Ocena oddziaływania na środowisko

Transkrypt

Załącznik 1c Przewodnik dla Wnioskodawców RPO WZ
Urząd Marszałkowski
Województwa Zachodniopomorskiego
UNIA EUROPEJSKA
Europejski Fundusz
Rozwoju Regionalnego
Przewodnik dla Wnioskodawców RPO WZ
Załącznik nr 1c do Wytycznych dla Wnioskodawców poddziałania 2.1.1
Szczecin, lipiec 2009
1
Niniejszy przewodnik naleŜy stosować dla projektów, w ramach których
przedsięwzięcia uzyskały wszystkie decyzje wymagane na ich realizację przed
28.07.2005 r., tj. przed wejściem w Ŝycie przepisów o decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach (uzyskały przed tym dniem wszystkie wymagane dla danego
przedsięwzięcia decyzje z dawnego art. 46 ust. 4 ustawy POŚ), bądź teŜ uzyskały
decyzje po tym dniu, ale na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów
(było to moŜliwe na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 18 maja 2005 r.
o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw).
Niniejszy przewodnik nie obejmuje przedsięwzięć polegających na budowie
autostrad ani dróg krajowych.
Dla projektów, w ramach których przedsięwzięcia zatwierdzane były juŜ po
wejściu w Ŝycie przepisów o decyzji środowiskowej naleŜy stosować Załącznik nr
1a do Wytycznych dla Wnioskodawców – Przewodnik OOŚ, a dla przedsięwzięć,
które są/będą zatwierdzane na podstawie przepisów obowiązujących od
15.11.2008
r.
naleŜy
stosować
Załącznik
nr
1b
do
Wytycznych
dla
Wnioskodawców – Przewodnik OOŚ.
2
Spis treści
I. Podstawy prawne .................................................................................................................... 4
II. Stan prawny przed 28 lipca 2005 r. - róŜnice w stosunku do obecnego stanu prawnego ..... 6
III. Zakres Przewodnika ............................................................................................................. 8
IV. Procedura przyjmowania i oceny projektów........................................................................ 9
V. Przygotowanie Dokumentacji aplikacyjnej z zakresu OOŚ................................................ 12
1. Wprowadzenie.................................................................................................................. 12
2. Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko („klasyczna” OOŚ)..................... 12
3. Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (ocena habitatowa) ........ 14
4. Zalecenia praktyczne Instytucji Zarządzającej ................................................................ 15
VI. Organy biorące udział w postępowaniu OOŚ .................................................................... 16
VII. Lista załączników OOŚ do Dokumentacji aplikacyjnej dla poszczególnych grup .......... 17
VIII. Wymogi dla poszczególnych załączników...................................................................... 21
IX. Strategiczna ocena oddziaływania na środowisko (wymaganie dyrektywy 2001/42)....... 24
X. Zestawy załączników obowiązujących w ramach kaŜdej z grup ........................................ 26
3
I. Podstawy prawne
Akty unijne
−
−
−
−
−
−
−
−
−
−
−
−
−
Dyrektywa Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985r. w sprawie oceny skutków niektórych
publicznych i prywatnych przedsięwzięć dla środowiska, znowelizowana Dyrektywą Rady
97/11/WE z dnia 3 marca 1997 r. oraz Dyrektywą 2003/35/WE z dnia 26 maja 2003 r.
Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych
oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. WE L 206 z 22.07.1992, str. 7, z późn. zm.; Dz. Urz. UE
Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 2, str. 102) - w zakresie dotyczącym postępowania w
sprawie oceny oddziaływania na środowisko;
Dyrektywa 2001/42/EC Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2001r. w sprawie
oceny oddziaływania pewnych planów i programów na środowisko,
Dyrektywa Rady 96/61/WE z dnia 24 września 1996r. w sprawie zintegrowanego zapobiegania
i kontroli zanieczyszczeń,
Dyrektywa 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie
publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylająca dyrektywę Rady
90/313/EWG, - od dnia 14 lutego 2005 - albo:
Dyrektywa 90/313/EWG z dnia 7 czerwca 1990 r. w sprawie swobody dostępu do informacji o
środowisku - do dnia 13 lutego 2005
Dyrektywa Rady 79/409/EWG o ochronie dziko Ŝyjących ptaków z dnia 2 kwietnia 1979 r.
(zmieniana późniejszymi dyrektywami) - Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady nr
2001/42/WE z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i
programów na środowisko;
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/35/WE z dnia 26 maja 2003 r.
przewidującej udział społeczeństwa w odniesieniu do sporządzania niektórych planów i
programów w zakresie środowiska oraz zmieniającej w odniesieniu do udziału społeczeństwa i
dostępu do wymiaru sprawiedliwości dyrektywy Rady 85/337/EWG i 96/61/WE (Dz. Urz. UE L
156 z 25.06.2003, str. 17; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 7, str. 466) - w
okresie od 25 lipca 2005 r.
Konwencja o oddziaływaniu na środowisko w kontekście transgranicznym, podpisana w 1991r.
w Espoo i ratyfikowana przez Polskę w 1997 r.,
Konwencja EKG ONZ o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji
oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, podpisana w Aarhus w
1998r. i ratyfikowana przez Polskę w 2001 r.
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy
ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu
Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) 1260/1999,
zmienione Rozporządzeniem Rady (WE) nr 1341/2008 z dnia 18 grudnia 2008 r.
Rozporządzenie (WE) nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w
sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i uchylające rozporządzenie (WE) nr
1783/1999
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1828/2006 z dnia 8 grudnia 2006 r. ustanawiające
szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiającego
przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego
Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności oraz rozporządzenia (WE) nr 1080/2006
Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
Akty krajowe
−
Ustawa - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz.627 z późn. zm.) zwana dalej Poś podstawa do przeprowadzania postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko
(OOŚ)
4
−
−
−
−
−
−
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80,poz. 717 z późn.zm.) podstawa do wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu
Ustawy - Prawo budowlane (Tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz.2016 z późn. zm) podstawa do wydania pozwolenia na budowę
Ustawa o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz.880) zwana dalej UoP - podstawa do
przeprowadzania postępowania OOŚ dla projektów mogących znacząco oddziaływać na obszar
NATURA 2000 - od dnia 1 maja 2004 r.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów
przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych
uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o
oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz.2573, z późn. zm.) - od dnia 8 grudnia 2004
r. albo:
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 listopada 2002r. w sprawie szczegółowych
warunków, jakim powinna odpowiadać prognoza oddziaływania na środowisko dotycząca
projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 197, poz. 1667)
- od dnia 13 listopada 2002 r. do dnia 7 grudnia 2004 r. albo:
Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14
lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska
i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny
odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji (Dz. U. Nr 93, poz. 589 z
poźn. zm.) - do dnia 12 listopada 2002 r.
5
II. Stan prawny przed 28 lipca 2005 r. - róŜnice w stosunku
do obecnego stanu prawnego
Miejsce OOŚ w procedurze
Do dnia 28 lipca 2005 r. - czyli wejścia w Ŝycie ustawy z dnia z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy
- Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113 poz. 954) wprowadzającej
do polskiego prawa decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach - ocenę oddziaływania na
środowisko planowanego przedsięwzięcia przeprowadzano w ramach postępowania w sprawie
wydania jednej z decyzji wymienionych wówczas w art. 46 ust. 4 ustawy POŚ (w tym w ramach
decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz pozwolenia na budowę).
W przypadku, gdy dane przedsięwzięcie wymagało i decyzji o wzizt i pozwolenia na budowę, ocenę
oddziaływania na środowisko przeprowadzano dwukrotnie.
W związku z tym dokumenty, na podstawie których moŜna zweryfikować prawidłowość (zgodność z
odpowiednimi dyrektywami) przeprowadzonej OOŚ to dokumenty powstałe w związku z
postępowaniami w sprawie decyzji wymienionych wówczas w art. 46 ust. 4 ustawy POŚ.
Ocena habitatowa
Obowiązek przeprowadzania oceny habitatowej (oceny wpływu na obszary Natura 2000) istnieje od
dnia 1 maja 2004 r. (akcesji Polski do UE). Decyzje dotyczące przedsięwzięć mogących znacząco
oddziaływać na obszary Natura 2000 wydane po 1 maja 2004 r. muszą więc odnosić się do tego
zagadnienia (podczas, gdy decyzje wcześniejsze nie musiały zawierać takiego elementu).
Przeprowadzenie oceny habitatowej w odniesieniu do konkretnego obszaru Natura 2000 obowiązkowe
jest oczywiście dopiero od czasu, kiedy obszar ten został wyznaczony (wpisany na listę przekazaną
potem przez Ministerstwo Środowiska do Komisji Europejskiej lub choćby na Shadow List).
Konsekwentnie - decyzje wydane w okresie zanim dany obszar został wyznaczony nie musiały (i nie
mogły) oczywiście odnosić się do oddziaływania przedsięwzięcia na ten obszar.
Jednocześnie jednak przedsięwzięcia, które zdobyły decyzje z art. 46 ust. 4 POŚ w okresie, kiedy
decyzje te nie musiały czy nie mogły odnosić się do kwestii oddziaływania na obszar Natura 2000,
przy czym nie zostały jeszcze zrealizowane a są przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na
obszar Natura 2000 (nie otrzymają od regionalnego dyrektora ochrony środowiska deklaracji
(załącznika 13b), Ŝe ocena habitatowa nie była wymagana) nie będą mogły być realizowane na
podstawie posiadanych decyzji i nie będą mogły na ich podstawie otrzymać dofinansowania - zob.
szerzej rozdział „Przygotowanie dokumentacji aplikacyjnej z zakresu OOŚ”.
Trzeba teŜ zauwaŜyć, Ŝe do dnia 28 lipca 2005 r. prawo polskie nie dawało moŜliwości
przeprowadzenia oceny habitatowej dla przedsięwzięć naleŜących do grupy III a nienaleŜących
jednocześnie do grupy I lub II (na temat podziału przedsięwzięć na grupy - zob. niŜej rozdział
„Przygotowanie dokumentacji aplikacyjnej z zakresu OOŚ”), co było niezgodne z dyrektywą
habitatową.
Wymagania dyrektywy 85/337 odnośnie dostępu do sądu
Art. 10a dyrektywy 85/337 nakazuje, aby od decyzji zezwalającej na realizację przedsięwzięcia
mogącego znacząco oddziaływać na środowisko przysługiwała zainteresowanej społeczności droga
odwoławcza (wg prawa polskiego: prawo odwołania i skargi do sądu administracyjnego). Wynikający z
dyrektywy obowiązek zapewnienia drogi odwoławczej ma zastosowanie m.in. do pozwoleń na
budowę, w ramach których przeprowadzono OOŚ. Prawo polskie takiej drogi odwoławczej dla
6
pozwoleń na budowę nie zapewniało, poniewaŜ od dnia 11 lipca 2003 r. art. 28 ust. 2 Prawa
budowlanego znacznie ograniczył krąg stron w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę,
przez status strony, a więc i prawo odwołania nie obejmuje wszystkich członków „zainteresowanej
społeczności”, o której mowa w dyrektywie (co jest z tą dyrektywą niezgodne).
Art. 10a dyrektywy 85/337 obowiązuje jednak państwa członkowskie od dnia 25 lipca 2005 r. (do tego
dnia państwa były zobowiązane przyjąć przepisy zapewniające taką drogę odwoławczą). Pozwolenia
na budowę dotyczące przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wydane po tym
dniu ale jeszcze na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów (co było moŜliwe na podstawie
art. 19 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy z dnia z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo
ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw) naleŜy więc uznać za niezgodne z dyrektywą
85/337 oraz nie mogące stanowić podstawy do przyznania dofinansowania.
7
III. Zakres Przewodnika
Niniejszy Przewodnik określa sposób postępowania podczas przygotowywania dokumentacji
aplikacyjnej dotyczącej ochrony środowiska. Ze względu na niewłaściwą transpozycję prawa unijnego
na grunt prawa polskiego Instytucja Zarządzająca RPO WZ przygotowała, na podstawie
poszczególnych Dyrektyw Unii Europejskiej, prawa krajowego schemat postępowania oraz wykaz
niezbędnych załączników wymaganych na etapie weryfikacji formalnej oraz merytorycznej złoŜonych
projektów.
Zgodnie ze stanowiskiem Komisji Europejskiej oraz przyjętymi na poziomie Regionalnego Programu
Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007 – 2013 (RPO WZ) kryteriami wyboru
projektów Instytucja Zarządzająca RPO WZ jest zobligowana do zapewnienia, Ŝe projekty uzyskujące
wsparcie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego będą realizowane zgodnie z regulacjami
prawnymi na poziomie UE. Inwestycje zgodne z prawodawstwem krajowym, lecz niezgodne z
prawodawstwem unijnym nie będą mogły uzyskać dofinansowania w ramach RPO WZ. W przypadku
zidentyfikowania niezgodności projektu z prawem UE na etapie realizacji projektu lub po jego
zakończeniu, Beneficjent będzie zobowiązany do zwrotu otrzymanego wsparcia wraz z odsetkami.
W celu zapewnienia zgodnej z prawem unijnym realizacji projektów zaleca się, aby wszyscy
Wnioskodawcy, których przedsięwzięcia wymagają uzyskania decyzji o uwarunkowaniach
środowiskowych przed rozpoczęciem rzeczowej realizacji projektu, zastosowali się do Wytycznych
Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na
środowisko dla przedsięwzięć współfinansowanych z krajowych lub regionalnych programów
operacyjnych (dalej: Wytyczne) dostępnych na stronie Ministerstwa Rozwoju Regionalnego
www.mrr.gov.pl oraz do niniejszego Przewodnika. W odniesieniu do przedsięwzięć, dla których
odpowiednie decyzje wydawano przed 28 lipca 2005 r. naleŜy jednak zwrócić uwagę, Ŝe Wytyczne
MRR w niewielkim stopniu dotyczą stanu prawnego sprzed tego dnia i naleŜy stosować w pierwszej
kolejności niniejszy Przewodnik.
8
IV. Procedura przyjmowania i oceny projektów
Wszystkie projekty, które pozytywnie przejdą ocenę formalną będą przekazywane pod obrady Komisji
Oceniającej Projekty (KOP), która rozpoczyna pracę w terminie nie później niŜ 15 dni roboczych od
akceptacji listy projektów poprawnych pod względem formalnym. KaŜdy z wniosków oceniany jest
przez poszczególne Zespoły Ekspertów (zespół ds. oceny moŜliwości wystąpienia pomocy publicznej
(jeśli dotyczy), zespół ds. oceny środowiskowej (jeśli dotyczy), zespół ds. oceny ekonomicznofinansowej oraz zespół ds. oceny merytoryczno-technicznej), odrębne dla kaŜdego
działania/poddziałania.
Zespół ds. oceny środowiskowej obraduje na początku posiedzenia KOP. Podczas oceny Zespół
sprawdza tzw. załączniki środowiskowe (Załącznik nr 9, Załącznik nr 10 oraz Załączniki nr 13a-13v do
Wniosku o dofinansowanie).
Wśród załączników środowiskowych wyróŜniamy:
• Załączniki obowiązkowe do wniosku o dofinansowanie.
• Załączniki niezbędne do podpisania umowy o dofinansowanie. Wnioskodawca moŜe
uzupełnić te załączniki w terminie późniejszym niŜ złoŜenie Wniosku o
dofinansowanie, przystępując do procedury podpisania umowy o dofinansowanie tj.
na etapie weryfikacji formalno-prawnej.
Lista załączników dla projektów, w ramach których przedsięwzięcia uzyskały wszystkie decyzje
wymagane na ich realizację przed 28.07.2005 r., tj. przed wejściem w Ŝycie przepisów o decyzji o
środowiskowych uwarunkowaniach (uzyskały przed tym dniem wszystkie wymagane dla danego
przedsięwzięcia decyzje z dawnego art. 46 ust. 4 ustawy POŚ), bądź teŜ uzyskały decyzje po tym dniu,
ale na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów:
a) Formularz do wniosku o dofinansowanie w zakresie OOŚ wg wzoru dla przedsięwzięć sprzed
lipca 2005r.
b) Zaświadczenie organu odpowiedzialnego za monitorowanie obszarów Natura 2000
c) Decyzja lub decyzje z art. 46 ust. 4 ustawy POŚ wraz z uzasadnieniem
d) Postanowienia uzgadniające wydane przed wydaniem decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach
f) Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko
g) Dokumentacja dotycząca procedury udziału społeczeństwa
h) Mapa lokalizacji projektu na tle obszarów chronionych w ramach sieci Natura 2000 lub
potencjalnych obszarów Natura 2000 w skali 1:100 000
i) Postanowienie ustalające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko na
podstawie decyzji kompetentnego organu (jeśli Wnioskodawca wystąpił z zapytaniem do
właściwego organu)
k) Postanowienie w sprawie obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na
środowisko i zakresie raportu
l) Postanowienie o braku obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na
środowisko
ł) Informacja od właściwego organu o braku sprzeciwu do planowanego przedsięwzięcia
realizowanego na podstawie zgłoszenia budowy lub robót budowlanych
n) Zobowiązanie Wnioskodawcy do złoŜenia załączników obowiązkowych moŜliwych do
uzupełnienia w późniejszym terminie
o) Inne załączniki środowiskowe
W dalszej części Przewodnika przedstawiono podział załączników ze względu na kwalifikacje
przedsięwzięcia do poszczególnych grup na podstawie Dyrektywy 85/337/EWG oraz Rozporządzenia
Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na
środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do
sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, a takŜe z uwzględnieniem wpływu
przedsięwzięcia na obszary Natura 2000.
9
Podczas oceny środowiskowej w ramach posiedzenia KOP ekspert weryfikuje załączniki środowiskowe
złoŜone przez Wnioskodawcę wraz z wnioskiem o dofinansowanie pod kątem ich kompletności, a takŜe
zgodności z prawem krajowym oraz unijnym. Ocena jest dokonywana na podstawie kryteriów
zawartych w Karcie Oceny Środowiskowej. Karty środowiskowe składają się z kryteriów dostępu.
Kryteria dostępu oceniane są w systemie 0/1, co oznacza, Ŝe niespełnienie chociaŜby jednego z nich
powoduje odrzucenie Wniosku.
Jeśli wszystkie załączniki dołączone przez Wnioskodawcę zostały zweryfikowane pozytywnie, ekspert
rekomenduje wniosek do dalszej oceny. W przypadku, gdy Wnioskodawca jest w trakcie
przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a załączone dokumenty
wskazują, iŜ postępowanie OOŚ jest przeprowadzane w sposób prawidłowy, co pozwala przyjąć, iŜ
realizacja przedsięwzięcia odbędzie się zgodne z prawodawstwem krajowym i unijnym, ekspert
rekomenduje wniosek do dalszej oceny. Jednocześnie w celu ułatwienia późniejszej weryfikacji
formalno – prawnej ekspert wskazuje dokumenty, które muszą zostać uzupełnione przez
Wnioskodawcę najpóźniej przed podpisaniem umowy.
W przypadku, gdy w załącznikach dołączonych przez Wnioskodawcę ekspert stwierdzi braki moŜliwe
do uzupełnienia/usunięcia, wówczas ekspert rekomenduje wniosek do dalszej oceny, z informacją,
jakie dokumenty muszą być przez Wnioskodawcę uzupełnione/poprawione oraz dostarczone
najpóźniej przed podpisaniem umowy o dofinansowanie.
Uwaga!
Wskazane jest złoŜenie wszystkich wymaganych załączników środowiskowych na etapie składania
Wniosku o dofinansowanie. Pozwoli to Ekspertom zweryfikować poszczególne załączniki i przesłać do
Wnioskodawcy ewentualne sugestie dotyczące złoŜonej dokumentacji. W takiej sytuacji Wnioskodawca
będzie miał moŜliwość uzupełnienia wskazanych braków w danych załącznikach przed podpisaniem
umowy o dofinansowanie.
Przed podpisaniem umowy o dofinansowanie dokonywana jest weryfikacja formalno – prawna, w
ramach której dokonana zostanie weryfikacja uzupełnionych załączników środowiskowych, przez
ekspertów wybranych i zatwierdzonych uchwałą Zarządu Województwa. Weryfikacja formalno prawna jest dokonywana w zakresie zgodności z prawem wspólnotowym i krajowym na podstawie
Karty weryfikacji środowiskowej.
Negatywna weryfikacja formalno – prawna stanowi przesłankę do odmowy podpisania umowy o
dofinansowanie.
Kolejność poszczególnych ocen podczas posiedzenia wszystkich Zespołów ekspertów Komisji
Oceniającej Projekty oraz przewidziane terminy opisane zostały w Regulaminie KOP, Wytycznych dla
Wnioskodawców dostępnych na stronie www.rpo.wzp.pl oraz na poniŜszym schemacie.
10
Schemat 1. Procedura oceny projektu
Pozytywna
Lista rankingowa
Ocena formalna
35 dni
Ocena środowiskowa
Ocena strategiczna
Pozytywna
Pozytywna
Negatywna
Ocena
moŜliwości wystąpienia pomocy
publicznej
Ocena
merytoryczno - techniczna
Ocena
Ekonomiczno - finansowa
Pozytywna
Wniosek
odrzucony
Negatywna
Wniosek
odrzucony
11
V. Przygotowanie Dokumentacji aplikacyjnej z zakresu OOŚ
V.1. Wprowadzenie
Przebieg postępowania/przygotowywania stosownych dokumentów/załączników do Dokumentacji
aplikacyjnej w ramach RPO WZ zaleŜy od rodzaju przedsięwzięcia:
•
•
•
•
czy znajduje się w I czy w II aneksie do dyrektywy 85/337 lub nie jest w tej dyrektywie
wymieniony,
czy znajduje się w grupie I przedsięwzięć wg prawa polskiego (jest wymienione w § 2
rozporządzenia Rady Ministrów z 2004 r.),
czy znajduje się w II grupie przedsięwzięć (jest wymienione w § 3 rozporządzenia Rady
Ministrów z 2004 r.)
czy znajduje się poza ww. rozporządzeniem, ale jest wymienione w aneksie II do dyrektywy
(tzw. przedsięwzięcie podprogowe)
Dodatkowo naleŜy zweryfikować, czy przedsięwzięcie oddziałuje na obszar Natura 2000/potencjalny
obszar Natura 2000, czyli znajduje się w grupie III.
Przedsięwzięcie naleŜące do grupy I lub II moŜe jednocześnie oddziaływać na obszar Natura 2000,
wtedy podczas procedury OOŚ naleŜy równieŜ spełnić wymagania dotyczące grupy III opisane w
dalszej części Przewodnika.
Przedsięwzięcia/projekty niezaliczane do Ŝadnej z ww. grup nazwane są w niniejszym Przewodniku
jako naleŜące do grupy IV.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 Dyrektywy OOŚ - Dyrektywa Rady z dnia 27 czerwca 1985 r. nr 85/337/EWG w
sprawie oceny wpływu wywieranego przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na
środowisko (Dz. Urz. WE L 175 z 5.7.1985 z późń. zm.), dla przedsięwzięć (oznaczających kaŜde
wykonanie prac budowlanych, instalacji lub układów lub inne wkroczenie w otoczenie przyrodnicze i
krajobraz, włącznie z wydobywaniem zasobów mineralnych) określonych w jej Aneksie I
przeprowadzenie postępowania OOŚ jest obligatoryjne.
Wszystkie przedsięwzięcia z aneksu I do dyrektywy znajdują się w I grupie przedsięwzięć wg prawa
polskiego i wymagają przeprowadzenia pełnej oceny oddziaływana na środowisko (z raportem i
udziałem społeczeństwa).
V.2. Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko („klasyczna” OOŚ)
Zgodnie z art. 4 ust. 2 Dyrektywy OOŚ, w stosunku do przedsięwzięć określonych w jej Aneksie II,
naleŜy dokonać selekcji, czy naleŜy przeprowadzić postępowanie OOŚ.
Transpozycja aneksu II nie została przeprowadzona wprost i nie polegała na przeniesieniu całego
aneksu II do § 3 rozporządzenia Rady Ministrów (zarówno tego z 2002 r., jak i tego z 2004 r.).
Zgodnie z art. 4 ust. 2 dyrektywy państwo członkowskie (jego odpowiednie władze) moŜe ustalić,
które przedsięwzięcia z aneksu II wymagają OOŚ na podstawie:
•
selekcji indywidualnej - indywidualnym rozstrzyganiu w odniesieniu do kaŜdego konkretnego
przedsięwzięcia, przez organ właściwy w danej sprawie, czy wymaga ono przeprowadzenia
(pełnej) oceny oddziaływania na środowisko - czyli w Polsce: czy wymaga sporządzenia
raportu OOŚ i w konsekwencji przeprowadzenia procedury udziału społeczeństwa;
12
•
selekcji kategorycznej - czyli z zastosowaniem określonych progów i kryteriów; w tym
wypadku państwo członkowskie określa w sposób kategoryczny, w drodze powszechnie
obowiązującego aktu prawnego czy innego dokumentu które typy przedsięwzięć z aneksu II
wymagają obowiązkowo przeprowadzenia OOŚ, a które zawsze są z tego obowiązku
zwolnione; państwa członkowskie dokonują tej selekcji zwykle poprzez określenie, Ŝe dany
typ przedsięwzięcia (np. oczyszczalnia ścieków) wymaga OOŚ jeśli np. przekracza pewien
próg wielkości, lub jeśli spełnia inne określone kryteria (np. jest połoŜone na obszarze
chronionym).
W Polsce, podobnie jak w większości krajów europejskich, przyjęto mieszany sposób selekcji, będący
połączeniem obu wskazanych wyŜej metod.
Przyjęty sposób selekcji polega na tym, Ŝe:
•
Część przedsięwzięć z załącznika II (te uznane za mające potencjalnie większy wpływ na
środowisko) została zakwalifikowana w drodze selekcji kategorycznej do przedsięwzięć zawsze
wymagających (pełnej) OOŚ (§ 2 obu rozporządzeń, czyli I grupy przedsięwzięć) - nie jest to
wyraz bardziej restrykcyjnego podejścia niŜ wymaga dyrektywa, ale konsekwencja
zastosowania selekcji kategorycznej. Np. wszystkie oczyszczalnie ścieków wymienione są w
aneksie II do dyrektywy, a w Polsce oczyszczalnie dla więcej niŜ 100.000 równowaŜnych
mieszkańców zawsze wymagają OOŚ (są zaliczone do I grupy).
•
Część przedsięwzięć z załącznika II (te uznane za mające mały wpływ na środowisko lub
niemające wpływu) została zakwalifikowana w drodze selekcji kategorycznej do przedsięwzięć
niewymagających nigdy OOŚ (znalazły się one poza rozporządzeniem - są to tzw.
przedsięwzięcia podprogowe) - analogicznie jak w przypadku opisanym wyŜej nie jest to
wyraz niezgodności z dyrektywą, ale konsekwencja zastosowania selekcji kategorycznej. Np.
wspomniane wyŜej oczyszczalnie ścieków wymienione w aneksie II do dyrektywy, w Polsce
oczyszczalnie nie wymagają w ogóle OOŚ, jeśli są przeznaczone dla mniej niŜ 400
równowaŜnych mieszkańców (nie są zaliczone ani do I, ani do II grupy).
•
Pozostała część przedsięwzięć z aneksu II (w tym te „pomiędzy progami” ustalonymi w ramach
selekcji kategorycznej) została natomiast pozostawiona selekcji indywidualnej, a więc
rozstrzygnięciu organu prowadzącego postępowanie, który w konkretnym przypadku decyduje
czy przeprowadzić OOŚ (pełną, a więc z raportem i w konsekwencji z udziałem społeczeństwa),
inaczej mówiąc: czy zaŜądać raportu. Ta grupa przedsięwzięć została wymieniona w § 3 obu
kolejnych rozporządzeń Rady Ministrów. Na przykład selekcji indywidualnej w Polsce wymagają
tylko oczyszczalnie ścieków dla więcej niŜ 400, ale mniej niŜ 100.000 równowaŜnych
mieszkańców. Jest to tzw. II grupa przedsięwzięć.
MoŜe więc zaistnieć sytuacja, Ŝe dane przedsięwzięcie z aneksu II dyrektywy będzie znajdowało się wg polskiego prawa - w grupie I, II lub w ogóle nie będzie wymagało OOŚ (będzie poza grupą I i II).
W związku z tym, a takŜe biorąc pod uwagę, Ŝe celem Instytucji Zarządzającej jest kontrola
wypełnienia przez beneficjentów prawa unijnego, dokumentacja konkursowa, zwłaszcza załącznik 13a
odnosi się w pierwszej kolejności do aneksów dyrektywy, a następnie dopiero do grup I i II
określonych w polskim prawie.
Obie metody selekcji (kategoryczna i indywidualna), a takŜe metoda mieszana są w pełni
dopuszczalne przez dyrektywę. Potwierdził to Europejski Trybunał Sprawiedliwości, który stwierdził, Ŝe
państwo członkowskie ma pełne prawo zastosować selekcję kategoryczną (o ile zrobi to prawidłowo,
tj. z zastosowaniem odpowiednich kryteriów i nie przekraczając przyznanego dyrektywą luzu
decyzyjnego, a więc np. nie wyłączając całych kategorii przedsięwzięć spod obowiązku OOŚ), i nie ma
podstaw, aby Ŝądać w kaŜdym wypadku jedynie selekcji indywidualnej1.
1
Wyrok w sprawie C-133/94; Komisja przeciwko Belgii
13
Zarówno przy zastosowaniu metody kategorycznej, jak i indywidualnej obowiązkowe jest zastosowanie
kryteriów selekcji wymienionych w załączniku III do dyrektywy (potwierdził to ETS m.in. w wyroku w
sprawie C-392/962). W przypadku selekcji indywidualnej kryteria te ma obowiązek stosować organ
wydający postanowienie o odstąpieniu od raportu.
W przypadku selekcji kategorycznej kryteria te powinna zastosować Rada Ministrów, jednak nie zrobiła
tego prawidłowo (co zarzuciła Polsce Komisja Europejska), poniewaŜ w przewaŜającej większości
przypadków zastosowała jedynie kryterium ilościowe (kryterium wielkości przedsięwzięcia).
W związku z tym, dla przedsięwzięć podprogowych (wymienionych w aneksie II dyrektywy ale
niewymienionych w rozporządzeniu), dla których nie przeprowadzono oceny oddziaływania na
środowisko dofinansowanie nie będzie mogło być przyznane.
UWAGA: procedura oceny oddziaływania na środowisko moŜe być prowadzona tylko przed wydaniem
dla danego przedsięwzięcia decyzji zezwalającej na jego realizację. W związku z tym niedopuszczalne
jest przeprowadzanie OOŚ po uzyskaniu pozwolenia na budowę czy innej decyzji zezwalającej na
realizację przedsięwzięcia (np. uzyskanie późniejszej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach).
V.3. Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (ocena
habitatowa)
Ocena habitatowa (ocena, o której mowa w art. 6 ust. 3 dyrektywy 92/43/EWG) - w odróŜnieniu od
klasycznej OOŚ - nie musi być przeprowadzana w kaŜdym przypadku, ale wtedy, gdy istnieje
podejrzenie, Ŝe przedsięwzięcie moŜe mieć negatywny wpływ na obszar Natura 2000 (tylko wtedy,
gdy istnieje takie podejrzenie - przedsięwzięcie zaliczane jest do III grupy).
Od wyniku przeprowadzonej oceny habitatowej (czy wykluczy ona fakt negatywnego wpływu
przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 czy go potwierdzi) zaleŜy dalsze postępowanie w sprawie
przedsięwzięcia.
W przypadku wykluczenia wpływu przedsięwzięcie moŜe być realizowane.
W przypadku, gdy przeprowadzona OOŚ wykaŜe, Ŝe przedsięwzięcie będzie miało negatywny wpływ
na obszar Natura 2000, to co do zasady nie moŜe być ono realizowane. Realizacja tego
przedsięwzięcia jest jednak dopuszczalna, jeŜeli:
•
•
przemawiają za tym konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o
charakterze społecznym i gospodarczym i
jednocześnie nie istnieją rozwiązania alternatywne (art. 34 ustawy o ochronie przyrody).
W takim przypadku decyzja o z art. 46 ust. 4 ustawy POŚ musi określać warunki wykonania
kompensacji przyrodniczej zapewniającej spójność i właściwe funkcjonowanie sieci Natura 2000.
Zapewnienie kompensacji jest koniecznym warunkiem realizacji przedsięwzięcia.
W przypadku natomiast, gdy przeprowadzona OOŚ wykaŜe, Ŝe przedsięwzięcie będzie miało
negatywny wpływ na obszar Natura 2000, a na tym obszarze występuje gatunek lub siedlisko o
znaczeniu priorytetowym, dla których dane przedsięwzięcie moŜe być zagroŜeniem, przesłanki
ewentualnej dopuszczalności jego realizacji są ostrzejsze niŜ ogólne, podane wyŜej, dotyczące
obszarów bez priorytetowych siedlisk i gatunków. Katalog sytuacji, w których moŜna zezwolić na
realizację przedsięwzięcia jest mianowicie węŜszy i sprowadza się do:
•
•
•
ochrony zdrowia i Ŝycia ludzi;
zapewnienia bezpieczeństwa publicznego;
uzyskania korzystnych następstw o pierwszorzędnym znaczeniu dla środowiska przyrodniczego.
Udzielenie zezwolenia w przypadku innych niŜ wyŜej wymienione „wymogów nadrzędnego interesu
publicznego” moŜe nastąpić dopiero po uzyskaniu opinii Komisji Europejskiej.
2
Sprawa Komisja Europejska przeciwko Irlandii
14
Przesłanką dopuszczalności przedsięwzięcia jest oczywiście równieŜ w tym wypadku brak rozwiązań
alternatywnych.
NaleŜy takŜe zapewnić wykonanie kompensacji przyrodniczej określając jej warunki w decyzji z art. 46
ust. 4 ustawy POŚ.
Dla projektów naleŜących do III grupy, dla których decyzja z art. 46 ust. 4 ustawy POŚ nie odnosiła
się do kwestii oddziaływania na obszary Natura 2000, w tym ze względu na to, Ŝe była wydana przed
akcesją albo Ŝe w czasie jej wydawania obszar Natura 2000 jeszcze nie istniał umowa o
dofinansowanie nie będzie mogła być podpisana (nawet w przypadku, gdy przedsięwzięcie było
zatwierdzane w okresie kiedy wymogi dotyczące ochrony danego obszaru Natura 2000 jeszcze nie
obowiązywały obecnie obowiązuje zakaz jego realizacji jeśli jest moŜliwość, Ŝe będzie ono
oddziaływało na obszar Natura 2000, a nie przeprowadzono w stosunku do niego oceny habitatowej,
która mogłaby potwierdzić lub wykluczyć znaczące oddziaływanie przedsięwzięcia na ten obszar).
Dla projektów mogących znacząco oddziaływać na potencjalne obszary Natura 2000 (tzw. Shadow list)
umowa o dofinansowanie do czasu oficjalnego potwierdzenia statusu tych obszarów nie będzie mogła
być podpisana.
W przypadku, gdy przedsięwzięcie nie naleŜy do grupy III (nie ma podejrzenia, Ŝe moŜe mieć
potencjalny wpływ na obszar Natura 2000) beneficjent przedstawia wypełniony załącznik 13b.
Organ wypełniający ten załącznik powinien wskazać, Ŝe nie ma podejrzenia, aby przedsięwzięcie
mogło mieć znaczące oddziaływanie na obszar Natura 2000, tj. ze względu na swoje cechy,
powodowane oddziaływanie i ew. odległość od obszarów Natura 2000 itp. nie będzie miało
znaczącego oddziaływania na obszary Natura 2000. Często organy ograniczają się tu do lakonicznego
stwierdzenia, Ŝe przedsięwzięcie nie będzie miało wpływu na obszar Natura 2000, poniewaŜ nie jest
połoŜone na takim obszarze - tymczasem znaczące oddziaływanie przedsięwzięcia na obszar Natura
2000 moŜe wystąpić takŜe wtedy, gdy jest ono połoŜone poza takim obszarem - i odwrotnie, połoŜenie
przedsięwzięcia w granicach obszaru nie musi zawsze oznaczać istnienia znaczącego oddziaływania,
choć istnieje większe podejrzenie, Ŝe wpływ taki moŜe wystąpić i - jak się wydaje - uzasadnione jest
jednak przeprowadzenie oceny habitatowej.
Organ wypełniający załącznik 13b powinien teŜ wyraźnie wskazać, jakie są najbliŜej połoŜone obszary
Natura 2000 (zarówno oficjalne, jak i z Shadow list), a takŜe wskazać, w jakiej odległości się znajdują
(w km).
V.4. Zalecenia praktyczne Instytucji Zarządzającej
Na podstawie kwalifikacji do danej grupy Wnioskodawca jest zobowiązany załączyć do dokumentacji
aplikacyjnej określone załączniki (tzw. załączniki środowiskowe). W ramach kaŜdej z grup występują
dwa typy załączników:
•
•
Załączniki obowiązkowe do wniosku o dofinansowanie.
Załączniki niezbędne do podpisania umowy o dofinansowanie. Wnioskodawca moŜe
uzupełnić te załączniki w terminie późniejszym niŜ złoŜenie Wniosku o
dofinansowanie, przystępując do procedury podpisania umowy o dofinansowanie tj.
na etapie weryfikacji formalno-prawnej.
Uwaga!
Wskazane jest złoŜenie wszystkich wymaganych załączników środowiskowych na etapie składania
Wniosku o dofinansowanie. Pozwoli to Ekspertom zweryfikować poszczególne załączniki i przesłać do
Wnioskodawcy ewentualne sugestie dotyczące złoŜonej dokumentacji. W takiej sytuacji Wnioskodawca
będzie miał moŜliwość uzupełnienia wskazanych braków w danych załącznikach do czasu weryfikacji
formalno – prawnej przed podpisaniem umowy o dofinansowanie.
15
VI. Organy biorące udział w postępowaniu OOŚ
Organy właściwe do prowadzenia OOŚ w ramach decyzji wymienionych w art. 46 ust. 4 ustawy POŚ
to organy właściwe - na podstawie przepisów szczególnych - do wydawania tych decyzji (np. organy
budowlane w przypadku pozwoleń na budowę, organy koncesyjne w przypadku koncesji na wydobycie
kopalin itp.).
Organy właściwe
uwarunkowaniach:
•
•
•
do
uzgadniania
i
opiniowania
w
ramach
decyzji
o
środowiskowych
dla przedsięwzięć z I grupy: wojewoda i - jeśli przedsięwzięcie wymaga pozwolenia na budowę,
pozwolenia na rozbiórkę obiektu jądrowego, decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady, decyzji o
ustaleniu lokalizacji drogi krajowej - takŜe PWIS
dla przedsięwzięć z II grupy: starosta - jeśli przedsięwzięcie wymaga pozwolenia na budowę,
pozwolenia na rozbiórkę obiektu jądrowego, decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady, decyzji o
ustaleniu lokalizacji drogi krajowej - takŜe PPIS;
dla przedsięwzięć z III grupy naleŜących jednocześnie do I lub II grupy - wojewoda lub
dyrektor urzędu morskiego
Wymogu opiniowania i uzgadniania nie stosuje się, jeŜeli organ wydający decyzję byłby jednocześnie
właściwy do opiniowania lub uzgadniania.
16
VII. Lista załączników OOŚ do Dokumentacji aplikacyjnej dla poszczególnych
grup
Grupa I (przedsięwzięcia w myśl aneksu I i grupy I rozporządzenia oraz przedsięwzięcia
w myśl aneksu II i grupy I rozporządzenia), gdy nie ma podejrzenia, Ŝe mogą wpływać na
obszar Natura 2000
Wnioskodawcy, których przedsięwzięcie znajduje się w grupie I zobowiązani są do złoŜenia
następujących załączników:
Załączniki obowiązkowe do wniosku o dofinansowanie:
1. Załącznik 13a Formularz do wniosku o dofinansowanie w zakresie OOŚ
2. Zaświadczenie organu odpowiedzialnego za monitorowanie obszarów Natura 2000
3. Postanowienie ustalające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko na
4. Zobowiązanie Wnioskodawcy do złoŜenia załączników obowiązkowych moŜliwych do
uzupełnienia w późniejszym terminie, jednak nie później niŜ do czasu weryfikacji formalno –
prawnej przed podpisaniem umowy o dofinansowanie - nie dotyczy Wnioskodawców, którzy
na etapie składania dokumentacji aplikacyjnej dołączą wszystkie załączniki środowiskowe bądź
ze względu na rodzaj przedsięwzięcia nie są zobowiązani do dostarczenia dodatkowych
dokumentów w późniejszym terminie.
Załączniki niezbędne do podpisania umowy o dofinansowanie:
1. Decyzja lub decyzje z art. 46 ust. 4 ustawy POŚ (jeśli wydane były np. decyzja o wzizt i
pozwolenie na budowę, to naleŜy dołączyć obie te decyzje)
2. Postanowienia uzgadniające wydane przed wydaniem ww. decyzji (obu jeśli były wydane)
3. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zawierający m.in. streszczenie w
języku niespecjalistycznym i odnoszący się do kwestii wpływu przedsięwzięcia na obszary
Natura 2000, a takŜe oddziaływania transgranicznego (jeśli dotyczy)
4. Dokumentacja dotycząca procedury udziału społeczeństwa zawierająca:
A) Dowody podania przez organ do publicznej wiadomości informacji o złoŜeniu wniosku o wydanie
decyzji środowiskowej wraz z raportem, o umieszczeniu danych o wniosku i raporcie w publicznie
dostępnym wykazie danych o dokumentach a takŜe o moŜliwości, terminie i miejscu zapoznania się z
dokumentacją i złoŜenia uwag i wniosków (art. 32 ustawy POŚ).
Termin na zapoznanie się z dokumentacją i składanie uwag i wniosków musi być przy tym określony
poprzez wskazanie konkretnej daty początku i końca terminu (a nie np. „przez 21 od kazania się
ogłoszenia”). Początek biegu terminu nie moŜe nastąpić wcześniej niŜ podanie do publicznej
wiadomości w ostatni z wymaganych sposobów.
Istotne jest teŜ posiadanie kopii dokumentów, Ŝe podanie do publicznej wiadomości nastąpiło we
wszystkie wymagane ustawą POŚ sposoby, a więc poprzez:
•
•
•
•
ogłoszenie informacji w siedzibie organu prowadzącego postępowanie
poprzez obwieszczenie w pobliŜu miejsca planowanego przedsięwzięcia
w sytuacji, gdy siedziba właściwego organu mieści się na terenie innej gminy niŜ gmina
właściwa miejscowo ze względu na przedmiot ogłoszenia - takŜe przez ogłoszenie w
prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości lub miejscowościach właściwych
ze względu na przedmiot ogłoszenia
w internecie, w BIP lub w innym miejscu na stronie internetowej organu
prowadzącego postępowanie.
17
B) Informacje czy wpłynęły jakieś uwagi i wnioski od społeczeństwa. Informacja taka powinna
znaleźć się w uzasadnieniu decyzji z art. 46 ust. 4 POŚ.
C) Jeśli uwagi i wnioski wpłynęły - informacje w jaki sposób zostały one rozpatrzone (w jaki sposób
organ się do nich odniósł). Informacja taka powinna znaleźć się w uzasadnieniu decyzji z art.
46 ust. 4 POŚ.
D) Dowody, Ŝe o wydaniu decyzji z art. 46 ust. 4 POŚ (i o umieszczeniu danych o niej w publicznie
dostępnym wykazie danych) poinformowano publicznie w takie same sposoby, jak podano do
publicznej wiadomości (sposoby te wskazano w pkt A) powyŜej).
Podobnie jak w przypadku dokumentów wymienionych wyŜej w pkt A), beneficjent powinien zaŜądać
kopii odpowiednich dokumentów od właściwego organu.
5. Mapa lokalizacji projektu na tle obszarów chronionych w ramach sieci Natura 2000 lub
Nie istnieje moŜliwość realizacji inwestycji z grupy I na zgłoszeniu robót. Eksperci podczas oceny
środowiskowej zwrócą się z informacją do Wnioskodawców, których projekty kwalifikujące się do
grupy I planowane są do realizacji jedynie na zgłoszeniu, o konieczności dostarczenia pozwolenia na
budowę do czasu weryfikacji formalno – prawnej przed podpisaniem umowy o dofinansowanie. Nie
dostarczenie ww. dokumentu będzie stanowiło przesłankę do odmowy podpisania umowy o
dofinansowanie.
Grupa II (przedsięwzięcia w myśl aneksu II oraz grupy II rozporządzenia), gdy nie ma
podejrzenia, Ŝe mogą wpływać na obszar Natura 2000
Wnioskodawcy, których przedsięwzięcie znajduje się w grupie II zobowiązani są do złoŜenia
następujących załączników:
Załączniki obowiązkowe do Wniosku o dofinansowanie:
I.
Wnioskodawca, któremu organ nakazał sporządzenie raportu:
3. Postanowienie w sprawie obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu
przedsięwzięcia na środowisko i zakresie raportu
uzupełnienia w późniejszym terminie, jednak nie później niŜ do czasu weryfikacji
formalno – prawnej przed podpisaniem umowy o dofinansowanie - nie dotyczy
Wnioskodawców, którzy na etapie składania dokumentacji aplikacyjnej dołączą
wszystkie załączniki środowiskowe bądź ze względu na rodzaj przedsięwzięcia nie są
zobowiązani do dostarczenia dodatkowych dokumentów w późniejszym terminie.
II. Wnioskodawca, wobec którego odstąpiono od obowiązku sporządzenia raportu:
2. Postanowienie o braku obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu
przedsięwzięcia na środowisko
uzupełnienia w późniejszym terminie, jednak nie później niŜ do czasu weryfikacji
formalno – prawnej przed podpisaniem umowy o dofinansowanie - nie dotyczy
Wnioskodawców, którzy na etapie składania dokumentacji aplikacyjnej dołączą
wszystkie załączniki środowiskowe bądź ze względu na rodzaj przedsięwzięcia nie są
zobowiązani do dostarczenia dodatkowych dokumentów w późniejszym terminie.
18
I.
Wnioskodawca, któremu organ nakazał sporządzenie raportu:
W zaleŜności od informacji o wymaganym przez właściwe organy zakresie raportu Wnioskodawca jest
zobowiązany do złoŜenia dokumentów jak dla grupy I.
II. Wnioskodawca, wobec którego odstąpiono od obowiązku sporządzenia raportu:
1.
2.
3.
4.
Decyzja z art. 46 ust. 4 ustawy POŚ wraz z uzasadnieniem
Postanowienia uzgadniające wydane przed wydaniem ww. decyzji
Potwierdzenie dokonania zgłoszenia robót (jeśli dotyczy)
Informacja od właściwego organu o braku sprzeciwu do planowanego przedsięwzięcia
realizowanego na podstawie zgłoszenia budowy lub robót budowlanych.
Nie istnieje moŜliwość realizacji inwestycji z grupy II na zgłoszeniu robót. Eksperci podczas oceny
środowiskowej zwrócą się z informacją do Wnioskodawców, których projekty kwalifikujące się do
grupy II planowane są do realizacji jedynie na zgłoszeniu, o konieczności dostarczenia pozwolenia na
budowę do czasu weryfikacji formalno – prawnej przed podpisaniem umowy o dofinansowanie. Nie
dostarczenie ww. dokumentu będzie stanowiło przesłankę do odmowy podpisania umowy o
dofinansowanie.
Grupa IIa, (przedsięwzięcia podprogowe wg rozporządzenia, wymienione w aneksie II
dyrektywy 85/337), gdy nie ma podejrzenia, Ŝe mogą wpływać na obszar Natura 2000
Dla tej grupy nie ma moŜliwości wykazania zgodności z dyrektywą, a więc i przyznania dofinansowania
na podstawie decyzji wydanych w okresie, którego dotyczy niniejszy Przewodnik.
UWAGA!
Wszystkie przedsięwzięcia znajdujące się jednocześnie w grupie I, II oraz w grupie III
tzn. mogące mieć potencjalny wpływ na obszar Natura 2000 (wymagające oceny
habitatowej) muszą spełnić wymagania dla poszczególnych grup (z wyjątkiem Załącznika
13b) z tym, Ŝe posiadane dokumenty muszą uwzględniać kwestie ochrony obszarów
Natura 2000.
Grupa III, gdy przedsięwzięcie nie naleŜy jednocześnie do grupy I lub II
Dla tej grupy nie ma moŜliwości wykazania zgodności z dyrektywą, a więc i przyznania dofinansowania
na podstawie decyzji wydanych w okresie, którego dotyczy niniejszy Przewodnik.
Grupa IV Przedsięwzięcia/projekty nieznajdujące się w grupie I, II, lub III
Wnioskodawcy, których przedsięwzięcie/projekt nie znajduje się w grupie I, II lub III zobowiązani są
do złoŜenia następujących załączników:
19
1. Potwierdzenie dokonania zgłoszenia budowy/robót budowlanych lub prawomocne pozwolenie
na budowę (jeśli dotyczy),
2. Informacja od właściwego organu o braku sprzeciwu do planowanego przedsięwzięcia
Inwestycje, które nie oddziałują na środowisko mogą uzyskać dofinansowanie, po spełnieniu
określonych wyŜej warunków, i być realizowane na zgłoszeniu robót budowlanych.
Nieprawidłowa kwalifikacja inwestycji jako nienaleŜącej do I, II ani III grupy skutkowała będzie
odrzuceniem wniosku, bez moŜliwości poprawy, na pierwszej ocenie środowiskowej.
Przyporządkowanie do poszczególnych grup oraz zgromadzenie wymaganych załączników ułatwi
Schemat 2 z wykazem poszczególnych zestawów dokumentów, który znajduje się na końcu
Przewodnika.
20
VIII. Wymogi dla poszczególnych załączników
Na etapie planowania projektu naleŜy pamiętać o kluczowych kwestiach, które są głównymi
elementami postępowania środowiskowego.
A. Jeśli raport był sporządzany
Decyzja z art. 46 ust. 4 POŚ
Decyzja taka musi zawierać pełne uzasadnienie odnoszące się do:
a) Wszystkich punktów raportu OOŚ, w szczególności wariantowości.
Komisja Europejska za kluczowy element procedury oddziaływania na środowisko uwaŜa analizę
wariantową, która ma na celu przedstawienie, iŜ wybrane rozwiązanie spełnia cel zaplanowanej
inwestycji przy jak najmniejszych negatywnych skutkach środowiskowych. Zaleca się, aby na etapie
planowania inwestycji przeprowadzić pełną analizę moŜliwych rozwiązań, która wskaŜe najtrafniejsze
rozwiązanie pod kątem środowiskowym oraz społecznym.
Analiza wariantowości przeprowadzona w początkowej fazie przygotowania inwestycji wpłynie na
skrócenie procedury oraz pozwoli inwestorowi zaoszczędzić środki finansowe związane z
przygotowaniem przedsięwzięcia.
Analiza wariantowa powinna być przeprowadzona rzetelnie z uwzględnieniem wszystkich moŜliwych
wariantów realizacji celu. KaŜdy inwestor powinien uwzględnić opcję zerową tj. scenariusz bazowy, do
którego odnieść moŜna prognozę oddziaływania na środowisko dla pozostałych wariantów. Wariant
zerowy powinien zawierać opis oddziaływań społecznych lub gospodarczych, jakie wystąpią w wyniku
zaniechania ocenianego przedsięwzięcia. WaŜnym jest, aby oprócz wariantu zerowego i
projektowanego, były wyszczególnione równieŜ inne moŜliwe warianty (dotyczy to zarówno procesów
produkcyjnych, jak i np. powiązania z sieciami transportu). Wariantowość powinna dotyczyć nie tylko
miejsca czy sposobu lokalizacji danego przedsięwzięcia, ale równieŜ rozwiązań konstrukcyjnych czy
terminów realizacji.
b) Kwestii udziału społeczeństwa.
Uzasadnienie decyzji z art. 46 ust. 4 POŚ, niezaleŜnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu
postępowania administracyjnego, powinno zawierać informacje o sposobie wykorzystania uwag i
wniosków zgłoszonych w związku z udziałem społeczeństwa oraz informacje dotyczące konieczności
wykonania analizy porealizacyjnej.
W informacji dotyczącej sposobu wykorzystania uwag i wniosków społeczeństwa naleŜy odnieść się
albo do poszczególnych zgłoszonych w ramach procedury wniosków, albo do ich grup - w przypadku,
gdy większa ilość wniosków dotyczyła jednego zagadnienia (np. ochrony występującego na danym
terenie rzadkiego gatunku). Opisując w uzasadnieniu kwestię rozpatrzenia uwag i wniosków
społeczeństwa, organ powinien wskazać, w jaki sposób się do nich ustosunkował, tj., które uwzględnił
i w jaki sposób, a których nie uwzględnił i dlaczego. Rozpatrzenie uwag nie musi bowiem oznaczać ich
uwzględnienia; naleŜy je natomiast powaŜnie rozwaŜyć i zastanowić się nad ich zasadnością oraz
uzasadnić swoje stanowisko w tym względzie.
JeŜeli Ŝadne uwagi nie zostały zgłoszone, to naleŜy wskazać ten fakt w uzasadnieniu.
W uzasadnieniu powinien znaleźć się równieŜ opis sposobów i terminów podania do publicznej
wiadomości o rozpoczęciu procedury udziału społeczeństwa i moŜliwości składania uwag i wniosków,
wskazanie, w jakim okresie dostępna była dokumentacja sprawy oraz istniała moŜliwość składania
uwag i wniosków.
Dodatkowo teŜ w uzasadnieniu powinny znaleźć się informacje na temat udziału w postępowaniu
stron i - ewentualnie - organizacji ekologicznych uczestniczących na prawach strony (jeśli organizacje
takie zgłosiły chęć udziału). JeŜeli strony lub organizacje zgłaszały w trakcie postępowania wnioski, to
naleŜy opisać to w uzasadnieniu oraz wskazać jak organ odniósł się do tych wniosków (czy zostały
uwzględnione przy wydawaniu decyzji, a jeśli nie to dlaczego).
21
c) Oddziaływania transgranicznego.
Uzasadnienie decyzji musi wskazywać na dokonane:
- postanowienie właściwego organu o przeprowadzeniu postępowania dotyczącego transgranicznego
oddziaływania na środowisko,
- uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w którym zostały zawarte informacje o
uwagach i wnioskach złoŜonych przez drugie państwo biorące udział w postępowaniu,
- dokument potwierdzający, Ŝe decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została przekazana do
wiadomości państwa biorącego udział w postępowaniu.
d) Oddziaływania na obszary Natura 2000/potencjalne obszary Natura 2000.
e) Postanowień uzgadniających.
Uzasadnienie decyzji musi uwzględniać postanowienia dotyczące uzgodnienia wydanej decyzji.
Raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko
Zakres pełnego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać wszystkie
niezbędne elementy zgodnie z art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska:
1) opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności:
a) charakterystykę całego przedsięwzięcia i warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i
eksploatacji,
b) główne cechy charakterystyczne procesów produkcyjnych,
c) przewidywane wielkości emisji, wynikające z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia,
2) opis elementów przyrodniczych środowiska, objętych zakresem przewidywanego oddziaływania
planowanego przedsięwzięcia,
2a) opis istniejących w sąsiedztwie lub w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanego
przedsięwzięcia zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad
zabytkami,
3) opis analizowanych wariantów, w tym wariantu:
a) polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia,
b) najkorzystniejszego dla środowiska, wraz z uzasadnieniem ich wyboru,
4) określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, w tym równieŜ
w wypadku wystąpienia powaŜnej awarii przemysłowej, a takŜe moŜliwego transgranicznego
oddziaływania na środowisko,
4a) analizę i ocenę moŜliwych zagroŜeń i szkód dla zabytków chronionych na podstawie przepisów o
ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w szczególności zabytków archeologicznych, w obrębie
terenu, na którym ma być realizowane przedsięwzięcie,
5) uzasadnienie wybranego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na
środowisko, w szczególności na:
a) ludzi, zwierzęta, rośliny, wodę i powietrze,
b) powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, klimat i krajobraz,
c) dobra materialne,
d) zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub
ewidencją zabytków,
e) wzajemne oddziaływanie miedzy elementami, o których mowa w lit. a)-d),
6) opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko,
obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe
i chwilowe oddziaływania na środowisko, wynikające z:
a) istnienia przedsięwzięcia,
b) wykorzystywania zasobów środowiska,
c) emisji, oraz opis metod prognozowania, zastosowanych przez wnioskodawcę,
22
7) opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację
przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko,
7a) dla dróg będących przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko, o których
mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 - określenie załoŜeń do:
a) ratowniczych badań zidentyfikowanych zabytków znajdujących się na obszarze planowanego
przedsięwzięcia, odkrywanych w trakcie prac budowlanych,
b) programu zabezpieczenia istniejących zabytków przed negatywnym oddziaływaniem planowanego
przedsięwzięcia oraz ochrony krajobrazu kulturowego,
8) jeŜeli planowane przedsięwzięcie jest związane z uŜyciem instalacji, porównanie, z zastrzeŜeniem
ust. 2, proponowanej technologii z technologią spełniającą wymagania, o których mowa w art. 143,
9) wskazanie, czy dla planowanego przedsięwzięcia konieczne jest ustanowienie obszaru
ograniczonego uŜytkowania oraz określenie granic takiego obszaru, ograniczeń w zakresie
przeznaczenia terenu, wymagań technicznych dotyczących obiektów budowlanych i sposobów
korzystania z nich,
10) przedstawienie zagadnień w formie graficznej,
10a) mapy dla będących przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko, o których
mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1:
a) dróg oraz linii kolejowych:
- w skali 1:10000 lub większej - dla przedsięwzięć lokalizowanych na obszarach podlegających
ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz na terenie ich
otulin,
- w skali 1:25000 lub większej - dla przedsięwzięć na pozostałych obszarach,
b) napowietrznych linii elektroenergetycznych,
c) instalacji do przesyłu ropy naftowej, produktów naftowych, substancji chemicznych lub gazu,
11) analizę moŜliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem,
12) przedstawienie propozycji monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na etapie jego
budowy i eksploatacji,
13) wskazanie trudności wynikających z niedostatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy, jakie
napotkano, opracowując raport,
14) streszczenie w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w raporcie,
15) nazwisko osoby lub osób sporządzających raport,
16) źródła informacji stanowiące podstawę do sporządzenia raportu.
Wszystkie informacje, o których mowa w pkt 4-7, powinny uwzględniać przewidywane oddziaływanie
analizowanych wariantów w odniesieniu do siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla
których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000.
Ponadto raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informację na temat
oddziaływania przedsięwzięcia na etapach jego realizacji oraz eksploatacji.
B. Gdy odstąpiono od raportu
W takim przypadku kluczowe jest uzasadnienie odstąpienia od raportu (i pełnej OOŚ) - musi ono
odnosić się szczegółowo do kryteriów z § 5 rozp. RM i aneksu III dyrektywy 85/337.
Uzasadnienie to powinno znaleźć się w postanowieniu o odstąpieniu od raportu. MoŜe teŜ znaleźć się
w decyzji z art. 46 ust. 4.
23
IX. Strategiczna ocena oddziaływania na środowisko (wymaganie dyrektywy
2001/42)
W okresie programowania 2007-2013, przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju
Regionalnego ustanawiane są Rozporządzeniem 1083/2006, którego art. 47 ust. 1 wymaga
udokumentowania nie tylko przestrzegania przepisów o ocenach oddziaływania przedsięwzięć i o
ochronie obszarów Natura 2000 ale równieŜ i przestrzeganie wspólnotowych przepisów o ocenach
strategicznych.
W związku z powyŜszym dokumentacja aplikacyjna zawiera pola, w których naleŜy wpisać informacje
dotyczące przeprowadzenia oceny strategicznej (pkt A.3 Załącznika 13a).
Planem lub programem, z którego moŜe wynikać przedsięwzięcie moŜe być RPO WZ(obejmuje
wszystkie przedsięwzięcia zgłaszane w ramach tego programu), a takŜe dodatkowo np. miejscowy
plan zagospodarowania przestrzennego lub wojewódzki plan zagospodarowania przestrzennego przedsięwzięcie nie musi być w nich wyraźnie wymienione, wystarczy, Ŝe plan przewiduje realizację
tego typu przedsięwzięć na danym terenie. Jeśli przedsięwzięcie to np. prywatne składowisko
odpadów, to moŜe się okazać, Ŝe będzie ono objęte np. wojewódzkim planem gospodarki odpadami.
UWAGA!
Wnioskodawcy, których inwestycje mogą znacząco oddziaływać na środowisko, a według prawa
krajowego mogą być realizowane na podstawie zgłoszenia robót budowlanych, aby uzyskać
dofinansowanie muszą uzyskać pozwolenie na budowę. Wszystkie projekty złoŜone w ramach RPO WZ
oddziałujące na środowisko a nie posiadające pozwolenia na budowę (jeśli dotyczy) będą ulegać
procedurze odrzucenia.
Tryb postępowania w przypadku konieczności uchylenia wcześniej wydanej decyzji o pozwoleniu na
budowę lub zgłoszenia robót budowlanych oraz wszczęcie nowej procedury w celu uzyskania nowego
pozwolenia na budowę został przedstawiony w Wytycznych MRR pkt. 56-57.
24
Schemat 2. Postępowanie podczas kwalifikowania przedsięwzięcia do poszczególnych grup
Przedsięwzięcie naleŜy
do określonych w
Dyrektywie 85/337/EWG
Jest wymienione w
Aneksie I
Nie jest wymienione w
Aneksie I ani II
Jest wymienione
w Aneksie II
Grupa IIa
Grupa II
MoŜe potencjalnie
oddziaływać na
Natura 2000
Potencjalnie nie będzie
oddziaływać na Natura
2000
F
Grupa I
Decyzja o
konieczności
sporządzeniu
raportu
Decyzja o
braku
konieczności
sporządzeniu
raportu
Grupa IV
E
MoŜe potencjalnie
oddziaływać na
Natura 2000
Potencjalnie nie
będzie
oddziaływać na
Natura 2000
B
A
Oddziałuje na
Natura 2000
Grupa III
Potencjalnie nie
będzie
oddziaływać na
Natura 2000
MoŜe potencjalnie
oddziaływać na
Natura 2000
D
C
Nie oddziałuje
na Natura 2000
Oddziałuje na
Natura 2000
Nie oddziałuje
na Natura 2000
25
X. Zestawy załączników obowiązujących w ramach kaŜdej z grup
Zestaw A
4. Dokumentacja dotycząca procedury udziału społeczeństwa
6. Pozwolenie na budowę.
Zestaw B
26
Zestaw C
2. Postanowienie w sprawie obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na
Zestaw D
3. Postanowienie w sprawie obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na
27
Zestaw E
2. Postanowienie o braku obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na
środowisko
1.
2.
3.
4.
Decyzja z art. 46 ust. 4 ustawy POŚ wraz z uzasadnieniem
Postanowienia uzgadniające wydane przed wydaniem ww. decyzji
Potwierdzenie dokonania zgłoszenia robót (jeśli dotyczy)
Informacja od właściwego organu o braku sprzeciwu do planowanego przedsięwzięcia
Zestaw F
1. Potwierdzenie dokonania zgłoszenia budowy/robót budowlanych lub pozwolenie na budowę
(jeśli dotyczy)
2. Informacja od właściwego organu o braku sprzeciwu do planowanego przedsięwzięcia
28

Ocena oddziaływania na środowisko

Transkrypt

Podobne dokumenty

Zaproszenie na szkolenie oraz harmonogram spotkania

Pierwsze spotkanie Forum Współpracy

Specjalista ds Projektow UE

Platforma e-learningowa - Projekty Generalnej Dyrekcji Ochrony

lista załączników do wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w

Teledysk “O lesie” promujący kampanię "Natura 2000. Poczuj to

Michał Miazga Regionalne Centrum Ekologiczne Na Europę

Zaświadczenie organu odpowiedzialnego za monitorowanie

Załącznik do uchwały Nr X/107/07 Rady Miasta Kędzierzyn

Skorzystaj z bezpłatnych usług CIN