pobierz - StrefaZero.org

Zdrowie, pasje, styl
• R-STYLE
PODRÓ˚E
Czarnobyl
– konfrontacja z mitem
„...im bardziej myÊla∏em o tym wyjeêdzie, tym wi´cej pytaƒ si´ nasuwa∏o – czy tam ktoÊ jeszcze
mieszka, jakie jest promieniowanie, czy naprawd´ jest tam tak strasznie jak podajà media?
Chcia∏em poznaç prawd´.“ Z Orfeuszem Malinowskim rozmawia — K U B A G R A D O W S K I
O
Orfeusz – poza doskonaleniem procesów, robisz sporo
ciekawych rzeczy. Od lat
uprawiasz karate, a ostatnio
równie˝ krav-mag´. Skàd
jednak pomys∏ podró˝y
w rejon Czarnobyla?
W okolicach Âwiàt Wielkiejnocy
znalaz∏em w internecie zdj´cia strefy
zero w Czarnobylu. Poniewa˝ wko∏o
tego miejsca naros∏o wiele legend,
mitów, zapragnà∏em pojechaç tam
i sprawdziç, jak jest naprawd´.
OczywiÊcie im bardziej myÊla∏em
o tym wyjeêdzie, tym wi´cej pytaƒ
si´ nasuwa∏o – czy tam ktoÊ jeszcze
mieszka, jakie jest promieniowanie,
czy naprawd´ jest tam tak strasznie,
jak podajà media? Chcia∏em poznaç
prawd´.
Pomys∏ odwa˝ny. Jak zareagowali na niego Twoi bliscy?
OczywiÊcie, jak podzieli∏em si´ pomys∏em wyjazdu do Czarnobyla z rodzinà
i znajomymi, to wszyscy patrzyli na mnie
jak na dziwaka, który nie wie, co mówi
i nie jest Êwiadomy swoich poczynaƒ.
Znalaz∏em w internecie grup´,
która organizowa∏a wyjazd,
i po 3 tygodniach siedzia∏em
w autokarze jadàcym
do strefy zero.
Poniewa˝ nie znalaz∏em nikogo znajomego
ch´tnego, by mi towarzyszyç, pojecha∏em
sam, ale w autokarze pozna∏em wiele osób
powodowanych tà samà ciekawoÊcià co ja
i ekspertów z Polskiego Towarzystwa
Nukleonicznego oraz pracowników
Instytutu Problemów Jàdrowych
w Âwierku. Grupy by∏y ju˝ w Czarnobylu kilka razy (i ˝yjà i majà si´ dobrze,
co mnie bardzo podnios∏o na duchu).
Mieli ze sobà odpowiednià aparatur´
pomiarowà, która pozwala zdementowaç
wszystkie krà˝àce na temat Czarnobyla plotki.
Przed wejÊciem do autokaru zrobiliÊmy pomiary
promieniowania pod Pa∏acem Kultury, ˝eby mieç
porównanie.
MieszkaliÊcie bezpoÊrednio
w Czarnobylu?
ZatrzymaliÊmy si´ w S∏owotyczu, miejscowoÊci,
w której ˝yjà obecnie pracownicy elektrowni
jàdrowej. W podró˝y nas∏ucha∏em si´ historii
o oÊmionogich koniach, dwug∏owych kotach
i ludziach, którzy cierpià na dziwne w objawach
skutki choroby popromiennej, natomiast
IV blok elektrowni.
M a j - C z e r w i e c 2 0 0 8 | C Z A R N O n a ˚ Ó ¸T Y M
21
R-STYLE • Zdrowie, pasje, styl
PODRÓ˚E
na miejscu spotka∏em samych zdrowych, pogodnych i bardzo przyjaênie nastawionych ludzi!
Ch´tnie dzielili si´ swoimi doÊwiadczeniami
z pracy w elektrowni i... spostrze˝eniami na
temat wspólnie organizowanych przez nasze
kraje Euro 2012.
Czy widzia∏eÊ samà elektrowni´?
Tak, po to tam pojecha∏em. Wyjazd pod sarkofag
na 4 reaktorze by∏ niesamowitym prze˝yciem!
50 minut w pociàgu, który wióz∏ nas razem
z pracownikami elektrowni, by∏ niesamowitym
doÊwiadczeniem, zwa˝ywszy na mnogoÊç
mitów i obfitoÊç propagandy, którymi obros∏o
zdarzenie sprzed 22 lat...
Po prostu jecha∏em pociàgiem w pracownikami
elektrowni na miejsce najwi´kszej w historii awarii
elektrowni jàdrowej. Im bli˝ej byliÊmy sarkofagu,
tym wi´ksze narasta∏o we mnie napi´cie. Tymczasem aparatura pomiarowa pokazywa∏a ca∏y czas...
takie same odczyty jak pod Pa∏acem Kultury
w Warszawie!
Czy w tej chwili coÊ tam si´ dzieje?
KtoÊ pracuje?
22
promieniowanie, ale my, turyÊci, którzy przebywamy oko∏o 2 godzin, i owszem! By∏o wiele
sytuacji, z których nasi eksperci od atomistyki
Êmiali si´ i t∏umaczyli nam, na czym polega∏ ich
bezsens. Dodam, ˝e przez 2 dni pobytu w strefie
zero dostaliÊmy dawk´ promieniowania, z jakà
napromieniowane sà osoby lecàce samolotem
na wysokoÊci 10 tys. metrów podczas dwugodzinnej podró˝y.
Czy poza ÊwiadomoÊcià, ˝e przebywasz w „legendarnym miejscu“, coÊ
jeszcze zrobi∏o na Tobie wra˝enie?
Miejscem, które przyprawia∏o mnie o ciarki, by∏o
opuszczone miasto Prypeç. Mieszkali w nim pracownicy elektrowni do czasu wybuchu 4 reaktora.
W kilka godzin wojsko ewakuowa∏o ca∏e miasto.
Niestety, paradoksalnie, jeÊli mieszkaƒcy zostaliby
w Prypeci, dostaliby mniejszà dawk´ promieniowania ni˝ po ewakuacji! Jest to kolejny przyk∏ad
b∏´dów, jakie zosta∏y pope∏nione przez nieznajomoÊç tematu w latach 80. Dodatkowym elementem podkreÊlajàcym niesamowitoÊç tego miejsca
sà malunki na murach w ró˝nych cz´Êciach tego
miasta, przedstawiajàce ludzi-cienie.
Ciekawe, ˝e tam nic nie dzia∏a, miejsce wyglàda
jak skansen albo muzeum, w którym ludzie
mentalnie tkwià w jakiejÊ fikcji i udajà, ˝e pracujà!
Przypomnia∏ mi si´ film „Truman show”! Elektrownia jest zamkni´ta, ale jej pracownicy czujà
si´ wa˝ni, codziennie wykonujà kawa∏ dobrej
(nikomu niepotrzebnej) roboty. Elektrownia
nie dzia∏a, natomiast du˝o organizacji mi´dzynarodowych daje pieniàdze na utrzymanie sarkofagu.
Za te pieniàdze sà zatrudnieni ludzie, którzy
wydajà je w S∏owotyczu, miejscu, gdzie mieszkajà i tak si´ kr´ci b∏´dne, czarnobylskie ko∏o.
Miasto Prypeç by∏o w Rosji czymÊ w rodzaju oazy.
Pracownicy elektrowni mieli wysoki standard
˝ycia – kino, 2 wielkie sklepy typu market, weso∏e
miasteczko z charakterystycznà karuzelà, szpital,
którego wyposa˝enia i liczby lekarzy ró˝nych
specjalnoÊci mo˝na by∏o im tylko pozazdroÊciç,
pi´kny teatr, kilka przedszkoli, basen, przystaƒ
nad jeziorem, szko∏a, kilka sal gimnastycznych,
stadion – wszystko to w jednym tylko niedu˝ym
mieÊcie, w biednych latach 80.! Kiedy sta∏em
na szczycie 16-pi´trowego budynku, patrzy∏em
na to miasto, zrozumia∏em, dlaczego jego mieszkaƒcy nie chcieli si´ ewakuowaç.
Co masz na myÊli, mówiàc o mentalnej
fikcji pracowników elektrowni?
O ca∏ym tym wyjeêdzie móg∏byÊ
pewnie opowiadaç godzinami...
Podam przyk∏ad takiego dziwnego myÊlenia
– pracownicy, którzy pracujà w pobli˝u reaktora,
nie muszà przechodziç przez bramki sprawdzajàce
Tak, chcia∏bym na koniec zatrzymaç si´ na zachowaniu Polski. Jak tylko podano informacj´ o katastrofie, nasze paƒstwo zachowa∏o si´ wzorowo.
C Z A R N O n a ˚ Ó ¸T Y M | M a j - C z e r w i e c 2 0 0 8
ZSRR blokowa∏ informacje i próbowa∏ ukryç fakt
awarii. P∏yn Lugola w ciàgu 3 dni wypi∏o w Polsce
18,5 mln ludzi – nie tylko dzieci. ZSRR zaczà∏ podawaç p∏yn miesiàc po wybuchu, zaÊ Amerykanie
w 1979 po awarii elektrowni Three Mile Island
dostarczyli jod w p∏ynie dopiero po 8 dniach.
Mitem jest, ˝e tysiàce ludzi na Êwiecie zosta∏o napromieniowanych! Potwierdza to raport Komitetu
Naukowego ONZ ds. Skutków Promieniowania
Atomowego z 2000 r. Raport mówi o 31 osobach,
które zmar∏y wskutek promieniowania, Rosjanie
podajà 24 pracowników elektrowni. I to sà jedyne
ofiary Czarnobyla, pozostali ˝o∏nierze zgin´li
np. na pylic´, poniewa˝ prace, które wykonywali
na terenie budynków w Prypeci, wymaga∏y masek,
których oni nie u˝ywali. Maski, które otrzymaliÊmy od organizatorów i które nosiliÊmy b´dàc
w Prypeci, chroni∏y nas przed kurzem i py∏em,
jaki by∏ w budynkach, a nie przed radiacjà.
W 2002 roku Wspólny raport WHO, UNDP,
UNICEF UN-OCHA (organizacje ONZ-owskie)
wyda∏y raport potwierdzajàcy te dane.
Jakie jeszcze mity pad∏y w Twojej
ÊwiadomoÊci po wycieczce do Czarnobyla?
Nie ma naukowych podstaw, by twierdziç, ˝e na
terenie Ukrainy, Rosji i Bia∏orusi wzros∏a liczba
zachorowaƒ na nowotwory wywo∏ane promieniowaniem. Sà natomiast dowody, ˝e wzros∏a liczba
chorób psychosomatycznych wywo∏anych panikà
i strachem przed zagro˝eniem, które tak naprawd´
by∏o mniejsze ni˝ g∏osi∏a opinia
publiczna.
Poziom promieniowania
w Prypeci i ca∏ej 30-kilometrowej zonie jest taki, jak
w Warszawie, a wi´c teren
nadaje si´ do ponownego
zamieszkania. Jako ciekawostk´
mo˝na podaç, ˝e w Sudetach
promieniowanie z gleby
i ska∏ jest o wiele wy˝sze ni˝
w strefie zero, a mieszkajà
tam od wieków ludzie.
Zdrowie, pasje, styl
• R-STYLE
PODRÓ˚E
Skàd wi´c ta propaganda?
Opuszczone miasto Prypeç.
Mit Czarnobyla wzià∏ si´ ze strachu ludzi przed
promieniowaniem. Przecie˝ od czasów bomby
w Hiroszimie bez przerwy, zw∏aszcza w ramach
propagandy zimnowojennej, straszono ludzi
wojnà atomowà i skutkami, jakie niesie ze sobà
promieniowanie, a ca∏à atmosfer´ podsyca∏y
media oraz kino fantastyczno-naukowe.
DziÊ niema∏y w tym udzia∏ ma Rosja i Ukraina,
które podsycajà atmosfer´ zagro˝enia, by Êwiat dalej
pompowa∏ gigantyczne pieniàdze w Czarnobyl.
Przyk∏adem jest przetarg na stworzenie nowego sarkofagu nad reaktorem 4 oraz wyburzenie i uprzàtni´cie tego, co jest obecnym sarkofagiem. Przetarg
w 2005 roku wygra∏o francuskie konsorcjum,
a do dziÊ nie ruszy∏y ˝adne prace. Przecie˝ nikt
nie zburzy „zabytku”, który zarabia na ca∏e miasto.
ONZ uzna∏a, ˝e ca∏a polityka Ukrainy i Rosji jest
b∏´dna, a pieniàdze zosta∏y zmarnowane, dlatego
nakazano zmian´ polityki spo∏ecznej i zdrowotnej.
Awaria w Czarnobylu by∏a skutkiem ludzkiego
b∏´du i gdyby nie on, elektrownia pracowa∏aby
do dzisiaj. Wydarzenie to jest popularnym i nadu˝ywanym argumentem stosowanym cz´sto przez
ekologów, ale fakty pozwalajà ∏atwo go obaliç.
KtoÊ z naszej wycieczki ∏adnie powiedzia∏
– Czarnobyl by∏ najwi´kszà awarià...
psychologicznà.
M a j - C z e r w i e c 2 0 0 8 | C Z A R N O n a ˚ Ó ¸T Y M
23