”, takiego pseudonimu
używał, został spiskowcem.
Piłsudski oraz przyszły prezydent Rzeczypospolitej, Stanisław Wojciechowski, przez długi czas
wspólnie kierowali poczynaniami nielegalnej partii. Olbrzymie znaczenie w partii Piłsudski
zdobył, redagując, drukując i kolportując ,,Robotnika”. W nocy z 21 na 22 lutego 1900r. do
mieszkania, w którym znajdowała się tajna drukarnia, wkroczyli żandarmi, Piłsudski po raz drugi
znalazł się w więzieniu.
Więzień Cytadeli
W kwietniu 1900 r. Piłsudski osadzony został w słynnym X Pawilonie warszawskiej Cytadeli,
gdzie przebywali więźniowie polityczni. Oskarżono go nie tylko o redagowanie i drukowanie
,,Robotnika”, ale też o udział w zamachach na szpiegów. Ucieczka z silnie strzeżonej Cytadeli
nie wchodziła w rachubę. Postanowiono, że Piłsudski powinien udawać chorobę, najlepiej
psychiczną. Tak też się stało. Dzięki pomocy wielu działaczy Piłsudskiemu już wkrótce udało się
przedostać do Galicji.
Starzy i młodzi
W styczniu 1905 roku w Rosji wybuchła rewolucja. Szczególnie dramatycznie przebiegała na
ziemiach polskich znajdujących się pod panowaniem cara. Skupieni wokół Piłsudskiego
działacze zamierzali wykorzystać ją do wywołania, kolejnego po styczniowym, antyrosyjskiego
powstania. W PPS do głosu doszło wielu młodych działaczy, którzy nie zamierzali walczyć o
niepodległość Polski, ale pragnęli doprowadzić do przekształcenia Rosji w państwo
demokratyczne, w którym ziemie polskie cieszyłyby się autonomią. Na tym tle doszło w partii do
2/5
Patron
rozłamu.
Legionowe boje
W dniu, którym Austro-Węgry wypowiedziały wojnę Rosji, 6 sierpnia 1914r. Piłsudski mógł
rozpocząć realizację swoich planów. Dowodzona przez Tadeusza Kasprzyckiego kampania
kadrowa wczesnym rankiem przekroczyła granice dawnego Królestwa - wkroczyła do Kielc.
Piłsudski spodziewał się, że pojawienie się jego oddziału doprowadzi do wybuchu powstania
antyrosyjskiego. Nic takiego jednak się nie stało- mieszkańcy wsi i miasteczek, przez które
maszerowali żołnierze nie chcieli ryzykować. Ciężkie walki między innymi pod Anielnem i
Laskami, żołnierze Piłsudskiego stoczyli dopiero w październiku. Wkrótce okazało się, że
legionistów ze wszystkich stron otaczają Rosjanie. Dzięki odważnym i trafnym decyzjom
dowódcy oraz pomocy miejscowej ludności oddział Piłsudskiego zdołał wydostać się z pułapki.
Od tej pory żołnierze darzyli dowódcę bez granicznym zaufaniem.
W magdeburskiej twierdzy
Szanse sprawy polskiej zmieniły się radykalnie po 5 listopada 1916r., kiedy to władcy Niemiec i
Austro-Węgier proklamowali ustanowienie samodzielnego Królestwa Polskiego. Piłsudski podjął
wówczas działalność polityczną jako cywil, wchodząc w skład zależnej od okupantów namiastki
polskiej władzy- Tymczasowej Rady Stanu.W lipcu 1917r. rozpoczął się tzw. kryzys
przysięgowy, w trakcie którego legionistów internowano, a Piłsudskiego wraz z Kazimierzem
Sosnkowskim uwięziono i wywieziono do Niemiec, gdzie po miesiącu zamknięty został w
twierdzy w Magdeburgu. Pod nieobecność Piłsudskiego w kraju rosła jego legenda,jako
jedynego człowieka, który dla Polski walczył ze wszystkimi zaborcami i był przez nich
prześladowany.
Z powrotem w kraju
3/5
Patron
W obliczu nieuchronnej klęski Niemcy 8 listopada 1918r. uwolnili magdeburskiego więźnia, a w
dwa dni później specjalnym pociągiem wyprawili go do Warszawy. Piłsudski wracał do kraju z
wiarą, że Polacy solidarnie rozpoczną odbudowę własnego państwa. Wkrótce objął pełnię
władzy, jako Tymczasowy Naczelnik Państwa. Zarządził demokratyczne wybory do sejmu,
ogłosił też ważne dekrety w sprawach społecznych.
Walka o granice
W momencie odzyskania niepodległości Polska nie miała trwałych bezpiecznych granic. O ich
wytyczenie należało walczyć z bronią w ręku, do czego potrzebna była silna armia, którą
Piłsudski zamierzał stworzyć. Największym zagrożeniem były Niemcy, ale do pierwszego
starcia doszło z Ukraińcami we Lwowie. Wkrótce od wschodu nadciągnął nowy, najgroźniejszy
przeciwnik-czerwona, bolszewicka Rosja. Piłsudski zamierzał podjąć przeciwko niej
zdecydowane działanie.
Przeciwko bolszewikom
Walka z bolszewikami trwała przez cały rok 1919. Do zdecydowanego starcia doszło dopiero
wiosną 1920 roku. Kijów został zdobyty,co wywołało w kraju olbrzymi entuzjazm. Piłsudskiego
witano jako zwycięskiego wodza. Bolszewicy nie zostawali jednak pobici. W lipcu kontrofensywę
rozpoczął Michaił Tuchaczewski. W sierpniu nieprzyjaciel dotarł pod Warszawę. W nocy z 5 na
6 sierpnia Piłsudski podjął decyzję ataku na skrzydło i tyły wroga. Decydujące uderzenie
poprowadził sam. Manewr był bardzo ryzykowny , ale zakończył się pełnym sukcesem. Armia
czerwona poniosła ogromne straty. Do ostatecznego starcia doszło pod koniec września nad
Niemnem. Wojnę zakończył pokój w Rydze 18 marca 1921 roku.
"Samotnik z Sulejówka"
4/5
Patron
Głową
Gabriel
przeznaczonej
1923
zdaniem,
służby
podwarszawskim
zdawali
Belwederu
Zamach
Od
scenę
jesieni
roku
polityczną.W
państwa
publicznej.
Narutowicz. sobie
majowy
ponosili
1925
Marszałek
wkrótce
sprawę,
właśnie
Piłsudski
Piłsudski
Sulejówku.
moralną
Po
powróci,
realizacji
W
pozostawał
odejściu
że
dla
kilka
przestał
nie
coraz
odpowiedzialność
Piłsudskiego,
idni
Przeciwnicy
poszedł
tego
tozeniecierpliwej
na
później
w
sceny
być
celu
żądanie
wojsku,
na
wsprzyjały
politycznej
prezydent
momencie
gdyby
polityczną
Piłsudskiego,
ale
większość
oczekiwał
zagdy
ten
śmierć
kolejne
zginął
Piłsudski
odjął
wyboru
emeryturę.
do społeczeństwa.
władzy
na
Narutowicza,
tak
kryzysy
najwyższy
od
dogodny
jak
prezydenta,
kuli
osiadł
doszli
iSam
jego
zamachowca,
rządowe.
w
w
moment,
Marszałek
ludzie,
zwolennicy,
całkowicie
niewielkim
Polsce
którym
którzy,
by
urząd.
pierwotnie
wierzył,
9zrezygnował
powrócić
domku
grudnia
doskonale
jego
Do że
czerwca
wzostał
na
do ze
Najpoważniejszy
przystąpił
ludowców,
pojawiając
potraktowane
moście
racji,
18
Prezydent
władzy.
jednostki,
walkę
Sprawa
Starcia
partie
prezydent
przywódców
całym
Polityka
padły
Piłsudski
reprezentujące
zokresie
Marszałka
Poniatowskiego
Sprawował
partiami
brzeska
pierwsze
zagraniczna
jednak
istniały
Ignacy
isię
Wincentemu
rząd
opozycji
jako
rządów
w
mógł
politycznymi,
stolicy
zmuszeni
rozpoczął
w
opozycyjne
Mościcki
zstrzały.
próba
momencie,
ją
opozycją
tylko
osadzono
lewicę
po
pomajowych
na
zWitosowi.
dyktatorsku,
zbrojnego
kapitulować
prezydentem
Walki,
czele
rozwiązał
byli
się
i partie
zaostrzyły
centrum.
które
podać
w
gdy
wzbrojnego
w
ostatniej
wojskowym
Postanowił
sprawa
których
prezydent
wydające
zamachu
jego
parlament,
się
lub
mimo
W
Wojciechowskim,
się,
zdaniem
do
zdecydować
końcu
dekadzie
brzeska
zginęło
oddziału.
to
dymisji.
gdy
stanu.
własną
wywrzeć
misję
więzieniu
wasierpnia
przeciwko
pomajowej
nie
wkilkaset
obciążała
tworzenia
kwietnia
Po
nocy
W
Działania
prasę.Wkrótce
dbały
się
nacisk
wyniku
dramatycznej
mieszczącym
1930r.
w
zna
osób
rządzącej
9
o
której
Polsce
1926
użycie
na
interes
Piłsudskiego
rządu
izamachu
Piłsudskiego
na
na
10
skończyły
nie
roku.
prezydenta,
polecenie
szanowano
września
siły.
powierzył
Piłsudski
państwa.
przekonał
sanacji
rozmowie
się
Do
Piłsudski
Ostatecznie
wsię
najbardziej.
działania
zostały
twierdzy
kilkunastu
zjednoczyły
Piłsudskiego,
rozpoczął
przywódcy
po
i prawa
go
12
natrzech
zdobył
do
maja
premiera,
Marszałek
Brześć.
oswoich
godzinie
otwartą
dniach.
na
pełnię
się W
Jedną
była
realizowany.
Związkiem
obydwoma
stosunków
politykę
gwałtownie
Uwielbiany
Legenda
socjalistycznej
ogarnęła
roku
decydowała
właśnie
tradycji,
zmienił
wówczas
zaspokojenia
jak
i oczerniany.
polityka
1920.
zsię,
Piłsudski
zagraniczną
następcą
dziedzin
w
otaczała
socjalistyczną
Radzieckim,
zNajbardziej
też
dniach
gdy
się
ipieśń
zagraniczna.
jednym
W
oczerniany
osobistych
konspiracji.
starał
pogorszyły
stosunkach
bohater
życia
prowadził
Tadeusza
Piłsudskiego
wojenna
bojów
znazwano
się
sąsiadów,
powszechną
państwowego,
kierował
przeszłość,
przestał
zachowywać
ambicji.
legionowych.
Kierunek,
po
Nowego
tworzona
żołnierza
zKościuszki
najbliższymi
dojściu
polityką
już
być
się
W
należało
za
blasku
niepodległej
budowano
była
zasadą,
który
żołnierzem,
podczas
po
Hitlera
poprawne
do
życia.
równowagi
Poza
i "zagubiony
Księcia
jego
którego
jej
polepszyć
anabrała
nieprzyjaznymi
do
Początkowo
granice
wyznaczył
by
legenda
marszów
jego
władzy.
nie
kontakty.
Polsce
Józefa
aPiłsudski
lub
wkroczył
wdopuścić
czarną
złoty
polskie
je
szeregach
równej
żołnierska,
zbył
ibył
Poniatowskiego.
przerw
drugim. tworzyli
róg",
W
przywiązywał
czytelny
legendę
więc
Polsce
w
zaczęła
wypadku
do
odległości.
świat
stawał
ich
strzeleckich,
między
Piłsudski
ją
osąsiadami,
wzajemnego
współtowarzysze
której
izarzucając
polityki.
Zwykraczać
konsekwentnie
się
tego
zaostrzenia
walkami
Stosunki
szczególną
Obraz
dziedzicem
sile
zarówno
też
Wypominano
ai czyli
powodu
trwałości
całą
próżność
po
Piłsudskiego
w
zbliżenia.
zsię
pamiętnym
okopach.
uwielbiany,
Niemcami
Polskę
uwagę,
rycerskich
z polską
i mu
chęć
Z To
i
Śmierć
Józef Piłsudski zmarł 12 maja 1935r. Pochowany został na Wawelu. W ostatniej drodze
towarzyszyły mu nieprzebrane tłumy ludzi, zarówno w Warszawie i Krakowie, jak i przy trasie
wiozącego trumnę pociągu. Zgodnie z ostatnią wolą Marszałka jego serce spoczęło na
wileńskim cmentarzu, tam gdzie pochowana została jego matka.
5/5