Szkolny Program Profilaktyki SSP w Dobiesławicach
Transkrypt
Szkolny Program Profilaktyki SSP w Dobiesławicach
1 Szkolny Program Profilaktyki SSP w Dobiesławicach (przyjęty w dniu 29 września 2011 r.) Założenia programu A. Szkolny Program Profilaktyki stanowi uzupełnienie programu wychowawczego szkoły. B. Został on opracowany na potrzeby SSP w Dobiesławicach po zdiagnozowaniu środowiska szkolnego oraz w oparciu o podstawę programową, koncepcję rozwoju szkoły i program wychowawczy. Treści dotyczące psychoprofilaktyki zapisane w podstawie programowej kształcenia ogólnego zawierają: promocję zdrowego stylu życia, rozwijanie najważniejszych umiejętności psychologicznych i społecznych, prawidłowości i trudności rozwojowych okresu dojrzewania oraz profilaktykę uzależnień. Opracowując ten program starano się aby był: dostosowany do potrzeb i problemów uczniów, do ich poziomu wiedzy; umiejętności, wrażliwości; skierowany do wszystkich uczniów, we wszystkich etapach kształcenia, skoncentrowany na wielu obszarach; obejmujący cały okres nauki; zapewniając ciągłość i systematyczność działań; uwzględniający współpracę z rodzicami. Punktem wyjścia do opracowania szkolnego programu profilaktycznego stały się wnioski i rekomendacje wypływające z analizy pracy wychowawczej i nadzoru dyrektora szkoły. C. W Szkolnym Programie Profilaktyki przedstawiono także działania mające na celu zapobieganie takim zachowaniom problemowym, jak brak kultury osobistej, wagary, brak zainteresowania nauką, wczesna inicjacja seksualna i znieczulica społeczna. D. Działania realizowane w ramach Szkolnego Programu Profilaktyki dotyczą także osób odpowiedzialnych za młodzież tj. rodziców, opiekunów i nauczycieli. E. Poszczególne elementy programu mogą ulegać modyfikacji. Cele szkolnego programu profilaktyki: 2 1. Tworzenie bezpiecznej, ciepłej atmosfery w szkole; Budowanie więzi ze szkołą i uczenie odpowiedzialności za nią. 2. Niedopuszczenie do zachowań agresywnych i prób przemocy w szkole. 3. Wzmacnianie poczucia własnej wartości; Uczenie pozytywnego myślenia; Poznanie się wzajemnie i budowanie zaufania; Rozpoznanie oznak stresu oraz sposobów radzenia sobie z nimi; Wskazywanie pożądanych wzorców zachowań; Wskazywanie wartościowych rozrywek. Współpraca szkoły ze środowiskiem rodzinnym ucznia. 4. Wzbudzanie w uczniach poczucia odpowiedzialności za własne zdrowie; Propagowanie zdrowego stylu życia; Profilaktyka chorób zakaźnych i cywilizacyjnych. 5. Wskazywanie na szkodliwość używek oraz zagrożeń, jakie niosą ze sobą uzależnienia; Spotkania poglądowe jak zapobiegać i rozpoznawać uzależnienia. 6. . Poznanie sposobów oddziaływania reklam na ludzi; Uwrażliwienie na zagrożenia jakie niesie Internet, telewizja i inne media. UWAGI O REALIZACJI PROGRAMU: Program jest otwarty i może podlegać modyfikacjom w zależności od wyników ewaluacji. Przedstawione działania realizują wszyscy pracownicy szkoły. godziny z wychowawcą klasy, spotkania z pedagogiem z PP - P z Kazimierzy Wielkiej, spotkania z funkcjonariuszem Policji, spotkania z rodzicami, stały kontakt z rodzicami uczniów, dożywianie (obiady z GOPS - u) oraz herbata dla wszystkich uczniów w szkole, bogata oferta zajęć pozalekcyjnych (centrum multimedialne, działania socjoterapeutyczne, świetlica, gazetka szkolna, koła przedmiotowe i zainteresowań), wizyty nauczycieli w domach rodzinnych, pedagogizacja rodziców na zebraniach, I. Radzenie sobie z zachowaniami agresywnymi i budowanie poczucia własnej wartości Cele szczegółowe: Nabywanie umiejętności radzenia sobie z emocjami i stresem – poznanie technik relaksacyjnych; wskazanie sposobów unikania przemocy w grupie rówieśniczej; 3 wdrażanie ucznia do korzystania ze zdobytej wiedzy z zakresu unikania konfliktów w grupie rówieśniczej; dostarczanie informacji o przemocy i agresji; dostarczanie uczniom wzorów i autorytetów godnych naśladowania – promowanie dobrych wzorców; wskazanie sposobów unikania przemocy; nauka brania odpowiedzialności za własne czyny; wpajanie prospołecznych postaw. CZYNNIKI RYZYKA Nacisk kolegów. Uległość wobec grupy. Niskie poczucie własnej wartości. ZADANIA SPOSOBY ODPOWIEDZIALNI REALIZACJI Nauczenie jak Zajęcia wychowawcze Wychowawcy wszystkich rozpoznać na temat radzenia klas (cały rok) naciski ze sobie w trudnych strony kolegów. sytuacjach. Rozwijanie umiejętności radzenia sobie w sytuacji przemocy. Spotkania warsztatowe Psycholog, pedagog (PPP z psychologiem Kaz. W.) dotyczące pojawiających się problemów Spotkania dotyczące Wychowawcy wszystkich dowartościowania klas siebie i rówieśników, dzielenie się talentami, Katecheta nauka współpracy, udział w przeglądach, N-le zajęć pozalekcyjnych. festiwalach, akademiach. Zajęcia wychowawcze integrujące zespoły klasowe, organizowanie wycieczek, ognisk z rodzicami, biwaków uczących współpracy dyskoteki, Wykorzystanie Nauczyciele- wychowawcy elementów motywacji w systemie oceniania Nagradzanie uczniów Wychowawcy klas za rzeczywiste osiągnięcia i umiejętności. -organizowanie zabaw Policjant z Wydz. z zachowaniami Prewencji KPP w Kaz. W. 4 grzecznościowymi, odgrywanie ról. -trening poprawnej komunikacji -praca w zespołach zadaniowych - układanie dram, inscenizacji - pogadanki o odpowiedzialności karnej II. Działania zapobiegające spożywaniu alkoholu, palenia papierosów i używania narkotyków przez uczniów Cele szczegółowe: Poznawanie zgubnych skutków wpływu na organizm człowieka alkoholu, nikotyny, narkotyków i leków; wskazanie różnicy w używaniu i nadużywaniu alkoholu; przedstawienie przebiegu procesu uzależnień; zaznajomienie z metodami zachowań asertywnych; zaznajomienie z sytuacjami problemowymi i sposobami ich rozwiązywania innymi niż stosowanie substancji uzależniających. CZYNNIKI RYZYKA ZADANIA SPOSOBY REALIZACJI Dostarczenie Gromadzenie i uczniom i rodzicom udostępnianie materiałów na temat Moda na branie, wiedzy na temat profilaktyki palenie i picie. konsekwencji „brania”, picia, uzależnień. Godziny palenia. z wychowawcą na Brak temat uzależnień i umiejętności asertywności. Wzmacnianie w zachowań uczniach asertywnych. Gazetki umiejętności informacyjne w holu odmawiania. Łatwość szkoły dostępu do Kontrolowanie środków psychoaktywnyc dostępu młodzieży do środków h, alkoholu, pogadanki psychoaktywnych, narkotyków i ODPOWIEDZIALNI Wychowawcy, n-l przyrody, Wdż SK PCK katecheta Pielęgniarka 5 papierosów. alkoholu, papierosów i narkotyków. Okazjonalne spektakle teatralne Obserwacja uczniów pod kątem posiadania niedozwolonych substancji Pogadanki, zajęcia warsztatowe, konkursy nauczyciele dyżurujący wszyscy nauczyciele Nauczyciel przyrody, wychowawcy Lekcje wychowania K. Półtorak do życia w rodzinie III. Współpraca szkoły ze środowiskiem rodzinnym ucznia i wzmacnianie poczucia własnej wartości Cele szczegółowe: Uczenie pozytywnego myślenia; Poznanie się wzajemnie i budowanie zaufania; Rozpoznanie oznak stresu oraz sposobów radzenia sobie z nimi; Wskazywanie pożądanych wzorców zachowań; Wskazywanie wartościowych rozrywek. CZYNNIKI RYZYKA Brak umiejętności radzenia sobie z trudami życia. Brak celów życiowych. Znieczulica społeczna. CELE Ukazanie alternatywnych sposobów organizowania życia. Kształcenie poczucia własnej wartości. Uwrażliwienie ZADANIA SPOSOBY ODPOWIEDZIALNI REALIZACJI Dostarczanie pogadanki. wiedzy na temat alternatywnych Zajęcia sposobów warsztatowe, organizowania życia. Ukształtowanie spotkania z rodzicami umiejętności zaprezentowania planowe własnej osoby. Wychowawcy Pedagog z PPP wychowawcy Dyrektor wychowawcy 6 na drugiego człowieka. Jednoczenie Uczenie rodziny umiejętności wychodzenia z trudnych sytuacji. Spotkania okazjonalne z rodzinami uczniów Dyrektor nauczyciele IV. Wzbudzanie w uczniach poczucia odpowiedzialności za własne zdrowie i bezpieczeństwo. Cele szczegółowe: Propagowanie zdrowego stylu życia; Rozumienie potrzeby stosowania zasad bezpieczeństwa, dbałość o ład i porządek; Dostrzeganie związku pomiędzy profilaktyką, chorobą a leczeniem; Niski poziom wiedzy na temat ochrony zdrowia Zaniedbania higieniczne Niedożywienie Zapadalność na choroby zakaźne i cywilizacyjne Profilaktyka chorób zakaźnych i cywilizacyjnych; Znaczenie prawidłowego odżywiania i higieny dla zdrowia. CZYNNIKI ZADANIA RYZYKA Niski poziom Dostarczanie wiedzy wiedzy na temat na temat dbania o ochrony zdrowia zdrowie swoje i innych Zaniedbania higieniczne Zwracanie uwagi na dbanie o higienę i prawidłowe SPOSOBY REALIZACJI pogadanki ODPOWIEDZIALNI Wychowawcy pielęgniarka Gazetki ścienne w Wychowawcy klasach i na korytarzu Opiekun SK PCK apele SK PCK 7 Niedożywienie odżywianie. konkursy Zapadalność na choroby zakaźne i cywilizacyjne Uleganie wypadkom drogowym i komunikacyjnym Nauczyciel przyrody Nauczyciele plastyki Wdrażanie uczniów do właściwych zachowań na drodze i w środkach komunikacji publicznej Projekty, np. Danuta Zuwała „Szklanka mleka” , „Owoce w szkole” Anna Macheta Pogadanki, prelekcje z przedstawicielem prewencji, BRD, wycieczki, konkursy, apele Wychowawcy, policja, nauczyciele plastyki, techniki, w – f, opiekun PCK V. Uzależnienia od Internetu, telewizji i innych mediów. Cele szczegółowe: Poznanie sposobów oddziaływania reklam na ludzi. Uświadomienie zagrożeń płynących z niekontrolowanego korzystania z Internetu i telewizji i innych mediów. Uwrażliwienie na ochronę swojego wizerunku i danych osobowych w sieci. CZYNNIKI RYZYKA Negatywne wzorce w mediach. Niski poziom kultury osobistej w sieci. CELE Uczenie krytycznego stosunku do mediów. Podniesienie kultury osobistej ZADANIA SPOSOBY REALIZACJI Wskazanie Pogadanki na zagrożeń i lekcjach j. pozytywnej roli polskiego, środków edukacji masowego wczesnoszkolnej przekazu. informatyki, wychowania do Respektowani życia w rodzinie, lekcje w e norm bibliotece, ODPOWIEDZIAL NI Nauczyciele wg przydziału czynności 8 uczniów. poprawnego godziny z wych. zachowania w Wskazywanie Zbyt długie i Uświadomieni sieci. uczniom niekontrolowan e uczniom i sposobów e korzystanie z rodzicom Uświadomienie szukania pomocy mediów zagrożeń rodzicom, płynących ze skutków zbyt długiego nadmiernego korzystania z korzystania mediów. przez dzieci z Pedagogizacja mediów. rodziców: pogadanki, wywiadówki, „wezwania” do szkoły, Dyrektor Wychowawcy klas rodzice Katecheta Inni pracownicy szkoły PPP Wychowawcy klas PRZEWIDYWANE OSIĄGNIĘCIA NASZYCH UCZNIÓW W wyniku działań profilaktycznych uczeń potrafi: Radzić sobie w sytuacji przemocy, stresu i zagrożenia, Być asertywnym, Prowadzić zdrowy styl życia, Ocenić swoje możliwości i szanse na dalsze kształcenie. Wie: Jakie są konsekwencje zażywania narkotyków, palenia tytoniu, picia alkoholu i wpływu używek na zdrowie. SPOSOBY REALIZACJI Treści SPP w większości realizuje się na godzinach z wychowawcą i poszczególnych zajęciach edukacyjnych. Można je realizować podczas szkolnych uroczystości, zajęć pozalekcyjnych, wycieczek i zajęć terenowych. Nauczyciel sam decyduje o metodzie służącej do realizacji celu, przeważnie będą to: zajęcia warsztatowe, pogadanki, dyskusje, „burze mózgów”. Innymi formami realizacji będą też gazetki informacyjne, plakaty, ulotki informacyjne, wystawy i projekty. 9 EWALUACJA Oceny efektów realizacji SPP, obok bieżącego monitorowania oraz samooceny przeprowadzanej przez zainteresowane podmioty, dokonuje się w trakcie posiedzeń RP – podsumowujących pracę w pierwszym i drugim półroczu roku szkolnego. Podstawą do formułowania ocen będą narzędzia stosowane w ramach ewaluacji pracy szkoły, czyli sprawozdania, analizy, dane statystyczne, obserwacje dyrektora, zapisy w dokumentacji, badania ankietowe, opinie, wnioski, zgłoszone innowacje i projekty działań, programy, scenariusze, dezyderaty, wykresy. Integralną częścią niniejszego programu profilaktycznego są załączniki dotyczące procedur postępowania nauczycieli w sytuacjach wymagających interwencji ze strony szkoły. Załącznik Nr 1 do SPP Procedury postępowania nauczycieli i metod współpracy szkoły z policją w sytuacjach zagrożenia dzieci oraz młodzieży przestępczością i demoralizacją w Samorządowej Szkole Podstawowej w Dobiesławicach I. W przypadku uzyskania informacji, że uczeń który, nie ukończył 18 lat, używa alkoholu lub innych środków w celu wprowadzenia się w stan odurzenia, uprawia nierząd, bądź przejawia inne zachowania świadczące o demoralizacji, 2 nauczyciel powinien podjąć następujące kroki: 1. Przekazać uzyskaną informację wychowawcy klasy. 2. Wychowawca informuje o fakcie dyrektora szkoły. 3. Wychowawca wzywa do szkoły rodziców (prawnych opiekunów) ucznia i przekazuje im uzyskaną informację. Przeprowadza rozmowę z rodzicami oraz z uczniem, w ich obecności. W przypadku potwierdzenia informacji, zobowiązuje ucznia do zaniechania negatywnego postępowania, rodziców zaś bezwzględnie do szczególnego nadzoru nad dzieckiem. W toku interwencji profilaktycznej może 10 zaproponować rodzicom skierowanie dziecka do specjalistycznej placówki i udział dziecka w programie terapeutycznym. 4. Jeżeli rodzice odmawiają współpracy lub nie stawiają się do szkoły, a nadal z wiarygodnych źródeł napływają informacje o przejawach demoralizacji ich dziecka, dyrektor szkoły pisemnie powiadamia o zaistniałej sytuacji sąd rodzinny lub policję (specjalistę ds. nieletnich). 5. Podobnie, w sytuacji gdy, szkoła wykorzysta wszystkie dostępne jej środki oddziaływań wychowawczych, (rozmowa z rodzicami, ostrzeżenie ucznia, spotkania z pedagogiem, psychologiem, itp.), a ich zastosowanie nie przynosi oczekiwanych rezultatów, dyrektor szkoły powiadamia sąd rodzinny lub policję. Dalszy tok postępowania leży w kompetencji tych instytucji. II. W przypadku, gdy nauczyciel podejrzewa, że na terenie szkoły znajduje się uczeń będący pod wpływem alkoholu lub narkotyków powinien podjąć następujące kroki: 1. Powiadamia o swoich przypuszczeniach wychowawcę klasy. 2. Odizolowuje ucznia od reszty klasy, ale ze względów bezpieczeństwa nie pozostawia go samego; stwarza warunki, w których nie będzie zagrożone jego życie ani zdrowie. 3. Wzywa lekarza w celu stwierdzenia stanu trzeźwości lub odurzenia, ewentualnie udzielenia pomocy medycznej. 4. Zawiadamia o tym fakcie dyrektora szkoły oraz rodziców/opiekunów, których zobowiązuje do niezwłocznego odebrania ucznia ze szkoły. Gdy rodzice/opiekunowie odmówią odebrania dziecka, o pozostaniu ucznia w szkole, czy przewiezieniu do placówki służby zdrowia, albo przekazaniu go do dyspozycji funkcjonariuszom policji - decyduje lekarz, po ustaleniu aktualnego stanu zdrowia ucznia i w porozumieniu z dyrektorem szkoły. 5. Dyrektor szkoły zawiadamia najbliższą jednostkę policji, gdy rodzice ucznia będącego pod wpływem alkoholu - odmawiają przyjścia do szkoły, a jest on 11 agresywny, bądź swoim zachowaniem daje powód do zgorszenia albo zagraża życiu lub zdrowiu innych osób. W przypadku stwierdzenia stanu nietrzeźwości, policja ma możliwość przewiezienia ucznia do izby wytrzeźwień, albo do policyjnych pomieszczeń dla osób zatrzymanych - na czas niezbędny do wytrzeźwienia (maksymalnie do 24 godzin). O fakcie umieszczenia zawiadamia się rodziców/opiekunów oraz sąd rodzinny. 6. Jeżeli powtarzają się przypadki, w których uczeń znajduje się pod wpływem alkoholu lub narkotyków na terenie szkoły, to dyrektor szkoły ma obowiązek powiadomienia o tym policji (specjalisty ds. nieletnich) lub sądu rodzinnego. III. W przypadku, gdy nauczyciel znajduje na terenie szkoły substancję przypominającą wyglądem narkotyk powinien podjąć następujące kroki: 1. Nauczyciel zachowując środki ostrożności zabezpiecza substancję przed dostępem do niej osób niepowołanych oraz ewentualnym jej zniszczeniem do czasu przyjazdu policji, próbuje (o ile to jest możliwe w zakresie działań pedagogicznych) ustalić, do kogo znaleziona substancja należy. 2. Powiadamia o zaistniałym zdarzeniu dyrektora szkoły wzywa policję. 3. Po przyjeździe policji niezwłocznie przekazuje zabezpieczoną substancję i przekazuje informacje dotyczące szczegółów zdarzenia. IV. W przypadku, gdy nauczyciel podejrzewa, że uczeń posiada przy sobie substancję przypominającą narkotyk, powinien podjąć następujące kroki: 1. Nauczyciel w obecności innej osoby (wychowawca, pedagog, dyrektor, itp.) ma prawo żądać, aby uczeń przekazał mu tę substancję, pokazał zawartość torby szkolnej oraz kieszeni (we własnej odzieży), ew. innych przedmiotów budzących podejrzenie co do ich związku z poszukiwaną substancją. Nauczyciel nie ma prawa samodzielnie wykonać czynności przeszukania odzieży ani teczki ucznia - jest to czynność zastrzeżona wyłącznie dla policji. 2. O swoich spostrzeżeniach powiadamia dyrektora szkoły oraz rodziców/opiekunów ucznia i wzywa ich do natychmiastowego stawiennictwa. 12 3. W przypadku, gdy uczeń, mimo wezwania, odmawia przekazania nauczycielowi substancji i pokazania zawartości teczki, dyrektor szkoły wzywa policję, która przeszukuje odzież i przedmioty należące do ucznia oraz zabezpiecza znalezioną substancję i zabiera ją do ekspertyzy. 4. Jeżeli uczeń wyda substancję dobrowolnie, nauczyciel, po odpowiednim zabezpieczeniu, zobowiązany jest bezzwłocznie przekazać ją do jednostki policji. Wcześniej próbuje ustalić, w jaki sposób i od kogo, uczeń nabył substancję. Całe zdarzenie nauczyciel dokumentuje, sporządzając możliwie dokładną notatkę z ustaleń wraz ze swoimi spostrzeżeniami. W każdym przypadku popełnienia czynu karalnego przez ucznia, który nie ukończył 17 lat należy zawiadomić policję lub sąd rodzinny V. Postępowanie wobec ucznia - sprawcy czynu karalnego lub przestępstwa: - niezwłoczne powiadomienie dyrektora szkoły, - ustalenie okoliczności czynu i ewentualnych świadków zdarzenia, - przekazanie sprawcy (o ile jest znany i przebywa na terenie szkoły) dyrektorowi szkoły pod opiekę, - powiadomienie rodziców ucznia-sprawcy, - niezwłoczne powiadomienie policji w przypadku gdy sprawa jest poważna (rozbój, uszkodzenie ciała, itp.), lub sprawca nie jest uczniem szkoły i jego tożsamość nie jest nikomu znana, - zabezpieczenie ewentualnych dowodów przestępstwa, lub przedmiotów pochodzących z przestępstwa i przekazanie ich policji (np. sprawca rozboju na terenie szkoły używa noża i uciekając porzuca go lub porzuca jakiś przedmiot pochodzący z kradzieży). 13 VI. Postępowanie nauczyciela wobec ucznia, który stał się ofiarą czynu karalnego - udzielenia pierwszej pomocy (przed medycznej), bądź zapewnienia jej udzielenia poprzez wezwanie lekarza w przypadku kiedy ofiara doznała obrażeń, - niezwłoczne powiadomienie dyrektora szkoły, - powiadomienie rodziców ucznia, - niezwłoczne profesjonalnego wezwanie policji zabezpieczenia w przypadku, śladów kiedy przestępstwa, istnieje konieczność ustalenia okoliczności i ewentualnych świadków zdarzenia. W przypadku znalezienia na terenie szkoły broni, materiałów wybuchowych, innych niebezpiecznych substancji lub przedmiotów, należy zapewnić bezpieczeństwo przebywającym na terenie szkoły osobom, uniemożliwić dostęp osób postronnych do tych przedmiotów i wezwać policję - tel. 997 lub 112. W ramach współpracy policji ze szkołą będzie się organizować: - spotkania nauczycieli z zaproszonymi specjalistami ds. nieletnich i patologii, podejmujące tematykę zagrożeń przestępczością oraz demoralizacją dzieci i młodzieży w środowisku lokalnym, - spotkania tematyczne młodzieży szkolnej z udziałem policjantów m.in. na temat odpowiedzialności nieletnich za popełniane czyny karalne, prawnych aspektów narkomanii, wychowania w trzeźwości itp. oraz z młodszymi uczniami, na temat zasad bezpieczeństwa, zachowań ryzykownych oraz sposobów unikania zagrożeń, - informowanie policji o zdarzeniach na terenie szkoły wypełniających znamiona przestępstwa, stanowiących zagrożenie dla życia i zdrowia uczniów oraz przejawach demoralizacji dzieci i młodzieży, - udzielanie przez policję pomocy szkole w rozwiązywaniu trudnych, mogących mieć podłoże przestępcze problemów, które zaistniały na terenie szkoły, 14 - wspólny - szkoły i policji - udział w lokalnych programach profilaktycznych związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom oraz zapobieganiem demoralizacji i przestępczości nieletnich. Policja powinna być wzywana do szkoły w sytuacjach, o których mowa w procedurach albo, gdy wyczerpane zostaną środki możliwe do zastosowania przez szkołę w określonej sytuacji, w których obecność policji jest konieczna. Każda, dotycząca uczniów wizyta policjanta w szkole, powinna być wcześniej zasygnalizowana dyrektorowi i jeżeli jest to możliwe z nim uzgodniona.