Stadtgeschichte in Stichworten Krótka historia miasta Werne

1960
Miasto liczy juz 20.000 mieszkanców.
1980
Otwarcie muzeum im. Karla Pollendra wraz z
archiwum miejskim.
1967
Poczatek kompleksowej odbudowy starówki,
zakonczonej oficjalnym otwarciem strefy
pieszej w czerwcu 1982.
1983
Ponowne otwarcie biblioteki miejskiej w starej
kamienicy Moormanna.
1988
Udostepnienie naturalnych kapielisk
solankowych po calkowitym ich odnowieniu.
1988
Werne zajmuje powierzchnie 7.607 ha i liczy
29.500 mieszkanców.
1991
Budowa tezni w parku miejskim.
1998
Miasto liczy 32.100 mieszkanców,
powierzchnia wynosi 7.607 ha.
1973/74 Oddanie do uzytku nowego ratusza,
odrestaurowanego starego ratusza, a takze
nowego budynku strazy pozarnej.
1975
1975
Zamkniecie kopalni „Werne“, posiadajacej
przed kryzysem weglowym 4000 a ostatnio
2000 miejsc pracy.
Nowy podzial administracyjny: Stockum
zostaje przylaczone do Werne i razem
podlegaja okregowi Unna i okregowi
regencyjnemu w Arnsberg. Liczba
mieszkanców wzrasta do 25.000,
w tym 4.000 mieszkanców Stockum.
WERNE
Werne
1647,
Merian
11pawstg
Stadtgeschichte
in Stichworten
Krótka historia
miasta Werne
Okolo 800
Biskup Münster Liudger buduje kaplice w
Werne i zaklada pierwsza parafie.
834
1618-48 Wojna Trzydziestoletnia; Werne zostaje
wielokrotnie zajete, spladrowane i spalone.
W latach 1636/37 ofiara dzumy pada 313
sposród 1000 mieszkanców miasta.
1873/74 Odkrycie cieplych zródel solankowych podczas
wiercen w poszukiwaniu wegla kamiennego.
Werne rozwija sie jako miejscowosc
uzdrowiskowa.
1659
W Werne osiedlaja sie kapucyni i buduja w
latach 1671/73 klasztor, kosciól od 1677 do
1681 r.
1899
Zalozenie kopalni „Werne“. Poczatek
industrializacji.
1905
1725
Johann Bernhard Moormann osiada w miescie
i w 1737 roku zaklada browar oraz gorzelnie.
Zanik zródel solankowych. Ponowne ich
uruchomienie w 1935 r.
1779
Mury miejskie i male wieze zostaja zburzone;
ostatnia miejska brama (Neutor) zostaje
zburzona okolo 1843 r.
Pierwsza dokumentarna wzmianka o Werne.
IX-XII w. Wokól kosciola i siedziby biskupa osiedlaja sie
rzemieslnicy. W obrebie wioski Werne powstaje
w ten sposób obszar miejski.
1139
Kosciól i parafia Werne naleza do nowo
zalozonego klasztoru Cappenberg. Zbudowano
romanski murowany kosciól.
1914/18 278 mieszkanców Werne padlo ofiara wojny.
1192-95 Werne uzyskuje prawa celne i podlega
sadownictwu biskupiemu.
1803
1253
Zwiazek Miast: Münster, Dortmund, Soest,
Lippstadt, przeciwko samowoli ksiazecej na
moscie Lipy. (Zwiazek Wernenski).
1302
Poczatki fortyfikacji Werne; Plac Koscielny
zostaje otoczony walem obronnym i fosa.
1362
Biskup Adolf z Münster zezwala na urzadzanie
wolnego targu w dniu Szymona-Zyda.
1383
Fortyfikacja osady; budowa walu obronnego,
fosy oraz palisady.
1385
Werne otrzymuje tzw. Srednie Prawo Miejskie
(Wigboldrecht).
Rozwiazanie Kapituly Münster; Werne zostaje
przylaczone do Prus.
1806-07 Napoleon przylacza Werne do Wielkiego
Ksiestwa Berg. Powstaje Urzad Miejski, do
którego naleza miasto i parafia.
1815
Werne staje sie ostatecznie prowincja pruska.
1836
Miasto podlega w roku 1831 zrewidowanej
administracji pruskiej, jednoczesnie formuje sie
Urzad Miejski z nastepujacych okolicznych
gmin: Stockum, Capelle i Herbern. W 1846
Herbern staje sie samodzielna, gmina.
1850
Misteczko liczy 1820 mieszkanców.
1857
Zalozenie Publicznej Kasy Oszczednosci.
1858
Fundacja szpitala
Sw. Krzysztofa, ktory
w 1911 r. otrzymuje
budynek przy Burgstraße, a w 1974 r.
przenosi sie do
nowoczesnych
pomieszczen przy
ulicy Goethego.
1922
Rozwiazanie Urzedu Werne. Gmine Werne
przylaczono do miasta, Stockum do Urzedu
Herbern, a Capelle do Nordkirchen.
1922
Miasto liczy 12.000 mieszkanców.
1926
Otwarcie kapieliska.
1928
Uruchomienie linii kolejowej Münster-WerneDortmund.
1835
Cieple solanki i kapielisko zostaja
rozbudowane i zmodernizowane.
1939/45 471 mieszkanców Werne zginelo w czasie
wojny lub tez zmarlo w niewoli, prawie 500
zaginelo. Okolo 4000 wygnanców i
uciekinierów znalazlo w Werne nowa ojczyzne.
1950
1400
Hrabia Adolf von der Mark podpala miasto. Po
roku 1415 zostaje ono calkowicie umocnione
murami, bramami i wiezami. W 1585 r. pas
obronny zostaje dodatkowo wzmocniony
nowymi walami.
1446
Pierwsze zjednoczenie miast pózniejszego
Zwiazku Monasterskiego, w tym takze Werne.
1512
Poczatek budowy ratusza, która ostatecznie
zakonczono w 1561 r.
1586
Najwiekszy pozar w historii miasta – pastwa
plomieni padly 43 budynki.
1602-10 Miasto otrzymuje prawo bicia monety.
W Werne mieszka 18.000 osób.
Werne 1616, Johannes Gigas