Wybieranie wielu obiektów
Transkrypt
Wybieranie wielu obiektów
Dia Dia Copyright © 2000 Kevin BreitHenry HouseJudith Samson Zezwolenie obejmuje kopiowanie, rozpowszechnianie i/lub modyfikowanie dokumentu zgodnie z zasadami licencji GNU Free Documentation License w wersji 1.1 lub dowolnej pó¼niejszej opublikowanej przez Free Software Foundation bez niezmiennych akapitów i ukrytej tre¶ci. Kopiê licencji GNU Free Documentation License mo¿na pobraæ ze strony www Free Software Foundation pod adresem www.fsf.org [http://www.fsf.org] lub po napisaniu na adres: Free Software Foundation, Inc., 59 Temple Place - Suite 330, Boston, MA 02111-1307, USA. Wiele z nazw u¿ywanych przez firmy do oznaczania swoich produktów oraz us³ug jest traktowana jako znaki handlowe. Wszêdzie gdzie te nazwy pojawiaj± siê w dowolnej dokumentacji GNOME, i zosta³y dostrze¿one przez cz³onków GNOME Documentation Project zaznaczono je wersalikami. Spis tre#ci 1. Quickstart .............................................................................................................. 1 Co mo¿na zrobiæ? ............................................................................................................... 1 Uruchamianie Dia ............................................................................................................... 1 Szybkie rozpoczêcie ............................................................................................................ 1 Tworzenie p³ócien ............................................................................................................... 2 Tworzenie diagramu ............................................................................................................ 2 Zapisywanie i drukowanie diagramów .................................................................................... 2 Who Does Dia Appeal To? ................................................................................................... 2 2. P³ótna .................................................................................................................... 4 Wprowadzenie do p³ócien ..................................................................................................... 4 Siatki ................................................................................................................................ 4 Suwaki .............................................................................................................................. 4 Kolor t³a ............................................................................................................................ 4 Skalowanie ........................................................................................................................ 4 3. Obiekty .................................................................................................................. 5 Wprowadzenie do obiektów .................................................................................................. 5 U¿ywanie obiektów ............................................................................................................. 5 Dodawanie obiektów ........................................................................................................... 5 Przemieszczanie obiektów .................................................................................................... 5 Zmiana rozmiarów obiektów ................................................................................................. 6 Usuwanie obiektów ............................................................................................................. 6 W³a¶ciwo¶ci linii ................................................................................................................ 6 Style linii ........................................................................................................................... 7 Grubo¶æ linii ..................................................................................................................... 7 Strza³ki ............................................................................................................................. 7 Kolory linii ........................................................................................................................ 7 W³a¶ciwo¶ci obiektu ........................................................................................................... 7 Kolory .............................................................................................................................. 8 5. Obiekty specjalne .................................................................................................... 9 Wprowadzenie do obiektów specjalnych .................................................................................. 9 Kategorie obiektów specjalnych ............................................................................................. 9 6. Wybieranie obiektów .............................................................................................. 10 Wprowadzenie do wybierania obiektów ................................................................................ 10 Jak wybieraæ obiekty ......................................................................................................... 10 Zaznaczanie podstawowe .................................................................................................... 10 Wybieranie wielu obiektów ................................................................................................. 10 Inne metody wybierania obiektów ........................................................................................ 11 Wybieranie po³±czonych obiektów ....................................................................................... 12 Wybieranie przechodnich obiektów ...................................................................................... 12 Wybieranie obiektów tego samego typu ................................................................................. 12 7. Wczytywanie i zapisywanie diagramów ..................................................................... 14 Wprowadzenie do wczytywania i zapisywania ........................................................................ 14 Typy plików ..................................................................................................................... 14 W³asne pliki formatu Dia .................................................................................................... 14 Eksportowanie: Obs³uga innych formatów ............................................................................. 14 8. Dostosowywanie ................................................................................................... 16 Dostosowywanie ............................................................................................................... 16 ?. Zarz±dzanie warstwami .......................................................................................... 17 Wprowadzenie do warstw ................................................................................................... 17 Podstawy zarz±dzania warstwami ........................................................................................ 17 Tworzenie nowej warstwy .................................................................................................. 17 Wybieranie warstw ............................................................................................................ 17 Ustawianie kolejno¶ci warstw ............................................................................................. 18 iv Dia Usuwanie warstw .............................................................................................................. 18 Przegl±danie warstw .......................................................................................................... 18 9. Authors ................................................................................................................ 20 10. Licencja ............................................................................................................. 21 Licencja .......................................................................................................................... 21 v Spis rysunków 1.1. Demo .................................................................................................................. 1 3.1. Kropki dopasowuj±ce ............................................................................................ 5 3.2. W³a¶ciwo¶ci linii .................................................................................................. 7 vi Rozdzia# 1. Quickstart Co mo¿na zrobiæ? Dia jest aplikacj± do tworzenia diagramów tworzon± przez wiele osób. Dia jest ³atwym do nauczenia programem oraz elastyczn± na tyle aby zadowoliæ wymagaj±cych u¿ytkowników nie czuj±cych siê dobrze w domu bez swoich komercyjnych narzêdzi. Poni¿ej przedstawiony zosta³ przyk³ad co mo¿na osi±gn±æ w piêæ minut pos³uguj±c siê programem Dia. Rysunek 1.1. Demo Uruchamianie Dia Mo¿na uruchomiæ Dia przechodz±c do sekcji Aplikacji w g³ównym Menu oraz klikaj±c ikonê Dia. Lub te¿ mo¿na wpisaæ polecenie dia w oknie terminala. Szybkie rozpoczêcie 1 Quickstart Szybkie rozpoczêcie pracy z Dia dla osób, które nie chc± czytaæ ca³ego podrêcznika aby stworzyæ prosty diagram. Tworzenie p³ócien Wczystkie diagramy s± rysowane na swoich w³asnych p³ótnach. Aby utworzyæ nowe p³ótno nale¿y wybraæ Plik # Nowy diagram Pojawi siê nowe p³ótno okna. Tworzenie diagramu Diagram jest zbudowany z obiektów. Obiekty mieæ ró¿ne kolory, kszta³ty oraz rozmiary. Zawieraj± one wszystko od 2-bitowych obrazów przez pe³nokolorowe obrazy z tekstem. Aby dodaæ obiekt do p³ótna, kliknij obiekt w skrzynce narzêdziowej i kliknij na p³ótno. Pojawi siê wybrany obiekt. Obiektem mo¿na manipulowaæ g³ównie za pomoc± klikania i przeci±gania naro¿nych zielonych przycisków. W skrzynce narzêdziowej mo¿na klikn±c podwójnie dowolny obiekt aby zobaczyæ jego zaawansowane w³a¶ciwo¶ci. Umo¿liwia to dostosowanie kszta³tu stosu do wymagañ u¿ytkownika. Warstwy umo¿liwiaj± tworzenie wielu obrazów tak jakby by³y jednym obrazem. U¿ytkownik mo¿e modyfikowaæ jedn± warstwê bez martwienia siê ¿e wp³ynie to na inne warstwy. Przezroczysto¶æ umo¿liwia obiektom posiadanie przezroczystych czê¶ci, wiêc wszystko co znajduje siê pod przezroczystym obszarem obiektu jest widoczne. Wtyczki umo¿liwiaj± przeciêtnemu u¿ytkownikowi na ³atwe dodawanie nowych typów obiektów do Dia, aby pomóc rozwin±æ funkcjonalno¶c programu. Zapisywanie i drukowanie diagramów Dia obs³uguje zapisywanie i drukowanie ich za pomoc± drukarek. Je¶li w systemie zainstalowan gnome-print, drukowanie jest bardzo proste! Polecenie drukowania mo¿na znale¼æ w menu Plik po klikniêciu prawym przyciskiem myszy na p³ótno diagramu. Dia obs³uguje eksportowanie do wielu formatów przydaj±cych siê m.inn. przy publikacjach na strony www. Kilka z nich: • Computer Graphics Metafile (.cgm) • Encapsulated Postscript (.eps) • W³asny format Dia (.dia) • Portable Network Graphics (.png) • Scalable Vector Graphics (.svg) Who Does Dia Appeal To? Dia przydaje siê wielu osobom pracuj±cym w wielu ró¿nych dziedzinach. 2 Quickstart • In¿ynier od spraw elektrycznych mo¿e u¿ywaæ Dia do tworzenia diagramu opisuj±cego sposób pracy swojego obwodu. • Programista komputerowy mo¿e u¿yæ wykresu przep³ywu aby opisaæ ¶cie¿kê wykonywania swojego programu. • Administrator sieci mo¿e ustowrzyæ diagram wy¶wietlaj±cy uk³ad sieci korporacyjnej. 3 Rozdzia# 2. P³ótna Wprowadzenie do p³ócien P³ótna s± g³ówn± czê¶ci± Dia. P³ótno Dia jest oknem gdzie umieszczane i przemieszczane s± wszystkie obiekty u¿ytkownika. Gdy diagram jest drukowany lub zapisywany, zostaje tak¿e zapisana tre¶æ p³ótna. Siatki Siatki przypominaj± linie papieru w kratkê. Umo¿liwiaj± u¿ytkownikowi ³atwe wyrównanie obiektów na p³ótnie. Linie siatki mog± byæ ukrywane przez przej¶cie do menu Plik # Preferencje . i w zak³adce Linie siatki, u¿ytkownik powinien ustawiæ odpowiedni± opcjê. Suwaki Suwaki pojawiaj± siê na górze i po lewej stronie p³ótna Dia Wy¶wietlaj± w centymetrach wielko¶æ p³ótna. Ka¿dy suwak posiada strza³kê. Strza³ka przesuwa suwak do pozycji wska¼nika myszy. Na przyk³ad je¶li u¿ytkownik przesunie mysz w górê, strza³ka suwaka przesunie siê do góry wskazuj±c zmianê. Strza³ki s± u¿yteczne w przypadku, gdy obiekt powinien zostaæ ustawiony dok³adnie w okre¶lonym punkcie diagramu. Suwaki, w przeciwieñstwie do linii siatki, nie mog± byæ usuniête. Kolor t³a Opcja koloru t³a umo¿liwia zmianê wygl±du t³a na p³ótnie. Domy¶lnie kolorem t³a jest bia³y, jednak mo¿na to zmieniæ za pomoc± opcji menu Widok + W³a¶ciwo¶ci diagramu # T³o i klikaj±c na pasek. Pasek wy¶wietla aktualny kolor t³a. Linie siatki zmieni± swój kolor automatycznie, aby byæ widocznymi je¶li kolor t³a zostanie zmieniony na czarny. Skalowanie Skalowanie umo¿liwia u¿ytkownikowi wykonanie zbli¿enia diagramu. To pomaga w precyzyjnym rysowaniu elementów diagramu. P³ótna mog± byæ powiêkszane do 400%. Powiêkszenia mo¿na dokonaæ poprzez klikniêcie lupy powiêkszenia w skrzynce narzêdziowej i nastêpnie klikniecie na p³ótnie. Aby pomniejszyæ diagram nale¿y przytrzymaæ klawisz shift i ponownie klikn±æ przycisk myszy na p³ótnie. 4 Rozdzia# 3. Obiekty Wprowadzenie do obiektów Obiekty w programie Dia u¿ywane s± do narysowania diagramu. Mog± nimi byæ kszta³ty wstêpnie zdefiniowane w programie, jak równie¿ stworzone przez u¿ytkownika. U¿ywanie obiektów Dodawanie obiektów Dodanie obiektu do diagramu tworzonego za pomoc± Dia odbywa siê poprzez klikniêcie na ¿±dany obiekt w pasku narzêdziowym w celu wyboru rodzaju obiektu, który ma byæ narysowany. Nastêpnie poprzez klikniêcie na p³ótno diagramu mo¿na umie¶ciæ wybrany obiekt w diagramie. Dia umo¿liwia korzystanie z dwóch typów obiektów: • Obiekty definiowane przez u¿ytkownika pozwalaj± na tworzenie w³asnych obiektów opartych na wstêpnie stworzonym szablonie. Na przyk³ad klikaj±c na kwadratowy obiekt i umieszczaj±c go na diagramie stworzony zostanie kwadrat. Jednak wymiary obiektu mog± zostaæ zmienione. Wiêcej informacji mo¿na znale¼æ w rozdziale Zmiana rozmiaru obiektów • Obiekty wstêpnie zdefiniowane s± w wiêkszo¶ci zaprojektowane w sposób uniemo¿liwiaj±cy ich modyfikacjê. Mo¿na zmieniaæ ich rozmiar, lecz same obiekty nie mog± byæ zmieniane. Przemieszczanie obiektów W momencie gdy obiekt jest umieszczany na p³ótnie, wraz z nimp ojawia siê ma³a zielona ramk± opisuj±c± krawêdzie. Rysunek 3.1. Kropki dopasowuj±ce 5 Obiekty Przestrzeñ wewn±trz ramek jest przestrzeni± obiektu. Klikniêcie i przytrzymanie a nastêpnie przesuniêcie kursora myszy przemieszcza równie¿ obiekt w inne miejsce na diagramie. Zmiana rozmiarów obiektów Poprzedni akapit wyja¶nia³ koncepcjê zielonych ramek. S± one u¿ywane do zmiany romiarów obiektu. Aby je zmieniæ nale¿y klikn±æ zielonej ramce klawisz myszy. Przytrzymuj±c klawisz mo¿na za pomoc± zmiany pozycji kursora myszy zmieniæ rozmiar obiektu. Zwolnienie klawisza ustawia ¿±dany romiar. W tym samym czasie naro¿ne zielone przycisku zmieni± swoj± wysoko¶æ i szeroko¶æ. Dwa na górnej i dolnej krawêdzi, w centrum zmieni± wysoko¶æ za¶ dwa na lewej i prawej krawêdzi, w centrum zmieni± szeroko¶æ. Podpowied# Aby przeci±gn±æ z u¿yciem przycisków naro¿nych, lecz zachowaæ przy tym proporcie, nale¿y czasie zmiany rozmiaru przytrzymaæ klawisz shift. Ta funkcja mo¿e byæ stosowana do specjalnych obiektów, nie dla regularnych kszta³tów. Usuwanie obiektów Aby usun±æ obiekt, nale¿y go wybraæ za pomoc± klikniêcia. Pojawi± siê zielone skrzynki. Naci¶niêcie sekwencji klawiszy Ctrl+D spowoduje znikniêcie obiektu. W³a¶ciwo¶ci linii Jednym z obiektów programu Dia jest linia. Linia symbolizowana jest poprzez poni¿sz± ikonê: objects is the line. The line 6 Obiekty Style linii Linie mog± byæ w prosty sposób modyfikowane w celu tworzenia elementów jak np. strza³ki. Na dole skrzynki narzêdziowej znajduj± siê 3 przyciski z symbolami linii. Klikniêcie i przytrzymanie spowoduje otwarcie menu demonstruj±cego wygl±d linii. Rysunek 3.2. W³a¶ciwo¶ci linii Linie mog± byæ okre¶lane ró¿nymi typami stylów takimi jak: • Ci±g³a • Kreskowana • Kropka-kreska • Kreska-kropka-kropka • Kropkowana Grubo¶æ linii Grubo¶æ linii mo¿e byæ modyfikowana przez klikniêcie piêciu ró¿nych symboli grubo¶ci z prawej strony przybornika kolorów. Strza³ki Narzêdzie do tworzenia linii mo¿e byæ tak¿e u¿yte do tworzenia strza³ek. Klikniêcie dwóch bocznych przycisków na dole skrzynki narzêdziowej spowoduje rozwiniêcie menu wy¶wietlaj±cego dostêpne projekty strza³ek pocz±tku i zakoñczenia. Kolory linii Kolor linii mo¿e byæ modyfikowany za pomoc± podwójnego klikniêcia na po umiejscowieniu jej na obszarze projektu. Pojawi siê okno. Druga linia okre¶lona jako "Kolor linii" z paskiem demonstruj±cym wybrany kolor. Poprzez klikniêcie paska, mo¿na zmieniæ kolor linii. W³a¶ciwo¶ci obiektu Ka¿dy obiekt posiada swoje w³asne przypisane do niego w³a¶ciwo¶ci. Mo¿na siê do nich dostaæ poprzez podwójne klikniêcie obiektu znajduj±cego siê ju¿ na obszarze projektu. Pojawi siê okno umo¿liwiaj±ce modyfikacjê wielu w³a¶ciwo¶ci w³±czaj±c miêdzy innymi: • D³ugo¶æ linii • Kolor linii 7 Obiekty Kolory Wszystkie obiekty mog± byæ kolorowane na wiele sposobów, zale¿nie od upodobañ u¿ytkownika. Kontrolka kolorów umieszczona jest na dole skrzynki narzêdziowej. Dwa kwadraty umo¿liwiaj± kontrolê nad kolorem. Lewy górny okre¶la kolor g³ówny. Prawy dolny okre¶la kolor t³a. Aby zmodyfikowaæ kolory, nale¿y klikn±æ na ¿±dan± skrzynkê i wybraæ kolor w wy¶wietlonym oknie kolorów. Notatka Ta kontrolka umo¿liwia tylko wybór kolorów obiektów, które nie zosta³y jeszcze umieszczone w projekcie. Podpowied# Aby odwróciæ kolory, nale¿y klikn±æ na ma³± strza³kê na prawo i w górê od dwóch skrzynek wyboru koloru. Podpowied# Aby przywróciæ domy¶lne kolory, nale¿y klikn±æ na czarnej i bia³ej skrzynce na prawo i w dó³ od przybornika kolorów. 8 Rozdzia# 5. Obiekty specjalne Wprowadzenie do obiektów specjalnych Poprzedni rozdzia³ wyja¶nia³ czym jest obiekt podstawowy. Nastêpny rozdzia³ wyja¶ni sposób tworzenia obietków, sposób u¿ywania stworzonych obiektów, które s± bardziej szczegó³owe ni¿ kszta³ty oraz wiele innych rzeczy! Kategorie obiektów specjalnych Obiekty specjalne mo¿na podzieliæ na ró¿ne kategorie. Dziêki temu, u¿ytkownik mo¿e stworzyæ diagram obwodu elektrycznego z elementów przypisanych do danej kategorii. Dia obs³uguje wiele wstêpnie zdefiniowanych kategorii. Obwody elektryczne Grupa dla osób zainteresowanych tworzeniem diagramów obwodów elektrycznych. Uk³ady drabinkowe Ten rozdzia³ jest pod kontrol± autora dokumentacji. ER Edytor do tworzenia diagramów relacji ERD. FS Edytor do tworzenia diagramów struktury funkcji. Diagramy przep³ywów Grupa przeznaczona do udostêpniania kszta³tów u¿ywanych przy tworzeniu diagramów przep³ywu. Diagramy przep³ywu mo¿na czêsto spotkaæ przy programowaniu, w marketingu, ekonomii oraz innych pó³liniowych dzia³aniach wymagaj±cych planowania. GRAFCET Wykres diagramów kroku, zwi±zanych z przesy³aniem. SADT Dobre pytanie! UML Odno¶nik poni¿ej Wykres zegarowy U¿ywa obiektów przy projektowaniu Najczê¶ciej bazuj±ce na liniach czasu. Sieæ Kategoria u¿ywana przez administratorów sieci do tworzenia projektów swoich sieci. Sybase Tworzenie diagramów przep³ywu sieci komputerowej Sybase. Obwody elektryczne Wy¶wielanie obwodu elektrycznego. Pnumatyka/Hydraulika Umo¿liwia tworzenie diagramów urz±dzeñ daj±cych pracê hydraulikom. 9 akcji, przesy³ania oraz wykresów warunków zegarowych. Rozdzia# 6. Wybieranie obiektów Wprowadzenie do wybierania obiektów Wybieranie obiektów jest prawdopodobnie najczêstsz± operacj± w trakcie pracy z programem Dia. Od chwili stworzenia obiektu do obmy¶lania wygl±du tworzonego diagramu zawsze mo¿na wybrieraæ obiekty aby poprawnie je ustawiæ. Po wybraniu obiektów, nale¿y przemie¶ciæ zaznaczenie na obiekt do modyfikacji. Nieznaznaczony obiekt nie mo¿e byæ modyfikowany. Wybieranie obiektów mo¿e byæ dokonywane na wiele ró¿nych sposobów, tak¿e mo¿na przeprowadziæ wiele dzia³añ na wybranych obiektach. Mo¿na wybieraæ obiekty w celu przemieszczenia ich w diagramie lub do pogrupowania ich w logiczny sposób w celu ³atwiejszej ich manipulacji, ³±czenia z innymi lub po prostu w celu usuniêcia ich z diagramu. Jak wybieraæ obiekty Zaznaczanie podstawowe Podstawowym sposobem wybierania obiektów jest klikanie na nich. Po wybraniu obiektu pojawia siê on z ma³ymi zielonymi punktami przy wierzcho³kach oraz na brzegach. Po pojawieniu siê zielonych punktów, mo¿na rozpocz±æ manipulacjê tymi obiektami. Po jej zakoñczeniu mo¿na odznaczyæ obiekty klikaj±c woln± przestrzeñ diagramu, wówczas zielone punkty znikn± umo¿liwiaj±c wybór innych obiektów. Wybieranie wielu obiektów Najprostszym sposobem wybierania wiêcej ni¿ jednego obiektu na raz jest klikniêcie na woln± przestrzeñ diagramu z wci¶niêtym lewym przyciskiem myszy oraz przesuniêcie kursora z przytrzymanym klawiszem. Spowoduje to narysowanie prostok±ta na p³aszczy¼nie diagramu i zaznaczenie obiektów obecnych w jego obrêbie po zwolnieniu przycisku. Innym sposobem na zaznaczenie jest przytrzymanie klawisza Shift w trakcie wybierania obiektów klikaj±c je pojedynczo. Po zakoñczeniu wybierania, ka¿dy wybrany obiekt musi pojawiæ siê ze swoimi zielonymi punktami opisanymi powy¿ej. Zaznaczanie wielu plików jest u¿yteczne przy przeprowadzaniu tej samej operacji na ró¿nych obiektach, dziêki temu mo¿na zaoszczêdziæ wiêcej czasu ni¿ w przypadku zaznaczania obiektów po kolei. Po zaznaczeniu, obiekty zachowuj± siê jak grupa. Oznacza to, ¿e podczas ich przemieszczania, przemieszczona zostaje ca³a grupa. To samo dotyczy ich usuwania - ca³a grupa zostanie usuniêta z diagramu po wybraniu tej operacji. Nastêpnie je¶li klikniêta zostanie pusta p³aszczyzna diagramu lub te¿ warstwa zostanie zmieniona na inn±, zaznaczenie zostanie anulowane. Je¶li trzeba dodaæ wiêcej obiektów do zaznaczenia, nale¿y po prostu przytrzymaæ klawisz Shift i klikn±æ na obiekt do dodania. 10 Wybieranie obiektów Notatka Przy za³o¿eniu, ¿e wybrano kilka obiektów na diagramie, wci±¿ mo¿liwa jest zmiana rozmiaru jednego z nich bez zmiany rozmiaru czy pozycji innych wybranych obiektów. Aby dowiedzieæ siê jak zmieniaæ rozmiary obiektów nale¿y zajrzeæ do rozdzia³u opisuj±cego zmianê rozmiarów obiektów. Inne metody wybierania obiektów Inne metody wybierania obiektów s± opisane poni¿ej, do wszystkich tych opcji mo¿na dostaæ siê przez g³ówne menu podrêczne z menu Wybierz : Wybieranie wszystkich obiektów Wybranie opcji Wszystko pozwala na wybranie obiektów obecnych w bie¿±cej warstwie w taki sam sposób jakby¶my zrobili to rêcznie. Ta opcja jest skrótem przydatnym gdy diagram zawiera wiele obiektów i u¿ytkownik nie chce traciæ czasu na wybieranie ich pojedynczo. Odznaczanie wszystkich obiektów Wybranie opcji Nic spowoduje odznaczenie wcze¶niej wybranych obiektów. Ten sam efekt daje klikniêcie ka¿dej wolnej czê¶ci diagramu. Po odznaczeniu obiektów nie mo¿na przeprowadziæ na nich ¿adnej operacji. Wiêc nale¿y je wybraæ ponownie aby kontynuowaæ. Podpowied# Czêsto zachodzi potrzeba trwa³ego wybrania obiektów, aby to zrobiæ, mo¿na utworzyæ dowoln± grupê z dowolnych obiektów lub wyci±æ i wkleiæ je jako now± warstwê, która bêdzie zawiera³a obiekty zaznaczenia. Aby dowiedzieæ siê wiêcej na temat zarz±dzania grupami nale¿y zajrzeæ do odpowiedniego rozdzia³u podrêcznika po¶wiêconego temu zagadnieniu. Informacje na temat warstw równie¿ umieszczone s± w osobnym rozdziale po¶wiêceonym warstwom. Odwracanie zaznaczenia Za³ó¿my ¿e diagram zawiera dziesiêæ obiektów a my chcemy wybraæ tylko osiem z nich. Jedn± z metod zaznaczenia tych o¶miu obiektów jest wybranie opcji Odwróæ z menu Wybierz. Po prostu nale¿y zaznaczyæ dwa niepotrzebne obiekty rêcznie, a potem zaznaczyæ opcjê Odwróæ. Wówczas zostanie wybrane osiem pozosta³ych obiektów a wcze¶niej zaznaczone dwa zostan± pominiête. Podpowied# Inn± metod± jest wybranie za pomoc± opcji Wszystko obiektów opisanych powy¿ej a nastêpnie wraz z przytrzymanym klawiszem Shift wybranie obiektów, które nie s± potrzebne. Notatka Wybieraæ mo¿na tylko obiekty obecne w bie¿±cej warstwie. Je¶li obiekt nie chce siê wybraæ, oznacza to prawdopodobnie, ¿e jest umieszczony w innej warstwie. Aby dowiedzieæ siê jak zmieniæ bie¿±c± wartstwê oraz jak manipulowaæ wieloma warstwami, zajrzyj do rozdzia³u Zarz±dzanie warstwami. 11 Wybieranie obiektów Wybieranie po³±czonych obiektów Jedn± z u¿ytecznych i wydajnych funkcji Dia jest jej mo¿liwo¶æ zarz±dzania po³±czeniami miêdzy obiektami. Po³±czenia w Dia, mog± byæ wykorzystywane do wielu celów. Pierwszym, ale nie ostatnim, jest odpowiednie okre¶lenie bezpo¶rednich zwi±zków pomiêdzy dwoma obiektami. Drugi to ³atwiejsze zarz±dzanie obiektami które zachowuj± siê bardziej efektywnie po ustaleniu odpowiednich zasad i mo¿na uzyskaæ do nich dostêp poprzez kilka klikniêæ przycisku myszy. Notatka Aby poznaæ wiêcej korzy¶ci, które daje ³±czenie ró¿nych obiektów razem, nale¿y przeczytaæ rozdzia³ £±czenie obiektów. Wybieranie obiektów po³±czonych z pewnym obiektem jest tak proste jak wybieranie tego okre¶lonego obiektu. Nale¿y klikn±æ prawym przyciskiem myszy na p³ótnie aby otworzyæ g³ówne menu podrêczne i klikn±æ opcjê Wybierz # Po³±czone Je¶li ten obiekt nie jest po³±czony z innym obiektem, operacja ta nie przyniesie efektów. W innym przypadku po³±czone obiekty zostan± magicznie wybrane i uformuj± now± grupê tymczasowo wybranych obiektów. Notatka Je¶li operacja zostanie ponownie powtódzona, wszystkie po³±czone obiekty do tej nowej grupy zostan± dodane do zaznaczenia. Mo¿na powtarzaæ operacjê do czasu a¿ zostan± wybrane wszystkie po³±czone ze sob± obiekty. Wybieranie przechodnich obiektów Technika pokazana wy¿ej jest dobra je¶li w pewnym momencie zachodzi potrzeba wybrania ma³ej liczby po³±czonych obiektów. Czasami trzeba wybraæ ca³± grupê obiektów po³±czonych ze sob±. Ten sposób wybierania obiektów krok po kroku nie jest wydajny. efficient. To jest powód tego, ¿e Dia oferuje mo¿liwo¶æ przeprowadzenia wszystkich kroków za jednym razem. Aby to uczyniæ, nale¿y wybraæ g³ówny obiekt do zaznaczenia a nastêpnie klikn±æ p³ótno aby rozwin±æ na ekranie g³ówne menu podrêczne, lecz tym razem nale¿y wybraæ Wybierz # Przechodnie zamiast Po³±czone. I to wszystko, wszystkie obiekty, które by³y po³±czone do obiektu pocz±tkowego zosta³y wybrane i mo¿na na nich wykonywaæ ró¿ne dzia³ania, których za¿yczy sobie u¿ytkownik. Wybieranie obiektów tego samego typu Dia implementuje ró¿ne triki umo¿liwiaj±ce wybór obiektów wskazanego typu. Oznacza to, na przyk³ad, ¿e je¶li u¿ytkownik chce wybraæ obiekty spe³niaj±ce to samo kryterium przynale¿no¶ci do typu (wszystkie prostok±ty, linie lub w³asne kszta³ty), mo¿na to uczyniæ wybieraj±c obiekt ¿±danego typu i klikaj±c w g³ównym menu podrêcznym, opcjê Wybierz # Ten sam typ. Obiekty tego samego typu co wybrany zostan± automatycznie zaznaczone. W sk³ad zaznaczenia bêd± 12 Wybieranie obiektów wchodzi³y tylko obiekty obecne w bie¿±cej warstwie. 13 Rozdzia# 7. Wczytywanie i zapisywanie diagramów Wprowadzenie do wczytywania i zapisywania Dia korzysta z modelu zapisu wkorzystywanego przez wiele aplikacji nabiurkowych: nale¿y zapisaæ odpowiednio dowolne p³ótna, które maj± byæ zachowane do pó¼niejszego u¿ycia. Aby zapisaæ plik nale¿y wybraæ opcje Plik # Zapisz z g³ównego menu podrêcznego. Otwarte zostanie okno zapisu. P³ótno jest zapisywane w formacie XML Dia. Nie jest dodawane automatycznie ¿adne rozszerzenie, wiêc dobrym pomys³em jest odpowiednie dodanie rozszerzenia '.dia' do wprowadzonej nazwy. Aby wczytaæ p³ótno z pliku poprzednio zapisanego przez Dia lub stworzonego przez inn± aplikacjê nale¿y wybraæ opcje Plik # Otwórz... z g³ównego menu podrêcznego. Wy¶wietlone zostanie okno otwierania; nale¿y wybraæ plik i klikn±æ przycisk Otwórz. Okno otwierania jest standardowe z wyj±tkiem podrêcznego menu z napisem Okre¶l typ pliku. Nale¿y wybraæ format otwieranego pliku (Dia XML lub Drawing Interchange) je¶li Dia automatycznie nie wykryje formatu pliku. Alternatywn± metod± wczytania pliku jest uruchomienie Dia z wiersza poleceñ z nazw± poliku podan± jako argument. Typy plików Nale¿y siê klika s³ów na temat typów plików. Zalecana jest ostro¿no¶æ gdy¿ nie wszystkie typy plików mog± byæ ponownie wczytane do Dia po ich zapisaniu i wiele obs³ugiwanych formatów traci w pewnym stopniu zapisywan± informacjê. W³asne pliki formatu Dia Jedynym gwarantuj±cym zachowanie wszystkich informacji formatem jest Dia XML. Na szczê¶cie rzadko bêdzie zachodzi³a potrzeba zapisu pliku w stratnym formacie gdy¿ opcja Plik # Zapisz zawsze tworzy plik w formacie Dia XML. Pliki w formacie Dia XML s± automatycznie kompresowane przy u¿yciu programu gzip i zapisywane na dysk. To jest konieczne gdy¿, bez kompresji, nawet proste diagramy by³yby bardzo du¿e z powodu przechowywana powielonych informacji. Poniewa¿ pliki Dia XML s± ju¿ skompresowane nie nale¿y próbowaæ kompresowaæ ich rêcznie —to nic nie da. Eksportowanie: Obs³uga innych formatów Dia obs³uguje eksportowanie do wielu innych typów plików takich jak: • Computer Graphics Metafile • HPGL • EPS • PNG • SVG 14 Wczytywanie i zapisywanie diagramów • TeX • WPG Dia nie potrafi wczytaæ plików w tych formatach. Te formaty s± u¿yteczne przy diagramach nie wymagaj±cych innych aplikacji lub do rozpowszechniania dla u¿ytkowników innych systemów operacyjnych nie obs³ugiwanych przez Dia. Aby ustworzyæ plik w jednym z tych formatów, nale¿y wybraæ Plik # Otwórz... z g³ównego menu podrêcznego. Nale¿y wybrac tak¿e nazwê oraz ¿±dany format w oknie wyników zachowuj±cym siê podobnie jak okno zapisu. Odpowiednie rozszerzenie pliku dodawane jest automatycznie. 15 Rozdzia# 8. Dostosowywanie Dostosowywanie Program Dia mo¿e byæ zmieniany na wiele sposobów, umo¿liwiaj±c u¿ytkownikowi dostosowanie go do w³asnych potrzeb. Aby zmieniæ preferencje zachowania aplikacji nale¿y wybraæ File # Preferencje... z g³ównego paska menu. This opens the Preferences dialog, shown in The configurable properties in the User Interface tab are: • Reset tools after create — If this button is checked… • Number of undo levels customizes how many steps that the undo tool remembers. Higher numbers let the user go back more steps to fix an error, but take up more memory. • Width controls the width, in pixels, of a new diagram. • Height controls the height, in pixels, of a new diagram. • Magnify sets a multiplier that controls what the default zoom level on a new diagram is. • Snap To allows makes objects attract to a grid created by the program. This makes it easier for the user to align objects, as separate objects snap to the same line. • X Size lets the user set a multiplier which sets how far the horizontal grid lines are from eachother. • Y Size lets the user set a multiplier which sets how far the vertical grid lines are from eachother. • Colour sets the color that the grid lines display as. After you have made all the changes you want, click on OK to apply the changes and close the Preferences dialog. To cancel the changes and return to previous values, click the Close button. You may preview the effect of your changes using the Apply button. 16 Rozdzia# ?. Zarz±dzanie warstwami Wprowadzenie do warstw W programie Dia, warstwy s± zarz±dzane za pomoc± Okna warstw i wszystkie zwi±zane z warstwami operacje mog± byæ tam wykonywane. Zasadniczym celem warstw jest u³atwienie grupowania powi±zanych obiektów na diagramie. Umo¿liwiaj± one oddzielenie ró¿nych czê¶ci diagramu w sposób w jaki ¿yczy sobie tego u¿ytkownik oraz wy¶wietlenie tylko niektórych jego czê¶ci, podczas gdy inne elementy zostan± ukryte w trakcie eksportowania lub wydruku diagramu. Dowolna operacja któr± u¿ytkownik chce przeprowadziæ na obiektach wewn±trz warstwy jest mo¿liwa dziêki Podrêcznemu Menu. Mo¿na tam wybraæ rodzaj operacji, które zostnie przeprowadzona na warstwie. Notatka Wybierane mog± byæ tylko obiekty obecne w bie¿±cej warstwie. Je¶li obiekt nie powinien zostaæ wybrany, nale¿y zaznaczyæ czy umieszczony jest on w bie¿±cej warstwie czy te¿ w innej. Domy¶lnie ka¿dy nowy diagram tworzony jest z domy¶ln± warstw± T³a. Oczywi¶cie mo¿na zmieniæ jej nazwê oraz dostosowaæ j± do w³asnych potrzeb tak jak w przypadku innych warstwam. Mo¿na tworzyæ tyle warstw ile jest w danym momencie potrzebne, Dia umie¶ci now± warstwê na wierzchu ju¿ utworzonych warstw. Warstwy mog± byæ traktowane jako sterta przezroczystych kartek. Oznacza to, ¿e mo¿na zmieniæ ich kolejno¶æ, zdecydowaæ czy bêd± widoczne, narysowaæ na nich dowoln± liczbê obiektów i tak dalej. Wszystkie te czynno¶ci wykonywane s± poprzez okno warstw. Podstawy zarz±dzania warstwami Tworzenie nowej warstwy Utworzenie nowej warstwy jest mo¿liwe poprzez klikniêcie przycisku Nowa warstwa w lewej dolnej czê¶ci okna. Jako, ¿e Okno warstw nie jest specyficzne dla diagramu lecz dla aplikacji, nale¿y wybraæ w którym diagramie ma byæ umieszczona nowa warstwa. Aby to zrobiæ, nale¿y wybraæ w górnej czêsci okna warstw diagram, który ma otrzymaæ now± warstwê a nastêpnie dodaæ j± do tego diagramu. Nowo utworzona warstwa zostanie umieszczona na wierzchu stosu i stanie siê bie¿±c± warstw± wybranego diagramu. Mo¿liwe jest nastêpnie modyfikowanie dowolnie wybranego nowego obiektu a tak¿e kopiowanie i wklejanie z innych warstw lub diagramów w podobny sposób jak przy dzia³aniach przy diagramie z pojedyncz± warstw±. Wybieranie warstw Warstwa zostaje aktywowana po jej wybraniu w Oknie warstw. Dokonuje siê tego po prostu klikaj±c nazwê warstwy w oknie, po czym zostanie ona pod¶wietlona. Od tej chwili ka¿da wprowadzona zmiana w diagramie dotyczyæ bêdzie tylko tej warstwy. 17 Zarz±dzanie warstwami Notatka Mo¿na wybraæ w jednym czasie tylko jedn± warstwê. Tym sposobem mo¿na mo¿na wykonywaæ na niej dowolne dzia³ania bez wprowadzania zmian do innych warstw diagramu. Ustawianie kolejno¶ci warstw Obok przycisku Nowa warstwa w dolnej czê¶ci Okna warstw, s± umieszczone dwa u¿yteczne przyciski umo¿liwiaj±ce ustawienie kolejno¶ci na stosie ka¿dej utworzonej warstwy. Te dwa przyciski s± u¿ywane do przenoszenia w górê lub w dó³ warstw w hierarchii. Przycisk ze strza³k± skierowan± do góry przenosi aktywn± warstwê w górê, za¶ drugi s³u¿y do jej obni¿ania. Ustalanie kolejno¶ci warstw mo¿e byæ u¿yteczne w przypadku ukrywania niektórych czê¶ci obiektu za innym obiektem. Usuwanie warstw Gdy warstwa nie jest ju¿ potrzebna mo¿na j± usun±æ. Po klikniêciu przycisku Usuñ warstwê, usuniête zostan± wszystkie obiekty do niej nale¿±ce. Oczywi¶cie ta operacja bêdzie mia³a wp³yw tylko na aktualnie wybran± wartstwê. Wykonywanie tych dzia³añ jest dobrym sposobem na utrzymanie diagramu przejrzystym i jasnym w razie potrzeby eksportowania do innego formatu ni¿ w³asny format programu Dia. Nale¿y zwróciæ uwagê, ¿e ka¿dy stworzony diagram musi zawieraæ co najmniej jedn± warstwê. Diagram nie zawieraj±cy ani jednej powinien byæ traktowany jako uszkodzony co z kolei uniemo¿liwia wyeksportowanie czy te¿ zapisanie go do w³asnego formatu Dia. Przegl±danie warstw Teraz po zapoznaniu siê z podstawami manipulacji wartstwami mo¿na ³atwiej zrozumieæ dlaczego warstwy s± tak wydajnymi narzêdziami w trakcie tworzenia diagramu za pomoc± Dia. Zrozumienie czym s± warstwy umo¿liwi dramatyczne polepszenie jako¶ci oraz efektów wizualnych tworzonych diagramów. Na przyk³ad, wyobra¼my sobie, ¿e budujemy diagram z wieloma obiektami, jak obwód elektryczny czy diagram UML. Je¶li wszystkie obiekty zostan± umieszczone na jednej wartstwie oznaczaj±cej t³o, po chwili otrzymamy szkic, którym nie da siê w prosty sposób zarz±dzaæ ani nic z nim zrobiæ. Trudno bêdzie zmieniæ w nim cokolwiek, za¶ zapamiêtanie jaki obiekt jest po³±czony do jakiego bêdzie strat± czasu. Czasem bêdzie ciê¿ko odgadn±æ, który obiekt jest po³±czony z którym w miejscu gdzie s± wymieszane wszystkie razem. Poniewa¿ Dia jest Budowniczym ustrukturyzowanych diagramów, wszystkie tworzone za pomoc± programu diagramy bêd± naturalnie ustrukturyzowane oraz podzielone na wiele ma³ych czê¶ci, którymi mo¿na zarz±dzaæ w sposób ³atwiejszy i wydajniejszy ni¿ w przypadku pojedynczego monolitycznego bloku obiektów. Notatka Z definicji, diagram powinien byæ ustrukturyzowany, wiêc podzielenie go na kilka logicznych czê¶ci nie powinno byæ tak trudne jak to siê wydaje. Do tego celu w pierwszej kolejno¶ci powinno siê u¿ywaæ warstw. Umo¿liwiaj± odseparowanie ka¿dej z tych czê¶ci na oddzielne przezrocze, dziêki czemu manipulowanie nimi w ulubiony sposób staje siê prawdziw± przyjemno¶ci±. 18 Zarz±dzanie warstwami Po pierwsze, warstwy mog± mieæ zmieniane nazwy aby okre¶liæ co dana czê¶æ diagramu reprezentuje a tak¿e daj±c mo¿liwo¶æ szybkiej lokalizacji warstwy spo¶ród innych. I najwa¿niejsze, ¿e layers mog± byæ wy¶wietlane lub ukrywane w zale¿no¶ci od tego, któr± czê¶æ diagramu u¿ytkownik chce obejrzeæ. Aby zmieniæ nazwê wartsty nale¿y, w dowolnym momencie podczas tworzenia diagramu, klikn±æ podwójnie nazwê wartstwy w oknie wartstw. Zostanie wy¶wietlone okno Atrybutów wartstwy w którym to miejscu mo¿na zmieniæ nazwê warstwy. Podpowied# Dobrze jest znale¼æ nazwê okre¶laj±c± przeznaczenie warstwy, dziêki czemu szybko mo¿na zorientowaæ siê na diagramie co do czego s³u¿y. W diagramie mo¿na tworzyæ wiele ró¿nych warstw, Dia nie nak³ada ograniczeñ na ich ilo¶æ, wiêc mo¿na dopasowaæ hierarhiê warstw spe³niaj±cych indywidualne potrzeby. Ikona oka po lewej stronie nazwy wartstwy przeznaczona jest do ukrywania lub wy¶wietlania odpowiedniej warstwy. Je¶li z dowolnego powodu u¿ytkownik zdecyduje, ¿e dana warstwa nie powinna byæ wy¶wietlana, po prostu wystarczy klikn±æ ikonê oka oraz warstwa ze wszystkimi obiektami na niej umieszczonymi zniknie z rysunku. Wy¶wietlanie tylko niektórych warstw jest naprawdê u¿yteczne w przypadku manipulowania ma³ymi czê¶ciami diagramu bez zmiany pozosta³ych elementów. Mo¿na tak¿e pracowaæ w ten sposób je¶li ma siê zamiar wydrukowaæ diagram na ró¿nych stronach lub przy testowaniu ró¿nych ustawieñ, które mog± mieæ wp³yw na uk³ad elementu. Eksperymentowanie z ró¿nymi ustawieniami warstw mo¿e doprowadziæ do tego, ¿e diagram bêdzie wygl±da³ ³adniej i bardziej przejrzy¶cie. Notatka W programie Dia, operacje tworzenia i manipulacji Warstwami s± tak czêste jak operacje rysowania czy te¿ wybierania obiektów diagramu. Nale¿y zapoznaæ siê z nimi poniewa¿ prawdopodobnie bêd± one wykonywane za ka¿dym razem po utworzeniu nowego diagramu. 19 Rozdzia# 9. Authors Dia - aplikacja zosta³a napisana przez Alexandra Larssona za¶ aktualnie zarz±dzana przez Jamesa Henstridge'a. Aby otrzymaæ wiêcej informacji dotycz±cych Dia, odwied¼ oficjaln± stronê projektu, www.gnome.org/projects/dia [http://www.gnome.org/projects/dia]. Wszelkie komentarze, sugestie oraz informacje o znalezionych b³êdach mo¿na wysy³aæ do bazy danych ¶ledzienia b³êdów GNOME [http://bugs.gnome.org]. (Instrukcje dotycz±ce wysy³ania b³êdu mo¿na znale¼æ w Internecie [http://bugs.gnome.org/Reporting.html].) Je¶li u¿ywasz ¶rodowiska GNOME 1.1 lub pó¼niejszej wersji, mo¿esz tak¿e u¿ywaæ Narzêdzia do Raportowania B³êdów (bug-buddy), dostêpnego w podmenu Narzêdzia Menu g³ówne, aby bezpo¶rednio wys³aæ informacje o napotkanych b³êdach. Podrêcznik zosta³ stworzony przez Henry'ego House (<[email protected]>) , Judith Samson (<[email protected]>), oraz Kevina Breita (<[email protected]>). Wszystkie komentarze dotycz±ce tego podrêcznika mozna przesy³aæ w jêzyku angielskim do Projektu Dokumentacji GNOME [http://www.gnome.org/gdp] za po¶rednictwem adresu pocztowego <[email protected]>. Mo¿na tak¿e dodawaæ swoje komentarze przez Internet dziêki Tabeli stanu dokumentacji GNOME [http://www.gnome.org/gdp/doctable/]. Tumaczenie polskie zosta³o stworzone w ramach zespo³u GNOME PL Team przez Arkadiusza Lipca (<[email protected]>). Wszelkie sugestie dotycz±ce niniejszego t³umaczenia mo¿na przesy³aæ na adres [email protected] 20 Rozdzia# 10. Licencja Licencja Ten program jest oprogramowaniem wolnodostêpnym, mo¿e byæ rozpowszechniany zgodnie z zasadami Ogólnej Publicznej Licencji GNU w wersji opublikowanej przez Free Software Foundation; zarówno wersji 2, lub (do wyboru) dowolnej pó¼niejszej wersji. Ten program jest rozpowszechniany z nadziej±, ¿e bêdzie u¿yteczny, jednak BEZ ¯ADNEJ GWARANCJI, nawet bez ¿adnej domniemanej gwarancji wynikaj±cej z nabycia lub przydatno¶ci dla konkretnego celu. Wiêcej szczegó³ów mo¿na znale¼æ w Ogólnej Publicznej Licencji GNU. Kopia Ogólnej Licencji Publicznej GNU jest do³±czona jako dodatek do Podrêcznika u¿ytkownika GNOME. Mo¿na tak¿e pobraæ kopiê Ogólnej Licencji Publicznej GNU ze strony www Free Software Foundation [http://www.fsf.org] lub po napisaniu na adres Free 59 Temple Boston, Software Place Foundation, MA 21 Suite Inc. 330 02111-1307 USA