TEZY - Prof. dr inż. Zbigniew Frąckiewicz

TEZY - Prof. dr inż. Zbigniew Frąckiewicz

TEZY
do Programu Rozwoju Zachodniopomorskiego
Uniwersytetu Technologicznego na lata 2010 - 2012
A. ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY
Uniwersytet Techniczny w Szczecinie
Akademia Rolnicza & Politechnika Szczecińska
1. Status uczelni
ZUT powinien utrzymać uprawnienia Uniwersytetu Technicznego. W tym celu naleŜy
rozwijać istniejące wydziały i tworzyć nowe, by utrzymać uprawnienia akademickie
wymagane w ustawie "Prawo o szkolnictwie wyŜszym". Władze Uczelni powinny
prowadzić kampanię wśród parlamentarzystów, w środowisku zachodniopomorskim,
oraz w MNiSzW na rzecz rozwoju uczelni.
2. Baza majątkowa i finansowa
Rozwój bazy majątkowej Uczelni wymaga zwiększenia aktywności w pozyskiwaniu
środków finansowych z róŜnych źródeł, a w szczególności z Unii Europejskiej. Biuro
Programów Międzynarodowych ZUT powinno wyszukiwać oferty i wychodzić
z propozycjami do poszczególnych jednostek, oraz wspierać naukowców przy
przygotowywaniu wniosków. NaleŜy dąŜyć do pełnego wykorzystania potencjału
twórczego pracowników Uczelni. Dotacje budŜetowe powinny być dzielone
przy aprobacie związków zawodowych.
3. Centrum naukowo-edukacyjne
Uczelnia powinna stać się nowoczesnym Centrum Naukowo-Dydaktycznym w Szczecinie
w zakresie nauk technicznych. W tym celu naleŜy zacieśniać współpracę ze środowiskiem
firm oraz instytucjami naukowo-technicznymi, NOT, SAP, SIMP, SEP, itd. W większym
stopniu naleŜy współpracować ze szkołami średnimi w Szczecinie dla pozyskiwania
kandydatów na studia oraz prowadzić edukację ciągłą (studia podyplomowe, itp.)
dla pracowników firm Szczecina i całego regionu.
4. WdraŜanie osiągnięć naukowych
ZUT powinien wspierać pracowników przy zakładaniu i prowadzeniu firm wdraŜających
nowe technologie. Pozwoli to na stworzenie zaplecza technicznego dla uczelni i skłoni
nauczycieli akademickich do koncentracji na sprawach naukowych i edukacyjnych.
W szczególności Uczelnia powinna stworzyć instytucjonalne wsparcie dla ludzi nauki
w zakresie działalności wynalazczej w celu uzyskiwania i wdraŜania wynalazków, itp.
5. Rola ZUT w środowisku
Uczelnia powinna wypowiadać się w sprawach województwa, miasta i kraju. Środowisko
ZUT powinno wspierać swoich pracowników w wyborach do władz krajowych,
wojewódzkich i miejskich. ZUT powinien aktywnie działać na rzecz podniesienia rangi
uczelni. Powinna zwiększyć działalność popularno-naukową, zwłaszcza w szkołach
średnich oraz w całym społeczeństwie, z wykorzystaniem wszelkich środków przekazu.
B. Zarządzanie Uczelnią
1. Organy kolegialne
Senat, Rady Wydziałów, Rady Instytutów, Katedr itd., powinny wypracować efektywne
procedury stosowania dobrych obyczajów w nauce oraz podejmowania inicjatyw
pracowników. Członkowie tych organów powinni inspirować pracowników ze swojego
otoczenia do usprawniania działalności dydaktycznej, naukowej i organizacyjnej.
2. Organy jednoosobowe
Rektor, Dziekani, Dyrektorzy Instytutów i Kierownicy Katedr oraz pozostałych jednostek
organizacyjnych powinni podejmować odpowiedzialne decyzje po zasięgnięciu opinii
odpowiednich organów kolegialnych. Decyzje organów jednoosobowych powinny być
podawane do wiadomości pracowników. Pracownicy mają być informowani
o procedurach odwoławczych od decyzji organów jednoosobowych.
3. Rola Związków zawodowych
Związki zawodowe powinny działać dla dobra Uczelni w interesie pracowników. Powinny
zachować niezaleŜność w stosunku do organów kolegialnych i jednoosobowych.
Przedstawiciele związków zawodowych w organach kolegialnych powinni zgłaszać
odrębnie opinie związków we wszystkich sprawach przez nie podejmowanych i publikować
(np. poprzez Internet) swoje wystąpienia na posiedzeniach organów kolegialnych.
Potrzebne jest stworzenie systemu "wczesnego ostrzegania" przed przypadkami
nierównego traktowania pracowników i studentów – dyskryminacja, lobbing, itp.
C. Dydaktyka
1. Dydaktyka poprzez Internet
Wykłady (off-line, on-line) i testy wiedzy powinny być dostępne przez Internet, co zwiększy
efektywność dydaktyki.
2. Plany studiów i programy nauczania
Plany studiów mają uwzględniać standardy europejskie. Minimum 30% zajęć wybierają
Studenci. Sposób wyboru tych zajęć musi być jasny i czytelny. Plany powinny być
dostosowane do aktualnych wymagań rynku pracy. Programy nauczania trzeba
aktualizować (corocznie) z uwzględnieniem innowacji w dydaktyce. Wszyscy powinni
dokładać starań, by zmiany programów sprzyjały wysokiej jakości studiów, a nie były
motywowane interesami poszczególnych nauczycieli akademickich.
3. Prorektor i Prodziekani ds. dydaktyki
Samorząd Studencki powinien opiniować kandydatów na Prorektora oraz Prodziekanów
ds. dydaktyki. Dobra współpraca Samorządu Studenckiego z władzami Uczelni zapewni
spójność w planowaniu i realizacji dydaktyki.
4. Plagiaty prac dyplomowych
Łatwy dostęp do informacji poprzez Internet stwarza problemy z oryginalnością prac
dyplomowych. Z tego względu obok restrykcji zawartych z ustawie "Prawo o szkolnictwie
wyŜszym" naleŜy opracować skuteczne procedury prewencyjne dla zapewnienia
oryginalności prac dyplomowych.
D. Nauka
1. Doktoraty i habilitacje
NaleŜy skutecznie motywować młodych pracowników do podnoszenia swoich kwalifikacji
poprzez doktoraty i habilitacje, zapewniając im godziwe warunki i moŜliwości rozwoju.
W doktoratach naleŜy promować innowacyjność i wdroŜenia rezultatów dysertacji. Trzeba
określić szczegółowo status promotora.
2. Dobre obyczaje w nauce
Dla publicznej oceny przygotowywanych dysertacji naleŜy organizować tradycyjne
i współczesne konferencje (np. przez Internet). Przejrzystość oceny działalności naukowej
wraz z poszanowaniem praw autorskich powinny być naczelną zasadą działalności
naukowej w ZUT.
3. Zagraniczne staŜe i dysertacje naukowe
NaleŜy w większym stopniu wspierać mobilność kadr, zagraniczne staŜe naukowe, studia
doktoranckie oraz dysertacje naukowe (doktoraty i habilitacje) pracowników uczelni.
Niezbędne są jednolite procedury nostryfikacyjne.
4. Wynalazki i patenty
NaleŜy stworzyć atrakcyjniejsze warunki dla rozwoju działalności wynalazczej
pracowników ZUT. Patenty, wdroŜenia oraz współpraca z przemysłem powinny być
wspierane i wysoko oceniane w dorobku naukowym.
5. WdroŜenia rezultatów naukowych
NaleŜy popierać rozwijanie prywatnych firm pracowników ZUT dla wdraŜania osiągnięć
naukowych. W tym celu trzeba stworzyć w ZUT przyjazne środowisko dla firm
wdraŜających nowe technologie.
E. Organizacja
1. Struktura Uczelni
NaleŜy przeprowadzić reorganizację struktury ZUT dla zwiększenia efektywności jej
działania w środowisku szkół średnich, szkół wyŜszych, instytucji miejskich
i wojewódzkich, firm krajowych i zagranicznych.
2. Struktura Wydziałów
Trzeba przeprowadzić reorganizację struktur Wydziałów dla zapewnienia ich szybszego
rozwoju naukowego i dydaktycznego. W szczególności wprowadzić elastyczne struktury
instytutów, katedr, zakładów, itd.
3. Administracja Uczelni
Administracja ZUT powinna być skomputeryzowana w maksymalnym stopniu.
Wprowadzenie do administrowania ZUT nowoczesnych technologii informatycznych
odciąŜy pracowników od prac fizycznych i umoŜliwi podejmowanie racjonalnych decyzji.
"Odchudzanie administracji" powinno być przeprowadzane przy udziale i akceptacji
związków zawodowych tak, by zminimalizować skutki tej operacji. Stosunek ilości
nauczycieli do pozostałych pracowników powinien być > 1.
4. Organy Kolegialne i Jednoosobowe
NaleŜy dąŜyć do wyłonienia reprezentatywnych przedstawicieli do organów kolegialnych
i jednoosobowych. Organy te powinny w pełni korzystać z kompetencji zapisanych
w Statucie ZUT i stać na straŜy poszanowania konstytucji RP, ustaw, statutu, dobrych
obyczajów w nauce i dobrych praktyk w szkołach wyŜszych.
F. Pracownicy
1. Prawa i obowiązki
Pracownicy ZUT powinni mieć równe prawa. W szczególności dotyczy to pensum
dydaktycznego nauczycieli akademickich i nadgodzin. NaleŜy instytucjonalnie zapewnić
poszanowanie praw kaŜdego pracownika ZUT. W szczególności naleŜy wykluczyć
moŜliwość stosowania dyskryminacji i innych niedopuszczalnych form współŜycia
społecznego. Obowiązkiem pracownika ZUT jest dąŜenie do rozwoju uczelni.
2. Zasady zatrudniania
Zasady zatrudniania pracowników, dla których ZUT jest podstawowym miejscem pracy
powinny w syntetyczny sposób wyraŜać dąŜenie do rozwoju ZUT. ZUT mógłby takŜe
zatrudniać profesorów wizytujących z kraju i zagranicy, oraz specjalistów z zewnątrz.
3. Kryteria oceny
W warunkach konkurencyjnego rynku pracy, okresowej ocenie powinni podlegać wszyscy
pracownicy ZUT. Kryteria tej oceny powinny być jasne, stabilne i jednakowe dla
wszystkich grup nauczycieli i innych pracowników. Absolutnie nie mogą zmieniać się
podczas trwania okresu oceny.
4. Działalność organizacyjna w zakresie nauki
NaleŜy wspierać i nagradzać działalność pracowników ZUT w zakresie organizacji
konferencji, festiwali, targów – a takŜe ich działalność w krajowych i zagranicznych
instytucjach naukowych i społecznych. W szczególności naleŜy promować pracowników
ZUT w wyborach do władz miejskich, samorządowych, krajowych oraz instytucji UE.
G. Studenci
1. Dyplom uczelni
KaŜdy student powinien mieć prawo do dyplomu takiej uczelni, na jaką wstąpił. NaleŜy
podjąć działania by doprowadzić do nowelizacji przepisów. Tak by byłym studentom
Akademii Rolniczej i Politechniki Szczecińskiej dać prawo wyboru otrzymania dyplomów
tych uczelni lub ZUT. Powinna zadziałać jedna z podstawowych zasad demokratycznego
państwa prawa – zasada zaufania obywatela do państwa i stanowionego przezeń prawa.
2. Studia inŜynierskie
NaleŜy zwiększać ofertę studiów inŜynierskich (liczbę i róŜnorodność kierunków). W tym
zakresie naleŜałoby pełniej wykorzystać potencjał kadrowy. W ZUT moŜna zwiększyć
liczbę kierunków studiów inŜynierskich.
3. Studia magisterskie
NaleŜy rozwinąć uzupełniające studia magisterskie poprzez zwiększenie oferty (liczby
i róŜnorodności specjalizacji). Oferta powinna być skierowana zwłaszcza do absolwentów
studiów inŜynierskich i licencjackich uczelni publicznych i niepublicznych.
4. Studia doktoranckie
NaleŜy rozwinąć ofertę stacjonarnych i niestacjonarnych studiów doktoranckich dla
kandydatów z kraju i zagranicy. Wykładowcami na studiach doktoranckich mogą być
profesorowie wizytujący z kraju i z zagranicy.
5. Działalność sportowa i kulturalna oraz pomoc materialna
NaleŜy w większym stopniu wspierać działalność kulturalną i sportową studentów ZUT,
poprzez rozwój bazy oraz promowanie inicjatywy i osiągnięć studentów uczelni na arenie
regionalnej, krajowej i zagranicznej.
H. Samorząd Studencki
1. Status Samorządu Studenckiego
Samorząd Studencki powinien być faktycznie niezaleŜnym reprezentantem studentów ZUT.
Studenci są pełnoprawnymi członkami senatu i uczestniczą w podejmowaniu wszystkich
decyzji, a nie tylko ich dotyczących. NaleŜy stworzyć właściwe warunki do rzeczywistego,
pełnego udziału senatorów studenckich w pracach senatu i jego komisjach. NaleŜy im dać
czas dla wypracowania opinii środowiska w istotnych sprawach dotyczących uczelni.
Władze uczelni muszą dbać o prestiŜ i respektować opinie wszystkich organów Samorządu.
2. Rola Rektora
Rektor ZUT powinien konsultować z przedstawicielami Samorządu Studenckiego do
Senatu sprawy, które mają być przedmiotem obrad Senatu. Przedstawiciele Samorządu
Studenckiego muszą mieć czas i odpowiednie dane dla wypracowania opinii środowiska
studenckiego. Rektor powinien uwzględniać reprezentantów Samorządu w oficjalnych
delegacjach Senatu ZUT. Podejmując decyzje dotyczące studentów zobowiązany jest
uwzględnić opinie Rady Uczelnianej.
3. Rola Dziekanów i Prorektora ds. Studentów
Prorektor ds. Studentów powinien na bieŜąco współpracować z Samorządem Studenckim,
brać udział w posiedzeniach Rady Uczelnianej, konsultować działalność ZUT
z działalnością Samorządu i wypracować formy inspiracji studentów do działalności
naukowej i sportowej (uprawniającej do składania wniosków o stypendia Ministra).
Dziekan powinien konsultować z przedstawicielami Samorządu Studenckiego do Rady
Wydziału sprawy, które mają być przedmiotem obrad Rady Wydziału. W szczególności
przedstawiciele Samorządu Studenckiego w Radzie Wydziału muszą mieć czas
i odpowiednie dane dla wypracowania opinii środowiska studenckiego na Wydziale.
Dziekan powinien uwzględniać reprezentantów Samorządu Studenckiego w oficjalnych
delegacjach Rady Wydziału.
4. Rola Prodziekana ds. Studentów
Prodziekan ds. Studentów powinien na bieŜąco współpracować z Radą Wydziałową
Samorządu Studenckiego, brać udział w posiedzeniach Rady Wydziałowej i korelować
działalność Wydziału z działalnością Samorządu Studenckiego. Powinien wypracować
formy inspiracji studentów do działalności naukowej i sportowej – uprawniającej do
składania wniosków o stypendia za wyniki w nauce i sporcie.
5. Rola Rady Uczelnianej
Rada Uczelniana powinna być niezaleŜna od władz uczelni. Powinna opiniować wszystkie
sprawy dotyczące uczelni a nie tyko studentów. Jej opinie muszą być uwzględniane przy
organizacji imprez uczelnianych, w sprawach dyscyplinarnych studentów, itp.
6. Rola Rady Wydziałowej
Rada Wydziałowa powinna być niezaleŜna od władz wydziału i rzeczywiście
reprezentować interesy studentów Wydziału. Studenci powinni wpływać na działalność
Wydziału poprzez Radę Wydziałową. W szczególności Rada Wydziałowa opiniuje wnioski
dotyczące pomocy materialnej dla studentów na wydziale (stypendium socjalne, itp.).
7. Rola Starostów Grup
Starostowie Grup opiniować powinni kaŜdą sprawę studenta do władz wydziału lub ZUT,
w szczególności sprawy wniosków o pomoc materialną. Przeprowadzać wśród studentów przed rozpoczęciem semestru - ankiety dotyczące wyboru przedmiotów (minimum 30%
zajęć dydaktycznych). Po zakończeniu semestru Starostowie przeprowadzać powinni
wśród studentów ankiety dotyczące jakości zajęć dydaktycznych, zaliczeń i egzaminów.
I. Współpraca z innymi uczelniami
1. Współpraca z uczelniami w Szczecinie
NaleŜy stworzyć instytucjonalne formy współpracy między uczelniami w Szczecinie,
by w maksymalnym stopniu zaspokoić zapotrzebowanie edukacyjne - przy ograniczeniach
kadrowych i finansowych.
2. Współpraca z uczelniami w Polsce
NaleŜy stworzyć instytucjonalne formy współpracy między uczelniami na Pomorzu,
dla koncentracji potencjału badawczego przy rozwiązywaniu problemów branŜowych,
zwłaszcza gospodarki morskiej i Ŝeglugi śródlądowej.
3. Współpraca z uczelniami UE
W związku ze zniesieniem granic pomiędzy państwami UE moŜna zwiększyć mobilność
pracowników i studentów dla pogłębienia integracji pomiędzy środowiskami
akademickimi w krajach UE. W ramach integracji europejskiej naleŜy aktywnie
uczestniczyć w pracach sieci uczelni europejskich połoŜonych nad Bałtykiem i w miarę
moŜliwości rozszerzać współpracę równieŜ z innymi szkołami w zakresie dydaktyki i nauki.
W tym celu naleŜy miedzy innymi lepiej wykorzystać bazę turystyczną ZUT. Z uwagi na
sąsiedztwo naleŜy dąŜyć do szerokiej instytucjonalnej współpracy z uczelniami
w Niemczech. W szczególności powinna to być współpraca z uczelniami "morskimi",
zwłaszcza w zakresie ułatwiania dostępu do funduszy UE na badania naukowe.
J. Współpraca środowiskowa
1. Współpraca (patronat) ze szkołami średnimi Szczecina
Dla zapewnienia dopływu kandydatów na studia w ZUT, naleŜy rozwinąć współpracę
ze szkołami średnimi Szczecina i regionu poprzez ustanawianie patronatów, prowadzenie
wybranych zajęć dla szkół średnich w ZUT, itp.
2. Współpraca z organizacjami naukowo-technicznymi i społecznymi
NaleŜy rozwijać i podejmować nowe, wspólne działania z organizacjami społecznymi
i naukowo-technicznymi: NOT, SAP, SIMP, PTI, itd., dla rozwiązywania istniejących
problemów branŜowych i środowiskowych.
3. Współpraca z władzami miasta i województwa
ZUT powinien włączyć się intensywniej w realizację programów rozwoju miasta
i województwa. Powinien kontynuować tradycje w inicjowaniu i współorganizowaniu
corocznych Festiwali Nauki w Szczecinie.
4. Współpraca z MNiSzW, RG, PKA oraz PAN
Wpływ na kierunki rozwoju nauki i szkolnictwa wyŜszego w Polsce wymaga dobrej
współpracy z MNiSzW, RG, PKA oraz PAN – bez względu na zmieniające się ich składy
osobowe. Aktualne informacje o pracach tych instytucji powinny być udostępniane
pracownikom i studentom, by mogli oni zabierać głos w ogólnopolskiej dyskusji we
wszystkich sprawach dotyczących środowiska akademickiego i Ŝycia gospodarczego.
prof. Zbigniew Frąckiewicz
www: zfrackiewicz.zut.edu.pl
e-mail: [email protected]