Elementy choreoterapii w pracy z uczniem niepełnosprawnym

Program zajęć
„Elementy choreoterapii w pracy z uczniem
niepełnosprawnym intelektualnie”
w Zespole Szkół Nr 85
Opracowanie:
mgr Aneta Kędziora
Celem edukacji osób z głębszą niepełnosprawnością intelektualną
jest ich wszechstronny rozwój na miarę indywidualnych możliwości oraz
przygotowanie ich do codziennego życia tak, aby umiały sterować swoim
zachowaniem, były zaradne i mogły uczestniczyć w życiu społecznym.
Program, który przygotowałam ma pomóc w osiągnięciu tych
celów, jednocześnie ma wspierać indywidualne programy edukacyjne
uczniów biorących udział w zajęciach.
Powyższe cele zamierzam realizować, wykorzystując różnorodne,
ciekawe metody, strategie i techniki, którymi posługuje się choreoterapia.
Ponadto zatroszczę się o odpowiednią atmosferę, by każde dziecko
mogło czuć się bezpiecznie i, by czas spędzony na tych zajęciach był dla
nich źródłem radości i satysfakcji.
Na spotkaniach tych bazować będę na naturalnej potrzebie ruchu
drzemiącej w każdym człowieku.
Niewątpliwym walorem tych zajęć będzie możliwość odwoływania się do
indywidualności każdego dziecka, jego fantazji, inwencji twórczej
i przeżyć.
Każde dziecko biorące udział w zajęciach zaspokoi potrzebę bycia kimś
wyjątkowym i ważnym, jednocześnie ucząc się wzajemnej akceptacji
i współdziałania w grupie.
Poniżej przedstawię argumenty, przemawiające za zasadnością
wprowadzenia choreoterapii do pracy z osobami niepełnosprawnymi
intelektualnie.
Choreoterapia to wykorzystanie tańca do zwiększenia fizycznej
i psychicznej integracji człowieka, poprawienia koordynacji ruchowej,
rozwijania
i
samoświadomości,
odczuwania,
emocjonalnych
otwierania
trudnych
odkrywania
kanałów
do
nowych
docierających
osiągnięcia
metodami
dróg
do
bycia
obszarów
werbalnymi,
rozwijanie zdolności interpersonalnych. Choreoterapia posługuje się
rytmem, tańcem, ruchem w pracy z dziećmi oraz osobami dorosłymi.
Choreoterapia
wykorzystuje
gimnastykę ekspresyjną Rudolfa
Labana. Według niego najważniejsze potrzeby takie jak ruch, ekspresja,
relaks i tworzenie, człowiek realizuje poprzez taniec. Poza tym stwierdził,
że ruch w życiu człowieka jest warunkiem zdrowia psychicznego
i umożliwia nawiązanie kontaktu z otaczającą rzeczywistością.
Ta dziedzina pracy z ludźmi przynosi biorącym w niej udział nie
tylko odprężenie psychiczne i możliwość zabawy, która pozwala
realizować potrzebę swobodnej ekspresji osobowości, ale też wpływa
na jakość uspołecznienia jednostki. Ponadto taniec pomaga rozładować
napięcie, frustrację, kompleksy oraz łagodzi cierpienie. Rozwija poczucie
bezpieczeństwa, a przede wszystkim jest źródłem radości i satysfakcji.
Na
zakończenie
tego
krótkiego
wstępu
przytoczę
Z. Sękowskiej: „Dzieci podlegające zainteresowaniom
słowa
pedagogiki
specjalnej mają w różnym stopniu ograniczone możliwości, ale nie są
w zasadniczy sposób odmienne od swoich zdrowych rówieśników.
Naczelnym dążeniem wszelkiego typu opieki powinno być zatem
zwrócenie dzieciom tego wszystkiego, co zostało im w życiu zabrane,
a więc zarówno radości życia, pracy i tworzenia, jak i możliwości
współżycia zespołowego oraz korzystania z wszystkiego co mają inne
dzieci” (Z. Sękowska 1982). W tak postrzeganej pracy nie może
zabraknąć muzyki i tańca.
Cel ogólny:
Przygotowanie uczniów do umiejętnego współdziałania w grupie.
Cele główne:
Stymulowanie fizycznej i psychicznej aktywności
Zwiększenie świadomości własnego ciała i ruchu
Wyrabianie
umiejętności
odkrycia,
nazwania,
odreagowania
i zakomunikowania pojawiających się stanów emocjonalnych
własnych i u innych osób
Rozwijanie potrzeby kontaktu z innymi osobami
Rozwijanie umiejętności realizowania własnych pomysłów
Uwrażliwianie na przeżycia innych osób
Wyrabianie umiejętności reagowania na polecenia nauczyciela
Doskonalenie komunikacji interpersonalnej werbalnej, niewerbalnej
Kształtowanie umiejętności radzenia sobie w sytuacjach nowych,
trudnych
Wyrabianie odwagi i chęci bawienia się
Przygotowanie do uczestnictwa w życiu kulturalnym
Cele szczegółowe:
Doskonalenie koncentracji uwagi, umiejętności słuchania, mowy
Ćwiczenie pamięci słuchowej, wzrokowej, wzrokowo – słuchowej
i skojarzeniowej
Usprawnianie koordynacji słuchowo – wzrokowo – ruchowej
Rozwijanie orientacji przestrzennej
Kształtowanie umiejętności kontroli nad ruchami ciała
Budowanie świadomości kinestetycznej
Rozwijanie wyczucia rytmu i elastyczności
Usprawnianie motoryki dużej i małej
Doskonalenie
płynności
ruchów
i
wyczucia
ciężaru
ciała
w przestrzeni
Rozwijanie
spostrzegawczości,
refleksu
i
umiejętności
naśladowania
Kształtowanie umiejętności reagowania na zmiany w muzyce
Uwrażliwianie zmysłów w celu doświadczania siebie i otaczającego
świata
Wyrabianie umiejętności przekładania języka muzyki na język ciała
Wzbogacenie wrażliwości muzycznej
Treści edukacyjne:
Zasady współdziałania w grupie
Zabawa rytmem, dźwiękiem, tempem
Reagowanie na zmiany w muzyce (wolno, szybko, cicho, głośno)
Słuchanie i ilustrowanie ruchem muzyki
Zabawy ruchowe przy muzyce
Taniec w dwóch tempach
Swobodne i świadome chodzenie
Wykonywanie prostych układów tanecznych
Ilustracja ruchem i dźwiękiem określonych czynności
Pauza w muzyce – ilustracja ciałem
Taniec – dzielenie przestrzeni z innymi ludźmi
Taniec w kręgu
Ćwiczenia relaksacyjne z wykorzystaniem różnych przedmiotów
Układy choreograficzne z piłką, szarfą, chustkami
Ćwiczenia i zabawy wzmacniające świadomość własnego ciała
Tańce imitujące zjawiska w przyrodzie (taniec twórczy)
Uzyskanie efektów akustycznych za pomocą własnego ciała:
chodzenie, tupanie, klaskanie, szuranie, bieganie, uderzanie o uda
Wyrażanie nastroju muzycznego za pomocą ruchu
Taniec naturalny
Ćwiczenia
pogłębiające
świadomość
zmysłową
z zamkniętymi oczami)
Elementy dramy, pantomimy
Opowieść ruchowa
Inscenizacje ruchowe do piosenek
Słuchanie opowiadań muzycznych
Udział w koncertach, przedstawieniach teatralnych
(praca
Procedury osiągania celów:
Elementy gimnastyki twórczej Rudolfa von Labana
Elementy kinezjologii edukacyjnej P. Dennisona
Wybrane techniki relaksacyjne
Improwizacja ruchowa
Taniec twórczy
Tańce integracyjne
Elementy metody Pedagogiki Zabawy
Elementy metody Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne
Przy wyborze metod kierowałam się własnym doświadczeniem,
zdobytymi kwalifikacjami w tym kierunku i zainteresowaniami.
Przygotowując niniejszy program pamiętałam również o ważnych
zasadach
dydaktyki
obowiązujących
w
pedagogice
ogólnej,
jak
i specjalnej.
A oto one:
Zasada
życzliwej
pomocy,
stworzenia
bezpieczeństwa
Zasada kształtowania pozytywnej atmosfery
Zasada akceptacji
Zasada aktywności
Zasada systematyczności
Zasada samodzielności
Zasada stopniowania trudności
Zasada korekcji zaburzeń
Zasada wiązania teorii praktyką
warunków
poczucia
Przewidywane osiągnięcia:
Uczniowie po zajęciach powinni:
Radzić sobie w sytuacjach nowych, trudnych
Dostrzegać stany emocjonalne swoje i innych, określać je,
rozumieć i identyfikować
Uwrażliwić się na przeżycia innych
Bardziej świadomie dostrzegać innych w grupie i pozostawać
z nimi w kontakcie
Aktywnie uczestniczyć we wspólnym doświadczeniu
Pokonywać własną nieśmiałość i stres
Zachowywać się adekwatnie w różnych sytuacjach społecznych
Umiejętnie przekazywać komunikaty innym osobom, wykorzystując
kanał werbalny lub/i kanał niewerbalny