Pobierz plik PDF

SPRAWOZDANIA I MATERIAY
DIANA SOBIERAJ
173
*
„IDEA KOCA WIATA
W DOKTRYNACH I PRAKTYKACH TZW. SEKT
I NOWYCH RUCHÓW RELIGIJNYCH”
III Toru
skie Sympozjum Powicone Sektom
i Nowym Ruchom Religijnym
Toru
, Wydzia Teologiczny UMK, 7 grudnia 2011 roku
Dnia 7 grudnia 2011 r. na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Mikoaja Kopernika w Toruniu odbyo si III Sympozjum Powicone Sektom i Nowym Ruchom
Religijnym. Sympozjum zostao zorganizowane przez nastpujce podmioty: Wydzia
Teologiczny UMK w Toruniu, Katedr Prawa Karnego i Polityki Kryminalnej Wydziau Prawa i Administracji UMK w Toruniu, Pracowni Dokumentacji i Bada
Alternatywnych Ruchów Religijnych i Parareligijnych UMK w Toruniu, Rzecznika
Praw Ofiar przy Marszaku Województwa Kujawsko-Pomorskiego oraz Toru
skie
Centrum Informacji o Sektach i Ruchach Religijnych.
Obrady miay na celu przyblienie eschatologii tzw. sekt i nowych ruchów
religijnych. Koncepcj zbawienia rozpatrywano w kategoriach zagroenia jako
jednego ze róde potencjalnej lub faktycznej destrukcyjnoci sekt i NRR wobec norm
spoecznych zarówno w odniesieniu do jednostek, jak i instytucji, w tym pa
stwa.
Tem rozwaa
nad tytuowym zagadnieniem konferencji bya idea ko
ca wiata,
wystpujca w religii chrzecija
skiej oraz w jej tradycyjnych nurtach wyznaniowych.
Sympozjum krótkim przemówieniem otworzy ks. prof. Jan P e r s z o n, kierownik
Zakadu Teologii Fundamentalnej i Religiologii UMK, pierwszej za sesji, pt.
„Eschatologia biblijna – interpretacje i oblicza moliwych zagroe
”, przewodniczy
dr Piotr C h r z c z o n o w i c z. Pierwszym prelegentem by ks. prof. Janusz B u j a k
(USz), który wygosi referat pt. Wybrane aspekty chrzecijaskiej eschatologii.
Przedstawi w nim gówne kierunki omawianego zagadnienia: wtek obietnicy, zwiastuny chwalebnego przyjcia Pana, wtki apokaliptyczne u trzech synoptyków (Mateusza, ukasza, Marka), lepe uliczki w badaniach nad chrzecija
sk eschatologi
(chiliazm, próby wyznaczenia konkretnej daty). Temat podsumowa, odwoujc si do
Mgr DIANA SOBIERAJ – doktorantka Wydziau Filozofii KUL; adres do korespondencji:
Droga Mczenników Majdanka 70/3, 20-325 Lublin; e-mail: [email protected]
ROCZNIKI KULTUROZNAWCZE 3:2012
174
SPRAWOZDANIA I MATERIAY
wspóczesnego kierunku w eschatologii, wedle którego koniec to nie spektakularne
zniszczenie, a dopenienie, spenienie obietnicy Jezusa. Nastpnie swój referat pt.
Apokalipsa i co dalej? O sposobach interpretacji biblijnych opisów koca wiata
przedstawi prof. Robert T. P t a s z e k (KUL), odwoujc si przede wszystkim do
pism ródowych wiadków Jehowy oraz Adwentystów Dnia Siódmego. Podkreli,
e niewtpliw zalet alternatywnych ruchów religijnych jest ich konkretno. Czowiek oczekuje jasno sprecyzowanych faktów i dat, std wielu proroków przepowiada
daty ko
ca wiata. Dodatkowo Prelegent podkrela, e chrzecija
ska wizja nieba
w naukach Kocioa jest niewystarczajco rozwinita. Std wynika problem duej
czci chrzecijan z penym zrozumieniem i zdefiniowaniem pojcia „niebo”. Uwaga
ta podczas dyskusji bya kilkukrotnie podnoszona i komentowana. Pierwsz cz
zako
czy referat Damiana D o r o c k i e g o, studenta Wydziau Teologicznego UMK,
pt. Eschatologia w nauczaniu adwentystów a pogldy katolickie. Zosta w nim przywoany kontekst historyczny powstania ruchu z interesujc hipotez, wedle której na
tre doktryny Adwentystów Dnia Siódmego miaa mie wpyw Rewolucja Francuska
(1789-1799) oraz wtki judaistyczne, zwaszcza starotestamentalne.
Drug sesj, pt. „Apokaliptyka w nauczaniu wybranych mniejszoci religijnych
i sekt”, której przewodniczy prof. Robert T. P t a s z e k (KUL), rozpocz referat
Milenaryzm wiadków Jehowy. Krytyczna analiza idei koca wiata goszonych przez
Towarzystwo Stranica w wietle literatury przedmiotu dra Mariusza G a j e w s k i e g o SJ (JCWwNS). Prelegent przedstawi analiz koncepcji paruzji i millennium
w naukach wiadków Jehowy. Pokaza, jak ekskluzywnym ruchem s wiadkowie
oraz jak niewiele duchowoci jest w ich wizjach raju, poniewa jest koncepcj czysto
antropologiczn, nie ma w nim Boga, gdy rado zapewniaj dobra materialne.
Eschatologi innego ruchu odwoujcego si do Biblii przedstawia mgr Diana
S o b i e r a j (KUL) w referacie Kwantowy wielowiat, samsara, a moe co jeszcze…
czyli eschatologiczne propozycje Kocioa mormonów. Prelegentka przedstawia
szczegóowo koncepcj zbawienia w doktrynie Kocioa mormonów, dowodzc, jak
daleka jest to wizja od koncepcji chrzecija
skiej. Dodatkowo dokonaa próby zestawienia nauki mormonów z myl buddyjsk i koncepcj multiwiatów kwantowych. Praktyczn stron nauki Kocioa Jezusa witych w Dniach Ostatnich
przedstawi ks. mgr lic. Grzegorz D a r o s z e w s k i w referacie Oczekiwanie na koniec wiata w doktrynie mormonów. Podkrela, e ycie mormonów jest podporzdkowane idei wiecznego postpu, oraz zwraca uwag na specyficzne praktyki mormonów, takie jak mae
stwo na wieczno, chrzest za zmarych, poligamia. Paruzja
oczami neognozy (na podstawie analizy tekstów Biaego Bractwa), zaprezentowana
przez prof. Viar M a l d j i e v e (UMK), pozwolia zmieni punkt widzenia w podejciu do badanych ruchów. Ze stanowiska jzykoznawcy Viara Maldjieva wstpnie
scharakteryzowaa Biae Bractwo, nastpnie pokazaa, jak poprzez dwuaspektowe
badania jzyka mona dokona interpretacji i analizy tekstów Bractwa odwoujcych
si do Biblii. Powoujc si na róda tekstowe Biaego Bractwa, przedstawiaa
SPRAWOZDANIA I MATERIAY
175
moliwe kierunki interpretacji. Ostatnim wystpieniem w tej czci by referat dr
Katarzyny T e m p c z y k Idea koca wiata w mariawityzmie felicjanowskim (Kociele Katolickim Mariawitów). Koció mariawitów, w przeciwie
stwie do innych
ruchów, stroni od kontaktu ze wiatem zewntrznym, poniewa upatruje w nim ródo
za. Wszelkie przeladowania s dla wspólnoty mariawitów dowodem, e musz
przej dokadnie t sam drog, co Jezus by – podobnie jak On – zmartwychwsta.
Podobnie jak Adwentyci Dnia Siódmego czy wiadkowie Jehowy i mormoni,
mariawici równie wierz, e yj w czasach ostatnich, jednak nie czekaj na
ponowne przybycie Jezusa. Paruzja jest zbdna, poniewa Jezus ju jest obecny
w Eucharystii. Natomiast wiat jest wieczny i nie zostanie zniszczony, koniec bdzie
dotyczy tylko wiata moralnego.
Podczas ostatniej sesji, zatytuowanej „Przesania apokaliptyczne a nowoczesne
technologie i panujce mody kulturowe”, zosta wygoszony tylko jeden referat: Od
Matrixa do Skynetu – róne oblicza techno-apokalipsy w transhumanizmie, który
przedstawi referat lic. Marcin G a r b o w s k i (KUL). Prelegent rozpocz od stwierdzenia, e nadnaturalne zdolnoci opisane w witych ksigach, za pewien czas bd
dostpne dla kadego czowieka dziki technice. Mianem techno-apokalipsy okreli
zjawisko, kiedy to warunki na ziemi przeobra si w skali apokalipsy biblijnej.
Nastpi wic apokalipsa kosmiczna (zderzenie z komet, najazd obcej cywilizacji,
wyganicie so
ca) lub techno-apokalipsa (globalna recesja, wojna nuklearna).
Transhumanizm stawia nas przed faktem: homo sapiens wyginie, ale na drodze
ewolucji, przeobraajc si w postczowieka.
Zamysem sympozjum byo zaprezentowanie doktryn i dziaalnoci sekt i nowych
ruchów religijnych w kontekcie idei apokaliptycznych. Kontekstem tych prezentacji
byy takie dziedziny jak religioznawstwo, filozofia, teologia, prawo czy jzykoznawstwo. Zagadnienia zostay zaprezentowane w ujciu teoretycznym, przez osoby
reprezentujce rodowiska naukowe, oraz w ujciu praktycznym, przez referentów ze
rodowisk spoecznych, którzy na co dzie
pomagaj osobom pokrzywdzonym w wyniku kontaktu z sektami. Takie zestawienie pozwolio na twórcz wymian wyników
bada
i dowiadcze
.
Byo to ju III Toru
skie Sympozjum Powicone Sektom i Nowym Ruchom
Religijnym, co pozwala stwierdzi, e zainteresowanie tym tematem nie sabnie i nadal istnieje ywa potrzeba prowadzenia takich bada
w nowych dziedzinach kultury.
Wart podkrelenia jest fakt, e owe badania coraz czciej przybieraj form interdyscyplinarnych. Pozwala to, co oczywiste, na szersze ujcie zagadnienia, ale równie wprowadza bardzo zrónicowan panoram obszarów wymagajcych eksploracji.
Wynika z tego potrzeba dalszej pracy, której wyniki maj suy nie tylko nauce, ale
przede wszystkim spoecze
stwu. III Sympozjum, tak jak i poprzednie, pokazao, e
badania nad sektami i nowymi ruchami religijnymi nie dotycz jedynie teologii czy
176
SPRAWOZDANIA I MATERIAY
socjologii. Zdaje si, e caa kultura jest przesiknita tym zjawiskiem. wiadczy
o tym rónorodno rodowisk, które prezentuj referenci: filozofia, teologia, religioznawstwo, kulturoznawstwo, jzykoznawstwo, prawo, kryminalistyka, filmoznawstwo, politologia, psychologia, socjologia i inne. Niewtpliwie interesujce jest pojawienie si na tej arenie bada
, których przedmiotem s media, nowe technologie,
szeroko pojty postp techniczny czy popkultura i moliwoci, jakie stwarzaj dla
treci propagandowych sekt i nowych ruchów religijnych.