1 - Serbski

Transkrypt

1 - Serbski

Katholska prot'
za H o r a ju
n a
L uzieu
tü te
4 8 r i»
Wosmy letnik.
Y_1>
Vs
P
n . i).
Z nakladom towarstwa ss. C y r i l l a
z
>• • >.
a M ethode "
W kommiffiji kiiiharnje E . S m olerja.
'TVVZT^V z^ iY Z ^
u r.u r.
fao 1 8 v5 ma 365 bućto a batoaja jornu
■*' mjeno po Jupitru. ( ^ )
II. Noczne protyczne znamjenja.
1)
2)
3)
4)
Njebzelski pismik: c.
Ztola liczbo: 14.
Epakty: XXIII.
Wobwob ftćnca: 8.
III ZaczmicZa.
1) S k ö n c a : Z broeju zaczmiczow skönca (6. hapryla
a 29. septembra) njebubze so pola nas zane wibzecz.
2) M esaczka: Mesaezk so letfa nihbze njezaczmi.
IV. Schtyri letne czasy.
1) Z y m a zastupi 22. becembra 1874 w noch po
12. a traje 89 bnoro a 1 hobzinu. Dzen a noc so
runatej.
2) N aleczo zapocznje so 21. merca w nocy w 1 hobz.
. traje 92 bnow a 21 hobzinow. Najblejschi bzcn z naj"--^chej nccu.
'i) Leczo zovoezina so 21. junija tojeqor w 10. a
früje 93 bnö'4 hobjinow. Dzcn a noc so runataj.
zapoczatk 23. septembra pschipokbnju
2. a ttajc ) buoro a 18 hobzinow. Najkrötschi
z najblejschej nocu.
V. Kwatembry adö suche dny.
1)
2i
3)
4)
We posczc: 17., 19. a 20. februara.
Po swjatkach: 19., 21 a 22. meje.
Razymu: 16., 17. a 18. septembra.
W abveneze: 15., 17. a 18. becembra.
VI. Njedjeskc znamjenja abö znamje nja zwerjatntka.
M
x&
law,
knjezna,
waha,
■ m schkorpion,
tselnik,
kozorözk,
wödny muz,
49K rybje.
VII. Pöstne dnp.
1) P o tn y pöst (t* ): za bjen jebynkröczne dospolne
nasyCzenjo z w ostajenjom mjnsnych jebzow.
2) W schebny pöst (f); same wostajenjo mjasnych
jebzow.
8) W olozenh pöst (*): za bênjebynkröcznebospotne
nasyczenjo z bowolnosczu mjasnych jebzow.
Kraje a jich werchojo.
B ab en sk a: 278 fHmtt 1,461,428 wob,; arcwojtooba Bjebrich, robz. 9. sept. 1826. B a jc rsk a : 1377
□ m.; 4,861,402 wob.; fral Lubwik II., r. 25. aug.
1845. B elgiska: 534 [ > 1.; 4,984,451 wob.; kral
Leopolb II., r. 9. hapr. 1835. C yrkw inski stat:
214 Q m .; 720,000 toob.; bamz PiusIX . (hrabja Mastar
Ferretti), robz. 13. nteje 1782; wuzwol. 16. jun. 1846.
(Ja ty ) D an sk a: 696 ( + 4,104) Q m .; 1,717,802
( + 175,074, wob.; kral Kbrhstian IX., r. 8. hapr. 1818.
F ra n co w fk a : 9,599 ( + 15,139) □ n t.; 36,800,000
( + 9.558,940) wob. G richiska: 910 □ «!■; 1,157,894
wob.; trat Ju rij I., r. 24. bec. 1845. H o lla n b (Nizozemska): 596 ( + 32.939) sHm.; 3,592,416 ( +
22,277,298) wob.; trat Wilhelm, r. 18 febr. 1817.
I ta ls k a : 5,375 □ m .; 23,368,787 wob.; pob mocu
krala Biktora Emmamiela, r. 24. merca 1820. Je n bzelska: 5,763 ( + 246,468) Q t n .; 31,817,108
( + 207,406,356) wob.; kralowna Viktoria, r. 24. meje
1819. N im ska: 9,888 p m . ; 41,058.139 wob.;
khezor Wilhelm I . , wozjewjcny 18. jannara 1871.
P o r tu g a l: 1,623 ( + 34,888) Q m .; 3,996,000 ( +
11,244,149) wob.; kral Lubwik Filipp, r. 13. oft. 1838.
P ru sk a: 6,396 [Hm.; 24,693,066 wob.; khezor-kral
Wilhelm I., r. 22. merca 3 797. R ak u sk a: 11,306
Q m .; 35,644,858 wob.; (16,212,167 Stowjanaw);
khezor Franc Jöz f I., r. 18. aug. 1830. R uniunsko:
2,197 [ ] m .; 3,864,848 wob.; werch Korla I., r. 28.
hapr. 1839. N uska: 377,056 s^m .; 81,912,621 wob.;
khezor Aleksauber II., r. 29. hapr. 1818.
,
S a k sk a : 2 7 1 8, □ « !.; 2,556,244 wob.; (53,642 ^
katholikow, 52,097 Serbow). Kral A lb ert, r. 23. hapr. .
1828, na trön pschischol 29. oft. 1873, wozcn. 18 jun.
1853 z K a ro lu wotWasa, r. 5. aug. 1833; — Pryn- <
cesna H ilz b je ta , r. 4. sehr. 1830 wubata wöjwobze
Ferdinanbej wot Genua. — Pryne J u r i j , r 8. aug. ,
1833, wozen. I I. meje 1859 z H a n u M a r iju , sotru >
portug. krala, r. 21. jul. 1843; jeju bzeczi su: M a th ilb a,
r. 19. merca 1863; B jebrich, r. 25. meje 1865;
M a r ija , r. 31. me;e 1867; J a n J u r i j , r. 10. jul.
1869; M aks, r. 17. nov 1870. — kralowna macz
(wnbowa njeb. krala Jana) A m alia A ngusta, dzvwka
baj. krala M a k sa J ö z e f a , r. 13. nov. 1801. — Kra
lowna (wnbowa njeb. krala Bjebricha A u g y sta II.)
M a r i j a , r. 27. jan. 1805.
'
S e r b i s k a : 7 6 l Q m .; 1,222,000 w ob.; werch
M ilan IV., Obrenowicz, r. 4. aug. >852. S c h p a n is k a :
9,200 ( + 7,762) Q m .; 16,835,000 ( + 6,363,297)
wob. S c h 3 v a jc a rs la : 752 □ m ., 2,669,095 lvob.
S c h w e jb o w s k a : 13,77b Q m .; 5,898,890 wob.; kral Oskar II., r. 21. jannara 1829. T u rk o w s k a : 38,934
□ n t.; 26,973,000 wob.; sultan Abbul Aziz, r. 9. febr.
1830. W ü rtem b erg sk a: 354 □ m.; 1,818,484
wob.; kral Korla I., r. 6. merca 1823.
S lö liczka MSj aczka
I. Hermanki.
skhadj. khow. « . . &E skhakh. 2 .— 15. Lipsk m asa. (1 2 . ptacjenjo).
h. m. h . III. • H g h. 1H. 5 . B a r t (seit.)
•^W obrez. J e z a s a . ||8 5 4 2
sk. ran. 6. Njeswaczidlo (sköt.)
1 Pjatk
2 Sobotu 1Slřařiina, abta.
||8 5 4 3
2 59 11. Kinsbork (sk.)
2 5 . Lukow (foń. sk.); 8au6an (sk. kl.)
Njedzela po nowym lecze. Scz.: Jözef so z Jezusom do Nazaretha 3 0 . Budyschul (sk.)
wröczi. Math. 2, 19 — 23.
4 11
8 54 4
3 N je d ź . Daniela, martrarja.
II. M esaczkow e pschem enjenja.
5 rM 5 25
5
4 Pöndzelu Benedikty, martrarki.
M kody mesaczk 7 .ja n u a ra wjeczor.
7 cW 6 37
4
5 Wutoru Tclesfora, bamza.
K P ren i berilk 14. jan u ara w noch.
4
8 & 7 42
6 Srjedu W o z je w j. J ĕ z n s a .
^ Pokny mesaczk 2 1 . jan. wjeczor.
9
kh. w.
4
7 S tw ö rtk Luciana, martrarja. A
E ) Posledni bertlk 2 9 . ja n u a ra po4 33 poldnju.
3 10
8 Pjatk
l'Bohumita, diakona.
9 Sobotu Fortunata, martraja.
8 3 4 11 Z L 5 36
III. M ö zn e w jed ro .
1. njebz. po s. 3 Kralach. Scz.: Dwanaczeletny Jezus we templu.
J a n u a r je hacz bo 4 . zhmne, 6 .— 14.
Luk. 2, 42— 52.
10 N jed ź. Wilhelmina, biskopa. 8 3 4 13 & 7 19 sneh a zym a, 16. wetsikojte, hacz do 2 1 .
8 42 ja ra zym a, 2 2 . a 2 3 . wetsik, sneh, 2 4 .
2 14 Ł
11 Pönbzelu Higrna, bamza.
2 16
10 4 — 2 8 . wulka zym a, 2 9 . a 3 0 . wetsik, sneh
r 12 Wntoru Arkadia, marlrarja.
4&i 13 Srjcdn Viveneia, wuznawarja.
1 17 >
■4IK 11 26 a beschcz, 3 1 . wulka zyma.
8 0 19 ■4SK kh.xan.
' 14 S tw ö rtk Hilaria, biskopa.
IV . C yrkw inska p ro th k a.
7 59 20
12 50
^ - 1 5 Pjalk
f Mawra, abta.
1.
P
s
c
h ik a z a n y swjaty dzcn z nysch.
^ 1 6 Scbotu Marcclla, krala.
7 58 4 22 CrT 2 17
porom .
po f 3Kral. S cz.: Jezus na kwasu w eKana. Ja». 2, 1— 11.
5. D o bozcje msche poswjeczcnjo w o d y ,
n Njeclź. J ö z u s o w o h o s. m je n a .
3 46
5 8 4 '2 3
fe ie a k ry d y . Zapoczatk swjecjenja
P ö u d z e lu stok s. P e t r a w R o m je .
57 2 4 F š - 5 14
b o m o to .
| , 1 9 W u to rn K a n u ta , k ra la .
56 26
6 32 6. Pschikazanh swjaty bzen. D o boseje
f k | 2 0 S r j e d u Fabiana a Bosezann.
55 2 8
7 34
msche so w o ru c h a m a r a swjeczi.
T < * 2 1 š n v 6 it! H a ü z e , k n je z u y .G
54 2 9
sk. w. 19. W Khrösczanskej wosadze a w R o t V in c e n c ia , m a v tra rja .
22 P ja lk
53 31
5 14
zencze l u b j e n y p o s tn y bzcn k czescu
2 3 S o b o tn J ld e fo n s a , biskopa.
52 4 33
6 37
swj. m a rtra rja B osczana za zmarnowa
njo pschcb m orom a straschnej khorosczu.
N jetz.E exluagesinia.S cz.: Dzekaczerjo to winicy pöskani. M ath 2 ,1 0 -1 6 .
2 1 l\Tj e d ź . T im o th e ja , b isk o p a.
7 51 4 35 E
7 55 2 0 . Lubjeny swjaty bjcn z nyschporoin w
Khrösczanskej. Njepjelczanskej, R ab w o r2 ö Pöiijbzclu! W o b r o c z . s. P a w o k a .
49
36 m
9 9
skej a Kulowjkcj wosabze, w kloschtrje
2 6 W u to ru P o lik a r p a , bisk. m a rtr.
48
38 4 * 10 20
B carijnej Hwczbze a w Rozencze. —
2 7 S r j e d u J a n a C h ry so sto m a .
46 4 0
11 31
W Khrosczicach a Njebjelczicach bospok2 8 S tw ö rtk J u l i a u y , knjezny.
4 5 42 I f skh.r.
ny wotpustk bratrstw a s. B osczana.2 9 P ja tk
b O t t i l i j e , knjezuy. £
44 43
12 4 2
— W Kulowje titu larn y swjebzen
3 0 S o b o tu M a r ti l w , knjezuy.
7 43 4 45
1 54
bratrstw a ,,t|eIn ifo to ", z bospoknym
Njrdz. Ecksagesima. Scz.: Symjo na wschelakej roli. Luk. 8, 4 — 15.
wotpustkom za sobustawy bratrstw a
3 1 l\} e d ź. ^P e t r a z N o la sk ., w u z n . ^7 42[4 47|[Cfg| 3 8
„tselnikow " a „ sk a p u lira "; tej swje
bzen tow arstw a „Jezusow oho bzeczatWopomnjenja hodne dnh:
stw
a" z bospotnym wotpustkom a bozcj1. Now e Ičto. — 2 . Landtag. — 6. S w j. 3 tralow . — 7 . D o mschu za wotem rjcte sobustawy.
puschcjenjo kwasnych toj'ffsciD. — 25. P taczi kwas.
J a B B a r ,
ttn i 1 f i r ö z k (3 1 d n ö w ).
S l ö uczka M ö s aczka
skhads. khow. >o g<3 skh-akh.
^ m a k y r ö z k (2 8 d n ö w ).
h. m. h. m. « SS h. m.
7 4 0 4 4 8 k M kh.ran.
1 4 P öndzelu J g n a cia , biskopa.
'■^2 W utoru Wstosczenja s. Mar.
39 5 0 tö* 5 2 9
3 S r je d u B t a z i j a , biskopa.
37
52 # ■ 6 27
4 Stw örtk H andrija Korsinskoho. ‘ 35
5 4 O - 7 12
5 P jatk
33 56 Z A 7 4 5
1-A gaty, knjezuy.s
6 S o b o tu D oroth eje, knjezuy. G . 7 32 4 5 8 Z L kh.w.
Njedzela Kwinkwagesima. S c z .: Jezu s zahojt slepoho.
2uk. 18, 3 1 — 43.
F
e b
r u
a r ,
7 Njedź, R om u ald a, abta.
8
9
40
11
12
13
P öndzelu
W utoru
S r je d u
Stw örtk
P jatk
S o b o tu
7
J a n a z M a th a , w u zn aw .
H aplouh , knjezuy.
f * P o p j e l n a sr je d a .
Franciska ze S a l e s .s D
f * Erharda, biskopa.
7
t * T ita , biskopa.
3 0 5 0 f k 6 23
1
28
7 48
27
9 14
3
25
4 >Ž9» 10 83
24
6 E ^ k h -ran .
8
4
22
1 32
20 5 10
Ł
l. nj.dzela posta (Jnvokavit). S cz.: Jezn s we pusczinje spytowany.
M ath. 4, 1— 11.
14 Njedź. B a len tiu a , m artrarja.
15 P öndzelu *F a u stiu a , m artrarja.
7 18 5 12 F * 16
14
W utoru * J u lia n y , knjezuy.
13
16
S r je d u -j-*Anastasia, m artrarja.
18 n
12
Stw örtk * S im e o u a , w u zu aw .
11
19 - M
Pjatk
9 21 m
's* M an su eta , biskopa.
S o b o tu 4 * S a d o t a , bissopa. W 7 7 5 2 3 m
3 0
4 21
10
5 27
17
6 17
18
6 52
19
7 15
20
skh.w.
2. njedzela posta (Reminiscere). S c z : Jezn s na T aborje pschekrasnjeny. M ath . 17, 1— 9.
21 Njedź. M aksim iana, biskopa.
22
23
24
25
26
27
P öndzelu
W utoru
S r je d u
Stw örtk
P jatk
S o b o tu
7 5 5
*stöts.P ötraw A n tioch ii.
2
* Pötra D a m ia u a , bisk. 7 0
f * Matija, japoscht.
6 58
* D ecen cia , m artrarja.
56
t * K laudiana, m artr.
55
ch* Leandra, biskopa.
6 53 5
24 m
26
28
30 i y
31
3 3 f *234!
34
6 49
8 2
9 14
10 25
11 37
skhr.
12 5 0
3. njedz. posta (Okuli). S cz.: Jezu t wuhna zloho ducha.
M . 11, 1 4 - 2 8 .
2 8 Njedź. URomana, abta.
£ | | 6 50|5 36||C|g 2 3
1.
9
10.
17.
W o p o m n je n ja hödne d n h :
K ralow sko dawki.
Pöstnicy. — Skönczenjo kwasnhch a toho rnnjecza wjeselow.
P o p je ln a srjeda. Zapoczatk pöstnoho czasa.
1. a 2 0 . K w atem ber abb suche dich.
I. Hermanki.
1. R um burk (fs.)
3. Njeswaczidko (f f.); Radeberg (sk.)
8 . W ojerecy (kl. sk.); W ostrowc (kl. sk.)
10. B crn stad t (kl. sk.); G roßenhain (sk.)
11. G roßenhain (kl.)
15. Biskopicy (sk.); Z h o rjelc (kn.sk.)
16. Barsches (kl., sk., kn.)
22. Nowosalc (kl.); S tokpin (kl. sk.);
Rozbörk (R othenburg) (kl. sk.)
2 3 . Hrödk (S p re m b e rg ) kl. sk.)
2 7 . A itaw a (kl.)
II. M esaczkow e pschem enjenja.
M lo d y mesaczk 6 . feb. dopoldnja.
P re n i bLrtlk 13. feb. rano.
P o tn y mksacz 2 0 . feb. dopoldnja.
E ) Posledni bertlk 2 8 . feb. dopoldnja.
III. M ö zn e w jedro.
F eb ru ar je hacz do 5. ja ra zy m n y ;
6 . sneh z 7 .— 13. ja ra zym a, 14. sneh
a sylny w etr, 15. pokhmurjene, 16. a 17.
sneh, 18. a 19. pokhm urjene, neschto
sneha, 2 0 . czopko, 2 1 .— 28.deschcjojte, 2 9 .
rano mjerznjenjo, na to deschcz a h rim anjo, wjcczor zyma.
IV . C yrkw inska Prothka.
2 . S w ja ty dzen; do bozeje msche swjeczenjo sweczkow a wobkhad.
3. Lyrkwinski swjedzen. P o bozej mschi
swjeczenjo swj. B lazijow eju sweczkow a
zohnowanjo schijow.
9. P opotdnju zdali so wschilike w upyschenjo z w oltarjow .
10. Cyrkwinski swjaty dzen; do bozeje nisch?
swjccjcnjo popjela a potruschenjo z nim .
— Z a p o c z a tk
s c h ty rc y c z id n jo w skoho p o s ta a j u t r o w n e j e sp o w je d ^ e .
14. W Drezdzanach serbste predowanjo.
2 1 . Njedjela po suchich dnach.
2 4 . S w ja ty dzen z predowanjom .
r
Merc,
SkönczkaMösaczka
skhadz. lhow. 'S,-L£ skh. °kh
) n o l e t n i f (31 diiöw).
h. m. "b 1 s b. m.
**^1 Pöndzelu *N ikesora, biskopa.
6 48 5 38 q g g kh.ran.
2 W utoru * S y m p lic ia , bamza.
46 4 0 äfr 4 17
3 S rjed u t * K uuigundy, kral.
5 7
44 42
41
| 4 Stw örtk * K azim ira, w u zn aw . |
44
5 44
5 Pjatk
39 4 5
t * G erasiina, pustn, j
6 11
, 6 S o b o tu t * K onona, martrarja.s 6 37 5 4 6
6 31
4. njedz. posta (Lätare). S c z .: Jezu s nasyczi z 5 khlebami 50ü0ludzi.
J a n . 6, 1 — 15.
7 N j e d z . Dom ascha z Akwiua. D 6 35 5 4 6 & kh.w.
8 P öndzelu * I a n a w o tB o h a , w uzn.
33
6 48
50
9 W utoru * C yn lla a M eth od a.
31
52
7 16
1 0 S rjed u ch* A ttala, abta.
29
54
9 45
11 Stw örtk * K onstantina, wuzn.
26 5 5 ^ 1 1 16
| 1 2 P jatk
t * H rehorja I , bamza.
2 4 57 E 'ik h -ra n .
: 1 3 S o b o tu t * E ufrasije. knjezny. 6 2 2 5 5 9 1 ^ 1 2 47
►5. njedz. posta (Judika). S cz.: Aidza cbcedza Jezusa kamjenowacz.
t
J a n . 8, 4 6 — 59.
1 4 N j e i l ź . M ath ild y, kralow ny. O 6 19 6 1
2 12
1 5 P öndzelu * Zacharija, bamza.
17
3 8 » 3 24
k 1 6 W utoru * H eriberta, biskopa.
15
3 M 4 17
t 1 7 S r je d u si* P a tricia , biskopa.
13
5
4 55
! 1 8 Stw örtk * Narcissa, biskopa.
11
7 m 5 21
1 9 P jatk
t * I ö z e f a , patr. cyrk.
9
9 m 5 39
( 2 0 S o b o tu ch*Theodosia, raartr.
6 5 6 10 m
5 53
[ 6. njedz. posta : Botmonczka iPalm arum ). S c z .: Jezusowy stawny
)ucz do Jeruzalem a. M ath. 21, 1 - 9 .
(
21 N jed z. Beuedikta, abta.
6 4 6 12
6 5
2 2 Pöndzelu *O k tavian a, d iak ou a.M 6 2
14
skh.w.
23 W utoru *T h eod u la, meschuika. 5 5 9
15 % 8 10
k 2 4 S r je d u ch* G abriela, arcjandz.
57
17 & 9 2 2
2 5 Stw örtk t * P H z je w j. 8. M ar.
54
19
10 3 5
2 6 Pjatk
ch*Wulki pjatk.
52
21
11 48
27 S o b o tu t * R uperta, biskopa.
5 50 6 22
sk. ran.
Jn try . S cz.: Jezus je horjestanyt. M ark. 16, 1 — 7.
28 N jed ź. J n tr o w n ič k a .
5 48 6 2 3 1
1 0
2 9 Pöndzelu J n tr o w . p ć n d ź e la . 1 46
25
2 6
3 0 W utoru Jutrowna wutora. E
44
27 #
3 0
31 S r je d u B a lb in y , knjezny.
| 5 4£ 6 281
3 42
i
i
|
i
|
:
W o p o m n je n ja hödne d n y :
’ .
2 2 . N aro d n y bieri I . M a j. khezora W ilhelm a l . (1 7 9 7 ).
3 1 . Ä ralorojla ren ta.
I. Hermanki.
(kl.);Rychbach(kl.
1. Hakschtrow (tl.
sk.); Z ty Komosk.);R ychw ald(kl.
row (kl.)
kn.sk.);Zitawa(kn.
sk.); S tan k n o w 15. Lubij (kn. sk.);
M uzakow (kl. sk.);
(» . fn. sf.)
(sk.)
2.
B a rt(sk .);8 a z (kPölcznica
l.
sk.);Eisenberg(sk.); 17. W .Z dzary (kl.sk.)
R u lan d (kl. sk.) 18. Kamjcne (sk.)
3. N ow eD rezdzany 2 0 . Budyschin (k l.);
O rtra n d (kn. sk.)
(kn.sk.); N jesw aczidto (sk.); W ö- 2 2 . Budyschin (ft(sk.); Kulow (kl.
spork (sk.);
sk.);
O rtra n d (kl.)
5 . Z ty K om vrow
23.
Barschcz
(kl. sk.)
(fit. sk.)
8 . Biskopiey (sk.); 3 0 . Scherachow (kl.
S ta re D rezdzany
sk.); Dzesc (kl.sk.)
II. M esaczkolve pschernenjenja.
M lo d y me's. 7. m erea wjeczor.
P re n i bert. 14. m erea popotdnju.
M P o ln y mes. 2 2 . m erea ran o .
E P o sl. bert. 30. merea rano.
A
III. M ö z n e w je d ro .
Kaz do 4 . we'try, 5 . a 6 . stönczne, 7 .
— 9. deschez, 11. sneh, 1 2 .— 14. zyina a
jafno, 15. sneh, 1 6 . - 2 0 . sylna zyina,
sneh, 2 1 . sneh, toĕtr, 2 2 .— 2 4 . sneh a
dcschcj, 2 5 .— 27 zy m a, n a to haez do
könea deschez.IV
.
IV . C hrkw inska p ro th k a.
13. P opotdnju so boze m a r t r y a s w je c z a ta n a woktarjach z fijakkojtej pkachtu
zawescha.
14. W R ad w o rjn titu larn y swjedzen
bratrstw a „Jeznsow cje sinjertneje styskttofeê" a dospokny wotpustk.
2 1 . D o bozeje rnsche swjeezenjo bokininy
a wobkhad.
2 3 . P assio n swj. M ark a.
2 4 . Passion swj. Lukascha.
2 5 . Pschikazany swjaty dzen. B v za m a rtra z bötej plachezizku z.weschena.
P rĕn je swj. wopraw jenjo dzĕczi. P o
„ G lo r ia " zwjozanjo zwonow. P o bozich sluzbach wotkrywanjo w ottarjow .
2 6 . B o za m a rtra z ezornej pkachcziczku
S l ö i r cz ka M k s aczka
sth°dj. khow. 'S. .2.
E skh.akh.
6. m.
h. m. b. m.
4 12
5 39 6 30
-f-Franciski w ot P a u la .
37
4 34
32
Richard», biskopa.
5 34 6 34
4 52
H a p r y l,
jutrownik(30dnöw).
1 S tw örtk H ngon a, biskopa.
2 P jatk
3 S o b o tu
aa
aa
1. njedzela Po Jutrach (Kwasimodogeniti). Scz.: Jezus so Domaschej
zjewi. Z an . 20, 1 9 — 31.
4 N je d ź . Am brosia, biskopa.
5 6
5 32 6 3 5
5 P öndzeln V incenca F erreri.
31
36 HłM 5 9
6 W utoru S ik sta l., b a m z .,m a rt.M
2 8 3 8 i0t' II). w.
7 S r je d u Coelestiua, bamza.
26 40
8 47
8 S tw örtk A niancia, biskopa.
2 4 41 täftO 2 3
9 P jatk
22 43
t SDemetria, m artr.
54
S o b o tu Ezechiela, profeth.
5 19 6 4 5
kh.ran.
10
JStfr'll
^
2. njedzela po Ju trach (M iserifordias). © C j.: Jezu s dobry
J a n . 10, 1 1 - 1 6 .
11 N je d ź . Leon», bamza.
5 17 6 4 7
P öndzelu J u lia I., bamza.
15 4 8
1 3 W utoru H erm euegilda, m artr.
12 5 0
1 4 S r je d u B a leria n a , m artrarja.
10 52
1.5 S tw örtk M a ro n a , m artrarja.
8 53 m
1 0 P jatk
t K lem enca, m artrarja.
7 54 m
1 7 S o b o tu A niceta, bamza.
5 5 6 56 m
pastyr.
II. M ksarzkow e pschem eujenja.
M lo d y mef. 6 . hapr. rano.
P re n i 6 . 12. hapr. w noch.
@ P o ln y mĕf. 2 0 . hapr. popotdnjn.
E ) P o sl. bert. 2 8 . hapr. wjeczor.
14
15
!1
57
III. M ö zn e w je d ro .
M
26
W ot zapoczatka rfcn jc; 6 . hrozne; 7;,1
46
tre
u
a deschcz; hacz f 11. deschczojtc.
1
12.
rjane
w jcdro; 1 4 .— 2 0 . zym a; 2 6 .,
14
deschcz; 2 8 . jaftto; hacz do könca deschcz. A21*
3. njedzela po Jutrach (Jubilate). S cz. Jeznö ryczi wo swojini
wotendzenjn. J a n . 16, 1 6 - 2 2 .
18 N jed ź. G ald in a, biskopa.
IV . C h rk w in sfa p ro th k a.
i1
5 2 6 58
4 26
1 9 P öndzeln T im o n a , m artrarja.
5 0 6 59
4 35
1) z m e r c a (pofracz.)
1]
2 0 W utoru T h eotim a , biskopa. D 4 58 7 1 & sfh.w.
zawcschcna. Ccremonije. Wotkryczo ^
2 1 S r je d u A nselm a, biskopa.
a 'czcsczciijo Jczusow oho swj. kschiza. ^
3
56
8 22
2 2 S tw ö rtk S o te r a , bamza.
P rcdow anjo. B oza mscha z pfdjeb* ; :
54
5 A
9 35
2 3 P jatk
's-Ju rija ; Adalberta.
pschczohnomanyin woporom . W obfhad i
52
7 M 10 48
2 4 S o b o tu F id ela zeS ig m a r in g o w . 4 4 9 7 8
z bozim Czclom f bozonin rowej. h
11 56
Nyschpor.
2
4. njedzela po Jutrach (Kantate). S cz.: Jez n s lnbi swjatoho Ducha.
2
7
.
D
o
bozcje
msche
zohnowanjo
wohcnja,
J a n . 16, 5 — 14'
jutrvw ncje sweczki a kschcjenskcje toobp.; '1
25 N je d ź M a r k a , sezenika.
4 47 7 9 & sj.ran .
Pschi „ G lo r ia " wotwjazaiijo zw onow .,^
2 6 P öndzelu K leta, bamza.
46
11 O - 12 54
—
Wjeczor bozc horjcstaczo.
2 7 W utoru P eregrin a, biskopa.
44
12 st 1 39
2
8
.
Y
id
i a q u a m . D ospolnh m o tpuftf.' 2
2 8 S r je d u Theodor!), knjezuy. (jT
42
14
2 13
2
9
.
Pscdikazaiiy
frofatq dzen.
,*
2 9 S tw örtk R obert», abta.
40
16
2 38
3
0
.
S
w
ja
th
dzen.
Proccsiony
do
Rä>;
3 0 P jatk
-f*Khathrnh Senenskeje. 4 38 --7-----17
2 56
zünta dzcja.
3
W opomnjenja hödne dnh:
1. D aw k za wopalensku pokladnicu.
2) z h a p r y la .
5 . Z asy dowolcnjo fwasnhch wjeselow.
2 5 . W obfhad na swj. M ark a.
15. Parschonski a rjemjefiuffl barof.
2 3 . N aro d n h dzen I . M ajestoscze frala A lbert». (1 8 2 8 .)
12
I
HE
&
Ä
aa
aa
1
2
2
3
3
4
4
I. Kermanki5 .K in sp o rf(sf.);P o fa ).N B .2 5 .— 30.
placjenjo.
I=
ckowy (k l); W ospott (ff.); Kho- 19.R akech(fl.);R am nowy (fl. ff.); Zly *
czcbuz (kl. ff.)
Kom orow (kl.) '
V.Njeswaczidlo (ff.)
8 . Radeberg (ff.) 2 4 .B u d y sch in (ff.)
1 2 . - 1 8 . Lipsf (bet- 2 6 . Biskopicy (fl.)?
n arsfi tydjcn).
W ojerecy (kl. ff.
15. W öslink (kl. ff.)
w otm .)
16. Zky Komorow 2 7 . R u lan d (fl. ff.);
2 8 . R um burf (fl. ff.)
(kn. ff.)'
1 8 .— 2 5 . Lipsk (m a-
Meja,
r ö z o w n i k (31 dnöw).
Slönczka Mesaczka
skhadj. khow. § _ '! skh.°kh.
h. m. b- m. e S, fi. in.
4 3 6 ,7 1 9 | | ^ 3 11
- 1 S o b o tn jFilipa n Jakuba.
^5. njedzela po Jutrach (Rogate). Sez.: IezuS napomina k modlenju.
Ja n . 16, 23— 30. Kschizowny tpdzen.
2 N jed ź. S y g m u n d a , m artrarja. 4 3 4 7 21 «•*< 3 2 5
32 22
3 38
3 P öndzelu N a m a k a n j o Kschi za.
23
3 51
31
4 W utoru F lorian », m artrarja.
25
29
kh. w.
@
5 S r je d u P ia V., bamza.
27 2 6
9 22
6 Stw örtk S tp ĕ ć a J ĕ z n s o w o h .
10 51
26 28
t S ta n isla w a , biskopa.
! 7 P jatk
j 8 S o b o tu Z jew jeu jo s. M ich ata. 4 2 4 7 3 0 m kh.ran.
6. njedzela po Jutrack (Eksaudi). Sez.:
Duckn tröschtarju. Jan. 15,
9 N jed ź. H rehorja z N azianza.
10 P öndzelu A ntonia, biskopa.
*1 W utoru M am erta, biskopa.
12 S r je d u Pankracia, m artr. ( )
13 Stw örtk S e r v a c ia , biskopa.
P B o n ifa c ia , m artrarja.
14 Pjatk
1.3 S o b o tu Jsidora, ratarja.
IezuS ryezi
26 — 16, 4.
4 22 7 32
2 0 33
19 3 5
18 3 6
16 37
14 39
4 13 7 4 0
wo swjatym
12
12
HE
1
1
W
2
2
m
2
h
m
HE
daw a (kn sk.)
3 . Kamjcnc (kl.sk.);
Lubij (kl. sk.)
4. Lubij (kl.)
5 . Njcswaczidlo(sk.)
1 0 .Biskopicy (sk.);
Kinspork (sk.);
W öspork (sk.);
II.
A
H
@
E)
sk-)
11. Kinspork (kl.)
12. Eisenberg (kl. sk.)
18. Kulow (k l.s k .);
W okbram ecy (kl.
sk.); Barsches (kl.
sk .);H r°dk (kl.sk.)
2 9 . W ojcrecy(w olm .)
31. G roßenhain (sk.)
M esaczkow e pschem enjenja.
M koby nies. 5 . incje popokdnju.
P re n i b ett. 12. mcje dopvtdnja.
Pokny mes. 20. m cje depoldnja.
P o sl. bert. 2 8 . nuje rano.
3
54
30
III. M ö zn e to jeb ro .
53
Hac'z bo 7. rjenje a czoplo; 10. hacz
9
22 13. horco; 15. beschcz; 2 0 . hrim anjo, po
3 3 tom khlöbno, 2 4 . m jcrznje; 2 8 . a 2 9 . zym a;
3 0 . a 3 1 . czoplo.
Sez.: Schtöz Boha lubujc, joho kaznje dzerzi.
Jan. 14, 23 - 3 1 .
2 44
16 N jed ź. S w j a t k o w n ič k a .
4 11 7 4 2
43
2
53
17 P öndzelu S w ja tk . p ć n d ź e la .
&
10
8 45
18 W utoru Swjatk. wutora.
3 4
19 S rjed u f * P udenciany, knjeznh.
7 46
3 19
20 S tw örtk B ernardina Sen en sk . @
6 48 M Ikh. w.
4 49 M
ch*Feliksaw otK antalica.
21 Pjatk
9 47
22 S o b o tu f * E m ilia , m artrarja. 4 3 7 5 0 J t 10 4 9
l.njedz poSwjatkack. Scz.: Wupöslanjo japv cktolow. M at. 28, 1 8-20.
23 N jed ź. i\a js w j. T ro jicy .
4 2 7 51 jŠ t 11 3 8
24 Pöndzelu S u sa n n y , martrarki.
1 53
sk.ran
25 W utoru H örbaua I ., bam za,
5 4 L 12 14
4 0
26 S rjed u E leutheria, bam za.
3 59
55
12 41
27 Stwörtk B o ž o h o Ćelct.
57
57 &
1 1
28 P jatk
t G erm ana, biskopa. (£)
56
5 8 1 k 1 17
29 S o b o tu T heodosije, martrarki. 3 5 5 7 5 9
1 31
'L njedzela po Swjatkach (1. po S . Trojicy). Scz.: Pschirunanjo
po wulkej wjeczeri. Luk. 14, 16- -2 4 .
30 N jed ź. Ferdinand» III., krala. 3 5 4 1 8 0
»1 4 3
31 Pöndzelu P etron ille, kujezny.
3 53 8 2
1 56
W o p o m n jen ja hödny ö n lj:
13. N arodny t>jfń I . S w j bam za P iu fa IX . (1 7 9 2 ).
1. W akpora. — 2 . Kralowske bam fi.
Swjalki.
I. Hermanki.
S lan k n o w (kl. kn.
1. B a r t (kl.sk.) ;Z i-
IV . C hrklvinska p ro th k a.
1. S w ja ty bzcn z prebcw anjom .
2. Cyrkwinski swjaty dzcn.
3., 4., 5 W obkdaby kschizownoho tybsenja.
6. Pschikazany swjaty b£ett. P o sczenju
zbalcnjo horjestacza, jutrow ncje sweczki
a zaweschcnoho kschiza.
14. W e W otrow je rano (po
hobs.)
wotkhab procesiona bo Krupki.
15. W obnowjcujo bupy.
16. Pschikazany swjaty bzcn.
17. Pschikazany swjaty bzcn.
18. S w ja ty bzcn. Procesiony bo R o zanta bzcja.
19., 2 1 ., 2 2 . P ö st suchich bnöw.
2 2 . S eite jutrow ncje spowjebze.
23. Zasy Asperges me.
2 7 . Pschikazany swjaty bzcn ze swjecsenjom
pschez 8 bnvw. Swjebzcnski wvbkhab
z bozim C sčkom k schtyrjom w oltarkam .
Junij,
Slön czk a Mesaczka
skhadz. khow. --L skh.akhLZ
s m a z n i k (30 dnöw).
h. m.
h. m. f>. m.
1 W utoru G ratin ian a, m artrarja. 3 52 8 3 f tf 2 10
2 27
4
52
2 S r je d u E ugenia, bamza.
51
5 V ® kh. to.
3 Stw örtk D o k h o w . boz. C z ^ la .
6 F s- 9 4 0
ch Franciska K araccio.
4 P jatk
50
3 5 0 8 6 8» 1 0 4 3
5 S o b o tu B v n ifa eia , biskopa.
3. njedzela pz Swjatkach (2. po S . T rojicy). S c z .: Pschirunanjo
\uo zhubjcnej wowcy. Luk. 15, 1-- 1 0 .
11 26
6 N je d ź . Erasm a, biskopa.
3 49 8 7
49
8 H E 11 5 5
7 P öndzelu Likariona, m artrarja.
48
9 m kh.ran.
8 W utoru M ed ard a, biskopa.
48
10 m 12 14
9 S r je d u F elician a, m artrarja.
47
11 m 12 2 9
1 0 Stw örtk M arh a ty , kralowny.
12 41
47
11
t B arn a b a , jap. toucz.
11 P jatk
3 47 8 12 1y 12 51
1 2 S o b o tu J a n a z Fakundo.
4. wcvzela po Swjatkach (3 . po S . Trojicy). S c z .: Bohaty popad
rybow. Luk. 5, 1— 11.
1 2
13 N je d ź . A u ton ia z P a d u y .
3 4 6 8 13
13
1 12
46
1 4 P öndzelu B a silija , wulkoho.
14
1 25
V
ita
,
m
artrarja.
4
6
1.7 W utoru
14
1 42
46
10 S r je d u B e n n o n a , biskopa.
2 3
15
46
1 7 Stw örtk B esario n a , pustnika.
15
2 32
46
t * M arcelliau a, m artr.
1 8 Pjatk
1 9 S o b o tu G ervasia, m artrar. @ 3 4 6 8 16 * skh.w.
5 njedzela po Swjatkach (4. po S . Trojicy). Scz.: Sprawnoscz
farizejow. M ath . 5, 2 0 — 24
20 N je d ź . S ilv e r ia , bamza.
3 4 6 8 16 St 10 16
16
10 4 6
46
2 1 P öndzelu A loisa z G onzaga.
17
46
11 7
2 2 W utoru P a n lin a , biskopa.
46
17 fk 11 24
2 3 S r je d u A gripiny, kujezny.
17 sk 11 37
47
2 4 S tw örtk Narod s. Zaua kschczen.
P * W ilh elm «, abta.
47
17 & 11 50
2 5 P jatk
3 4 7 8 17 ♦ < sk.ran.
2 6 S o b o tu J a n a , m artrarja.
I. Hermanki.
1 . G roßenhain (k l.); H rödk (w otm .).
2 . Njeswaczidko (sk.)
j
3 . O rtra n d (kn. sk.)
!
4 . O rtra n d (kl.)
5 . Rychwakd (kl. kn. sk.)
1
14. H orjelc (kl. sk.)
16. R adeberg (sk,); W ulke ZdZary (kl. sk.) 1
2 1 . H uczina (kl. sk.); M uzakow (kl. sk.);
Law ban (kl. sk.)
2 4 . W jeleczin (kl.sk.); Wöslink (kl.sk.)
2 8 . Halschtrow ( sk.); Nowe D rezdjany z
(k l.); Rozbörk (kl. sk.)
11. M esaczkowe pschem enjenjo.
^
M lo d y mesaczk 3 . jun. w noch.
P re n i bertlk 10. jun. wjeczor.
P o ln y mesaczk 19. jun. rano.
P vsledni bertlk 26 jun. popvtdnju.
N ajprjedy njelubvzne w jedro, 4 .— 7.
pokhmurjcne, m lhvwojte a deschcj, na to
rjenje cjoplo, 19. hrim anjo, 2 1 . wetsik
a dcschchk, 2 4 . m röz, 2 6 . wiözne, pokhm urjene, 2 9 . deschcz. 3 0 . zymna nöc.
IV . C yrkw inska P ro th k a.
3 . Cyrkwinski swjaty dzen z wobkhadom.
16. Cyrkwinski swjaty dzen.
P atro n «
scrbskoho
kraja.6. njedzela po Swjatkach (5 . po S . T rojicy). S c z .: Ie zu s nasyczi
2 4 , S w ja ty dzen.
ze 7 khlebami 4000 ludzi. M ark. 8, 1— 1.
>*►
12 2 2 9 . Pschikazany swjaty dzen. D ospolny
3 48 8 17
27 N je d ź . Ladislaw a, krala.
wotpustk dla kschesczamkcje wuczby.
48
2 8 Pöndzelu j Jreu eja , biskopa.
17 (r? 12 15
12 31
49
17
2 9 W utoru P e tr a a P a w o la .
2 49 8 16
12 52
3 0 S r je d u A lpiniana, mkschnika.
'
16. W uzwolenski dzen I . S w ja t. bam za P iu s a lX . (1 8 4 6 ).
2 1 . T zen a nöc so ru n a ta j.
3 0 . Sfratom ffa rento.
.
r
S k ö nczka M ö s a c zka
skhadz. khow. 'S..2.
§ skh.akh.
, p r a z n i k (31 dnöw).
h. m.
h. m. h. m.
'i^l Stw örtk T heobalda, pustnika.
3 5 0 8 16 F * 1 2 3
2 9
^ 2 Pjatk
16
51
f D o m a p y ta n j a s .M a r .
. , 3 S o b o tu A n atolia, biskopa. @
3 51 8 16 M skh.w.
7^ njedzela po Swjatkach (6. po S . T rojicy). S c z .: Prosetojo we
*
wowczich drastach. M a t. 7, 15— 21.
54 N j e d » . Prokopa, abta.
3 5 2 8 15 4 8 9 53
14 4 8 1 0 16
53
^ 5 P öndzelu M ichata w ot S w ja ty ch .
14 m 10 33
54
^ 6 W u toru D om iniki, knjezny.
13 m 10 46
J ‘7 S r je d u W illebalda, biskopa.
55
13 m 10 5 8
Stw örtk K hiliaua, m artrarja.
56
11 8
> 9 P jatk
13
56
t Beroniki.
1 0 S o b o tu R u fm y, knjezny. 3
3 57 8 12 i y 11 2 0
'8. njedzela po Swjatkach (7. po S . Trojicy). S c z .: Njesprawny
nuknicar. Luk. 16, 1 --9 .
f x 1 l N j e d ź . B rikcia, m artrarja.
3 5 8 8 11 & 11 31
11 47
11
L>1‘2 P öndzelu J a n a G ualberta, abta. 3 5 9
% 3 W utoru M a r h a t y , knjezny.
4 0
10 1*1 kh.ran.
v 1 4 S r je d u B onaventurh, biskopa.
1
9 G |f i : l 2 0
r.-1 5 Stw örtk Hendricha, krala.
3
8 4 E 12 33
P jatk
4
1 10
7
l'S .M a r ije n a K a r m e lu .
M 7 S o b o tu Aleksia, w uznaw arja.
4 5 8 6 & 2 1
I H erm an k i.
J u l i j ,
2.
5.
6.
7.
12.
13.
19.
20.
24.
26.
29.
Huska (kl. sk.); Zky K om orow (kl.)
B ern stad t (sk.); Dzeze (kl.sk.)
B a r t (sk.)
Njeswaczidko (sk.)
Biskopicy (sk.)
B arsche; (kl. kn. sk.)
Lubij (kn.sk.); Pötcznica (sk.)
Pükcznica (kl.)
Z itaw a (kn. sk.)
W öspork (sk.)
Kamjenc (sk.)
II. M esarzkowe pschemenjenja.
A
H
M
A)
M lo d y mesaczk 3 . ju lij rano.
P re n i Bert. 10. ju lij dopotdnja.
Pokny mef. 18. julij dopoldnja.
P osleni b^rt. 2 5 . julij wjeczor.
J u lij je w zapoczatku khlödny; 3 .
pschemenjate; 9 .— 12. wodnjo horco, w
W . njedzela po Swjatkach (8. po S . T rojicy). S cz.: Jezu s plaka noch zym a; na to suchi czas; 1 8 . deschna Jeruzalem . Luk. 19, 4 1 — 47.
czojte, potent hacz do könca rjenje.
| 1 8 N j e d ź . K am illa z Lellis. W
kh.w.
4 6 8 5
n IO Pöndzelu B in c en cia z P a u la , wuz.
8
9 12
3 f
J 2 0 W utoru H ieron ym a A em iliana.
2 ZU 9 3 0
9
IV . C hrkw inska p ro ty k a.
^ 2 1 S r je d u Praksedy, knjezny.
1 A 9 45
10
\v 2 2 S tw örtk M arije M adleny.
11 8 1 Ä
9 75 2 . S w ja ty bêtt. Procesiony do R ü ^ 2 3 P jatk
t * Apollinara, biskopa.
12 7 59
10 8
zanta dzeja.
**24 S o b o tu K hrystiny, knjezny.
4 14 7 5 8
10 21 13. Lubjeny swjaty dzcn Njebjelczanskeje
wosady zpredow anjom a z wobkhadom
10. njedzela po Swjatkach (9. po S . T rojicy). S c z .: Farizej ckönik
wokolo polow.
we templu. Luc. 18, 9 — 14.
16.
Sw jedzen skapulira.
25 IMjedź. Z ak u b a, starsch. E
4 15 7 5 6 &r 10 36
2
2
.
S w ja ty dzen.
Kermuscha we
2 0 P öndzelu H a n y , macz. s. M a r .
16
5 5 i r t 10 5 4
S
ch
p
italu
.
2 7 W utoru P antaleoira, m artrarja.
18
54
11 2 0
2 8 S r je d u B iktcra I., bamza.
19
52
11 5 8 3 0 . R ano w V26 hodj. wotkhad procesivua z Khrösczic k swjatej H anje,
2 9 Stw örtk M a r th y , knjezny.
12
kh.ran.
50
do F ilip sd o rfa a R u m b u rg a.
3 0 Pjatk
j-A b don a, m artrarja.
22
4 9 W 12 5 3
3
1
.
R an o w
hodz. wotkhad pro-3 1 S o b o tu J g n a tia z Lojola, wuzn. 4 2 4 7 47 U
2 7
cesiona z B udyschina do R u m b u rg a.
23. Zapoczatk psowych dnöw.
Äugest,
z nj enc (31 bnöro).
11.
1
2
3
4
5
6
7
Skönczka Mesaczka
skhadz. khow. -e'E skh.akh.
h. m.
h. m. h. m.
njedzela p o Swjatkach (10. po S w j. T ro ji cy). S c z .: Jezus
toi strowi hkuchonemoho. M ark. 7, 311— 37.
N j e d ź . S . P ötra w rjeczazach D 4 26 7 4 6 HE kh. w.
8 37
45
27
P öndzelu A lsonsa z L iguori, bisk.
28 43
8 52
W utoru Lidije.
9 4
29 41 s
S r je d u D om in ik a, w u zn aw .
4 0 & 9 15
31
S tw örtk O S w a ld a , m artrarja.
32 3 8 % 9 25
P jatk
t * H ornnsdy, bam za.
9 37
4 3 4 7 36
S o b o tu D o n a ta , biskopa.
I. Hermanki
2. Kulow (kl. sk.)
3. Eisenberg (kl. sk.)
7.
9.
10.
12.
14.
16.
B udyschin (kl.)
Budyschin (kl.sk.); K inspork (sk.)
B a r t (sk.); 8az (kl.sk.)
Zky K om orow (fit. sk.)
Z ty Kom orow (kl.)
Zhorjelc (kl. sk.); R am now y (kl. sk.);
S tanknow (kl.kn.sk.)
18. W alke M a r y (kl. sk.); R adeberg (sk.)
2 1 . R u lan d (kl. sk.)
2 3 . R um burk (kl.sk.); Lauban (kl.sk.)
2 4 . Halschtrow (kl.sk.); Hrödk (kl.sk.)
2 8 . Barschcz (k n .sk .); O rtra n d (kn. sk.)
3 0 . W üspork (kl. sk.); O rtra n d (kl.)
12. njedzela po Swjatkach (1 1 . po S . Trojicy). Scz. Mikoscziwy
Samaritern. Luk. 10, 2 3 — 37
8 N j e d ź . Cyriaka, m artrarja.
4 3 6 7 34 s h 9 51
32 Ć I 10 8
37
9 P öndzelu Khetana, w uznaw . (D
3 9 3 0 M 10 31
1 0 W utoru H a w rjen ca , m artrarja
4 0 2 9 M 11 5
1 1 S r je d u S u sa n n y , knjezuy.
II. M ösaczkowe pschem enjenjo.
41
27 » r 11 50
‘1 2 Stw örtk K lary, knjezuy.
4 3 25 & kh.ran.
1 3 Pjatk
t * H ip p olyta, m artr.
M M lo d y mesaczk 1. aug. popoldnju.
1 4 S o b o tu Eusebia, m uznaw arja. 4 4 5 7 2 3 * 12 51
( H P ren i bertlk 9. aug. rano.
M P o lu y mesaczk 17. aug. rano.
13 njedzela po Swjatkach (12. po S . Trojicy). S cz.: Dzesaczo
wusadni muzscy. 2uk. 17, 11 - 19.
^ Poslcdni bertlk 24. aug. ran o .
2 3
,1 5 N j e d ź . X j e b j e s w z a v a M a r . 4 4 6 7 21
M lo d y mesaczk 31. aug. ran o .
3 22
48
19
1 0 P öndzelu H iacyutha, w uznaw .
skh.w.
1 7 W utoru Liberata, abta. M
17
50
8 5
15
1 8 S r je d u H elen y, khözorvwuy.
51
1.
tu zn o ; 5 . deschcz; 9. horco, hri8 17 m anjo; harz do 11. njelubozne; 17.
'1 9 Stw örtk Ludwika, biskopa.
14
52
ch*Beruarda, abta.
8 29 deschcz, khtödno; 19. rsenje; 2 4 . jasn e;
2 0 P jatk
54
12
2 1 S o b o tu J o a n n y Franciski.
8 4 3 31. suchi w etr. IV
4 55 7 10
.
14. njedzela po Swjatkach (1 3 . po S . T rojicy). S c z .: Nichtö
njemöze brcemaj knjezomaj stuzicz. M ath . 6, 24 - 33.
IV . C hrkw inska p ro ty k a.
9 0 2 . W klöschtrje M a rijn c j Hwezdze a w
2 2 N j e d ź . Joachim a, nana s. M a r . 4 57 7 7
5 i r f 9 22
2 3 P öndzelu F ilip a B en icia , w u zn . 4 5 9
R um burku dospolny wotpustk ,,P o rci9 55
5 0
3
2 4 W utoru B a r to k m ja , jap. E
unkula."
2 5 S r je d u Ludwika, krala.
2 7 1 ß 10 4 3 10. S w ja ty d zen .:
2 6 Stw örtk S e b a ld a , w uznaw arja.
4 6 5 9 M 11 4 9 14. R an o w 7 hods. wotkhad procesiona
2 7 P jatk
t Iö z e fa z K alasanea. .
5 57 S» sk.ran.
z Khrüscsie do W ölm sdorfa.
2 8 S o b o tu H awschtyna, biskopa.
5 7 6 5 4 h e 1 8 15. Pschikazany swjaty dzen. D o bozcje
15. njedzela po Swjatkach fl4 , po S . T rojicy). S c z : M orw y
msche swjecsenjo zelow. mtodzenc we N aim . Luk. 7, 11 — 16.
2 0 . W klöschtrje M a r. Hwezdze dospolny
2 34
2 9 N j e d ź . | S . Ian d zelo w pöstonow. 5 9 6 52 m
wotpustk.
3 0 P öndzelu R osy z Lim a, knjezuy.
10 5 0 m 4 1 2 2 . W R adw orju dospolny wotpustk a
3 1 W utoru R ajm u nd a, w u zn a w .W 5 11 6 4 8 m kh.w .
kermuschka.
2
4
.
S w ja ty dzen.
W Njebjelczicach
W opom njenja HK>ne dny:
dospolny
wotpustk
bratrstw
a s.B oscjana.
1. Kralowskc tatofi. — 23. Könc psowhch fcttćro.
I September,
\ $4.
~~2
3
4
S r je d u
Stw örtk
P jatk
S o b o tu
skhadj.
5 13
E gidia, abta.
14
S czöp au a krala.
16
-HBasilissy, knjezuy.
R osalije Pauorm itausk. 5 18
khow. « ,-LE skh.akh.
h. m. ■ffg h. m.
6 46 & 7 2 2
4 4 & 7 33
42 & 7 4 3
6 39 ć i 7 56
16. njedzela po Swjatkach (15. po S . Trojicy). Scz.: Iezus
wustrowi wedukawoho. Üu!. 14, 1— 11.
5 19 6 37 t i 8 12
5 i t ij e d č . 8aw rje«ca J u ftin ia n a .
35 A
8 31
21
6 P öndzelu A lbin a, biskopa.
23 33 HE 9 1
7 W utoru R eg in y , knjezuy. 3
24 31 HE 9 4 q
8 S r je d u N a r o d a s . M a r l j e .
25 2 9 # 10 3 4
9 Stw örtk K orbiuiaua, biskopa.
11 4 2
27 27
1 0 P jatk
t M iklaw scha F alen tin .
kh.ran.
1 1 S o b o tu H iaeyntha, m artrarja. 5 28 6 2 4
17. njedzela po Swjatkach (16. po S . Trojicy).
kaznja w zakonju. 'Math. 22, 35
1 2 W ja d ź . M j e n a sw j. M a r i j e . 5 3 0
32
1 3 P öndzelu M aterna.
33
1 4 W utoru P v w y s c h . swj. kschi za.
35
1 5 S r je d u t * Nikom eda, martr. M
37
1 6 Stw örtk K ornelia, bamza.
38
1 7 Pjatk
f * Lambreta, biskopa.
1 8 S o b o tu ^ D o in a sc h a z B illa n o v a 5 39
18. njedzela po Swjatkach (17. po S .
wustrowi wiczmwoho. Math
N j e d ź . Jan u aria, biskopa.
Pöndzelu Eustachia, m artrarja.
W utoru M n te ja , japoscht.
S r je d u M au ricia, martrar.
Stw örtk Thekle, knjezuy.
P jatk
R nperta, biskopa.
S o b o tu G erarda, biskopa.
Scz:
-46.
6 22
20
17
15
12
10
6« 8
Trojicy).
22, 2—
5 41 6
42
44 6
46 5
47
49
5 51 5
Najwjetscha
Z L 12 58
2 20
3 43
skh.w.
>46fr 6 36
6 50
7
7
fnf
Scz.: Zezus
14.
6 (rT 7 2 9
4 F ^ 7 59
1
8 43
5 9 U 9 43
57
1 0 58
54
sk.ran
52 4 B 12 21
19. njedzela po Swjatkach (18. po S . Trojicy). Scz.: Kwasna
hosczina krala. Math. 22, 2 — 14.
26
Iu stin y , martrarki.
1 45
5 53 5 5 0
2 7 Pöndzelu D a m ia n a , m artrarja.
5 4 47 m 3 6
‘2 8 W utoru W jacskaw a, w öjw ody.
56 45
4 24
29 S r je d u W ic h a ta , arcjandz. @
57 4 3
kh. lu.
3 0 Stw örtk H ieronym a, miischnika.' 5 5 8 5 41 w 5 5 0
'
19
20
21
22
23
24
25
8 s p » « » je » ja h«d»e dny:
1.
35.
23.
30.
I. Hermanki.
Stön czka Mksaczka
Zapoczatk hontwy.
17. a 18. Kwatember.
Dzxn a moc so runataj.
Kralowska renta.
1. Njeswaczibko (sk.)
4 . Z itaw a (k l.); Kinspork (sk.)
6. K inspork (sk.); A itaw a (kn. sk.);
Khocjebuz (kl. sk.); G rvßenhain (sk.)
7 . G rvßenhain (kl.)
8. W olbram ecy (kl. sk.)
9 . M uzakow (kl. sk.)
13. Biskopicy (sk.); Dêze (kl.sk.)
2 0 . Kamjenc (kl.sk.); W ostrow c (kl. sk.);
Rychbach (kl.sk.); G a b in (kl.sk.)
2 1 . B a r t (kl. sk.)
2 2 . Pökcznica (sk.)
2 3 . Pölcznica (kl.)
2 7 .— 3 . oktobra: Lipsk (betn. tydz.)
2 7 . Biskopicy (k l.); W ojerecy (kl. sk.
w o k m ); Skanknow (kl.kn.sk.)
2 9 . W oslink (sk.); Wjeleczin (kl.sk.)
3 0 . Huska (kl. sk.)
II. Mksaczkowe pschemenjenja.
3
M
(T
M
P re n i bürt. 7. sept. w noch.
Pokny mes. 15 sept. popotdnju.
P vsl. bert. 2 2 . sept. rano.
M lo d y mes. 2 9 . sept. popotdnju.
III. M özne wjedro.
Hacz bo 6 njelubozne; 7 . beschcj; 8.
m röz; hacz bo 14. rjenje; hacz bo 17.
deschczojke; hacz bo 2 0 . rjen je; 2 1 .—
2 5 . beschczojte; na to hacz bo könca
rjenje, ale khköbno.IV
.
IV. Cyrkwinska Protyka.
5 . R an o w V26 wotkhad procesiona
z klüschtra M a r . Hwezby bo Krupki.
6 . W uzw olny bzen bubyschinskoho tachanta Lubwika. (1 8 5 4 .)
8 . Pschikazany swjaty bzen. Procesiony
bo R özanta bzeja.
12. T itn la rn y swjedzen serbskeje cyrkwje
w Bubyschinje a kermuscha.
16. 17. st 1 8 . pöst suchich bnöw.
2 1 . S w ja ty bzen.
2 6 . W D reM an ach serbske predow anjo.
2 9 . S w ja ty bzen.
S k ö i i czka M e s a c z k a !
skhadj. khow. * f Ilkh.a kh,
^
w i n o w c (31 dnöw).
h. m. h. m. 55 & &. w.
6 2
P R em ig ia , biskopa.
6 0 5 39
1 P jatk
6 17
6 2 5 36
"“*“2 S o b o tu O th o u a , biskopa.
20. njedz. po Swjatkach (19. po S . Trojicy). Scz.: Jezus wustrowi
kralikowoho syua. Ja n . 4, 46— 53.
6 35
6 3 5 34 o
3 N je d ź . R özarija s. M a r ije .
7 0
32
5
4 P ön d zelu Franciska z Assissi.
7 34
7 29
5 W u toru P la cid a , m artrarja.
8 22
9 27 #
6 S r je d u B ru n o n a , biskopa.
9 23
10 2 5 &
(D
7 Stw örtk M arka, bam za.
10 35
t B irg ity , w u d ow y.
12 2 3
8 P jatk
11 5 4
6 13 5 21 S
9 S o b o tu D io n y sia , biskopa.
21. njedz. po Swjatkacb (20. po S . Trojicy). Scz. Njesinilny
wotroczk. Math. 18, 2 3 —35
kh.ran.
1 0 N je d ź . Franciska z B o r g ia .
6 15 5 19
17 Śk 1 15
16
1 1 Pöndzelu G ereona, m artrarja.
14
2 37
18
1 2 W utoru B tak sim ilia n a , biskopa.
4 0
,2 0
1 3 S r je d u Eduarda, krala.
12
5 25
10
22
14 S tw örtk K allista, bam za.
8 O f f sk. to.
1 5 Pjatk
24
ch Theresije, k n jez n y .D
5 29
1 6 S o b o tu H a w la , Ludmile.
6 25 5 5
22. njedz. po Swjatkach (21. po S . Tro ich)- Scz.: Wo danskim
.
pjenjezu. Math. 22, 1 5 —21
5 56
1 7 N je d ź . J a d w ig i, wudow y.
6 27 5 3
28
2 F § - 6 34
1 8 P öndzelu Lukascha, sczenika.
30 Ś 0 m 7 3 0
,
1 9 W utoru P ötra z A lkantara.
2 0 S r je d u J a u a z K anta, w uzn.
32 4 5 8 N 8 4 3
56 • « 10 5
2 1 Stw örtk W ö r s c h u l e , kujez. ^
33
ch* S e v e r a , biskopa.
35 1 53 - W 11 3 0
2 2 Pjatk
2 3 S o b o tu S e v e r in a , biskopa.
6 37 4 51 m skh.,r.
23. njedz. po Swjatkach (22. po S . Trojicy). Scz.: Jezus woziwi
Jairowu dzvwku. Math. 9, 19—26.
^ , 2 4 N je d ź . R afaela, arcjandzela.
12 5 3
6 39 4 49
112 5 Pöndzelu Chrysauta, m artrarja.
41
47
2 11
,
2 6 W u toru A m anda, biskopa.
a?6
43 45
2 7 S r je d u F loren cia, « a r tra ja .
44 43
4 40
2 8 Stw örtk Symana a J ü h y , jap.
45 42
5 53
2 9 P jatk
t * Ensebije, k n je z n y .D
47 40
kh.wj.
30 S o b o tu T heodorita, mSschnika. 6 4 9 4 38 zh 4 4 0
24. njedz. Po Swjatkach (23. po S . Trojicy). Scz.: Jezus staji
wichor na merjit. Math. 8, 23— 27.
31 N je d z . !>W o lfg a u g a , biskopa. ^ 6 5 1 | 4 36j[ Cfg| 5 2
j
O
i
V
;
)
v
.
V'
'
k t o b e r ,
i
&
*
I. Hermanki.
‘
3 . — 10. Lipsk (m asa.)
4 . B ern stad t (kl. sk.); H uczina (kl.sk.);
Rakecy(kl-); N otoosalc(kl.); Scherachow
(kl.sk.)
5 . Hrödk (sk.)
,
6 . Njeswaczidko (ik.)
1 0 . — 16. Lipsk (ptac&cnjo.)
11. Biskopicy (sk.); Lubij(kl. sk.); Kuloto
(kl- sk->
12. Lubij (kl.); Barschcz (kl. sk.); Zky
K om orow (kn. sk.)
.
18. Hatschtrow (sk.); W öspork (sk.);
K inspork (sk.); R ychw ald (kl. sk.);
R um burk (kl. sk.)
19. K inspork (kl.)
2 5 . S ta r e D rezdzany (kl.)
2 7 . R adcbcrg (sk.)
N
2 8 . R abcberg (k l.); O rtra n d (kn. sk.)
2 9 . O rtra n d (kl.) ' s K-j
3 0 . R u lan d (kl. sk.) y
________
1
II.
M esaczkow e pschem enjenja.
ffc P re n i bert. 7. oft. popokdnju.
M P o ln y mes. 15. oft. ran o .
(£ ) P o sl. bert. 2 1 . oft. popokdnju.
D M kody mes. 2 9 oft. ra n a
III. M ö zn e w je d ro .
\
Hacz do 7 .rje n je ; potom pokhmurjene
w jcdro; 1 4 . rjenje; 1 5 . mkvhowvjte; 17.
m rö z; 18. topfe m jerznjenjo; 1 9 . - 2 1 .
czoplo; na to hacz do 2 4 . deschcz; potom
hacz do 2 7 . pofpm tir;ene ;* 2 9 ? wlüzne a
wetsikojte.
*
— ° ----------- -- ------ ,W » -> ------ -
IV. Cyrkwinska prothka.
2 . Pschipokdnju wotkhad proccsiona z
Khrüscjic do Kulom a.
\
3. W R adw orju swjcdzm poswjccjenja
cyrkwje a kermuscha.
W ^ K u lo w jc
preni wotpustk.
10. W Kulowje kermuscha a druhi wotpustk.
1 7 . W e W otrotoje kermuscha.
2 1 . Cyrkwinski swjaty bjcit. W klöschtrje
M a r. Hwezdze kermuscha.
W opontttjenja hödne d n y :
2
4
.
W -Khrösczicach kermuscha.
1. Dawk za wopalenskn pokiadnicu. — 15. Parschonski a rjemjesnjski dawk.
29- Nastl'pnh dzen I . M aj. krala Alberta (1873.).
, 2 8 . S w jaty dzcn.
Äovember,
n a z y m n i k ( 3 0 bitoto).
I. Hermanki.
S l ö t r cz ka M e s a c z k a
lkh.akh 2 . B a r t (sk .ln .); H rödk (kl. st.)
fkhadz. khow.
1
1
h. m. b- m.
b. m.
3 . Njcstoaczidko (ff,); Nowe Drezdzany(kn. ff.)
•
*
5 33
1 P öndzelu W š ĕ c h S w j a t y c h . 6 5 3 4 3 4 m
5 5 32 ■ st 6 15 6 . Budyschin (kl.)
2 W utoru W schöch khud. dusch.
3 0 S t 7 11 8 . Budyschin (kl. ff.); Rychbach (kl. ff.)
56
3 S r je d u M alachijo, biskopa.
2
8
8 19 9 . Laz (kl. ff.)
6
58
4 Stw örtk Korle Boroinejskoho.
Ĕ
27
9
3 5 11. Pölcznica (ff.)
chZacharija, nan. s .I a n a 7 0
5 Pjatk
7 1 4 2 6 s a 10 51 12. Z ty K om oroto^(kn. ff.)
6 S o b c tu Leonada, abto. 3
13. Z ita w a (kn. sk.); Rozbörk (k l.sk .);
25. njedzela po Swjatkack (23. po S . Trojicy). Scz.: Pjanka mjez
Z ly Kom orow (kl.)
dobrym symjenjom. Math. 13, 24— 30.
2 2 . W öspork (kl. ff.)
7 jtfjedź. A m aranto, m artrarja. 7 3 4 2 4 A kh.ran.
5 22 & 12 10
8 P öndzelu Bohum era, biskopa.
xsg»- 1 31
7 21 ■4SK
9 W rltoru T heodor«, m artrarja.
II. Mesaczkowe pschemenjenja.
>*►
T
rison
a,
m
artrarja.
8
19
2 53
1U S r je d u
3 P re n i bertlk 6 . nov. dopokdnja.
18
10
4 18
1 1 Stw örtk M e r c z i n a , biskopa.
M P o tn y mesacz 13. nov. dopokdnja.
16 t s f skh. w.
> 1 2 P ja t,
t M erczina, bamza.
12
E ) P oslcdni bcrtlk 2 0 . nov. na ran o .
S v b o tu Stan islaw aK ostk i, W .M 7 14 4 14
3 52
A M lo d y mesaczk 2 8 . nov. na ra n o .
V^26. njedzela po Swjatkach (24. po S . Trojicy) Scz.: Zonopowe
zorno. Math. 13, 31 - 35.
\
III. Mözne wjedro.
^ 4 Njedź. Livina, biskopa.
7 15 4 13
4 26
H
erty,
knj.;
L
eopold«.
12
P öndzelu
16
5 16
W ezapoczatku rjenje; 6 . jere, wetsikojte;
J l6 W utoru O th m a ra ; Edm unda.
18 11 m 6 2 5
n a to deschcj; 1 1 .— 16. such a deschcz
^ 7 S r je d u H rehorja D ziw y czin jer.
10 W 7 47
20
1 7 .— 19. rjen je; 2 0 . wközne, zym a
\ I 8 Stw örtk Hesichia, m artrarja.
22
8 HE 9 15
2 3 . jasne zym a; 2 4 . mjehke w jed ro ; 2 8
^ 1 9 Pjatk
chH ilzbjety, w u d o w y .
7 m 10 4 0
24
jasne, m jerznjenjo. *1
S o b o tu Feliksa z B a lo is . £
7 25; 4 6 m -fkh. r.
27. a posl. njedzela po Swjatkach (25. po S . Trojicy). Scz.:
Zapufczenjo Jeruzalema. M at. 2 4 ,1 5 — 35.
IV. Chrkwinska prothka.
•%2l N jed ź. | Alberto, -biskopa.
7 27 4 4
12 1 1. Pichikazany swjary dzen.
1 2 2 P ö n d iA ! stC ecilije, knjezny.
29
3
1 16 2 . Cyrkwinski swjaty dzen.
^ < 2 3 W u toru ,ř te lim a ń tg , bamza.
| 30
2
2 29 7. W R adw orju a Kulowje dospokny ^ 2 4 S r je d u )!! Chrysogona, m artrarja. 1 3 l
2
3 43
wotpustk. W Njebjelczicach a Z dzeri
'25 Ĕ t t u ć r t f T K h a t y r n y , knjezny. I ‘ 33
1
4 56
(tez wokoko Bndyschina) kermuscha.
2 0 P jatk
ch*Konrada, biskopa.
4 0 1*1 6 9 1 1 . Sw jedzcn Njebjelczansfeje wosady z
27 S o b o ju Nikosia, m artrarja.
7 36 3 5 9
7 23
predow anjom a nyschporom.
14. W Budyschinje w tachantskej cyrkwi
1. njedzela adventa. Scz.: Znamjenja pfched sudnym dnjom.
Luk. 21, 25— 33.
wopomnjenjo poswjeczcnja cyrkwje a
kermuscha.
28 J S je d ź . F ilu m en y , knjezny. D 7 3 8 3 5 8 m kh. to.
^
29 Pönhzelu G elasia, bam za.
3 9 57 m
4 13 2 1 . W Ralbicach kermuscha.
3 0 W utoru H a n d r ija , japoschtoka. 7 4 0 3 56 ß t 5 5 2 5 . S w jc d fn i NalbicsauskcjL. w
2 8 , --Zapoczatk adventa. W -D ^ d z a n a tz Wopomnjenja hödne dnh:
serbffe bo;e sluzby.
' ■f
3
0
.
S
w
ja
ty
b;en.
'
1. Kralowsle dawli.
^ 27. Ekönczenjo kwasnych wjeselow.
m
&
&
&
H
December,
h o d o w n ik (31 vnöw).
S lö n cz k a Mösaczka
skhadz.
h. in.
7
42
M arian a ) diakona.
44
B ib ia n y , knjezny.
45
t FraneiskaKsaverfkoho.
33 o r b o r t knjezny.
7 46
khow.
h. m.
3 56
55
54
3 54
H-Ulflh.akh.
"ffg (i. m.
1 S r je d u
J t 6 9
7 20
2 S tw örtk
8 36
3 P jatk
9
35
4 S o b o tu
A
2. njedz. adventa. ® q .
tvwe poselstwo pola Jezusa. M a th .1 l, 2-10.
5 N j e d ź . P ötra C brysologa.
7 4 8 3 5 3 A 11 10
4 9 5 3 49* kh.ran.
6 P öndzelu M i k l a w s c h a , bisk. 3
5 0 53 4b
7 W utoru A nibrosia, biskopa.
46k 12 28
1 49
13
8 S r je d u N . p o d j e ć a s. M a r .
51
12 d r f 3 14
9 Stw örtk Eutychiana, bamza.
52
12
4 44
1 0 P jatk
53
t M clchiada, bamza.
6 18
1 1 S o b o tu D a m a sa , bam za.
7 5 4 3 12
x
I. H erm an k i.
1.
4.
6.
8.
14.
18.
20.
Njeswaczidlo (skot.)
Budyschin (sk.)
Dseze (kl. sk.)
W ulkeZ bsary (kl. sk.); Eisenberg(kl.sk.)
Barsches II.); Hrödk (kl.)
W ojerecy (kl. sk.)
Kulow (kl. sk.); M nzakow (kl.sk.)
|
|
1
i
;
|
---------------------------------- ----—
II. M ösaczkow e pschem enjenja.
H P re n i bĕrttf 6. bec. n a ran jo .
^ Pokny mesaczk 12. bcc. wjeczor.
E ) Posleben bertlk 1 9 . bccembra poPvlbnju.
d
M koby mesaczk 17. bcccntbra
3. njedz. adventa. S c s .: Jan o w e swedczenjo wo Jezufu. J a n . I, ! 9-28. wjeczor.
1 2 N j e d a . A m m onarije, knjez. D 7 5 5 3 12
skh.W.
12
56
3 59
*13 P öndzelu Lucije, knjezny.
12 m 5 19
1 4 W utoru S p irid io n a , biskopa.
57
1 5 S r je d u t * K hrystiany, slnzow n.
12 * s i 6 49
1 . zym a; 2 . sneh; 5 .— 10. sneh, mkha
58
12 H E 8 19 a beschcz; 12. jasne, zym a; 13. a 14.
1 6 S tw örtk Eusebia Bercelskoho.
7 59
1 7 Pjatk
9 43 pokhm urjcne; 18. sucho; 19. mjehke wjech*Lazara, biskopa.
12 m
8 0
51.8 S o b o tu t * G racian a, biskopa. 8 1 3 13 m i i 3 b i'o ; 2 1 . sn eh ; w ot 22. zym a; 2 7 . w etry;
4. njedzela adventa. S c z .: J a n preduje pokutu. Luk. 3, 1 - 6. n a to jasno hacz bo könca.
>19 N j e d ź . N em esia, m artr. ^
8 1 3 13 m sk.ran.
IV . C yrkw inska p ro th k a.
2 0 P öndzelu F ilo g o n ia , biskopa.
2 13 & 12 19
2 1 W utoru Domascha^ japoscht.
14
1 32 4 . Cyrkwinski swjaty bzen.
3
2 2 S r je d u F lorian a , m artrarja.
3 14 & 2 4 5 6 . Cyikwinski swjaty bsen.
2 3 S tw örtk V iktorije, knjezny.
4 11 5*1 3 5 9 8 . Pschikazany sw jaty bsen. W Kulowje
"24 P jatk
ch *D elfin a , biskopa.
4
11 5*1 5 12
titu larn y swjcbzen „swjateje M arijnoho
2 5 S o b o tu B . d ź. n a r o d a J ĕ z . 8 4 3 16
6 15
tow arstw a knjcznow" z bospoknym wotN jedjela po Hodzoch. S cz.: Sim eon a Hana wo Jezusu ryczitaj
pustkom za sobustawy.
Luk. 2, 3 3 — 40.
1 6 .— 2 4 . W N abw orju wschebnje Po
2 6 N je d z . S ć ĕ p a n a , m artr.
Ju tn jach ,/N ow ena" k czescsi inaczcrje
8 5 3 17
7 32
2 7 P öndzelu Jan a, japoschtola. H
bozcje.
5
17 J t kh. to.
2 8 W utoru N j e w i n o w . dzöczat.
18
5
4 0 15. 17. a 18. pöst suchich btiöro.
2 9 S r je d u D om ascha, biskopa.
5 3 19 & 5 11 2 1 . S w ja ty bsen.
3 0 S tw örtk R ajn era, biskopa.
5 4 0
6 26 2 5 . Pschikazany swjaty bzen.
3 1 P jatk
P S y lv e s tr a , bamza.
8 5 4 1
7 43 2 6 . Pozohnow anjo zitow.
2 7 . S w ja ty bzen. P o prebow anju pozohnowanjo a « u d M en jo w ina swja© o p o m n je a je leime duhr
toho J a n a .
15. 17. a 18. Awatember.
28. Cyrkivinski swjaty bsen.
24. Patorzica.
3 1 . Kralowska renta.
•
■
.
,
i. C zas bozich skuzbow we serbskej Luziey.
za njedHele a swj.
dny.
za dzekawe dny.
Njedzele; s. dny.
"b
L
e
1. hapryla
1. oktobra
tachantska
-A
a
5 a 9
serbjka
D j ekaw e dny.
cj
g
O
Š
E
K
popotdiiju.
C zas pschestupa bozich stuzbow.
jr
2
6a9
5a9
5a9
6a 9
fi
B
9
51
,i
Khrösczicy . . . .
1. njeds. Po Jutrach
24. augusta.
? ?? ?
6 a9
5a8
2
Ś'
6
6
6
Njebjelczicy . . . .
Po 1. meje
po^29. septembra
? ?? ?
9
8
|2
48
7 ; 47
6
47; 7
R adw or
1. meja
njedj. Po 29. septbr.
advent.
jutty
9
8
2
49
7
7
7
jutty njedz. psched
21. septembra.
? ? ??
6a9
5*8
2
48; 8
7
47
7
9
9
2
8
47
47.
8
9
9
2
48
7
47
7
. . . .
R a lb ic y ...................
Schpital
I-.meje
1. oktobra
. . . .
W o tro w ...................
M arijn a Hwezda
?? ? ?
. .
*7 a ilO
R ö z a n t ..................
jutry, 14. septembra
Z d z e r ...................
1. meja
Po 29.'septembra.
? ? ? ?
B r u n o w ..................
K u l o w ...................
24 febr.;—jutty; njeds.
po 4.sept. 1.njedz. nov.
Pschisp.: W serbskej cyrkwi w B udyschinje
na srjedach a pjatkach w poscze w 7 rano. — W
R albicach na pjatkach w poscze w 6 a 7 rano.
— We W o tro w je na matych sw jatych dnach dopotdnja we 8. — W M a r ijn e j Hwezdz e na sobotach rano we 6 ä 7 a 8. — We R özencze na ma
tych swjatych dnach we 8, sobotn w 7 (w zymje '/28)
a 8. —*30 Z dzeri su 12 kröcz na njedzelach a, kaz
we Delnych Sulschecach, druhdy na dzetawych dnach
boza mscha. We L ubiju 12 kröcz za leto njedzelske
boze stuzby.
,
II. B oze stuzby w e nem skej L u z ic h : Gruuaw,
! Königshajn, Nowh Leutersdorf, Reichenaw, Scherackow,
Ceitendorf, Wöstrowc, Zitawa, Marijny T ot.
i n . B o ze stuzby w e sakskich herbskich k ra ja c h :
*2; *3;
3
6 a 9
6 «9
2
9
8
42
*10
4
5 «8
2
6 a 7 a |9
6 a *6
6 a 7
6 a* 8
48
1
I
6 a *9 j*6a*9j 5 a 8
*6a *9
1) S t a j n e boze skuzby m a ja : Drezdzany (dwörska
cyrkej, w pryncowyin hrodze, Nowe Drezdzany, Friedrich- .
statt, Jözcfininy wustaw,) 2 schulskej khapali, Annaberg,
Cwikawa, Khemnicy, Freiberg, Hubertusburg, Lipsk,
Mischno, Pirna, Plawno, Wechfelburg. 2) M isionske ■
boze stuzby m a ja : Auerbach (2 kröcz), Bräunsdorf
(8 tr.), Döbeln (3 kr.), Frankcnberg (2 kr.), Grimma
(12 kr.), Großenhajn (ti kr ), Hajnichen (2 kr.), Hohe- •
nek (8 kr.), Hohnstajn (8 kr.), Koldic (2 kr.), Leisnig
(2 kr.), Marienbcrg (12 k r), Mittweida (2 kr.), Pilnicy (cyte leczv), Reichenbach (2 kr.), Riesa (2 kr.),
Rochsburg (nekotry kröcz), Roßwein (2 kr.) Schneeberg —
(2 k r), Schwarzenberg (4 kr ), Sonnenstein (6 kr.),
Stollbcrg (2fr.), Waldhcim (12fr.), Altenburg (12 kröcz).
can., dwörski kaptan, Präses konsist.; k. Engelbert S e u l,
dwörski
kaptan kral. M arije; k. t'udwik W a h l, dwörski
(Wot oft. 1874.)
predar; k. Ludger P o tth o ff , dwörski predar. b) w
A . 3 dudhschinskeje diöcesh.
Starych Drezdzanach: k. Franc S to lle , can. a farar;
Ioho mitoscz, najdostojnischi Knjez Ludwik Fortverk, k. Anton D r e ß n e r , kaptan a direktor wuezernje pschi
brjkop toe Leontopolis, jap. Vikar w kralestwje fakskim, „Queckbrunnen"; k. Jakub B uk, kaptan direktor progymadm. eccl. w sakskej Hornej Luzicy, tachant kapitla swj. nasia; k. Jözef W e is , kaptan a ranschi predar; k. Karl
Petra w Budyschinje, assistent tröna Ioho Swjatoscze M a a z , kaptan a präfekt; k. Anton B uk, kaptan a di
bamza atd. atd. rodj. w Drezdzanach 29. augusta 1816, rektor htowneje wuezernje; k. Jözef M ü lle r , kaptan,
wuswjecz. 14. novembra 1839, wuzwcleny za tachanta katecheta a ranschi predar; k. Emil H o ffm an n , kaptan.
6. sept. 1854, za biskopa swjeczeny 24. sept. 1854.
c) tu Nowych Drezdzanach: k. Eduard M achaczek,
1) W Budyschinje: a) tue konsistoriu: k. Jözef farar. d) tue Friedrichstadtu: k. Hubert T itlb ach
H u ffm a n » , can. cap. sen.; k. Jakub K uczank, can. farar. s) w Jözefininym wustawje: k. Kaspar B ried en ,
cap. cant.; b) toe serbskej chrkwi: k. Michat H örnik, kralowfki kaptan.
farar; k. Ju rij L u sczan sk i, kaptan; c) tue tachantskej
2) tu Annabergu: k. Jözef P lev k a, administrator.
chrkwi: k. Zözef D ien st, dopotdn. predar; k. Jözef
3) tu Cwikawje: k. Karl P e t r W ill, farar.
S c h ö n b e rn e r, katecheta (sobu za Lubij); d) na wu4) tu Khemnicach: k. Ja n K e ip e rt, farar.
czenskich wustawach: k. Hermann B lu m e n tr itt, direktor
5) tu Freibergu: k. Heinrich S a lm , administrator.
seminara (mis. za Lubij); k. Petr S c k o tta , direktor
6) tu Hubertusburgu: k. Miktawsch W ow czerk
tach. wuezernje.
(Schäfer), farar.
2) w Brunowje: !. Wylem K r ä m e r , kaptan.
7) w !t'ipsku: k. Vineenc S chlegel, farar; k. Jözef
3) w Grunawje: k. Ja n H ei b rich, farar.
J u h r , kaptan; k. Richard H alm , kaptan.
4) w Khrösezicach: k. Jakub B a r t h , can. a
8) w Mischnje: k. Jözef H ille b r a n d t, ad
farar; k. Ja n N o w ak , kaptan; k. Jakub S c h o tta , ministrator.
kaptan.
9) w Pirnje: k.Petr K reczm er, farar.
5) w Königshainje: k. Petr R ic h te r, farar; k.
10) tu Plawnje: k. Oskar M a n f r o n i, kooperator.
August K ubasch, kaptan.
11) tue Wechselburku: k. K. S tr a d tm a n n , hro6) w Marijnej Hwezbze: k. Dr. Ja n Chrysostom dvwski kaptan.
E is e lt, probst; k. Aleksanber H itfchfel, kaptan; k.
P schisp. Na wotpoczinku: k. Petr N oak, can.;
Tadej N atusck, kaptan; k. Malachias S tin g l, kaptan. k. August A rlt.
7) w Marijnym Dole: k.. Niward K östler, probst;
k. Othmar F isc h e r, kaptan; k. Victor Jenatschke,
kaptan.
C. 3 wrotskawskeje diöcesh.
8) w Njebjelczicach: $. Miktawsch S m o ta , farar.
9) w Nowhm Leutersdorfje: k. Ernst Kupky, farar.
W K ulow je: k. Franc S c h n e id e r , farar a du10) Radworju: k Jakub N o w ak , farar; Handrij chowny radziczer; k. Jakub W o w c z e rk , kaptan; k.
D u c z m a n , kaptan a mistonar za Zdzer.
P etr L ip ic z , kaptan; k. Heinrich L e d z b o r, direktor.
11) tu Ralbicach: k. Jakub Bensch, farar; k.
Michat R ö la , kaptan.
3 a p is katholskich wuczernjow.
* 12) tu Reichenawje: k. Pawot R e im e, farar.
13) tu Rözencze: k. Jnnocenc Ja w o rk , admini
1) W e s e rb sk e j L u z ic y : Budysckin (seminar,
strator; k. Benedikt C h e jn o v sk y , kooperator.
präparanda,
tachantska schula), Kukow, Khrösczicy, M a14) w Schpitalu: k. Jakub W ern er, administrator.
15) tu Seitendorfje: k. Karl Ju n g e , can. a farar; rijn a Hwezda, Njebjelczicy, Pisany D ö t (Scheckthal),
R adw or, R albicy, R özant, Schpital, Schunow , W ork. Bruno F r ie b e l, kaptan.
16) tu Scherachowje: k. Jakub A n r , farar; k. kleey, W otrow , Z d z e r;
2) W e nem skej K uziey: Blumberg, Grunaw,
Adolf B r e n d le r , kaptan.
17) tue Wostrowcu: k. Anton M ü lle r , farar; k. Königshain, Marijny D öt, Nowy Leutersdorf, Reichenau, Rusdorf, Seitendorf, Scherachow, Schönfeld, WoJa n H o r n ig , kaptan: k. Augustin W uttke, kaptan.
strowc, Zitawa;
18) tue Wotrowje: k. Jakub H e rrm a n n , farar.
3) W e h erb sk ic h k ra ja c h : Annaberg. Cwikawa,
19) w Aitawje: k. Franc K r a l, farar.
Chem
nic, D rezvzany, (htow na schula, Queckbrunnen,
P sc h isp .: a) tue Prazy tu serbskim seminaru: k.
Jözef P a llm a n n , Präses; b) na wolpoczinku: k. Friedrichstadt, Nowe Drezdzany, Jözefininh wustaw),
Freiberg, H ubertusburg, Lipsk, Mischno, P irn a;
Benno K ra l.
4 ) W e p ru s k e j se rb sk e j k u z ic y : Kulow, KoB . 3 drezdzanskeje diöcesh.
czin, Nemcy, Sulschech.
1)
w Drezdzanach kralowske dwörske duchownstwo:
k. Jözef S te p a n e k , dwörski kaptan; k. Franc B erneut,
Zapis dttchowuych.
Pschi maczetnym rowje.
lAiwjcnski wobrazk z njedawnych czasow.)
1.
D om a.
Schedrachecy mejachu we Pröm nicach m aku khezku,
ze slümu krytu. Zboka khezki besche hrüdziczka a
brüzniczka we jednym twarjenczku. Wokoko statoka
besche zahrodka z rjan y m i sadowcam i. Zboka zahrody bezesche m aka röezka a w oda po belych ka«
muschkach wjesele pluskotasche. Rybicski a raki mejachu
tarn swoju mokru hospodu. D a le reki widzisch zelenu
tuczku a m ale pvlko, kotrez so na hörku pozbehuje,
z kotrejz masch rjany napohlad n a wjes a wokolnoscz.
Z hörki wjcdze pucz do wsy, nim o Schedrachec.
W e hrödjiczcy stcjesche czorna k ru w a, a schera
koza tarn zadoschwje mjakotasche. W kurjcncu sydaschtaj dwe kokoschcy, kotrejz do jstwy k jedzi khodzeschtaj a spody blida srödki zberaschtaj. Z a to tez
sweru bete jejka njeseschtaj.
W e jstwje hraskaschtaj dwe dzesczi swoje hry.
Najmjensche w kolebch lezo spokvjnje swüj wuzol comasche. M acz njebesche dom a, ale hotowasche wonka
n a poln abö n a mjezach traw u . N a n Schedrach
khodzesche n a dêlo a zastuzi rjan y pjenjez. T o la mejesche doscz ze starosczemi bedzicz. S w ojoho pola
wjele njemejesche. Toho dla besche sebi wot susoda
Polo w otnajal. Z wunoschkom tutych pölkow a ze
swojej zasluzbu dyrbjesche m ale hospodarstwo wudzer«
zecz a swöjbu zeziwic^. T o doscz czezcy dusche. Leto
m a dothi pysk a wulki brjuch. Skuscha pak tez
neschto ! tom u, prjedy hacz so pjeczo ludzo wschednje
nasycza, byrnje mjensche mjenje trjebake. N a khezcy
besche neschto d o th a, k tom u daw ki, porjedzenja na
twarjenjach, kusk d ra sty : wscho to wjele pjenjez zpüzcra,
byrnje so böle lutow alo. Schedrach mejesche swöj
pschah a swoje b re m jo , a wön je ze stonanjom a
skorzenjom njesesche. Z pöldra wüczkom wön susodne
pola a tufi w obhladow asche, n a swoje ledym z pök
wöczkom pohladny. T o la njemejesche zanu praw u wje«
sokoscz, dokelz spokojnoscze njemejesche. Busche jom u,
kaz hdyz wök nim o föry syna cjezki wöz czehnje: njemöze-li sebi horschcj syna w utorhnycz, tola ze zadoscû ruje. Sche'drachowa stajna rycz besche: haj, hdyz
bych so z tym abö tam nym menjecz m ä h t!
Schedrachowa besche kschesczanska zona a njesesche
swoju khudobu a khorowatoscz ze sczerpnosczu a tröschtowasche so z polepschenjom we pschichodnym ziwjenju.
Tajki tröscht Schedrachej do hkowy njechasche: wön
chcysche hizom na zemi to mecs, schtos ludzo „zbozo"
m jcnuja. T oho dla joho pschah böte tlöczesche. Hdyz
beschtaj Schedrachec czlowjekaj hischcze samej, to slepje
doscz dusche. Ale n etto , hdyz M ichalk a H anka
sobu k blidu sydacz a drastu torhac; poczeschtaj, pocza
tez Schedrach spöznawacz, kak so sw öjba'ziw i. P o mazki bechu krötke, czenke a z tw arehom czencziczko
pom azane.
M ichalk sebi börzy pomhacz wjedzesche.
We
swojich roztorhanych kholowczkach a trundlkatej koschlcy
bezesche k tom u abö tam nom u bnrej, stapi so pschi
jstwinych durjach do kuczika a czaka,che ta t dotho, hacz
jom u burowka kruch khleba njewotkra. N ajböle jön
z tw arohom toksto p o m aza, druhdy tez z b u tru .
Besche-li pak wokoko wobjeda, dösta M ichalk schkliczku
jödze. A M ichalkej to jara skodzesche. Z darjenym
kuskom bözesche sköku Po wsy dele, a bösche-li nekajki
schtom vschi puczu — M ichalk dyrbjesche n a nim
pobycz, byrnje sebi tarn zasy nöschto trodtkow n adröl.
Z ad y n dziw , zo macz dom a swarjesche, hdyz hölca
nihdy dopkatacz njemözesche.
Hanka dyrbjesche sam a pöstonjenjo wobstaracs,
pschetoz M ichalk besche wostudky zadzeraczk a wboha
H anka pkakasche czasto na joho njesm ilne dum panjo.
M acseri na njoho skorzicz sebi njewerjesche; Pschetoz
M ichalk jej to khetse doscz zasy z danju wuplaczi,
schtoz besche po tajkich skörzbach dostal.
Tak so zkote, bjezstarostne czasy m inychu, schulske
leta pschindzcchn a pschinjesechu prücu a ftarofcj a
wsche tam ne njelube wecki, kotrez n a njemörnych pachotkow we schuli czakaja. K wschomu tom u pschida
so czasto hlöd: Pschetoz dom a bu khlöb Pschecy czenscho
krany — a M ichalow y zokdk leto a wjacy zadasche.
B y rn je tez tön abö tam ny burski sobuschulet jom u
druhdy neschto w ot swojich wulkich pomazkow wudzölik,
njcpomhasche jom u to to la n a druhi dzen sobu. P o
wobjednych woblizkach njemözesche wjacy behacz, dokelz
dyrbjesche zwonka schulskoho czasa dom a dzelacz a sebi
neschto zasluzics. Dzöko M ichalkej ja ra w ot rukow
njcndzesche, dokelz böchu joho mysle pschecy nöhdze
druhdze. H dyz so nekak hodjesche, czekny z pola, za«
leze do reczki a lowjesche raki a ryby. N ajböle sebi
pschi tym tez drastu womacza a macz chcysche joho
poschwikacs, ale nan to w obarasche, dokelz ryby a
raki rady jidsesche.
Najwjeselschi besche M ichalk, hdyz bu wot nekoho
zadany, zo by nöschta wobstarak abö nöhdze dobezal:
3
Pschetoz za tajke posluzenjo mejesche wulku a dobru
pomazku westu. T ak nuza tez swoje wokschewjenki
m m aka.
2.
N a d w o rje .
Schedrachec swöjba besche po letach hischcze wo
nekotre dzeczi pschibyka. K dom jacom u dzeku bechu
mjensche dorostke. M ichak, kiz be dwauacze let stary,
dyrbjesche druhdze dzeto a zasluzbu hladacz. T o
bösche wulke w uradzow anjo mjez Schedrachec m andzelskimaj, hdê byschtaj syna dakoj. Schedrachow a chcysche
joho k buram z jedze dacz, a besche wo tym hizon
ze susvdzinu poryczala, pola kotrejez besche sam a leta
dokho derje sluzila a tez pozdzischo wschelake dobroty
döstawaka. Schedrach chcysche druhi pucz hicz. M ichaka
b uram z jedze dacz, zdasche so jom u pschemako bycz, do
kelz mejesche hölc stauch a hewak n a hkowu dyrjeny
njebesche. B u rja Pak schulerjej mzdu dawacz njechad sa: pschetoz pök dnja syda wön w schult a dM o
tajkoho pachctka je z dobrej burskej jedz» n a doscz zapkaczene. W e Schedrachow ym aj woczomaj placzesche
pök n ö rta Pjenjez wjacy, dyzli cyla pokhrota burskoho
khleba. T oho dla wobzam kny, zo chce M ichaka do
susodnych P rusec n a knjezi dw ör n a dzelo stacz.
W obsedzer knjezoho dw ora besche prjedy nehdzezkuli schosarik a khetrje pjenjez nalezk. T ö n dawasche
rady dzeczom dzeko a ludzo joho dobrocziwoscz w ukhwalicz njemözachu. W ö n sam pak derje wjedzesche,
czoho dla wjele z dzecsimi dzeka a schto je joho möschni
najspomoznischo. T a m dha M ich al po schult n a robotu khodzesche a besche z tym le pschemenjenjom ja ra
spokojom. N a robocze besche lepjc, dyzli dom a. D o m a
dyrbjesche z dzelom khwatacz, na dworje knjezesche
schwarny roboczanski spech, z kotrymz sebi nichtö schkodu
sczinicz abö wopak stupicz njemöze. T önle roboczanski
spech M ichak börzy zapschimny a wobkhowa.
D o m a macz swarjesche, hdyz besche M ichak nekajke worakawstwo skutczil. Roboczenjo Pak so tajkim
wecam smejachu. T o so M ichakej dvbro zdasche.
N a robocze slyschesche zorty a tryski a kleski dorosczenhch a nastajesche wobej wuschi, zo tola zane slowczko
pschepask njeby. Tak pschinoschowasche schulskim towarscham kuski a nowinki, kiz za dzeczi njejsu. Pschi
sebi tez na tajke wecki myslesche — a dokho njetrajcsche, zo w schuli z nim pocza do zadh hicz. K
wuknjenju zhubi löscht, pschi wuczenju besche njekedzbny,
w cyrkwi bösche rozpjerscheny: joho duch pschebywasche
pschi druhich wecach. Czasto bu wot wuczerja Pscheslapnjeny, zo njewjedzesche, wo czim besche so rhczako.
N a kschesczanskcj wuczbje so jom u mjenje a m jenje:
spodobasche. Napscheczo sobuschuterjam a schulerkam
dowolcsche sebi wschelake swobodnoftze a
^
wobstajnje skörzby na njoho. Prözdnosczow a tryskow j
besche cylu khopicu naw uknyl. Psched lorczm u chcysche
sebi woczi wuhladacz, hdyz bechu tam rjeje. Rozdzerasche tam wuschi, kaz wetrnikarjec wokschidko, zo by
nekajku skradzenku zapopadnyl.
T o bechu prenje pkody roboczanskoho dzela.
Schedrach n a to njedziwasche, jeno zo hölc sobotu
horstku pjenjez domoj pschinjese. Közdy tydzen wobliczesche, kak wjele hölc schule dla schkoduje, dokelz
möze jeno pök dnja n a robocze bycz. T ele swoje
m ysle wön njetajesche, ale zjawnje doscz psched hölcom
wospjctowasche, joho tez czasto wot schule wotdzerzöwasche. M ichakej besche to tez praw je; Pschetoz schulske
lawki joho dawno hizon czischczachu. Aadoscziwjc wön
tydzenje a dny „schulskcje ro b o ty " liczbowasche a njem ö
zesche doczakucz, zo by ze schule pschischol. Sköncznje switasche jom u daw no woczakvwany czas zloteje
swobody.
T u le zkotu swobodu zapocza M ichak n a Pruseczan
dworje wuziwacz, hdzez besche joho nan za w olacoho
pschistajik. Schedrach besche tule skuzbu wuzwolik,
dokelz besche tam rjan a mzda a so druhdy pokhrota
khleba wuzbytkuje, schtoz pola burow njeje. Jescz
drje tam dobre njebesche, a sudobjo nie cziste, ale n ajescz so mözesche, a to dosaha. Zaczinka tam tez
wjele njebesche, khiba mucha abö nekajki bruczk, kiz besche
so zabezak a tak do czasa wo ziwjenczko pschischok.
Z a to besche pschi jedzi stajna zw ada, swarjenjo a
zw anjo: to besche jim mesto zaczinka. W e towarstwje
dwörskeje czeledze dowukny, schtoz n a robocze nawuknyk njebesche. Tak bu w ön wclacy z cze'lom a duschn
a pröcowasche so , swojim aj wokomaj podobny bycz.
M yslesche na to , n a czoz wök mysli, a zadasche, za
czimz wök zada. W dzele besche pom alu, kaz wök, a
we wobkhadzowanju z ludzim i besche hischcze böle bodzaty a storkaty, dyzli wök. T o la jedhn rozdzel besche:
wök steji we w otarni kortej pschiwjazany a lehnje so
po wjeczeri k wotpoczinkcj. W olacy Pak je swobodny
pachok a wubehnje sebi n a w jeS, czeri z tvwarfchemi
h aru a njewostaji zanoho czkowjeka n a pokoj; kleczo a
njeschwarne zwanjo besche joho wjeczorny paczer.
W unjem drjeny w ali so bjez paczeri do borlha a rano
stawasche z börczatej m yslu. N a njedzelach njebu
j
wjele we cyrkwi w idjany. Radscho zabeza sebi nehdze
kharty hracz.
M acs njemözesche hölca dopascz. Schedrach mako
za nim hladasche. D jekaw y djen besche na djele.
Njedzelu popokdnju sedzesche w korczmje, zo by sebi
neschto kroschkow z khartam i dobyk. Tak zenje khwile
njemejesche, za hölcom pohladacj. Pschindjechu-li hdy
nekajke skörzby n a njvho, te z tro tlo wotpokaza, p ra jic y : „h a j, na khudym so wschitko w idzi." Jeno jena
wec jom u praw je do hkowy njechasche: zo dyrbjesche
so n a dworje naczinjena schkoda zapkaczicz a wschelake
pozabycja -ibo njeporjadnoscze so z pjenjezami khostachu.
Tez Michakej bu taskich wecow dla wjacy kröcz n a
mzdzö wotczehnjene. Tak m a wscho swöj beky a
swöj schery b o t, tez dwörska sluzba. Schedrach so
tez za tym dom asa a tonte schery bot dwörskeje sluzby
jom u sylnje do woczow bijesche. Z M ichakom dyrbjcsche so pschemenjenjo stach
I
|
!
1
;
:
|
3.
B u r s k i k h le b .
!
I
i
I
i
i
;
M ichak besche broe lecze n a Pruseczan dworje wolach byk a swoje dzelo trochu nawuknyt. D ru h e ruczne
dzelo drje wjele njerozemjesche, ale n an pschistaji joho
we Pröm niach k tam nom u b u re j, kotryz besche sebi
joho hizon hako schulerja wzacz chcyk. M ichak dyrbjcsche srenka czinicz a Schedrach za njoho wscho mözne
lubjcsche, zo by wjekschu m zdu wutköczik. Myslesche
sebi: za buroro je közdy dzetaczer dobry dosch W e
westych wecach besche M ichak cyty pachokk a za btibom
mözesche swojoho runjecza daloko a scheroko Pytacz.
Lzicu besche sebi najwjetschu kupik, kiz mözesche jeno
w cyiym mescze wusledzicz. T röjcy poby z njej we
schkli w tym sam ym czasu, hdyz druzy dwöjcy. B n tru
mazacz mözesche, kaz hdyz by b u tra tunja byka, kaz
bköto z gmejnskeje kuze: nöz so jom u do b u try hkubje
zarezowasche, hacz wözne koko do tymjenischcza. Czascz
m jasa n a njedjelach so jom u mjez zubam i zhubt, kaz
hdyz rjeczaznikej skibku khleba do khlamy smyknjesch.
S chliencu piw a za sobu wutrubicz mözesche, kaz laczna
kruwa. B y rn je pschi tajkej pröcy böte stonak, to la
dale a wjacy do so tykasche. D ziw besche, zo so
njepukny. Jescj a picj besche M ichakow a najwaznischa naleznoscz a staroscz.
K dzeku so pomaku czampasche a dundasche so
wot ra n ja hacz do wjeczora, kaz je to hewak najböle
pola m urjerjow a robocjanow waschnjo. Wotroczk
mejesche swoju lubu nuzu z n im ; Pschetoz M ichak
bösche z hubu wschudjom do predka, rucy Pak pschi
dzele czim böte klacaschkaj. N a poln widjeschtaj joho
woczi közdoho ptaczka lecjecz, ale na hruzl n a pschewtöczenej ro li so njedohladaschtaj. W brözni cypy nizko
zbehasche, zo sebi njeby njetrjebawschi schkodu sczinil.
Z a btibom dyrbjesche hubu ztulecz, dokelz bur sobu za
btibom sydasche. Czim böte pschi dzele n a jedz m ostotasche. Tez pvspyra bledzenja zapoczecz, kaz besche
je n a robotach nawuknyk, ale wotroczk jom u hubu
tak derje zatyka, za to khwilu dzerzesche. N a rjeje
tez khodzicj njemözesche, dokelz besche jom u m acj to
krucze zakazaka a b u r tom u tez zadjewacz wjedzesche.
H dyz wscho kotowokolo wobhladasch, böschc Michak
wjele jedk a m alo dzekak a pschi tym rjan u mzdu
b rat. A to la so jom u pola b u ra njespodobasche a
a njewosta tam dleje dyzti leto. Jo h o mysle dale
djechu. S ch tö budje so w Scrbach dröcz, radscho
za D rezd jan y poczahnu, — tak czasto pschi sebi p ra jesche. Sköncznje to tez dom a zjewi. M a c ; so cyka
strüzi, hdyz hölcowe rycze zaskyscha. „ S ch to dha so
tebi dzije, hkupy hölcze" — w ona zawoka; — „schto
dha chcesch hischcze wjacy hacz m asch? Jescz masch,
mzdu döstaw^sch a z dzekom so sküncowacz njetrjebasch.
S w jato k masch w praw ym czasu a nichtö tebi hroz«
noho skowczka n jep ra ji, jeno zo sam rozom a w uziwasch. — Schto dha mözesch sebi jeno wjacy zadacz?
Njedzele a swjate dnq so swjecza, kaz so skuscha, a
nichtö tebje w ot bozich stuzbow njewotdzerzuje, — a
d ru h a czeledz je tam tcz dobra a nikomu so kschiwda
njeczini, a wot nikoho njeje zanoho pohörschka skyschecz.
N e , hölcze, njewe'm, schto je tebi bv hkowy zajeko!
D ji m i z tajkimi hkuposczemi. W zm i zawdamk n a
nowe le to !"
M ichak pschi tutych skowach kschesczanskeje maczerje
sedzesche, kaz hdyz by jom u pawk hubu zapschodk —
njewjedzesche a njewerjesche sebi skowczka prajicz. M acs
besche wernoscz w u p rajik a, zo n a swecje nihdze lepje
njeje, hacz skuzba we domje derje zm yslenoho, kschecjanskoho bura.
M ichak so börzy ze jstwy wusuny a Schedrachow a
menjesche, zo je wscho zasy do rjad a stajene. W ona
pschihotowa wjeczer a Po wjeczeri spewasche z dzeczimi
wjeczorne paczerje a w obstara je do koza. Dokonawschi
to, mejesche hischcze wschelake dröbne dzela w odstaracj,
zo dzen njeby zbytki wostajit za zajtra.
Schedrach po jstwje teptasche a pozastawasche. kaz
by neschto n a w utrvbje mek, z czimz sebi tak praw je
n a swetko njew öri. Mürczesche neschto pschi sebi a
3*
wjercjesche so, njewjedzich, kak by swoju rycz zapoczak.
Sköncznje so na poscjen syny. Schedrachow a bische
uijez tym swoje dzeta dokonjaka a syny so n a khachlow u kawu, zo by trochu pow otpocjnyla, prjcdy hacz
k m erej djesche. M icka so basniczku bajo wokoto njeje
schmörasche.
„C zisn tu köczku dele," zawoka Schedrach. „Njech
mysche koji. T y by so Pschecy njej helczika. Ale,
wesch ty schto? N ajlepje by bylo, hdyz by M ichak ze
D rezdzany czahnyt."
„ N im a dha w Serbach zaneje slnzby w jacy ?"
woprascha so Schedrachowa.
„ I , skuzbu wschak m a ," wotmkowi Schedrach.
„A le skuzba we Serbach wjcle njcnjese a wjele njepom ha. Z a D rezd jan am i je hinajscha m zda a hole
tarn tez nemski naw uknje."
Schedrachow a: „N em ski czasa doscz nawuknje. A
m zda pola naschlch burow tez m aka njeje."
S chedrach: „A le w Nemcach d aw aja."
Schedrachow a: „ Z a to Pak tez wot czelcdje wjacy
zadaja a so mjenje wo nju staraja. A ke mschi so
tarn tat m alo khodji."
S chedrach: „S ch tö z chce tarn ke mschi hicz, möze
to czinicj. Wschak pola n a s tez nikoho do cyrkwje njcnoscha, ale közdy m a swoju swobodnu wolu a czini,
kaz sam zcchce. W jetscha mzda tam tola je. P jerachec J u r i j je tez wöndanjo dom oj pisak a njemöze w ukhwalicz, kak rjcnje so tam m a. Czoho dla njedyrbjak
tez nasch M ichak swoje zbozo ze D rczdzanam i spytacz?
S ch tö we, schto tam n a njoho czaka. Doscz S erb v w
je, kiz su tam swoje zbozo nam akali."
Schedrachow a zrudnje w otm low i: „Z bozo a zbozo
je dwoja wec. D oscj je tajkich, kiz su tam zbozo pytali a so n a czele a n a duschi skazhli a hako proscherjo
domoj pschischli. S ch tö we, schto mözemy n a naschim
M ichale doczakacz. N e, njech radscho w S erbach w ostanje."
Tak so rozryczowanjo skönczi a Schedrachow a menjesche pschi sebi, zo je sebi jcje muz wec tez lepjc
rozm hslil. Ale tom u tak njcbesche. Schedrach dzesche
n a za jtra k thscherjej, zo by hölcej now u kschinju w udzelac^ dal. K raw c dyrbjesche pschincz a drastu schieß
a pkatac^. Schedrach tcle wudawki z wjesokej nadîju
czinjesche, zo jom u M ichak wscho to pozdzischo z wysokcje mzdy dzcsacz kröcz zasy zaruna. N a karje dowjeze hölcowu kschinju do K am jenca, hdêz wöznikej
pschewjezny pjenjezy zapkaczi.
M ichak dom a swoje bremjeschko wjazasche. M ac^
d a jom u belh wosuschk sobu a dobra burowka, wot
kotrejez M ichak czehnjesche, pschipokozi tom u wulku
kobjclatu kvtbasu. M a c ; ze sylzojtymaj woczomaj
M ichala daloki kruch pucza pschewodêsche a da jom u
pvslednje wuczby a napom inanja sobu n a puc^: „ M ö j
syno, njczabudz w cuzbje na swojoho B o h a. S p e w a j
közdy dzcn rödnje swoje paczerje a khodz rödnje ke
mschi. Aenje joho njcwopuschcz, a tez wön tebje njewopuschcî. Dzekaj swoje dzeko derje a budz swojomu
hospodarjej swerny. Z a cuzym kubtom njezadaj a zdalu j so zkych tow arstw ow . H lej, tez ja budu wschednje
we swojich paczerjach n a tebje spominacz a jandzela
pestona prosycz, zo by w ön z tw ojim wjednikom wostak." Tak joho macz wuczesche a M ichak z pkaczitym
hkosom wscho dobre lubjesche.
N a czcledzinskich wikach börzy skuzbu dösta a wjezesche so z burom n a kublo, hdzez do czrödy njeznateje
czeledze pschindê. M ichak bu börzy z ttirnt znaty a
pschiwukny löhch jich waschnju a czinjenju. H a j tudy,
we wjelekhwalenym ra ju , besche hinajsche ziwjcnjo, hacz
pola scrbskich burow. N a dze'kawych dnjach drje besche
tam hörje a wosebje zähe stawanjo so M ichakej njespodobasche. Ale tydzeri so minje a pschindze njedzela
a z njcj wsche zawjeselenja, kotrez M ichalow u w utrobu
wokschcwjachu. Ke mschi nichtö nikoho njehonjesche a
M ichak mözesche so dopotdnja do syteje wole nalezecz.
Popokdnju so czas ja ra speschnje m iny. T ow arstw a
besche doscz a Pjenjezy k tom u tez tak nekak wot tydzcnja k tydzenju dosahachu. Pschetoz M ichak bjerjesche
közdu njedzelu swoju m zdu, nie, zo by neschto domoj
pöstak, ale zo by wschitko pscheczinik.
Z a leto so wjele roztorha, wosebje hdyz so njcp lata. A platacz besche M ichakej wobozna wec. W jele
drasty kupo^vacz, besche jom u pjcnjez schkoda. Z a pök
leta besche khetrje w otedrjcnh a n a Ionen leta hizou
lapath kazcsche. Njedzelu mejesche nekajku löhku d rascziczku, — • bo korczmy besche dze dobra doscj; —
do cyrkwje zaneje njetrjebasche!!
P ren je leto njewza sebi khwile, domoj pohladacj,
n a druhc leto so hanbowasche, hako lapak domoj hicj.
W S erb ach hischcje tajkim lapakam najradscho z pucza
dzeja. T o tez M ichak wjedjesche.
4.
W e k ra lo w s k e j a k n jejsk cj skuzbje.
M ichak besche hotowy lapak a mjez podobnymi towarschemi nie posledni. S ta ro scje a lyschnoscje jom u
to njeczinjesche. Wschomu so z czasom pschiwuknje.
Wschak so tez tru n d lato m u psej joho trundle spodobaja.
!
j
j
i
|
!
1
.
|
!
(
j
.
:
:
|
'
|
Ale M ichala njeby spöznak, hdyz by schtö stary znaty
do joho wsy stupil o joho na dsekawym dnju w ohladal.
Tajkoho w ohladanja so M ich al bvjecj njctrjebasche,
pschetoz tehdy besche ze S erb o w do D rezdjan a za
D rezdzany hischcje daloki p u cj, a ludjo böte doma
wostawachu, dyzli n etto , hdjez parowöz dalokoscje we
krötkim czasu pschebehuje.
M ichak besche drnhe leto za D rezd jan am i w usluzik. W e scjehowacym zadasche sebi joho kral do
swojeje skuzby. N ie, hako by kral naschoho pachokka
znal a so za nim to rh a l, ale krajny zakon zada, zo
mkodjenc kralej a krajcj we wojerskej stuzbje skuzi, je-li
I tom u khmany. Michakej wojerstwo do rukow hladasche. B u do peschkow w ubrany. Z bvjosczu nastupi M ichak czezki pucz, kotryz ze zkotcje swobody
wjedje do wostudloho porjada a najnadröbnischeje postuschnoscje. S w o ju lapatu drastu pschcmeni z rjanej
d ra stu , lotruz kral dzerzi. A to so jom u z cytoho
wojerstwa hischcze najlepje spodobasche. Czornom u,
peskojtomu khlebej pschiwukny Po czasu, hdyz be hköd
wuczbu do rukow wzak. Pschetoz wot dom a njem ö
zesche pschiberkow hladacj a mzda besche krötka. N a jescj so njemözesche, kaz besche to w Serbach schlo.
W tojkej nuzy sebi M ichak pvmhacz wjedjesche: wön
za druhich dzelasche a wschelaku skuzbu czinjesche. Z
tym sebi rjany pjenjez zastuzi, a tak so to zasy czi
njesche. H dyz besche w uw uknyt, mejesche so hischcje
lepje. N ajm jenje spokojcschc joho kruty rjad a poskuschnoscj; pschetoz M ichal so psche ziwjenjo rady wuryczowasche a zadjerasche. Besche to tez spytak, ale besche
so jom u zle radjiko. Klecj a zelicj müzesche böle,
dyzli stary khoprola a we druhich weckach nikomu do
zady njestupi. Hkowu mejesche pvlnu tryskow a besche
Pschecy wjesoky.
Tez wojetska skuzba so z letam i m iny. Z w onkownje besche M ichal dobyk: wobrotnischi a speschnischi
we hibanju, wjedzesche so tak njescz, zo we nim njeby
burskoho khadlu pytak. N a duschi besche leto wot
leta wjacy schkodowal, ale to tak ja ra do woczvw
njepadasche.
Dokonjawschi wojerstwo pytasche sebi zasy skuzbu,
to la nie bursku. T a besche jom u czezka a wobcjezna.
Knjejska skuzba besche M ichakowa zadoscs. A ta dolho
n a so czakacz njcdasche. T am mejesche wulku mzdu,
dobre jescz a lohte djelo. B ö rzy besche tez hkadschim
waschnjam pschiwuknyk a hub» mejesche hewak dobru.
D rastu dostawasche rjan u tresatu a kneflatu. Z iw je
njo besche wjesoke. Tak dobre czasy njebesche swöj
ziwh dzen hischcje m el. M ichak besche pscheswedczeny,
zo to wecznje tak pöndse.
S chtoz besche nun woczakowal, zo budze M ichak
pjenjezy domoj slacj, to so Pschecy hischcje dopjelnicz
njechasche. P rjcdy niczo wysche njemejesche, a netto
jom u tez nihdze dosahacz njechasche, a to czim mjenje,
hdyz bechu so jom u holcze dawki pschinamakale. Bösche
pschi tym wjcsele a bjez staroscze ziwy, kaz mkody zajac we dzecjelu.
D om oj so tez zcnje pschihotowacz njemözesche. P ucz
besche jom u drohi a dom a njemejesche niczo za so hladacz, skcrje w oni w ot njoho nöschto woczakowachu. D o
m oj joho niczo njeczchnjesche. M acz by so to la na
kcmsche napraschowaka a nan za pjcnjezami. P o to m
by möhk njelube skvwa skyschecz a na kisake woblicza
hladac^. Radscho wosta w Drezdzanach.
W tutym czasu dösta list, zo je macz n a smjcrcz
khora a zo chce joho psched smjerczu hischcse rady
wohladacz. M ichak njemejesche wjele khwile a menjesche,
zo tak nuzne njeje. D zen wote dnja pucz wotstorkowasche, zo swöj wjcsoly czas pschetorhnycz njetrjebal.
Sköncznje Pschindze zasy lis t, kotryz jom u m acêrnu
smjcrc^ zjewi a joho n a pschewodzenjo proschesche. M ichal so ja ra strözi a w uroni neschto sylzow.
N etto so wjacy wotwlakowacz njemözesche. Z e b ra
najlepschu a najpyschnischu d ra stu , kotruz mözesche w
Drezdzanach hrom adu zwjescz. Chcysche so w Serbach
pokazac^; wschak na d rasch napisane njesteji, zo je pozczena. Kaz pök zemjana w uhvtow any so po nowcj
zeleznicy domoj pschiwjezc. Möjeschc wulku brodu, tak
zo joho n a n ledym spözna. Ludzo ja ra n a njoho h ladachu a sebi schukorachu, zo jo Schedrachec M ichal.
T ö n to pytnywschi, so hischcze böle naduwasche, njew opom inajo, zo za maczernym kaschczom dzc.
K rowej ja ra blizko njcndêsche a bojcsche so tam
klaknhcz, zo möhk sebi rjan u drastu womazacz. Trochu
popkaka, hdyz pjerschc^ n a maczeruy kaschcz padasche,
ale joho löhka m hsl wjele, sylzow njeczerpjesche. W
cyrkwi pacholk njewjcdzesche, kak by so wusynyl. S k o ro
so zdasche, zo je zabyk, kak m a so we bozim domje
zadzerzecz.
P ohrjebnh wobjed jom u njeskodjesche a towakstwo
pscheczelow so jom u njespodobasche. M ichak zähe zasy
do swöjich lubych D rezdzan khwatasche. T a m so m aczerna smjercz lohcy zaby. A schtöz hewak zane pacêrje njespewa, so tez za w otem rjetu macz njemodli.
5.
so, zo je tute kroczel sczinik a skuzbu wopuschcjik, hdzez
dyrbjesche to la druhim n a woczomaj wothladacz moc,
N a s w o ju ru k u — zbozo kaz p o h o rsc h c ja c h .
schto chcedza. Netko Pak besche sam swöj knjez.
S luzicz so czkowjekej wostudzi, a n a dobrych sluzM ichak a joho mkoda zona sebi netko zlote hrody
bach najspeschnischo. Czkowjck dobre dny znjescz nje- twarjeschtaj. Kamjenje k tajkim hrodam so tunjo kamözc, ale zada hischcze za lcpschimi, a chce swöj knjez m aja. T w a r so speschnje dokonja, ale wschednje so
bycz. S w ö j knjez bycz — to je rja n a nadzija mko- pschidawa a porjedza, zo by so we rjan y m hrodziku
dych ludzi. N a swoju ruku bycz — je czasto ja ra hischcje rjenscho bydliko. Tajkich zkotych hrodow je na
kisaly kusk khleba. N ajböle so ludzo n a tote trochu wsach doscz, ale we mestach hischcze wjele wjacy. M lo pozdê dohladaja.
dej mandzelskej mejeschtaj tajki zloty hröd tez börzy
Tez nasch M ichak chchsche swöj knjez bycz. P re n ja natw arjeny.
wec, kiz k tom u sluscha, je zentw a. M jez tym zo m a
T o la Pschecy to tak hicz njemöze. Czlowjek chce
neschtözkuli swoju lubu n u zu , prjedy hacz njewjestu jescz, a schtöz chce jescz, dyrbi dzekacj a Pjenjezy zawusledzi, kotraz so za njoho hodzi a wo njoho rodzi: skuzicj. T o tez M ichal chcysche, jeno niczo czezke nie.
njecrjebasche M ichak häkle pytac^, dokelz besche sebi nje Besche Wulst njepscheczel mozlow a joho zöncy so tez
wjestu hizon psched dlejschim czasom zhladak a pschi- mjehka ruczka najlepje spodobasche. W otnajeschtaj sebi ;
hotowak. Besche to na napohlad schwarna holczka. hischcze tajku jstw u , we kotrejz müzeschtaj ze wschelaW e S erbach rodzena, besche m loda za D rczdâny a kimi dröbnym i a tunim i weckami wikowacj. Dobytk
potom do D rezdzan pschischka a mejesche hako wuschikna drje n a zanej wecy wulki njebesche, ale za dzen so
kuchatka dobru zasluzbu.
Serbska drasta besche jej tola Pschecy neschto nazböra. A M ichal mejesche
daw no dodserzaka a w Drezdzanach sebi tajka holca nje- pschi pschedawanju zbozo. Wscho jom u dzesche, kaz sebi
m öze now u scrbsku drastu schicz dacz: Po mödze n aj- to zadasche. Hdyz besche leto nim o, besche rjan y pje- 1
rjcnscha nemska d rasta so za nju sluscha. Hkadke njez wuwikowal. K tom u zezrali jom u nvwe zbozo: !
waschnjo so k tom u nawuknje — a we wuschnürowa- dobyctzo we to te r« : pjecz stüw toleri n a dobo. Telko j
nej pöpcy by zczczka S erbow ku p y tal. Serbski tez pjenjez M ichak hischcze zenje hromadze me'l njebesche. i
rady njepowjedasche. T o so jej zdasche burska rycz Myslesche sebi, zo je bohaty Porno zemjanej.
j
bycz, z kotrejz sebi nichtö ani na hasu stupic; wericj
Ale wjacy chcysche mecz. Kaz to najböle je.
njesme. P o czasu so serbske ryczenjo haczi, sköncznje czkowjek zenje dosc^ n im o , a pschecy nowe pschecâ a |
so cyle wostaji.
zadanja nastaw aja. T ak so ziwjenjo we stajnym lo- i
Tajkule dha besche sebi M ichak zhladal. K w as so wjenju m inje. Michak czinjesche z nowym i pjenjezami '
w e Drezdzanach w uhvtow a a n an bu n a njün psche- wjetsche a pschez to tunsche kupowanja a mejesche za to
proscheny. S ta r y Schedrach besche wschön zaslepjeny pschi pschedawanju wjetschi wunoschk, a joho zamozenjo
w ot rjanosczow , kotrez tam widzesche. W obydlenjo roscêsche. P o n an je, kotromuz n a pschewodzenjo hicz ;
besche rjane a k tom u rjenje wudebjene a ze wschelakej khwile njemejesche. jom u tez m ale herbstwo pschipadny.
domjacej nadobu bohacze wuhotowane. W objed besche W jele drje njebesche, ale wscho so sobu b jerje, schtöz j
tez po joho hubje: wschelake m jasa, kajkez wön czas zamozenjo powjetschuje.
ziwjenja hischcze w ohladal njebesche, a dwoje piwo, jene
Z tym le powjetschenjom jom u speschnje doscz njen- :
lepsche hacz druhe, a druhe khköschczenki, kajkez so pschi dzesche. M ichak pschi sebi myslesche. hacz njeby nihmeschczanskich hosczinach n a blido stajeja. Schedrach dê nekajki d ru h i pucz nastupicz möhk, kotryz by wjacy
prajesche pschi sebi, zo zadyn zemjan to rjenscho mecz dobytka lubik. T ajki pucs so sköncznje wusledzi a n anjemüze. W ött wza pscheswedczenjo sobu dom oj, zo stupi. Mjchak pocza Pjenjezy wupozczowacz, najböle
je M ichal dobru, t. r . bohatu zentw u sczinik. Wschem n a krötki czas a n a wysoku dan. T o skerje njese.
ludzom wo tutym zbozu powjedasche a Pschistaji pschecy: B ö rzy besche w ön mjez ludsim i znaty, kotrymz druh„ H a j wschak, haj, m öj M ichak njeje slepy."
dze njepozczowachu. P o la njoho mözachu so we közP ren je tydzenje mlodoho mandzelstwa bechu, kaz dym czasu pjenjezy dostacz, wjacy abo m jenje, kaz
zwjetscha druhdje te z , ja ra slödke. Nihdze njebesche schtö trjebasche. D o b ry wotczah dyrbjesche sebi közdy
zana nuza a zana staroscz. O kak rjenje je, hdyz sy lubicz dacz, wschak to druhdze tez tunscho njedösta.
swöj knjez, tak M ichak pschi sebi prajesche. Njekajesche Njemözesche-li schtö we postajenym czasu pozczeny pje-
njez zapkacKz, mejesche M ich at sm ilnu w u tro b u , t. r.
wön dasche so naprosycs a pozczenku n a dalschi mesac
pschizwoli, nie njezaby pschi ty m , za tute luboscz neschto to leri kapitalej pschipisaiH. Z tajkoho pozczowanja roscêsche joho zamozenjo. M ichat pocza wulkoho
m uza czinicj. Khodsesche tue rjanej, wosobnej drasch
a noschesche zkote pjerschezenje a rjeczazki a mejesche
pschecy wulku möschen Pjenjez pschi sebi. D o m a wjete
njesydasche, äse po korczmach khodzesche, doketz mijesche
wschudôm znatych a pschecêlow, z kotrymiz dyrbjeschc
to abo tam ne wujcdnacz a wurunacz. Z o n a wjete
napschecô tom u njemejesche, hdyz M ichat pschecy wo
rjan ej zaskuzbje ryczesche.
W tym te czasu jom u so tra H a n a pisasche a joho
proschesche, zo by jcj 1 0 0 to leri pozczik, doketz chcysche
sebi pschi dobrej pschileznoscî neschto pola pschikupicz.
Dokelz wjedzesche, zo so b ra tre j derje wjcdze, wobroczi
so z pröstw u n a njoho, a menjesche, zo möze tez fotfe
pomhacz, hdyz euzym ludôm pozczuje. Ale besche so
mylika. M ichatow e wotm towjenjo ja ra wobzarowasche,
zo w ön runje zanych pjenjez dom a nim a a wupozczene
njemöze domvj dostac^; chce-ti w ona hacz na pschichvdne leto czakacz, Potom snad^ möze jej pomhac^.
S o tr a jom u werjesche, ate z tym sebi njemözesche Polo
kupicj, dokelz dyrbjesche so tefame hnydom zapkaczicz.
6.
N a w o te b je rk a c h .
Zbozo drje rjenje kczeje, ate pschekczĕje khetse a m a
rady jakowe kezenja. N a to drje sebi M ichat zenje
njemyslesche, ate dyrbjesche to sam wohladacz a sköncznje do toho weriez.
M ichatow a zona skhorje a pom aku, pom atu so
smjerczi blizesche. Lökarjenjo niczo njepomhasche. W o n a
zatosczesche a pkakasche, ate z tym so niczo njcporjcdzi,
skerje wobschkodzi. Zvnine zakosczenjo a sylzy M ichaka
hnewachu, toho d la dusche jim z pucza. P rjed y besche
umso dom a ftjbat, netto hischcze m jenje. W korczmach
dleje sydasche a khodzesche pozdzischo domvj. W korcz
mach besche wjesetscho dyzli dom a.
D om jaee pschedawanjo tez wjacy njendzesche, kaz
prjedy. Z o n a besche za wschem hladaka a wscho wobsta ra k a , netto dyrbjesche so wschitko cuzym dowericz,
kotsiz najradscho swojoho wuzitka hladaja. T ak wscho
pocza preki hic^ a tĕto so njebesche m inylo, zo M ichak
spözna, za wjacy praw je hics njecha a zo pschecy mjenje
kupcow k njom u pschikhadza.
M ichak njemözesche doczakacz, zo by zona w u-
mrjeka. Nadzijesche so, zo potom wschitko zasy lepje
pöndze. Z o n a w um rje a zarowanjo besche krötke^
pschetoz Michakej now a zentwa sylnje we hkowje khodêsche. Ale nihdze so jom u praw je schlachczicz njechasche, dokeljs chcysche M ichak ja ra z wysoka. Toho
dla tez dotalne pschedawanjo wostaji a rozpschedawschi
wschitko Pokozi so eyle n a wikowanjo z pjenjezami.
T o la tez tudy besche jom u zbozo pschekczeko. D y r
bjesche wschetake skörzby wjescz a te wjete pjenjez pschetrjebachu. W nekotrych bankrotach zlĕ sobu poby.
W odnjo o m noch so na schkodowanja rudsesche. W u troba besche jom u z hörkosczu napjetnjena. Lacznoscz
za pjenjezami pschi lym Pschibjerasche. W ö n pschi sebi
rozmyslesche, kak by schkodu z wuzitkom narunak. Wschetako wön mystesche, ate niczo praw e wumyslicz njem ö
zesche. T ak zanoho m era njemejesche. Jescz jom u
njeskodêsche a w noch njemözesche spaH. Zijem erny
buch joho krjudowasche.
W e tajkich wobstejcnjach, hdzez chce ezkowjek zbozo
z mocu popadnycz, sam najlöze do pasli zaleze. T ak
tez M ichat. Lösche so njedawno z m uzom zeznat. kotryz joho börzy tak n a so scâhnh, zo jom u M ich at
wschitko werjesche. P o zdaczu besche bohaty, pscheczinjesche wjele a njehtadasche na toter. D ru h d y M ichakcj wo swojej fabricy powjedasche, kotruz mejesche
nehdê n a wsach. Njemözesche dobytk wukhwaticz, kotryz z njeje wudobywasche. M ichakej sliny w hubje
hrom adze bezachu, hdyz tajke rycze skyschesche. J u n u
tez tak hrom adze sedzo sebi powjedaschtaj. M ich at
pschi sebi mystesche: h aj, hdyz bych neschto tajke zapoczecZ mühk, by m i dopom hane byto. B ra m a s , tat
tam ny muz rekasche, woprascha so jo h o , schto ta t zamysleny sedzi. M ichak jom u swoje mysle dowernje zjewi.
„ H a j," rjekny B ra m a s , ,,bjefo czkowjekej wjete
njepom ha. S y m tez nehdy tak hkupy byk a so drei,
ate njeczinju to wjacy a njeje m i to trjeb a ."
M ichak tootm totoi: „Neschto dzelac; to la ezlowjek d y rb i."
B ra m a s napscheczo rjekny: „ M u d r a hkowa dzekacz njetrjeba, ate ziwi so wot dêka druhich."
T ak a z wjele druhim i stow am i Michakej sködku
pomazku mazasche. M ichak njemözesche doczakacz, zo
möhk ju pozrjec^. Sköncznje trvchu strachocziwje rjek
n y : „ J a bych swoje pjenjezy tez najradscho n a neschto
tajke w azik."
.
B ra m a s dzesche: „ T o njeje n a hraczki stajene, ate
westy dobytk."
M ich at: „ J a to sczinju."
B ra m a S : ,.H a j, skerje a lepje."
M ichail: „ S a m to njemozu. D y rb ju z nekim
hrom abze stupicz."
D r a m a s : „ T o je m udrjc. Z m alym so zapocznje. Pozdzischo müzecze fam wuslupicz."
M ic h a l: „H bys jeno bych wjcbzak, z k im ?"
D r a m a s : „H aj, to je czezka wec. Z közbym so
zaplescz njemözecze; pschetoz froet je wschelki."
M ichak: „M jez znatym i by so to lepje cziniko."
D ra m a s : „T a k ja tez p ra ju ."
N asta krütka pschestawka w ryczach. Közdy do
swojeje schklency hladasche a swoje mysle pleczesche.
Sküncznje pocza M ichat swoju schklencu pschestajowacz
a rjekny z trochu njewestym hkosom: „ M y s lu sebi,
hdyz bychmoj m öj hromabze stupikoj?"
D ra m a s w otm low i: „ J a po praw ym nikoho njetrjebam a bjeru radscho wschön dobylk fa m ."
M ic h a l: „ J a pak bych rjany pjcnjez k tom u bat
a potom by so hischczc sylnischo bzölacz möhko."
D r a m a s : „ T o je w erno. T o so slyschecs da.
A le, tat wjele dha mözecze n a to stajicz?"
M ic h a l: „H dyz wscho hrom adze zebjern, mözu
5 0 0 0 toter: zwjescz."
D r a m a s : „W jele wschak to njeje a raby to njeczinju. T o la pscheczelstwa bla njech moje b la ."
Zaw baschtaj sebi rucy a pschi bleschi w ina bra«
trow stw o pijeschtaj. Häkle pozdze so rozendzeschtaj.
M ichak besche bo pasli zalezk..
M ichat swoje pjenjezy hromabze honjesche a 1 0 0 0
to ter: sebi pschipozczi. Z 5 0 0 0 toter: bu hako sobuwobsebzer fabriki zapisany. Zbozo zasy nowe wotnohi
czörjesche, k najm jenschom u, ka; sebi M ichak to m y
slesche. Dcejesche brje wjele staroscze a w obstaranja,
ale schto wo to, wschak besche netto wosobny knjez.
A le p raw a wjcsoloscz jom u tola bo w utroby njechasche.
Niczo jom u praw jc njebesche. Jescz njechasche stobzicz.
P iw o joho njcwokschewjcschc, kaz hewak. S chto bha
so to njeczini? B örzy so bolenja pschinamkachu. M i
chal je kcbzbu njemejesche, m enicy, zo so to börzy za
sy bo. Ale so njeba. M ichak mözesche so zapjeracs,
kaz chcysche, byrdjesche so lehnycz a lekarsku pomoc
pytacz. Besche czas pscheczakak a khoroscz ta t baloko
zehnak, zo besche czezke st'kowanjo. D okhi czas so
mjez ziwjenjom a smjerczu wazesche. Sküncsnje czelne
mocy bobychu. P ocza so porjebzccz, ale pom alku, ja ra
pomakku. D o wschoho meschachu so staroscze wo pje
njezy, o to zabzerzowasche wotkhorjenjo. K hory byrbi
m ern u m ysl mecs a czasne staroscze wot so czisnycz.
T o je pol lekarstwa.
M ichak bu wobozny a njebötkliwy. Nichtö jom u
praw je stupicz njemüzesche. Jo h o nowy pscheczel D r a
m a s besche joho pschi zapocsatku khoroscze nekotry kröcz
wopytak a zkote nabZije posylnjak. J u n u pjenjezne
pismo pschinjese a M ichak je bowernje pobpisa, bokelz
so n a swojoho pscheczel» cyle spuschczesche.
W o t toho czasa so D ra m a s wjacy pola njoho njepokaza. M ichak sebi pschi tym niczo zke njemyslesche,
ale zamlowjesche pscheczela z nuznym i bzekami. A tön
mejesche nuzne bzeto: pjenjezy zberacz, both czinicz a
potom so n a pucz bo Am eriki pobacz. Ale M ichak
wo tym niczo njezhoni. Wjeselesche so swojoho wotkhorjenja.
J u n u khobzesche we wjeselschich myslach Po jstwje
a chcysche po wjele mesacach zasy preni kröcz n a czerstwy pow etr böncz. T u so bo buri zakkapa a ujeznaty muz k njom u zastupi. Besche to zib P ereles.
M ichak so joho woprascha, schto chce abo z czim müze
jom u poskuzicz? P ereles wuczahny pismo, pokaza je
M ichalej a woprascha so, hacz möze za tsi bny swoje
pjenjezy döstacz?
^
j
M ichak menjesche, zo brje je to nekajki zmylk, a
zo wön nikomu niczo bötzny njeje. P ereles pokaza na
pobpism o, hbêz M ichalow e mjeno pobpisane stejesche.
M ich al hlabasche bo pism o a hlabasche zasy, a czitasche
a czitasche; pocza so jom u we wocjomaj Pisanicz — ;
1 0 0 0 toter: — a za tsi dny mejachu so zapkaczics.
|
M ichal pocza n a ziba njembricZ a chcysche joho ze
jstwy czisnycz. Cyle poniznje wotm low i zib P e re le s:
„ O , luby Knjeze! njeczincze sebi zaneje pröcy, ja fam
bu. Ale, za tsi bny zasy pschinbu. A wefcje, luby
knjeze! potom nasabzejcze pjenjezy na b tib o , abo —
wescze, hewak bo menkowskoho jastw a. M ejcze so rje- ,
nje. Z a tsi bny zasy pschinbu, luby knjeze!" Z i b ;
wotenbze.
;
M ichak srjebz stwy stejesche, bokho tarn stejesche,
csezke m ysle myslesche. Pobpism o besche ze swojej ruku
pisak, to njemözesche precz. Pjcnjez njemejesche bwacyty bzel bom a. Ptacsicz byrbjesche — byrnje njew jebzal, hby je sebi pozczil. M yslesche a zasy m y
slesche a zbasche so jo m u , hako by pscheb blejschim
czasom we swojej khorosczi nekajke pismo pobpisak. Ale
te to bycz njemöze — tam ne besche pscheczel D ra m as
pschinjesk a D ra m a s je spraw ny muz a wysche toho.
pscheczel. „ D y rb ju k n jo m u , njech wön m i rabzi a
pom ha." A Michak so syny bo woza a jebzesche wön
na fabriku, zo by z B ram aso m poryczak. Ale tarn niczo njebesche, dyzli hoke scjeuy. Besche pschischok
zanoho B ram aS ii njebesche. T ön besche cjeknyk a fa- czas hlodu a tradanja, kotromuz besche M ichal dawno
brifo bcsche pschedülzcna. M ichak B ra m a s a zakliwasche, wotwuknyk a kajkiz czas ziwjenja we tajkej krutosczi
zeznak njebesche.
ale z tym so niczo njeporjedî.
N jerad y , dokelz bjez nadzije, nastupi pucz k swoKaz pök m orwy so M -chak zasy do woza syny a
dasche so domoj wjescz. D ziw je m ysle so jom u pschez jim pschecêlam, n ajp rjed y , zo by sebi neschto pozczik.
htowu honjachu, jcdna za druhcj, zatraschna to hontw a. T o la, schtö proscherjam pozczuje? M ichal tez zenje
Wscho so kol wokolo wjcrczesche — n a dobo bu wscho proscherjam pozczowak njebesche. Sköncznje dyrbjesche
zm erom . M ichak besche wot bozeje ruczki zajaty we prosycz — ale to je je r y , jery khleb: jedyn joho znacj
woza na dno padnyk. Z woza dyrbjachu joho do njecha, d ru h i nta nekajki porok pschihvtowany, tseczi
wobydlcnja njescz a do loza polozicjj. P o czasu zasy wusmeschenjo. Zreüka hdy zaskyscha slowczko wobzarok scbi pschindje, ale prow a ruka a noha beschtaj spröst- w anja a hischcze redscho w otew ri so jom u nekajka
njcnej a zapotvdîschtaj jom u swoju sluzbu. Prjedawscha d arn iw a ruka.
Z tajtich puczow so wröcziwschi, Michak we dzikhoroscz besche so pschez strüzele hörscha wroczila.
N a tsecî djen pschindê zid P erelcs zasy. K hory wich zlobach ijemdrjesche a zakliwasche swet a sebje saMichak njemözeschc na njoho njemdricz. Njeby tez moho. Ale z tym so tola nasycjic^ a swöj hköd stajicj
niczo pomhako. M ej.schtaj dolhe. dolhe rozryczowanjo. njemözesche. S y ln a ruka boza besche joho pschimnyka,
D ru b d y drje chcysche so M ichak we hnewje z koza tam na sylna ruka, kotraz najsylnische duby zhibuje ru n ja
kahodnym skomiczkam. M ichak njechasche tute ruku
pozbehnncz, ale c^ĕto zapotvdzcsche jom u skuzbu.
Schto scbi chcysche? pkacîcz njemözesche, a do widêcj, a njechasche so zhibowacz. A le. czakaj jeno,
jastw a njechasche. Dyrbjesche so z dobrym zjednacz. to swöj czas traje. Schtöz so njezhibuje, so zkama.
Z y m a so ze speschnej kroczelu blizesche a m röz
Chchsche zidej swöj podêl na fabricy wotstupicZ a
zbylny pjcnjcz w ot njoho w u plachny m ecj. Aid nje- swoju schedziwu brodu pschez wokna tykacj pocza. D o
chasche niczo wuptaczicz, prajicy, zo joho podzel wjele Michakoweje jstwiczki w ön wodnjo a w noch hladasche.
winojtoscze nim a, dokclz je fabrika pschedökzena a dökh A M ichak? hlej, tarnte sedî za khachlcmi, ale te su
tez n a sobuwobsedzcrja pada. Sköncznje so ta t zjed- zymne kaz lob, czenka je joho drasta, w ziwocze zanaschtaj, zo P ereles M ichalow y podzel bjerje, a z toho thadâ hlöd. Z y m a z nim tschase. Hlej, tam le scdzi
tez starschi pozczeny tysac toleri zaplaczi. T a t besche zam ysleny, kaz spicy. Psched joho woczomaj zletuja
M ichal dökh wotbyk, ale tez cyke zamozenjo pschisadzil. rjane czasy — Michak chce je hrabnycz a dzerzccj, —
Z prözdnymaj rukom aj tu lezesche, thudschi dyzli hdy ale su nim o a njewröcza so wjacy. Z atraschna pschi«
prjcdy: pschetoz thudobje beschtaj so khorosc^ a bednoscj tomnoscj joho wobdawa. Besche jo m u , kaz hdyz by
we pusczinje bhk, kaz sam lutki na cykym swecze.
pschidakoj. Z lote hrody bechu rozpadale.
Jo h o mysle daloko wokolo bkudzachu, pytajo mestaczko,
7.
hdzez stönczko z jasnischej p ru h u wokschcwja. T u po
P o s l e d n j a s lu z b a pschi m a c je r n y m r o w je .
cza na najdalschej kromje puscziny neschto skhadzecz.
M ichal dasche so do meschcjanskeje hojernje psche- M ichak hladasche — besche to jednora weziczka. Wysche
wjesc^ a pscbebywasche tarn dokhe zrudne mesacy. B u stupasche wobraz. N etto widzi cyrkwiczku. M ichal
drje zasy nekak w ulekow any, ale na p raw u ruku a hlada a hlada a m ysli. Z d a so jom u znata bycz.
nvhu wosta bednik czas ziwjenja, a I tom u hischcze Pro- W ö n m ysli a so dopom nja. H a j, to je cyrkwiczka
schcr. R jane wobydlenjo pschemöni z podtseschnej we serbskej wjescy — a tarnte tw arjenja, tam na khezka
jstwiczku. R jan y dvmjacy naporjad bu rozpschedaty — h a j, to su P rö m n icy , to je joho narodny born.
a z tym prjedawsche lekowanjo zapkacjene. Neschto W obraz so pschecy jasnischo joho woczomaj potazowasche.
wosta jom u t w obstaranju najnuznischeje cyroby: sucht M lode lern , leta zbozownoho dzeczatstwa cjehnjechu
thleb a w fett w uw alane zemste tulki. A tych jom u nim o joho woczow.
dosahacZ njechasche. Hköd ze sylnej pjascZu do d uri
„ O , hdy bych tarn byk, tarn by so m i pomhako.
pjetjesche a njepowokany k njom u zastupi. H löd je T am bychu so serbske w utroby nahe m nu sm ilile."
njepschecjel a pschi tym sylny m uz. J e n a drasta po Takle M ichak myslesche a dom owna wjeska so jom u
druhej dyrbjesche so pschedacj a sköncznje w joho jstwiczcy ale a rjenscha zdasche. W e wutrobje skhadzesche za4
czuctzo, kotrez hischcZe zenje m et njebesche: zadosc^ za
dom om . S ty sk joho zapvpadny. Dokho ze sobu wojowasche. H o rd y buch so zapjerasche, ale zatraschna
pschitomnosch a hisckcse zutraschnische w uhlady do pschichoda spowalachu poslednje rozpadanki prjedawschcje
hordoscê
„9 ie , njewostanu tu 'w jacy. T u d y sym cuzownik
a nichts wo mnje njerodzi. Közdy za swojim dzetom
a zajtuzbu hanja a schlöz je jom u m puczu, toho potoali. Nichtö joho njczbehnje, nichtö joho kedzbu nim a,
közdy m a jcno w mysloch: dobywac^ a wuziwac^.
D o S erb o w ! D o S erb o w , hdjez susod susodej pom ha
a zadyn proschcr bjez d ara z domu hic^ njetrjcba.
D o S erb o w chcu so wröczicH. T am moje hubjenstwo
pschestanje." Tak M ichak wobzamkny, tak tez czinjesche.
S w o je naleznoscze mejesche börzy zrjadowane. M ichak
so n a puc^ do S erbow p o d a , z czenkej möschniczku,
kaz besche nehdy hako hölczcc za D rczdzany czahnyk.
Besche to czezki pucz — za khrom oho, we zym nym ,
deschczojiym a snehojtym czasu. M ichak besche wjesoky, hdyz joho ne ajki wöz kusk pucza sobu wza. A abofij za domom joho pehaujesche. D o b re pök tydzcnja
besche ua puczu. Kak rjenje klinczachu jom u zynki
serbskcje rycze, hdyz je we prem ej scrbskej wsy slyschesche. Besche jom u, kaz by hizvu doma byk.
Skvncznje psched wjcczorom schlwörtoho dnja stejesche n a horch, z kotrejcz narodnu wjesku widêsche.
Z w ony swjaty wjeczor zwonjachu. M ichak wza to
hako dobre znam jo. P ie n i kröc; po dokhich letach
spewasche m otilittou k czcsczi.woczlvwjcczmja S y n a bozoho. S y lz y so jom u Po licomaj ronjachu.
Z bojosczu a tschepotanjom slupasche do wsy, blizesche so narodnom u domcj. Zastupiwschi do jstwy
postrow i a bu w itany. Nichtö joho njepözna. M i
chak pocza ryczccZ, svtra H a n a joho spözna a poda
jom u ruku. Akichal plakasche. Kazachu jom u, zo by
so synhk a sotra khwatasche, jom u neschto k jedî pschihotowacz. Kak jom u to slodzesche, a tola besche to
jeno wjeczcr lhudych, wjesnych ludzi. Pschetoz H aniny
m uz njebesche niczo bohatschi, dyzli bglsche jeje nan
byk. Jcn o jene wön wobsedêsche, schloß wjacy pkaczi,
dyzli pjenjezy a kubla: spokojnoscz a bvhabojoscz.
T u nam aka M ichak serbske w utroby, kschesczanske w utroby. Ledym besche wön swoju zrudnu stawiznu
wupowjedal, a w bojaznym woczakowanju k zemi hladasche: poda jom u swak ruku, a rjekny: „W jelem estn a
drje w swojej khezcy nim am , ale nekajki kuczik za tebje
so tez namaka. Z m ojim khledom so sobu nasyczisch."
Telko luboscje njebesche M ichak woczakowak. Z a bhwschi dotalnu nuzu a bednosc^, zasy preui fröcj
derje spasche. N a zajtra rano dzesche ze sotru do
cyrkwje a Po bozej mschi n a kerchow, maczeruy röw
wopytac^. D ok h o , dokho tam M ichak kleczesche. Z
horcymi sylzami wotproschowasche macêri wschitku zrudobu, kolruz besche jej hdy we ziwjenju naczinik. P o
tom stany a dzesche ze sotru po wsy do jeje dom u.
LudHo zastawachu a hladachu, ale nichtö we nim tam»
noho schwizuoho pachvka njepözna, kotryz so nehdy
pschi maczcrnym w otcw rjenym row om naduwasche.
B ö rzy so powjescz po wsy roznjese, zo je S chedrachec M ichak khromy a hako proschcr zasy dom oj
pschischol. Czinjesche to wjcle ryczi. Jedyu sudzcsche
tak, d ru h i hinak, sköncznje joho wschitcy wobzarowachu.
W e wjesnej hromadze bu wuczinjcne, zo Michakej nöcue
straznistwo pschepodadza. Nichtö njebesche wjeselschi,
dyzli M ichal, zo m a nekajku zasluzbu. Pschetoz jcscz
düstawasche we wsy p o rjad u , a k tom u mejesche tez
neschto mzdy wuczinjcne.
Hako wjcsny straznik khodjesche w noch po wsy
horje a dclc a trubjesche hodziny nöcnoho spanja.
J o h o pucz dsesche nim o kerchowa. T am M ichak közdy
kröcz pschi kerchownhch wrotach zasta, poklakny so, a m odlcsche so psched maczcrnym row om pobozuy W ötczenasch. Khrome koleno so jom u lepje zhibowasche, dyzli
nehdy pschi m aczcrnym pohrjebje strowe. Tak dzerzcsche wön leta dokho straz pschi maczcrnym row je.
N a stary dzcn wön spözna, kak derje je bydlicz we serbskim wötcnym kraju a pschebywacz mjez swojimi pschecZelemi.
Netko Pak wön wotpocznje we scrbskej zemi. Pschi
jutrownych wobkhadach klaknu so sotsine dzeczi tez k
joho row ej a spom inaja na joho khudu duschu.
B ü h daj jom u a tebi weczny wotpoczink!
Marija, wumoêna khora.
(Wobrazk z misioristwa.)
W e kraju C h in a , we wokrjesu Tsinku, njedaloko
cyrkwje we Talekiao, lezi khuda, njeznata wjeska S iuong-kaong. T a m chinesiscy zbezkarjo dwanacze le't
hako zapalerjo zakhadzachu. Psched pschikhadom tutych
bjezböznikow rozczekachu burja ze swojim zamozenjom a
zawostajichu rubjeznikam swoje prözdne wobydlenja,
m enicy, zo budzeja so po wolkhadze rubjeznikow zasy
do nich wröczicz möc. Jich nadîja bu zjebaua. R u bjeznicy wubichu durje a bydlachu neschto nocow we
wopuschczenych tw arjm jach. P v to m je zapalichu.
swjaty dzen dzesche w ona rano zähe do Talekiao a
besche tam p re aja ze wschech wokoknych kschcsczanow.
Postrowiwschi sotry pokaza frooju m odlitnu knihu a
wuprosy sebi powuczenjo wo pismikach, kotrez njerozemjesche. P otom wotm dje do jstwiczki a wuknjesche
je. P o to m , hdyz bechu kschesczenjo zhromadzeni, dzesche
do cyrkwje, wopyta kschizowy pucz, a wopuschczi cyrkej
häkle po skönczenju bozich stuzbow. P otom dzesche
zasy do jstwiczki a wuknjesche khwilu. Psched wotcndzcnjom woprascha so so try , hacz we tydzenju zadyn
mjcnschi swjcdzcn njebudze. Njechasche tez m ale swjedzcnje skomdzicz, ale je we cyrkwi swjcczicz. Doko»
nawschi wschitko, wröczi so zasy do swojeje wjeski.
N ekotre tydzenje po swojej kschczency a n a zapoczatku swojoho wotkhorjenja pocza w ona pschi pomyilenju n a dusche swojcju dzesczi hkuboku zrudobu. W e
swojej pöhanskcj swöjbjc njcmejesche nikoho, schtüz möhk
je>e w utrobnu boloscz zapschijccz a wolozics. Toho dla
swoju zrudobu tam ncj knjeznje dow eri, prajicy: „W esch,
zo m am dwe dzesczi, tsitemoho hölczeca a jenoletnu
holczicu. J e n a mysliczka m je netto bjez pschestacza
Jy sch i: mojcj dzesczi staj pohanaj. S chto m am q t » .
n i q ? Njcbych jcj m öhia kschczicz dacz abo sam a w u
kschczicz?" Tele praschenjo besche czezke, dokelz so na
nje cyle po maczcrnej zadosczi wotmkowicz njehodzesche.
Knjczna jcj w otm low i: „ P rjed y hacz m özctaj so
d zeM wukschczicz, dyrbisch k tvm u dvwvlnvscz swojoho
m uza mecz. Hölczcc budze nehdy hkowa swüjby a
toho dla budzeja joho po pöhanskim waschnju fu b taq .
W ön bubje swojim prjcdownikam w o prow aq a k jich
czcsczi papjeru zapaleq a kajkez m aja pvhanjo hewak
w aschnja, cziuicz. B y rn je joho skradzu wukschczila,
njesczinisch joho tola kschesczana. Dorosczeny budze
wön p ö h a n , kaz joho n an . — Holczica wopuschczi
nehdy born a wozeni so. T o la tu by tivöj muz skerje
wukschczicz dowolil a ju pozdzischo kschesczancj wozenit."
T ale ra d a zonu zm erowa. H nhdom skuschowasche
w ona za zmyslenjom swojoho m uza w nastupanju höl
czeca: Ä iuz jej to runjc prjecz zapowdzi. A ona nje
besche Hinasche wotmkowjenjo woczakowaka, a to la tuto
wsche jeê mysle zastoji. — P o to m ryczesche wo holczicy a naspom ni, schtoz besche jcj knjczna p ra jila .
M u z njewjcdzesche schto, ale njeslubi niczo. W ö n menjesche, zo je dzeczo hischcze ja ra m ale a zo je hischcze
cZasa doscz; pozdzischczo by so n a to m y sliq m öhto.
Z a nekotre dny w ona zasy spyta a dösta, schtoz
besche woczakvwacz möhka. M u z dowoli kschczencu
holczki, Pschistaji Pak tez, zo zenje dowolicz njebudze, zo
by najstarschi ze swöjby kschesczan byk.
Holczka bu kschqena a dösta mjeno M a rija , ko
trez Kelche tez macz we kschczency döstala.
Z .sy skorzesche zona knjeznje: „ A , möj synk?
dyrbjn dha wschu nadziju zhubicz? N jedyrbi dha m je
wön do njcbjes sczehowaq sm ecz?"
Knjczna wotmkowi: „ B ö h je wschohomöcny. Hdyz
je tebi po swojej smilnosczi hnadu kschczency bat, möze
to runje tak löhcy twojom u synkej wuvzelicz. W e ra
n am porucza, zo dyrbim y so Pschecy n a bozu smilnoscz
nadzijccz. N a tebi netto je , weczne zbozo twojoho
prenjorodsenoho w ot B o h a w u p ro sy q ."
Z tym so zona spokvji a pvtozi pschichvd swojoho
dzesqa do bozejc ru ft.
Közde leto pschindze tam M issionar a wuczesche
weriwych kschczcnske slow a a pruhowasche tych, kotrychz
besche we prjedawschich letach hako kschczenikow postajik,
hacz hischcze wjedza, sakram ent zasy-naroda n a praw e
waschnjo wudzelecz. T ele pruhow anjo sta so zjawnje
we cyrkwi. Z o n a besche tam tez pschitomna byka.
Dokelz stajnje n a weczne myslesche, pschindje nje»
dzelu k knjeznje a prajesche je j: „ S y m w .dzaka, kak
meschnik waschnjo kschczenja wuczesche, ale njejsym sebi
wsche joho rozestajenja we pom iatku skhowala. R ad y
bych kschqicz nawuknyka.
Njechasch m i kschczcnske
stvwa prajitz a m i pvkazacz, kak m a so woda n a dzesqow u hkowu l e q ? "
Knjczna tule zadoscz rad y dopjelni. P o krötkim
czasu wjedzesche zona, kak so kschczije. Knjczna so ju
n a to w oprascha, czoho d la je chchla kschczicz na»
wuknycz?
Z o n a w otm low i: „ B ö h snadz m i hischcze wjacy
dzeczi wobradzi. B ychu-li ströme byke, möj muz wescze njedow oli, zo bychu so kschczile. B ych-li pak je
we sm jertnym strasche w idzala, bych je skradzu w u
kschczila. Bych chcyla tröscht m e q , zo bych jim tez
ziwjcujo dusche dacz m öhka, hdyz sym jim ziwjenjo
czela dala. J a sam a chcu je do njcbjes pöskacz."
Jcje pschecza so dopjelnichu. W e poslednich letach
dösta hischcze dwe dzesczi. W o t khorowateje m aqerje
porodzencj beschtaj sebi zakozk smjcrcze sobu na sw et pschinjeskej. J e n e wum rje sydom mesacow Po narodze,
druhe za tsi mesacy do wecznosqe pschcndze. W obej
beschtaj wot maczerjc kschczcnej. M acs jcno mako sylzow za nim aj pkakasche, dokelz wjedzesche, za staj zböznej. Tez czujesche, zo budze börzy sam a pschi nim aj.
4.
hröchi we pkömjenjach cziscza czerpjecz dyrbjecz. S y
slyschak, kak su mje knjezny z Talekiao k sezerpnosch
Z b ö z n a s m je rc z .
a pokutnosczi napom inake. T o su czinile, dokelz to.ebj«,
Jeje mocy so dale a böle zhubjowachu. Poredko zo m i czerpjenja, kotrez sczerpnje znjesu, po snyerczi
mözesche stanycz. Poslednje tsi mesacy psched smjerczu speschnischo njebjcsa w otew rja. T oho dla na swoju
njeje kozo wjacy wopuschcjika. Knjezny z Talekiao ju khoroscz njeskorzu, ale bjeru ju k zapokuczenju swojich
czasto wopytowachu, modlachu so z n jej, dopomnjachu hrechow sczerpnje na so."
ju n a Khrystusowe czerpjenjo n a kschizu a napom inachu
M u z jej n a to w otm low i: „ H a j tak! T o la ja,
ju k sczerpnosczi.
kiz kschesczan njejsym , njemözach to zhudacs."
P o h an jo ze wsy dziwachu so n a tychle wopokazTak besche zasy m ir w domje a w ot tohole
mach kschesczanskeje luboscze, kiz su pöhanam njeznata dnja njeslyschesche so z muzowoho h o rta zadyn po«
w ic. Z jaw nje sebi wo ty m powjedachu: „K ak so sw ar wjacy. Tez dyrbjesche dospoknasq swojeje zony
kschesczenjo mjcz sobu lubuja! W o n i khoru zonu böle czesczowacz.
w opytuja, hacz jeje pscheczcljo, Psched neschto lita m i
Besche to 5 . septem bra 1 8 7 2 , hdyz m isionar
ju hischcze njeznajachu. W o t czasa, hdjez je jich w em P . P a la tre pschez Talekiao puczowasche. Z ona bische
pschijala, na pschemo k njej khodza, zo bychu ju w skabscha, dyzli hdy prjedy a czujesche, zo so jej smjercz
jeje cjerpjenjach tröschtow ali."
T ak sebi pühanjo blizi. Zadasche sebi poslednje w olijow anjo. Pschipowjedachu.
wjezechu ju 6 . septem bra n a czolmje do cyrkwje. T am
J u n u pocza jeje muz so horkostnje n a kschesczanstwo w ona bozu mschu styschesche, a dösta swj. w opraw jcnjo hörschicz, dokelz swoju njespokojnoscz wjacy wobknjezicz a poslednje wolijowanjo.
B jez stracha czakasche netto n a smjercz. T o la
njemözesche. Besche so jom u wostudzito, n a khore
kozo swojeje zony hladacj. Toho d la pocza njerozom nje njebesche jeje wjesolocz hischcze dospolna. T o w ona
jeje w er» hanicz: „ S ch to dha tebi tale w era p ö m h a? knjeznje zjewi, p ra jic y : „ C z u ju , zo m nu n a smjercz
C joho dla melo so kschesczaustwo pschijecs, hdyz dyrbi dze. D zakuju so Knjezej za hnadu kschczency. W o t
czlowjek psched smjerczu tsi cyke mesacy n a swojim njoho woczakuju mikoscz, zo mje do swojoho ra ja wozkozu boloscze czerpjecz, kotrez nichtö stajicz njem öze? mje. J e n a w ie m i njepokoj czini. S chto budse po
S ch to je tebi kschesczanska w era hdy pom haka? Pjecz mojej smjerczi z m ojoho dziseja? Kschqene je. T o la
let to je , zo sy kschesczaustwo we swojej khorosczi mjez pohanskej swöjbu nim a zane w uhlady na zböznoscz.
pschijaka, ale wotkhorjeka njejsy. W o t tohole czasa sy B u d m li ja m orw a, budseja ju do pöhanskeje swöjby
pschecy khorow ata, a wsche twoje modlenjo tebi tez slubicz. P o to m zahinje a bjez porokow swedomja wo
najmjensche wolüzenjo pschinjeslo njcje. Wschednje so puschczi w iru , kotruz we swojcj makosczi zeznacz njemodlisch a schto masch z to h o ? T y zenje wjacy nje- müzesche. S ch to m a so tu czinicz?"
Knjczna jej w otm low i: „N jestaraj so. T o njeje
stanjesch."
Z tym ile skowami muz komoru wopuschczi. W od- tak qezko, kaz m inisch. S y m hizom nekotre dziqo
njo pschindje w ön zasy. Zdasche Pak so, zo so swojich w tychsamych wobstejnosczach widzaka. J a slubju, zo
njerozomnych ryczow czim böle hanbüje, dokelz prjedy je pola kschesczanskeje swöjby zastaram . J e li tw öj muz 1
pschez cyte pjecz let zane hrozne slowo napscheczo jeje do toho zwoli, je wum ozene."
T ele slubjenjo khoru ja ra zwjcseli. Knjesna wie
werje w u p rajit njebesche. Z o n a sebi myslesche, zo je
hnydom
do rukow wza a narycza kschesczanskoho zacz as, zo jom u nekotre wuswetlenja da. T o h o dla
prajesche: „ W e ra njeje k tom u, zo by boloscze czela stojnika we Talekiao, zo by holczku hako swoje djiczo
zahojika. Kschesczan, kotryz tudy czerpi, njeje tak wob- pschijak. P o to m dzesche k n an e j, kiz Tany-kien-kue
zam jo m n y , kaz ty menisch. Wschitcy kschesczenjo su rekasche, a wudoby pschez swoje stowa, zo w ön vismo
hreschnikojo. Wschednje hröschimy. S w o je hrechi pak podpisa, we kotrymz besche poftajenc, zo m a holczka,
dyrbim y zapokuczicz, prjedy hacz mözemy do njcbjes hdyz budze wosom let stara, k knjeznam do schule
pschincz. Schtöz swoje hrechi n a zemi pschez czerpjenja khodzicz a tam m odlitw y a knihi kschcsczanow wuka pokuejenjo z a ru n a , pschindse hnydom po sm jerq i k nycz; tez sm e ju jeje zastarach n an do kschesczanskeje
widzenju B o h a . Schtöz pak n a zemi niczo czerpjecz sw öjby wudacz.
Khora zona widzesche wschitke swoje pschecsa do«
nim a a pokutu njeczini, budse dothi czas za swoje
pjelnjene. Z wjesokej w utrobu prajesche: „Knjeze,
netto daj m i w pokoju wusnycz."
T am n y m isionar pschindse 1 8 . septembra po pöknoch zasy do Talekiao, zo by jenes khorej poslednje boze
w olijowanjo wudselik. N a khoru macz pak besche pozabyk. P o bozej mschi so na nju d sp o m n i, njewjedzicy, hacz je ziwa abö m orw a. W oprascha so, kak
so jej wjedse. P rajach u , zo möze ledym hischcze dwaj
abö tsi dny ziw a wostacj. a zo niczo wjacy wuziwacs
njemöze, to la m a dobry rozom a zwjeseluje pschez swoju
scserpnoscz a doweru n a B o h a wschitkich, kolsiz ju
w opytuja. Meschnik njemözesche ju woprawjecz, tola
chcysche jej hischcze nekotre tröschtne skowa prajicz a
sm jertny wotpustk wudselicz.
Pschewodzany wot zastojnika, kotrhs besche dzowcziczku
hako swoju pschijak, poda so mescdnjk w czokmje do
wjeski. Knjezny dzechu pischi a dich» pjecz m inutow
prjedy pola khoreje, zo bychu jej pschikhad meschnik»
wozjcwile. Besche w dzewjecz hodzinach dopokdnja,
hdyz meschnik do wjeski pschindje. Psched khezu stejesche wulka czröda wczipnych ludzi a cyla wjcS bische
so zhromadzila, zo bychu E uropjana w ohladali. T o la
njebesche zane njepschistojne skowo slyschecz, ale wschitcy
so pschistojnje zadzerzachu.
Bteschnik do kheze stupi a dsesche do komory, kotraz so börzy z wczipnymi uapjelni. Közdy chcysche
pschihladowacz a pschipvsluchowacz. Dokelz chcysche
jo ninu spowjedz slyschecz, njemözesche tychle ludzi pschi
tym trjebacz. Kazasche jim , zo bychu do poboczmje
jstwy woteschli. Doscz zwülnje to sczinichu. Hdyz
besche meschnik swoju stuzbu dokonjal, d o h la ta so na
tsi zönske hkowy wysche toznoho zawesch'a. Bechu to
tsi pöhanske zony, kiz bichu so n a wohnischczo stupike,
zo bychu spowjedanjo skyschake. T o la jim jich wcjipnoscz wjele pom hala njeje, dokelz besche hlös khoreje
tak slaby byk, zo mözesche jü n möschnik ledym zrozemicz. Pohanscy Chinrsojo su wczipny lud a nakozuja
wichs mözne srsdki, zo bychu zhonili, schto so we spowjedz, p ra ji. S k o ro wschitcy m isionarojo n a to skorza.
P o swojej poslednjcj spowjedsi besche zona hischcze
schiscz dnöw ziw a. B jez bojoscze widsesche smjercz so
blizicz. Pschecy B o h a wo wodaczo hrechow proschesche.
Pschi jeje lozu ryczachu wo pschihotowanjach t jeje
pohrjebej, wo pkacziznje kaschcza a kajku drastu budseja
ju k pohrjebej woblekacj. K hora wscho styschesche a
chcysche sam a na to wotmkowjecj.
Pow ola swojoho m u ja a pschikhodnu m acj„ zo by
jim aj swoju poslednju w olu wozjcwila. „ J a w um rju
skoro, ale njecham, zo by so po mojej smjercz! kaschcj
kupik. S ch to pom ha, hdyz so hubjene czeko, kiz budze
zratw a wakow, do kaschcza zamknje, kiz hrom adu pjenjez
ptaczi? Njrch tyscher pschindze a mje do schtyrjoch
wschidnych deskow polozi. D rasty zaneje njecham;
toho dla zaneje njckupujcze. Zahrjebajcze mje we tej
b ro fq e, w kotrcjz hewak khodsu. Czelo je we bozim aj
woczomaj ja ra mako. Czoho dla dyrbjeli so za nje
tak ja ra staracs? Schtoz w am n ap o ru cjn ju , je m oja
duscha. Chcu z kschcsczanikimi w obrjadam i (waschnjem i) hrjebana bycj. Njezapalejcze za m nje zanu
drastu a zanu slebornu papjcru. T o je pöhanske a
pschiwerne waschnjo. Kschesczenjo to hidsa. Proschcje
knjezny we T alek iao , zo bychu smjcrtne m odlitw y za
m oju duschn spc'wate. S ed m y djen po mojej smjerczi
kupese we T sinpu dwe czerwjenej sweczcy a cyrobu.
P o to m djicze do Talekiao a pscheproschcze knjezny ;
now a k sebi, zo bychu tudy smjertne m odlitw y spewale.
P o to m pschihotujcze jim po kschesczanskim waschnju
hosczinu a k dzakej za jich luboscz dajcze jim neschto
pjenjez."
M u z a pschikhodna macz slubischtaj, zo chcetaj jeje
w olu swernje dopjelnicz. W tutej wecy zm erowana,
woczakowasche swoju poslednju hodzinku w pokoju spraw nych, kotrymz je wumrjecz dobytk.
W noch wot 2 5 . hacz do 2 6 . septem bra khora
czujesche, zo m a hischese nekorre hodziny czasa hacz k
smjerczi. Proschesche m u za, zo by do Talekiao schob
o knjezny prosyt, zo bychu pschischte a za nju m od
litw y mrejacych spewale. Besche w poknocy. M u z
rjekny: „N im am y zanoho czotma a w tym le czasu
njemozu sebi nihdze zadyn pozczicz. Ale hnydom n a
ranjo chcu po knjezny hicz."
„ D e r je ," wotm low i khora, „ to la so m i zda,
zo psched >ich pschikhadom w u m rju ."
Netko wobrocsi so k swojej pschikhodnej m aczeri,
k swojomu muzej a nekotrym druhim w osobam , kiz
pschi jeje kosn stejachu a rjekny jim : „W opokazajcje
m i poslednju stuzbu. H i yz so dohladacze, zo ja wjacy
ryczecs njem özu, p ra jq e czas w ot czasa wötse m odlitw u : „ J a z o , M o lia, kieu ngu k (Jezu s, M a rija , stejta j pschi m n i)." Z tym m i dow eru n a Jezusa a
M a r iju zaschczepicze. P ra jq e netto m odlitw u, zo bych
wjedsaka, hacz m aq e ju derje w pom jatku."
W o n i svytachu, ale prajachu stow a cyle wopak.
„A ch." rjekny khora, tak to njeje. P rajcz e: „ Ja z o ,
M o lia , kieu n g u ! — T o la, m i dosaha, jeno zo slowje
„ Ja z o , M o lia " k tröschtej swojeje dusche slyschu."
T o be jeje poslednja rycz. N skotry krücz hischcze
D uchow ny: „Njezabudzcze n a tsi konje, kiz wöz
z hubom aj h id n y , erl Pak njemözesche zanoho stow a czahnu: tym su tez wschitke w ery praw e."
wjacy w uprajicz. Jeje pschikhodna m acz, jeje m uz a
druhe w o so b y , kiz bechu pschi jeje kozu, dzcrzachu za
Slepy proschcr.
swoju winowatoscz, naspvm njenu m odlitw u tak derje hacz
mözno w uprajecj. Tak pöhanjo kschescjancy derje w uP o mefcfce khodzesche slepy proschcr. Psyczk joho
mrjecz pomhachu.
wokoko wodzesche. Nckajki dundak chcysche sebi zort
S m je rc j pschindze bjez boloscze a stysknoscze. R an o z nim sczinicz a pscherczny pow jaz, n a kotryz besche
w schtyrjoch hodzinach w ona we Knjezu wusny. P o psyczk zwjazany. Ledym to slepy proschcr Pytny,
slednje dychnjenjo besche tak slabe, zo woni nekotre w otew ri woczi, h rab n y dundaka a pschepra joho ze
wokamiknjenjo njewjedzachu, hacz je ziwa abö wum rjeka. swojim kijom. P o to m zwjaza psyczka, zawrje woczi
Bssche 31 let stara.
a dzesche dale hako slepy prosyes.
I. 8 .
Pohrjeb besche kschesczanski, kaz besche sebi zadaka.
Z ad y n pöhanski pschiwerk njcbu do njvho pleesenh.
WuwzacZa su wschudzom.
Tesam e ranjo hischcze pscheprosy muz knjezny, zo bychu
pschi czsle zony smjertne m odlitw y spewale. W one
Liberalny czkowjeczk sczowkasche n a katholika: „ T ö n
pschindzcchu do wjeski. H dyz bechu m odlitw y wuspe- K ulm an, kiz je n a B ism ark a tselil, besche tez katholik,
spewake a czeko ze swjeczencj wodu wokrjepile, hoto- tajki ultram ontanski (zahorjanski), tön njekniczomnik."
wachu so zasy n a wotcndzcnjo. T u pschistupi muz
Katholik jom u w otm low i: „ T o dale niczo na sebi
k n im , w rucy dzerzicy rözowc a kschizik zemrjeteje, nim a. W uwzacza su wschudzom: wschak so mjez w am i
a rjekny: „ T c jle wecy sluschcschtaj njewbohej. J a liberalnym i tez druhdy czestny czlowjek nam aka."
kschesczan njejsym a tola njcchal so zenje wot njeju
djelicz. B udzetaj mje dopomnjecz n a zonu, kotraz
Nöz a widlieZN.
besche tak d o b ra a pöccziwa."
W e wöjnje pschindze njcpscheczelski wojak k burej
S chtöz do jstwy pühanskoho b u ra zastupi, widzi
tam n a komornej sczenje rözowc a kschiz wisacz. Hdyz do hospody. D o jstwy zastupiwschi chsny nahi mjecz
so joho prascheja, schto m a to n a sebi, powjeda jim n a blido a zawoka: „N stko sym tu ja knjez." —
muz z wjesolosczu wo rjanych poczinkach teje, kotrcjz su B u r bezesche ze jstwy a pschinjese hnöjne widky, pokozi
stuschake a kak je w ona tutej wecy hako kschesczanka je n a blido k mjeczej a prajesche: „k wulkomu nvzej
sluschcja tez wulke w idliczki."
I. 8.
poboznje trjebaka.
e Hischcze jena zadoscz zemrjeteje mejesche so dopjelnicz. S ed m y dzen pschindzcchu knjezny z Talekiao
H k u p a k.
zasy, zo bychu so pschi kaschczu m odlite, kiz mejesche
B u rik a meschczank so na wuzkej sczezcy zetkaschso netto zemi pschepodacs. Pschi zastupjenju do dom u
wopominachu z wjesolosczu pöccziwoscze, z kotrymiz je taj. Je d y n dyrbjesche na bok stupicz, zo byschtaj so
njeboha sweczika. B o h u so dzakowachu, zo je jej tak wobeschkoj. Meschczank zaw ola: „ Z Pucza, buriko!
ja zanom u hkupakcj z pucz» njendu." B u rik stupi na
rja n u a zböznu smjercz popschak.
bo ka rjekny: „ J a közdomu hkupakcj rady z puczu d u ."
I. 8.
Komu ftt wsche wery prawe?
N a pöscze so wjezeschtaj duchowny a puczowacy
mudraczk. T ön menjesche: „ M i su wschitke wery praw e.
S a m pak nim am zaneje wery. K tom u czasa a
löschta n im am ."
D uchow ny jom u w otm low i: „T o h o le m enjenja su
. t u hischcze tsjo d ru zh !"
M udraczk: „ S c h tö ? njeje tu to la nichtö hacz möj
o pohoncz."
Z e sch u le.
W uczer pokazowasche pism ik „ i " a woprascha so
hölczeca: „Znajesch tönle pism ik, kak re k a ? " „ H a j,"
w otm low i pachok; „derje jön znaju, ale kak reka,
wjacy njew em ."
Serbske knihi a pisma.
W nowschim czasu je so wjacy knihow a pismow
za katholskich Serbow pisato a czischczato, dyzli hdy
prjedy. Serb ma netto pschileznosc^, wjele.wscow we
swojej maczerjkej ryczi namakacz, kotrez su k spokojenju
swojich duchownych a czasnych' potrjebnosczow spomozne.
W sczehowacrm zapisku namakasch rj'iiu z >erfu, z kotrejez
moje sebi' közdy po spodobanju wuberacz.
a ) D o s p o k n e p a c z e r s te k n ih i.
I) Dobre simo
na pwödnu rolu. Powutzacze a modlerske knihe za ka
tholskich Serbow. Jakub Kuczank. 1862. — 320
stronow. VIII. — Ptaczizna 2 marcy 25 np. — 1
mk. 50 np. — 1 mf.
2) Hwezda.
Mr-dlitna knizka za katholskich kschcsczanow. — Handrij
Duczman. 1872. — 184 stronow. XVI. — Ptaczizna 1 rat. 80 np. — 60 np.
3) D n c h o w n a R ö z o w n j a .
swjateje Marije maeerje božeje a přecy čisteje knjezny.
Handrij Dučroan. 1872. — 518 stronow V III. —
Ptaczizna: We rjanej wjazbje 6 rat. — We srencj
wjazbze 4 rat. 25 np. — Zeschita 3 rat. 50 np.
7) X o v en a .
t. j. dźewjeć dnöw pobožnosć k čcsoi zbńźnoho naroda Jeznsa Kbrystusa. Spisat Michat W atda. —
Wudal Handrij Dučman. 1872. — 10 stronow! VIII.
Ptaczizna 12 np.
"
8) Wenc knjeznow,
abo wobrjady a modlitwy pschi nutschijcdênjn, drasczenju
a stajenju knjeznow cistcrciskoho rjada. H andrij Duczraan. 1872. — 22 stronow. VIII. — Ptacjizna 20 np.
9 ) Czesczowanjo najswjecjischeje wutroby
Z iz u so w e je a najswjeczischoho sakramenta wvltarja.
Handrij Duczmann. 1872. — 14 stronow. VIII. —
Ptaczisna 15 np.
1 0 ) Krötke rozw uczenjo wo nekotrhch bratstwach
swjatoho skapulira.
P. Arnold Werner, duchowny cisterciskoho rjadu we
Ossegu. 1873. — 3 5 stronow. VIII. — Ptaczizna
15 np. — Wunoscht tuteje knizki je hako P strow y pjenjezk za swjatoho W ötca postajeny.
11) Smjertniczka.
*
Zberka modlitwow (a boza rascha) za woterarjetych ksche
sczanow. Handrij Duczman. 1873. — 120 stronow.
XVI. — Czisty wunoschk tuteje knizki je za cyrkej we
Czornecach abo Baczonju. — Ptaczizna 1 ras.; — ze
schita 80 np.
b) Knihi za kschesczanske rozwuczenjo
a poboznoscz.
12) Iezusowe smjate rany
1)
Zezus, nasch wuczek, schkit a tröscht we
su
ktoli,
kotrez
so pschez najtwjerdsche wutroby pschedosmjerczi. Predowanjo wot Petra Duczmana (1778). —
Wudat'Handrij Duczman. 1867. — 24 stronow. VIII. bywaja a najzymnische dusche zahorjeja. — 1873. —
16 stronow. XVI. Ze swjeczatkom.— Ptaczizna 10 np.
— Ptaczizna 15 np.
13) Katholski katechismus.
2) Jutrow na sweca.
Rozpomnjcna wot Handrija Duczmana.
stronow. VIII. — Ptaczizna 10 np.
1868. — 15
3) Rößowc
najzböznischcje knjezny z rorpominanjemi a modlitwami.
Handrij Duczman. 1869. — 40 stronow. VIII. —
Ptaczizna 25 np.
4) S w ja ty Wötcênasch,
wuktadowany we predowanju swjatoho Petra Ztotostownoho. Pschetozit Handrij Duczmara 1870. — 8 stro
now. VIII. — Ptaczizna 3 np.
5) Poboznoscz na swatem Skhodze.
Z pschidaczom dweju Litanijrw wudat Mich»! Hörnik.
1870. — 32 stronow. V III. — Ptaczizna 20 np.
6) P sa lm y t
Přełožil Jan Laras. Z přidaćom łaćanskich liyšpornych psalmow wudat M ichat Hörnik. 1872. —
176 stronow. — Ptaczizna 1 rat. 50 np.
-
z krötkimi stawiznMii naboznistwa. Po Deharbe'owym
pschetozit Juris Lusczanski. 1874. — 232 stronow.
VIII. — Ptaczizna 77 np.
14) KnMa
za pobozne czesczowanjo sydom bolosczow swjateje Marije,
maczerje Bozeje. Wosebje spisana za hnadowne. raesto
Newa Krupka. 1874. — 39 stronow, VIII. — P ta
czizna 15 np.
15) Poboznoscz kschizowoho pncza.
Porjedzeny wudawk z nowyra pschidawkow. M ichat
Hörnik. 1874. — 32 stronow. VIII. — Ptaczizna 20 np.
c) S t a w i z , l i s k e k n ih i.
1) Hiwjenja Swjatych.
P o rjedze cyrkwinskich stawiznow spisat H andrij D uczraan. 1864— 1872. — D o tal 10 zeschiwkow (704 stro
now ). VIII. — Ptaczizna 5 rat. — Jednotliw e zeschiwki po 50 np.
."?) Hnadowny wopyt
swjateje M arije roc PhilippSdorfje. fepifat Iakub K ral.
— Pschidawk „P o w itan ja a czesczenja najzhöznischeje
kujezny M a rije " spisat H andrij Duczm an. 1 8 6 8 . —
6 4 stronow. V ttt. — Pkaczizna 25 np.
"^
ß) Surowstwa
uapscheczo wjercbowstwu bamzow P iu sa V I. er Piusa' V II.
— W opisat Hakidrij Duczm an. 1870. — 2 8 stronow.
V III. — Pkaczizna 10 np.
'
4) Khostani pschesezeharjo bamzow.
W opom njeni w o t^H an d rija Duczm ana.
stronow. V III. — Ptaczizna 10 np.
1870. — 22
5) Biblijske stawizny
staroho a nowoho zakonja. Z a katholske wuczernje wobbjčfaf M ichak Hörnik. 1 8 7 0 . — 1 8 8 stronow. V IU .
— P k ai^zn a 65 np.
k * >— Ptaczizna 2 5 np.'
* T ej su starsche ltzniki tutest
protyki dostacz po 10 np.
«i,^ "
5 ) D w ö jn ik a j. .
Powjedanczko z wjesnoho, ziwjenja.
Spisak Hpndrij
Duczmast.! 1 8 7 2 . — o 1 stronow. V III. — Ptaczizna
15 np ,
' 1
6) D t h i l i a ,
abo slepa holczka. Powjedanczko ze starych czasow. P o wjedat H andrij Duczm an. 1 8 7 3 . — 4 4 stronow. 1 H I.
Ptaczizna 15 np.
/
m.
e ) W s c h e lk iz n y .
1) P ism o w stw o
' 1
k atb o lsk ich S erb o w , (p re n ja zb erk a). Z estaja ł H an
drij D uĕm au. 1869. — 1 0 4 stronow. V III. — P ka
czizna 1 mk. 5 0 np. *.
,
2) Serbske rhkopisne dpöbnoetki.
6) Porj-edzene hwezdarstwo, Mikkawsch Kopernik. Z ez b ĕra ł H a n d rij D učm an., 1 8 6 9 . — 26 stronow . !
iV 1
S£ iW t& n cm u narodnomu dnju M . Kopernika wopisat V III. — Ptaczizna 5 0 np.
M ichat Hörnik. 1 8 7 3 . — 16 stronow. V III. — P t »
3 ) P o m o e n a k n i^k a
'
czizna 10 np.
.
k wuliczenju nowych a starych m ö ro w a to a> d ie. ' 7S erbski^v nemiki spisak H andrij Duczm an. 1871.V — ■
7) Krötke stawizny naboZnistwa.
-h ^ . !
'P » I . Deharbe'owych pschetozik M . Hörnik. D ru h i 72 stronow. V III. — Pkaejizua 3 0 np.
wudawk. 1 8 7 4 . 3 0 stronow. V III. — Ptaczizna 25 np. .
. 4) S p ö w y
C' i
za serbske schule. Wudawk >za katholske schule.
- d) P o w j e d a n c z k a .
.
ktadom „M ai'icy ee rb sk eje.“ 1 8 7 3 . — 4 8 /P k p y M ^ ,
•VIII. — Pkaczizna-2 0 np.
v
1) Snkhowka
.
ab» stawizna tsjoch kschczencow.
Pschetozik H andrij .
»•
5) K a th o ls k i P o s o t e ,
^
D uczm an. 1 8 6 3 . — 72 stronew.O V III. — Pka- studowy czasppis. Dwöjcy w m^sacu. / M d a M Ä W '
. czizna 2 0 np.
, ■
Lusczanski. 1 8 7 4 . — Ptaczizna M ^ Dbüslaw» 1 « k .
5 0 np. (Z a to tcz zeschiwk „ Z iw M A W n H x tH ," , P a s
2) DrjewjÄny kschi^.
. ' fjF'
Powjedanczko ja mkodych ä starych/ Pschetozik Handrij pöscze 1 ,mk. 70 np. .
Duczckan. 1 8 6 8 . — 2 4 stronow. V III. — Pkaczi
.
6) P r e n j a M « l n k a . • < ,.:
zna 10 np.
'
za serbske katholske roucvrnje w D ornjej.K uzicyzz^Z M ö i .
3) Muschka swjatojanska.
. rozmnozenr, wudawk. M . H örilit. 1 8 7 4 ,,< -/" 'b f ł ”|Fro=
'
Powjedanczko za mtodych a starych. Pschetozik H andrij now. V III. — Pkaczizna 55a nv./■ ' ' /
."««•
•D uczm an. 1 8 6 9 . — '8 stronow. V III. — Ptaczizna
■ Tudy pomjenowane knrhi mözeja so pola spisowm^Ä»s!
5' ” V4
*
•
abo naktadnikow tychsamych a tcj .ro ByK yschich'e,'Echt,
4) Krajan.
■
strizach, Kulowje, R adw ^rju, Ralhip-ch- RözenM .,qM »l^!
Katholska protyka za H ornju stuzicu na leto 1 8 7 5 . — tro p je n a znatym .miscze dostacz ado. w tbftaraja. sy^P-"
* -v /
• . - ,7? '
S pisak H andrij D uczm an. 1 8 7 4 . — 4 0 stronow. IV . najkrölschim'czasu. *
-
*
fv.
■’v.<
‘M
«jischcjak L. f t Donucrhak w Budyjchinj«. . '
V'

1 - Serbski

Transkrypt

Podobne dokumenty

Praca domowa: —Napisz esej na następne zajęcia na temat

ogłoszenia sanktuarium najśw. serca pana jezusa 5835 w. irving

Nr wniosku: 146538, nr raportu: 13609. Kierownik (z rap.): dr

Praca z dziećmi daje dużo radości i satysfakcji

Magdalena Proc VIA University College 2009-10 WIŚ

Pierwszy Polonijny Kongres o Rodzinie Wielkie Rekolekcje Rodzinne