Kwalifikacyjne kursy zawodowe oraz szkolenia przygotowujące do

Podwyższanie kwalifikacji ogólnych,
kluczem do dalszego rozwoju
zawodowego
„Kwalifikacyjne kursy zawodowe
oraz szkolenia przygotowujące do
egzaminów eksternistycznych w
nowej formule”
Podstawowe akty prawne
• Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o Systemie Oświaty
• Rozporządzenie MEN z dnia 4 stycznia 2012 r. w sprawie podstawy
programowej kształcenia w zawodach
• Rozporządzenie MEN z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie kształcenia
ustawicznego w formach pozaszkolnych
• USTAWA z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr
256 poz. 2572 ze zm.)
• USTAWA z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty
oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr .205 poz.1206),
która wchodzi w życie z dniem 1 września 2012
Ustawa definiuje, że:
Podstawa programowa kształcenia w zawodach
stanowi obowiązkowe zestawy celów kształcenia i treści nauczania
opisanych w formie oczekiwanych efektów kształcenia: wiedzy,
umiejętności zawodowych oraz kompetencji personalnych i społecznych,
niezbędnych dla zawodów lub kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach,
uwzględniane w programach nauczania i umożliwiające ustalenie
kryteriów ocen szkolnych i wymagań egzaminacyjnych oraz warunki
realizacji kształcenia w zawodach, w tym zalecane wyposażenie w
pomoce dydaktyczne i sprzęt oraz minimalna liczba godzin kształcenia
zawodowego.
Kwalifikacja w zawodzie – należy przez to rozumieć wyodrębniony w danym
zawodzie zestaw oczekiwanych efektów kształcenia, których osiągnięcie
potwierdza świadectwo wydane przez okręgową komisję egzaminacyjną,
po zdaniu egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie w zakresie jednej
kwalifikacji.
Kwalifikacyjny kurs zawodowy – należy przez to rozumieć kurs, którego program
nauczania uwzględnia podstawę programową kształcenia w zawodach, w zakresie
jednej kwalifikacji, którego ukończenie umożliwia przystąpienie do egzaminu
potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie w zakresie tej kwalifikacji.
Efekty kształcenia - precyzyjny opis tego, co uczeń uczestniczący w procesie
kształcenia wie, rozumie i potrafi wykonać, nie później niż pod koniec danego etapu
edukacyjnego, po opanowaniu wiedzy, umiejętności zawodowych oraz kompetencji
personalnych i społecznych właściwych dla danej kwalifikacji.
Egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie – należy przez to rozumieć
egzamin umożliwiający uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe
lub świadectwa potwierdzającego kwalifikację w zawodzie - jeżeli został
przeprowadzony w zakresie jednej kwalifikacji.
Istotne zapisy podstawy programowej
Kształcenie zawodowe w zawodach wpisanych do klasyfikacji zawodów
szkolnictwa zawodowego jest prowadzone w oparciu o podstawę
programową kształcenia w zawodach.
Klasyfikacja zawodów szkolnictwa zawodowego
• Administracyjno-usługowy (A)
• Budowlany (B)
• Elektryczno-elektroniczny (E)
• Mechaniczny i górniczo-hutniczy (M)
• Rolniczo-leśny z ochroną środowiska (R)
• Turystyczno-gastronomiczny (T)
• Medyczno-społeczny (Z)
• Artystyczny (S)
Istotne zapisy podstawy programowej cd.
Wiedza i umiejętności oraz kompetencje personalne
i społeczne, których uczący się nabywa w procesie kształcenia
zawodowego, są opisane , zgodnie z ideą europejskich ram
kwalifikacji, w języku efektów kształcenia, które obejmują:
- Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów, w tym
kompetencje personalne i społeczne,
- Efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru
kształcenia, stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie
lub grupie zawodów,
- Efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionych
w zawodach.
Aktualny stan prawny
Kształcenie zawodowe realizowane jest na IV etapie edukacyjnym, w szkołach
ponadgimnazjalnych.
Do dnia 1.09.2012 obowiązek nauki po ukooczeniu gimnazjum może byd realizowany w:
• zasadniczej szkole zawodowej o okresie nauczania nie krótszym niż 2 lata i nie dłuższym
niż 3 lata, której ukooczenie umożliwia uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje
zawodowe po zdaniu egzaminu,
• trzyletnim liceum ogólnokształcącym, którego ukooczenie umożliwia uzyskanie
świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego,
• trzyletnim liceum profilowanym kształcącym w profilach kształcenia ogólnozawodowego,
którego ukooczenie umożliwia uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu
maturalnego,
• czteroletnim technikum, którego ukooczenie umożliwia uzyskanie dyplomu
potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminu, a także umożliwiającym
uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego,
• trzyletniej szkole specjalnej przysposabiającej do pracy dla uczniów z upośledzeniem
umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z
niepełnosprawnościami sprzężonymi, której ukooczenie umożliwia uzyskanie świadectwa
potwierdzającego przysposobienie do pracy.
Po ukooczeniu zasadniczej szkoły zawodowej absolwent podlegający obowiązkowi
nauki może kontynuowad kształcenie w:
• dwuletnim uzupełniającym liceum ogólnokształcącym, którego ukooczenie umożliwia
uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego,
• trzyletnim technikum uzupełniającym, którego ukooczenie umożliwia uzyskanie dyplomu
potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminu, a także uzyskanie
świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego.
Natomiast osoby legitymujące się wykształceniem średnim naukę mogą
kontynuowad w szkole policealnej o okresie nauczania nie dłuższym niż 2,5 roku, której
ukooczenie umożliwia uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po
zdaniu egzaminu.
W obecnym stanie prawnym świadectwo ukooczenia szkoły prowadzącej
kształcenie zawodowe potwierdza wyłącznie poziom uzyskanego wykształcenia, nie zaś
kwalifikacje zawodowe.
Dopiero absolwent szkoły może przystąpid do egzaminu przeprowadzanego przez
okręgową komisję egzaminacyjną, po zdaniu którego otrzymuje dyplom potwierdzający
kwalifikacje zawodowe.
Do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe mogą przystępowad
absolwenci szkół prowadzących kształcenie zawodowe, tj.:
• zasadniczej szkoły zawodowej,
• technikum,
• technikum uzupełniającego,
• szkoły policealnej.
Szkoły dla dorosłych wraz z placówkami kształcenia ustawicznego, placówkami kształcenia
praktycznego oraz ośrodkami dokształcania i doskonalenia zawodowego tworzą system kształcenia
ustawicznego, który umożliwia:
 uzyskiwanie i uzupełnianie wiedzy ogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w formach
pozaszkolnych przez osoby, które spełniły obowiązek szkolny
 uzupełnienie wykształcenia ogólnego poprzez ukooczenie odpowiedniego typu szkoły dla dorosłych
(do poziomu wykształcenia średniego)
 uzyskanie kwalifikacji zawodowych poprzez ukooczenie szkoły dla dorosłych (zasadniczej szkoły
zawodowej dla dorosłych, technikum dla dorosłych, technikum uzupełniającego dla dorosłych, szkoły
policealnej dla dorosłych) umożliwiającej uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje
zawodowe po zdaniu egzaminu.
Osoby dorosłe mogą także uzyskad tytuł zawodowy odpowiadający nazwie zawodu
występującego w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, przewidzianego do kształcenia w
zasadniczej szkole zawodowej, lub tytuł zawodowy mistrza w tym zawodzie. Egzaminy
kwalifikacyjne na tytuł zawodowy lub na tytuł zawodowy mistrza przeprowadzają komisje
egzaminacyjne powołane przez kuratora oświaty przy:
 szkole publicznej lub niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej, prowadzących kształcenie
zawodowe
 placówce kształcenia ustawicznego
 placówce kształcenia praktycznego.
Osoba, która zdała egzamin kwalifikacyjny na tytuł zawodowy, otrzymuje świadectwo
uzyskania tytułu zawodowego, zaś osoba, która zdała egzamin kwalifikacyjny na tytuł mistrza
otrzymuje dyplom uzyskania tytułu mistrza.
Osoby, które ukooczyły pozaszkolne formy kształcenia, jak również osoby nabywające
kwalifikacje zawodowe w systemie nieformalnym, nie mają możliwości potwierdzenia i
certyfikacji nabytych kwalifikacji zawodowych w systemie egzaminów organizowanych
przez okręgowe komisje egzaminacyjne.
ZAŁOŻENIA REFORMY
Planowany cel reformy w systemie szkolnictwa zawodowego ma zostad osiągnięty
poprzez wdrożenie następujących rozwiązao:
• zmodyfikowanie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego z uwzględnieniem
podziału zawodów na kwalifikacje oddzielnie potwierdzane w procesie kształcenia
• wdrożenie zmodernizowanej podstawy programowej kształcenia w zawodach
• dostosowanie struktury szkolnictwa do nowego modelu kształcenia zawodowego i
ustawicznego, w tym:
- ujednolicenie cyklu edukacyjnego w zasadniczej szkole zawodowej na rzecz
kształcenia trzyletniego
- konsolidacja edukacji zawodowej i ustawicznej w centrach kształcenia
zawodowego i ustawicznego
- umożliwienie osobom dorosłym nabywania kwalifikacji zawodowych w formach
kursowych
• ujednolicenie systemu egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe i otwarcie
go na efekty uczenia się formalnego, pozaformalnego i nieformalnego
• włączenie szkół prowadzących kształcenie zawodowe w system kształcenia ustawicznego.
Klasyfikacja zawodów szkolnictwa zawodowego
Klasyfikację zawodów szkolnictwa zawodowego, z uwzględnieniem klasyfikacji i zawodów i
specjalności na potrzeby rynku pracy określi minister właściwy do spraw oświaty i
wychowania, na wniosek ministra właściwego zakresie zawodu na podstawie upoważnienia
zawartego w art. 24 u.o.s.o.
Zreformowana kwalifikacja zawodów szkolnictwa zawodowego wskazywad będzie:
 Zawody i wyodrębnione w ich ramach kwalifikacje
 Zawody, w których nie wyodrębnia się kwalifikacji,
 Typy szkół ponadgimnazjalnych, w których może odbywad się kształcenie w danym
Zawodzie
 Ministrów –wnioskodawców właściwych dla poszczególnych zawodów
 Obszary kształcenia, do których są przypisywane zawody
 Kwalifikacje w zawodzie , których kształcenie może byd prowadzone na kwalifikacyjnych
kursach zawodowych.
Każda z kwalifikacji będzie oddzielnie potwierdzona w procesie kształcenia w
sytemu egzaminów zewnętrznych
Elastyczne kształcenie zawodowe
Zmiana modelu szkolnictwa
NOWY MODEL POLSKIEJ OŚWIATY OD 01.09.2012r.
Egzamin
dojrzałości
matura
Liceum
ogólnokształ
cące (3 lata)
Szkoła
podstawowa
(6 lat)
Gimnazjum
(3 lata)
Technikum
(4 lata)
Zasadnicza
szkoła
zawodowa
(3 lata)
Gimnazjum
dla
dorosłych
Liceum
ogólnokształcące
dla dorosłych
Szkoła
policealna
(od 1 do 2,5
roku)
Kwalifikacyjne
kursy
zawodowe
Egzaminy
potwierdzające
kwalifikacje
zawodowe
Egzaminy
eksternistyczne
osoby
pełnoletnie
(nie
uczniowie)
Struktura zreformowanej szkoły dla dorosłych
NOWY SYSTEM KSZTAŁCENIA DOROSŁYCH OD 01.09.2012 r.
Szkoła podstawowa dla
dorosłych
KWALIFIKACYJNY KURS ZAWODOWY
w trakcie nauki w liceum
Gimnazjum dla dorosłych
Liceum ogólnokształcące
dla dorosłych
Szkoła policealna dla
dorosłych
EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY
KWALIFIKACJE
MATURA
Kształcenie ustawiczne
Kształcenie ustawiczne to uzupełnianie i podnoszenie kwalifikacji zawodowych przez
osoby dorosłe, które może nastąpid:
• w drodze kształcenia formalnego (szkolnego)
• w drodze kursów zawodowych (jedynie na poziomie zasadniczej szkoły zawodowej
i technikum)
Kształcenie ustawiczne może byd prowadzone jako stacjonarne lub zaoczne, a
także z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległośd.
Kwalifikacyjne kursy zawodowe
Katalog pozaszkolnych form kształcenia określony przez ministra właściwego do
sprawoświaty i wychowania, w drodze rozporządzenia, rozszerzony zostanie o nową formę,
tj. kwalifikacyjny kurs zawodowy.
Kwalifikacyjny kurs zawodowy to kurs, którego program nauczania uwzględnia
podstawę programową kształcenia w zawodach, w zakresie jednej kwalifikacji, którego
ukooczenie umożliwia przystąpienie do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w
zawodzie w zakresie tej kwalifikacji.
Od kursu do zawodu
Na kwalifikacyjnych kursach zawodowych osoby dorosłe
będą mogły uzyskad 251 kwalifikacji wyodrębnionych w
zawodach ujętych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa
zawodowego. Ukooczenie kwalifikacyjnego kursu
zawodowego uprawnia do potwierdzenia nabytych
kwalifikacji w systemie egzaminów zewnętrznych
przeprowadzonych przez okręgowe komisje
egzaminacyjne. Zdobycie wszystkich kwalifikacji
składających się na dany zawód wraz z potwierdzeniem
odpowiedniego poziomu wykształcenia oznaczad będzie
zdobycie pełnego DYPLOMU ZAWODOWEGO.
Klasyfikacja właściwa -fragment
Tabela z klasyfikacji zawodów szkolnictwa
zawodowego Klasyfikacja właściwa
Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe
Kwalifikacyjne kursy zawodowe mogą byd prowadzone przez:
• publiczne szkoły prowadzące kształcenie zawodowe w zakresie zawodów,
w których kształcą
• niepubliczne szkoły posiadające uprawnienia szkół publicznych, prowadzące
kształcenie zawodowe w zakresie zawodów, w których kształcą
• publicznych i niepublicznych placówkach kształcenia ustawicznego,
placówkach kształcenia praktycznego, ośrodkach dokształcania i doskonalenia
zawodowego
• instytucje rynku pracy, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia
2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr
69, poz. 415, ze zm.), prowadzące działalnośd edukacyjno-szkoleniową
• podmioty prowadzące działalnośd oświatową nieobejmującą prowadzenia
szkoły, placówki lub zespołu, na zasadach określonych w przepisach ustawy z
dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr
220, poz. 1447 ze zm.).
Organizacja kursów kwalifikacyjnych
 Kwalifikacyjny kurs zawodowy jest prowadzony według
programu nauczania uwzględniającego podstawę
programową kształcenia w zawodach, w zakresie jednej
kwalifikacji.
 Czas trwania kursu określa minimalna liczba godzin
kształcenia zawodowego określona w podstawie
programowej kształcenia w zawodach dla danej
kwalifikacji
 Liczba słuchaczy minimum 20. Mniejsza liczba za zgodą
organu prowadzącego.
Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe
Osoby, które ukooczą kwalifikacyjne kursy zawodowe będą mogły
przystąpid do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie,
organizowanego przez okręgowe komisje egzaminacyjne.
Egzamin zawodowy jest przeprowadzany dla:
 uczniów (słuchaczy):
- trzyletnich zasadniczych szkół zawodowych
- czteroletnich techników
- szkół policealnych
 osób, które ukooczyły kwalifikacyjne kursy zawodowe
 osób, które ukooczyły 18 lat i nie są uczniami szkół – egzaminy
eksternistyczne
System potwierdzenia kwalifikacji zawodowych
Okręgowe komisje egzaminacyjne będą przeprowadzały egzaminy:
• potwierdzające kwalifikacje w zawodzie umożliwiające uzyskanie dyplomu
potwierdzającego kwalifikacje zawodowe
• świadectwa potwierdzającego kwalifikację w zawodzie (w przypadku
egzaminu przeprowadzonego w zakresie jednej kwalifikacji)
W trakcie nauki w szkole prowadzącej kształcenie zawodowe
uczniowie uzyskają, po zdaniu egzaminów przeprowadzanych przez okręgowe
komisje egzaminacyjne, świadectwa potwierdzające poszczególne kwalifikacje
w zawodzie.
Po uzyskaniu świadectw, potwierdzających wszystkie kwalifikacje w
zawodzie i ukooczeniu szkoły, uczniowie otrzymają dyplom potwierdzający
kwalifikacje zawodowe (czyli tytuł technika) wraz z suplementem opisującym
nabytą wiedzę, umiejętności i kompetencje, wydawany przez okręgowe
komisje egzaminacyjne.
Odstąpiono od egzaminów kwalifikacyjnych na tytuł zawodowy
odpowiadający nazwie zawodu występującego w klasyfikacji zawodów
szkolnictwa zawodowego oraz na tytuł zawodowy mistrza w tym zawodzie,
przeprowadzanych obecnie przez komisje egzaminacyjne powoływane przez
kuratora oświaty.
Osoby dorosłe będą mogły także przystąpid do egzaminów na tytuły
czeladnika lub mistrza w zawodach występujących w klasyfikacji zawodów
szkolnictwa zawodowego oraz w klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb
rynku pracy, przed komisjami egzaminacyjnymi izb rzemieślniczych.
Osoby dorosłe, które obecnie spełniają warunki przystąpienia do
egzaminu na tytuł zawodowy odpowiadający nazwie zawodu występującego w
klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (posiadają wymagane
doświadczenie zawodowe w tym zawodzie) będą mogły uzyskad dyplom
potwierdzający kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminu przeprowadzanego
przez okręgowe komisje egzaminacyjne.
Rodzaje egzaminów eksternistycznych przez
Okręgowe Komisje Egzaminacyjne
•
•
•
Z zakresu Liceum Ogólnokształcącego - zadanie tych egzaminów równoznaczne
jest z uzyskaniem wykształcenia średniego. Do egzaminów dopuszczana jest
osoba, która ukooczyła gimnazjum lub ośmioletnią szkołę podstawową.
Z zakresu Zasadniczej Szkoły Zawodowej – zdanie tych egzaminów równoznaczne
jest z uzyskaniem wykształcenia zasadniczego zawodowego. Do egzaminów
dopuszczana jest osoba, która ukooczyła gimnazjum lub ośmioletnią szkołę
podstawową.
Z zakresu Kwalifikacji Zawodowej – jeśli zdasz pozytywnie taki egzamin otrzymasz
świadectwo kwalifikacji zawodowej.
Do egzaminów eksternistycznych (liceum ogólnokształcące oraz zasadnicza szkoła
zawodowa) można podchodzid dwa razy w roku: podczas sesji jesiennej w październiku
oraz podczas sesji zimowej w lutym. Terminy egzaminów są identyczne na terenie
całego kraju. Zdający decyduje sam, kiedy i jakie przedmioty zdaje. Natomiast
egzaminy zawodowe można zdawad przez cały rok.
Eksternistyczny egzamin zawodowy
Osoba, która zda taki egzamin otrzymuje świadectwo kwalifikacji zawodowej.
Osoby dorosłe, korzystając z tej możliwości będą mogły podnieśd swoje
kwalifikacje zawodowe lub przekwalifikowad się, zwiększając swoje szanse
na rynku pracy!
Do w/w egzaminu dopuszczona jest osoba, która:
a) Ukooczyła gimnazjum lub ośmioletnią szkołę podstawową
b) Co najmniej dwa lata kształciła się lub pracowała w zawodzie, w którym
wyodrębnnioną daną kwalifikację zgodnie z kwalifikacją zawodów szkolnictwa
zawodowego. Dotyczy to:
- uczniów po 2 latach nauki w: Technikum 4-letnim lub Zasadniczej Szkole
Zawodowej
- tzw. ”złotych rączek” czyli osób bez kwalifikacji, ale posiadających
praktyczne umiejętności i potrzebujących tylko ich formalnego
potwierdzenia