prof. Zbigniew Dworzecki, 25.03.2014 r., SGH Warszawa
Transkrypt
prof. Zbigniew Dworzecki, 25.03.2014 r., SGH Warszawa
Akademia Młodego Ekonomisty Globalizacja gospodarki Myśl globalnie, działaj lokalnie prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 25 marca 2014 r. Plan spotkania 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. Czym jest globalizacja? Jakie są przyczyny globalizacji? Co zmienia globalizacja? Jakie korzyści i zagrożenia niosą procesy globalizacji? Kto korzysta, a kto traci na globalizacji? Czy i jak można dostosować się do globalizacji? Warsztaty © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH 1 Czym jest globalizacja i co ona oznacza? © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH Globalizacja Zespół procesów prowadzących do intensyfikacji ekonomicznych, politycznych i kulturowych stosunków poprzez granice Proces pogłębiania się światowych powiązań we wszystkich aspektach współczesnego życia politycznego, społecznego, ekonomicznego i kulturowego. Proces, w którym rynki i produkcja z różnych krajów stają się coraz bardziej współzależne w związku z dynamiką wymiany towarów i usług, przepływem kapitału i technologii © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH 2 Globalizacja ekonomiczna Postępujący proces integrowania się krajowych i regionalnych rynków w jeden globalny rynek towarów, usług i kapitału. © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH W jaki sposób rynki i produkcja w różnych krajach stają się coraz bardziej powiązane i współzależne? © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH 3 Kalifornizacja potrzeb © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH Dyfuzja technologii © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH 4 Ujednolicone produkty © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH Marki © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH 5 Upodabnianie się norm, standardów wytwarzania, świadczenia usług © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH Kompetencje kadry zarządzającej © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH 6 Globalizacja oznacza zmniejszenie barier między krajami: fizycznych, technologicznych, politycznych, ekonomicznych. wzmocnienie ściślejszych powiązań: ekonomicznych, politycznych, społecznych. Tworzenie się zintegrowanego, światowego rynku towarów, usług i kapitału i kształtowanie się nowego międzynarodowego podziału pracy. © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH Globalizacja oznacza nową jakość w procesie postrzegania świata jako nowego porządku. © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH 7 Konsekwencje globalizacji © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH Proces globalizacji to: kompresja czasu i przestrzeni, © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH 8 Proces globalizacji to: erozja granic, zniesienie barier geograficznych w przepływach towarów, usług, kapitału, inwestycji, technologii, informacji, ludzi © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH Proces globalizacji to: rozciąganie działalności ekonomicznej ponad granice, przyspieszenie globalnych interakcji` © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH 9 Proces globalizacji to: intensyfikacja powiązań międzynarodowych, © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH Proces globalizacji to: pogłębienie współzależności między przedsiębiorstwami i gospodarkami © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH 10 Jakie są przyczyny przyspieszenia globalizacji? Stały postęp w liberalizacji handlu światowego i znoszenie barier w swobodnym przepływie towarów i usług Liberalizacja przepływów kapitałowych i deregulacje rynków finansowych Zmiany i decyzje polityczne o otwarciu gospodarki na integrację z gospodarką światową i reformy rynkowe Wzrost bezpośrednich inwestycji zagranicznych Nowe technologie produkcji, szerokie wykorzystanie rewolucji informacyjnej i telekomunikacyjnej © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH Jakie zmiany zachodzą pod wpływem globalizacji? © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH 11 Jakie zmiany zachodzą pod wpływem globalizacji? Dostęp do większej ilości towarów i usług, © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH Jakie zmiany zachodzą pod wpływem globalizacji? Zmniejszenie zależności dostępności towarów od czasu i miejsca, © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH 12 Jakie zmiany zachodzą pod wpływem globalizacji? Można dostać standardowe produkty lub usługi prawie natychmiast i w sposób wygodny © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH Jakie zmiany zachodzą pod wpływem globalizacji? Jakość towarów i usług jest ujednolicona, część ludzi otrzymała wyższą jakość © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH 13 Jakie zmiany zachodzą pod wpływem globalizacji? Szeroko dostępne są bardziej ekonomiczne towary, którymi można zastępować droższe odpowiedniki © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH Jakie zmiany zachodzą pod wpływem globalizacji? Szybkość, sprawność i bezpieczeństwo © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH 14 Jakie zmiany zachodzą pod wpływem globalizacji? Przenikanie produktów z jednej kultury do innej © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH Globaliści podkreślają korzyści Wzrost poziomu życia na całym świecie Likwidacja biedy Rozwój edukacji i demokracji 15 Rozwój światowego handlu od 1950 roku (1950 = 100) 2500 Światowy handel 2000 - 12 % w 2009 Skumulowana wielkość PKB (w skali świata) 1500 1000 - 2,5 % w 2009 500 1950 1960© Prof. dr1970 hab. Zbigniew1980 Dworzecki 1990 2000 2009 Katedra Zarządzania w Gospodarce Szkoła Główna Handlowa Dynamika światowego handlu i światowego PKB w latach 2000-2009 © Prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki Katedra Zarządzania w Gospodarce Szkoła Główna Handlowa Źródło: International Trade Statistics 2010 WTO 16 Wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych na świecie w latach 1980-2009 (w mld dolarów) 2 100 Świat 2 000 1 800 Kraje rozwinięte 1 600 1 400 Kraje rozwijające się 1 200 1 000 800 Europa Środkowo-Wsch. i kraje b. ZSRR 600 400 200 1980 1982 1984 1986 1988 1990 1992 1994 1996 1998 2000 2002 2004 2006 2008 2009 © Prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki Źródło: World Investment Report 2010 – UNCTAD, Genewa 2010 Katedra Zarządzania w Gospodarce Szkoła Główna Handlowa Średnia długość życia rośnie Przeciętna długość życia w krajach rozwijających się 70 60 50 40 30 20 10 0 1900 1950 1960 1970 1998 Źródło: J. Norberg, Spór o globalizację, Fijor Publishing, Warszawa 2006 17 Śmiertelność noworodków maleje Procent dzieci, które nie przeżyły jednego roku, w krajach rozwijających się 20 18 16 14 12 10 8 6 4 2 0 1950 1970 1995 Źródło: J. Norberg, Spór o globalizację, Fijor Publishing, Warszawa 2006 Obszar głodu kurczy się Procent ludzi cierpiących na niedożywienie, w krajach rozwijających 40 się 35 30 25 20 15 10 5 0 1970 1980 1991 1996 2010 Źródło: J. Norberg, Spór o globalizację, Fijor Publishing, Warszawa 2006 18 Analfabetyzm spada Procent analfabetów 80 70 60 50 40 30 20 10 0 1925 1948 1970 Kraje rozwijające się, lata urodzin danej grupy populacji Źródło: J. Norberg, Spór o globalizację, Fijor Publishing, Warszawa 2006 Świat się demokratyzuje 70 60 50 40 Procent krajów które są demokratyczne. Procent ludzi, żyjących w krajach demokratycznych. 30 20 10 0 1900 1950 2000 Źródło: J. Norberg, Spór o globalizację, Fijor Publishing, Warszawa 2006 19 Wolność gospodarcza źródłem prosperity Dochód per capita w dolarach amerykańskich 2000 r. 25000 20000 15000 10000 5000 0 5 4 3 Najmniej wolne 2 1 Najbardziej wolne Źródło: J. Norberg, Spór o globalizację, Fijor Publishing, Warszawa 2006 Stopa życiowa rośnie wszędzie Wskaźnik dobrobytu UNDP 1 0,9 0,8 0,7 0,6 Kraje uprzemysłowione 0,5 Kraje rozwijające się 0,4 Kraje rozwinięte najsłabiej 0,3 0,2 0,1 0 1960 1970 1980 2000 Źródło: J. Norberg, Spór o globalizację, Fijor Publishing, Warszawa 2006 20 Globalizacja w oczach entuzjastów Większy rynek Większa oferta produktów Niższe ceny Większy dostęp do kapitału, technologii, know-how, Krytycy globalizacji akcentują zagrożenia i negatywne skutki Dominacja amerykańska Upadek tradycyjnych wartości Rozwarstwienie społeczne i zróżnicowanie dochodów. 21 Krytycy globalizacji akcentują zagrożenia i negatywne skutki (2) Ograniczenie roli państwa Dominacja rynków finansowych kryzysy finansowe Niszczenie miejsc pracy Gorsza sytuacja pracowników Kto korzysta a kto traci w wyniku procesów globalizacji? Koncepcja trójdzielnego świata: Tezy: Centra Satelity Peryferia Zyskują wszyscy Zyskują wszyscy, choć nie w równym stopniu Świat się polaryzuje. Dysproporcje między bogatymi a biednymi powiększają się. Cały globalny układ jest dynamiczny i niestabilny 22 CZY I JAK MOŻNA DOSTOSOWAĆ SIĘ DO PROCESÓW GLOBALIZACJI? – PRZYKŁAD FIRMY 1948 Globalna sieć Dziś: 117 krajów 32 000 restauracji 1 700 000 pracowników 60 000 000 klientów dziennie 24 000 000 000 dolarów przychodów w 2010 r 1955 1978 © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH 23 Globalne wartości Quality – jakość Service – usłużność Cleanliness – czystość Value – wartość dla klienta © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH Globalne menu + lokalne produkty BigMac Cheeseburger McFrytki McChicken McNuggets Happy Meal WieśMac (Polska) McVeggie (Indie) 280gr (Włochy) © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH 24 To warto przeczytać Huntington Samuel, Zderzenie cywilizacji, Muza SA, Warszawa 2008 Klein Naomi, No logo, Muza SA, Warszawa 2004 Klein Naomi, Doktryna szoku, Muza SA, Warszawa 2009 Koźmiński Andrzej K., Zarządzanie międzynarodowe, PWE, Warszawa 1999 Liberska Barbara (red.), Globalizacja. Mechanizmy i wyzwania, PWE, Warszawa 2002 Norberg Johan, Spór o globalizację. Kto zyskuje, kto traci, ile i dlaczego?, Fijor.com, Warszawa 2006 Zorska Anna, Ku globalizacji, PWN Warszawa 1998 Zorska Anna, Korporacja transnarodowe, PWE Warszawa 2007 Barber Benjamin, Skonsumowani. Jak rynek psuje dzieci, infantylizuje dorosłych i połyka obywateli, Muza SA Warszawa 2009 Ritzer George, Makdonaldyzacja społeczeństwa, Muza SA Warszawa 2009 Stiglitz Joseph E., Wizja sprawiedliwej globalizacji, PWN Warszawa 2007 Stiglitz Joseph E., Globalizacja, PWN Warszawa 2004 To warto zobaczyć w kinie, na DVD lub w internecie Doktryna Szoku Inside Job Wezwanie Do Przebudzenia (youtube) 25 Warsztaty Co znaczy hasło „Myśl globalnie, działaj lokalnie” i jak je wykorzystać do budowania własnej przyszłości”? Jak wykorzystać szanse związane z globalizacją i zostać jej beneficjentem? Co można zrobić dla przeciwdziałania lub ograniczenia zagrożeń związanych z globalizacją? © Katedra Zarządzania w Gospodarce SGH 26