prof. Zbigniew Dworzecki, 25.03.2014 r., SGH Warszawa

Transkrypt

prof. Zbigniew Dworzecki, 25.03.2014 r., SGH Warszawa
Akademia Młodego Ekonomisty
Globalizacja gospodarki
Myśl globalnie, działaj lokalnie
prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki
Szkoła Główna Handlowa w Warszawie
25 marca 2014 r.
Plan spotkania
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
Czym jest globalizacja?
Jakie są przyczyny globalizacji?
Co zmienia globalizacja?
Jakie korzyści i zagrożenia niosą procesy
globalizacji?
Kto korzysta, a kto traci na globalizacji?
Czy i jak można dostosować się do globalizacji?
Warsztaty
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
1
Czym jest globalizacja i co ona
oznacza?
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
Globalizacja



Zespół procesów prowadzących do intensyfikacji
ekonomicznych, politycznych i kulturowych
stosunków poprzez granice
Proces pogłębiania się światowych powiązań we
wszystkich aspektach współczesnego życia
politycznego, społecznego, ekonomicznego i
kulturowego.
Proces, w którym rynki i produkcja z różnych
krajów stają się coraz bardziej współzależne w
związku z dynamiką wymiany towarów i usług,
przepływem kapitału i technologii
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
2
Globalizacja ekonomiczna

Postępujący proces integrowania się krajowych i
regionalnych rynków w jeden globalny rynek
towarów, usług i kapitału.
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
W jaki sposób rynki i produkcja w
różnych krajach stają się coraz
bardziej powiązane i
współzależne?
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
3
Kalifornizacja potrzeb
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
Dyfuzja technologii
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
4
Ujednolicone produkty
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
Marki
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
5
Upodabnianie się norm, standardów
wytwarzania, świadczenia usług
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
Kompetencje kadry zarządzającej
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
6
Globalizacja oznacza

zmniejszenie barier między krajami:
 fizycznych,
 technologicznych,
 politycznych,
 ekonomicznych.

wzmocnienie ściślejszych powiązań:
 ekonomicznych,
 politycznych,
 społecznych.

Tworzenie się zintegrowanego, światowego rynku
towarów, usług i kapitału i kształtowanie się
nowego międzynarodowego podziału pracy.
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
Globalizacja oznacza nową jakość w
procesie postrzegania świata jako nowego
porządku.
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
7
Konsekwencje globalizacji
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
Proces globalizacji to:

kompresja czasu i przestrzeni,
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
8
Proces globalizacji to:

erozja granic, zniesienie barier geograficznych w
przepływach towarów, usług, kapitału, inwestycji,
technologii, informacji, ludzi
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
Proces globalizacji to:

rozciąganie działalności ekonomicznej
ponad granice, przyspieszenie globalnych
interakcji`
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
9
Proces globalizacji to:

intensyfikacja powiązań
międzynarodowych,
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
Proces globalizacji to:

pogłębienie współzależności między
przedsiębiorstwami i gospodarkami
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
10
Jakie są przyczyny
przyspieszenia globalizacji?





Stały postęp w liberalizacji handlu światowego i
znoszenie barier w swobodnym przepływie towarów i
usług
Liberalizacja przepływów kapitałowych i deregulacje
rynków finansowych
Zmiany i decyzje polityczne o otwarciu gospodarki na
integrację z gospodarką światową i reformy rynkowe
Wzrost bezpośrednich inwestycji zagranicznych
Nowe technologie produkcji, szerokie wykorzystanie
rewolucji informacyjnej i telekomunikacyjnej
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
Jakie zmiany zachodzą pod
wpływem globalizacji?
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
11
Jakie zmiany zachodzą pod
wpływem globalizacji?

Dostęp do większej ilości towarów i usług,
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
Jakie zmiany zachodzą pod
wpływem globalizacji?

Zmniejszenie zależności dostępności
towarów od czasu i miejsca,
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
12
Jakie zmiany zachodzą pod
wpływem globalizacji?

Można dostać standardowe produkty lub
usługi prawie natychmiast i w sposób
wygodny
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
Jakie zmiany zachodzą pod
wpływem globalizacji?

Jakość towarów i usług jest ujednolicona,
część ludzi otrzymała wyższą jakość
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
13
Jakie zmiany zachodzą pod
wpływem globalizacji?

Szeroko dostępne są bardziej
ekonomiczne towary, którymi można
zastępować droższe odpowiedniki
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
Jakie zmiany zachodzą pod
wpływem globalizacji?

Szybkość, sprawność i bezpieczeństwo
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
14
Jakie zmiany zachodzą pod
wpływem globalizacji?

Przenikanie produktów z jednej kultury do
innej
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
Globaliści podkreślają korzyści
Wzrost poziomu życia na całym świecie
 Likwidacja biedy
 Rozwój edukacji i demokracji

15
Rozwój światowego handlu od
1950 roku (1950 = 100)
2500
Światowy handel
2000
- 12 % w 2009
Skumulowana wielkość PKB (w skali świata)
1500
1000
- 2,5 % w 2009
500
1950
1960© Prof. dr1970
hab. Zbigniew1980
Dworzecki
1990
2000
2009
Katedra Zarządzania w Gospodarce
Szkoła Główna Handlowa
Dynamika światowego handlu i
światowego PKB w latach 2000-2009
© Prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki
Katedra Zarządzania w Gospodarce
Szkoła Główna Handlowa Źródło: International Trade Statistics 2010 WTO
16
Wartość bezpośrednich inwestycji
zagranicznych na świecie w latach
1980-2009 (w mld dolarów)
2 100
Świat
2 000
1 800
Kraje rozwinięte
1 600
1 400
Kraje rozwijające się
1 200
1 000
800
Europa Środkowo-Wsch.
i kraje b. ZSRR
600
400
200
1980 1982 1984 1986 1988 1990 1992 1994 1996 1998 2000 2002 2004 2006 2008 2009
© Prof. dr hab. Zbigniew
Dworzecki
Źródło:
World Investment Report 2010 – UNCTAD, Genewa 2010
Katedra Zarządzania w Gospodarce
Szkoła Główna Handlowa
Średnia długość życia rośnie
Przeciętna długość życia w krajach rozwijających się
70
60
50
40
30
20
10
0
1900
1950
1960
1970
1998
Źródło: J. Norberg, Spór o globalizację, Fijor Publishing, Warszawa 2006
17
Śmiertelność noworodków maleje
Procent dzieci, które nie przeżyły jednego
roku, w krajach rozwijających się
20
18
16
14
12
10
8
6
4
2
0
1950
1970
1995
Źródło: J. Norberg, Spór o globalizację, Fijor Publishing, Warszawa 2006
Obszar głodu kurczy się
Procent ludzi cierpiących na
niedożywienie, w krajach rozwijających
40
się
35
30
25
20
15
10
5
0
1970
1980
1991
1996
2010
Źródło: J. Norberg, Spór o globalizację, Fijor Publishing, Warszawa 2006
18
Analfabetyzm spada
Procent analfabetów
80
70
60
50
40
30
20
10
0
1925
1948
1970
Kraje rozwijające się, lata urodzin danej grupy populacji
Źródło: J. Norberg, Spór o globalizację, Fijor Publishing, Warszawa 2006
Świat się demokratyzuje
70
60
50
40
Procent krajów które są
demokratyczne.
Procent ludzi, żyjących w krajach
demokratycznych.
30
20
10
0
1900
1950
2000
Źródło: J. Norberg, Spór o globalizację, Fijor Publishing, Warszawa 2006
19
Wolność gospodarcza źródłem
prosperity
Dochód per capita w
dolarach amerykańskich
2000 r. 25000
20000
15000
10000
5000
0
5
4
3
Najmniej wolne
2
1
Najbardziej
wolne
Źródło: J. Norberg, Spór o globalizację, Fijor Publishing, Warszawa 2006
Stopa życiowa rośnie wszędzie
Wskaźnik dobrobytu UNDP
1
0,9
0,8
0,7
0,6
Kraje uprzemysłowione
0,5
Kraje rozwijające się
0,4
Kraje rozwinięte najsłabiej
0,3
0,2
0,1
0
1960
1970
1980
2000
Źródło: J. Norberg, Spór o globalizację, Fijor Publishing, Warszawa 2006
20
Globalizacja w oczach
entuzjastów
Większy rynek
 Większa oferta
produktów
 Niższe ceny
 Większy dostęp do
kapitału, technologii,
know-how,

Krytycy globalizacji akcentują
zagrożenia i negatywne skutki



Dominacja amerykańska
Upadek tradycyjnych wartości
Rozwarstwienie społeczne i
zróżnicowanie dochodów.
21
Krytycy globalizacji akcentują
zagrożenia i negatywne skutki (2)
Ograniczenie roli państwa
 Dominacja rynków
finansowych



kryzysy finansowe
Niszczenie miejsc pracy
 Gorsza
sytuacja pracowników
Kto korzysta a kto traci w wyniku
procesów globalizacji?

Koncepcja trójdzielnego świata:




Tezy:




Centra
Satelity
Peryferia
Zyskują wszyscy
Zyskują wszyscy, choć nie w równym
stopniu
Świat się polaryzuje. Dysproporcje
między bogatymi a biednymi
powiększają się.
Cały globalny układ jest
dynamiczny i niestabilny
22
CZY I JAK MOŻNA DOSTOSOWAĆ SIĘ
DO PROCESÓW GLOBALIZACJI? –
PRZYKŁAD FIRMY
1948
Globalna sieć
Dziś:
 117 krajów
 32 000 restauracji
 1 700 000 pracowników
 60 000 000 klientów dziennie
 24 000 000 000 dolarów
przychodów w 2010 r
1955
1978
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
23
Globalne wartości
Quality – jakość
 Service – usłużność
 Cleanliness – czystość
 Value – wartość dla klienta

© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
Globalne menu + lokalne produkty






BigMac
Cheeseburger
McFrytki
McChicken
McNuggets
Happy Meal

WieśMac (Polska)

McVeggie (Indie)

280gr (Włochy)
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
24
To warto przeczytać












Huntington Samuel, Zderzenie cywilizacji, Muza SA, Warszawa 2008
Klein Naomi, No logo, Muza SA, Warszawa 2004
Klein Naomi, Doktryna szoku, Muza SA, Warszawa 2009
Koźmiński Andrzej K., Zarządzanie międzynarodowe, PWE, Warszawa 1999
Liberska Barbara (red.), Globalizacja. Mechanizmy i wyzwania, PWE, Warszawa 2002
Norberg Johan, Spór o globalizację. Kto zyskuje, kto traci, ile i dlaczego?, Fijor.com,
Warszawa 2006
Zorska Anna, Ku globalizacji, PWN Warszawa 1998
Zorska Anna, Korporacja transnarodowe, PWE Warszawa 2007
Barber Benjamin, Skonsumowani. Jak rynek psuje dzieci, infantylizuje dorosłych i połyka
obywateli, Muza SA Warszawa 2009
Ritzer George, Makdonaldyzacja społeczeństwa, Muza SA Warszawa 2009
Stiglitz Joseph E., Wizja sprawiedliwej globalizacji, PWN Warszawa 2007
Stiglitz Joseph E., Globalizacja, PWN Warszawa 2004
To warto zobaczyć w kinie, na DVD
lub w internecie
Doktryna Szoku
 Inside Job
 Wezwanie Do Przebudzenia (youtube)

25
Warsztaty



Co znaczy hasło „Myśl globalnie, działaj lokalnie” i jak je
wykorzystać do budowania własnej przyszłości”?
Jak wykorzystać szanse związane z globalizacją i zostać
jej beneficjentem?
Co można zrobić dla przeciwdziałania lub ograniczenia
zagrożeń związanych z globalizacją?
© Katedra Zarządzania w Gospodarce
SGH
26