Chemia

Transkrypt

Chemia
Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z chemii dla klasy II gimnazjum oparte
na programie nauczania „ Chemia Nowa Era”
Opracowała mgr Agnieszka Para
IV. Kwasy
Ocena dopuszczająca
[1]
Uczeń:
– wymienia zasady bhp dotyczące
obchodzenia się z kwasami
– definiuje pojęcia: elektrolit i
nieelektrolit
– wyjaśnia, co to jest wskaźnik i
wymienia trzy przykłady
wskaźników
– opisuje zastosowania
wskaźników
– odróżnia kwasy od innych
substancji chemicznych za
pomocą wskaźników
– definiuje pojęcie kwasy
– opisuje budowę kwasów
beztlenowych i tlenowych
– odróżnia kwasy tlenowe od
beztlenowych
– wskazuje wodór i resztę
kwasową we wzorze kwasu
– wyznacza wartościowość reszty
kwasowej
– zapisuje wzory sumaryczne
kwasów: HCl, H2S, H2SO4,
Ocena dostateczna
[1 + 2]
Ocena dobra
[1 + 2 + 3]
Ocena bardzo dobra
[1 + 2 + 3 + 4]
Uczeń:
Uczeń:
Uczeń:
– wymienia wspólne właściwości – wyjaśnia, dlaczego podczas
– zapisuje wzór strukturalny
kwasów
pracy ze stężonymi roztworami
dowolnego kwasu
– wyjaśnia, z czego wynikają
kwasów należy zachować
nieorganicznego o podanym
wspólne właściwości kwasów
szczególną ostrożność
wzorze sumarycznym
– zapisuje wzory strukturalne
– wymienia poznane tlenki
– projektuje doświadczenia, w
poznanych kwasów
kwasowe
których wyniku można
– wyjaśnia pojęcie tlenek
– zapisuje równania reakcji
otrzymywać kwasy
kwasowy
otrzymywania wskazanego
– identyfikuje kwasy, na
– wskazuje przykłady tlenków
podstawie podanych informacji
kwasu
kwasowych
– wykazuje doświadczalnie żrące – odczytuje równania reakcji
– wymienia metody
właściwości kwasu
chemicznych
otrzymywania kwasów
siarkowego(VI)
– potrafi rozwiązywać trudniejsze
tlenowych i beztlenowych
– podaje zasadę bezpiecznego
chemografy
– zapisuje równania reakcji
– proponuje sposoby
rozcieńczania stężonego
otrzymywania poznanych
roztworu kwasu
ograniczenia
kwasów
siarkowego(VI)
powstawania kwaśnych
– opisuje właściwości
– wyjaśnia, dlaczego kwas
opadów
siarkowy(VI) pozostawiony w
poznanych kwasów
otwartym naczyniu zwiększa
– opisuje zastosowania
swą objętość
poznanych kwasów
– planuje doświadczalne wykrycie
 wyjaśnia pojęcie dysocjacja
białka w próbce żywności (w
jonowa
serze, mleku, jajku)
– zapisuje i odczytuje wybrane
1
H2SO3, HNO3, H2CO3, H3PO4
– podaje nazwy poznanych
kwasów
– opisuje właściwości kwasów:
chlorowodorowego,
azotowego(V) i siarkowego(VI)
– opisuje podstawowe
zastosowania kwasów:
chlorowodorowego,
azotowego(V) i siarkowego(VI)
– wyjaśnia, na czym polega
dysocjacja jonowa
(elektrolityczna) kwasów
– definiuje pojęcia jon, kation i
anion
– zapisuje równania reakcji
dysocjacji jonowej kwasów
(proste przykłady)
– wyjaśnia pojęcie kwaśne opady
równania reakcji dysocjacji
jonowej kwasów
– definiuje pojęcie odczyn
kwasowy
– zapisuje obserwacje do
przeprowadzanych doświadczeń
– opisuje reakcję
ksantoproteinową
– zapisuje i odczytuje równania
reakcji dysocjacji jonowej
(elektrolitycznej) kwasów
– określa odczyn roztworu
kwasowego na podstawie
znajomości jonów obecnych
w badanym roztworze
– analizuje proces powstawania
kwaśnych opadów i skutki ich
działania
– rozwiązuje chemografy
– opisuje doświadczenia
przeprowadzane na lekcjach
(schemat, obserwacje, wniosek)
Wybrane wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy programowej; ich nabycie przez ucznia może być podstawą
do wystawienia oceny celującej. Uczeń:
– omawia przemysłową metodę otrzymywania kwasu azotowego(V),
– definiuje pojęcie stopień dysocjacji,
– dzieli elektrolity ze względu na stopień dysocjacji.
V. Wodorotlenki
Ocena dopuszczająca
[1]
Uczeń:
– wymienia zasady bhp dotyczące
obchodzenia się z zasadami
– odróżnia zasady od innych
Ocena dostateczna
[1 + 2]
Uczeń:
– wymienia wspólne właściwości
zasad
– wyjaśnia, z czego wynikają
Ocena dobra
[1 + 2 + 3]
Uczeń:
– rozróżnia pojęcia
wodorotlenek i zasada
– wymienia przykłady
Ocena bardzo dobra
[1 + 2 + 3 + 4]
Uczeń:
– zapisuje wzór sumaryczny
wodorotlenku dowolnego metalu
– planuje doświadczenia, w
2
substancji chemicznych za
pomocą wskaźników
– definiuje pojęcia wodorotlenek
i zasada
– opisuje budowę
wodorotlenków
– podaje wartościowość grupy
wodorotlenowej
– zapisuje wzory sumaryczne
wodorotlenków: NaOH, KOH,
Ca(OH)2, Al(OH)3
– opisuje właściwości oraz
zastosowania wodorotlenków:
sodu, potasu i wapnia
– wyjaśnia, na czym polega
dysocjacja jonowa
(elektrolityczna) zasad
– zapisuje równania dysocjacji
jonowej zasad (proste przykłady)
podaje nazwy jonów
powstałych w wyniku
– odróżnia zasady od kwasów za
pomocą wskaźników
– wymienia rodzaje odczynu
roztworów
– określa zakres pH i barwy
wskaźników dla poszczególnych
odczynów
wspólne właściwości zasad
– definiuje pojęcie tlenek
zasadowy
– podaje przykłady tlenków
zasadowych
– wymienia dwie główne metody
otrzymywania wodorotlenków
– zapisuje równania reakcji
otrzymywania wodorotlenku
sodu, potasu i wapnia
– wyjaśnia pojęcia woda
wapienna, wapno palone i wapno
gaszone
– określa rozpuszczalność
wodorotlenków na podstawie
tabeli rozpuszczalności
– odczytuje proste równania
dysocjacji jonowej
(elektrolitycznej) zasad
– definiuje pojęcie odczyn
zasadowy
– omawia skalę pH
– bada odczyn i pH roztworu
– zapisuje obserwacje do
przeprowadzanych doświadczeń
wodorotlenków i zasad
– wyjaśnia, dlaczego podczas
pracy z zasadami należy
zachować szczególną ostrożność
– wymienia poznane tlenki
zasadowe
– zapisuje równania reakcji
otrzymywania wybranego
wodorotlenku
– planuje doświadczenia, w
których wyniku, można
otrzymać wodorotlenek: sodu,
potasu lub wapnia
– planuje sposób otrzymywania
wodorotlenków trudno
rozpuszczalnych
– zapisuje i odczytuje równania
dysocjacji jonowej
(elektrolitycznej) zasad
– określa odczyn roztworu
zasadowego na podstawie
znajomości jonów obecnych
w badanym roztworze
– rozwiązuje chemografy
– opisuje doświadczenia
przeprowadzane na lekcjach
(schemat, obserwacje, wniosek)
– wymienia przyczyny odczynu
kwasowego, zasadowego,
obojętnego roztworów
– interpretuje wartość pH w
ujęciu jakościowym (odczyn
kwasowy, zasadowy, obojętny)
– opisuje zastosowania
których wyniku można
otrzymać różne wodorotlenki,
także trudno rozpuszczalne
– zapisuje równania reakcji
otrzymywania różnych
wodorotlenków
– identyfikuje wodorotlenki na
podstawie podanych informacji
– odczytuje równania reakcji
chemicznych
– rozwiązuje chemografy o
większym stopniu trudności
– wyjaśnia pojęcie skala pH
3
wskaźników
– planuje doświadczenie, które
umożliwi zbadanie wartości pH
produktów używanych w życiu
codziennym
Wybrane wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy programowej; ich nabycie przez ucznia może być podstawą
do wystawienia oceny celującej. Uczeń:
– opisuje i bada właściwości wodorotlenków amfoterycznych.
4
VI. Sole
Ocena dopuszczająca
[1]
Uczeń:
– opisuje budowę soli
– wskazuje metal i resztę
kwasową we wzorze soli
– zapisuje wzory sumaryczne
soli (chlorków, siarczków)
– tworzy nazwy soli na
podstawie wzorów
sumarycznych i zapisuje wzory
sumaryczne soli na podstawie
ich nazw, np. wzory soli
kwasów: chlorowodorowego,
siarkowodorowego i metali, np.
sodu, potasu i wapnia
– wskazuje wzory soli wśród
zapisanych wzorów związków
chemicznych
– opisuje, w jaki sposób dysocjują
sole
– zapisuje równania reakcji
dysocjacji jonowej soli (proste
przykłady)
– dzieli sole ze względu na ich
rozpuszczalność w wodzie
– określa rozpuszczalność soli w
wodzie na podstawie tabeli
rozpuszczalności wodorotlenków
i soli
– podaje sposób otrzymywania
Ocena dostateczna
[1 + 2]
Uczeń:
– wymienia cztery najważniejsze
sposoby otrzymywania soli
– podaje nazwy i wzory soli
(typowe przykłady)
– zapisuje równania reakcji
otrzymywania soli (reakcja
zobojętniania) w postaci
cząsteczkowej, jonowej oraz
jonowej skróconej
– odczytuje równania reakcji
otrzymywania soli
– wyjaśnia pojęcia reakcja
zobojętniania i reakcja
strąceniowa
– zapisuje równania reakcji
otrzymywania soli (reakcja
strąceniowa) w postaci
cząsteczkowej
– korzysta z tabeli
rozpuszczalności wodorotlenków
i soli
– zapisuje i odczytuje wybrane
równania reakcji dysocjacji
jonowej soli
– dzieli metale ze względu na ich
aktywność chemiczną (szereg
aktywności metali)
– wymienia sposoby zachowania
Ocena dobra
[1 + 2 + 3]
Uczeń:
– podaje nazwy i wzory
dowolnych soli
– zapisuje i odczytuje równania
dysocjacji jonowej
(elektrolitycznej) soli
– stosuje metody otrzymywania
soli
– wyjaśnia przebieg reakcji
zobojętniania
– zapisuje równania reakcji
otrzymywania soli w postaci
cząsteczkowej i jonowej
– określa, korzystając z szeregu
aktywności metali, które metale
reagują z kwasami według
schematu:
metal + kwas  sól +
wodór
– wymienia przykłady soli
występujących w przyrodzie
 projektuje doświadczenia
umożliwiające otrzymywanie
soli w reakcjach strąceniowych
– formułuje wniosek dotyczący
wyniku reakcji strąceniowej na
podstawie analizy tabeli
rozpuszczalności soli
i wodorotlenków
Ocena bardzo dobra
[1 + 2 + 3 + 4]
Uczeń:
– wskazuje substancje, które
mogą ze sobą reagować, tworząc
sól
– podaje metody otrzymywania
soli
– identyfikuje sole na podstawie
podanych informacji
– wyjaśnia, jakie zmiany zaszły w
odczynie roztworów poddanych
reakcji zobojętniania
– przewiduje, czy zajdzie dana
reakcja chemiczna
– proponuje reakcję tworzenia soli
trudno rozpuszczalnej
– określa zastosowanie reakcji
strąceniowej
– zapisuje i odczytuje równania
reakcji otrzymywania dowolnej
soli w postaci cząsteczkowej i
jonowej
– projektuje doświadczenia
otrzymywania soli
– przewiduje efekty
zaprojektowanych doświadczeń
– formułuje wniosek do
zaprojektowanych doświadczeń
5
soli trzema podstawowymi
metodami (kwas + zasada, metal
+ kwas, tlenek metalu + kwas)
– zapisuje cząsteczkowo
równania reakcji
otrzymywania soli (najprostsze)
– definiuje pojęcia reakcje
zobojętniania i reakcje
strąceniowe
– odróżnia zapis cząsteczkowy od
zapisu jonowego równania
reakcji chemicznej
– określa związek ładunku jonu z
wartościowością metalu i reszty
kwasowej
– wymienia zastosowania
najważniejszych soli, np.
chlorku sodu
się metali w reakcji z kwasami – podaje zastosowania soli
(np. miedź lub magnez w reakcji – opisuje doświadczenia
z kwasem chlorowodorowym)
przeprowadzane na lekcjach
– zapisuje obserwacje z
(schemat, obserwacje, wniosek)
przeprowadzanych na lekcji
doświadczeń
Wybrane wiadomości i umiejętności wykraczające poza treści wymagań podstawy programowej; ich nabycie przez ucznia może być
podstawą do wystawienia oceny celującej. Uczeń:
– wyjaśnia pojęcie hydroliza,
– wyjaśnia pojęcie hydrat, wymienia przykłady hydratów,
– wyjaśnia pojęcia: sól podwójna, sól potrójna, wodorosól i hydroksosól.
V. Węgiel i jego związki z wodorem
Ocena dopuszczająca
[1]
1
Uczeń:
• zna podział chemii na
Ocena dostateczna
[1 + 2]
2
Ocena dobra
[1 + 2 + 3]
3
Uczeń:
Uczeń:
• wymienia właściwości diamentu • podaje różnice w budowie
Ocena bardzo dobra
[1 + 2 + 3 + 4]
4
Uczeń:
• wie, jakie są konsekwencje
6
organiczną i nieorganiczną
• określa, czym zajmuje się chemia
organiczna
• wie, co to jest alotropia
• wymienia odmiany alotropowe
węgla
• wie, co to są węglowodory
• wie, co to jest metan
• podaje wzory sumaryczny i
strukturalny metanu
• wymienia właściwości metanu
• wie, na czym polega spalanie
całkowite i niecałkowite
• definiuje szereg homologiczny
• podaje skład gazu ziemnego
• wie, jakie są zastosowania gazu
ziemnego
• wyjaśnia, że z gazem ziemnym
należy obchodzić się ostrożnie, bo
z powietrzem tworzy mieszaninę
wybuchową
• podaje wzory sumaryczne i
strukturalne etenu i etynu
• wymienia najważniejsze
właściwości etenu i etynu
• podaje definicje polimeryzacji,
monomeru, polimeru
• podaje najważniejsze
zastosowanie etenu i etynu
• wymienia przykłady tworzyw
sztucznych i ich zastosowanie
• zna podział węglowodorów na
i grafitu
• potrafi wykryć obecność węgla
w związkach organicznych
• zapisuje wzory i nazwy
alkanów, alkenów, alkinów z
wykorzystaniem wzorów
ogólnych
• buduje model cząsteczki metanu,
etenu, etynu
• zapisuje i odczytuje równania
reakcji spalania metanu, etenu,
etynu
• podaje sposób otrzymywania
etenu i etynu
• porównuje budowę etenu i etynu
• wyjaśnia, na czym polegają
reakcje przyłączania,
polimeryzacji
• wie, jak doświadczalnie
odróżnić węglowodory nasycone
od nienasyconych
• określa, od czego zależą
właściwości węglowodorów
• wykonuje proste obliczenia
dotyczące węglowodorów
diamentu i grafitu
• potrafi wykryć obecność węgla i
wodoru w związkach
organicznych
• wie, jak doświadczalnie wykryć
produkty spalania
węglowodorów
• zapisuje równania reakcji
spalania dowolnych
węglowodorów
• zapisuje równania reakcji
otrzymywania etenu i etynu
• odczytuje podane równania
reakcji
• zapisuje równania reakcji etenu i
etynu z bromem, polimeryzacji
etenu
• określa zależność między liczbą
atomów węgla w cząsteczce a
właściwościami węglowodoru
• objaśnia, co jest przyczyną
większej aktywności chemicznej
węglowodorów nienasyconych w
porównaniu z węglowodorami
nasyconymi
• opisuje przeprowadzane
doświadczenia
• wyjaśnia, jakie substancje mogą
ulegać polimeryzacji
• określa zalety i wady tworzyw
sztucznych
• wykonuje obliczenia dotyczące
budowy wewnętrznej grafitu i
diamentu
• podaje informacje na temat
fulerenów
• dokonuje analizy właściwości
węglowodorów
• wyjaśnia wpływ wiązania
wielokrotnego w cząsteczce
węglowodoru na jego
reaktywność
• zapisuje równania reakcji
przyłączania, np. bromowodoru,
wodoru, chloru, do wiązania
podwójnego
• określa produkty polimeryzacji
etynu
• potrafi wykonywać
doświadczenia
• stosuje swoją wiedzę w
złożonych zadaniach
7
nasycone i nienasycone
• zalicza alkany do
węglowodorów nasyconych, a
alkeny i alkiny do nienasyconych
• określa zachowanie wody
bromowej (lub rozcieńczonego
roztworu manganianu(VII)
potasu) wobec węglowodoru
nasyconego i wobec
nienasyconego
• zapisuje wzory ogólne alkanów,
alkenów, alkinów
• przyporządkowuje dany
węglowodór do odpowiedniego
szeregu homologicznego
• wie, co to jest wzór sumaryczny,
strukturalny, półstrukturalny
• podaje wzory i nazwy
węglowodorów do pięciu
atomów węgla w cząsteczce
• wyjaśnia, dlaczego w pracy
z węglowodorami należy
zachować ostrożność
węglowodorów
8