Szkolny Program Profilaktyki jest dostosowany do potrzeb

Załącznik nr 3 do Statutu Szkoły
PROGRAM PROFILAKTYKI
Szkoły Podstawowej im.Powstańców Wielkopolskich
w Chwałkowie Kościelnym
NA ROK SZKOLNY 2012/2013
___________________________________________________________________________
Szkolny Program Profilaktyki jest dostosowany do potrzeb rozwojowych
uczniów oraz potrzeb danego środowiska, który opisuje w sposób
całościowy wszystkie treści i działania o charakterze profilaktycznym
skierowane do uczniów, nauczycieli i rodziców.
Profilaktykę należy rozumieć jako działania stwarzające człowiekowi okazję
aktywnego gromadzenia różnych doświadczeń, które powodują wzrost jego zdolności
radzenia sobie w trudnych sytuacjach życiowych. Takie podejście do profilaktyki
wyznacza nam organizację i prowadzenie różnorodnych form zajęć, uczenia młodych
ludzi różnych umiejętności, kształtujących ich postawy i system wartości.
SPIS TREŚCI:
l. Podstawa prawna.
2. Cele programu i jego założenia.
3. Strategie działania.
4. Zadania programowe.
4.1. Wspomaganie wszechstronnego harmonijnego rozwoju ucznia
4.2. Ochrona ucznia przed zakłóceniami jego rozwoju
4.3. Zadania dyrektora szkoły podstawowej
4.4. Zadania nauczycieli szkoły podstawowej
4.5. Zadania wychowawców klasowych
4.6. Zadania pedagoga szkolnego
4.7. Zadania rodziców
5. Metody i formy realizacji programu.
6. Przewidywane efekty działań profilaktycznych
7. Współpraca z innymi osobami i instytucjami
8. Ewaluacja programu.
9. Postanowienia końcowe.
9.1. Tryb wprowadzania zmian programu profilaktyki.
9.2. Nadzór nad realizacją zadań Programu Wychowawczego.
9.3. Zespół ewaluacyjny.
Aneks
1
1. Podstawa prawna
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych
statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. Nr 61, poz. 624 oraz z 2002
r. Nr 10, poz. 96 wraz z późniejszymi zmianami)
2. Cele szkolnego programu profilaktyki i jego założenia
Celem programu profilaktycznego jest przygotowywanie młodego człowieka do
dokonywania wyborów takich, aby nie szkodziły ani jemu samemu ani innym. Jest to pomoc
w pracy nad samorozwojem i kształtowaniem systemu wartości dzieci i młodzieży.
Aby osiągnąć ten cel szkoła będzie:
 promować zdrowy, aktywny tryb życia,
 informować uczniów i rodziców o skutkach: palenia papierosów, używania
alkoholu, narkotyków, zachowań agresywnych,
 eliminować wulgaryzmy, propagować kulturę języka,
 utrwalać szacunek do godła państwa polskiego i symboli narodowych,
 wymagać stosownego stroju podczas uroczystości w szkole,
 wypracowywać umiejętność podejmowania właściwych decyzji,
 kształtować odpowiedzialność za ochronę zdrowia własnego i innych,
 uczyć umiejętności radzenia sobie ze stresem,
 ćwiczyć zachowania asertywne, empatii,
 wspierać rozwój fizyczny i intelektualny,
 uczyć efektywnego spędzania wolnego czasu,
 rozwijać zainteresowania uczniów (koła zainteresowań, konkursy, olimpiady),
 wzmacniać poczucie własnej wartości, wiary w siebie i swoje możliwości,
 ćwiczyć umiejętność komunikacji, wyrażania własnych opinii, przekonań
i poglądów,
 wzbudzać świadomość odczuwania własnych nastrojów, emocji oraz pomagać
w formułowaniu (nazywaniu) ich.
 uczyć sposobów rozwiązywania problemów,
 kształtować postawy przyjaźni, tolerancji, szacunku do drugiego człowieka,
 wspierać relacje rodzic – uczeń - nauczyciel, w celu tworzenia właściwego
klimatu szkoły zapewniającego podmiotowość i bezpieczeństwo uczniów,
nauczycieli i rodziców,
 rozwijać umiejętności wychowawcze rodziców (pedagogizacja rodziców).
3. Strategie działania
Profilaktyka szkolna, której zadaniem jest wspieranie procesu wychowania skierowana
jest do całej społeczności szkolnej. Dlatego w szkole stosowane są następujące strategie:

informacyjne – ich celem jest dostarczanie adekwatnych informacji na temat skutków
zachowań ryzykownych i tym samym umożliwienia dokonywania racjonalnego
wyboru,
 edukacyjne – ich celem jest pomoc w rozwijaniu ważnych umiejętności
psychologicznych, społecznych (umiejętności nawiązywania kontaktów z ludźmi,
radzenie sobie ze stresem, samoprezentacji, rozwiązywania konfliktów, opierania się
naciskom otoczenia),
2
 sytuacyjne – ich celem jest symulowanie lub wykorzystywanie już istniejących
okoliczności, przypadków dla potrzeb wzbudzenia odpowiednich emocji,
kształtowania empatii lub też skłaniania uczniów do refleksji.
Strategia naszych działań ma charakter systemowy, a nie jednorazowy.
4. Zadania programowe
4.1. Wspomaganie wszechstronnego harmonijnego rozwoju ucznia, w
szczególnie:
tym
1. Umiejętne nawiązywanie i utrzymywanie poprawnych kontaktów z innymi
uczniami i dorosłymi.
2. Umiejętne działania w różnych sytuacjach szkolnych i pozaszkolnych (radzenie
sobie w sytuacjach trudnych).
3. Wzmacnianie poczucia własnej wartości.
4. Integracja działań profilaktycznych prowadzonych przez różnych wykonawców w
naszym środowisku( higiena -w okresie dojrzewania, zdrowe odżywianie, udział w
turniejach oraz rozgrywkach sportowych, udzielanie pierwszej pomocy w sytuacjach
zagrożenia itp.)
4.2. Ochrona ucznia przed zakłóceniami jego rozwoju (chronienie przed
zagrożeniami i reagowanie na pojawiające się zagrożenia) w tym szczególnie:
1. Tworzenie pozytywnych więzi między uczniami, uczniami –nauczycielem,
nauczycielem – rodzicami, rodzicami – dzieckiem.
2. Kształtowanie odpowiedzialności za własne zachowanie w stosunku do innych
ludzi i za swoje czyny.
3. Ukazanie zgubnej roli używek, agresji przejawiającej się w grupach rówieśniczych.
4. Uczenie dzieci zachowań i kontaktów z innymi pozbawionych agresji, przemocy,
wolnych od używek i innych uzależnień np.zdobyczy cywilizacji.
5. Wyrabianie umiejętności rozróżniania dobra i zła.
6. Ukazanie wartości płynących z koleżeństwa i przyjaźni (wskazanie pożądanych
wzorców zachowań).
7. Budowanie porozumienia (szkoła – dom – środowisko), wspólnej aktywności i
partnerstwa w wychowaniu uczniów.
9. Zwiększenie świadomości społecznej o zagrożeniach patologiami oraz
możliwościach uzyskania pomocy.
10. Pomoc rodzicom w zdobywaniu wiedzy i praktycznych umiejętności
wychowawczych.
11. Organizacja czasu wolnego uczniów.
12. Promocja szkoły.
4.3. Zadania dyrektora szkoły podstawowej:
1. Zapoznanie uczniów i rodziców z obowiązującymi w szkole regulaminami.
2. Pomoc terapeutyczna .
3. Zapewnienie bezpieczeństwa w szkole i na zajęciach pozalekcyjnych, imprezach
szkolnych
4. Wyciąganie konsekwencji prawnych wynikających z nie stosowania przepisów.
5. Zorganizowanie akcji w szkole w ramach programu „Szklanka mleka dla każdego”
oraz „Owoce w szkole”.
6. Objęcie uczniów programem „Wyprawka szkolna”.
7. Stała współpraca z oddziałem OPSU
3
8. Inicjowanie w miarę potrzeb spotkania przedstawiciela poradni psychologiczno –
pedagogicznej i innych specjalistów z rodzicami czy organizowanie prelekcji.
4.4. Zadania nauczycieli szkoły podstawowej:
1. Zwracanie - podczas dyżurów- szczególnej uwagi na miejsca tzw. podwyższonego
ryzyka: ubikacje, schody, itp.
2. Informowanie na bieżąco wychowawców o niewłaściwym zachowaniu ich
wychowanków zarówno przez nauczycieli dyżurujących jak pozostałych nauczycieli i
pracowników szkoły.
3. Obserwacja zachowania uczniów w miejscach publicznych i zwracanie uwagi na
przejawy agresji czy niszczenia mienia.
4. Wdrażanie do świadomego unikania zagrożeń oraz kształtowanie umiejętności
odmawiania i negocjacji.
5. Dawanie przykładów sumienności, umiejętności rozwiązywania konfliktów,
radzenia sobie w trudnych sytuacjach.
4.5. Zadania wychowawców klasowych:
1. Pomoc uczniom w rozwiązywaniu trudności życiowych i rodzinnych- uruchomienie
akcji informacyjnej mającej na celu uświadomienie uczniom możliwości zwrócenia
się z problemem do konkretnej osoby w szkole: wychowawca, pedagog, dyrektor
szkoły.
2. Podnoszenie poziomu kultury osobistej uczniów- godziny wychowawcze dotyczące
zachowania się w stosunku do rówieśników, osób dorosłych, w miejscach publicznych
(kino, teatr, itp.).
3. Współpraca z rodziną- inicjowanie spotkań mających na celu omawianie
problemów wysuwanych przez rodziców, wywiadówki profilaktyczne.
4. Wprowadzenie zajęć redukujących napięcie, relaksacyjnych, zajęć śródlekcyjnych.
5. Organizacja koleżeńskiej pomocy w nauce.
6. Kształtowanie postaw poszanowania mienia wspólnego, dbałości o estetykę klasy,
szkoły i otoczenia.
7. Systematyczne informowanie rodziców o postępach w nauce i zachowaniu ich
dzieci.
8. Pomoc w poznawaniu samego siebie i kształtowaniu pożądanego systemu wartości.
9. Prowadzenie kontroli zachowań pozytywnych i negatywnych uczniów w formie
zeszytu uwag.
4.6. Zadania pedagoga szkolnego:
1. Pomoc w rozwiązywaniu problemów wychowawczych.
2.Organizowanie pogadanek, prelekcji dla uczniów z udziałem policji, psychologa, i
pielęgniarki.
3. Propagowanie umiejętności wychowawczych wśród rodziców.
4. Prowadzenie zajęć relaksacyjnych, treningi interpersonalne.
4.7. Zadania rodziców:
Mając na uwadze fakt, że wychowanie dzieci to główne zadanie rodziców, a
nauczyciele wspierają ich w dziedzinie wychowania, ustalono następujące zadania
profilaktyczne dla rodziców :
1. Każdy rodzic czuwa nad tym, aby jego dziecko wykazywało właściwą kulturę
osobistą oraz sumiennie realizowało obowiązek szkolny.
4
2. W celu zapobiegania niewłaściwym zachowaniom rodzice utrzymują regularny
kontakt z wychowawcą klasy, a w razie potrzeby pedagogiem szkolnym bądź
dyrektorem.
3. Rodzice biorą udział w przedsięwzięciach organizowanych przez szkołę mających
na celu doskonalenie metod wychowawczych.
4. Rodzice uczniów sprawiających szczególne trudności wychowawcze winni
kontaktować się ze szkołą w każdym przypadku stwierdzenia naruszenia
obowiązujących norm i zasad oraz wspólnie znajdować sposoby rozwiązywania
problemów.
Realizacja
- działania
- działania
- działania
programu przebiega na trzech obszarach działa ń:
ogólnoszkolne,
wewnątrzklasowe,
indywidualne.
Zagadnienia programowe mogą ulegać
wynikające z bieżących potrzeb szkoły.
modyfikacji
lub
poszerzeniu
o
zadania
5. Metody i formy realizacji programu
Realizacja programu odbywać się będzie w ramach i formie:
- zajęć godziny do dyspozycji wychowawcy klasy,
- zajęć wychowania do życia w rodzinie,
- zajęć prowadzonych przez nauczycieli, wychowawców świetlicy,
bibliotekarzy, pedagoga, szkolnej pielęgniarki,
- zajęć pozalekcyjnych i pozaszkolnych(wycieczki, ogniska, koła zainteresowań itp.)
- spotkań z rodzicami uczniów szkole i ich domach,
- w ramach edukacji pedagogicznej,
- imprez organizowanych na terenie szkoły(dzień sportu, wigilie klasowe itd.),
- imprez charytatywnych organizowanych przez szkołę i środowisko lokalne,
- apeli okolicznościowych i porządkowych,
- spektakli edukacyjno- profilaktycznych,
- prelekcji,
- warsztatów,
- pogadanek,
- projekcji filmów,
- gazetek ściennych,
- rozmów indywidualnych,
- badań ankietowych.
Szkoła mając świadomość wagi działań profilaktycznych będzie prowadzić rzetelną
diagnozę działań wychowawczo-profilaktycznych oraz potrzeb danego środowiska. W tym
celu posłuży się badaniem ankietowym. Wyniki tych badań będą dostępne dla uczniów,
nauczycieli i rodziców.
6. Przewidywane efekty działań profilaktycznych:
Uczniowie :
 uzyskają wiedzę z zakresu:
- konstruktywnych sposobów rozwiązywania konfliktów i radzenia sobie
z uczuciem złości ;
- form przemocy oraz konsekwencji wynikających ze stosowania przemocy
5
i prezentowania zachowań agresywnych;
- niepełnosprawności
- szkodliwości palenia papierosów, picia alkoholu, przyjmowania substancji
odurzających, w tym dopalaczy;
- zdrowego stylu życia (prawidłowe odżywianie, aktywność fizyczna,
wypoczynek, higiena osobista i otoczenia);
- organizacji czasu pracy, zabawy i czasu wolnego;
 zostaną zapoznani z istotnymi umiejętnościami społecznymi : asertywność,
empatia, komunikacja interpersonalna poprzez ćwiczenia praktyczne.
 będą potrafili :
- zorganizować sobie aktywnie czas wolny w szkole i poza nią;
- poruszać się po drodze zgodnie z zasadami ruchu drogowego, bezpiecznie na
placu zabaw, ze świadomością odpowiedzialność za bezpieczeństwo swoje i innych
- odmówić w sytuacji namawiania i presji ze strony innych;
- zareagować na przejawy agresji słownej i czynnej;
- zwrócić się o pomoc do właściwych osób/służb.
7. Współpraca z innymi osobami i instytucjami.
Sojusznikami w realizacji programu są:
- Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Śremie
- Urząd Miasta w Książu Wlkp.
- Centrum Pomocy Rodzinie,
- Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych,
- służba zdrowia,
- Stacja Sanitarno – Epidemiologiczna w Śremie
- Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej,
- Komenda Rejonowa Policji,
- Sąd Rodzinny i Nieletnich
- Centrum Kultury w Książu Wlkp.,
Szkoła Podstawowa im. Powstańców Wlkp. w Chwałkowie Kościelnym współpracuje
z wyżej wymienionymi instytucjami. Jednak w niektórych sytuacjach szkoła korzysta jeszcze
z innych ofert, poprzez szukanie i nawiązywanie nowych kontaktów, na przykład z ofert
Impresariatu Artystycznego w celu realizacji przedstawień, spektakli profilaktyczno edukacyjnych.
8. Ewaluacja
Mając na uwadze rzetelność prowadzonych działań zapobiegawczych oraz ich skuteczność
wprowadza się następujące formy oceny realizacji Szkolnego Programu Profilaktyki:
1. Badania ankietowe wśród uczniów, nauczycieli i rodziców.
2. Sprawozdania z:
- działalności pedagoga szkolnego, higienistki szkolnej …
- wychowawców klas z realizacji planu pracy wychowawczej-profilaktycznej klasy.
3. Obserwacja uczniów.
6
9. Postanowienia końcowe.
9.1. Tryb wprowadzania zmian programu profilaktyki.
- Zebrane materiały ewaluacyjne nauczycieli, wychowawców, dyrekcji , Samorządu
Uczniowskiego, Rady Rodziców oraz wszystkie końcoworoczne refleksje o realizacji
zadań profilaktycznych w szkole stanowią podstawę zmian w Szkolnym Programie
Profilaktyki na kolejny rok szkolny.
- Wyłoniony Zespół ewaluacyjny powinien sugestie te zebrać i przygotować na nowy
rok szkolny zmodyfikowaną wersję programu profilaktycznego uwzględniając zebrane
doświadczenia i nowe okoliczności w pracy szkoły.
9.2. Nadzór nad realizacją zadań Programu Profilaktyki.
Nadzór nad realizacją zadań programu profilaktyki sprawuje Zespół ewaluacyjny
powołany przez Dyrektora Szkoły. Zespół ewaluacyjny zobowiązany jest monitorować proces
realizacji zadań programu profilaktyki, poprzez zbieranie wiadomości, między innymi od
pedagoga, wychowawców, dyrektora, przewodniczących zespołów przedmiotowych, uczniów
i rodziców.
9.3. Zespół ewaluacyjny
Nowelizacji Programu Profilaktyki dokonał w miesiącu sierpniu 2012 r. powołany
przez dyrektor szkoły Zespół ewaluacyjny, w skład którego wchodzą: panie Mirosława
Wawrzyńczak, Anna Zawieja, Natalia Wasilewska i Elżbieta Kapcińska.
Niniejszy dokument udostępniany jest rodzicom uczniów na ich życzenie w gabinecie
dyrektora i w pokoju nauczycielskim.
Jednolity tekst Szkolnego Programu Profilaktyki na rok szkolny 2012/2013 pozytywnie
opiniowała Rada Pedagogiczna oraz Samorząd Uczniowski a uchwaliła Rada Rodziców
Uchwałą nr 4/2012/2013/RRR z dnia 26 września 2012 r.
Traci moc dotychczasowy Program Profilaktyki.
Przewodnicząca Rady Rodziców
Przewodnicząca Rady Pedagogicznej
Przewodniczący Samorządu Uczniowskiego
7
ANEKS
ZADANIA REALIZOWANE W SZKOLE PODSTAWOWEJ Z ZAKRESIE
WYCHOWANIA ZDROWOTNEGO I PROMOCJI ZDROWIA W ROKU SZKOLNYM
2011/2012
ZADANIA
SPOSOBY REALIZACJI ZADAŃ
UWAGI
Program pt. „ Bądźmy
zdrowi- wiemy , więc
działamy ”.
1.Wytwarzanie nawyków bezpośrednio lub
pośrednio związanych z ochroną
i doskonaleniem zdrowia fizycznego i
psychicznego,
2. Wyrabianie odpowiednich sprawności,
3. Nastawienie woli i kształtowanie postaw
umożliwiających stosowania zasad
higieny, skuteczną pielęgnację, zapobieganie
chorobom, leczenie,
4. Pobudzanie pozytywnego zainteresowania
sprawami zdrowia przez
epizodyczne i systematyczne wzbogacanie i
pogłębianie wiedzy o własnym
organizmie i rozwoju, a także o prawach
rządzących zdrowiem publicznym.
Wychowawca w
klasie „0”
Program „ Moje
dziecko idzie do
szkoły”
Ukształtowanie prawidłowych nawyków
i umiejętności prozdrowotnych dzieci
1.Podniesienie poziomu wiedzy rodziców na
Wychowawca klasy
„ 0”
rodzice
temat
wybranych elementów zdrowego stylu życia
2.Uświadomienie rodzicom ich roli w
kształtowaniu
prawidłowych nawyków prozdrowotnych
dzieci
3.Przekonanie rodziców o słuszności działań
profilaktycznych podejmowanych w szkole i
w domu
Program Edukacji
1. Wykształcenie umiejętności
8
Wychowawca klasy
Antytytoniowej pt. „
Czyste powietrze
wokół nas ”
rozpoznawania różnych źródeł dymów.
2. Wykształcenie umiejętności
rozpoznawania różnych dymów, „wydobycie”
dymu papierosowego.
3. Zwiększenie wrażliwości dzieci na
szkodliwość dymu papierosowego.
4. Zwiększenie wiedzy na temat skutków
palenia papierosów.
5. Zwiększenie wrażliwości dzieci na miejsca,
w których mogą być narażane na dym.
Program „ Nie pal
przy mnie proszę ”
Zmniejszenie narażenia dzieci na bierne
palenie poprzez :
1. Zwiększenie wiedzy w zakresie
odpowiedzialności za własne zdrowie
2. Kształtowanie umiejętności dbania o
zdrowie własne i swoich bliskich
3. Kształtowanie postaw asertywnych
Wychowawcy i
uczniowie klas I-III
Higienistka
szkolna
Program edukacyjny
pt. ,,Trzymaj formę”
1. Kształtowanie prozdrowotnych nawyków
/stylu życia i sposobu odżywiania/.
2.Zachęcenie do aktywności fizycznej
(zarówno w ramach zajęć szkolnych, jak i
rekreacji)
3. Dostarczenie wiedzy z zakresu sposobu
odżywiania, kładąc szczególny nacisk na
zróżnicowanie i zbilansowanie diety zarówno
pod względem energetycznym jak i
odżywczym /posiłek wartościowy a nie
kaloryczny/
4.Dostarczenie wiedzy i umiejętności
korzystania z informacji zamieszczonych na
opakowaniach produktów spożywczych
Nauczyciele i
uczniowie klas V ,
VI
Program edukacyjny
pt. ,,Znajdź właściwe
rozwiązanie”
1. Zwiększenie wiedzy w zakresie
szkodliwości dymu tytoniowego
2. Kształtowanie umiejętności dbania o
zdrowie własne i swoich bliskich
3. Kształtowanie postaw asertywnych
związanych z unikaniem czynnego i biernego
palenia
tytoniu
Nauczyciele i
uczniowie V, VI ,
higienistka szkolna
Program Ograniczania
Zdrowotnych
Następstw Palenia
Tytoniu
1. Wzrost poziomu wiedzy w zakresie
szkodliwości palenia tytoniu i zysków
płynących
z niepalenia oraz nabycie przekonania o
konieczności dbania o zdrowie swoje i innych.
- Światowy Dzień
Rzucania Palenia(3
czwartek listopada)
- Światowy Dzień
bez Tytoniu ( 31
9
„ 0”
rodzice
2. Podniesienie jakości i skuteczności działań
podejmowanych przez instytucje
odpowiedzialne i sprawujące nadzór, na rzecz
ograniczania palenia tytoniu i ekspozycji na
dym tytoniowy oraz nad obrotem wyrobami
tytoniowymi, a także nad przestrzeganiem
obowiązujących przepisów.
3. Wzrost świadomości społeczeństwa w
zakresie szkodliwości palenia tytoniu i
nabycie przekonania o konieczności zerwania
z nałogiem przy zastosowaniu różnych metod
oddziaływania oraz terapii.
4. Podniesienie poziomu wiedzy i
umiejętności związanych z korzystaniem z
opieki zdrowotnej oraz poprawa dostępności
do specjalistycznego leczenia uzależnienia od
tytoniu.
maja)
- Konkurs dla klasy
V ,,Palić nie palić
oto jest pytanie”
Przewodnicząca Rady Pedagogicznej
10