spis_tresci - Wydawnictwo Naukowe Scholar

Redakcja i korekta: Magdalena Pluta
Projekt okładki i stron tytułowych: Marta Kurczewska
ISBN 978-83-7383-223-7
Wszystkie teksty zostały zamieszczone za zgodą autorów. Artykuły opublikowane
pierwotnie w języku angielskim opatrzono notami copyright wydań oryginalnych.
Copyright © 2013 for the Polish edition by Wydawnictwo Naukowe Scholar,
Warszawa
Tytuł dotowany przez Uniwersytet Jagielloński ze środków projektu badawczego
nr 2HO2E 00625; (PB 4266/25)
Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o.
ul. Krakowskie Przedmieście 62, 00-322 Warszawa
tel./fax 22 826 59 21, 22 828 95 63, 22 828 93 91
dział handlowy: jak wyżej, w. 105, 108
e-mail: [email protected]
www.scholar.com.pl
Wydanie pierwsze
Skład i łamanie: WN Scholar (Jerzy Łazarski)
Druk i oprawa: Drukarnia Read Me, Łódź
Spis treści
Kinga Wysieńska, Zbigniew Karpiński
Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
9
Barry Markovsky, Lisa M. Dilks
Nauka, pseudonauka i zdrowy rozsądek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Podejście naukowe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Nauka i pseudonauka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Wiedza potoczna i wiedza naukowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Konstruowanie teorii naukowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Wnioski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
19
20
32
44
56
60
Jane Sell, Murray Webster Jr.
Metody eksperymentalne w strukturalnej psychologii społecznej
i procesach grupowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Podstawowe własności eksperymentu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Eksperyment jako najlepsza metoda do testowania i rozwijania teorii . . . . . . .
Abstrakcyjne idee i minimalni aktorzy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Repliki eksperymentów i badania międzykulturowe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Interpretacja wyników badawczych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
63
63
66
68
70
75
77
David G. Wagner
Zasady skutecznego planowania i przeprowadzania eksperymentu. . . . . .
Przedmiot badań eksperymentalnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Jak działa eksperyment? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Wynik eksperymentu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Wnioski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
81
82
87
95
98
Kinga Wysieńska
Testy dyskryminacyjne – metoda i zastosowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Błędne koło dyskryminacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Testy dyskryminacyjne jako metoda eksperymentalna . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Na jakie pytania testy dyskryminacyjne odpowiedzi dać nie mogą . . . . . . . . .
Na jakie pytania testy dyskryminacyjne dają odpowiedź . . . . . . . . . . . . . . . . .
101
102
105
110
115
Testy dyskryminacyjne dla celów badawczych i litygacyjnych . . . . . . . . . . . .
Przykłady testów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Karen S. Cook, Coye Cheshire, Alexandra Gerbasi
Władza, zależność i wymiana społeczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Teoria i badania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Wymiana uogólniona i problemy działania zbiorowego . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Istotne zastosowania teorii władzy i zależności oraz sieciowej teorii
wymiany. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Znaczenie teorii wymiany dla socjologii ekonomicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Kierunki rozwoju teorii i badań empirycznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
117
119
127
128
136
140
142
145
Joanna Heidtman
Dynamika władzy w sieciach konfliktu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Relacja i sieci konfliktu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Powstawanie przewagi we władzy w sieciach konfliktu . . . . . . . . . . . . . . . . .
Badania eksperymentalne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Dyskusja i podsumowanie wyników . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
153
154
155
164
168
Vincent Buskens, Arnout van de Rijt
Teoria władzy i zależności w warunkach wymiany sekwencyjnej. . . . . . . .
Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Teoria władzy i zależności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Teoria władzy i zależności w warunkach wymiany sekwencyjnej . . . . . . . . . .
Wyniki testów empirycznych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Dyskusja. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Aneks: Dowód twierdzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
175
175
178
180
184
187
189
Joseph Berger, Murray Webster Jr.
Oczekiwania, status, zachowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Teoria władzy i prestiżu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Teoria charakterystyk statusu: sformułowania podstawowe . . . . . . . . . . . . . . .
Rozwój teorii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Integracja teorii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Bieżące badania i rozwój . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
193
194
196
202
210
215
Martha Foschi
Podwójne standardy oceny kompetencji: najnowsze wyniki
i nowe kierunki. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Podłoże teoretyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Najnowsze badania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Podsumowanie i sugestie co do dalszych badań . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
225
225
229
236
Robert K. Shelly
Modele drzewkowe przetwarzania oczekiwań co do działania . . . . . . . . . .
Modele drzewkowe przetwarzania oczekiwań co do działania . . . . . . . . . . . . .
Podstawowy problem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Teorie i modele . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Teoria stanów oczekiwań . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Eksperymenty testujące teorię . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Modele wyprowadzone z teorii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Modele drzewkowe przetwarzania oczekiwań co do działania . . . . . . . . . . . . .
Konsekwencje stosowania modeli drzewkowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Uwagi końcowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
241
241
243
246
248
250
251
255
261
262
Brent Simpson
Płeć, strach i chciwość: analiza wpływu płci na kooperację w sytuacji
dylematu społecznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Strach i chciwość w dylematach społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Przegląd teorii dotyczących płci, gender i współpracy . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Badanie 1 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Badanie 2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Wnioski i wskazówki dla dalszych badań . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
267
270
272
274
277
281
Barbara F. Meeker
Praca zespołowa: dylematy współpracy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Straty ponoszone w toku procesu: badania na gruncie psychologii . . . . . . . . .
Straty ponoszone w toku procesu: badania na gruncie socjologii . . . . . . . . . . .
Straty ponoszone w trakcie procesu, reguły wymiany i struktura zadania . . . .
Program badawczy dotyczący współpracy w relacjach wymiany
społecznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Dyskusja i podsumowanie wyników . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
287
287
288
292
295
296
308