RAPORT E75 S01

Transkrypt

RAPORT E75 S01

Inwestycja:
PRZEBUDOWA LINII KOLEJOWEJ W RAMACH INWESTYCJI:
MODERNIZACJA
LINII
KOLEJOWEJ
E
75
NA
SADOWNE – CZYŻEW (KM 71.800 – KM 107.260)
Obiekt Budowlany:
Linia Kolejowa E 75 od stacji Sadowne do stacji Czyżew
(km 71.800 – km 107.260)
Faza projektu:
PROJEKT BUDOWLANY
Zamierzenie
Budowlane:
Odcinek S01 Stacja Sadowne od km 71,800 do km 74,500.
Nazwa
opracowania:
RAPORT
NA
ŚRODOWISKO
Inwestor:
PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
z siedzibą w Warszawie, przy ul. Targowej 74
Jednostka
Projektowania:
Nr referencyjny:
ETAPIE
PONOWNEJ
OCENY
ODCINKU
ODDZIAŁYWANIA
NA
SYSTRA S.A.
z siedzibą w Paryżu przy ulicy 72-76 rue Henry Farman, kod pocztowy 75015
Centrum Realizacji Projektów w Europie Środkowej
50-073 Wrocław, ul. Św. Antoniego 2/4B
C367-S01-PB-NN-RAP-00001-2
Data opracowania: 06.02.2015
Data rewizji:
18.03.2015
Egz.
2
Nr ref. C367-S01-PB-NN-RAP-00001
RAPORT NA ETAPIE PONOWNEJ OCENY ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO Strona 1
OPRACOWANIE
mgr inż. Mirosław Dzierko
mgr inż. Ewa Nicgórska-Dzierko
mgr Bartłomiej Dzierża
mgr inż. Agnieszka Kordecka
mgr inż. Sylwia Lewsza
mgr Michał Maniakowski
Zespół autorski:
mgr inż. Stefan Obłąkowski
mgr inż. Emilia Olkowska
mgr Tomasz Pakuła
mgr inż. Karol Szymankiewicz
mgr Marta Wronka-Tomulewicz
mgr Marzena Zblewska
SPIS TREŚCI
1. PRZEDMIOT OPRACOWANIA ...........................................................................................................7
2. CEL INWESTYCJI ...........................................................................................................................7
3. PODSTAWA PRAWNA ......................................................................................................................8
4. OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA ....................................................................................... 10
4.1. USYTUOWANIE PRZEDSIĘWZIĘCIA .......................................................................................... 10
4.2. ZAKRES PRZEDSIĘWIĘCIA........................................................................................................ 11
4.2.1. NAWIERZCHNIA TOROWA .................................................................................................. 11
4.2.2. SIEĆ TRAKCYJNA .................................................................................................................. 18
4.2.3. ROBOTY DROGOWE ............................................................................................................ 19
4.2.4. ELEKTROENERGETYKA NN DO 1Kv ....................................................................................... 26
4.2.5. ELEKTROENERGETYKA NIETRAKCYJNA ................................................................................. 26
4.2.6. SIEĆ TELEKOMUNIKACYJNA ................................................................................................. 27
4.2.7. SIECI SANITARNE I ODWODNIENIE ...................................................................................... 30
4.2.8. URZĄDZENIA STEROWANIA RUCHEM KOLEJOWYM ............................................................. 32
4.2.9. OBIEKTY INŻYNIERSKIE ........................................................................................................ 32
4.2.10. ROZBIÓRKI ........................................................................................................................ 35
4.2.11. ŚCIANY OPOROWE ............................................................................................................ 35
4.2.12. PERONY............................................................................................................................. 35
4.3. OPIS WARIANTÓW PRZEDSIĘWZIĘCIA .................................................................................... 35
5. CHARAKTERYSTYKA ELEMENTÓW ŚRODOWISKA OBJĘTYCH ZAKRESEM PRZEWIDYWANEGO
ODDZIAŁYWANIA PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA ....................................................................... 37
5.1. ZAGOSPODAROWANIE TERENU ............................................................................................. 37
5.2. UKSZTAŁTOWANIE POWIERZCHNI TERENU ............................................................................ 37
5.3. KLIMAT I JAKOŚĆ POWIETRZA ATMOSFERYCZNEGO ............................................................... 38
5.4. GEOLOGIA .............................................................................................................................. 44
5.5. GLEBY .................................................................................................................................... 46
5.6. WODY PODZIEMNE ................................................................................................................ 49
5.7. WODY POWIERZCHNIOWE ..................................................................................................... 52
5.8. ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE ................................................................................................ 54
5.8.1. OBSZARY CHRONIONE I KORYTARZE EKOLOGICZNE .......................................................... 54
5.8.2. METODYKA INWENTARYZACJI PRZYRODNICZEJ ................................................................ 56
5.8.3. WYNIKI INWENTARYZACJI PRZYRODNICZEJ ....................................................................... 69
5.8.3.1. SIEDLISKA PRZYRODNICZE Z ZAŁĄCZNIKA I DYREKTYWY SIEDLISKOWEJ .......................... 69
5.8.3.2. FLORA I MIKOBIOTA ...................................................................................................... 84
5.8.3.3. ENTOMOFAUNA ............................................................................................................ 93
5.8.3.4. ICHTIOFAUNA ................................................................................................................ 97
5.8.3.5. HERPETOFAUNA ............................................................................................................ 97
5.8.3.6. AWIFAUNA .................................................................................................................. 103
5.8.3.7. CHIROPTEROFAUNA .................................................................................................... 106
5.8.3.8. SSAKI NAZIEMNE ......................................................................................................... 109
5.9. KLIMAT AKUSTYCZNY ........................................................................................................... 113
5.10. ZABYTKI KULTURY .............................................................................................................. 114
6. PRZEWIDYWANE ODDZIAŁYWANIE NA ETAPIE REALIZACJI I EKSPLOATACJI INWESTYCJI .............. 114
6.1. ODDZIAŁYWANIE NA KRAJOBRAZ ......................................................................................... 114
6.2. ODDZIAŁYWANIE NA POWIERZCHNIĘ ZIEMI ........................................................................ 116
6.3. ODDZIAŁYWANIE NA ŚRODOWISKO WODNE ..................................................................... 117
6.3.1. ODDZIALYWANIE NA WODY POWIERZCHNIOWE I ZBIORNIKI WOD PODZIEMNYCH NA
ETAPIE REALIZACJI.................................................................................................................... 117
ETAPIE EKSPLOATACJI .............................................................................................................. 118
6.3.3. ODDZIAŁYWANIE NA JEDNOLITE CZĘŚCI WÓD ................................................................ 122
6.4. ODDZIAŁYWANIE NA ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE ............................................................. 125
6.4.1. ODDZIAŁYWANIE NA SIEDLISKA PRZYRODNICZE ............................................................. 125
6.4.2. ODDZIAŁYWANIE NA FLORĘ I MIKOBIOTĘ ....................................................................... 132
6.4.3. ODDZIAŁYWANIE NA ENTOMOFAUNĘ ............................................................................ 136
6.4.4. ODDZIAŁYWANIE NA ICHTIOFAUNĘ ................................................................................ 137
6.4.5. ODDZIAŁYWANIE NA HERPETOFAUNĘ ............................................................................ 137
6.4.6. ODDZIAŁYWANIE NA AWIFAUNĘ .................................................................................... 140
6.4.7. ODDZIAŁYWANIE NA CHIROPTEROFAUNĘ ...................................................................... 141
6.4.8. ODDZIAŁYWANIE NA SSAKI NAZIEMNE I KORYTARZE EKOLOGICZNE ............................... 142
6.4.9. ODDZIAŁYWANIE NA OBSZARY CHRONIONE I RÓŻNORODNOŚĆ BIOLOGICZNĄ ............... 145
6.5. ODDZIAŁYWANIE NA KLIMAT AKUSTYCZNY .......................................................................... 147
6.5.1. ODDZIAŁYWANIE NA ETAPIE REALIZACJI I EKSPLOATACJI ................................................ 147
6.5.2. METODYKA I WYNIKI MODELOWANIA ............................................................................ 148
6.5.3. PODSUMOWANIE I WNIOSKI .......................................................................................... 155
6.6. ODDZIAŁYWANIE ELEKTROMAGNETYCZNE ........................................................................... 155
6.7. ODDZIAŁYWANIE NA ZABYTKI .............................................................................................. 157
6.8. GOSPODARKA ODPADAMI ................................................................................................... 157
6.9. ODDZIAŁYWANIE SKUMULOWANE ....................................................................................... 160
6.10. ODDZIAŁYWANIE DOTYCZĄCE JAKOŚCI POWIETRZA I ZMIAN KLIMATU............................... 160
6.10.1. WPŁYW PRZEDSIĘWZIĘCIA NA WARUNKI SANITARNE I KLIMATYCZNE POWIETRZA ORAZ
DZIAŁANIA MINIMALIZUJĄCE ................................................................................................... 160
6.10.3. ODDZIAŁYWANIE ZMIAN KLIMATU NA PRZEDSIĘWZIĘCIE I DZIAŁANIA OGRANICZAJĄCE
................................................................................................................................................ 164
7. PRZEWIDYWANE ODDZIAŁYWANIE NA ETAPIE LIKWIDACJI INWESTYCJI ....................................... 168
8. OPIS PRZEWIDYWANYCH DZIAŁAŃ MAJĄCYCH NA CELU ZAPOBIEGANIE I OGRANICZENIE
NEGATYWNYCH ODDZIAŁYWAŃ NA ŚROODWISKO ORAZ OCENA EFEKTYWNOŚCI ZASTOSOWANYCH
ROZWIĄZAŃ.................................................................................................................................... 169
8.1. OCHRONA ŚRODOWISKA WODNEGO ................................................................................... 169
8.1.1. ZABEZPIECZENIA NA ETAPIE PROJEKTU BUDOWLANEGO ................................................ 169
8.1.2. ZABEZPIECZENIE NA ETAPIE REALIZACJI .......................................................................... 173
8.1.3. ZABEZPIECZENIE NA ETAPIE EKSPLOATACJI ..................................................................... 174
8.2. OCHRONA ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO ........................................................................ 175
8.2.1 SPOSOBY OGRANICZANIA WPŁYWU NA SIEDLISKA PRZYRODNICZE, FLORĘ I MIKOBIOTĘ .175
8.2.2. SPOSOBY OGRANICZANIA WPŁYWU NA ENTOMOFAUNĘ ................................................ 177
8.2.3. SPOSOBY OGRANICZANIA WPŁYWU NA ICHTIOFAUNĘ ................................................... 177
8.2.4. SPOSOBY OGRANICZANIA WPŁYWU NA HERPETOFAUNĘ................................................ 177
8.2.5. SPOSOBY OGRANICZANIA WPŁYWU NA AWIFAUNĘ........................................................ 180
8.2.6. SPOSOBY OGRANICZANIA WPŁYWU NA SSAKI ................................................................ 180
8.2.7. WYTYCZNA DO PROJEKTOWANIA ZIELENI ....................................................................... 181
8.3. OCHRONA ŚRODOWISKA AKUSTYCZNEGO ........................................................................... 184
8.4. GOSPODARKA WODNO- ŚCIEKOWA ..................................................................................... 188
8.5. GOSPODARKA ODPADAMI ................................................................................................... 188
8.6. STOPIEŃ I SPOSÓB UWZGLĘDNIANIA WYMAGAŃ ZAWARTYCH W DECYZJI ŚRODOWISKOWEJ
197
9. RYZYKO WYSTĄPIENIA POWAŻNEJ AWARII, TRANSGRANICZNEGO ODDZIAŁYWANIA................... 205
10. OBSZAR OGRANICZONEGO UŻYTKOWANIA ............................................................................... 207
11. MONITORING ODDZIAŁYWANIA PRZEDSIĘWZIĘCIA ................................................................... 207
12. KONFLIKTY SPOŁECZNE ZWIĄZANE Z PLANOWANYM PRZEDSIĘWZIĘCIEM .................................209
13. TRUDNOŚCI PRZY OPRACOWANIU RAPORTU ............................................................................ 209
14. ŹRÓDŁA INFORMACJI ................................................................................................................ 210
15. ZAŁĄCZNIKI ............................................................................................................................... 217
1. PRZEDMIOT OPRACOWANIA
Przedmiotem raportu oddziaływania na środowisko jest modernizacja szlaku SadowneCzyżew linii kolejowej E 75 na odcinku S01 Stacja Sadowne od km 71,800 do km 74,500.
Niniejszy raport, który został wykonany zgodnie z zakresem, wymaganiami i zapisami ustawy
z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale
społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (tj.
Dz.U.2013.1235, z późn. zm) – dalej ustawa OOŚ.
Celem opracowania jest ponowna ocena wpływu projektowanego przedsięwzięcia na
środowisko na etapie projektu budowlanego – kompletna analiza oddziaływań oraz precyzyjne
określenie działań eliminujących i minimalizujących możliwe negatywne skutki dla środowiska,
związane z realizacją przedsięwzięcia.
Dla inwestycji, polegającej na modernizacji linii kolejowej E75 na odcinku Warszawa –
Białystok – Sokółka w granicach województwa mazowieckiego, wykonana została ocena
oddziaływania (Raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia pt.: Modernizacja linii
kolejowej E 75 na odcinku Warszawa-Białystok-Sokółka. Województwo Mazowieckie, Konsorcjum E
75 Warszawa – Sokółka, 2007 rok) oraz wydana została decyzja o środowiskowych
uwarunkowaniach:
 Decyzja Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie o środowiskowych
uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na modernizacji
linii kolejowej E75 na odcinku Warszawa-Białystok-Sokółka w granicach województwa
mazowieckiego według wariantu 1+ (znak: RDOŚ-14-WOOŚ-II-BP-6613-008/08 z dnia
6.10.2009 roku).
W związku z tym niniejszy raport określa (zgodnie z art. 67 ustawy OOŚ) stopień i sposób
uwzględnienia wymagań dotyczących ochrony środowiska, zawartych w ww. decyzji o
środowiskowych uwarunkowaniach – dalej DSU.
Zgodnie z art. 67 ww. ustawy OOŚ raport dla potrzeb ponownej oceny środowiskowej
zawiera pełny zakres informacji, który został określony w art. 66 tej ustawy.
Informacje te zostały przedstawione ze szczegółowością odpowiednią do posiadanych danych
wynikających z projektu budowlanego oraz dodatkowych informacji, które zostały uzyskane po
wydaniu decyzji środowiskowej (tj. w 2014-2015 roku).
2. CEL INWESTYCJI
Przedmiotem inwestycji jest modernizacja odcinka S01 linii kolejowej E 75 Sadowne –
Czyżew według zamierzenia budowlanego (podziału na odcinki):
 Odcinek S01 – stacja Sadowne (km 71.800 - km 74.500),
 Odcinek L01– szlak Sadowne Węgrowskie - Prostyń (km 74.500 - km 81.000),
 Odcinek L02 – szlak Prostyń – Małkinia (km 81.000 - km 86.880),
 Odcinek S02 – stacja Małkinia (km 86.880 - km 91.000),
 Odcinek L34 – szlak Małkinia – Czyżew (km 91.000 - km 107.260).
Głównym celem inwestycji jest dostosowanie przedmiotowego odcinka linii kolejowej do
technicznych i operacyjnych parametrów umów AGC (Europejskie porozumienie dotyczące głównych
międzynarodowych linii kolejowych) i porozumienia AGTC (Europejskie porozumienie dotyczące
głównych międzynarodowych linii kolejowych transportu kombinowanego).
Cele bezpośrednie modernizacji linii kolejowej to:
1. Dostosowanie infrastruktury technicznej linii do prędkości 160 km/h dla pociągów pasażerskich,
120km/h dla pociągów towarowych i nacisku na oś 221kN;
2. spełnienie wymagań określonych w Dyrektywie 2008/57/WE PE i Rady z dnia 17.06.2008 r.
w sprawie interoperacyjności systemu kolei we Wspólnocie wraz z rozporządzeniami i decyzjami
KE;
3. zwiększenie efektywności systemu sterowania ruchem;
4. zwiększenie bezpieczeństwa na jednopoziomowych skrzyżowaniach torów kolejowych z drogami
publicznymi, wzrost efektywności wykorzystania linii kolejowej poprzez umożliwienie, po
zakończeniu zadania, realizowania oferty przewozowej dla wyższej prędkości operacyjnej,
skrócenie czasu jazdy i zwiększenie przepustowości linii;
5. zachowanie dotychczasowych funkcji modernizowanych stacji z możliwością osiągnięcia
przyszłej zwiększonej ilościowo oferty przewozowej;
6. zmniejszenie oddziaływania linii kolejowej na środowisko w obszarze modernizowanego odcinka
linii poprzez:
 zmniejszenie emisji hałasu;
 uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej
 przystosowanie obiektów inżynieryjnych do pełnienia funkcji przejść dla zwierząt;
7. zwiększenie bezpieczeństwa przewozu ładunków niebezpiecznych;
8. zmniejszenie kosztów bieżącego utrzymania infrastruktury z tytułu zastosowania elementów
o wysokiej niezawodności i trwałości oraz w wyniku likwidacji zbędnej infrastruktury i stanowisk
pracy;
9. uzyskanie poprawy oferty przewozowej, a w konsekwencji zwiększenie ilości klientów, przez:
 zwiększenie komfortu podróży;
 zwiększenie konkurencyjności kolei (prędkość i punktualność);
 zwiększenie bezpieczeństwa podróżnych;
 skrócenie czasu podróży;
 eliminację barier dla osób z ograniczonymi możliwościami poruszania się;
10. podniesienie poziomu bezpieczeństwa ruchu kolejowego;
11. poprawę stanu technicznego drogi kolejowej.
3. PODSTAWA PRAWNA
Podstawą prawną wykonania niniejszego raportu jest ustawa z dnia 3 października 2008 r. o
udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska
oraz ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz.U.2013.1235, z późn. zm.).
Ponadto przy wykonywaniu raportu posługiwano się zapisami następujących aktów
prawnych:
1) Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz.U.2014.1153);
2) Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U.2013.1409 z późn. zm.);
3) Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. 2013.1205)
4) Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j: Dz.U.2013.1232 z późn.
zm.);
5) Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U.2012.145 z późn. zm.);
6) Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j.
Dz.U.2003.162.1568 z późn. zm.);
7)
8)
9)
10)
11)
12)
13)
14)
15)
16)
17)
18)
19)
20)
21)
22)
23)
24)
25)
26)
27)
28)
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U.2013.627 z późn. zm.)
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (t.j.
Dz.U.2014.210 z późn. zm.);
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U.2013.21 z późn. zm.);
Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz.U. 2013 poz. 1594 ze zm.);
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów
(Dz. U. poz. 1923);
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 16 stycznia 2015 r. w sprawie rodzajów odpadów,
które mogą być składowane na składowisku odpadów w sposób nieselektywny (Dz.U. 2015
poz. 110);
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości
gleby oraz standardów jakości ziemi (Dz.U.2002.165.1359);
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 maja 2004 r. w sprawie warunków, w których
uznaje się, że odpady nie są niebezpieczne (Dz.U.2004.128.1347);
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie
należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji
szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U. 2014 poz. 1800);
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych
poziomów hałasu w środowisku (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 112).
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kryteriów
wystąpienia szkody w środowisku (Dz.U. 2008 nr 82 poz. 501);
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości
odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U.201016.87);
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2010 r. w sprawie siedlisk
przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także
kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary
Natura 2000 (Dz.U.2010.77.510 z późn. zm.);
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących
znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z
kwalifikowaniem
przedsięwzięcia
do
sporządzenia
raportu
o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U.2010.213.1397 z późn. zm.);
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów
specjalnej ochrony ptaków (Dz.U.2011.25.133 z późn. zm.);
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów
niektórych substancji w powietrzu (Dz.U.2012.1031);
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 września 2012 r. w sprawie dokonywania
oceny poziomów substancji w powietrzu (Dz.U.2012.1032);
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony
gatunkowej zwierząt (Dz.U.2014.1348);
gatunkowej roślin (Dz.U.2014.1409);
gatunkowej grzybów (Dz.U.2014.1408);
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 czerwca 2011 r., w sprawie wymagań w
zakresie prowadzenia pomiarów poziomów substancji lub energii w środowisku przez
zarządzającego drogą, linią kolejową, linią tramwajową, lotniskiem, portem (Dz. U. z 2011 r.
nr 140 poz. 824 ze zm.);
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań
29)
30)
31)
32)
33)
34)
35)
36)
37)
38)
39)
w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów,
elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej,
a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów
przeciwpożarowych (Dz.U. Nr 153, poz.955 ze zm.);
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 17 stycznia 2003 r. w sprawie rodzajów wyników
pomiarów prowadzonych w związku z eksploatacją dróg, linii kolejowych, linii tramwajowych,
lotnisk oraz portów, które powinny być przekazywane właściwym organom ochrony
środowiska, oraz terminów i sposobów ich prezentacji (Dz. U. 2003 Nr 18, poz. 164);
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 grudnia 2014 r. w sprawie wzorów
dokumentów stosowanych na potrzeby ewidencji odpadów (Dz.U. 2014 poz. 1973);
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 października 2014 r. w sprawie sposobu
klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych oraz środowiskowych norm
jakości dla substancji priorytetowych (Dz.U. 2014 poz. 1482);
Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 roku w sprawie ochrony siedlisk
naturalnych oraz dzikiej fauny i flory (Dyrektywa Siedliskowa); (Dz.U.UE.L.1992.206.7 z późn.
zm.);
Dyrektywa 2001/81/WE Parlamentu u Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2001 roku
w sprawie krajowych poziomów emisji dla niektórych rodzajów zanieczyszczenia powietrza
(Dz.U.UE.L.2001.309.22 z późn. zm.);
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/49/WE z dnia 25 czerwca 2002 roku w
sprawie oceny i zarządzania poziomem hałasu w środowisku (Dz.U.UE.L.2002.189.12 z późn.
zm);
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2004/35/WE z dnia 21 kwietnia 2004 roku w
sprawie odpowiedzialności za środowisko w odniesieniu do zapobiegania i zaradzania
szkodom wyrządzonym środowisku naturalnemu (Dyrektywa Szkodowa) zmieniona
Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/31/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w
sprawie geologicznego składowania dwutlenku węgla; transponowana Ustawą z dnia 13
kwietnia 2007 o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. Nr 75, poz. 493);
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/118/WE z dnia 12 grudnia 2006 roku
w sprawie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem i pogorszeniem ich stanu
(Dz.U.UE.L.2006.372.19 z późn.zm.);
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE z dnia 21 maja 2008 w sprawie
jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy (Dz.U.UE.L.2008.152.1);
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 w
sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz.U.UE.L.2010.20.7 z późn. zm.);
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie
oceny wpływu wywieranego przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na
środowisko (znowelizowanej dyrektywą 2014/52/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r.)
(Dz.U.UE.L.2014.124.1 z późn.zm.);
4. OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA
4.1. USYTUOWANIE PRZEDSIĘWZIĘCIA
Omawiany odcinek kolejowy: S01 stacja Sadowne (km 71.800 – km 74.500) wchodzi w skład
linii kolejowej E 75 i I Paneuropejskiego Korytarza Transeuropejskiego. Korytarz ten tworzy wraz
z innymi korytarzami transportowymi sieć korytarzy TEN-T. W Kownie korytarz I przecina się z
korytarzem IX. W Warszawie, która stanowi zarazem punkt początkowy i końcowy korytarza I,
korytarz ten łączy się z korytarzem II Berlin – Poznań – Warszawa – Moskwa oraz korytarzem VI
Katowice – Warszawa – Gdańsk/Gdynia.
Teren planowanej inwestycji położony jest w województwie mazowieckim, powiecie
węgrowskim, gminie sadowne, w obrębie Zieleniec oraz Sokółka. Odcinek – S01 – stacja Sadowne
rozpoczyna się w km 71.800, a kończy w km 74.500 projektowanej linii kolejowej.
Rysunek 1. Przebieg linii kolejowej na tle podziału administracyjnego – odcinek S01 zaznaczony
kolorem zielonym.
4.2. ZAKRES PRZEDSIĘWIĘCIA
Przedmiotem niniejszego przedsięwzięcia jest zamierzenie budowlane dotyczące odcinka
S01, stacja Sadowne Węgrowskie, odcinek od km 71.800 do km 74.500, w obrębie linii kolejowej nr 6
Zielonka – Kuźnica Białostocka będącej fragmentem międzynarodowego korytarza E75.
4.2.1. NAWIERZCHNIA TOROWA
STAN ISTNIEJĄCY
Dane ogólne stacji Sadowne Wegrowskie
Stacja Sadowne Węgrowskie stanowi odcinek projektowy od km 71.800 do km 74.500 linii
nr 6 Zielonka - Kuźnica Białostocka (kat. 0 wg Id-12). Jest to linia magistralna, dwutorowa
zelektryfikowana, stanowi fragment korytarza E75, objętego umowami AGC i AGTC.
Układ geometryczny w planie
Przed stacją w km 71.800-72.046 oba tory położone są w rozstawie ok 4.00m, a poza nią od
km 73.782-74.500 przebiegają równolegle w rozstawie ok 4.10m. W obu głowicach stacji znajdują się
pełne trapezy z rozjazdów UIC60 1:9 300 na podrozjazdnicach drewnianych.
Układ geometryczny w profilu
Na początkowym odcinku projektowym od km 71.800 na długości 250m niweleta wznosi się
pochyleniem 1.6‰ w kierunku stacji Sadowne, a od km 72.050 rozpoczyna się równia stacyjna
położona na łagodnym wzniesieniu 0.5‰ aż do km 72.960, gdzie wznoszenie niwelety maleje do
0.2‰ na odcinku 290m. Od km 73.250 niweleta opada początkowo pochyleniem 2.0‰ na długości
250 m, a następnie 1.3‰ na długości 400 m, i 1.2‰ na długości 450 m. W km 74.350 spadek wzrasta
do wartości 2.5‰ na długości 250 m tj. już poza granicę odcinka projektowego w km 74.500.
Nawierzchnia w torach stacyjnych
W torach głównych zasadniczych nr 1 i 2 nawierzchnia bezstykowa z szyn UIC60 na
podkładach drewnianych miękkich na całym odcinku projektowym za wyjątkiem toru nr 2 od
km 71.8÷72.269 i 73.531÷74.500, gdzie ułożone są w torze podkłady betonowe ciężkie. Wiek
nawierzchni w torze nr 1 1988/86, w torze nr 2 1990. W obu głowicach stacyjnych pełne trapezy
pomiędzy torami nr 1 i 2 z rozjazdów zwyczajnych UIC60 300 1:9. Wiek rozjazdów 1990r. W torze
głównym dodatkowym nr 4 rozjazdy zwyczajne UIC60 1:9-300 i S49 1:9 300 z lat 1988-90. Wszystkie
rozjazdy na podsypce tłuczniowej i podrozjazdnicach drewnianych. Na stacji nie ma rozjazdów
krzyżowych.
Pozostała infrastruktura stacyjna
Obsługa ruchu pasażerskiego za pomocą jednego peronu wyspowego niskiego (h=27cm) nr 1
na międzytorzu torów nr 1 i 2 o długości 301 m i szerokości ok. 7.8 m Peron wyposażony w instalację
oświetleniową i nagłaśniającą. W obrębie stacji znajduje się jeden przejazd kat. A, w poziomie torów
w km 72.611 (km istn.). Przejazd przecina istniejące tory nr 1, 2, 4, 6. Nawierzchnia na przejeździe z
płyt betonowych CBP i asfaltowa. Przejazd przewidziany do zmiany kategorii na B. W km 74+215
przejazd również z istniejącą nawierzchnią z płyt betonowych CBP z wypełnieniami asfaltowymi
między płytami. Przecina on istniejące tory szlakowe nr 1 i 2 i jest przewidziany do zmiany kategorii
na B. Istniejące odwodnienie występuje w postaci rowów otwartych, umocnionych wysokimi
prefabrykowanymi korytkami betonowymi (typu krakowskiego). Brak odwodnienia stacji za pomocą
systemu drenokolektorów i drenów. Tory poza częścią stacyjną przebiegają głównie przez tereny
niezabudowane i leśne, miejscami podmokłe. Torowisko położone jest w przeważającej części w
poziomie terenu lub na niewysokich nasypach. Brak wyraźnych deformacji nasypów.
STAN PROJEKTOWANY




Podstawowe parametry techniczne projektowanego układu torowego
maksymalna szybkość pociągów
maksymalny nacisk na oś
minimalny promień łuku poziomego dla V = 200 km/h
maksymalna przechyłka toru na łuku
160 (200) km/h
221 kN
2000 m
150 mm




















maksymalne przyspieszenie niezrównoważone a dop (dla poc. pasażerskich)
0.85 m/s2
maksymalna przyspieszenie niezrównoważone a t (w ruchu towarowym)
0.6 m/s2
maksymalny przyrost niezrównoważonego przyśpieszenia (ψ)
0.5 m/s3
minimalna długość użyteczna torów głównych zasadniczych
i przynajmniej jednego toru głównego dodatkowego na stacjach:
750m
długość użyteczna peronów na stacji Sadowne
200 m
wysokość peronów nad główkę szyny – na całym odc. Sadowne - Czyżew
76 cm
szerokość międzytorza torów gł. zasadniczych (na szlaku, na prostej)
4.00 m
szerokość międzytorza torów gł. zasadniczych (na stacji)
4.50 m
szerokość międzytorza torów gł. zasadniczego i gł. dodatkowego lub bocznego 5.80 m (min);
promień i skos rozjazdów odgałęziających tory główne dodatkowe od
torów głównych zasadniczych
500, 1:12
promień i skos rozjazdów w połączeniach trapezowych pomiędzy
torami głównymi zasadniczymi
1200, 1:18.5
promień i skos pozostałych rozjazdów w torach głównych dodatkowych
300, 1:9
w przypadkach rozjazdów ochronnych (żeberkowych) prowadzących z toru gł. dodatkowego
na rozjazd o skosie 1:12 zabudowa rozjazdów 1:9 R=300 łukowanych dwustronnie;
eliminacja rozjazdów krzyżowych z torów głównych;
nawierzchnia torów szlakowych i głównych zasadniczych na stacjach nr 1 i 2, odpowiadająca
klasie 0, nowa z szyn typu 60E1 AX, na podkładach strunobetonowych PS94 z
przymocowaniem sprężystym SB 4/7 i podsypce tłuczniowej kl. I gat.I (wg PN -B-11114) o
grubości min. 35 cm pod podkładem; rozstaw podkładów 0.60m (wariant 0.1);
nawierzchnia w torach gł. dodatkowych na stacjach, odpowiadająca klasie 2, nowa z szyn
typu 60E1 AY, na podkładach strunobetonowych PS83 z przymocowaniem sprężystym SB i
podsypce tłuczniowej kl. I gat.I (wg PN-B-11114) o grubości min. 30 cm pod podkładem;
rozstaw podkładów 0.70m (wariant 2.1);
nawierzchnia w torach bocznych odpowiadająca klasie 4, z szyn 49E1, na podkładach
betonowych PS83, z zamocowaniem sprężystym; podsypce tłuczniowej kl. II gat. 2 o grubości
warstwy 0.25m, rozstaw podkładów 0.70m, (wariant 4.1);
przebudowa i w razie potrzeby wzmocnienie podtorza dla osiągnięcia wymaganego modułu
odkształcenia wtórnego 120 MPa przez zabudowę warstw ochronnych z niesortu
kamiennego, ułożonego na warstwie geotkaniny;
perony wyposażono standardowo w:
– oświetlenie,
– odwodnienie,
– wiaty z ławkami dla pasażerów,
– tablice z nazwą stacji,
pochylenia miarodajne na linii mieszczą się w granicach ustalonych w umowach AGC i AGTC
oraz w standardach Dz.U 151 (z nowelizacją), standardach CNTK i technicznych
specyfikacjach interoperacyjności.
Projektowany układ geometryczny w planie
Zaprojektowano geometrię części szlakowej jako dwutorową z międzytorzem o szerokości
4.00 m. Układ torowy stacji zaprojektowano tak, że w odniesieniu do PFU, dodano jeszcze jeden tor
główny dodatkowy po stronie nieparzystej. Jest to rozwiązanie korzystne dla linii o znacznie
podwyższonej szybkości maksymalnej gdyż pozwala na zatrzymanie pociągów wolniejszych do
wyprzedzania bez konieczności przecinania potoku ruchu z kierunku przeciwnego. Stację Sadowne
Węgrowskie zaprojektowano w układzie szeregowym. W km 72.389÷72.589 zaprojektowano przy
torach nr 1 i 2 dwa naprzeciwległe perony jednokrawędziowe o długości 200 m i szerokości 4m. W
miejscach lokalizacji wiat szerokość peronów będzie zwiększona. Dojście do peronów z przejazdu w
poziomie torów w km 72.610, przebudowanym na kat. B. Granica strefy zagrożenia jest oznaczona
wizualnymi i dotykowymi znakami ostrzegawczymi (tzw guzkami). Wizualnie znak ostrzegawczy
występuje w formie kontrastującej kolorystycznie, przeciwpoślizgowej linii ostrzegawczej o szer.
20cm oraz występującego bezpośrednio za strefą zagrożenia 40cm ostrzegawczego pasa
dotykowego. Od toru głównego dodatkowego nr 4 odgałęzia się tor ładunkowy nr 6. Z rozjazdów
R=1200 1:18.5, zaprojektowano trapez od strony stacji Małkinia. Przebudowany układ stacji będzie
posiadał tory o następujących długościach użytecznych:
Nr 1 dł. użyt. 766/760 gł. zasadniczy
Nr 2 dł. użyt. 760/766 gł. zasadniczy
Nr 3 dł. użyt. 797/798 gł. dodatkowy
Nr 4 dł. użyt. 797/798 gł. dodatkowy
Nr 6 dł. użyt. 370/366 ładunkowy
Szerokość międzytorza torów nr 1 i 2 w obrębie stacji 4.50 m. Poszerzenie od wartości
szlakowej 4.00m do stacyjnej na sąsiadujących ze stacją szlakach za pomocą dwóch łuków
przeciwnych ze wstawką prostą. Szerokości międzytorzy pomiędzy torem głównym zasadniczym, a
głównym dodatkowym 5.80 m, pozwalające na lokowanie na nich konstrukcji wsporczych sieci
trakcyjnej i sygnalizatorów srk. Na rozpatrywanym odcinku brak łuków zmieniających kierunek trasy
w sposób znaczący tj. o kącie zwrotu powyżej 0.1°.
Projektowany układ geometryczny w profilu
Przy projektowaniu profilu podłużnego zastosowano pochylenia zbliżone do istniejących dla
zminimalizowania różnicy w niwelecie istniejącej i projektowanej. Ogranicza to objętość koniecznych
robót ziemnych na szlakach i stacjach oraz ułatwia fazowanie robót. W profilu zaprojektowano
pochylenia niwelety od 0.475 ‰ do 1.719‰. Na styku z odcinkiem w kierunku Warszawy
przedłużono zaprojektowane wcześniej wzniesienie o wartości 1,700‰ o długość 207,03 m, aby
uzyskać zalecane jednostajne pochylenie na długość 750m. Przejście trapezowe przed stacją
Sadowne Węgrowskie wraz z peronami naprzeciwległymi i głowicą stacyjną południową
zaprojektowano na pochyleniu 0,732‰ na długości 1092,97m. Głowicę północną stacji Sadowne
Węgrowskie zaprojektowano w nachyleniu 1,353‰ (na długości 950,00m), natomiast na
modernizowanym przejeździe w km 74+214,79 za stacją pochylenie wynosi 1,719 ‰ (na długości
900,00m). Załomy w profilu wyokrąglono promieniem kołowym R=20 000 m.
Projektowana nawierzchnia
Tory główne zasadnicze nr 1 i 2, tor klasy 0 w wariancie 0.1: szyny 60E1AX spełniających
warunki WTWiO dla v=200km/h, na podkładach PS94 w rozstawie 1667szt/km, z zamocowaniem
sprężystym SB4 lub SB7, bezstykowe, zgrzewane elektrooporowo, na podsypce tłuczniowej kl.I gat1,
grubości 35cm. Na obiektach inżynieryjnych podkłady PS94M umożliwiające montaż odbojnic. Tory
główne dodatkowe- tory klasy 2 w wariancie 2.1 z szyn 60E1AY, podkłady PS83 w rozstawie 0.70 m,
zamocowaniem sprężystym SB4 lub SB7, bezstykowe, zgrzewane elektrooporowo, na podsypce
tłuczniowej kl.I gat1, grubości 30cm. Dolna warstwa podsypki grubości 20cm z tłucznia
staorużytecznego po oczyszczeniu istniejącej podsypki. Tor ładunkowy nr 6 szyny 49E1BY, klasy 4 w
wariancie 4.1, z szyn 49E1 na podkładach PS83 w rozstawie 0.70 m. w miejscu montowania
wykolejnic projektowanych przez branżę srk po dwa podkłady drewniane twarde na każdą
wykolejnicę.
Rozjazdy
Trapezy w torach głównych zasadniczych z rozjazdów 60E1 R=1200 1:18.5 na
podrozjazdnicach strunobetonowych, z pochyleniem szyn 1:40, iglice sprężyste, krzyżownice stałe z
dziobnicami manganowymi. Rozjazdy z dopuszczeniem do stosowania na liniach o v max=200 km/h
(M200). Rozjazdy w torach głównych zasadniczych, kierujące na tory główne dodatkowe:
60E1 R=500 1:12 na podrozjazdnicach strunobetonowych, z pochyleniem szyn 1:40, iglice sprężyste,
krzyżownice stałe z dziobnicami manganowymi. Rozjazdy z dopuszczeniem do stosowania na liniach o
vmax=200 km/h (M200). Rozjazdy w torach głównych dodatkowych 60E1 R=300 1:9 proste lub
łukowane dwustronnie symetrycznie (rozjazdy kierujące na żeberko) na podrozjazdnicach
strunobetonowych. Pochylenie szyn 1:∞, iglice szynowo-sprężyste, krzyżownice stałe z dziobnicami
kuto-zgrzewanymi.
Modernizacja przejazdów w poziomie torów
W km 72.610,57 i 74.214,79 znajdują się przejazdów w poziomie torów. Pierwszy z nich
kat. A, a drugi kat. D. Zaprojektowano modernizację obu przejazdów do kat. B.
Odwodnienie
Odwodnienia liniowe zaprojektowano dla zapewnienia spływu wód opadowych z podtorza i
pozostałej infrastruktury drogi kolejowej z uwzględnieniem przeszkód miejscowych przy spełnieniu
wymogów wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nr RDOŚ-14-WOOŚ-II-BP6613-008/08.
W km 71+800 – 71+986 zaprojektowano obustronne rowy odwadniające z dnem o szerokości
0,50 m. Od km 71+992 do początku peronów w km 72+386 (czyli w rejonie pełnego trapezu)
odwodnienie zaprojektowano w postaci obustronnych rowów umocnionych płytkimi korytkami
betonowymi. W km 72+020 i km 72+410 po stronie toru nr 1 zaprojektowano zbiorniki chłonnoodparowujące.
Torowisko w obrębie peronów odwadniane jest przez system drenów i kolektorów
zbierających. W rejonie przejazdu w 72.610 torowisko jest odwadnianie za pomocą drenażu
ułożonego równolegle do torów nr 1 i 2 ułożonego pod nawierzchnią drogową przejazdu. Pozostała
cześć stacji jest odwadniana systemem drenokolektorów biegnących na międzytorzach torów 1-3 i
2-4. Odbiór wody z systemu drenażu do projektowanego zbiornika chłonno-odparowującego w km
73+075 i do rowu po str. t. nr 2 w km 74+288.
Projektowane wzmocnienia podtorza.
Podtorze kolejowe, jako element drogi kolejowej podlega modernizacji w celu dostosowania
go do wyższych parametrów techniczno-eksploatacyjnych przyjętych dla modernizowanej linii E 75.
Przebudowa podtorza w największym zakresie dotyczy jego górnych warstw leżących bezpośrednio
pod nawierzchnią. W tomie 3, część „Tory i podtorze”, przedstawiono projekt niezbędnych
wzmocnień górnej części podtorza za pomocą projektowanej warstwy ochronnej w zakresie dla stacji
Sadowne Węgrowskie od km 71.800 do km 74.500. W km 74.850 – 75.150 ze względu na
występowanie przewarstwień torfowych zaprojektowano kolumny żwirowo – betonowe.
Wykaz projektowanych rozjazdów.
Lp.
nr rozj.
w torze
nr
rodzaj
rozjazdu
typ
promień
skos
kierunek
1
2
1
2
1
2
Rz
Rz
60E1
60E1
1200
1200
1:18.5
1:18.5
lewy
lewy
Uwagi
Lp.
nr rozj.
w torze
nr
rodzaj
rozjazdu
typ
promień
skos
kierunek
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
2
1
1
2
3
4
4
4
4
3
1
2
2
1
1
2
Rz
Rz
Rz
Rz
Rłd
Rłd
Rz
Rz
Rłd
Rłd
Rz
Rz
Rz
Rz
Rz
Rz
60E1
60E1
60E1
60E1
60E1
60E1
60E1
60E1
60E1
60E1
60E1
60E1
60E1
60E1
60E1
60E1
1200
1200
500
1:18.5
1:18.5
1:12
1:12
1:9
1:9
1:9
1:9
1:9
1:9
1:12
1:12
1:18.5
1:18.5
1:18.5
1:18.5
prawy
prawy
prawy
lewy
lewy
prawy
lewy
prawy
prawy
prawy
lewy
lewy
500
600/600
600/600
300
300
600/600
600/600
500
500
1200
1200
1200
1200
Uwagi
rozjazd łukowy sym.
Rozjazd w torze głównym zasadniczym vmax =200 km/h
Rozjazdy spawane, podrozjazdnice strunobetonowe, podsypka tłuczniowa kl. I, gat. 1
Wykaz rozjazdów do rozbiórki.
Lp.
nr rozj.
w torze nr
rodzaj
rozjazdu
typ
promień
skos
kierunek
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
1
2
3
4
7
8
11
12
14
15
16
17
2
1
1
2
2
6
6
2
2
1
1
2
Rz
Rz
Rz
Rz
Rz
Rz
Rz
Rz
Rz
Rz
Rz
Rz
60E1
60E1
60E1
60E1
60E1
49E1
49E1
60E1
60E1
60E1
60E1
60E1
300
300
300
300
190
1:9
1:9
1:9
1:9
1:9
1:9
1:9
1:9
1:9
1:9
1:9
1:9
prawy
prawy
lewy
lewy
lewy
prawy
lewy
prawy
prawy
prawy
lewy
lewy
190
300
190
190
190
300
300
Uwagi
Wykaz projektowanych torów.
l.p.
Przeznaczenie
Nr
toru
Pikietaż [m]
od
do
budowl.
podkłady
bet. PS 94,
szyny 60E1
AX
ogółem
długość
Długość
Długość [m]
podkłady
bet. PS 83,
szyny 60E1
AY
długość
podkłady
betonowe,
szyny 49E1
AY
Uwagi
długość
1
szlakowy/gł. zas.
1
71 800.00
74 500.00
2 357.54
2 357.54
kl. 0 w. 0.1
2
szlakowy/gł. zas.
2
71 800.00
74 500.00
2 357.54
2 357.54
kl. 0 w. 0.1
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
14
gł. dodatkowy
żeberko
ochronne
żeberko
ochronne
gł. dodatkowy
żeberko
ochronne
żeberko
ochronne
ładunkowy
3
72 623.04
72.738.41
854.37
854.36
kl. 2 w. 2.1
36.00
3a
36.00
kl. 2 w. 2.1
36.00
3b
4
36.00
72 623.04
72.738.41
kl. 2 w. 2.1
787.90
787.90
kl. 2 w. 2.1
36.00
4a
36.00
kl. 2 w. 2.1
36.00
4b
6
72 819.41
73 329.25
wstawka m. r. 12
wstawka m. r. 34
wstawka m. r.
15-16
wstawka m. r.
17-18
Razem:
36.00
kl. 2 w. 2.1
510.26
kl. 4 w. 4.1 (w tym
2kpl szyn p.
510.26 49E1/60E1)
18.55
18.55
kl. 0 w. 0.1
18.55
18.55
kl. 0 w. 0.1
18.55
18.55
kl. 0 w. 0.1
18.55
18.55
kl. 0 w. 0.1
2304.32
74.2
1786.27
443.86
Wykaz torów do rozbiórki.
l.p.
Przeznaczenie
Nr
toru
toru
1
2
szlakowy/gł
zasadniczy
szlakowy/gł
zasadniczy
Pikietaż [m]
od km
do km
Długość do rozbiórki
Długość
podkłady
toru
drewniane,
do rozb.
szyny 60E1
podkłady
betonowe,
szyny 60E1
[m]
dług. [m]
dług. [m]
1
71 800.0
74 500.0
2567.1
2567.1
2
2
2
71 800.0
72 269.0
73 531.0
72 269.0
73 531.0
74 500.0
469.0
1095.9
935.8
1095.9
469.0
4
72 469.3
73 351.2
815.6
ładunkowy
6
72 521.0
73 298.0
777.0
wstawka m. r.
-"-
935.8
-"-
gł. dodatkowy
wstawka m. r. 12
wstawka m. r. 34
wstawka m. r.
14-15
dług. [m]
Uwagi
Pods. tłuczniowa
suma t.nr2:
2
podkłady
drewniane,
szyny 49E1
815.6
-"777.0 Pods. żwirowa
9.72
9.72
9.70
9.70
10.09
10.09
9.69
9.69
16-17
Ogółem do rozbiórki
[m]:
6699.6
3702.2
2220.4
777.0
4.2.2. SIEĆ TRAKCYJNA
STAN ISTNIEJĄCY
Sieć trakcyjna
Na stacji Sadowne Węgrowskie sieć trakcyjna została wybudowana w 1982r. Na
modernizowanych torach szlakowych i głównych zasadniczych stacji eksploatowana jest sieć typu
YzC120-2C, a na torach głównych dodatkowych i przejściach rozjazdowych zawieszona jest sieć typu
SKB70-C. Stalowe konstrukcje wsporcze wykonane są ze stali zwykłej jakości, malowane. Przy słupach
kotwowych zastosowano odciągi jednoprętowe. W celu zabezpieczenia sieci od przepięć
atmosferycznych zamontowane zostały odgromniki rożkowe.
Istniejąca kabina sekcyjna Sadowne zlokalizowana jest pomiędzy podstacjami trakcyjnymi
Ostrówek oraz Małkinia. Z kabiny tej wyprowadzone są 4 zasilacze sieci trakcyjnej 3kV DC wykonane
kablem YAKYFpy 1x500mm 2 oraz uszyniające wykonane kablami 2xYAKY 1x150mm 2.
STAN PROJEKTOWANY
Zakres modernizacji sieci trakcyjnej
Już w pierwszym etapie sieć zostanie zaprojektowana by umożliwić jazdę z prędkością
200km/h. Z uwagi na stan techniczny sieci trakcyjnej, wymagania stawiane przez układ zasilania oraz
zakres przebudowy układu torowego, przewiduje się całkowity demontaż sieci jezdnej wraz z
konstrukcjami wsporczymi oraz budowę nowej sieci trakcyjnej.
Projekt obejmuje:
- demontaż istniejącej sieci trakcyjnej YzC120-2C – tory 1, 2
- demontaż istniejącej sieci trakcyjnej SKB70-C – tor 4
- budowę sieci trakcyjnej YC150-2CS150 – tory nr 1, 2
- budowę sieci trakcyjnej C95-C – tory nr 3, 4 oraz na przejściach rozjazdowych
Charakterystyczne parametry techniczne sieci jezdnej
Sieć jezdna o symbolu YC150-2CS150 (kod 36 wg Katalogu Sieci Trakc. PKP): Jest to sieć
skompensowana, uelastyczniona o sumarycznym przekroju 450mm2 Cu spełniająca wymagane na
PKP standardy sieci dostosowanej do prędkości jazdy V = 200km/h, składająca się z:
- jednej liny nośnej o przekroju 150mm2 Cu,
- dwóch przewodów jezdnych o przekroju2x150mm2 Cu.
Sieć jezdna stacyjna o symbolu C95-C (kod 10 wg Katalogu Sieci Trakc. PKP): Jest to sieć
skompensowana,
nieuelastyczniona
o
sumarycznym
przekroju
195mm2
Konstrukcje wsporcze i fundamenty
Projektuje się zastosowanie konstrukcji stalowych ocynkowanych i dwukrotnie malowanych:
słupów ceownikowych zbieżnych, słupów przestrzennych z wysięgiem przez dwa tory oraz konstrukcji
bramkowych. Słupy kotwowe i kotwienia środkowego sieci trakcyjnej zaopatrzone będą w odciągi
prętowe.
Rozwiązania i osprzęt
Zastosowane sieci jezdne podwieszone będą na typowych wysięgnikach rurowych
ocynkowanych z izolatorami ceramicznymi, których rozwiązania zawiera „Katalog Sieci Trakcyjnej.
Podwieszenia rurowe” – wydanie 2004 r. wraz z uaktualnieniami. W przęsłach naprężenia dla typu
sieci YC150-2CS150 sieci jezdne zakotwione są w układzie oddzielnych urządzeń do kotwienia
przewodów jezdnych i oddzielnych do kotwienia lin nośnych. Znamionowa wysokość przewodu
jezdnego 5400mm nad powierzchnią toczną szyn.
Ochrona odgromowa i przeciwporażeniowa
Konstrukcje wsporcze mocowane do fundamentów palowych i blokowych będą chronione
przeciwporażeniowo w systemie uszynienia grupowego w układzie otwartym przy pomocy przewodu
AFL 120 podwieszonego na słupach i podłączonego do szyn poprzez ograniczniki niskonapięciowe
tyrystorowe. Każda z konstrukcji będzie uziemiana. Jako ochronę od przepięć atmosferycznych
przyjęto zastosowanie odgromników rożkowych.
Zasilacze i kable powrotne
Ze względu na całkowitą zmianę lokalizacji konstrukcji wsporczych sieci trakcyjnej w rejonie
kabiny sekcyjnej (KS) Sadowne oraz na liczne kolizje kabli zasilaczy i uszyniających z projektowanym
uzbrojeniem terenu, projektuje się wykonanie przebudowy w/w kabli na całym odcinku z
zachowaniem ich aktualnych parametrów.
W celu usunięcia kolizji należy ułożyć nowe kable zasilaczy od rozdzielni 3kV zlokalizowanej w
istniejącej KS Sadowne do odłączników kabli zasilaczy zlokalizowanych na nowych konstrukcjach sieci
trakcyjnej.
Projektuje się:
- wybudowanie nowego odcinka kabla zasilacza „Ostrówek 1” YAKYFpy 1x500mm2 3,6/6kV o
długości 278m (od słupa 74-6/079 do KS Sadowne),
- wybudowanie nowego odcinka kabla zasilacza „Ostrówek 2” YAKYFpy 1x500mm2 3,6/6kV o
- wybudowanie nowego odcinka kabla zasilacza „Małkinia 1” YAKYFpy 1x500mm2 3,6/6kV o
- wybudowanie nowego odcinka kabla zasilacza „Małkinia 2” YAKYFpy 1x500mm2 3,6/6kV o
- wybudowanie nowego odcinka kabli uszyniających 2x YKY 1x150mm 2 1kV o długości
26m+30m.
4.2.3. ROBOTY DROGOWE
STAN ISTNIEJĄCY
Przejazd w km 72+610,57 (linii kolejowej E75), kategoria przejazdu A – droga powiatowa
4207W (klasa techniczna drogi G)
Po południowo – wschodniej stronie przejazdu zlokalizowany jest budynek nastawni
Sadowne Węgrowskie. Kąt skrzyżowania drogi z linią kolejową wynosi 90°. Iloczyn ruchu na
przejeździe ( zgodnie z pomiarami wykonanymi w 2010 r.) wynosi 73354. Droga, na całej długości,
posiada przekrój jednojezdniowy, dwupasowy o szerokości około 6,0m wraz obustronnym i
poboczami gruntowymi szerokości około 1,5m. Nawierzchnia jedni na całej długości wykonana jest,
jako bitumiczna. Pochylenie podłużne drogi na dojeździe do przejazdu wynosi 2,27% (wzniesienie ku
przejazdowi – strona lewa) oraz 0,57% (wzniesienie ku przejazdowi – strona prawa). Przy dojedzie do
przejazdu droga ograniczona jest barierami ochronnymi ( konstrukcji betonowej). Po stronie
północnej przejazdu do drogi powiatowej włącza się droga o nawierzchni gruntowej stanowiąca
dojazd do składu drewna (od strony wschodniej) oraz droga o nawierzchni gruntowej stanowiąca
połączenie z miejscowością Zieleniec (od strony zachodniej). Po stronie południowej przejazdu do
drogi powiatowej włącza się droga o nawierzchni bitumicznej stanowiącej dojazd do placu
postojowego (od strony wschodniej) oraz droga o nawierzchni bitumicznej zapewniająca dojazd do
miejscowości Zielenic (po stronie zachodniej). Zabezpieczenie przejazdu stanowią rogatki z napędem
elektrycznym sterowane z nastawni. Konstrukcja istniejącej nawierzchni drogowej na przejeździe
wykonana została w postaci betonowych płyt prefabrykowanych wielkowymiarowych.
Przejazd w km 74+214,79 (linii kolejowej E75), kategoria przejazdu D – droga powiatowa
4206W (klasa techniczna Z)
Przebudowywany odcinek drogi powiatowej 4206W relacji Sadowne – Kłodnia Sokółka
stanowi przejazd (skrzyżowanie w jednym poziomie) z dwutorową linią kolejową E75. Kąt
skrzyżowania drogi z linią kolejową wynosi 68°. Iloczyn ruchu na przejeździe ( zgodnie z pomiarami
wykonanymi w 2010 r.) wynosi 35808. Droga na całej długości posiada przekrój jednojezdniowy,
dwupasowy o szerokości 5,20-5,40m wraz z obustronnymi poboczami gruntowymi szerokości 1,0m1,5m. Nawierzchnia jezdni na całej długości wykonana jest, jako bitumiczna. Pochylenie podłużne
drogi na dojeździe do przejazdu wynosi 1,97% (wzniesienie ku przejazdowi - strona lewa) oraz 1,63%
(wzniesienie ku przejazdowi – strona prawa). Po stronie południowej przejazdu do drogi powiatowej
włącza się droga gruntowa zbiorcza stanowiąca dojazd do zabudowań. Przejazd nie posiada urządzeń
zabezpieczających w postaci rogatek. Na dojeździe do przejazdu (na długości 15-20m), po obu
stronach jezdni ustawiono betonowe pachołki w rozstawie, co około 3,0m. Konstrukcja istniejącej
nawierzchni drogowej na przejeździe wykonana została w postaci betonowych płyt
prefabrykowanych wielkowymiarowych.
STAN PROJEKTOWANY
Przejazd w km 72+610,57 (linii kolejowej E75) w ciągu drogi powiatowej 4207W,
projektowana kategoria przejazdu B
Przedmiotem opracowania jest odcinek drogi powiatowej 4207W, relacji Paplin – Skoczek –
Sadowne, będącej w zarządzie Zarządu Dróg Powiatowych w Węgrowie. W zakresie przebudowy
droga na całym odcinku położona jest poza terenem zabudowanym.
Klasa techniczna drogi ustalona został w porozumieniu z zarządcą i określona, jako klasa G. Z
uwagi na projektowaną geometrię, oraz lokalizację odcinka drogi, konieczność zmiany prędkości na
przejeździe kolejowym, przyjęto prędkość projektową Vp = 50km/h. Kategoria przejazdu została
wstępnie określona na etapie PFU. Zmiana kategorii, sposobu istniejącego zabezpieczenia została
określona w terenie przez zarząd kolei w porozumieniu z właściwym zarządcą drogi (Zarządem Dróg
Powiatowych w Węgrowie) oraz komendantem wojewódzkim policji. Ustalenia zostały zawarte w
metryce przejazdowej. Zgodnie z ustaleniami, dla przedmiotowego przejazdu, przyjęto kategorię B.
Zakres przebudowy obejmuje odcinek drogi o długości 127,41m.Przebudowywany odcinek
drogi powiatowej 4207W relacji Paplin Stoczek – Sadowne stanowi przejazd (skrzyżowanie w jednym
poziomie) z linią kolejową E75. Droga znajduje się w zarządzie Powiatu Węgrowskiego i stanowi
element istniejącej sieci komunikacyjnej zapewniającej wzajemne powiązanie przyległych
miejscowości, jak również powiązanie z istniejącą siecią dróg wojewódzkich.
Przecięcie drogi z linią kolejową zaprojektowane zostało, jako odcinek prosty. Kąt przecięcia
projektowanego odcinka drogi powiatowej z linią kolejową wynosi 90°. Geometria drogi w planie
stanowi w większości odtworzenie stanu istniejącego, z korektami łuków poziomych wpływającymi
na polepszenie bezpieczeństwa oraz płynności ruchu. W związku z tym na dojazdach, po obu
stronach przejazdu, zwiększono promienie łuków poziomych do wartości R=70,0m. Początek
najbliższej krzywizny w planie, w obu przypadkach, zlokalizowany jest w odległości powyżej 4,0m
licząc od skrajnej szyny toru kolejowego na skrzyżowaniu. Pochylenie poprzeczne jedni drogi w
obrębie przejazdu, na szerokości toru kolejowego i po 4,0m z każdej strony dojazdu odpowiada
pochyleniu podłużnemu torów kolejowych i wynosi 0,07%. Pochylenie poprzeczne jezdni, na długości
łuków poziomych, zaprojektowano, jako jednostronne o wartości 2%. Na dobór wartość pochylenia
poprzecznego na łuku poziomym ma wpływ fakt występowania, na obu łukach, skrzyżowań
dwuwlotowych, jak również bliskość przejazdu kolejowego. Pochylenie poprzeczne jezdni na
włączeniu dostosowane zostało do stanu istniejącego.
Na przebudowywanym odcinku zaprojektowano drogę jednojezdniową, dwupasową o
szerokości 2x3,5m. Na dojeździe do przejazdu w zakresie odcinka położonego pomiędzy
skrzyżowaniami droga obustronnie ograniczona jest krawężnikami betonowymi. Na długości
krawężnika, wzdłuż jezdni zaprojektowano chodniki o szerokości 2,00m, które od strony zewnętrznej
ograniczone są betonowym obrzeżem. W obrębie przejazdu kolejowego chodniki wysokościowo
dostosowane będą do poziomu nawierzchni płyt przejazdowych. Od strony zachodniej przejazdu
zlokalizowane są projektowane perony stacji kolejowej Sadowne, do których dojście zapewniają dwie
rampy o szerokości 2,5m. Rampy włączają się do projektowanego chodnika od strony zachodniej. Na
odcinkach pomiędzy skrzyżowaniami, a włączeniem do stanu istniejącego droga posiada przekrój
jednojezdniowy zmiennej o szerokości, z obustronnymi poboczami gruntowymi o szerokości 1,25m, a
od strony południowej 1,50m, (jako dowiązanie do stanu istniejącego). W kilometrze 0+011,32
zaprojektowano skrzyżowanie z istniejącą drogą o nawierzchni z kostki betonowej typu trylinka (od
strony zachodniej) oraz z drogą o nawierzchni gruntowej (od strony wschodniej). W kilometrze
0+082,63 zaprojektowano skrzyżowanie z projektowanymi drogami dojazdowymi nr 1 (od strony
zachodniej) oraz nr 2 od strony wschodniej. W kilometrze 0+089,77 zaprojektowano zjazd na
istniejącą drogę leśną o nawierzchni gruntowej, natomiast w kilometrze 0+103,50 zaprojektowano
zjazd na istniejącą drogę gruntową prowadząca do składnicy drewna należącej do lasów
państwowych w Siedlcach. Promienie wyokrąglające łuków poziomych na skrzyżowaniu mieszczą się
w zakresie od 6 do 12m (w zależności od kąta włączenia).
Przejazd w km 74+214,79 (linii kolejowej E75), projektowana kategoria B
Przedmiotem opracowania jest odcinek drogi powiatowej 4206W, relacji Sadowne – Kołodnia
– Sokółka, będącej w zarządzie Zarządu Dróg Powiatowych w Węgrowie. W zakresie przebudowy
droga na całym odcinku położona jest poza terenem zabudowanym.
Klasa techniczna drogi ustalona został w porozumieniu z zarządcą i określona, jako klasa Z. Z
uwagi na projektowaną geometrię, oraz lokalizację odcinka drogi, rejon skrzyżowania z linia
kolejową, przyjęto prędkość projektową Vp = 40km/h. Kategoria przejazdu została wstępnie
określona na etapie PFU. Zmiana kategorii, sposobu istniejącego zabezpieczenia została określona w
terenie przez zarząd kolei w porozumieniu z właściwym zarządcą drogi (Zarządem Dróg Powiatowych
w Węgrowie) oraz komendantem wojewódzkim policji. Ustalenia zostały zawarte w metryce
przejazdowej. Zgodnie z ustaleniami, dla przedmiotowego przejazdu, przyjęto kategorię B.
Zakres przebudowy obejmuje odcinek drogi o długości 80,90m. Przebudowywany odcinek
drogi powiatowej 4206W relacji Sadowne – Kołodnia – Sokółka stanowi przejazd (skrzyżowanie w
jednym poziomie) z linią kolejową E75. Droga znajduje się w zarządzie Powiatu Węgrowskiego i
stanowi element istniejącej sieci komunikacyjnej zapewniającej wzajemne powiązanie przyległych
miejscowości, jak również powiązanie z istniejącą siecią dróg wojewódzkich.
Przecięcie drogi z linią kolejową zaprojektowane zostało, jako odcinek prosty. Kąt przecięcia
projektowanego odcinka drogi powiatowej z linią kolejową wynosi 76°. Geometria drogi w planie, na
całej długości, stanowi odcinek prosty. Pochylenie poprzeczne jedni drogi w obrębie przejazdu, na
szerokości toru kolejowego i po 4,0m z każdej strony dojazdu odpowiada pochyleniu podłużnemu
torów kolejowych i wynosi 0,17%. Pochylenie poprzeczne jezdni, na odcinku prostym
zaprojektowano, jako obustronne (daszkowe) o wartości 2%. Na włączeniu dostosowane zostało do
stanu istniejącego.
Na przebudowywanym odcinku zaprojektowano drogę jednojezdniową, dwupasową o
szerokości 2x2,75m z obustronnymi poboczami o szerokości 1,00m. W kilometrze 0+019,74
zaprojektowano zjazd bitumiczny (stanowiący dojazd do posesji oraz istniejącej kabiny sekcyjnej) o
szerokości 3,5m. Z uwagi na fakt, że zjazd występuje w łuku, po stronie wewnętrznej zjazdu
zaprojektowano poszerzone pobocze o szerokości 1,5m. Szerokość pobocza po stronie zewnętrznej
łuku wynosi 0,75m. Przecięcie krawędzi nawierzchni zjazdu z drogą wyokrąglone zostało łukami o
promieniach 3,0 m. W kilometrze 0+070,24 zaprojektowano skrzyżowanie z projektowanymi drogami
dojazdowymi nr 2 oraz nr 3. Wewnętrzna krawędź jezdni dla pojazdów skręcających w prawo z dróg
dojazdowych została zaprojektowana w postaci łuku o promieniu 6,0m Wewnętrzna krawędź jezdni
dla pojazdów skręcających w prawo z drogi powiatowej (klasy Z) została zaprojektowana w postaci
łuku o promieniu 10,0m.
Droga dojazdowa nr 1
Przedmiotem opracowania jest odcinek drogi niepublicznej (niezaliczonej do żadnej z
kategorii dróg publicznych w rozumieniu Ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz.
115 z późn. zm.) z dnia 21 marca.
Projektowana droga wewnętrzna, znajdująca się w całości na trenie będącym własnością
inwestora PKP będzie posiadała charakter drogi ogólnodostępnej (właściciel ternu nie będzie
wprowadzał ograniczeń w sposobie jej użytkowania). Przeznaczeniem sieci projektowanych dróg
równoległych (wzdłuż modernizowanej linii kolejowej E75) jest usprawnienie ruchu oraz zapewnienie
ciągłości komunikacyjnej w związku z przebudową lub likwidacją istniejących przejazdów. Zadaniem
drogi nie jest obsługa przyległych nieruchomości, w związku z czym zjazdy indywidualne na działki
przylegające do przebudowywanych dróg zaprojektowano, jedynie jako ich odtworzenie, w miejscach
gdzie taki zjazd istniał przed przebudową. Ponadto zjazdy zostały przewidziane na istniejące działki
drogowe, jako połączenia projektowanych odcinków dróg dojazdowych z istniejącą siecią dróg
gruntowych. Potencjalna budowa nowych zjazdów przewidziana jest w terminie późniejszym (po
oddaniu drogi do eksploatacji) i rozpatrywana będzie indywidualnie na wniosek zainteresowanej
strony. Zgoda na lokalizację zjazdu wydawana będzie przez zarządcę drogi po uprzednim rozpatrzeniu
wniosku. Lokalizacja drogi zgodna jest z zapisami zawartymi w PFU oraz z ustaleniami ze spotkania w
Urzędzie Gminy Sadowne z dnia 20.11.2013r.
Projektowana droga zlokalizowana po stronie północnej przebudowywanej linii kolejowej
E75, na odcinku od km 71+800 do km około 72+613,6 (kilometraż E75). Projektowana droga w całości
położona w zakresie projektowanego odcinka S01 – stacja Sadowne.
Klasa techniczna drogi ustalona została w porozumieniu z inwestorem i określona jako klasa
D (droga dojazdowa). Dla wszystkich dróg dojazdowych przyjęto prędkość projektową równą 40
km/h.Projektowany odcinek drogi dojazdowej nr 1 o całkowitej długości 810,59 m stanowi ciąg
komunikacyjny zapewniający połączenie drogi powiatowej nr 4207W z początkowym odci nkiem
opracowania. Docelowo możliwa jest kontynuacja drogi w ramach oddzielnego opracowania.
Projektowany odcinek drogi dojazdowej nr 1 o całkowitej długości 810,59 m stanowi ciąg
komunikacyjny zapewniający połączenie drogi powiatowej z początkowym odcinkiem opracowania.
Docelowo możliwa jest kontynuacja drogi w ramach oddzielnego opracowania.
Geometria projektowanej drogi w planie składa się z odcinków prostych oraz łuków
poziomych. Promienie zastosowanych łuków wynoszą 800m oraz 500m. Z uwagi na wielkość
promieni zastosowanych łuków poziomych nie było konieczności poszerzenia pasów ruchu jezdni na
długości łuku poziomego. Na całej długości projektowanego odcinka droga posiada przekrój
jednojezdniowy, dwupasowy o szerokości 2 x 2,75m, wraz z obustronnymi poboczami o szerokości
0,75m. Pochylenie poprzeczne jezdni, na odcinku prostym oraz na długości zastosowanych łuków
poziomych zaprojektowano, jako obustronne (daszkowe) o wartości 2%. W związku z
nieprzelotowym charakterem drogi, na odcinku początkowym zaprojektowano plac do zawracania o
wymiarach 12,5m x 14,5m. W km 0+815,59 zaprojektowano skrzyżowanie z przebudowywaną drogą
powiatową 4207W. Wewnętrzna krawędź jezdni dla pojazdów skręcających w prawo z drogi
dojazdowej została zaprojektowana w postaci łuku o promieniu 6,0m. Wzdłuż krawędzi łuku
zaprojektowano chodnik stanowiący kontynuację dojścia do przejazdu kolejowego. Wewnętrzna
krawędź jezdni dla pojazdów skręcających w prawo z drogi powiatowej (klasy G) została
zaprojektowana w postaci łuku o promieniu 8,0m.
Na całej długości projektowanej drogi nie przewidziano zjazdów indywidualnych.
strony. Zgoda na lokalizację zjazdu wydawana będzie przez zarządcę drogi po uprzednim
rozpatrzeniu wniosku. Potencjalna budowa nowych zjazdów przewidziana jest w terminie
późniejszym (po oddaniu drogi do eksploatacji) i rozpatrywana będzie indywidualnie na wniosek
zainteresowanej strony. Zgoda na lokalizację zjazdu wydawana będzie przez zarządcę drogi po
uprzednim rozpatrzeniu wniosku. Lokalizacja drogi zgodna jest z zapisami zawartymi w PFU oraz z
ustaleniami ze spotkania w Urzędzie Gminy Sadowne z dnia 20.11.2013r.Dodatkowo analiza wyników
inwentaryzacji siedlisk płazów, wykonana w ramach ponownej oceny oddziaływania na środowisko,
wykazała konieczność skrócenia odcinka projektowanej drogi ( w porównaniu do zakresu
przedstawionego w przyjętej przez inwestora koncepcji). Zakres zmiany uzyskał akceptację inwestora
jak również zarządu gminy Sadowne. Podstawą zmiany długości projektowanej drogi są ustalenia
poczynione na spotkaniu w dniu 09.12.2014 w Urzędzie Gminy Sadowne dotyczące odstąpienia od
budowy projektowanej drogi na odcinku od km 73,100 do km 74,214 (pismo IO.7021.1.12.2014 z
dnia 13.01.2015 r.)
E75, na odcinku od km 72+613,6 do km około 73+146,2 (kilometraż E75). Projektowana droga w
całości położona w zakresie projektowanego odcinka S01 – stacja Sadowne.
Klasa techniczna drogi ustalona została w porozumieniu z inwestorem i określona, jako klasa
D (droga dojazdowa). Dla przedmiotowej drogi dojazdowej przyjęto prędkość projektową równą 40
km/h.
komunikacyjny zapewniający połączenie drogi powiatowej nr 4207W ze składnicą drewna należącą
do Lasów Państwowych w Siedlcach. Istniejąca droga dojazdowa, o nawierzchni gruntowej,
częściowo przebiega po terenie kolejowym w związku z czym ulega rozbiórce.
poziomych. Promienie zastosowanych łuków mieszczą się w zakresie od 200m do 1500m. Z uwagi na
wielkość promieni zastosowanych łuków poziomych nie było konieczności poszerzenia pasów ruchu
jezdni na długości łuku poziomego. Na całej długości projektowanego odcinka droga posiada przekrój
jednojezdniowy, dwupasowy o szerokości 2 x 2,75m, wraz z obustronnymi poboczami o szerokości
0,75m. Pochylenie poprzeczne jezdni, na odcinku prostym oraz na długości zastosowanych łuków
poziomych zaprojektowano, jako obustronne (daszkowe) o wartości 2%. W związku z
nieprzelotowym charakterem drogi, na odcinku końcowym zaprojektowano plac do zawracania o
wymiarach 12,5m x 12,5m. Dodatkowo z placu zaprojektowano odcinek łączący drogę z istniejącą
drogą gruntową. Długość odcinka łączącego wynosi około 36,5m. Szerokość dojazdu wynosi 3,5m
(nawierzchni tłuczniowej) oraz obustronne pobocza o szerokości 0,75m. Wewnętrzna krawędź jezdni
dla pojazdów skręcających w prawo z drogi dojazdowej została zaprojektowana w postaci łuku o
promieniu 6,0m. Wzdłuż krawędzi łuku zaprojektowano chodnik stanowiący kontynuację dojścia do
przejazdu kolejowego. Wewnętrzna krawędź jezdni dla pojazdów skręcających w prawo z drogi
powiatowej (klasy G) została zaprojektowana w postaci łuku o promieniu 8,0m. Wzdłuż krawędzi łuku
zaprojektowano chodnik stanowiący kontynuację dojścia do przejazdu kolejowego.
W km 286,30 zaprojektowano zjazd indywidualny na istniejący plac ładunkowy o nawierzchni
betonowej. Szerokość projektowanego zjazdu wynosi 5,0m nawierzchni bitumicznej wraz z
obustronnymi poboczami o szerokości 0,75m. Pozostałe zjazdy o szerokości 3,0m (nawierzchni
bitumicznej) wraz z obustronnymi poboczami o szerokości 0,75 zaprojektowano w km 0+333,63,
0+401,17 oraz 0+472,84.
strony. Zgoda na lokalizację zjazdu wydawana będzie przez zarządcę drogi po uprzednim
rozpatrzeniu wniosku. Potencjalna budowa nowych zjazdów przewidziana jest w terminie
późniejszym (po oddaniu drogi do eksploatacji) i rozpatrywana będzie indywidualnie na wniosek
zainteresowanej strony. Zgoda na lokalizację zjazdu wydawana będzie przez zarządcę drogi po
uprzednim rozpatrzeniu wniosku. Lokalizacja drogi zgodna jest z zapisami zawartymi w PFU oraz z
ustaleniami ze spotkania w Urzędzie Gminy Sadowne z dnia 20.11.2013r.
E75, na odcinku od km 74+221,7 do km około 77+326,3 (kilometraż E75). Projektowana na odcinku
od km 0+000,00 do km 0+280,35 droga nr 3 położona jest w zakresie odcinka S01 – stacja Sadowne.
Projektowana na odcinku od km 0+280,35 do km 3+113,63 droga nr 3 położona jest w
zakresie odcinka L01 – szlak Sadowne Węgrowskie - Prostyń.
Klasa techniczna drogi ustalona została w porozumieniu z inwestorem i określona, jako klasa
D (droga dojazdowa). Dla przedmiotowej drogi dojazdowej przyjęto prędkość projektową równą 30
km/h.
komunikacyjny zapewniający połączenie drogi powiatowej nr 4206W (przejazd w km 74+214,79) z
drogą gminną 420613W (przejazd w km 77+323,77.
poziomych. Promienie zastosowanych łuków (za wyjątkiem rejonu skrzyżowania w km 1+292,24)
mieszczą się w zakresie od 200m do 8000m. Na dojeździe do skrzyżowania w km 1+292,24
zaprojektowano łuki poziome o promieniach 60 m oraz 120m. Poszerzenie pojedynczego pasa ruchu
dla łuku poziomego R=60m wynosi 0,5m (przy całkowitej szerokość jezdni na długości łuku
wynoszącej 6,5m). Poszerzenie pojedynczego pasa ruchu dla łuku poziomego R=120m wynosi 0,25m
(przy całkowitej szerokości jezdni na długości łuku wynoszącej 6,0m). Dla pozostałych zastosowanych
łuków poziomych nie było konieczności poszerzenia pasów ruchu jezdni na długości łuku poziomego.
Na całej długości projektowanego odcinka (z wyjątkiem łuków o promieniu 60 m i 120 m) droga
posiada przekrój jednojezdniowy, dwupasowy o szerokości 2 x 2,75m, wraz z obustronnymi
poboczami o szerokości 0,75m. Na długości odcinka występowania stalowych barier ochronnych
szerokość pobocza została zwiększona do 1,55m. Wewnętrzna krawędź jezdni dla pojazdów
skręcających w prawo z drogi dojazdowej (zarówno w drogę powiatową w km 0+000,00 jak i w drogę
gminną w km 3+113,63) została zaprojektowana w postaci łuku o promieniu 6,0m. Wewnętrzna
krawędź jezdni dla pojazdów skręcających w prawo (z drogi powiatowej 4206W) została
zaprojektowana w postaci łuku o promieniu 10,0m.Pochylenie poprzeczne jezdni, na odcinku
prostym oraz na długości zastosowanych łuków poziomych (o promieniu R większym niż 150m)
zaprojektowano, jako obustronne (daszkowe) o wartości 2%. Na łuku poziom o promieniu R=60m
zastosowano pochylenie jednostronne o wielkości 6%, natomiast na łuku o promieniu R=120m
pochylenie jednostronne o wielkości 3,5%.
Zgodnie z zapisami PFU oraz w oparciu o uzgodnienia i ustalenia ze spotkania w Urzędzie
Gminy Sadowne z dnia 20.11.2013r, zaprojektowano likwidację istniejącego przejazdu kolejowego w
km 75+551. Po stronie południowej przejazdu, z uwagi na nieprzelotowy charakter zakończenia,
prowadząca do wsi Sokółka droga została zamknięta placem do zawracania. Po stronie północnej
przerwana droga prowadząca do miejscowości Sadowne została włączona, w formie skrzyżowania,
do projektowanej drogi dojazdowej nr3 (w km 1+292,24). Promienie zastosowanych na włączeniu
łuków wyokrąglających wynoszą odpowiednio 6 m oraz 10 m). Pozostałe zjazdy zaprojektowano:
km 0+901,07 (3,50m utwardzonej nawierzchni oraz obustronne pobocza o szerokości 0,75m)
Dojazdy do zbiorników w km 71+985 oraz w km 72+445
Zjazdy zaprojektowane dwa zjazdy z istniejącej drogi o nawierzchni z płyt betonowych, w km
71+985 oraz w km 72+445 (kilometraż linii kolejowej E75). Długość projektowanego dojazdu do
zbiornika w km 71+985 wynosi 23,0m, natomiast dojazdu do zbiornika w km 72+445 wynosi 24,75m.
Szerokość obu zjazdów na całej długości wynosi 3,5m. Zjazdy posiadają obustronne pobocza o
szerokości 0,75m. Przecięcie krawędzi projektowanych zjazdów z krawędzią istniejącej drogi
wyokrąglono za pomocą łuków poziomych o promieniu równym 6,0m.
4.2.4. ELEKTROENERGETYKA NN DO 1Kv
STAN ISTNIEJĄCY
Sieci energetyczne PGE
Sieci napowietrzna i kablowa niskiego napięcia w km 72.850, 74.200;
Sieci napowietrzne i kablowe średniego napięcia w km 71.950;
Sieci energetyczne PKP
Sieci kablowe i napowietrzne słóżące do zasilenia infrastrukturu kolejowej zlokalizowanej na
całej długości opracowania. Sieć napowietrzna nn zasilająca indwywidualnych odbiorców na
wysokości km 73.000.
STAN PROJEKTOWANY
Sieci energetyczne PGE
Sieć napowietrzna i kablowa średniego napięcia w km 71.950 – wymiana kabla po istniejącej
trasie, w nowej głębokości nie kolidującej ze skrajnią projektowanego układu drogowego, torowego.
Sieci napowietrzna i kablowa niskiego napięcia w km 74.200 – sieć kablowa zabezpieczona
rurą ochronną dwudzielną.
Sieci energetyczne PKP
Na całej długości projektowanego odcinka proponowane nowe rozwiązanie. Na stacji
Sadowne i w okolicach przejazdu kolejowego instalacja kablowa w miarę możliwości prowadzona w
kanalizacji kablowej wspólnie z instalacją teletechniczną. Kable z wyburzanego budynku nastawni w
km. 72.600 a zasilające czynne obiekty wynieś do złącza w sąsiedztwie likwidowanego budynku. Linia
kablowa i napowietrzna zasilająca budynki prywatne zostaje przebudowana z dostosowaniem do
nowego układu drogowego i torowego.
Zasilanie odłączników sieci LPN średniego napięcia odbywa się poprzez zasilanie własne z
sieci LPN. Kontenery SRK w 73.000 km zasilane są dwóstronie z sieci LPN oraz rezerwowo z sieci
energetycznej należącej do PGE.
4.2.5. ELEKTROENERGETYKA NIETRAKCYJNA
STAN ISTNIEJĄCY
Na przedmiotowym odcinku linii E75 – stacja Sadowne (km 71.800-km 74.500), nie istnieje
napowietrzno-kablowa linia potrzeb nietrakcyjnych a odbiory nietrakcyjne zasilane są w układzie
rozproszonym z publicznej sieci elektroenergetycznej.
STAN PROJEKTOWANY
Projektowana Linia Potrzeb Nietrakcyjnych 15kV stanowi zasilanie odbiorów nietrakcyjnych
na szlaku L01 od km 71,800 do km 54,800 w wykonaniu napowietrzno – kablowym. Linię
napowietrzną zaprojektowano na słupach z żerdzi strunbetonowych wirowanych typu E z
przewodami gołymi 3x AFL-6 50mm2 w układzie trójkątnym. Naprężenia normalne przyjęto
9kG/mm2. W ciągu projektowanej linii projektuje się kontenerowe stacje transformatorowe:
Km 72.430 – Stacja kontenerowa o mocy 250kVA
Km 73.649 – Stacja kontenerowa o mocy 160kVA
Kontenerowe stacje transformatorowe projektuje się w wykonaniu wolnostojącym w
obudowie betonowej z wewnętrznym korytarzem obsługi.
4.2.6. SIEĆ TELEKOMUNIKACYJNA
STAN ISTNIEJĄCY
Sieci telekomunikacyjne TK Telekom Sp. z o.o.
Na przedmiotowym odcinku niniejszego opracowania – stacja Sadowne Węgrowskie (km
71,800 – 74,500) – przebiega sieć telekomunikacyjna TK Telekom Sp. z o.o. Jest to kabel
światłowodowy, relacji Tłuszcz – Białystok, typu XOTKtdx 24J+12Jn.
Sieci telekomunikacyjne PKP Utrzymanie Sp. z o.o.
71,800 – 74,500) – przebiegają sieci telekomunikacyjne PKP Utrzymanie Sp. z o.o. Są to kable
miedziane:
- kabel dalekosiężny typu TKDFtA 69x2x1,2, relacji Tłuszcz – Białystok. Kabel na stacji Sadowne
Węgrowskie ułożony jest doziemnie od strony toru nr 2
- kable lokalne typu TKM na stacjach. Kable ułożone pomiędzy budynkami infrastruktury
kolejowej, do megafonów i zegarów na peronach, itp.
Sieci telekomunikacyjne Orange Polska S.A.
71,800 – 74,500) – występują skrzyżowania sieci telekomunikacyjnych Orange Polska S.A. w
podanych poniżej kilometrach linii kolejowej:
- km 72,604 (obręb przejazdu kolejowego) – przejście pod torami linii kolejowej kabla
miedzianego doziemnego typu XzTKMXpw 10x4x0,6. Kabel jest nieczynny;
- km 74,198 (obręb przejazdu kolejowego) – przejście pod torami linii kolejowej kabla
miedzianego doziemnego typu XzTKMXpw 10x4x0,6.
Urządzenia łączności przewodowej
71,800 – 74,500) – w nastawniach dysponującej „SD” i wykonawczej „SD1” eksploatowane są
urządzenia łączności przewodowej technologicznej (ruchowej) dla zabezpieczenia potrzeb
prowadzenia ruchu kolejowego. Urządzenia te są przestarzałe technologicznie.
Urządzenia radiołączności
Na stacji Sadowne Węgrowskie eksploatowane są urządzenia łączności bezprzewodowej
(radiołączności) pracujące w paśmie częstotliwości 150 MHz. Realizowana radiołączność jest
łącznością analogową, przestarzałą technologicznie i nie ma możliwości rozbudowy do systemów
cyfrowych.
Urządzenia informacji podróżnych
Na stacji Sadowne Węgrowskie zabudowane są urządzenia systemu megafonowej informacji
podróżnych. Zapowiadanie pociągów odbywa się przez dyżurnych ruchu z nastawni dysponującej
„SD”. Urządzenia systemu sygnalizacji czasu – zegary elektryczne wtórne – zabudowane są na
w budynkach nastawni dysponującej „SD” i wykonawczej „SD1” w pomieszczeniach dyżurnych ruchu.
Na peronach stacji nie występują zegary elektryczne wtórne – zostały zdemontowane.
STAN PROJEKTOWANY
Przebudowa sieci telekomunikacyjnych TK Telekom Sp. z o.o.
Istniejący kabel światłowodowy typu XOTKtdx 24J+12Jn ułożony w rurociągu kablowym z rur
4x HDPE 40/3,7, przebiegający wzdłuż układu torowego na przedmiotowym odcinku niniejszego
opracowania, w związku z wystąpieniem kolizji z przebudowywaną linią kolejową, ro wami
odwadniającymi, przebudową przejazdów kolejowych i dróg do tych przejazdów, budową nowych
dróg dojazdowych (równoległych) oraz przebudową pozostałej infrastruktury towarzyszącej, wymaga
przebudowy na odcinkach kolizyjnych.
Zgodnie z warunkami technicznymi projektuje się:
- odcinki kolizyjne istniejącego kabla światłowodowego XOTKtdx 24J+12Jn ułożonego
w rurociągu kablowym z rur 4x HDPE 40/3,7 przebudować poprzez wykonywanie wstawek
kablowych kablem światłowodowym. W przypadkach kolizji o mniejszym zakresie lub w
przypadkach zbliżeń z projektowaną infrastrukturą kolejową, dopuszczalne jest niewielkie
przemieszczenie istniejącego kabla światłowodowego w rowie kablowym lub zabezpieczenie
kabla rurami ochronnymi dwudzielnymi;
- zabudować na całym przedmiotowym odcinku przebudowywanej linii kolejowej nowy kabel
światłowodowy typu Z-XOTKtsd 36J+12Jn w rurociągu kablowym z rur 1x RHDPE 40/3,7.
Kabel ten należy ułożyć po drugiej stronie układu torowego w stosunku do istniejącego kabla
światłowodowego XOTKtdx 24J+12Jn, tj. po stronie toru nr 2.
Należy zlikwidować / zdemontować, po przebudowie, kolizyjne odcinki istniejącego kabla
światłowodowego XOTKtdx 24J+12Jn w zakresie robót ziemnych.
Przebudowa sieci telekomunikacyjnych PKP Utrzymanie Sp. z o.o.
Istniejący kabel dalekosiężny typu TKDFtA 69x2x1,2 przebiegający wzdłuż układu torowego
na przedmiotowym odcinku niniejszego opracowania, w związku z wystąpieniem kolizji
z przebudowywaną linią kolejową, rowami odwadniającymi, przebudową przejazdów kolejowych
i dróg do tych przejazdów, budową nowych dróg dojazdowych (równoległych) oraz z przebudową
pozostałej infrastruktury towarzyszącej, wymaga przebudowy na odcinkach kolizyjnych. Zgodnie z
warunkami technicznymi odcinki kolizyjne istniejącego kabla dalekosiężnego TKDFtA 69x2x1,2
projektuje się przebudować poprzez wykonywanie wstawek kablowych kablem typu XzTKMXpw
35x4x0,8 układanym doziemnie w rowie kablowym lub w kanalizacji kablowej. W przypadkach kolizji
o mniejszym zakresie lub w przypadkach zbliżeń z projektowaną infrastrukturą kolejową,
dopuszczalne jest przemieszczenie istniejącego kabla dalekosiężnego TKD w rowie kablowym lub
zabezpieczenie kabla rurami ochronnymi dwudzielnymi.
Należy zlikwidować / zdemontować, po przebudowie, kolizyjne odcinki istniejącego kabla
TKDFtA 69x2x1,2 w zakresie robót ziemnych. W związku z kolizją istniejącego kabla odgałęźnego typu
TKDFtA 15x2 z kabla TKDFtA 69x2x1,2 do istniejącej kabiny sekcyjnej zlokalizowanej w km 74,252
projektuje się wykonać nowe odgałęzienie kablem typu XzTKMXpw 10x4x0,8 z projektowanego kabla
XzTKMXpw 35x4x0,8.
Ze względu na likwidację obiektów infrastruktury kolejowej na stacji Sadowne Węgrowskie,
projektuje się zlikwidować odgałęzienia kablowe z kabla dalekosiężnego TKDFtA 69x2x1,2 do:
- nastawni dysponującej „SD” – w km 72,603. Kabel odgałęźny TKDFtA 69x2;
- nastawni wykonawczej „SD1” – w km 73,680. Kable odgałęźne 2x TKDFtA 15x2.
Przebudowa sieci telekomunikacyjnych Orange Polska S.A.
W związku z przebudową układu torowego i rowów odwadniających układ torowy,
przebudową przejazdu kolejowego kat. A w km 72,611 linii kolejowej i odcinka drogi powiatowej nr
4207W (w obrębie tego przejazdu) oraz budową nowych dróg dojazdowych (droga dojazdowa nr 1 i
nr 2) po stronie toru nr 2 – do drogi powiatowej i przejazdu kolejowego, istniejący nieczynny kabel
miedziany doziemny typu XzTKMXpw 10x4x0,6 (krzyżujący się z linią kolejową w km 72,604) należy
zlikwidować w zakresie robót ziemnych.
W związku z przebudową układu torowego i rowów odwadniających układ torowy,
przebudową przejazdu kolejowego kat. D w km 74,221 linii kolejowej i odcinka drogi powiatowej nr
4206W (w obrębie tego przejazdu) oraz budową nowych dróg dojazdowych (droga dojazdowa nr 2 i
nr 3) – po stronie toru nr 2 – do drogi powiatowej i przejazdu kolejowego, występujące w km 74,198
skrzyżowanie sieci telekomunikacyjnej – kabel miedziany doziemny typu XzTKMXpw 10x4x0,6 – z linią
kolejową projektuje się przebudować na odcinku kolizyjnym, poprzez zabudowę wstawki kablowej
kablem typu XzTKMXpw 10x4x0,6. Należy zlikwidować / zdemontować, po przebudowie, kolizyjny
odcinek istniejącego kabla miedzianego w zakresie robót ziemnych.
Budowa sieci i urządzeń telekomunikacyjnych dla PKP PLK S.A.
Wzdłuż przedmiotowego odcinka linii kolejowej E 75 projektuje się zabudować sie ci i
urządzenia telekomunikacyjne dla PKP PLK S.A.:
- kabel światłowodowy główny typu Z-XOTKtd 48J– zabudowa po stronie toru nr 1;
- kabel światłowodowy protekcyjny typu Z-XOTKtd 42J+6Jn – zabudowa po stronie toru nr 2;
- kabel miedziany typu XzTKMXpw 35x4x0,8 we wspólnym rowie kablowym z kablem
światłowodowym głównym;
- kabel miedziany lokalizacyjny typu XzTKMXpw 1x2x0,8 we wspólnym rowie kablowym
z kablem światłowodowym protekcyjnym;
- kable odgałęźne i połączeniowe (miedziane i światłowodowe) do kontenerów i/lub szaf
z urządzeniami infrastruktury kolejowej – kontenery i szafy teletechniczne (kontener ZZT/E,
szafa TVU), kontenery SRK (stacyjne STC, przejazdowe SSP), szafy oświetleniowe, stacje
transformatorowe kontenerowe, podstacje trakcyjne, kabiny sekcyjne, zdalnie sterowane
odłączniki LPN;
- kanalizację kablową wielootworową z rur ø110, ze studniami kablowymi zlokalizowanymi
przy każdym słupie oświetleniowym na peronach stacji;
- kanalizację kablową wielootworową z rur ø110 w obrębie przejazdów kolejowych
kat. A i B objętych zabudową systemu telewizji użytkowej TVU (CCTV);
- kontener teletechniczny ZZT/E na stacji Sadowne Węgrowskie;
- system megafonowej informacji podróżnych na peronach w/w stacji;
- system sygnalizacji czasu na peronach w/w stacji;
- urządzenia sterujące: systemem megafonowej informacji podróżnych, systemem sygnalizacji
czasu. Urządzenia zabudowane w kontenerze teletechnicznym ZZT/E;
- urządzenia systemu radiołączności w kontenerze teletechnicznym ZZT/E z antenami
zabudowanymi na wolnostojącej wieży antenowej zlokalizowanej w pobliżu kontenera;
- systemy sygnalizacji włamania oraz sygnalizacji i gaszenia pożaru we wszystkich kontenerach
teletechnicznych i SRK;
- system telewizji przemysłowej TVU (CCTV) dla obserwacji przejazdów kolejowych kat. A i B.
Kamery zabudowane na masztach kamerowych, natomiast urządzenia TVU w szafach TVU
zlokalizowanych przy kontenerach przejazdowych SSP;
- system łączności kolejowej (SLK) z urządzeniami teletransmisyjnymi systemu SDH
w kontenerze ZZT/E.
4.2.7. SIECI SANITARNE I ODWODNIENIE
STAN ISTNIEJĄCY
Na przedmiotowym odcinku S01 Stacja Sadowne Węgrowskie nie występują żadne istniejące
sieci sanitarne, przecinające modernizowaną linię kolejową. W pobliżu linii kolejowej występuje
miejscowo uzbrojenie podziemne w postaci przewodów kanalizacji sanitarnej wraz z
bezodpływowymi zbiornikami na ścieki.
W związku z likwidacją budynków nastawni w km 72.610 oraz 73.657, należy również
zlikwidować znajdujące się obok szambo oraz odcinki kanalizacji sanitarnej.
W rejonie istniejących skrzyżowań linii kolejowej z drogami gminnymi i powiatowymi nie
występuje zorganizowany system odwodnienia na przejazdach kolejowych w postaci kanalizacji
deszczowej.
Wzdłuż istniejącej linii kolejowej występują liczne rowy i rozlewiska wodne, do których
trafiają wody ze spływów powierzchniowych z linii kolejowej, dróg i otaczających terenów.
STAN PROJEKTOWANY
Odwodnienie w km 72.000
W km 72.000 zaprojektowano układ kanalizacji deszczowej, odprowadzającej wody
deszczowe i roztopowe pochodzące z odwodnienia torowiska na odcinku między w km 71.800 –
72.386 linii kolejowej, zbierane obustronnymi rowami.
Wody deszczowe z rowów odwodnienia torowego, przepływając przez osadniki poziome
zaprojektowane na końcu rowów, będą trafiały do studzienki, a następnie kanałem zam kniętym
DN200 będą odpływały do projektowanego zbiornika chłonno-odparowującego.
Z uwagi na znaczne zagłębienie kanalizacji deszczowej w stosunku do poziomu dna proj.
zbiornika, na końcowym odcinku kanalizacji zastosowano przepompownię. Przed wylotem
zaprojektowano studzienkę rozprężną, skąd wody deszczowe grawitacyjnie odpłyną do zbiornika.
Projektowany wylot kanalizacji deszczowej został zlokalizowany w projektowanej skarpie.
Zbiornik chłonno – odparowujący w km 72.000
Ze względu na brak odbiorników naturalnych w postaci wód powierzchniowych, w celu
odprowadzenia wód opadowych z modernizowanego torowiska oraz projektowanych dróg,
zaprojektowano w km 72.000 zbiornik chłonno-odparowujący, tzn. bez szczelnego dna oraz
z roślinnością hydrofitową. Zbiorniki zaprojektowano jako ziemne typu otwartego, o nachyleniu
skarpy 1:1,5. Dodatkowo wykonane zostaną schody serwisowe umożliwiające zejście do obiektu w
celu jego utrzymania, a także ogrodzenie z siatki. W celu usprawnienia pracy każdego zbiornika,
zaprojektowano dno o specjalnej konstrukcji. Dopływ wód do zbiornika w km 72.000 zachodzić
będzie za pomocą kanałów zamkniętych, z polipropylenu PP SN8. Podczyszczanie wód deszczowych
przed ich zrzutem do zbiornika zachodzić będzie w zastosowanym osadniku. Pojemność
projektowanego zbiornika wynosi V=104,0 m 3, spadek dna 2‰.
W km 72.400 zaprojektowano układ kanalizacji deszczowej, odprowadzającej wody opadowe
i roztopowe pochodzące z odwodnienia liniowego i wgłębnego torowiska na odcinku międ zy km
72.390 – 73.076 linii kolejowej.
Wody deszczowe z układu odwodnienia torowego, będą trafiały do studzienki pośredniej,
a następnie kanałem DN300 będą odpływały do projektowanego zbiornika chłonno-odparowującego.
Z uwagi na znaczne zagłębienie kanalizacji deszczowej w stosunku do poziomu dna proj.
zbiornika, na końcowym odcinku kanalizacji zastosowano przepompownię. Przed wylotem
zaprojektowano studzienkę rozprężną, skąd wody deszczowe grawitacyjnie odpłyną do zbiornika.
Projektowany wylot kanalizacji deszczowej został zlokalizowany w projektowanej skarpie.
z roślinnością hydrofitową. Zbiornik zaprojektowano jako ziemny typu otwartego, o nachyleniu
skarpy 1:1,5. Dodatkowo wykonane zostaną schody serwisowe umożliwiające zejście do obiektu w
celu jego utrzymania, a także ogrodzenie z siatki. W celu usprawnienia pracy każdego zbiornika,
zaprojektowano dno o specjalnej konstrukcji. Dopływ wód deszczowych do zbiornika w km 72.000
zachodzić będzie za pomocą kanałów zamkniętych, z polipropylenu PP SN8. Podczyszczenie wód
deszczowych przed ich zrzutem do zbiornika zachodzić będzie w zastosowanym osadniku. Pojemność
projektowanego zbiornika wynosi V=168,0 m 3, spadek dna 2‰.
Odwodnienie drogi przy przejeździe w km 72.610
Na odcinku przebudowywanej drogi powiatowej nr 4207W, zaprojektowano układ kanalizacji
deszczowej, odbierający wody opadowe z wpustów deszczowych, rozmieszczonych po obu stronach
przejazdu kolejowego. Wpusty deszczowe W-1 i W-2 będą podłączone przykanalikami Ø160, poprzez
studnie pośrednie, do zaprojektowanych studzienek Ø1000 zamontowanych na kanale Ø300,
odprowadzającym wody deszczowe z odwodnienia torowego. Projektowaną kanalizację wraz z
wszystkimi elementami projektuje się umieścić w chodniku.
Wody deszczowe projektuje się docelowo odprowadzać układem kanałów do
projektowanego zbiornika chłonno - odparowującego.
Odwodnienie peronów p.o. Sadowne Węgrowskie – km 72.610
Odprowadzenie wód opadowych z peronów jednokrawędziowych na P.O. Sadowne
Węgrowskie przeprowadzone jest poprzez odwodnienie liniowe (korytka z rusztem, typu V100) w
miejscu wiat peronowych, w pozostałej części peronu - do istniejących rowów układu
odwodnieniowego lub na odpowiednio wzmocnione skarpy, usytuowane poza zewnętrzną krawędzią
peronu.
Odprowadzenie wód deszczowych z korytek będzie się odbywało poprzez podłączenie
studzienek odpływowych odwodnienia liniowego odcinkami kanałów do kanału deszczowego DN300
biegnącego w peronie, prowadzącego wody z odwodnienia torowiska.
Studzienki odpływowe z korytek projektuje się łączyć z kanałem poprzez odcinki rur
tworzywowych DN100 PP SN8, łączonych na kielich z uszczelką. Połączenia z kanałem głównym za
pomocą trójników redukcyjnych. Łączna długość kanałów w planie wynosi L=8m.
W km 74.284 linii kolejowej zaprojektowano układ kanalizacji deszczowej, odprowadzający
wody opadowe z odwodnienia liniowego wzdłuż linii kolejowej, na odcinku od km 73.077 do km
74.284. Układ odwodnienia w postaci systemu drenaży i drenokolektorów.
Zaprojektowano układ kanałów, które porzez studzienkę z osadnikiem będą odprowadzały
wody deszczowe do rowu, projektowanego w ramach opracowania branży drogowej. W celu
podczyszczenia wód deszczowych zaprojektowano zastosowanie osadnika, który stanowić będzie
studnia betonowa Ø1000 mm, objętość części osadowej Vcz=1 m 3.
Wylot z kanalizacji deszczowej zaprojektowano z rur kanalizacyjnych PP φ300, zakończonych
wylotem prefabrykowanym betonowym, umieszczonym w projektowanej skarpie drogowej. Skarpa
poniżej wylotu zostanie umocniona korytkami ścieku skarpowego, zaś początek rowu przy wylocie
będzie umocniony poprzez obrukowanie kostką.
4.2.8. URZĄDZENIA STEROWANIA RUCHEM KOLEJOWYM
STAN ISTNIEJĄCY
Stacja Sadowne Węgrowskie wyposażona jest w mechaniczne urządzenia srk z sygnalizacją
kształtową. Ruch pociągów na stacji odbywa się za pomocą elektromechanicznej blokady stacyjnej.
STAN PROJEKTOWANY
-
-
-
Zakres robót dotyczący urządzeń srk w zakresie zagospodarowania terenu obejmuje:
Usuwanie kolizji urządzeń srk z przebudowywanymi układami torowymi, przebudowywanymi
przejazdami kolejowymi, budowanymi drogami równoległymi, modernizowanymi obiektami
inżynierskimi, budowanymi obiektami kubaturowymi, przebudowywanymi instalacjami SN i NN,
budowaną nową linią LPN, przebudowywaną siecią trakcyjną, budowanymi peronami itp.
Roboty zabezpieczające na modernizowanych torach, jak tymczasowe założenie wykolejnic,
spon iglicowych, zamków zwrotnicowych, ustawienie tymczasowych wskaźników.
Przebudowę istniejących urządzeń srk (stacyjnych i liniowych) oraz urządzeń zabezpieczenia
ruchu na przejazdach, zgodnie z fazowaniem przebudowy układów torowych, harmonogramem
robót i harmonogramem zamknięć torowych (jeśli z uwagi na przyjętą technologię robót taka
konieczność zachodzi). Dotyczy to w szczególności zapewnienia ciągłości ruchu kolejowego w
trakcie przebudowy linii a zwłaszcza zapewnienia bezpieczeństwa tego ruchu poprzez budowę
tymczasowej dwukierunkowej półsamoczynnej blokady liniowej dwukierunkowej przy
jednotorowym ruchu na odcinkach szlakowych.
Budowę docelowych stacyjnych urządzeń srk (warstwa podstawowa
Budowę docelowych urządzeń zabezpieczenia ruchu na przejazdach kolejowych
Demontaż istniejących urządzeń srk realizowany będzie etapowo w zależności od fazowania
przebudowy i zakresu usuwania przeszkód w urządzeniach srk.
Demontaż istniejących urządzeń zabezpieczenia ruch na przejazdach realizowany będzie
etapowo w zależności od fazowania przebudowy i zakresu usuwania przeszkód w urządzeniach
srk.
4.2.9. OBIEKTY INŻYNIERSKIE
STAN ISTNIEJĄCY
Przepust drogowy w projektowanym km 0.020,50 PD(4206W)
 w projektowanym km 0.020,50 PD(4206W) w ramach modernizacji linii kolejowej nr6
(E75) Warszawa – Białystok, odcinek linii Sadowne - Czyżew, szlak Małkinia – Czyżew),
 przepust zlokalizowany w pobliżu przejazdu kolejowego (74.214 linii kolejowej nr6), nie
prowadzi cieku naturalnego.
 przepust jednootworowy, żelbetowy,
 ściany czołowe równoległe do nasypu drogowego, posadowione bezpośrednio.
 parametry geometryczne konstrukcji
- długość przepustu – l= 24,2m,
- średnica przepustu –
0
- skos obiektu – α=77,9 .
 obiekt wymaga przebudowy drogą rozbiórki istniejącego i budowy nowego przepustu.
Przepust drogowy w projektowanym km 0.063,30 PD(4206W)
 w projektowanym km 0.063,30 PD(4206W) w ramach modernizacji linii kolejowej nr6
(E75) Warszawa – Białystok, odcinek linii Sadowne - Czyżew, szlak Małkinia – Czyżew),
 przepust zlokalizowany w pobliżu przejazdu kolejowego (74.214 linii kolejowej nr6), nie
prowadzi cieku naturalnego.
 przepust jednootworowy, żelbetowy,
 ściany czołowe równoległe do nasypu drogowego, posadowione bezpośrednio.
- średnica przepustu –
- skos obiektu – α=78,80.
 obiekt wymaga przebudowy drogą rozbiórki istniejącego i budowy nowego przepustu.
STAN PROJEKTOWANY
Przepust drogowy w km 0.020,50 PD(4206W)
 lokata przepustu km 0.020,50 – wg km projektowanego,
 projektuje się przepust pod drogą,
 funkcją nowego obiektu będzie przeprowadzenie pod drogą wód opadowych
zgromadzonych w rowach systemu odwodnienia,
 projektowany przepust będzie rurowy typu HDPE z rury karbowanej, posadowionej
bezpośrednio.
- średnica wewnętrzna –
- spadek podłużny – i=0,5%,
- rzędna wlotu – 104,60m npm,
- rzędna wylotu – 104,47m npm.
Przepust drogowy w km 0.062,00 PD(4206W)
 funkcją nowego obiektu będzie przeprowadzenie pod drogą wód opadowych


-
projektowany przepust będzie rurowy typu HDPE z rury karbowanej, posadowionej
bezpośrednio.
parametry geometryczne konstrukcji
średnica wewnętrzna –
długość przepustu – l= 17,00m,
spadek podłużny – i=1,8%,
rzędna wlotu – 105,20m npm,
rzędna wylotu – 104,90m npm.
Przepust drogowy w km 0.286,30 PD(DD02)
 funkcją nowego obiektu będzie przeprowadzenie pod zjazdem wód opadowych
bezpośrednio.
 , projektuje się przepust pod drogą,
bezpośrednio.
bezpośrednio.
-
rzędna wlotu – 107,481m npm,
rzędna wylotu – 107,431m npm.
4.2.10. ROZBIÓRKI
Na przedmiotowym odcinku planuje się rozbiórkę nastawni dysponującej Sadowne
Węgrowskie w km 72+600 i nastawni wykonawczej w km 73.670.
4.2.11. ŚCIANY OPOROWE
Na przedmiotowym odcinku nie występują ściany oporowe, zarówno w stanie istniejącym,
jak i projektowanym.
4.2.12. PERONY
STAN ISTNIEJĄCY
Istniejące w obrębie stacji Sadowne Węgrowskie elementy zagospodarowania peronów, jak
również same perony znajdują się w złym stanie technicznym i nie spełniają parametrów
infrastruktury technicznej linii dla prędkości 160 km/h dla pociągów pasażerskich (docelowo do
200km/h), 120km/h dla pociągów towarowych i nacisku na oś 221kN.
STAN PROJEKTOWANY
W ramach modernizacji linii kolejowej E 75, planuje się całkowitą wymianę i modernizację
obiektów do obsługi podróżnych, tak aby zapewnić odpowiednią liczbę peronów oraz krawędzi
peronowych, odpowiednie usytuowanie peronów, wynikające z położenia peronów względem torów,
sposób dojścia do peronów, możliwość obsługi osób niepełnosprawnych, możliwość obsługi
bagażowej, długość i szerokość peronów. Dojścia terenowe do peronów zostały dostosowane
wysokościowo i przestrzennie do istniejącej oraz projektowanej infrastruktury drogowej i kolejowej.
Na peronach planuje się umieszczenie elementów małej architektury tj. ławki, kosze na śmieci,
pojemniki na piasek i sól, ogrodzenia panelowe, wiaty zabezpieczające osoby przebywające na
peronie przed opadami atmosferycznymi, informacje wizualne, drogowskazy, piktogramy.
4.3. OPIS WARIANTÓW PRZEDSIĘWZIĘCIA
Na etapie uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedmiotem analizy
były wymienione poniżej opcje realizacji inwestycji.
W raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko na etapie DŚ rozpatrywano
wariant „0” polegający na niepodejmowaniu działań, wariant ,,0+” polegający na odtworzeniu
istniejącej infrastruktury oraz warianty „1”, ,,1+”, ,,2a” i ,,2b”.
Warianty inwestycyjne
W ramach wariantu ,,0+” przewiduje się wykonanie podstawowych prac budowlanych,
niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania linii w celu zaspokojenia aktualnych potrzeb
przewozowych a także odtworzenie istniejącej infrastruktury do zapewnienia Vmax=120 km/h dla
pociągów pasażerskich bez zmiany trasy z pozostawieniem mostu jednotorowego na rzece Bug. Prace
modernizacyjne obejmowały będą m.in. renowację torów, wymianę podkładów szyn, oczyszczenie i
uzupełnienie bądź wymianę tłucznia, remont peronów, działania konserwacyjne lub naprawę
istniejących przejazdów kolejowych, a w przypadku największego obiektu inżynieryjnego planowanej
inwestycji - mostu na rzece Bug, wymianę uszkodzonych stalowych elementów konstrukcji wraz z
częściową naprawą i modernizacją elementów betonowych podtorza.
Wariant „1” przewiduje częściową modernizację infrastruktury do prędkości 160 km/h w
ruchu pasażerskim i 120 km/h w ruchu towarowym, przy nacisku na oś 221 kN. Będzie to możliwe
m.in. po zamontowaniu nowych szyn na podkładach betonowy. Ponadto wariant ten zakłada
zastąpienie niektórych obiektów inżynieryjnych będących w złym stanie technicznym nowymi
obiektami. Dotyczy to przede wszystkim obiektu nad rzeką Liwiec, który ze względu na wadliwą
konstrukcję, zastąpiony zostanie nowym obiektem inżynieryjnym. Ze względu na zły stan techniczny
oraz ze względu na utrudnienia związane z połączeniem torów szlakowych w jeden, przewiduje się
również budowę nowego mostu nad Bugiem.
Wariant „1+” uwzględnia adaptację linii kolejowej dla zapewnienia prędkości Vmax=160k m/h
dla pociągów pasażerskich oraz Vt= 120 km/h dla pociągów towarowych. Zakłada się prace
polegające na modernizacji linii kolejowej planowane w wariancie „I”, obejmujące dodatkowo
przygotowanie podtorza i przystosowanie infrastruktury kolejowej do prędkości 200 km/h dla
pociągów pasażerskich. W zakresie obiektów inżynieryjnych wyszczególniono m.in. zastąpienie
mostów stalowych nowymi budowlami, przebudowę całkowitą wielu obiektów inżynieryjnych.
W wariantach „2a” i ,,2b” zakłada się adaptację linii kolejowej do maksymalnej prędkości 200
km/h przy zastosowaniu, odpowiednio, taboru z wychylnym nadwoziem lub taboru klasycznego
zmodernizowanego, likwidację przejść i przejazdów w poziomie szyn i zastąpienie ich skrzyżowaniami
bezkolizyjnymi oraz adaptację do prędkości 120 km/h dla pociągów towarowych. Zakres prac w
porównaniu 2 wariantem „1+” różni się ilością nowych wiaduktów 1 i przejść podziemnych dla
pieszych
Do realizacji inwestycji wybrano wariant 1+.
Ze względu na fakt, iż niniejszy raport sporządzany jest w ramach postępowania
zmierzającego do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, a dla planowanej inwestycji została
wydana w 2009 r. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla wariantu 1+, na etapie ponownej
oceny oddziaływania na środowisko odstąpiono od analizy wariantów alternatywnych modernizacji
linii kolejowej.
Wariant polegający na niepodejmowaniu inwestycji
Zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach
oddziaływania na środowisko raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zawierał analizę
wariantu „zerowego”.
W chwili obecnej na analizowanym odcinku linii kolejowej E75 ruch pociągów jest
ograniczony ze względu na stan infrastruktury technicznej. Zaniechanie realizacji inwestycji nie
spowoduje zmian w użytkowaniu terenu linii kolejowej i obszarów przyległych. Jednak brak realizacji
przedsięwzięcia i pozostawienie istniejącego przebiegu linii kolejowej bez jej modernizacji spowoduje
narastające negatywne oddziaływanie w zakresie hałasu, wód, wpływu na faunę i florę oraz
pogorszenie stanu bezpieczeństwa ruchu.
1
przy czym wiadukty nie dot. przedmiotowego odcinka linii kolejowej.
W przypadku pociągów regionalnych oraz pociągów dalekobieżnych brak realizacji inwestycji
uniemożliwi znaczącą intensyfikację ruchu pociągów pasażerskich. Nie będą mogły być spełnione
pożądane przez przewoźników i organizatorów zarówno komunikacji regionalnej jak i
międzywojewódzkiej, międzynarodowej i kwalifikowanej częstotliwości kursowania pociągów.
5.
CHARAKTERYSTYKA
ELEMENTÓW
ŚRODOWISKA
OBJĘTYCH
PRZEWIDYWANEGO ODDZIAŁYWANIA PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA
ZAKRESEM
5.1. ZAGOSPODAROWANIE TERENU
Odcinek S01 – Stacja Sadowne od km 71,800 do km 74,500 przebiega głównie przez tereny
leśne oraz na niewielkich odcinkach przez grunty orne, łąki i pastwiska.
5.2. UKSZTAŁTOWANIE POWIERZCHNI TERENU
Analizowany odcinek linii kolejowej E75: S01 stacja Sadowne (zaznaczony kolorem zielonym
na rycinie poniżej) zlokalizowany jest na terenie mezoregionu fizycznogeograficznego: Równina
Wołomińska .
Mezoregion Równina Wołomińska - leży na wschód od Kotliny Warszawskiej i na południe od
Doliny Dolnego Bugu, zajmując powierzchnię około 1920 km². W podłożu równiny w jej części
zachodniej występują iły wstęgowe, stanowiące surowiec dla cegielni, eksploatowany intensywnie
od stukilkudziesięciu lat. W gminie Klembów jest rezerwat leśny „Dębina” (50,4 ha), pod Wołominem
rezerwat ptasi „Grabież” (29,3 ha), w gminie Jadów rezerwat torfowy „Śliże” (44,3 ha). Równina
wznosi się łagodnie w kierunku południowo-wschodnim ku Wysoczyźnie Kałuszyńskiej, z której
spływają dopływy Narwi i Bugu: Struga, Czarna, Rządzą, Osownica i Liwiec. W poprzek ich płytkich
dolin prowadzi linia kolejowa do Białegostoku, uruchomiona w 1862 r. jako kolej warszawskopetersburska. Równina Wołomińska jest krainą rolniczą z małym udziałem lasów, co ją różni od
przyległej Doliny Dolnego Bugu.
Rysunek 2. Przebieg modernizowanego odcinka S01 linii kolejowej na tle mapy mezoregionów
fizycznogeograficznych Polski2
5.3. KLIMAT I JAKOŚĆ POWIETRZA ATMOSFERYCZNEGO
Linia kolejowa położona jest w województwie mazowieckim. Warunki klimatyczne3 4 5 należą
do strefy klimatu umiarkowanego. Klimat tego obszaru, ze względu na położenie w środkowej
części Europy, podlega wpływom morskim i kontynentalnym. Średnia roczna temperatura
powietrza wynosi ok 7-8 C przy czym najchłodniejszym miesiącem jest styczeń ze średnimi
temperaturami -5,8 C, a najcieplejszym lipiec – średnia temperatura wynosi 19,2C. Średnie roczne
sumy usłonecznienia w rejonie przedsięwzięcia wynosi 1600 godzin. Liczba dni gorących z T max ≥ 25°C.
wynosi 30-40. Liczba dni przymrozkowych z T min<0ºC wynosi przeciętnie 110-120, liczba dni
mroźnych 30- 50. Średnie roczne zachmurzenie w skali 0-8 jest w całym opisywanym regionie na
poziomie 5,0-5,2. Liczba dni pogodnych (o zachmurzeniu < 2) wynosi 35-45 . Średnie roczne opady
atmosferyczne dla 2013 roku osiągają wartości rzędu od 600 – 700 do 700-800 mm/rok. Przebieg
miesięcznych sum opadów wskazuje, że najwilgotniejszym miesiącem jest maj – kumulacja ok. 20%
2
Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy (PIG-PIB) http://www.pgi.gov.pl/
„Stan środowiska w województwie mazowieckim w 2013 roku” Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w
Warszawie, Warszawa 2014r.
4
„Roczna ocena jakości powietrza w województwie mazowieckim za rok 2013r”, Warszawa kwiecień 2014r.
5
www.imgw.pl
3
(138,9 mm) rocznej sumy opadów. Najniższe sumy opadów występują w październiku (1% - ok.
7,7mm). W województwie mazowieckim dla obszaru przedsięwzięcia średnie prędkości wiatru
występują w zakresie od 3,0 do 4,0m/s. Na całym obszarze województwa przeważającym kierunkiem
wiatru jest kierunek zachodni oraz południowo-zachodni.
Rysunek 3. Rozkład średniej rocznej wartości temperatury powietrza [ °C] w województwie mazowieckim
w 2013 roku (żródło: model WRF) 6 - czerwona linia na mapie oznacza lokalizację linii kolejowej
6
Średnie roczne sumy opadów [godziny]
Liczba dni gorących (Tmax ≥25ºC)
Rysunek 4. Średnie roczne sumy usłonecznienia [godziny] w 2013 roku oraz liczba dni gorących 7 - czerwona linia
na mapie oznacza lokalizację linii kolejowej
7
www.imgw.pl
Liczba dni przymrozkowych (Tmin<0ºC)
Liczba dni mroźnych (Tmax<0ºC)
Rysunek 5. Liczba dni z określoną temperaturą powietrza w 2013 roku , czerwona linia na mapie oznacza
lokalizację linii kolejowej 8.
8
www.imgw.pl
Średnie roczne zachmurzenie w
skali 0-8 pokrycia nieba
chmurami (0 – pogodnie; 8pochmurno)
Liczba dni pogodnych
(zachmurzenie ≤ 2)
Rysunek 6. Zachmurzenie w 2013 roku9 - czerwona linia na mapie oznacza lokalizację linii kolejowej
9
www.imgw.pl
Rysunek 7. Średnie prędkości wiatru na wysokości 10m w województwie mazowieckim w 2013 roku
(żródło: model WRF)10 - czerwona linia na mapie oznacza lokalizację linii kolejowej
Rysunek 8. Rozkład rocznej sumy opadów atmosferycznych w województwie mazowieckim w 2013
roku (żródło: model WRF)11 - czerwona linia na mapie oznacza lokalizację linii kolejowej
10
11
Aktualny stan jakości powietrza wzdłuż rozpatrywanej linii kolejowej, określony przez
Mazowiecki Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska 12, przedstawiono w tabeli poniżej. Został
on określony dla substancji określonych w rozporządzeniu w sprawie poziomów niektórych substancji
w powietrzu13. Pozostałe substancje nie posiadają określonego dopuszczalnego poziomu powietrza, a
tło dla tych substancji uwzględnia się w wysokości 10% wartości odniesienia uśrednionej dla roku14.
Aktualny stan jakości powietrza (tabela poniżej) nie wykazuje przekroczeń zgodnie z
Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla
niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16 poz. 87).
Tabela 1.Aktualny stan jakości powietrza dla substancji dla obszaru wzdłuż linii kolejowej (dla
2014 roku).
Lp.
1.
2.
3.
3.
4.
5.
6.
Rodzaj substancji zanieczyszczającej
Dwutlenek siarki (S02)
Dwutlenek azotu (NO2)
Pył zawieszony PM10
Pył zawieszony PM2,5
Tlenek węgla
Benzen
Ołów
Średnioroczna, szacunkowa wartość stężenia
6,0 µg/m3
7,0 µg/m3
3
24,0 µg/m
3
17,0 µg/m
300,0 µg/m3
3
0,8 µg/m
3
0,05 µg/m
5.4. GEOLOGIA
Linia kolejowa E75 Sadowne-Czyżew zlokalizowana jest na obszarze Obniżenia podlaskiego.
Jest to depresja wydłużona w kierunku wschód - zachód, o osi nachylonej na zachód. Powierzchnia
krystaliniku na wschodzie leży na głębokości koło 500 m p.p.m., na zachodzie - około 4000 m p.p.m.
Obniżenie podlaskie jest asymetryczne. Oś obniżenia leży bliżej południowego skrzydła tej jednostki.
Granicami obniżenia podlaskiego są: na północy wychodnie spągu skał osadowych na powierzchni
podpermskiej na południu wymieniona już strefa dysIokacyjna. Depresja jest wypełniona skałami
osadowymi syluru, ordowiku i kambru oraz skałami osadowymi i wulkanicznymi wendu. Leżące na
skałach starszego paleozoiku, w południowej części obniżenia, osady dewonu i karbonu należą do
niecki nadbużańskiej, skały mezozoiczne natomiast są zaliczane do niecki warszawskiej i częściowo do
niecki lubelskiej. Tereny obniżenia podlaskiego i struktury zrębowej podlasko – lubelskiej w wendzie i
starszym paleozoiku tworzyły jeden basen sedymentacyjny, na wschodzie sięgający do tarczy
ukraińskiej. Na obszarze tego zbiornika elementem okresowo podniesionym był zrąb Łukowa.
Analiza Szczegółowej Mapy Geologicznej wykazała, że w podłożu badanego obszaru
występują piaski i żwiry oraz lokalnie mułki i iły rzeczne tarasów, piaski eoliczne (również piaski
eoliczne w wydmach), piaski humusowe i namuły piaszczyste den dolinnych oraz zagłębień okresowo
przepływowych i gliny zwałowe. Do gruntów organicznych występujących na analizowanym terenie
zaliczyć można również namuły torfiaste i torfy. Dodatkowo w rejonie rzeki Bug dominują piaski i
żwiry zarówno tarasów niskich (0,3 - 1,5 m), jak i tarasów wysokich (5,0 - 6,0 m).
12
Mazowiecki Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska. Delegatura w Ostrołęce pismo znak OS-MO.7016.1.01.2015 z
dn. 5.01.2015 r.
13
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 roku w sprawie poziomu niektórych substancji w powietrzu
(Dz. U. Poz. 1031).
14
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w
powietrzu (Dz. U. Nr 16 poz. 87).
Dla odcinka S01 linii kolejowej wg. mapy geologicznej są to 2 kategorie geologiczne: gliny,
piaski gliniaste, pyły, iły oraz piaski, pospółki, żwiry, otoczaki (rycina poniżej). Na podstawie
wykonanych otworów badawczych stwierdzono, iż na przedmiotowym odcinku S01 linii kolejowej (od
km 71,800 do km 74,500) występują utwory niespoiste wykształcone w postaci piasków, żwirów i
pospółek z przewarstwieniami glin i gruntów organicznych 15.
Rysunek 9. Odcinek S01 (zielony) linii kolejowek na tle mapy geologicznej Polski (bez utworów
kenozoiku).
15
Odrębne opracowanie: Dokumentacja geologiczno-inżynierska dla linii kolejowej E75 Sadowne-Czyzew. Systra, 2014.
5.5. GLEBY
Gleby województwa mazowieckiego powstałe w większości na utworach polodowcowych lub
osadach jeszcze młodszych, są najczęściej średniej i słabej jakości. Typ gleby zależy w dużej mierze od
materiałów geologicznych, wód, rzeźby terenu, klimatu i roślinności. Na odcinku między Warszawą a
rzeką Bug dominują gleby rdzawe i bielicowe (Klasyfikacja FAO: bielica) w obrębie lasów. Materiałami
geologicznymi są piaski i gleby gliniaste. Odrębne łaty gleby żyznej to gleby brunatne (Cambisol).
Dolinę Bugu charakteryzują głównie gleby napływowe (Fluvisol, Gleysol), podobnie jak gleby
organiczne: torfy i gleby torfowe (Mollic Gleysol).
Gleby bielicowe zajmują ponad trzy czwarte powierzchni województwa. Powstawały one
najczęściej na piaskach i glinach zwałowych. Te, które powstały na wysoczyznach są zazwyczaj
bardziej urodzajne i należą do III i IV klasy bonitacyjnej. Na przeważającej powierzchni województwa
występują gleby należące do najsłabszych, zaliczane do V i VI klasy bonitacyjnej. Znajdują się na nich
ważne kompleksy leśne województwa. Gleby żyźniejsze, takie jak np. bielice powstałe na pyłach, są
rzadkością, a najlepsze gleby, takie jak gleby brunatne, czarnoziemy, czarne ziemie czy mady
występują jedynie sporadycznie. W województwie mazowieckim użytkuje się rolniczo 66,9% obszaru,
a lasy i grunty leśne stanowią 2,4% jego obszaru.
Według bonitacji gleb przedmiotowy odcinek linii kolejowej przebiega przez gleby gruntów
ornych z przewagą klas bonitacyjnych VI oraz przecina lasy. Klasyfikacja genetyczna gleb wskazuje na
przeważające gleby mułowe i gruntowo-glejowe.
Lokalizację analizowanego odcinka linii kolejowej na tle gleb przedstawiają poniższe ryciny.
Rysunek 10. Położenie odcinka S01 linii kolejowej na tle bonitacji gleb 16 .
16
Mapa: Gleby.Bonitacja gleb. J.Strzelec.
Rysunek 11. Położenie odcinka S01 linii kolejowej na tle klasyfikacji genetycznej gleb 17
17
Mapa: Gleby.Klasyfikacja genetyczna gleb. S.Białousz.
5.6. WODY PODZIEMNE
Zgodnie z podziałem regionalnym zwykłych wód podziemnych odcinek S01 linii kolejowej stacja Sadowne (km 71.800-km 74.500) przebiega w obrębie Regionu Warszawskiego (I), Subregionu
Pojeziernego (I1) oraz Regionu Mazowiecko-Mazursko-Podlaskiego (II), Subregionu Pojeziernego
(II2)18.
Głównym poziomem użytkowym jest poziom czwartorzędowy. Decydują o tym największe
zasoby tych wód, ich odnawialność oraz niewielka głębokość sprzyjająca budowie ujęć. Poziom
czwartorzędowy charakteryzuje się zmienną głębokością występowania (od kilku do 150 m), różną
miąższością, zmiennym stopniem izolacji od wpływu czynników powierzchniowych, jak też
zróżnicowaną wydajnością eksploatacyjną uzyskiwaną z poszczególnych źródeł.
Dolne trzeciorzędowe piętro wodonośne tworzą dwa poziomy wodonośne: mioceńskie i
oligoceńskie.
Poziom mioceński wykorzystywany jest sporadycznie z uwagi na brunatną barwę wód,
związaną z zawartością w utworach wodonośnych drobnych frakcji węgla brunatnego.
Oligoceński poziom wodonośny - występujący zazwyczaj na głębokości 180-250 m -stanowi
bardzo ważny zbiornik wód podziemnych o dobrej i trwałej jakości, ze względu na występowanie w
jego nadkładzie odpowiedniej izolacji przed zanieczyszczeniami powierzchniowymi. Oligoceński
poziom wodonośny ma w regionie mazowieckim szczególne znaczenie jako źródło zaopatrzenia w
wodę stosunkowo dobrej jakości. Głównym jej użytkownikiem jest aglomeracja warszawska. Znajduje
tu się 3/4 wszystkich ujęć (według najnowszych danych 148 sprawnych studni ujmujących wodę z
oligocenu), mimo iż aglomeracja ta obejmuje tylko 1/5 powierzchni centralnej części niecki
mazowieckiej. Wymaga on jednak ochrony ze względu na zagrożenia związane zarówno z
możliwością dopływu zasolonych wód podziemnych z poziomu kredowego jak też z przesiąkaniem
wód zabarwionych z miocenu i antropogenicznie zanieczyszczonych - z czwartorzędu.
Główne zbiorniki wód podziemnych
Odcinek S01 linii kolejowej - stacja Sadowne (km 71.800-km 74.500) przecina w niewielkim
stopniu Główny Zbiornik Wód Podziemnych (GZWP): Nr 215 Subniecka Warszawska.
Ujęcia wód podziemnych
W rejonie odcinka S01 linii kolejowej – stacja Sadowne (km 71.800-km 74.500) zlokalizowano
dwa ujęcia wód podziemnych.
Jednolite Częsci Wód Podziemnych (JCWPd)
Odcinek S01 linii kolejowej - stacja Sadowne (km 71.800-km 74.500) położony jest w obrębie
Jednolitych Części Wód Podziemnych: JCWP PD PLGW 200054.
18
Paczyński B. (red.) – Atlas hydrogelogiczny Polski część I. Problemy zwykłych wód podziemnych. PIG, Warszawa, 1993
Tabela 2. Charakterystyka Głównych Zbiorników Wód Podziemnych na trasie przebiegu odcinka S01
linii kolejowej19.
Nazwa i numer GZWP
Powierz
chnia
2
[km ]
Wiek
utworów
wodonośnych
Charakter
zbiornika
Szacunkowe
zasoby
dyspozycyjne
3
[tys m /d]
Średnia
głębokość
ujęć [m]
Subniecka warszawska
Nr 215
(Zbiorniki
nieudokumentowane)
51 000
trzeciorzęd
porowy
250
160
Lokalizacja
względem linii
kolejowej
przecina GZWP w km
71,800-74,500 na
długości ok. 2,7 km
Rysunek 12. Lokalizacja inwestycji na tle Głównych Zbiorników Wód Podziemnych oraz lokalizacja
ujęć wody – odcinek S01 linii kolejowej.
Tabela 3. Ujęcia wód podziemnych w rejonie przedsięwzięcia - odcinek S01linii kolejowej.
Gmina/Miejscowość
Sadowne
Sadowne/Zieleniec
Nazwa użytkownika
PKP Polskie linie kolejowe S.A. CENTRALA
Przedsiębiorstwo Produkcji Materiałów Budowlanych
Km
72,692
72,792
Odległość od linii [km]
0,06
0,7
Strona
Lewa
Lewa
19
Antoni Kleczkowski: Głowne zbiorniki wód podziemnych (GZWP) w Polsce – własności hydrogeologiczne, jakość wód,
badania modelowe. Kraków: 1998. Opracowano na podstawie warstw udostępnionych przez RZGW w Warszawie.
Tabela 4. Charakterystyka Jednolitych części wód podziemnych na przebiegu odcinka S01 linii
kolejowej20.
Kod PLGW
Region
wodny
Ekoregion
Ocena stanu
ilościowego
Ocena stanu
chemicznego
Ocena ryzyka
nieosiągnięcia celów
Derogacje
PLGW 200054
Środkowej
Wisły
Równiny
Wschodnie
dobry
dobry
niezagrożona
brak
Rysunek 13. Lokalizacja inwestycji na tle Jednolitych Części Wód Podziemnych (JCWPd) - odcinek S01
linii kolejowej21.
Jakość wód podziemnych
W 2013 r. Państwowy Instytut Geologiczny w Warszawie, na zlecenie Głównego Inspektoratu
Ochrony Środowiska, wykonał badania wód podziemnych w 19 punktach województwa
mazowieckiego, należących do sieci krajowej, żaden z punktów nie znajdował się w zasięgu JCWPd
na przebiegu modernizowanej linii kolejowej. Badania, które obejmowały jednolite części wód
podziemnych w zasięgu przedsięwzięcia prowadzone były w 2012 r. przez Państwowy Instytut
Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy.
20
21
Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły (2011)
http://epsh.pgi.gov.pl/jcwpd/wmservice.aspx?
Klasy jakości wód podziemnych przedstawiały się następująco: dla PLGW 200054- 5 punktów
badawczych posiadało III klasę jakości, 1 punkt badawczy- IV klasę jakości.
5.7. WODY POWIERZCHNIOWE
Odcinek S01 linii kolejowej E75 - stacja Sadowne (km 71.800-km 74.500) leży w dorzeczu
Wisły, w zlewiskach Narwi i Bugu. Wody z tego obszaru odprowadzane są bezpośrednio do koryta
rzecznego Wisły oraz jej głównych dopływów. Główne rzeki tego regionu to Wisła i Bug. Trasa linii
kolejowej E-75 rozpoczyna się w sąsiedztwie Wisły w Warszawie i przecina następujące rzeki: w
Zielonce – rzekę Długą, w Wołominie – rzekę Czarną, za Wołominem – rzeki Rządza i Liwiec, w
okolicach miejscowości Sadowne – Ugoszcz, a przed Małkinią – rzekę Bug.
Rysunek 14. Sieć hydrograficzna w rejonie modernizowanego odcinka S01 linii kolejowej22.
Jednolite części wód powierzchniowych rzecznych (JCWP)
Zgodnie z podziałem dokonanym w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza
Wisły (2011) przedmiotowa inwestycja zlokalizowana jest w 2 obszarach jednolitych części wód
powierzchniowych rzecznych:
22
Atlas Rzeczpospolitej Polskiej, Andrzej Czerny


JCWP RW2000172667769 Bojewka
JCWP RW200017266789 Ugoszcz
Poniżej w tabeli przedstawiono charakterystykę jednolitych części wód powierzchniowych
rzecznych na przebiegu modernizowanego odcinka S01 linii kolejowej E75. Przedmiotowy odcinek
przecina dwie ww. JCW powierzchniowych, natomiast w ramach modernizacji tego odcinka nie są
przewidziane prace na ciekach.
Tabela 5. Charakterystyka jednolitych części wód powierzchniowych rzecznych na przebiegu odcinka
S01 linii kolejowej23.
Lp.
1
2
Nazwa
Europejski kod JCWP
Typ
Status
Bojewka
PLRW2000172667769
Ugoszcz
PLRW200017266789
Potok nizinny
piaszczysty
Potok nizinny
piaszczysty
naturalna
część wód
naturalna
część wód
Ocena
stanu
Ocena ryzyka
nieosiągnięcia celów
zły
zagrożona
zły
zagrożona
Derogacje
derogacje czasowe - brak
możliwości technicznych
derogacje czasowe - brak
możliwości technicznych
Rysunek 15. Lokalizacja inwestycji na tle jednolitych części wód powierzchniowych linii kolejowej24
23
24
odcinek
S01
Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły (2011)
Na podstawie danych Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej KZGW http://www.kzgw.gov.pl/
Jakość wód powierzchniowych
W latach 2010-2013 zostały przeprowadzone badania w sześcioletnim cyklu Planów
Gospodarowania Wodami w latach 2010-2015. Na ich podstawie wojewódzkie inspektoraty ochrony
środowiska przeprowadziły ocenę JCWP. Stan lub potencjał ekologiczny jednolitych części wód
(niebędących zbiornikami zaporowymi) klasyfikuje się na podstawie wyników badań uzyskanych w
reprezentatywnym punkcie pomiarowo-kontrolnym, natomiast dla fragmentu JCW występującego na
obszarze chronionym - w punkcie pomiarowo-kontrolnym monitoringu obszarów chronionych. W
przypadku stanu chemicznego klasyfikacja sporządzona dla punktu reprezentatywnego jest
klasyfikacją stanu chemicznego jednolitej części wód.
W województwie zdecydowanie przeważają wody o stanie ekologicznym poniżej
dobrego (87% JCWP). Bardzo dobrego stanu ekologicznego nie uzyskała żadna JCWP. Dobry stan /
potencjał ekologiczny osiągnęło tylko 20 JCWP, co stanowiło zaledwie 13% wszystkich
ocenionych JCWP. Stan/potencjał umiarkowany posiadało 85 JCWP (57%), słaby – 35 JCWP (23%), zły
- 10 JCWP (7%). Dobry stan/potencjał ekologiczny uzyskały m.in. JCWP: Narew od Pisy do Omulwi,
Narew od Omulwi do Różu, Modrzejowianka od Kobylanki do ujścia, Radomka od Szabasówki do
Mlecznej. Wody o złym stanie/potencjale ekologicznym występują przede wszystkim w
centralnej części województwa np. Wisła od Jeziorki do Kanału Młocińskiego, Utrata od źródeł
do Żbikówki ze Żbikówką. Ocenie poddano również stan chemiczny 45 JCWP. Dobry stan
chemiczny osiągnęło 44% JCWP (20 JCWP), pozostałe zaś 56 % JCWP (25 JCWP) otrzymało ocenę
stanu chemicznego poniżej dobrego, o czym najczęściej zadecydowały podwyższone stężenia
wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA).
Klasyfikacja stanu JCWP rzecznych w województwie mazowieckim jest bardzo niekorzystna.
Prawie wszystkie JCWP (99 %) to wody o złym stanie. O powyższym zadecydował przede wszystkim
stan/potencjał ekologiczny wód. Dobry stan osiągnęła tylko jedna JCWP: Omulew od Sawicy do ujścia
z Płodownicą od dopł. spod Parciak.
Ocena stanu jednolitych części wód w latach 2010–2013 wykonana przez WIOŚ w Warszawie
objęła JCWP Ugoszcz PLRW200017266789. Ww. JCWP posiada umiarkowany stan ekologiczny oraz
dobry stan chemiczny.
Tabela 6. Dane statystyczne dotyczące oceny stanu chemicznego i stanu JCWP rzecznych w woj.
mazowieckim badanych w latach 2010-201325
Ocena stanu chemicznego
Liczba ocenionych
Dobry PSD*
części wód
JCWP Monitorowane
20
25
45
Ogółem w woj. mazowieckim 555 JCWP. * PSD – poniżej stanu dobrego.
Klasyfikacja stanu chemicznego i stanu JCWP
rzecznych (wraz ze zbiornikami)
Dobry
1
Ocena stanu
Liczba ocenionych
Zły
części wód
136
137
5.8. ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE
5.8.1. OBSZARY CHRONIONE I KORYTARZE EKOLOGICZNE
25
Stan środowiska w województwie mazowieckim w 2013 r., WIOŚ Warszawa 2014 r,
Planowana inwestycja przecina obszary cenne przyrodniczo, w tym będące formą ochrony
przyrody w myśl art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U.2013.627 z
późn. zm.) i korytarze ekologiczne.
W tabeli poniżej wyróżniono obszary chronione, w tym obszary Natura 20000 oraz łączące je
korytarze ekologiczne26, zlokalizowane w promieniu do 10 km od modernizowanej linii kolejowej.
W rejonie przedmiotowej inwestycji (do 250m od osi linii kolejowej) nie występują
indywidualne formy ochrony przyrody.
Tabela 7. Obszarowe formy ochrony przyrody znajdujące się w promieniu do 10 km od linii kolejowej
E75 Sadowne – Czyżew: odcinek S01
Nazwa obszaru
Dolina Dolnego Bugu
Ostoja Nadbużańska
Dolina Dolnego Bugu
Puszcza Biała
Dolina dolnego Bugu Dolina dolnego Wieprza
Puszcza Biała
Lasy Mielnickie - Puszcza
Biała
Dolina Dolnego Bugu
Czaplowizna
Wilcze Błota
Mokry Jegiel
Nadbużański Park
Krajobrazowy
Kod
Typ obszaru
Położenie linii kolejowej E75 pod względem
obszarowych form ochrony przyrody
Obszar Natura 2000
OSO
Linia kolejowa przebiega w odległości ok. 2,2
km od obszaru (w km 74,500)
PLH140011
SOO
Obszar IBA
PL057
IBA
PL058
IBA
Korytarz ekologiczny
GKPnC-7
Korytarz
ekologiczny
GKPnC-1
Korytarz
ekologiczny
GKPnC-1A
Korytarz
ekologiczny
GKPnC-4
Korytarz
Linia kolejowa przecina obszar na długości ok.
ekologiczny
2,648 km (od km 71,800 do km 74,448)
Rezerwat przyrody
Rezerwat
przyrody
Rezerwat
przyrody
Rezerwat
przyrody
Park krajobrazowy
Park
Linia kolejowa przecina obszar na długości ok.
krajobrazowy
2,700 km (od km 71,800 do km 74,500)
PLB14001
26
Jędrzejewski W., Nowak S., Stachura K., Skierczyński M., Mysłajek R.W., Niedziałkowski K., Jędrzejewska B., Wójcik J.M.,
Zalewska H., Pilot M., 2005. Projekt korytarzy ekologicznych łączących Europejską Sieć Natura 2000 w Polsce. Opracowanie
wykonane dla Ministerstwa w ramach realizacji programu Phare PL0105.02. Zakład Badania Ssaków PAN, Białowieża.
Aktualizacja 2012-dane niepublikowane
5.8.2. METODYKA INWENTARYZACJI PRZYRODNICZEJ
Etap studialny prac inwentaryzacyjnych polegał na analizie dostępnych danych źródłowych (w
tym atlasów rozmieszczenia gatunków i materiałów kartograficznych) oraz możliwych dostępnych
danych niepublikowanych, pozyskanych informacji z urzędów i instytucji dla rozpatrywanego buforu
terenu (jak niżej). Etap prac terenowych obejmował wykonanie wizji terenowych wzdłuż całej linii
kolejowej w celu wytypowania potencjalnych miejsc występowania przedmiotów analizy (screening),
które następnie zostały objęte szczegółowymi badania terenowymi.
Przedmiotem analiz i prac terenowych na potrzeby raportu na etapie ponownej oceny
oddziaływania na środowisko są:
 siedliska przyrodnicze z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej,
 gatunki roślin, grzybów (w tym porostów) chronione prawem krajowym i europejskim,
 gatunki zwierząt: bezkręgowców, ryb, minogów, płazów i gadów, ssaków (w tym nietoperzy)
wymienione w Załączniku II i IV Dyrektywy Siedliskowej oraz objęte krajową ochroną
gatunkową,
 gatunki ptaków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej oraz objęte krajową ochroną gatunkową.
Inwentaryzację przyrodniczą przeprowadzono na całym obszarze planowanej inwestycji.
Z uwagi na fakt, iż odcinek S01 stacja Sadowe linii kolejowej E75 Sadowne- Czyżew nie
przecina obszarów Natura 2000 (rozdz. 5.8.1): Prace terenowe dotyczące inwentaryzacji siedlisk
przyrodniczych z Zał. I Dyrektywy Siedliskowej, roślin, grzybów, bezkręgowców, ryb i minogów,
nietoperzy przeprowadzono w buforze odległości po 100m od osi linii kolejowej 27. Na potrzeby
inwentaryzacji płazów, gadów i ptaków przyjęto pas terenu o szerokości 250m 28.
Zidentyfikowane ww. siedliska przyrodnicze oraz siedliska ww. gatunków zostały ocenione w
nawiązaniu do metodyki stosowanej w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska 29 bądź na
podstawie oceny eksperckiej.
Badania terenowe rozpoczęto na przełomie luty/marzec 2014 roku i kontynuowano do
stycznia 2015 roku. Terminy i częstotliwość kontroli terenowych były dostosowywane do wymagań
ekologicznych poszczególnych grup zwierząt i roślin, co zostało szczegółowo przedstawione poniżej
dla każdej z grup zasobów przyrodniczych.
Podczas prac terenowych wykorzystano podkłady mapowe w skali 1:10 000 oraz urządzenia
GPS, dane przestrzenne zostały opracowane w formacie shp* i dwg* w układzie współrzędnych 1992.
Opracowanie kartograficzne wyników inwentaryzacji przyrodniczejz zaprezentowano w
Załączniku nr 1 do raportu, w układzie:
 siedliska przyrodnicze, flora i mikobiota – mapy
 entomofauna, ichtiofauna, herpetofauna – mapy
 awifauna – mapy
 chiropterofauna, ssaki naziemne - mapy
Przegląd zinwentaryzowanych siedlisk przyrodniczych i gatunków przedstawiono w
Załączniku
do raportu.
27
Łącznie pas terenu o szerokości 200m.
Łącznie pas terenu o szerokości 500m
29
Monitoring gatunków i siedlisk przyrodniczych GIOŚ http://www.gios.gov.pl - Przewodniki metodyczne.
28
SIEDLISKA PRZYRODNICZE Z ZAŁĄCZNIKA I DYREKTYWY SIEDLISKOWEJ
Celem inwentaryzacji przyrodniczej była identyfikacja i ocena stanu płatów siedlisk
przyrodniczych z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej.
Prace przeprowadzono na całym odcinku przedmiotowej inwestycji, w odległości po 100m od
osi linii kolejowej. Badania terenowe wykonano w okresie 15 kwiecień – 15 wrzesień, z
częstotliwością 1 kontroli w każdym miesiącu (łącznie 6 kontroli).
W ramach prac studialnych sporządzana została lista zbiorowisk roślinnych – na podstawie
opracowania ujmującego zróżnicowanie roślinności w skali całego kraju i regionu, przeanalizowano
m.in. wyniki inwentaryzacji siedlisk Natura 2000 przeprowadzonej w roku 2007 na terenie lasów
państwowych30.
W trakcie prac terenowych penetrowano cały obszar objęty inwentaryzacją ze szczególnym
uwzględnieniem zbiorowisk leśnych, okolic cieków i drobnych zbiorników wodnych.
Inwentaryzację terenową prowadzono następującymi metodami:
 Kartowanie siedlisk metodą marszrutową,
 Identyfikacja siedlisk na podstawie gatunków wskaźnikowych, poprzez kwalifikowanie
jednostek fitosocjologicznych do zespołów i związków charakterystycznych dla określonych
typów siedlisk przyrodniczych, wymienionych w Załączniku I Dyrektywy Siedliskowej.
Inwentaryzacji poddano całość powierzchni stwierdzonych siedlisk przyrodniczych przy
zastosowaniu metodologii monitoringu siedlisk przyrodniczych GIOŚ31,32.
Zastosowano metodykę kartografii geobotanicznej i florystycznej 33, polegającą na
przenoszeniu bezpośrednio na mapę podkładową wyselekcjonowanych spostrzeżeń o położeniu,
granicach i warunkach występowania w terenie płatów roślinności, po uprzednim ich
zidentyfikowaniu z ustalonymi wcześniej kartograficznymi jednostkami roślinności. Istota tej metody
polega na lokalizacji płatów roślinności (identyfikowanych z odpowiednimi kartograficznymi
jednostkami roślinności) i wyznaczeniu ich zasięgu w stosunku do nieruchomych przedmiotów
terenowych oznaczonych na podkładzie mapy. W metodzie tej stosuje się zasadę zachowania
jednakowej szczegółowości w penetracji wszystkich części terenu.
W trakcie badań dokonano identyfikacji typów roślinności na podstawie fizjonomii zbiorowisk
roślinnych oraz występowania gatunków charakterystycznych, wyróżniających i dominujących. Na
podstawie materiału zebranego w wyniku badań terenowych ustalono ostateczne zasady ujęcia
jednostek kartograficznych. Opracowano mapę roślinności przedstawiającą na tle topografii terenu
zarejestrowane siedliska przyrodnicze z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej.
W identyfikacji siedlisk przyrodniczych jako materiał wyjściowy wykorzystane zostały
przewodniki Komisji Europejskiej34 i Ministerstwa Środowiska35.
Do oceny stanu siedlisk przyrodniczych przeprowadzono badania w oparciu o metodykę GIOŚ
opracowaną przez Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, która jest obecnie stosowana
standardowo w monitoringu gatunków i siedlisk przyrodniczych. Zastosowano 3-stopniową skalę
oceny stanu siedlisk (FV,U1,U2), przy czym zestawienie odstaw waloryzacji parametrów stanu (dla
30
Inwentaryzacja wielkoobszarowa siedlisk przyrodniczych i gatunków w aspekcie sieci Natura 2000 w Polsce, LP, 2007 r.
Metodyka monitoringu przyrodniczego typów siedlisk przyrodniczych w latach 2006-2008, GIOŚ
(http://www.gios.gov.pl/siedliska).
32
Metodyka monitoringu typów siedlisk przyrodniczych w roku 2009, GIOŚ (http://www.gios.gov.pl/siedliska).
33
Faliński J. B. 1990-1991: Kartografia geobotaniczna. t. 1-3. PPWK im. E. Rommera. Warszawa-Wrocław.
34
Interpretation Manual of European Union Habitats, European Commission DG Environment (1999, 2003))
35
Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 http://natura2000.gdos.gov.pl, http://www.gios.gov.pl
31
przejrzystości zestawionych wyników) załączono do charakterystyki poszczególnych typów siedlisk
przyrodniczych (wyniki inwentaryzacji).
FLORA I MIKOBIOTA
Celem inwentaryzacji przyrodniczej było określenie występowania gatunków flory i mikobioty
wymagających szczególnej uwagi, odznaczających się rzadkim występowaniem i objętych och roną
gatunkową.
Prace terenowe wykonano w okresie 15 kwiecień – 15 wrzesień, z częstotliwością 1 kontroli
w każdym miesiącu (łącznie 6 kontroli), w odległości po 100m od osi linii kolejowej.
W ramach inwentaryzacji przyrodniczej wykonano następujące prace:
 opracowanie listy gatunków wymagających szczególnej uwagi, mogących występować w
rejonie planowanych wariantów inwestycji,
 przeprowadzenie prace terenowych w celu poszukiwania stanowisk gatunków wymagających
szczególnej uwagi,
 opracowanie mapy rozmieszczenia ww. gatunków chronionych i rzadkich.
Za gatunki wymagające szczególnej uwagi ze względu na ich status prawny lub zagrożenie
wyginięciem w skali regionu, kraju lub kontynentu europejskiego, przyjęto taksony wymienione w
następujących źródłach:
 Załącznik II i V do Dyrektywy Siedliskowej,
 Polska Czerwona Księga Roślin36,
 Lista roślin naczyniowych i grzybów zagrożonych w Polsce 37,
 Rozporządzenia Ministra Środowiska 38,39.
Pierwszy etap prac objął zestawienie wszystkich dostępnych danych (publikowanych i
niepublikowanych) na temat stanowisk ww. gatunków flory i mikobioty, w w rejonie inwestycji. Jako
główne źródła danych posłużyły nieliczne publikacje florystyczne dotycząca badanego terenu.
Badania terenowe wykonano metodą marszrutową, starając się zlokalizować stanowiska znane z
literatury i opracowań, a także penetrując potencjalnie dogodne dla różnych gatunków fragmenty
siedlisk.
Nazwy łacińskie i polskie roślin naczyniowych podano za Flowering plants and pteridophytes
of Poland. A checklist40, mszaków za Census catologue of Polish mosses41, porostów za The lichens,
lichenicolous and allied fungi42 oraz dla grzybów makroskopowych za Checklist of Polish langer
Basidiomycetes43 i Checklist of Polish Langer Ascomycetes 44.
Stan siedliska określono posługując się wiedzą ekspercką stosując trójstopniową skalę (FV –
36
Zarzycki K. (red.) Kaźmierczakowa R. 2001. Polska czerwona księga roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Kraków: Instytut
Botaniki im. W. Szafera PAN.
37
K. Zarzycki, Z. Szeląg, 2006.: Czerwona lista roślin naczyniowych w Polsce. W: Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki,
Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg: Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera,
Polska Akademia Nauk.
38
38
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 października 2014 roku w sprawie gatunków dziko występujących roślin
objętych ochroną (Dz.U, poz 1409).
39
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 października 2014 roku w sprawie gatunków dziko występujących grzybów
objętych ochroną (Dz.U, poz 1408).
40
Mirek Z., et all. 2002. Flowering plants ond pteridophytes of Poland. A checklist. Instytut Botaniki PAN. Kraków
41
Ochyra R., Żarnowiec J., Bednarek – Ochyra J.2006, Census catalogue of Polish mosses. Instytut Botaniki PAN. Kraków
42
Fałtynowicz W., 2003. The lichens, lichenicolous and allied fungi of Poland. Instytut Botaniki PAN. Kraków
43
Wojewoda W. 2003. Checklist of Polish Langer Basidiomycetes. Instytut Botaniki PAN. Kraków
44
Chmiel A. M., 2006. Checklist of Polish Langer Ascomycetes. Instytut Botaniki PAN. Kraków
stan właściwy, U1 – stan niewłaściwy, nie zadawalający, U2 – stan niewłaściwy, zły).
ENTOMOFAUNA
Celem inwentaryzacji entomofauny było stwierdzenie występowania gatunków
bezkręgowców z Załącznika II i IV Dyrektywy Siedliskowej oraz podlegających ochronie gatunkowej na
podstawie prawa krajowego. WS ramach analiz wyróżniono jako docelowe (z racji statusu ochrony i
występowania) gatunki z Załącznika II i IV ww. dyrektywy - jako wymagające szczególnej uwagi.
Prace terenowe przeprowadzono w okresie 9 maj – 30 wrzesień 2014 roku, z wykonaniem 5
kontroli (po 1 w miesiącu), w pasie terenu w odległości po 100m od osi linii kolejowej. Terminy prac
były powiązane ze zróżnicowaną gatunków bezkręgowców. Największa aktywność bezkręgowców
zazwyczaj przypada na okres wiosenno-letni, jednak są też gatunki, które w czasie letnim zapadają w
diapauzę, wykazując tym samym aktywność wiosenno-jesienną.
Pracami objęto głównie tereny leśne, zadrzewione oraz łąki wraz z ciekami i zbiornikami
wodnymi, z uwzględnieniem stref ekotonowych oraz charakterystyk siedlisk (typy siedlisk, roślinność,
dno cieków/zbiorników). Badania inwentaryzacyjne polegały głównie na wykonywaniu bezpośrednich
obserwacji, tj. stwierdzenia obecności osobników lub ich różnych stadiów rozwojowych, jak też ich
śladów (np. szczątki, odchody, wylinki, otwory wlotowe). Osobniki identyfikowane były w terenie, bez
ich uśmiercania.
Szczególną uwagę poświęcono pachnicy dębowej (gatunek priorytetowy, z Załącznika II i IV
Dyrektywy Siedliskowej) w zakresie występowania oraz oceny stanu populacji w nawiązaniu do
metodyki stosowanej w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska 45. Drzewa stanowiące
potencjalne siedlisko pachnicy badane były poprzez sprawdzenie dostępności dziupli, a następnie w
przypadku obecności próchnowiska, analizowane pod kątem występowania gatunku (stadia i ślady).
Podczas badań terenowych szczególną uwagę zwrócono na zadrzewienia i związaną z nimi
możliwość występowania populacji rzadkich i chronionych owadów związanych z martwym
drewnem: pachnicy dębowej, ciołka matowego oraz innych zagrożonych ekstynkcją chrząszczy
saproksylofagicznych. Chronione gatunki zasiedlają różne siedliska, od terenów leśnych i
zadrzewionych, poprzez tereny otwarte (np. czerwończyk nieparek - Lycaena dispar), oraz mogą być
związane z ciekami (np. trzepla zielona - Ophiogomphus cecilia) lub wodami stojącymi.
Przeszukiwanie obszaru badań w celu stwierdzenia obecności chronionych gatunków bezkręgowców
obejmowało w pierwszej kolejności zwarte tereny leśne, obszary częściowo zadrzewione, łąki
podmokłe i suche, cieki wodne i zbiorniki ze stojącą wodą, zarośla i strefy ekotonowe (np. granice
polno-leśne, miedze, przydroża). Oprócz prac w terenie poszukiwano również informacji na temat
występowania chronionych lub rzadkich bezkręgowców na bezpośrednio przylegających obszarach.
Przeszukano bazy danych i publikacje, poszukiwano informacji ustnych oraz innych materiałów które
mogłyby zawierać informacje o występowaniu gatunków rzadkich lub chronionych w pobliżu
inwestycji.
Stwierdzone na obszarze badawczym osobniki identyfikowane były w terenie, bez ich
pobierania czy uśmiercania. Zebrane dane opatrzone zostały możliwą do sporzadzenia w terenie
dokumentacją fotograficzną, ilustrującą charakterystykę występowania cenniejszych bezkręgowców
na badanym obszarze.
Pod kątem występowania larw owadów, ich postaci dorosłych oraz małż i pijawek,
przeszukiwane zostały również dna cieków wodnych, przedmioty zanurzone w wodzie, piaszczyste i
ziemiste brzegi oraz zbiorniki z wodą stojącą. Analizowana i obserwowana także była roślinność
45
Monitoring gatunków i siedlisk przyrodniczych GIOŚ http://www.gios.gov.pl - Przewodniki metodyczne.
wodna oraz roślinność w strefie przybrzeżnej, dla określenia m.in. obecności wylinek owadów,
szczególnie dotyczy to ważek. 46 47 48 49 50.
Ślimaki również były oznaczane przyżyciowo. Żywe ślimaki oraz puste muszle były
wyszukiwane wzrokowo wśród roślinności, systemów korzeniowych, na powierzchni gleby, pod
kamieniami lub pod korą drzew a także podczas przesiewania ściółki. Kontrole przeprowadzano w
ciepłe i wilgotne dni. Pobierano także próby czerpakiem hydrologicznym w strefie przybrzeżnej
zbiorników i cieków.
W przypadku motyli poszukiwano wszystkich dostępnych w badanym okresie stadiów
rozwojowych inwentaryzowanych gatunków (postacie dorosłe, jaja, gąsienice, poczwarki) 51 52. W
pierwszej kolejności poszukiwano roślin pokarmowych gąsienic na danej powierzchni. Motyle oraz
ważki obserwowano w locie oraz identyfikowano za pomocą odłowów siatką entomologiczną w celu
potwierdzenia przynależności gatunkowej, po czym z dużą ostrożnością wypuszczano na wolność.
Dodatkowo poszukiwano roślin żywicielskich oraz siedlisk odpowiednich dla poszukiwanych
gatunków motyli. Skład gatunkowy ważek weryfikowano dodatkowo za pomocą odłowów z wody
larw czerpakiem hydrobiologicznym wraz z oznaczaniem ich do rodzaju czy gatunku, a także za
pomocą identyfikacji znalezionych wylinek. Motyle nocne obserwowano przy źródłach światła (lampy
przy budynkach) na terenie badanego obszaru. Zastosowano również obserwacje ze sztucznym
źródłem światła i ekranem w terenie niezurbanizowanym.
W przypadku chrząszczy poszukiwano postaci imaginalnych, a także larw, poczwarek oraz
charakterystycznych śladów świadczących o ich występowaniu w terenie: żerowisk i otworów
wylotowych, kolebek poczwarkowych, chitynowych fragmentów ciała, szczątków postaci dojrzałych
na drogach, a także w ekskrementach zwierząt i w porzuconych butelkach i puszkach. Analizowane
były także wylinki i inne oznaki, na podstawie których bezspornie można potwierdzić występowanie
danego gatunku53 54. Poszukiwanie chrząszczy wodnych przeprowadzono poprzez pobieranie prób
czerpakiem hydrobiologicznym. Chrząszcze z rodziny biegaczowatych zwykle inwentaryzuje się za
pomocą odłowu pułapkami glebowymi typu Barbera, jednak biorąc pod uwagę, że rodzaj biegacz jest
objęty ścisłą ochroną gatunkową, przeprowadzono analizy składu gatunkowego zgrupowań tych
chrząszczy na podstawie typów siedliskowych lasu oraz przeszukiwania ich potencjalnych kryjówek.
Chitynowych szczątków chrząszczy poszukiwano podczas przesiewania i przebierania prób ściółki lub
murszu z dziupli i fragmentów próchniejących drzew. Obserwowano również materiał we wszelkiego
46
Bernard R., Buczyński P., Tończyk G., Wendzonka, J. 2009. Atlas rozmieszczenia ważek (Odonata) w Polsce. Bogucki
Wydawnictwo Naukowe. Poznań, 256 ss.
47
Cierlik G., Makomaska-Juchiewicz M., Mróz W., Perzanowska J., Król W., Baran P., Zięcik A. Instytut Ochrony Przyrody
PAN. 2012. Opracowanie tekstów przewodników metodycznych dla gatunków i siedlisk przyrodniczych. Część pierwsza.
Tom 3/3 Gatunki zwierząt – Motyle i chrząszcze. Kraków, 446 ss.
48
Dijkstra K.-D., Lewington R., 2006. Field Guide to the Dragonflies of Britain and Europe. British Wildlife Publishing.
Gillingham. Dorset. 320 ss.
49
Mielewczyk S. 2004. Metodyka badań entomofauny wodnej z uwzględnieniem obszarów chronionych. Parki nar. Rez.
przyr., 23(3): 519-526 s.
50
Wendzonka J. 2009. Ważki (Odonata) Polski. Pozyskano z: http://www.odonata.pl/metodyka.php
51
Cierlik G., Makomaska-Juchiewicz M., Mróz W., Perzanowska J., Król W., Baran P., Zięcik A. Instytut Ochrony Przyrody
PAN. 2012. Opracowanie tekstów przewodników metodycznych dla gatunków i siedlisk przyrodniczych. Część pierwsza.
Tom 3/3
52
Makomaska-Juchiewicz M. (red.). 2010. Monitoring gatunków zwierząt. Przewodnik metodyczny. Część I, s. 408 ss. GIOŚ,
Warszawa
53
Cierlik G., Makomaska-Juchiewicz M., Mróz W., Perzanowska J., Król W., Baran P., Zięcik A. 2012. Opracowanie tekstów
przewodników metodycznych dla gatunków i siedlisk przyrodniczych. Część pierwsza. Tom 3/3 Gatunki zwierząt – Motyle i
chrząszcze. Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków.
54
Makomaska-Juchiewicz M. (red.). 2010. Monitoring gatunków zwierząt. Przewodnik metodyczny. Część I. GIOŚ, Warszawa
rodzaju pojemnikach pozostawionych w terenie jako śmieci w których gromadzi się woda.
Poszukiwano również martwych okazów na na drogach.
W przypadku inwentaryzacji pachnicy dębowej Osmoderma eremita zastosowano metodę
kontrolowania dziupli 55 56 57. Drzewa stanowiące potencjalne siedlisko pachnicy badano poprzez
sprawdzenie dostępności dziupli, a następnie w przypadku obecności próchnowisk, analizowano pod
kątem występowania larw, ich ekskrementów, postaci dorosłych oraz ich szczątków (wielkość próby
zależna od dostępności i wielkości próchnowiska) 58. Zastosowano również metody polegające m. in.
na:
 obserwacji lotu imagines podczas rójki w miesiącach letnich,
 obserwacji chrząszczy przebywających na pniu w pobliżu dziupli, wypróchnień, martwic itp.,
 poszukiwaniu resztek ciał martwych chrząszczy, odchodów larw i kokolitów u podnóża
odziomka drzewa,
 poszukiwaniu resztek ciał chrząszczy oraz odchodów i kokolitów oraz larw w próchnie dziupli.
Pozostałe chrząszcze z grupy saproksylobiontów poszukiwane były przede wszystkim metodą
„na upatrzonego” podczas przeszukiwania martwego drewna. Zwierzęta chwytano za pomocą siatki
entomologicznej, ekshaustora lub ręcznie. Poszukiwano również martwych okazów w pobliżu drzew
na drogach.
Wszystkie osobniki gatunków stwierdzonych w czasie realizacji inwentaryzacji zostały
bezpośrednio po przyżyciowym oznaczeniu wypuszczone w miejscu odłowu.
Dla określenia stanu siedlisk wyróżnionych gatunków bezkręgowców wykorzystano 3stopniową skalę oceny (FV,U1,U2) w nawiązaniu do przewodników monitoringu GIOŚ, co zostało
zaprezentowane przy ocenie siedlisk (wyniki inwentaryzacji).
ICHTIOFAUNA
Przedmiotem analiz i prac terenowych były gatunki ryb i minogów z Załącznika II i IV
Dyrektywy Rady 92/43/EWG oraz chronione prawem krajowym, a także ich siedliska.
Dla wtypowania stanowisk kontrolnych do wykonania elektorpołowów przeanalizowano
dostępne materiały oraz wykonano wizjhę terenową. Jako główne źródła danych posłużyły Mapy
Podziału Hydrograficznego Polski udostępnione w ramach serwisu WMS Krajowego Zarządu
Gospodarki Wodnej59, mapy topograficzne i ortofotomapy. Lokalizajcę stanowisk przedstawiono w
końcowej części podrozdziału – przy czym znajdują się one poza zasięgiem przedmiotowego odcinka.
W efekcie ww. prac dla analizowanego odcinka linii kolejowej oceniono, iż nie występują
siedliska (cieki, zbiorniki wodne) o możliwym występowaniu chronioych gatunków ryb i minogów. W
związku z tym nie wykonano elektropołowów – wykluczenie występowania przedmiotów
inwentaryzacji zostało określone w pierwszym etapie prac.
55
Oleksa A. Pachnica dębowa Osmoderma eremita (Scopoli, 1763). W: Małgorzata Makomaska-Juchiewicz (red.). 2010.
Monitoring gatunków zwierząt. Przewodnik metodyczny. Część pierwsza. Warszawa: Biblioteka Monitoringu Środowiska.
ISBN 978- 83-61227-44-1.
56
Cierlik G., Makomaska-Juchiewicz M., Mróz W., Perzanowska J., Król W., Baran P., Zięcik A. 2012. Opracowanie tekstów
przewodników metodycznych dla gatunków i siedlisk przyrodniczych. Część pierwsza. Tom 3/3 Gatunki zwierząt – Motyle i
chrząszcze. Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków.
57
Oleksa A., Gawroński R., 2008. Wpływ pogody i pory dnia na aktywność pachnicy dębowej (Osmoderma eremita Scop.)
oraz ich konsekwencje dla monitoringu. Parki Nar. Rez. Przyr. 27 (3).
58
Monitoring gatunków i siedlisk przyrodniczych GIOŚ http://www.gios.gov.pl
59
www.kzgw.gov.pl
HERPETOFAUNA
Celem inwentaryzacji herpetofauny była identyfikacja i ocena charakteru siedlisk gatunków
płazów i gadów, ze szczególnym uwzględnieniem gatunków wymienionych w Załączniku II i IV
Dyrektywy Siedliskowej, objętych krajową ochroną gatunkową, wraz z oceną ich liczebności oraz
wskazaniem głównych stref migracji.
Prace terenowe przeprowadzono w okresie 1 kwiecień – 30 wrzesień 2014 roku, z
wykonaniem 12 kontroli (po 2 kontrole w miesiącu) w pasie terenu w odległości po 250m od osi linii
kolejowej.
Inwentaryzacja obejmowała prace studialne oraz wizje terenowe dla wytypowania stanowisk
badawczych w celu charakterystyki gatunków i ich siedlisk (z uwzględnieniem miejsc rozrodu,
żerowania, zimowania i stref migracji 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69).
Podczas wykonywania prac terenowych szczególna uwaga została poświęcona ciekom i
zbiornikom wodnym, jako miejscom wykorzystywanym przez płazy do rozrodu. Analizowano tereny
nasłonecznione z odpowiednimi strukturami dla występowania gadów. Kontrole odbywały się w
porze dziennej, jak również wieczorno-nocnej.
Teren inwentaryzacji był przeszukiwany pod kątem występowania płazów i gadów w
typowych siedliskach ich występowania: czynne obserwacje wzrokowe osobników dorosłych płazów
i gadów w środowisku wodnym i lądowym (tzw. metoda „na upatrzonego”). Jako uzupełnienie
wykonano skanowanie latarką powierzchni zbiorników wodnych.
Analizie poddawane było występowanie jaj, kijanek i larw z wykonaniem odłowów
czerpakiem herpetologicznym i przeszukiwaniem roślinność podwodnej (identyfikacja ze względu na
sposób składania i wygląd jaj).
Nasłuchy prowadzone były dla wykrycia godujących płazów (rzekotka, kumak, grzebiuszka,
żaby zielone i brunatne, ropuchy).
Prace obejmowały obserwację osobników i ich oznaczanie do gatunku w większości bez
konieczności schwytania, a w innym przypadku osobniki niezwłocznie wypuszczane.
Inwentaryzacja dotyczyła określenia liczebności populacji oraz stanu siedlisk rozrodu płazów.
Z uwagi na charakter występowania gadów (występują w większym rozproszeniu niż płazy) zostaną
określone liczebności stwierdzanych osobników z częstotliwością występowania gatunków. Oceny
stanu siedlisk dokonano z wykorzystaniem
metodyki monitoringu GIOŚ 70. Zarejestrowane
stwierdzenia oraz znajomość ekologii gatunków posłużyły wyznaczeniu lokalnych stref migracji.
60
Blab J. 1986. Biologie, Ökologie und Schutz von Amphibien. Bonn-Bad Godesberg (Kilda), 3 wydanie.
Glandt D. 1986: Die saisonalten Wanderungen der mitteleuropäischen Amphibien. Bonn. Zool. Beitr. 37(3).
62
Briggs L. 1993: Populationsbiologi hos klokkefrø med særligt henblik på artens bevarelse i Danmark. Specialerapport ved
Biologisk Institut, Odense Universitet.
63
Glandt D. 1986: Die saisonalten Wanderungen der mitteleuropäischen Amphibien. Bonn. Zool. Beitr. 37(3).
64
Rich I. 1996: Den grønbrogede tudse på Samsø. Specialerapport, Biologisk Institut, afd. For Zoologi, Aarhus Universitet.
65
Głowaciński Z., Rafiński J. (red.). 2003. Atlas płazów i gadów Polski. Status – Rozmieszczenie – Ochrona. Inspekcja Ochrony
Środowiska. Instytut Ochrony Przyrody PAN. Biblioteka Monitoringu Środowiska, Warszawa – Kraków.
66
Makomaska-Juchiewicz M., Baran P. (red.). 2012. Monitoring gatunków zwierząt. Przewodnik metodyczny. Część III.
Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, Warszawa.
67
Juszczyk W. 1987. Płazy i gady krajowe, PWN, Warszawa.
68
Berger L. 2000. Płazy i gady Polski. Klucz do oznaczania, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa-Poznań.
69
Zamachowski W. (red.). 2011. Biologia płazów i gadów ochrona herpetofauny; Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu
Pedagogicznego w Krakowie.
70
Monitoring gatunków i siedlisk przyrodniczych GIOŚ http://www.gios.gov.pl – Przewodnik metodyczny.
61
AWIFAUNA
Celem inwentaryzacji awifauny była inwentaryzacja siedlisk ptaków i określenie znaczenia
występowania poszczególnych gatunków, umożliwiająca ocenę wpływu planowanej inwestycji.
W ramach prac inwentaryzacyjncyh sporządzona została lista wszystkich gatunków ptaków
występujących w omawianym terenie dla zlokalizowania i oceny wszystkich siedlisk gatunków z
Załącznika I Dyrektywy Ptasiej UE.
Wizyty terenowe (kontrole) zostały wykonane wzdłuż całej linii kolejowej w odległości po
250m od osi linii kolejowej.
Prace terenowe zostały wykonane w terminach: okres wiosenno-letni: 1 kwiecień – 15 lipiec
2014 rok, okres jesienny: 1- 20 październik 2014 rok; z dostosowaniem terminów i częstotliwości
prowadzenia kontroli w zależności od biologii poszczególnych grup oraz warunków pogodowych.
Badania i kontrole terenowe dla awifauny lęgowej zostały wykonane w rejonach o
zwiększonym prawdopodobieństwie występowania gatunków lęgowych lub prawdopodobnie
lęgowych wytypowanych na podstawie danych literaturowych i doświadczenia eksperta.
Badania terenowe przeprowadzone zostały w oparciu o metodykę opisaną w publikacji:
Monitoring ptaków lęgowych, Poradnik metodyczny dotyczący gatunków chronionych Dyrektywą
Ptasią, Biblioteka Monitoringu Środowiska71, oraz Wytyczne do prowadzenia inwentaryzacji
ornitologicznych na obszarach specjalnej ochrony ptaków Natura 200072. Kryteria lęgowości przyjęto
za Polskim Atlasem Ornitologicznym73.
Prowadzono przede wszystkim obserwacje bezpośrednie (wizualne i słuchowe), dodatkowo
wykorzystano w zależności zastosowanie stymulacji głosowej i nasłuch punktowy (dzięcioły, sowy,
lelk, chruściele) za pomocą sprzętu nagłaśniającego.
Na podstawie stwierdzonego występowania ptaków, konfiguracji terenu i występujących
typów roślinności oceniono rozmieszczenie siedlisk wykorzystywanych przez ptaki i przedstawiono je
na mapach wynikowych.
Dla awifauny pozalęgowej przeprowadzono obserwacje przelotów i koncentracji ptaków w
okresie migracji (4 kontrole dzienne) tj. 3 kwiecień-maj i 1 październik - obserwacje bezpośrednie
prowadzone w porze dziennej.
Tabela 8. Terminy prac terenowych w zakresie awifauny.
Termin kontroli
12 – 30 kwiecień
01 – 15 kwiecień
16 – 30 kwiecień
01 – 20 maj
20 maj – 10 czerwiec
10 – 30 czerwiec
Rodzaj kontroli – awifauna lęgowa
kontrola wieczorna oraz nocna (sowy Strigiformes, oraz pierwsze liczenia żurawi Grus
grus)
kontrola dzienna (żuraw Grus grus, ptaki drapieżne, dzięcioły Picinae)
kontrola dzienna (żuraw Grus grus, ptaki drapieżne, pozostałe gatunki)
kontrola dzienna (większość gatunków ptaków) oraz wieczorna (chruściele Rallidae)
kontrola wieczorna i nocna (derkacz Crex crex, pozostałe chruściele, większość
pozostałych gatunków ptaków)
kontrola dzienna (większość gatunków ptaków, w tym gatunki późno przylatując –
jarzębatka Sylvia nisoria, gąsiorek Lanius collurio)
71
Chylarecki P., Sikora A., Cenian Z. (red.). 2009. Monitoring ptaków lęgowych. Poradnik metodyczny dotyczący gatunków
chronionych Dyrektywą Ptasią. GIOŚ, Warszawa.
72
Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska 2010. Wytyczne do prowadzenia inwentaryzacji ornitologicznych na obszarach
specjalnej ochrony ptaków Natura 2000. GDOŚ, Warszawa.
73
Sikora A. i in. (red.). 2007. Polski Atlas Ornitologiczny. Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań.
Termin kontroli
1 lipca – 15 lipca
Termin kontroli
12 kwiecień – 31 maj
1 – 30 październik
Rodzaj kontroli – awifauna lęgowa
kontrola dzienna (błotniaki i pozostałe ptaki drapieżne)
Rodzaj kontroli – awifauna pozalęgowa
2 kontrole dzienne
1 kontrola dzienna
Tabela 9. Kategorie lęgowości wg Polskiego Atlasu Ornitologicznego.
Kategoria
A
Symbol
PO
Gniazdowanie
możliwe
S
R
P
TE
B
Gniazdowanie
prawdopodobne
C
Gniazdowanie
pewne
KT
OM
NP
PL
BU
UDA
GNS
WYS
POD
JAJ
PIS
MŁO
Opis
Pojedyncze ptaki obserwowane w siedlisku lęgowym
Jednorazowa obserwacja śpiewającego lub odbywającego loty godowe
samca
Obserwacja rodziny (jeden ptak lub para) z lotnymi młodymi
Para ptaków obserwowana w siedlisku lęgowym
Śpiewający lub odbywający loty godowe samiec stwierdzony co najmniej
przez dwa dni w tym samym miejscu lub równoczesne stwierdzenie wielu
samców w siedlisku lęgowym danego gatunku
Kopulacja, toki
Odwiedzanie miejsca nadającego się na gniazdo
Głosy niepokoju sugerujące bliskość gniazda lub piskląt
Plama lęgowa (u ptaka trzymanego w ręku)
Budowa gniazda lub drążenie dziupli
Odwodzenie od gniazda lub młodych (udawanie rannego)
Gniazdo nowe lub skorupy jaj z danego roku
Gniazdo wysiadywane
Ptaki z pokarmem dla młodych lub z odchodami piskląt
Gniazdo z jajami
Gniazdo z pisklętami
Młode zagniazdowniki nielotne lub słabo lotne, lub podloty
gniazdowników poza gniazdem
CHIROPTEROFAUNA
Celem inwentaryzacji chiropterofauny była identyfikacja gatunków występujących w
analizowanym obszarze oraz ich siedlisk, z wykorzystaniem analizy przelotów.
Prace terenowe przeprowadzono w okresie 14 maj – 30 wrzesień 2014 roku oraz w styczniu
2015 roku, wykonując 9 kontroli (po 1 kontroli w maju, wrześniu, styczniu, po 2 kontrole w czerwcu,
lipcu, sierpniu), w pasie terenu: w odległości po 250m od linii kolejowej na przecięciu z obszarem
Natura 2000 Ostoja Nadbużańska i po 100m na pozostałym jej odcinku.
Etap studyjny polegał na analizie dostępnych danych źródłowych, dostępnych danych
niepublikowanych oraz pozyskanych informacji z urzędów i instytucji. Wstępny etap prac terenowych
polegał na wykonaniu dziennej wizji terenowej wzdłuż całego badanego odcinka linii kolejowej w celu
wytypowania punktów nasłuchowych i transektów, na których prowadzono później regularne
kontrole nasłuchowe.
Przeprowadzono kontrole w różnych typach siedlisk przy zwróceniu szczególnej uwagi na
rzeki, stawy, kompleksy leśne, zadrzewienia i zakrzewienia śródpolne oraz inne tworzące liniowe
elementy krajobrazu. Obejmowały one wykonanie nasłuchów detektorowych oraz obserwacji w
miejscach największej aktywności nietoperzy, na podstawie których określono skład gatunkowy oraz
wykorzystywanie obszaru rejonu linii kolejowej przez nietoperze.
Badania prowadzono na 2 transektach i 2 punktach nasłuchowych
Lokalizajcę
stanowisk przedstawiono w końcowej części podrozdziału
W każdym punkcie nasłuchy prowadzone były przez 20 minut. Podczas kolejnych kontroli
zmieniano kolejność prowadzenia nasłuchów w poszczególnych punktach i transektach. W każdym z
wyznaczonych miejsc do maja do września 2014 przeprowadzono nasłuchy podczas dziewięciu nocy
kontrolnych. W maju i wrześniu nasłuchy prowadzono od zachodu słońca przez około 4 godziny. W
czerwcu, lipcu i sierpniu oprócz nasłuchów po zachodzie słońca w każdym miejscu powtórzono je
także w drugiej połowie nocy. Ze względu na wielkość terenu oraz liczbę punktów nasłuchowych i
transektów każda kontrola składa się z nasłuchów prowadzonych podczas trzech następujących po
sobie nocach.
Monitoring aktywności nietoperzy prowadzony był przy pomocy detektora
szerokopasmowego pracującego w systemie frequency division AnaBat SD2 australijskiej firmy Titley
Scientific. Nagrania głosów nietoperzy zostały poddane analizie z wykorzystaniem programu
komputerowego Analook. Analiza ta posłużyła do identyfikacji głosów nagranych nietoperzy oraz do
oszacowania ich aktywności. W niektórych przypadkach identyfikacja gatunku lub grupy gatunków
(nocki rude, gacki) została poparta bezpośrednimi obserwacjami nietoperzy.
Dla każdego z punktów nasłuchowych i transektów wyznaczono indeks aktywności, czyli
wartość liczbowa podawana w jednostkach aktywności/godzinę. Za jednostkę aktywności przyjęto
zarejestrowaną nieprzerwaną sekwencję sygnałów echolokacyjnych jednego osobnika, o długości od
jednego impulsu do 5 sekund.
Dodatkowo nasłuchy połączono z bezpośrednią obserwacją aktywnych zwierząt,
wspomaganą lornetką. Prace inwentaryzacyjne zakładały również rejestrację nietoperzy martwych
wzdłuż linii kolejowej, obserwacje wspomagane lornetką.
Inwentaryzacja przyrodnicza była ukierunkowana na identyfikację kolonii rozrodczych oraz
istotnych miejsc zimowania nietoperzy. W ramach poszukiwań miejsc rozrodu i kryjówek nietoperzy
kontroli terenowym i wywiadom podlegały: - obiekty stanowiące potencjalne kryjówki nietoperzy, miejscowości na terenie badań, całe lub tylko wybrane obiekty w zależności od rodzaju zabudowy, wybrane fragmenty drzewostanów (poszukiwanie kryjówek w dziuplach), - liniowe elementy
krajobrazu (szpalery drzew, skraje lasów, cieki wodne), które mają istotne znaczenie do
przemieszczania się (przeloty między kryjówkami i podczas wędrówek sezonowych) na przecięciu z
linią kolejową. Kontrole te uzależnione były od dostępności do kryjówek i uzyskania zgody zarządcy
lub właścicieli terenów/obiektów.
SSAKI NAZIEMNE
Celem prac inwentaryzacyjnych było: określenie głównych korytarzy migracyjnych ssaków na
przecięciu z linią kolejową, określenie możliwości występowania w bezpośrednim jej sąsiedztwie
gatunków ssaków z Załącznika II i IV Dyrektywy Siedliskowej i chronionych prawem krajowym.
W ramach prac przygotowawczych dokonano analizy map: topograficznych, ortofotomap w
skali 1:20 000 i 1:5 000 oraz analizy dostępnych materiałów i literatury tematycznej. Zwrócono uwagę
na miejsca o charakterze niezurbanizowanym, np. wzdłuż dróg, cieków wodnych oraz skrajów lasu, w
lokalizacjach, gdzie prawdopodobne byo przemieszczanie się lub bytowanie ssaków.
W ramach prac terenowych przeprowadzono tropienia zimowe wzdłuż całej linii kolejowej, z
rejestracją gatunków (osobników i śladów ich obecności), w odległości do ok. 50m. W okresie
wiosna, lato, jesień prowadzono obserwacje śladów przemieszczenia i bytowania ssaków w
sąsiedztwie linii kolejowej.
Tropienia74 miały na celu określenie liczby osobników przechodzących przez analizowany
obszar. Wykonano je na przełomie lutego i marca 2014 roku (częściowo zaleganie śniegu, zmarznięta
ziemia), w terminie uzależnionym od terminu rozpoczęcia realizacji projektu.
74
Jędrzejewski W., Sidarowicz W. 2010. Sztuka tropienia zwierząt. Zakład Badania Ssaków PAN, Białowieża
W ramach inwentaryzacji odnotowywane były inne obserwacje świadczące o występowaniu
ssaków, w tym znalezione osobniki martwe.
Rejestrowano występowanie ssaków w odległości po 100m od osi linii kolejowej, natomiast
mając na uwadze dużą mobilność tej grupy zwierząt, pozyskiwano dane dla wyróżnienia fragmentów
linii kolejowej.
Do analizy występowania gatunków ssaków, dla określenia wyróżniających się odcinków i
analizy aktywności zwierząt (przemieszczanie się między siedliskami) w kolizji z linią kolejową ,
pozyskiwano również informację z urzędów i instytucji (wystąpiono o dane do nadleśnictw, kół
łowieckich, urzędów gmin, policji, RDOŚ, PKP).
Szczególna uwaga poświęcona została kolizjom z głównymi korytarzami ekologicznymi (wg
Jedrzęjewskiego ze stanu na rok 2012 75) z uwagi na aspekt migracji.
Dla wyznaczenia lokalnych korytarzy migracyjnych i do oceny kolizyjności linii kolejowej,
bazując na uzyskach danych z prac terenowych oraz pozyskanych informacjach, przyjęto określenie
odcinków bezpośredniego sąsiedztwa linii kolejowej występowania wybranych (z uwagi na sta tus
ochrony i występowania) gatunków ssaków.
Prace inwentaryzacyjne zaplanowano tak, aby objąć ich zasięgiem różne typy siedliska
stanowiące potencjalnie miejsca występowania, koncentracji chronionych gatunków ssaków z
Załącznika II i IV Dyrektywy Siedliskowej, z uwzględnieniem ich wymagań ekologicznych i zasięgów
występowania.
Przeprowadzono identyfikację tropów i innych śladów obecności ssaków, analizę stwierdzeń
bezpośrednich oraz dostępnymi danymi dla charakterystyki aktywności w rejonie linii kolejo wej
gatunków ssaków z ww. załączników.
75
Zalewska H., Pilot M., 2005. Projekt korytarzy ekologicznych łączących Europejską Sieć Natura 2000 w Polsce. Opracowanie
Aktualizacja 2012-dane niepublikowane
Rysunek 16. Lokalizacja stanowisk kontrolnych badań ichtiofauny dla szlaku Sadowne-Czyżew
linii kolejowej E75 - poza odcinkiem S01.
Transekt
l.p.
symbol
od km
do km
1
T12
71,816
2
T11
74,418
73,092
74,500
(75,312)76
długość
(m)
1276
894
Punkt
L.p.
symbol
kilometr
1
P
72,666
odległość
(m)
89
2
O
74,213
41
Rysunek 17. Położenie transektów i punktów nasłuchowych względem linii kolejowej
76
Kontynuacja transkektu
strona
Lewa
Lewa
5.8.3. WYNIKI INWENTARYZACJI PRZYRODNICZEJ
5.8.3.1. SIEDLISKA PRZYRODNICZE Z ZAŁĄCZNIKA I DYREKTYWY SIEDLISKOWEJ
Typy i powierzchnia siedlisk przyrodniczych
Siedliska przyrodnicze z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej, zlokalizowane w rejonie linii
kolejowej, scharakteryzowano w podziałe na odniesienie do występowania oraz do oceny stanu
siedlisk przyrodniczych.
Lokalizację płatów siedlisk przyrodniczych z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej
przedstawiono na mapach nr 01 oraz w tabeli 13. Informację dotyczącą lokalizacji i powierzchni
płatów ww. siedlisk przyrodniczych umieszczono również przy ocenie ich stanu.
Podczas inwentaryzacji przyrodniczej w rejonie linii kolejowej wykazano 5 typów (5
podtypów) siedlisk przyrodniczych z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej:
 2330
Wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi
(2330-1)
 4030
Suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio-Callunion, Calluno-Arctostaphylion)
(4030-2)
 6120* Ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae)*
(6120-1)
 7140
Torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z ScheuchzerioCaricetea)
(7140-1)
 91D0* Bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosiPinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe
bagienne lasy borealne)*
(91D0-2)
Zinwentaryzowano 5 typów siedlisk przyrodniczych z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej (o
powierzchni łącznej ok. 2,6 ha), z których 2 typy to siedliska priorytetowe (powierzchnia ok. 1,3 ha):
 6120* - Ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae)*,
 91D0* - Bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosiPinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe
bagienne lasy borealne)*.
Tabela 10. Liczba płatów i powierzchnia siedlisk przyrodniczych z Załącznika I Dyrektywy
Siedliskowej.
*
siedlisko priorytetowe
L.p.
Kod siedliska
(podtyp)
Powierzchnia
zinwentaryzowanych siedlisk [ha]
Liczba zinwentaryzowanych
płatów siedliska
1
2330-1
0,25
2
2
4030-2
0,18
1
3
6120-1*
0,40
1
4
7140-1
0,92
1
5
91D0-2*
0,89
1
2,64
6
suma
Tabela 11. Rozklad płatów siedlisk przyrodniczych z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej –
według przebiegu linii kolejowej.
Kod siedliska
(podtyp)
7140-1
91D0-2
2330-1
4030-0
6120-1
2330-1
Nr
roboczy
1
2
3
4
5
6
Odległość
minim.
Strona
linii
Km minim.
odległości
Położenie:
Od km
Położenie:
Do km
Powierzchnia
[ha]
0,92
0,89
0,1
0,18
0,4
0,15
Ocena stanu siedlisk przyrodnicznych
Rozklad płatów siedlisk przyrodniczych z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej według typów
siedlisk wraz z oceną ich stanu zaprezentowano poniżej.
2330 - Wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi
Ocena stanu siedliska przyrodniczego 2330 – wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi
Oceniono następujące wskaźniki i parametry:
 gatunki charakterystyczne siedliska
 gatunki charakterystyczne murawy kserotermicznej/wrzosowiska
 obce gatunki inwazyjne
 występowanie procesów eolicznych
 ekspansja krzewów i podrostu drzew
 inne zniekształcenia(rozjeżdżenie, wydeptywanie, zaśmiecanie)
 perspektywy ochrony
Waloryzacja parametrów stanu oraz wskaźników specyficznej struktury i funkcji siedliska
przyrodniczego 2330– wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi
Parametr/Wskaźnik
Powierzchnia
stanowisku
siedliska
na
Struktura przestrzenna płatów
siedliska
Gatunki charakterystyczne
Gatunki
charakterystyczne
murawy
kserotermicznej/wrzosowiska
Obce gatunki inwazyjne
FV
U1
(właściwy)
(nieodpowiedni)
Nie podlega zmianom lub Niewielki
spadek
zwiększa się.
powierzchni siedliska.
Specyficzna struktura i funkcje
Brak
fragmentacji
lub Średni
stopień
fragmentacja nieznaczna.
fragmentacji.
U2
(zły)
Wyraźny
spadek
4 i więcej gatunków
charakterystycznych
dla
siedliska.
1 lub brak
2-3
gatunki
charakterystyczne
dla
siedliska.
2 lub 3
1 lub mniej.
Brak
Gatunki o niskim stopniu
inwazyjności w pokryciu
<5%
Obecne gatunki silnie
inwazyjne
lub
>5%
powierzchni zajętej przez
gatunki o niskim stopniu
inwazyjności.
Duży stopień fragmentacji
(płaty po kilka arów).
Powyżej 3
Parametr/Wskaźnik
Ekspansja krzewów i podrostu
drzew
Występowanie
eolicznych
procesów
FV
(właściwy)
Łącznie pokrycie do 40%
U1
(nieodpowiedni)
Łącznie pokrycie 40-60%
U2
(zły)
Łącznie pokrycie >60%
Aktywne
procesy
eoliczne(piasek nawiany na
kępy
traw,
pagórki
fitogeniczne)
Ślady dawnych procesów
eolicznych
(np. dawne
pagórki
fitogeniczne,
mniejsze
wydmy
zarośnięte krzewami)
Nieliczne drogi lub duża
ilość kolein i ścieżek,
śladowa skala eksploatacji
piasku,
średnie
zaśmiecenie
Tylko dobrze utrwalone ,
np.
duże
wydmy,
zarośnięte w większości
lasem
Inne
zniekształcenia(rozjeżdżenie,
wydeptywanie, zaśmiecanie)
Niewielka liczba kolein i
ścieżek, brak eksploracji
piasku,
śladowe
zaśmiecenie
Ogólna struktura i funkcje
Wszystkie
wskaźniki
kardynalne oceniono na FV,
pozostałe
wskaźniki
w
większości przynajmniej na
U1.
Perspektywy
zachowania
siedliska
dobre
lub
doskonale, nie przewiduje
się
znacznego
oddziaływania czynników
zagrażających.
Wszystkie
parametry
oceniono na FV.
Perspektywy ochrony
Ocena ogólna
Wszystkie
wskaźniki
kardynalne
oceniono
przynajmniej na U1.
Większość niezakrzaczonej
powierzchni pozbawiona
okrywy roślinnej na skute
działalności człowieka lub
znaczna
eksploatacja
piasku;
bardzo
duże
zaśmiecenie
Jeden
lub
więcej
wskaźników kardynalnych
oceniono na U2.
Inne kombinacje.
Perspektywy
siedliska złe.
zachowania
Jeden
lub
więcej
parametrów oceniono na
U1, brak ocen U2.
Jeden
lub
więcej
U2.
Wskaźniki kardynalne
 Gatunki charakterystyczne
 Ekspansja krzewów i podrostu drzew
 Występowanie procesów eolicznych
Kod
siedliska
(podtyp)
2330-1
Nr
roboczy
3
Odległość
minim.
Strona
linii
Km minim. Położenie:
odległości Od km
Położenie:
Do km
Powierzc Nazwa siedliska
hnia [ha]
0,1
Murawa szczotlichowa w
okolicach stacjii kolejowej
Sadowne Węgrowskie
Lokalizacja stanowiska: Murawa szczotlichowa w okolicach stacjii kolejowej Sadowne Węgrowskie
Podtyp siedliska: 2330 -1 – Śródlądowe murawy nawydmowe
Zbiorowisko roślinne: Ze związku Corynephorion canescentis
Opis siedliska na stanowisku: Siedlisko wykształcone na ubogich luźnych piaskach wydmowych.
Struktura zespołu jest wyraźnie dwuwarstwowa. Zbiorowisko występuje w postaci luźnych i
florystycznie skrajnie ubogich muraw z panującą szczotlichą siwą Corynephorus canescens. Pomiędzy
kępami szczotlichy występuje piasek na którym jedynie wiosną pojawiają się jednoroczne rośliny,
szybko zakwitające i wydające nasiona takie jak: sporek wiosenny Spergula morisonii chroszcz
nagołodygowy Teesdalea nudicaulis i przetacznik Dillena Veronica dilleni. Wyraźnie rozwinięta jest
warstwa mszaków i porostów.
Powierzchnia siedliska na stanowisku: Wykazuje powolny trend spadkowy w wyniku naturalnych
procesów sukcesyjnych – U1
Struktura przestrzenna płatów siedliska: Duży stopień fragmentacji (płaty po kilka arów) – U2
Gatunki charakterystyczne: 4 i więcej gatunków charakterystycznych dla siedliska - FV
Gatunki charakterystyczne murawy kserotermicznej/wrzosowiska: Powyżej 3 – U2
Obce gatunki inwazyjne: Gatunki o niskim stopniu inwazyjności w pokryciu <5% - U1
Ekspansja krzewów i podrostu drzew: Łącznie pokrycie do 40% - FV
Występowanie procesów eolicznych: Ślady dawnych procesów eolicznych (np. dawne pagórki
fitogeniczne, mniejsze wydmy zarośnięte krzewami) – U1
Inne zniekształcenia(rozjeżdżenie, wydeptywanie, zaśmiecanie) Nieliczne drogi lub duża ilość kolein
i ścieżek, śladowa skala eksploatacji piasku, średnie zaśmiecenie – U1
Ogólnie struktura i funkcje: U1
Perspektywy ochrony: U1
Ocena ogólna: U1
Zdjęcie fitosocjologiczne:
Corynephorion canescentis
Data: 23.07.2014
Pokrycie warstwy krzewów b %
Pokrycie warstwy ziół c %:
Pokrycie warstwy mszaków d %
Powierzchnia zdjęcia mkw:
Liczba gatunków:
C Agrostis vinealis
Cerastium semidecandrum
Corynephorus canescens
Festuca ovina
Hieracium pilosella
Jasione montana
Potentilla argentea
Rumex acetosella
Scleranthus perennis
Sedum acre
Spergula morisonii
Teesdalea nudicaulis
Trifolium arvense
Veronica dillenii
D Cetraria aculeata
Cladonia arbuscula
Cladonia cornuta
Cladonia subulata
Dicranella heteromalla
Pleurozium schreberi
Kod
siedliska
(podtyp)
2330-1
Nr
roboczy
6
Odległość
minim.
.
50
20
9
21
1
1
3
1
+
+
+
+
+
+
+
+
1
+
2
2
+
+
+
+
Strona
linii
odległości Od km
Położenie:
Do km
Powierzc Nazwa płatów siedliska
hnia [ha]
0,15
Murawa szczotlichowa w
okolicach
miejscowosci
Brzezina
Lokalizacja stanowiska: Murawa szczotlichowa w okolicach miejscowosci Brzezina
Podtyp siedliska: 2330-1 – Śródlądowe murawy nawydmowe
Zbiorowisko roślinne: Ze związku Corynephorion canescentis
Opis siedliska na stanowisku: Siedlisko wykształcone na ubogich luźnych piaskach wydmowych, na
zalesionym sosną pagórku wydmowym. Fitocenoza występuje w postaci luźnych i florystycznie
skrajnie ubogich płatów z panującą szczotlichą siwą Corynephorus canescens. Pomiędzy kępami
szczotlichy występuje piasek na którym jedynie wiosną pojawiają się jednoroczne rośliny, szybko
zakwitające i wydające nasiona. Słabo rozwinięta jest warstwa porostów składajaca sie głównie z
drobnych chrobotkow Cladonia sp.
Struktura przestrzenna płatów siedliska: Średni stopień fragmentacji – U1
Gatunki charakterystyczne: 4 i więcej gatunków charakterystycznych dla siedliska - FV
Gatunki charakterystyczne murawy kserotermicznej/wrzosowiska: Brak - FV
Obce gatunki inwazyjne: Gatunki o niskim stopniu inwazyjności w pokryciu <5% - U1
Ekspansja krzewów i podrostu drzew: Łącznie pokrycie 40-60%- U1
Występowanie procesów eolicznych: Ślady dawnych procesów eolicznych (np. dawne pagórki
fitogeniczne, mniejsze wydmy zarośnięte krzewami) – U1
Ocena ogólna:
Corynephorion canescentis
Data: 24.06.2014
Liczba gatunków:
B Pinus sylvestris
C Agrostis vinealis
Festuca ovina
Hieracium pilosella
Jasione montana
Spergula morisonii
Veronica dillenii
D Cladonia cornuta
Cladonia fimbriata
Cladonia subulata
50
30
+
9
12
3
+
+
3
+
2
+
+
+
+
+
+
4030 - Suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio-Callunion, Calluno-Arctostaphylion)
Ocena stanu siedliska przyrodniczego 4030 – Suche wrzosowiska
 pokrycie wrzosu zwyczajnego Calluna vulgaris
 pokrycie traw
 zarośniecie przez drzewa
 gatunki obce geograficznie
 ekspansywne gatunki rodzime(apofity)
 struktura populacji kluczowych gatunków
 stan kluczowych dla różnorodności biologicznej gatunków lokalnie typowych dla siedliska
 inne zniekształcenia
 perspektywy ochrony
przyrodniczego 4030 – Suche wrzosowiska
Parametr/Wskaźnik
Powierzchnia siedliska na
stanowisku
Pokrycie
zwyczajnego
vulgaris
wrzosu
Calluna
FV
(właściwy)
Nie zmniejsza się, nie jest
antropogenicznie
pofragmentowana.
U1
(nieodpowiedni)
Wykazuje powolny trend
spadkowy
lub
jest
antropogenicznie
pofragmentowana.
30 – 50%
U2
(zły)
Wykazuje szybki trend
spadkowy lub jest silnie
antropogenicznie
pofragmentowana.
> 50%
<30%
Pokrycie traw
<10%
10 – 30%
>30%
Zarośniecie przez drzewa
Gatunki obce geograficznie
Ekspansywne
gatunki
rodzime
Struktura
populacji
kluczowych gatunków
<10%
Brak
Brak
10 – 30%
Pojedyncze, <10%
Pojedyncze, <10%
>30%
>10%
>10%
Obecne i liczne wszystkie
fazy rozwojowe – osobniki
juwenilne,
generatywne,
senilne.
Brak
Wszystkie fazy rozwojowe
obecne,
ale
osobniki
juwenilne
skąpo
reprezentowane.
Występują
lecz
mało
znaczące.
Brak
osobników
juwenilnych,
objawy
starzenia się populacji przy
braku jej odnowienia.
Silne
Wszystkie
wskaźniki
pozostałe
wskaźniki
przynajmniej na U1.
Brak zagrożeń i negatywnych
trendów.
Zachowanie
siedliska w stanie nie
pogorszonym
w
perspektywie 10 – 20 lat jest
niemal pewne.
Wszystkie
wskaźniki
kardynalne
oceniono
przynajmniej na U1.
Jeden
lub
więcej
oceniono na U2.
Zachowanie siedliska w
stanie nie pogorszonym w
perspektywie 10 – 20 lat nie
jest pewne, ale jest
prawdopodobne, o ile uda
się zapobiec istniejących
zagrożeniom.
Wszystkie trzy
ocenione na FV.
Co najmniej jeden z trzech
parametrów oceniony na
U1, brak U2.
perspektywie 10 – 20 lat
będzie
bardzo
trudne:
zaawansowane
procesy
recesji, silne negatywne
trendy
lub
znaczne
zagrożenia.
Jeden lub więcej z trzech
parametrów oceniony na
U2.
Inne
zniekształcenia
(zaśmiecanie, pozyskiwanie
piasku)
Ogólnie struktura i funkcje
Perspektywy ochrony
Ocena ogólna
parametry
 Pokrycie wrzosu zwyczajnego Calluna vulgaris
 Zarośniecie przez drzewa
 Gatunki obce geograficznie
Kod
siedliska
(podtyp)
4030-0
Nr
roboczy
4
Odległość
minim.
Strona
linii
odległości Od km
Położenie:
Do km
hnia [ha]
0,18
Płat
siedliska
pod
linią
Kod
siedliska
(podtyp)
Nr
roboczy
Odległość
minim.
Strona
linii
odległości Od km
Położenie:
Do km
hnia [ha]
energetyczną w okolicach
miejscowości Zieleniec
Lokalizacja stanowiska: Płat siedliska pod linią energetyczną w okolicach miejscowości Zieleniec
Podtyp siedliska: 4030-2 Wrzosowisko knotnikowe
Zbiorowisko roślinne: Pohlio - Callunetum
Opis siedliska na stanowisku: Siedlisko wykształcone na ubogich luźnych piaskach, na skraju borów
świeżych Peucedano – Pinetum. Panującym gatunkiem jest wrzos zwyczajny Calluna vulgaris
kształtujący charakterystyczną fizjonomię wrzosowiska. Niższą warstwę tworzą niskie rośliny takie
jak mietlica pospolita Agrostis capillaris oraz bogata warstwa mszaków i liczne porosty.
Pokrycie wrzosu zwyczajnego Calluna vulgaris: > 50% - FV
Pokrycie traw: <10% - FV
Zarośniecie przez drzewa: <10% - FV
Gatunki obce geograficznie: Brak - FV
Ekspansywne gatunki rodzime: Brak - FV
Struktura populacji kluczowych gatunków: Obecne i liczne wszystkie fazy rozwojowe – osobniki
juwenilne, generatywne, senilne - FV
Inne zniekształcenia (zaśmiecanie, pozyskiwanie piasku): Brak – FV
Ogólnie struktura i funkcje: FV
Ocena ogólna: U1
Pohlio - Callunetum
Data: 24.07.2014
Liczba gatunków:
B Qercus robur
Pinus sylvestris
C Agrostis capillaris
Calluna vulgaris
Festuca sp.
Hieracium pilosella
Vaccinium myrtillus
Vaccinium vitis-idaea
D Cetraria Islandica
Cladonia arbuscula
Cladonia subulata
Dicranum scoparium
Pohlia nutans
+
50
30
9
15
+
+
+
4
+
+
+
+
+
+
+
+
+
2
+
6120 - Ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae)*
Ocena stanu siedliska przyrodniczego 6120 – ciepłolubne śródlądowe murawy napiaskowe
 gatunki charakterystyczne
 rodzime gatunki ekspansywne roślin zielnych
 obce gatunki inwazyjne
 struktura przestrzenna płatów muraw
 ekspansja krzewów i podrostu drzew
 zachowanie strefy ekotonowej
przyrodniczego 6120 – ciepłolubne śródlądowe murawy napiaskowe
Parametr/Wskaźnik
Powierzchnia
stanowisku
siedliska
na
Obce gatunki inwazyjne
Rodzime gatunki ekspansywne
roślin zielnych
FV
U1
(właściwy)
(nieodpowiedni)
Nie podlega zmianom lub Niewielki
spadek
zwiększa się.
5 i więcej gatunków 2-4
gatunki
charakterystycznych
dla charakterystyczne
dla
siedliska.
siedliska.
Brak
Gatunki o niskim stopniu
inwazyjności w pokryciu
<5% (do 2 gatunków)
Brak
gatunków
silnie
ekspansywnych
,
ewentualnie jeden gatunek
występujący pojedynczo
Brak lub niewielkie pokrycie
drzew i krzewów poniżej
10%,
występujących
sporadycznie i w znacznym
rozproszeniu
Płaty muraw ze związku
Koelerion glaucae tworzą
mozaikę ze zbiorowiskami
muraw szczotlichowych lub
bliźniczkowych
Obecny jeden lub dwa
gatunki, występujące w
rozproszeniu
Zachowanie strefy ekotonowej
Brak strefy ekotonowej z
lasem, najczęściej mozaika z
innymi płatami muraw lub
łąk
Najczęściej jest to ostra
granica murawa-las, nie
sąsiadująca z płatami
zbiorowisk okrajkowych
Wszystkie
wskaźniki
pozostałe wskaźniki w
U1.
Perspektywy
zachowania
siedliska
dobre
lub
doskonale, nie przewiduje
się
znacznego
oddziaływania czynników
zagrażających.
Wszystkie
wskaźniki
kardynalne
oceniono
przynajmniej na U1.
Ekspansja krzewów i podrostu
drzew
Struktura przestrzenna płatów
muraw
Perspektywy ochrony
Łącznie pokrycie od 1025%(krzewy nie tworzą
zwartych
zarośli)
i
występują w znacznym
rozproszeniu
większościową mozaikę ze
zbiorowiskami łąkowymi
Inne kombinacje.
U2
(zły)
Wyraźny
spadek
1 lub mniej.
Obecne gatunki silnie
inwazyjne
lub
>5%
powierzchni (więcej niż
dwa gatunki)
Powyżej dwóch gatunków,
tworzących zwarte płaty
Łącznie
pokrycie
>25%(tworzą
zwarte
zarośla) i występują w
skupieniach
mniejszościową mozaikę ze
zbiorowiskami łąkowymi
lub inicjalnymi stadiami
lasu
Granica murawa-las, lub
murawa-łąka
nie
jest
wyraźna. Murawa płynnie
przechodzi w las, lub inny
typ zbiorowiska nieleśnego
Jeden
lub
więcej
oceniono na U2.
Perspektywy
siedliska złe.
zachowania
Parametr/Wskaźnik
FV
(właściwy)
Wszystkie
parametry
oceniono na FV.
Ocena ogólna
U1
(nieodpowiedni)
Jeden
lub
więcej
U1, brak ocen U2.
U2
(zły)
Jeden
lub
więcej
U2.
 Struktura przestrzenna płatów muraw
 Ekspansja krzewów i podrostu drzew
 Rodzime gatunki ekspansywne roślin zielnych
 Obce gatunki inwazyjne
Kod
siedliska
(podtyp)
6120-1
Nr
roboczy
Odległość
minim.
Strona
linii
5
odległości Od km
Położenie:
Do km
hnia [ha]
0,4
Płat siedliska przy nasypie
kolejowym w okolicach
miejscowosci Zieleniec
Lokalizacja stanowiska: Płat siedliska przy nasypie kolejowym w okolicach miejscowosci Zieleniec
Podtyp siedliska: 6120 -1 – Ciepłolubne murawy napiaskowe
Zbiorowisko roślinne: Ze związku Koelerion glaucae
Opis siedliska na stanowisku: Siedlisko wykształciło sie na piaszczystych nieużytkach w okolicach
nasypu kolejowego. W składzie florystycznym tego zespołu dominują głównie trawy o charakterze
kępowym tj, kostrzewa piaskowa Festuca psammophila i szczotlicha sina Corynephorus canescens.
Pomiędzy kępami traw wystepują liczne ziołą i porosty z rodzaju Cladonia i Cetraria.
Struktura przestrzenna płatów muraw: Płaty muraw ze związku Koelerion glaucae tworzą mozaikę ze
zbiorowiskami muraw szczotlichowych - FV
Zachowanie strefy ekotonowej: Brak strefy ekotonowej z lasem, mozaika z innymi płatami muraw FV
Ekspansja krzewów i podrostu drzew: Łącznie pokrycie od 10-25%(krzewy nie tworzą zwartych
zarośli) i występują w znacznym rozproszeniu –U1
Rodzime gatunki ekspansywne roślin zielnych: Calamagrostis epigejos – U1
Obce gatunki inwazyjne: Brak - FV
Gatunki charakterystyczne: 3 gatunki charakterystyczne dla siedliska – U1
Ocena ogólna: U1
Zbiorowisko ze związku Koelerion glaucae
Data: 23.07.2014
Liczba gatunków:
.
60
30
9
28
C
D
Agrostis vinealis
Calamagrostis epigejos
Carex ericetorum
Centaurea stoebe
Festuca ovina
Festuvca psammophila
Filago minima
Hieracium pilosella
Jasione montana
Oenothera rubricaulis
Peucedanum oreoselinum
Potentilla argentea
Rumex acetosella
Scleranthus perennis
Sedum acre
Silene otites
Solidago virgaurea
Spergula morisonii
Trifolium arvense
Veronica dillenii
Cetraria islandica
Cladonia arbuscula
Cladonia cornuta
Cladonia fimbriata
Cladonia subulata
+
+
+
1
+
3
+
2
+
2
+
1
+
+
+
+
2
+
+
+
+
+
1
2
+
+
+
+
7140 - Torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
Ocena stanu siedliska przyrodniczego 7140 – Torfowiska przejściowe
 gatunki dominujące
 pokrycie i struktura gatunków mchów
 inwazyjne gatunki obce w runie
 obecność krzewów i podrostów
 uwodnienie
 melioracje odwadniające
przyrodniczego 7140 – Torfowiska przejściowe i trzęsawiska
Wskaźnik
FV
(właściwy)
Powyżej
6
gatunków
charakterystycznych
lub
mniej, lecz pokrycie ponad
50%
U1
(nieodpowiedni)
4-6
gatunków
charakterystycznych
lub
mniej, lecz pokrycie 20-50%
U2
(zły)
do
3
gatunków
charakterystycznych
i
pokrycie poniżej 20%
Wskaźnik
Pokrycie
i
struktura
gatunków mchów
Całkowite pokrycie mchów
ponad 50% i mchy torfowce
zajmują łącznie ponad 50%
całkowitej
powierzchni
porośniętej przez wszystkie
gatunki mchów
Inwazyjne gatunki obce w
runie
Rodzime
gatunki
ekspansywne roślin zielnych
Obecność
krzewów
i
podrostów
Uwodnienie
Brak
U1
(nieodpowiedni)
Brak
wyraźnych
dominantów,
udział
gatunków
charakterystycznych
dla
siedliska 7140 i innych mniej
więcej równy
w przedziale 20-50% lub
całkowite pokrycie mchów
ponad 50%, ale mchy
torfowce zajmują poniżej
50% całkowitej powierzchni
porośniętej przez wszystkie
gatunki mchów
Zajmują do 5% powierzchni
Brak lub pojedyncze
Zajmują do 5% powierzchni
Brak lub pojedyncze
Udział mniejszy niż 15%
Zajmują
powyżej
powierzchni
Zajmują
powyżej
powierzchni
Udział większy niż 15%
Poziom wody – równo lub
poniżej 10cm w stosunku do
powierzchni torfowiska –
warstwy
torfowców
(w
praktyce w trakcie chodzenia
po torfowisku woda zawsze
widoczna przynajmniej do
wysokości podeszwy)
Brak
melioracji
odwadniających
Poziom wody -10-20 cm
poniżej
powierzchni
torfowiska
Poziom wody – więcej niż
30 cm poniżej powierzchni
torfowiska
Sieć rowów melioracyjnych
w
niewielkim
stopniu
oddziałuje na torfowisko.
Wszystkie
wskaźniki
pozostałe
wskaźniki
w
U1.
Perspektywy
zachowania
siedliska
dobre
lub
doskonale, nie przewiduje się
znacznego
oddziaływania
czynników zagrażających.
Wszystkie
parametry
oceniono na FV.
Wszystkie
wskaźniki
kardynalne
oceniono
przynajmniej na U1.
Istniejąca
infrastruktura
melioracyjna
wyraźnie
pogarsza warunki wodne
torfowiska.
Jeden
lub
więcej
oceniono na U2.
Gatunki dominujące
Melioracje odwadniające
Perspektywy ochrony
Ocena ogólna
FV
(właściwy)
Dominują
gatunki
charakterystyczne
dla
siedliska lub brak dominanta,
lecz przeważają gatunki
charakterystyczne
U2
(zły)
Dominuja
gatunki
zaliczane
charakterystycznych
siedliska
nie
do
dla
poniżej 20%
5%
5%
Inne kombinacje.
Perspektywy
siedliska złe.
zachowania
Jeden
lub
więcej
U1, brak ocen U2.
Jeden
lub
więcej
U2.
 pokrycie i struktura gatunków mchów
 uwodnienie
Kod
siedliska
(podtyp)
7140-1
Nr
roboczy
Odległość
minim.
Strona
linii
1
odległości Od km
Położenie:
Do km
hnia [ha]
0,92
Torfowiska przejściowe w
okolicy
miejscowości
Zieleniec
Lokalizacja stanowiska: Torfowiska przejściowe w okolicy miejscowości Zieleniec
Podtyp siedliska: 7140-1 Torfowiska przejściowe i trzęsawiska
Zbiorowisko roślinne: Caricetum lasiocarpae sphagnetosum
Opis siedliska na stanowisku: siedlisko wykształciło się w centralnej części niecki wytopiskowej, w
postaci zespołów turzyc z torfowcami w warstwie mszystej.
Gatunki charakterystyczne: Carex lasiocarpa, Sphagnum fallax, Eriophorum angustifolium, Carex
rostrata – U1
Gatunki dominujące: Dominują gatunki charakterystyczne dla siedliska – FV
Pokrycie i struktura gatunków mchów: Całkowite pokrycie mchów ponad 50% i mchy torfowce
zajmują łącznie ponad 50% całkowitej powierzchni porośniętej przez wszystkie gatunki mchów – FV
Inwazyjne gatunki obce w runie: Brak – FV
Rodzime gatunki ekspansywne roślin zielnych: Zajmują do 5% powierzchni –U1
Obecność krzewów i podrostów: Udział większy niż 15% - U2
Uwodnienie: Poziom wody – więcej niż 30 cm poniżej powierzchni torfowiska – U2
Melioracje odwadniające: Istniejąca infrastruktura melioracyjna wyraźnie pogarsza warunki wodne
torfowiska.- U2
Ogólna struktura i funkcje: U2
Perspektywy ochrony:U2
Ocena ogólna:U2
Caricetum lasiocarpaee sphagnetosum
Data: 14.07.2014
50
Pokrycie warstwy mszaków d % 30
25
Liczba gatunków:
9
C Carex lasiocarpa
3
Carex rostrata
1
Equisetum fluviatile
+
Eriophorum angustifolium
+
Eriophorum vaginatum
+
D
Aulacomnium palustre
Caliergonella cuspidata
Climacium dendroides
Sphagnum fallax
+
+
+
4
91D0 - Bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum,
Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy
borealne)*
Ocena stanu siedliska przyrodniczego 91D0 – Bory i lasy bagienne
 gatunki dominujące
 uwodnienie
 wiek drzewostanu
 gatunki obce geograficznie w drzewostanie
 gatunki obce ekologicznie w drzewostanie
 martwe drewno
 naturalne odnowienie drzewostanu
 występowanie mchów torfowców
 występowanie charakterystycznych krzewinek
 pionowa struktura roślinności
 zniszczenie runa i gleby związane z pozyskaniem drewna
 inne zniekształcenia
przyrodniczego 91D0 – Bory i lasy bagienne
Parametr/Wskaźnik
Powierzchnia siedliska na
stanowisku
Gatunki dominujące
Inwazyjne gatunki obce w
podszycie i runie
Rodzime
gatunki
ekspansywne roślin zielnych
Uwodnienie
Wiek drzewostanu
Gatunki obce geograficznie
w drzewostanie
Gatunki obce ekologicznie w
drzewostanie
Martwe drewno
Naturalne
drzewostanu
Występowanie
torfowców
odnowienie
mchów
FV
(właściwy)
Nie zmniejsza się, nie jest
antropogenicznie
pofragmentowana.
U1
(nieodpowiedni)
Wykazuje powolny trend
spadkowy
lub
jest
antropogenicznie
pofragmentowana.
Obecnych
>60%
listy Obecnych 30-60% listy
gatunków
gatunków
charakterystycznych
charakterystycznych
We wszystkich warstwach We wszystkich warstwach
dominują gatunki typowe dla dominują gatunki typowe
siedliska, a stosunki ilościowe dla siedliska, przy czym są
ich dominacji są naturalne
zaburzone relacje ilościowe
Brak
Obecny najwyżej jeden
gatunek,
nieliczny
sporadyczny
Brak
Obecne lecz najwyżej jeden
gatunek , nie bardzo silnie
ekspansywny
Właściwe „bagienne”
Nieco przesuszone
> 20% udziału objętości < 20% udział drzew
drzew starszych niż 100lat
starszych niż 100 lat, ale >
50 % udział drzew starszych
niż 50 lat
<1% i nie odnawiające się
<10% i nie odnawiające się
U2
(zły)
Wykazuje szybki trend
spadkowy lub jest silnie
antropogenicznie
pofragmentowana.
<10%
<30%
>30%
>3 szt./ha
1-3 szt./ha
< 1szt./ha
Tak, obfite
Tak, lecz pojedyncze
Brak
Dominują w runie, normalne
zróżnicowanie gatunkowe
Obniżone pokrycie, albo
różnorodność gatunkowa
Brak lub
pokrycie
Obecnych < 30% listy
gatunków
charakterystycznych
W jednej lub więcej warstw
dominują gatunki obce dla
naturalnego
zbiorowiska
roślinnego
Więcej niż jeden gatunek
lub nawet jeden gatunek
liczny
Więcej niż jeden gatunek
albo jeden gatunek bardzo
silnie ekspansywny
Silnie przesuszone
< 20% udział drzew
starszych niż 100 lat, ale <
50 % udział drzew starszych
niż 50 lat
>10% lub odnawiające się
bardzo
niskie
Parametr/Wskaźnik
Występowanie
charakterystycznych
krzewinek
Pionowa
struktura
roślinności
FV
(właściwy)
Występują
obfitością
z
„normalną
Naturalna, zróżnicowana
Zniszczenie runa i gleby
związane z pozyskaniem
drewna
Brak
Inne zniekształcenia
Brak
Ogólnie struktura i funkcje
Wszystkie
wskaźniki
kardynalne ocenione na FV,
pozostałe
wskaźniki
przynajmniej U1
Brak zagrożeń i negatywnych
trendów.
Zachowanie
siedliska w stanie nie
pogorszonym
w
perspektywie 10 – 20 lat jest
niemal pewne.
Perspektywy ochrony
Ocena ogólna
Wszystkie
oceniono na FV
parametry
U1
(nieodpowiedni)
Występują skąpo
U2
(zły)
Brak
Antropogenicznie
zmieniona,
lecz
zróżnicowana
Nieliczne ślady, naruszone
<1% powierzchni terenu,
liczby drzew
Antropogenicznie
ujednolicona
Występują,
lecz
mało
znaczące
Wszystkie
wskaźniki
kardynalne
oceniono
przynajmniej na U1
Silne
perspektywie 10 – 20 lat nie
jest pewne, ale jest
prawdopodobne, o ile uda
się zapobiec istniejących
zagrożeniom.
perspektywie 10 – 20 lat
będzie
bardzo
trudne:
zaawansowane
procesy
recesji, silne negatywne
trendy
lub
znaczne
zagrożenia.
Jeden
lub
więcej
U2
Jeden
lub
więcej
U1, brak ocen U2
Znaczące, obejmujące >1%
powierzchni terenu, liczby
drzew
Jeden
lub
więcej
oceniono na U2
 Inwazyjne gatunki obce w podszycie i runie
 Gatunki obce w drzewostanie
 Uwodnienie
 Występowanie mchów torfowców (tylko w borach bagiennych)
Kod
siedliska
(podtyp)
91D0-2
Nr
roboczy
2
Odległość
minim.
Strona
linii
odległości Od km
Położenie:
Do km
hnia [ha]
0,89
Bór bagienny w okolicach
miejscowosci Zieleniec
Lokalizacja stanowiska: Bór bagienny w okolicach miejscowosci Zieleniec
Podtyp siedliska: 91D0-2 Sosnowy bor bagienny
Zbiorowisko roślinne: Zbiorowiska zastępcze z kręgu Vaccinio uliginosi – Pinetum molinietosum
Opis siedliska na stanowisku: Siedelisko mocno zdegradowane przez przesuszenie podłoża.
Drzewostanzdominowany przez brzoze omszoną z niewielką domieszką brzozy brodawkowatej. W
znikomej warstwie krzewów dominuje brzoza omszona z pojedynczymi egzemplarzami kruszyny.
Warstwa ziół tworzy głównie trzęślica modra Molinia coerulea oraz borówka czernica Vaccinium
myrtillus i borówka bagienna Vaccinium uliginosum. Warstwa mszaków rozwinięta jest umiarkowanie
i pokrywa tylko niżej połóżone powierzchnię płatów. Składa się głównie z torfowców Sphagnum
fallax, Sphagnum palustre, ze stosunkowo niewielką domieszką przedstawicieli innych gatunków
takich jak pruchniczek błotny Aulacomnium palustre.
Powierzchnia siedliska na stanowisku: Wykazuje powolny trend spadkowy w kierunku boru
wilgotnego Molinio - Pinetum – U1
Gatunki charakterystyczne:– Obecnych >60% listy gatunków charakterystycznych: Ledum palustre,
Betula pubescens, Vaccnium myrtillus, Vaccinium uliginosum, Pleurozium schreberi - FV
Gatunki dominujące: We wszystkich warstwach dominują gatunki typowe dla siedliska, przy czym są
zaburzone relacje ilościowe – U1
Gatunki obce geograficznie w drzewostanie: Brak - FV
Inwazyjne gatunki obce w podszycie i runie: Brak – FV
Rodzime gatunki ekspansywne roślin zielnych: Jeden gatunek bardzo silnie ekspansywny Molinia
coerulea – U2
Uwodnienie: Siedlisko mocno przesuszone – U2
Wiek drzewostanu: < 20% udziału drzew starszych niż 100 lat i < 50% udziału drzew starszych niż 50
lat – U2
Gatunki obce geograficznie w drzewostanie: Brak – FV
Gatunki obce ekologicznie w drzewostanie: Brzozaq brodawkowata Betula pendula – U1
Martwe drewno: < 1szt./ha – U2
Naturalne odnowienie drzewostanu: Tak, lecz pojedyncze – U1
Występowanie mchów torfowców: Obniżone pokrycie, brak torfowców o barwach brunatnych i
czerwonych – U1
Występowanie charakterystycznych krzewinek: Występują skąpo – U1
Pionowa struktura roślinności: Antropogenicznie ujednolicona – U2
Zniszczenie runa i gleby związane z pozyskaniem drewna: Nieliczne ślady, naruszone <1%
powierzchni terenu, liczby drzew – U1
Inne zniekształcenia: Brak – FV
Perspektywy ochrony:U2
Ocena ogólna:U2
Zbiorowiska zastępcze z kręgu Vaccinio
molinietosum
Data: 14.07.2014
Pokrycie warstwy drzew a %:
Pokrycie warstwy krzewów b %:
Liczba gatunków:
A
Betula pubescens
Betula pendula
B
Betula pendula
Betula pubescens
Frangula alnus
C
Dryopteris spinulosa
Eriophorum vaginatum
Ledum palustre
Oxycoccus palustris
Molinia coerulea
Trientalis europaea
Vaccinium myrtillus
uliginosi
–
Pinetum
70
20
80
40
100
17
4
1
+
2
+
+
+
+
+
4
+
1
D
Vaccinium uliginosum
Vaccinium vitis - idaea
1
+
Aulacomium palustre
Polytrichum commune
Sphagnum fallax
Sphagnum palustre
+
+
+
2
+
5.8.3.2. FLORA I MIKOBIOTA
W poniższej tabeli zaprezentowno zestawienie odnotowanych stanowisk gatunków flory i
mikobioty, których lokalizację przedstawiono na mapach nr 01.
Tabela 12. Rozklad stanowisk zinwentaryzowanych gatunków flory I mikobioty - według
przebiegu kilometrażu linii kolejowej.
Gatunki flory i mikobioty
Grupa
Grzyby
zlichenizowane
(porosty)
Grzyby
zlichenizowane
(porosty)
Nazwa polska
Nazwa łacińska
Akronim
Płucnica islandzka
Cetraria islandica
CetIsl
Chrobotek leśny
Cladonia
arbuscula
ClaArb
Mszaki
Widłoząb
wieloszczecinkowy
Mszaki
Widłoząb miotlasty
Mszaki
Rokietnik pospolity
Rośliny naczyniowe
Bagno zwyczajne
Mszaki
Torfowiec błotny
Mszaki
Torfowiec
kończysty
Mszaki
Mochwian błotny
Mszaki
Mszaki
Grzyby
Grzyby
zlichenizowane
(porosty)
Grzyby
zlichenizowane
(porosty)
Grzyby
zlichenizowane
(porosty)
Dicranum
polysetum
Dicranum
scoparium
Pleurozium
schreberi
Ledum palustre
Sphagnum
palustre
Sphagnum fallax
Położenie stanowisk względem linii kolejowej
Odległość
Nr
Kilometraż
Strona
[m]
DicPol
DicSco
PleSch
LedPal
SphPal
SphFal
Drabik
drzewkowaty
Mokradłoszka
zaostrzona
Wrośniaczek
sosnowy
Aulacomnium
palustre
Climacium
dendroides
Calliergonella
cuspidata
Diplomitoporus
flavescens
Chrobotek
reniferowy
Cladonia
rangiferina
ClaRan
Chrobotek leśny
Cladonia
arbuscula
ClaArb
Płucnica islandzka
Cetraria islandica
CetIsl
AulPal
CliDen
CalCus
DipFla
Grupa
Grzyby
zlichenizowane
(porosty)
Grzyby
zlichenizowane
(porosty)
Nazwa polska
Nazwa łacińska
Akronim
Płucnica islandzka
Cetraria islandica
CetIsl
Chrobotek leśny
Cladonia
arbuscula
ClaArb
Mszaki
Mochwian błotny
Mszaki
Płonnik pospolity
Mszaki
Torfowiec błotny
Rośliny naczyniowe
Torfowiec
kończysty
Bagno zwyczajne
Modrzewnica
lekarska
Widłoząb
wieloszczecinkowy
Kruszczyk
szerokolistny
Kruszczyk
szerokolistny
Bagno zwyczajne
Mszaki
Płonnik pospolity
Mszaki
Rośliny naczyniowe
Kocanki piaskowe
Mszaki
Fałdownik
nastroszony
Mszaki
Rokietnik pospolity
Mszaki
Mszaki
Widłoząb
wieloszczecinkowy
Mszaki
Rokietnik pospolity
Mszaki
Mszaki
Widłoząb
wieloszczecinkowy
Rośliny naczyniowe
Jaskier wielki
Rośliny naczyniowe
Kocanki piaskowe
Mszaki
Mszaki
Rokietnik pospolity
Mszaki
Rokietnik pospolity
Mszaki
Rośliny naczyniowe
Rośliny naczyniowe
Mszaki
Rośliny naczyniowe
Rośliny naczyniowe
Aulacomnium
palustre
Polytrichum
commune
Sphagnum
palustre
PolCom
Sphagnum fallax
SphFal
Ledum palustre
Andromeda
polifolia
Dicranum
polysetum
Epipactis
helleborine
Epipactis
helleborine
Ledum palustre
Polytrichum
commune
Dicranum
scoparium
Helichrysum
arenarium
Rhytidiadelphus
squarosus
Pleurozium
schreberi
Dicranum
scoparium
Dicranum
polysetum
Pleurozium
schreberi
Dicranum
scoparium
Dicranum
polysetum
Ranunculus
lingua
Helichrysum
arenarium
Dicranum
scoparium
Pleurozium
schreberi
Pleurozium
LedPal
Odległość
Nr
Kilometraż
Strona
[m]
AulPal
SphPal
AndPol
DicPol
EpiHel
EpiHel
LedPal
PolCom
DicSco
HelAre
RhySqu
PleSch
DicSco
DicPol
PleSch
DicSco
DicPol
RanLin
HelAre
DicSco
PleSch
PleSch
Grupa
Nazwa polska
Nazwa łacińska
Mszaki
Widłoząb
wieloszczecinkowy
Dicranum
polysetum
Akronim
Odległość
Nr
Kilometraż
Strona
[m]
schreberi
DicPol
Tabela 13. Stanowiska zinwentaryzowanych gatunków flory i mikobioty.
Gatunek
Grupa
Grzyby
Nazwa polska
Wrośniaczek sosnowy
Chrobotek leśny
Grzyby
zlichenizowane
(porosty)
Licza
stanowisk
1
Cladonia arbuscula
4
Chrobotek reniferowy Cladonia rangiferina
1
Płucnica islandzka
Drabik drzewkowaty
Fałdownik
nastroszony
Mochwian błotny
Cetraria islandica
Climacium
dendroides
Rhytidiadelphus
squarosus
Aulacomnium
palustre
3
1
1
2
Mokradłoszka
zaostrzona
Calliergonella
cuspidata
1
Płonnik pospolity
Polytrichum
commune
2
Rokietnik pospolity
4
Torfowiec błotny
Sphagnum palustre
2
Torfowiec kończysty
Sphagnum fallax
2
Dicranum scoparium
5
Widłoząb
wieloszczecinkowy
Dicranum polysetum
5
Bagno zwyczajne
Ledum palustre
3
Jaskier wielki
Ranunculus lingua
1
Kocanki piaskowe
Helichrysum
arenarium
2
Epipactis helleborine
1
Andromeda polifolia
1
Mszaki
Rośliny
naczyniowe
Nazwa łacińska
Diplomitoporus
flavescens
Kruszczyk
szerokolistny
Modrzewnica
lekarska
Wsystępowanie
Na sośnie w torfowisku. Stan zachowania
siedliska FV – właściwy.
Od kilkunastu do kilkudziesięciu plech na
stanowisku. Stan siedlisk FV – właściwy.
Kilkanaście plech. Stan siedliska FV –
właściwy.
Od kilkunastu do kilkudziesięciu plech na
stanowisku. Stan siedlisk FV – właściwy.
Nielicznie w wilgotnej łąkce. Stan
zachowania siedliska FV – właściwy.
Na skraju zarośli nielicznie. Stan zachowania
siedlisk FV – właściwy.
Nielicznie w torfowiskach. Stan zachowania
siedlisk U1 – niezadowalający.
Nielicznie w wilgotnych łąkach, na skraju
zarośli. Stan zachowania siedlisk FV –
właściwy.
Nielicznie w torfowisku. Stan zachowania
Dość pospolity. Stan zachowania siedlisk FV
– właściwy.
Dość licznie w torfowiskach. Stan
zachowania siedlisk U2 – zły.
Dość licznie w torfowiskach. Stan
zachowania siedlisk U2 – zły.
Pojedynczo. Stan zachowania siedlisk FV –
właściwy.
Dość pospolity. Stan zachowania siedlisk FV
– właściwy.
Kilkanaście roślin na każdym stanowisku
Stan zachowania siedlisk FV – właściwy.
Kilka kwitnących roślin. Stan zachowania
Kilka-kilkanaście roślin, kępy kwitnących
roślin. Stan zachowania siedlisk FV –
właściwy.
Kika kwitnących roślin. Stan zachowania
Kilka roślin. Stan zachowania siedlisk U1 –
niezadowalający.
Rośliny naczyniowe
W granicach inwentaryzacji stwierdzono 5 gatunków roślin naczyniowych uznanych za
wymagające szczególnej uwagi – łącznie na 8 stanowiskach. Nie wykazano gatunków z Załącznika II
Dyrektywy Siedliskowej (gatunki, których ochrona wymaga tworzenia obszarów chronionych),
objętych ochroną ścisłą w myśl rozporządzenia o ochronie gatunkowej roślin.
Są to następujące gatunki roślin naczyniowych:
 bagno zwyczajne Ledum palustre
 jaskier wielki Ranunculus lingua
 kocanki piaskowe Helichrysum arenarium
 kruszczyk szerokolistny Epipactis helleborine
 modrzewnica lekarska Andromeda polifolia
Przegląd gatunków rzadkich i chronionych roślin naczyniowych przedstawiono poniżej,
natomiast ich lokalizację zaprezentowano na mapach nr 01.
Tabela 14. Zagrożone i chronione gatunki roślin naczyniowych zinwentaryzowane w rejonie
linii kolejowej.
L.p.
Gatunek
Dyrektywa
Siedliskowa
Polska Czerwona
Księga Roślin
Czerwona lista
roślin zagrożonych
Ochrona
gatunkowa
Bagno zwyczajne
częściowa
Ledum palustre L.
Jaskier wielki
2
V
częściowa
Ranunculus lingua L.
Kruszczyk szerokolistny
3
częściowa
Epipactis helleborine (L.) Crantz
Kocanki piaskowe
4
częściowa
Helichrysum arenarium (L.)Moench
Modrzewnica lekarska
5
częściowa
Andromeda polifolia L.
Czerwona lista roślin zagrożonych: V - Narażone. Gatunki zagrożone, które w najbliższej przyszłości zostaną przesunięte do
kategorii wymierających - krytycznie zagrożonych, jeśli nadal będą działać czynniki zagrożenia
1
Ledum palustre – Bagno zwyczajne
Informacje ogólne: Zimozielony, silnie rozgałęziony krzew osiągający wysokość od 50 cm do 1,5 m.
Kwitnie od V do VI. Gatunek o zasięgu wokółbiegunowym. W Polsce występuje stosunkowo często w
niżowej części kraju.
Status ochronny: Dyrektywa Siedliskowa: – ; ochrona gatunkowa: Rozporządzenie Ministra
Środowiska z dnia 20 stycznia 2012 – ścisła, Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16
października 2014 - częściowa; Polska Czerwona Księga Roślin: – ; Czerwona Lista Roślin
Naczyniowych: – .
Siedliska : Bory bagienne.
Rozmieszczenie i stan populacji na terenie planowanej inwestycji : Nielicznie na skraju
zdegradowanego boru bagiennego i w torfowisku przejściowym. Gatunek nie zagrożony ani nie
narażony na wymarcie w skali kraju i regionu.
Ranunculus lingua – Jaskier wielki
Informacje ogólne: Bylina o grubym kłączu i dętej łodydze wysokości do 1,5 m. Kwitnie od VI do V III.
W Polsce występuje często na Niżu, także w niższych położeniach górskich.
Środowiska z dnia 20 stycznia 2012 − , Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 paźd ziernika
2014 częściowa ; Polska Czerwona Księga Roślin: – ; Czerwona Lista Roślin Naczyniowych: V
Siedliska : W olsach i w innego typu lasach bagiennych, także w szuwarach na torfowiskach niskich.
Gatunek charakterystyczny związku Magnocaricion.
Rozmieszczenie i stan populacji na terenie planowanej inwestycji: Rzadko w olsie i na skrajach
podtopionych przez bobry łęgów. Gatunek nie zagrożony ani nie narażony na wymarcie w skali kraju i
regionu.
Helichrysum arenarium – Kocanki piaskowe
Informacje ogólne: Roślina wieloletnia o łodygach do 40 cm wysokości. Pospolita w centralnej
Europie; w Polsce na całym Niżu.
Środowiska z dnia 20 stycznia 2012 – częściowa, Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16
października 2014 - częściowa; Polska Czerwona Księga Roślin: – ; Czerwona Lista Roślin
Naczyniowych: –.
Siedliska : Gatunek ciepłolubnych muraw napiaskowych. Występuje na piaszczystych przydrożach i
dawnych składnicach leśnych.
Rozmieszczenie i stan populacji na terenie planowanej inwestycji: Dość często w murawach
napiaskowych i suchych przydrożach. Gatunek nie zagrożony ani nie narażony na wymarcie w skali
kraju i regionu.
Epipactis helleborine – Kruszczyk szerokolistny
Informacje ogólne: Bylina do 100 cm wysokości. Kwitnie od VI do IX. Występuje na terenie całego
kraju.
Środowiska z dnia 20 stycznia 2012 ścisła; Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 października
2014 – częściowa, Polska Czerwona Księga Roślin: – ; Czerwona Lista Roślin Naczyniowych: – .
Siedliska : W wilgotnych lasach liściastych, w borach mieszanych wilgotnych i bagiennych. Często na
poboczach leśnych dróg.
Rozmieszczenie i stan populacji na terenie planowanej inwestycji: Na przydrożach w borze
mieszanym. Gatunek nie zagrożony ani nie narażony na wymarcie w skali kraju i regionu.
Andromeda polifolia – Modrzewnica lekarska
Informacje ogólne: Wzniesiona krzewinka o wysokości do 40 cm. Liście zimozielone, skórzaste,
równowąskolancetowate o podwiniętych brzegach, długości do 5cm. Kwiaty zebrane w
baldachogrono. Owoc torebka składająca się z 5 komór.
Środowiska z dnia 16 października 2014 częściowa, Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20
stycznia 2012-; Polska Czerwona Księga Roślin: – ; Czerwona Lista Roślin Naczyniowych: – .
Siedliska : Sosnowe bory bagienne i torfowiska wysokie.
Rozmieszczenie i stan populacji na terenie planowanej inwestycji: Jedno nieliczne stanowisko w
zdegradowanym borze bagiennym. Gatunek nie zagrożony ani nie narażony na wymarcie w skali
regionu.
Brioflora
W granicach inwentaryzacji stwierdzono 10 gatunków mszaków uznanych za wymagające
szczególnej uwagi – łącznie na 25 stanowiskach.
Są to następujące gatunki mszaków:
 drabik drzewkowaty Climacium dendroides
 fałdownik nastroszony Rhytidiadelphus squarosus








mochwian błotny Aulacomnium palustre
mokradłoszka zaostrzona Calliergonella cuspidata
płonnik pospolity Polytrichum commune
rokietnik pospolity Pleurozium schreberi
torfowiec błotny Sphagnum palustre
torfowiec kończysty Sphagnum fallax
widłoząb miotlasty Dicranum scoparium
widłoząb wieloszczecinkowy Dicranum polysetum
Przegląd rzadkich i chronionych gatunków mszaków przedstawiono poniżej, natomiast ich
lokalizację zaprezentowano na mapach nr 01.
Tabela 15. Zagrożone i chronione gatunki mszaków zinwentaryzowane w rejonie linii kolejowej.
L.p.
Gatunek
Dyrektywa
Siedliskowa
Czerwona lista roślin i
grzybów zagrożonych
Fałdownik nastroszony Rhytidiadelphus
squarosus (Hedw.)Warnst
Płonnik pospolity
2
Polytrichum commune Hedw.
Torfowiec błotny
3
V
Sphagnum palustre L.
Torfowiec kończysty Sphagnum fallax (Klinggr.)
4
V
Klinggr
Mochwian błotny Aulacomnium palustre
5
(Hedw.)Schwagr
Drabik drzewkowaty Climacium dendroides
6
(Hedw.) F.Weber & D.Mohr
Rokietnik pospolity Pleurozium schreberi
7
(Willd.ex Brid.)Mitt.
Widłoząb wieloszczecinkowy Dicranum
8
polysetum Sw.ex anom.
9
Widłoząb miotlasty Dicranum scoparium Hedw.
Mokradłoszka zaostrzona Calliergonella
10
cuspidata (Hedw.)Loeske
Dyrektywa Siedliskowa: Załącznik V - gatunki roślin wymagające regulacji i kontroli użytkowania
1
Ochrona
gatunkowa
częściowa
częściowa
częściowa
częściowa
częściowa
częściowa
częściowa
częściowa
częściowa
częściowa
Rhytidiadelphus squarosus – Fałdownik nastroszony
Informacje ogólne: Darnie żółto lub szarozielone, luźne, w stanie suchym lekko błyszczące. Łodygi
długości do 15 cm , u dołu płożące się, u góry łukowato wzniesione, z niewielka ilością brązowych
chwytników, nieregularnie rozgałęziona. Szczyty gałązek tępe, z gwiazdkowato ułożonymi liśćmi.
Gatunek szeroko rozpowszechniony na półkuli północnej.
Status ochronny: Dyrektywa Siedliskowa: –; Rozporządzenie z dnia 16 października 2014 - częściowa;
Rozporządzenie z dnia 20 stycznia 2012 – częściowa; Czerwona Lista Roślin i Grzybów Polski: – .
Siedliska: Na ziemi, brzegi lasów, dróg.
Rozmieszczenie i stan populacji na terenie planowanej inwestycji: Na przydrożach w borach
mieszanych. Gatunek nie zagrożony ani nie narażony na wymarcie w skali kraju i regionu.
Polytrichum commune – Płonnik pospolity
Informacje ogólne: Łodyżki proste, o długości 20-40 cm. Listki odstające, podłużnie lancetowate, o
długości do 2 cm, na brzegu odlegle piłkowane. Puszka prosta, ostrokanciasta ze złotożółtym
czepkiem, brunatna seta o długości do 12 cm, czerwonawa. Gatunek prawie kosmopolityczny.
Występuje pospolicie w całej Polsce, zarówno na niżu, jak i w górach.
Siedliska: Na wilgotnym, kwaśnym podłożu w lasach, na łąkach i na torfowiskach.
Rozmieszczenie i stan populacji na terenie planowanej inwestycji : Nielicznie na skraju torfowisk.
Gatunek nie zagrożony ani nie narażony na wymarcie w skali kraju i regionu.
Sphagnum palustre – Torfowiec błotny
Informacje ogólne: Mech o łodyżce dorastającej do 20 cm, w stanie wilgotnym zielononiebieski do
żółtobrązowego, po przesuszeniu białawy. Górne gałązki skupione w główki średnicy 15–20 mm.
Liście łodyżkowe języczkowate, prawie płaskie. Liście gałązkowe ułożone dachówkowato, okrągławe,
wklęsłe, na szczycie zwężone i zwinięte. Puszki kuliste, ciemnobrązowe. Gatunek kosmopolityczny.
Status ochronny: Dyrektywa Siedliskowa: V; Rozporządzenie z dnia 16 października 2014 - częściowa;
Rozporządzenie z dnia 20 stycznia 2012 – ścisła; Czerwona Lista Roślin i Grzybów Polski: -.
Siedliska. Występuje głównie na niski torfowiskach niskich, w olsach i borach bagiennych, a także na
torfowiskach przejściowych.
Rozmieszczenie i stan populacji na terenie planowanej inwestycji. Nielicznie w torfowiskach. Gatunek
nie zagrożony ani nie narażony na wymarcie w skali regionu.
Sphagnum fallax – Torfowiec kończysty
Informacje ogólne: Łodyżki sztywne, długości do 20 cm. Łodygowe liście są równobocznie trójkątne,
w nasadzie rozszerzone, na szczycie z ostrym kończykiem. Liście gałązkowe są lancetowate. Gatunek
rozpowszechniony na niżu i w górach o zasięgu ogólnym wokółbiegunowym.
Status ochronny: Dyrektywa Siedliskowa: V; Rozporządzenie z dnia 16 października 2014 - częściowa;
Rozporządzenie z dnia 20 stycznia 2012 – częściowa; Czerwona Lista Roślin i Grzybów Polski: –.
Siedliska: Występuje głównie na przejściowych torfowiskach, gdzie tworzy zwykle zbite i rozległe
darnie będąc głównym składnikiem mszaru torfowcowego, także w dolinkach i na okrajkach
torfowisk wysokich oraz na brzegach dołów potorfowych i wokół zbiorników humitroficznych.
Rozmieszczenie i stan populacji na terenie planowanej inwestycji: Nielicznie w torfowiskach. Gatunek
nie zagrożony ani nie narażony na wymarcie w skali regionu.
Aulacomnium palustre – Mochwian błotny
Informacje ogólne: Mech tworzący górą zielonożółte, dołem brązowe darnie. Wzniesiona, długości do
15 cm, barwy brązowawej, gęsto pokryta chwytnikami rdzawymi. Skierowane ku górze, lancetowate,
szczytowe wyraźnie zaostrzone, słabo ząbkowane, dolne brzegiem podwinięte, niekiedy na końcach
zaokrąglone. Puszka zarodni zwieszona, niekiedy wyprostowana, barwy czerwono-brunatnej, kształtu
podługowato jajowatego. Seta długości ok. 2,5 cm, barwy czerwonawej. Występuje w borealnej i
umiarkowanej strefie na obu półkulach, w Polsce częsty.
Status ochronny: Dyrektywa Siedliskowa: –; Rozporządzenie z dnia 16 października 2014
częściowa; Rozporządzenie z dnia 20 stycznia 2012 – częściowa;
Czerwona Lista Roślin i Grzybów Polski: –.
Siedliska: Występuje na torfowiskach przejśćiowych, wysokich, niekiedy na niskich, często w borach.
Rozmieszczenie i stan populacji na terenie planowanej inwestycji: Nielicznie w zdegradowanym
borze bagiennym. Gatunek nie zagrożony ani nie narażony na wymarcie w skali kraju.
Climacium dendroides – Drabik drzewkowaty
Informacje ogólne : Łodyżki pierwotne płożące, okryte brunatnymi chwytnikami, wtórne prosto
wzniesione, wysokości 2-10 cm, u góry drzewkowato rozgałęzione. Liście łodyżkowe zaostrzone,
przylegające, zakończone kończykiem. Liście języczkowate, gałązkowe, na końcach stępione,
opatrzone okrągłą nasadką, odstające ukośnie, szczytowe na brzegach piłkowane. Puszka zarodni
jajowata, wydłużona, barwy jasnobrązowej. Gatunek rozpowszechniony na niżu, w górach po piętro
kosodrzewiny.
Status ochronny: Dyrektywa Siedliskowa: – Rozporządzenie z dnia 16 października 2014 r.
częściowa; Rozporządzenie z dnia 20 stycznia 2012 – częściowa; Czerwona Lista Roślin i Grzybów
Polski: –.
Siedliska: Występuje na obszarach podmokłych łąk oraz niskich torfowiskach w szczególności
olszowych lasach.
Rozmieszczenie i stan populacji na terenie planowanej inwestycji : Nielicznie w torfowiskach i
podmokłych łąkach. Gatunek nie zagrożony ani nie narażony na wymarcie w skali kraju i regionu.
Pleurozium schreberi – Rokietnik pospolity
Informacje ogólne : Darnie luźne, zielone, żółtozielone i bladozielone, w stanie suchym błyszczące.
Łodyga do 15 cm wysokości, koloru czerwonego, w stanie wilgotnym czerwono przeświecająca przez
liście. Gałązki proste, wyrastające przeważnie w jednej płaszczyźnie. Liście łodygowe ustawione
gęsto, jajowate, łyżkowato wklęsłe, zakończone krótkim, rurkowato zwiniętym kończykiem. Liście
gałązkowe podobne do łodygowych, ale mniejsze. W Polsce seta z puszką wykształcane są rzadko.
Gatunek kosmopolityczny.
Status ochronny: Dyrektywa Siedliskowa –Rozporządzenie z dnia 16 października 2014 - częściowa;
Rozporządzenie z dnia 20 stycznia 2012 – częściowa; Czerwona Lista Roślin i Grzybów Polski: –
Siedliska: Powszechnie w siedliskach borowych.
Rozmieszczenie i stan populacji na terenie planowanej inwestycji : Licznie w borach świeżych i
Dicranum polysetum – Widłoząb wieloszczecinkowy
Informacje ogólne : Darnie luźne, żółtozielone, nieco błyszczące. Mech ortotropowy o łodygach
długości 6-12 cm, prawie do szczytu okrytych chwytnikami (na dole żółtobrązowymi, u góry
jaśniejszymi). Liście odstające od łodygi, lancetowate, w stanie suchym silnie poprzecznie
pomarszczone. W górnej połowie liście ostro, głęboko piłkowane i lekko, sierpowato zgięte. Puszka
jest silnie zgięta, cylindryczna z podłużnymi bruzdami. Zarodniki zielonawe, słabo brodawkowane.
Gatunek w Polsce pospolity.
Siedliska: Na ziemi w różnych typach lasu.
Rozmieszczenie i stan populacji na terenie planowanej inwestycji : Dość często w borach świeżych i
Dicranum scoparium – Widłoząb miotlasty
Informacje ogólne : Charakterystyczną cechą tego gatunku jest widlaste zakończenie liści. Żebro w
nich jest pojedyncze i sięga samego szczytu łodygi, Rośliny pokryte są białymi chwytnikami. Puszka
zakrzywiona, brunatna; przykryta wieczkiem z charakterystycznym, długim dzióbkiem. Gatunek w
Polsce pospolity.
częściowa; Rozporządzenie z dnia 20 stycznia 2012 – częściowa; Czerwona Lista Roślin i Grzybów
Polski: – .
Siedliska. Na ziemi w różnych typach lasu.
Rozmieszczenie i stan populacji na terenie planowanej inwestycji. Nielicznie w borach świeżych.
Gatunek nie zagrożony ani nie narażony na wymarcie w skali kraju i regionu.
Calliergonella cuspidata – Mokradłoszka zaostrzona
Informacje ogólne : Tworzy luźne, żółtozielone darnie, niekiedy brunatne błyszczące. Łodygi długości
do 15 cm, początkowo zielone, później brunatne, regularnie pierzasto rozgałęzione, chwytników
brak. Liście łodygowe wydłużone, jajowate, na szczycie zaokrąglone. Puszka cylindryczna, zgięta.
Gatunek rozpowszechniony w całej Europie aż po suche obszary.
częściowa; Rozporządzenie z dnia 20 stycznia 2012 – częściowa;
Czerwona Lista Roślin i Grzybów Polski: –
Siedliska: Torfowiska, olsy, rowy.
Rozmieszczenie i stan populacji na terenie planowanej inwestycji : Nielicznie w torfowiskach i
zabagnionych łąkach. Gatunek nie zagrożony ani nie narażony na wymarcie w skali kraju i reg ionu.
Lichenobiota
W granicach inwentaryzacji stwierdzono 3 gatunki porostów (grzybów zlichenizowanych)
uznane za wymagające szczególnej uwagi – łącznie na 8 stanowiskach..
Są to następujące gatunki porostów:
 chrobotek leśny Cladonia arbuscula
 chrobotek reniferowy Cladonia rangiferina
 płucnica islandzka Cetraria Islandia
Przegląd rzadkich i chronionych gatunków porostów (grzybów zlichenizowanych)
przedstawiono poniżej, natomiast ich lokalizację zaprezentowano na mapach nr 01.
L.p.
Gatunek
Dyrektywa
Siedliskowa
Ochrona
gatunkowa
Chrobotek reniferowy
załącznik V
Cladonia rangiferina (L.)Weber in F. H. Wigg.
Chrobotek leśny
2
załącznik V
częściowa
Cladonia arbuscula (Wallr.)Flot.em Ruoss
Płucnica islandzka
3
VU
częściowa
Cetraria islandica (L.)Ach.
Dyrektywa Siedliskowa: Załącznik V - gatunki roślin wymagające regulacji i kontroli użytkowania.
Czerwona lista roślin i grzybów zagrożonych: VU Narażone – takson jest VU wówczas, gdy według najnowszych
dostępnych danych znajduje sie w sytuacji wysokiego ryzyka wymarcia w stanie dzikim w regionie.
1
Cladonia rangiferina – Chrobotek reniferowy
Informacje ogólne : Plecha pierwotna skorupiasta. Podecja puste w środku, wysokości 3-10 cm, szaro
popielate lub białawo szare, nie pokryte korą, o powierzchni pilśniowatej, rosnące w murawkach,
rozgałęzione 3 – 4 dzielne lub widełkowate, na zakończeniach gałązki ułożone dość daleko od siebie,
lekko zgięte w jedną stronę. Owocniki bardzo rzadkie. Gatunek pospolity w całym kraju.
Status ochronny: Dyrektywa Siedliskowa: V; Rozporządzenie z dnia 9 lipca 2004 - częściowa;
Rozporządzenie z dnia 16 października 2014 - Czerwona Lista Roślin i Grzybów Polski: –.
Siedliska. Rozpowszechniony w borach sosnowych, ponadto na obrzeżach lasów, wrzosowiskach,
torfowiskach wysokich.
Rozmieszczenie i stan populacji na terenie planowanej inwestycji: Dość często w suchych pr zydrożach
i murawach porostowych. Gatunek nie zagrożony ani nie narażony na wymarcie w skali regionu.
Cladonia arbuscula – Chrobotek leśny
Informacje ogólne : Plecha pierwotna skorupiasta, bardzo wcześnie zanikająca. Podecja puste w
środku, wysokości 2 – 10 cm, żółto- lub szarozielone, nie pokryte korą, o powierzchni pilśniowatej,
rozgałęzione 3-4 dzielnie lub widełkowato, na zakończeniach łukowato zgięte w jedną stronę.
Owocniki bardzo rzadkie. Gatunek pospolity w całym kraju.
Status ochronny: Dyrektywa Siedliskowa: V; Rozporządzenie z dnia 9 lipca 2004 - częściowa;
Rozporządzenie z dnia 16 października 2014; Czerwona Lista Roślin i Grzybów Polski: –.
Siedliska: Gatunek występujący głownie w terenie otwartym, rzadziej w luźnych i widnych borach
sosnowych.
Rozmieszczenie i stan populacji na terenie planowanej inwestycji: Dość często w suchych przydrożach
i murawach porostowych. Gatunek nie zagrożony ani nie narażony na wymarcie w skali regionu.
Cetraria islandica – Płucnica islandzka
Informacje ogólne: Plecha listkowato-krzaczkowata, wysokości do 8 cm, w postaci kępek lub luźnych
murawek naziemnych, sztywna, głęboko wcinana, oliwkowo- lub brudno zielona albo brunatna, u
nasady czerwono nabiegła, lśniąca, bez wyraźnego przyczepu. Odcinki plechy o zmiennych kształtach
i wielkości, płytko rynienkowate do płaskich z licznymi wyrostkami. Owocniki rzadkie. Gatunek
pospolity w całej Polsce, częstszy na zachodzie.
Status ochronny: Dyrektywa Siedliskowa: –; Rozporządzenie z dnia 9 lipca 2004; częściowa;
Rozporządzenie z dnia 16 października 2014 Czerwona Lista Roślin i Grzybów Polski: VU.
Siedliska: Na piaszczysto-gliniastej glebie, w borach suchych, na poboczach dróg leśnych.
Rozmieszczenie i stan populacji na terenie planowanej inwestycji : Dość często w suchych
przydrożach i murawach porostowych. Gatunek nie zagrożony ani nie narażony na wymarcie w skali
regionu.
Mikobiota
W granicach inwentaryzacji stwierdzono 1 gatunek grzyba uznany za wymagający szczególnej
uwagi - na 1 stanowisku. Jest to:
 wrośniaczek sosnowy Diplomitoporus flavescen
Lokalizację stwierdzenia zaprezentowano na mapach nr 01.
L.p.
Gatunek
Ochrona
gatunkowa
Wrośniaczek sosnowy
R
Diplomitoporus flavescens (Bres.)S.Domański
Czerwona lista roślin i grzybów zagrożonych: R rzadkie – gatunki o ograniczonych zasięgach geograficznych, o małych
obszarach siedliskowych lub też występujące na rozległym obszarze, ale w dużym rozproszeniu.
1
Diplomitoporus flavescens – Wrośniaczek sosnowy
Informacje ogólne: Kapelusz szerokości 2 – 5cm, białawy do kremowego, w końcu słomkowożółty,
szeroko przyrośniety do podłoża. Z wierzchu delikatnie aksamitny, niestrefowany. Brzeg początkowo
gruby póżniej ostrokanciasty. Rurki tak samo zabarwione jak wierzch kapelusza. Miąższ biały.
Gatunek na terenie kraju rzadki.
Status ochronny: Rozporządzenie z dnia 9 lipca 2004 -; Rozporządzenie z dnia 16 października 2014 - ;
Czerwona Lista Roślin i Grzybów Polski: R.
Siedliska: Na martwym drewnie sosnowym.
Zagrożenia, przyczyny ustępowania gatunku: Gatunek nie zagrożony ani nie narażony na wymarcie w
skali regionu.
Rozmieszczenie i stan populacji na terenie planowanej inwestycji: Nielicznie, na sośnie w torfowisku.
5.8.3.3. ENTOMOFAUNA
W rejonie przedsięwzięcia stwierdzono 2 gatunki bezkręgowców wyróżnione, z uwagi na
status ochrony i występowania:

pachnica dębowa Osmoderma eremita* - gatunek priorytetowy, z Załącznika II i IV
Dyrektywy Siedliskowej,
 czerwończyk nieparek Lycaena dispar - gatunek z Zał. II i IV ww. Dyrektywy.
Podczas inwentaryzacji w rejonie linii kolejowej wykazano 2 siedliska występowania 77 ww.
gatuknów bezkręgowców. Lokalizację stwierdzeń powyższych gatunków przedstawiają mapy nr 02,
natomiast ich przegląd zaprezentowano poniżej.
Tabela 18. Status ochronny wyróżnionych gatunków bezkręgowców
Gatunek
L.p.
Nazwa
polska
Status ochronny gatunku
Nazwa
łacińska
Załącznik II i IV Dyrektywy
Siedliskowej
Krajowa ochrona
gatunkowa
Polska Czerwona
Księga Zwierząt
Załącznik II - kod 1084,
Załącznik I - Ochrona
Załącznik IV
ścisła, wymóg ochrony
VU
Gatunek priorytetowy
czynnej
Czerwończyk
Lycaena
Załącznik I - Ochrona
2
LR
nieparek
dispar
Załącznik IV
ścisła,
Polska Czerwona Księga Zwierząt: LR – gatunek niższego ryzyka, obecnie nie zagrożony ale nie ustąpiły niekorzystne
czynniki wpływające na tendencje populacyjne; VU – gatunek wysokiego ryzyka narażony na wyginięcie ze względu na
postępujący spadek populacyjny powodowany przez straty siedliskowe.
1
Pachnica
dębowa*
Osmoderma
78
eremita
Tabela 19. Wyniki inwentaryzacji wyróżnionych gatunków bezkręgowców
L.p.
1
2
Gatunek
Pachnica
dębowa
Osmoderma
eremita*
Czerwończyk
nieparek
Lycaena dispar
Kilometraż
linii
Odległość
od linii [m]
Strona
linii
Siedlisko
Stan siedliska
U2 zły
U1
niezadowalający
Liczba
osobników,
stadium
1, Imago
(martwy)
100-200, larwy.
1, Imago
Pachnica dębowa Osmoderma eremita*
W Polsce pachnica dębowa jest gatunkiem, którego stanowiska są stosunkowo liczne w
północno-wschodniej części kraju. Wraz z przesuwaniem się na południe kraju, stanowiska stają się
rozproszone i mniej liczne. W tych samych siedliskach, w których występuje pachnica najczęściej
stwierdza się współwystępowanie zgrupowania gatunków związanych z martwym drewnem,
należących do rodziny kruszczycowatych (wepa – Protaetia, kruszczyca – Cetonia, zacnik - Gnorimus),
których dotykają te same niekorzystne trendy populacyjne 79,80. W dolinach Wisły i Bugu, najczęściej
stwierdzano zasiedlenie głowiastych wierzb, z uwagi na 2 czynniki: w krajobrazie dolin rzecznych
szpalery wierzb są częsta komponentą, wierzby stosunkowo szybko dojrzewają oferując dostęp do
martwego drewna w odpowiedniej objętości 81.
77
siedliska pełnią funkcję zarówno miejsc rozrodu, jak i zimowania, żerowania.
Pachnica dębowa Osmoderma eremita Scopoli, 1763, pachnica próchniczka Osmoderma barnabita Motschulsky, 1845
79
Gutowski J. M. 2006. Saproksyliczne chrząszcze. Kosmos 55, 1(270): 53–73.
80
Gutowski J. M. (red.), Bobiec A., Pawlaczyk P., Zub K. 2004. Drugie życie drzewa. WWF Polska,
Warszawa–Hajnówka.
81
Oleksa A., Szwałko P., Gawroński R. 2003. Pachnica Osmoderma eremita (Scopoli 1763) (Coleoptera: Scarabaeoidea) w
Polsce – występowanie, zagrożenia i ochrona. Rocz. Nauk. Pol. Tow. Ochr. Przyr. „Salamandra” 7: 101–123.
78
W regionie pachnica dębowa jest stosunkowo częsta, zajmując siedliska w zadrzewienia ch
przydrożnych i szpalerach drzew wśród łąk lub pól. W obszarze Natura 2000 Ostoja Nadbużańska
rozmieszczenie pachnicy dębowej określa się jako równomierne, a sam obszar ma małe znaczenie w
stosunku do populacji krajowej. Stan populacji określono jako średni82. Gatunek ten jest
przedmiotrm ochrony obszaru. Przy czym linia kolejowa na analizowaym odcinku (S01) nie przecina
ww. obszaru Natura 2000. Najbliższe znane stanowiska pachnicy w Nadbużańskim Parku
Krajobrazowym znajdują się w odległości około 10 km 83.
W inwentaryzowanym terenie siedliska pachnicy występują lokalnie i głównie poza
analizowanym buforem inwestycji: tzn. stwierdzono 1 siedlisko gatunku w rozpatrywanym obszarze.
Poza buforem inwestycji, najbliższe znane stanowisko gatunku znajduje się na zachód od linii
kolejowej, pomiędzy miescowościami Morzyczyn i Kiełczew.
W buforze inwestycji, rejonie stacji Sadowne (wzdłuż lokalnej drogi równoległej do
torowiska) występuje 7 obumarłych, suchych, ogołowionych wierzb w rejonie stacji Sadowne. Dla 1 z
nich oznaczono wykorzystywanie przez pachnicę dębową: Wierzba biała Salix alba (ogołowiona,
sucha, wysokość ok. 3m, pierśnica ok. 210 cm) w km 72.769, w odległości ok. 25m od linii kolejowej,
po jej prawej stronie84.
Przeprowadzono obserwacje zgodnie z metodyką inwentaryzacji GIOŚ85, określając stopień
zasiedlenia, izolację i perspektywy populacji. Na 7 pni w 1 pniu stwierdzono odchody larw oraz
szczątki osobnika dorosłego (pokrywę i przedplecze). Stan tego siedliska oceniono jako zły (U2). Na
ocenę złożyły się niski stopień zasiedlenia obszaru, znaczna izolacja oraz brak perspektyw dla
przetrwania lokalnej populacji. W siedlisku tym stwierdzono dodatkowo szczątki imago rohatyńca
nosorożca Oryctes nasicornis oraz opuszczone gniazdo szerszeni Vespa crabro.
Tabela 20. Waloryzacja wskaźników stanu populacji i stanu siedliska pachnicy dębowej 86.
Wskaźnik
Populacja
Udział procentowy drzew zasiedlonych wśród drzew dziuplastych
Udział procentowy drzew zasiedlonych wśród drzew dziuplastych
dostępnych do kontroli
Liczba drzew zasiedlonych w przeliczeniu na 1 ha
Siedlisko
Udział procentowy drzew dziuplastych wśród wszystkich drzew
Liczba drzew dziuplastych w przeliczeniu na 1 ha
Udział procentowy drzew grubych wśród drzew dziuplastych (lipy
o pierśnicy 90 cm i dęby o pierśnicy 110 cm, inne drzewa liściaste
o pierśnicy 100 cm)
Liczba grubych drzew dziuplastych w przeliczeniu
na 1 ha (kryteria uznania drzewa za grube jw.)
Izolacja (odległość do najbliższych aktualnych lub potencjalnych
siedlisk)
Średnia z ocen zacienienia drzew na stanowisku
FV – stan
właściwy
U1 – stan
niezadowalający
U2 – stan
zły
≥15
<15 i ≥5
<5
≥40
<40 i ≥10
<10
≥2
<2 i ≥1
<1
≥20
≥10
<20 i ≥10
<10 i ≥5
<10
<5
≥5
<5 i ≥1
<1
≥4
<4 i ≥2
<2
≤200 m
>200 m i ≤1000 m
>1000 m
≤1,5
>1,5 i ≤2,5
>2,5
82
GDOŚ: 2013. Standardowy Formularz Danych Natura 2000 PLH140011 Ostoja Nadbużańska.
Dokumentacja Planu Zadań Ochronnych obszaru specjalnej ochrony siedlisk Ostoja Nadbużańska PLH140011
w województwie mazowieckim. (msc) 2013
84
GPS w WGS84: N 52° 36.393' E 21° 51.686'
85
Oleksa A, 2010. Pachnica dębowa Osmoderma eremita. [w:] Przewodnik metodyczny monitoringu gatunków chronionych
Dyrektywą Siedliskową. Biblioteka Monitoringu Środowiska.
86
Oleksa A, 2010. Pachnica dębowa Osmoderma eremita. [w:] Przewodnik metodyczny monitoringu gatunków chronionych
Dyrektywą Siedliskową. Biblioteka Monitoringu Środowiska.
83
Czerwończyk nieparek Lycaena dispar
Czerwończyk nieparek jest gatunkiem parasolowym wyznaczonym do ochrony fauny siedlisk
podmokłych i wodno-błotnych w których mogą również wystepować inne rzadkie lub zagrożone
niekorzystnymi czynnikami taksony87. Zarówno w regionie jak i na obszarze inwentaryzacji jest
gatunkiem spotykanym stosunkowo często.
W analizowanym buforze terenu w sąsiedztwie linii kolejowej zinwentaryzowano 1 siedlisko
gatunku w okolicach Brzeziny, w km 74,099. Siedlisko stanowi przyleśne bagno z bobrowym
żeremiem, szuwary przylegające do terenów leśnych oraz łąki w pobliżu do terenów zamieszkanych.
Dla siedliska stwierdzono obecność osobnika dorosłego (samicy) oraz oceniono występowanie roślin
żywicielskich gąsienic (Rumex ssp.) i stopień izolacji stanowiska w stosunku do innych wykrytych w
inwentaryzacji. Czynnikiem niekorzystnym są na tym stanowisku dosyć duże wahania poziomu wód
powierzchniowych, związane z działalnością bobrów, wykorzystywaniem agrocenoz łąk przez ludzi.
Stan siedliska określono88 jako niezadowalający (U1). Na ocenę złożyły się: duża dostepność roślin
pokarmowych (zarówno w szuwarach jak i w pobliżu łąk), niewielka izolacja stanowiska (w obszarze
inwentaryzacji stwierdzono kolejne stanowisko w odległości około 1 km połączone z w/w łąkami),
względna trwałość (część siedlisk położona jest na terenach leśnych - w olsie, pozostała część
narażona jest na nadmierny drenaż).
Poza ww. gatunkami z Załącznika II i IV Dyrektywy Siedliskowej, w rejonie linii kol ejowej
można zwrócić uwagę na występowanie przeplatki didyma Melitaea didyma - gatunek z PCKZ o
statusie VU, związany z kserotermicznymi murawami. Przeplatka didyma jest gatunkiem, którego
lokalne populacje zanikają w bardzo szybkim tempie. Regres populacji związany jest z zanikaniem
odpowiednich dla gatunku siedlisk. Motyle są bowiem związane z kserotermicznymi płatami siedlisk,
w których występują rośliny pokarmowe gąsienic (lnica, przetacznik, czyściec, dziewanna). Ubogie
siedliska kserotermiczne ulegają zaburzeniu ze względu na działalność ludzką 89,90. Gatunek
stwierdzono w pobliżu torowiska pomiędzy torfowiskiem a terenami otwartymi koło Sadownego (km
72,433, w odległości 219 m od linii, po jej lewej stronie). Jest to siedlisko rozrodu, żerowisko i
zimowisko. Zarówno na zewnątrz inwentaryzowanego terenu jak i w buforze znajduja się siedliska
odpowiednie dla rozrodu i bytowania tego gatunku. Stan siedliska można uznać jako niewłaściwy.
Siedlisko jest zagrożone zarastaniem przez podrost drzew i krzewów, tereny otwarte zgrożone są w
tej lokalizacji dodatkowo zmianą sposobu użytkowania (widoczna jest presja zabudowy rekreacyjnej i
trwałej pobliskich miejscowości, wzrasta trofia podłoża ze względu na użytkowanie rolne).
W rejonie linii kolejowej stwierdzono również inne gatunku bezkręgowców, objęte ochroną
częściową w myśl rozporządzenia o krajowej ochronie gatunkowej, występujące pospolicie oraz z
rozległymi siedliskmi zarówno z rozpatrywanym buforze terenu jak i w siedliskach przyległych, o
znacznym zasięgu występowania. Gatunki takie jak trzmiel ogrodowy Bombus hortorum, trzmiel
kamiennik Bombus lapidarius, trzmiel rudy Bombus pascuorum,trzmiel leśny Bombus pratorum,
trzmiel ziemny Bombus terrestris, biegacz skórzasty Carabus coriaceus, mrówka ćmawa Formica
87
Buszko J., 2004, Motyle (Lepidoptera), [w:] W. Adamski, P. Bartel, A. Bereszyński, A. Kepel, Z. Witkowski (red.), Poradniki
ochrony Siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny, Gatunki Zwierząt (z wyjątkiem ptaków), [red.],
Ministerstwo Środowiska, Warszawa: 39-63.
88
Zgodnie z metodyką GIOŚ
89
Buszko J., Masłowski J. 2008. Motyle dzienne Polski, Wydawnictwo Koliber, Nowy Sącz.
90
Buszko J. 1997. Atlas rozmieszczenia motyli dziennych w Polsce, 1986-1995, Turpress, Toruń.
polyctena, mrówka rudnica Formica rufa, ślimak winniczek Helix pomatia - są to gatunki o dość
powszechnym statusie występowania. Są one mniej istotne z racji na dużą mobilność: np. trzmiele
po każdym sezonie mogą znajdować nowe miejsca na gniazda, Chrząszcze z rodzaju Carabus
penetrują swobodnie znaczny areał odpowiadających im siedlisk (wyjątek stanowią mrówki związane
z miejscem gniazdowym). Liczebności osiągane w odpowiednich siedliskach przez te gatunki mogą
być znaczne, a siedliska tych gatunków są dość pospolite. W związku z charakterem siedlisk i dość
powszechnym występowaniem ww. gatunków, oraz ich mniejszym znaczeniem względem
wyróżnionych gatunków (zagrożone, wpisane do Załącznika II, IV Dyrektywy Siedliskowej: pachnica
dębowa, czerwończyk nieparek, przeplatka didima) zrezygnowano z prezentacji lokalizacji tychże
siedlisk na mapach.
5.8.3.4. ICHTIOFAUNA
W wyniku prac inwentaryzacyjnych określono, iż w rejonie przedsięwzięcia nie występują
siedliska (cieki, zbiorniki wodne) o możliwym występowaniu chronioych gatunków ryb i minogów.
5.8.3.5. HERPETOFAUNA
Wyniki inwentaryzacji herpetofauny w rejonie linii kolejowej opisano poniżej w podziałe na
grupy: płazy i gady, oraz przedstawiono na opracowaniu kartograficznym - mapy nr 02.
Gatunki płazów
W rejonie przedsięwzięcia stwierdzono 6 gatunków płazów objętych ochroną:
traszka grzebieniasta Triturus cristatus
żaba moczarowa Rana arvalis
żaba jeziorkowa Rana lessonae
traszka zwyczajna Lissotriton vulgaris
żaba trawna Rana temporaria
żaba wodna Rana esculenta.
Spośród zinwentaryzowanych płazów:
- 3 gatunki wpisane są do Załącznika II i/lub IV Dyrektywy Siedliskowej (kumak nizinny, żaba
moczarowa, żaba jeziorkowa).
- 2 gatunki objęte są ochroną ścisłą i 4 gatunki ochroną częściową w myśl krajowego rozporządzenia o
ochronie gatunkowej.






Tabela 21. Gatunki płazów i ich status ochronny
Gatunek
L.p.
1
2
Nazwa polska
Nazwa łacińska
Załącznik II i IV
Dyrektywy Siedliskowej
Krajowa ochrona
gatunkowa
Polska Czerwona
Księga Zwierząt
Traszka
grzebieniasta
Żaba
moczarowa
Triturus
cristatus
Załącznik IV
Załącznik I - Ochrona ścisła,
wymóg ochrony czynnej
NT
Rana arvalis
Załącznik IV
Załącznik I - Ochrona ścisła
Załącznik IV
3
Żaba jeziorkowa
Rana lessonae
4
Traszka
zwyczajna
5
Żaba trawna
Lissotriton
vulgaris
Rana
temporaria
Załącznik II - Ochrona
częściowa
częściowa
częściowa
Gatunek
L.p.
Nazwa polska
Nazwa łacińska
6
Żaba wodna
Rana esculenta
Załącznik II i IV
Krajowa ochrona
gatunkowa
Polska Czerwona
Księga Zwierząt
częściowa
Polska Czerwona Księga Zwierząt: NT - status gatunku bliskiego zagrożenia
Siedliska płazów i stopień ich wykorzystania
W rejonie linii kolejowej występują ziorniki wodne, strefy terenów podmokłych stref,
rozlewisk, które umożliwiają rozwój populacji płazów.
W ramach prac inwentaryzacyjnych wykazano 3 siedliska płazów, które są one
wykorzystywane do rozrodu. Jednocześnie pełnią one też funckę żerowisk i miejsc zimowania.
Położenie zinwentaryzowanych siedlisk płazów względem przedmiotowej linii kolejowej
zaprezentowano w poniższej tabeli oraz na mapach
Tabela 22. Położenie siedlisk płazów względem przedmiotowej linii kolejowej.
L.p.
Nr siedliska
1
1
2
2
3
3
Km początkowy
Km końcowy
Odległość od linii [m]
Strona linii
W tabeli 23 przedstawiono wyniki inwentaryzacji płazów wraz z waloryzacją i oceną stanu
populacji i ich siedlisk.
Na potrzeby charakterystyki wykorzystania siedlisk przez poszczególne gatunki, na podstawie
zebranych wyników (rejestracja obecności osobników dorosłych, młodocianych i jaj lub larw z
każdorazowych kontroli) i analizy uwarunkowań ekologicznych (wymagania gatunków, charakter i
stan siedlisk), określono liczebność gatunków (podana w zakresach w poniższej tabeli, jako
maksymalna liczba osobników wykorzystujących dane siedlisko).
Stan siedliska każdego gatunku został oceniony zgodnie z metodyką zawartą w
przewodnikach GIOŚ. Dla jakości danego wskaźnika przypisano konkretne wartości, a suma punktów
wskaźników składała się na wartość zbiorczą jakości siedliska ocenianą w 3-stopniowej skali: FV (stan
właściwy), U1 (stan niezadowalający), U2 (stan zły) 91.
Gatunki płazów zestawione względem liczby zinwentaryzowanych siedlisk przedstawiono w
tabeli 24. Na badanym obszarze pospilicie występowały żaby.
Tabela 23. Wyniki inwentaryzacji w zakresie płazów
wykorzystywanie siedliska przez gatunki z Załącznika II Dyrektywy Siedliskowej (Zał.II DS.).: kumaka nizinnego
(BOM) i/lub traszkę grzebieniastą (TC)
Liczebność w zakresach: 1-5, 6-10, 11-50, 51-100, 101-250, 251-500, 501-1000, > 1000 (osobniki).
Stan siedliska: FV (stan właściwy), U1 (stan niezadowalający), U2 (stan zły)
Kody gatunków z nazwą łącińską:
z Zał. II i IV Dyrektywy Siedliskowej:
TC traszka grzebieniasta Triturus cristatus
z Zał. IV Dyrektywy Siedliskowej:
RA żaba moczarowa Rana arvalis
91
Makomska-Juchiewicz 2010, Makomska-Juchiewicz i Baran 2012.
RL żaba jeziorkowa Rana lessonae
pozostałe:
LV traszka zwyczajna Lissotriton vulgaris
RT żaba trawna Rana temporaria
RE żaba wodna Rana esculenta
Nr – numer prezentowany na mapach.
Siedlisko
Nr
Rodzaj
Pow. (ha)
1
Rozlewisko
7,16
2
Zbiornik
1,87
3
Zbiornik
0,04
Stan
Kod
FV
U1
FV
FV
FV
FV
FV
U1
U1
FV
FV
FV
U1
U1
FV
RT
RA
RL
RE
TC
LV
RA
RL
RE
TC
RA
RT
RE
RL
LV
Gatunek
Nazwa
Liczebność (os.)
Żaba trawna
Żaba moczarowa
Żaba jeziorkowa
Żaba wodna
Traszka grzebieniasta
Traszka zwyczajna
Żaba moczarowa
Żaba jeziorkowa
Żaba wodna
Żaba moczarowa
Żaba trawna
Żaba wodna
Żaba jeziorkowa
Traszka zwyczajna
>1000
>1000
>1000
251-500
51-100
251-500
1-5
101-250
11-50
51-100
101-250
101-250
101-250
101-250
101-250
Tabela 24. Liczba siedlisk poszczególnych gatunków płazów.
Kod
Nazwa polska
Nazwa łacińska
Liczba siedlisk gatunku
LV
Traszka zwyczajna
Lissotriton vulgaris
2
RA
Żaba moczarowa
Rana arvalis
3
RE
Żaba wodna
Pelophylax esculentus
3
RL
Żaba jeziorkowa
Rana lessonae
3
RT
Żaba trawna
Rana temporaria
2
TC
Triturus cristatus
2
Migracje między siedliskami
Występowanie odpowiednich siedlisk oraz zachowanie łączności między nimi stanowi
podstawę dla funkcjonowania populacji płazów. Powszechny jest efekt barierowy, związany głównie z
elementami wprowadzonymi do struktury krajobrazu przez człowieka (rozbudowa infrastruktury,
fragmentacja środowiska, intensywne użytkowanie rolnicze, zanieczyszczenie środowiska i itp.), co
utrudnia realizację cyklu życiowego płazów i nie sprzyja zachowaniu i funkcjonowaniu ich populacji.
W przypadku planowanego przedsięwzięcia istotne są migracje płazów na przecięciu z linią
kolejową. W trakcie ich identyfikacji oceniono aktywność migracyjną płazów, analizując
zarejestrowane stwierdzenia i typ siedlisk.
Na analizowanym terenie występują grupy gatunków płazów, które mają podobne
wymagania siedliskowe w stosunku do miejsc hibernacji. Największą grupę tworzą gatunki: żaba
trawna, żaba moczarowa, żaba jeziorkowa, żaba wodna, traszka grzebieniasta i traszka zw yczajna .
Żaby trawne zimują w wodach płynących i do zimowania wykorzystują różne dobrze natlenione cieki
wodne, które mogą być oddalone nawet o kilka kilometrów od letniego miejsca żerowania. W wodzie
mogą zimować również żaby wodne, które do hibernacji wybierają najczęściej zbiorniki wodne, w
których latem żerują. Pozostałe gatunki licznie występujące na opisywanym obszarze zimują głównie
na lądzie zagrzebane najczęściej w ściółce w pobliskich lasach lub miejscach zadrzewionych.
Analizując tereny żerowiskowe również można wyróżnić zgrupowania gatunków płazów o podobnych
wymaganiach siedliskowych. Obszary łąk są głównie miejscem żerowania: żaby trawnej, żaby
moczarowej i ropuchy szarej. W otoczeniu zbiorników wodnych żerują traszki grzebieniaste i traszki
zwyczajne (podczas rozrodu traszki żerują w zbiornikach wodnych) oraz rzekotka drzewna i kumak
nizinny. Dość często na polach żeruje grzebiuszka ziemna. Siedliska wodne stanowią również miejsca
żerowania żaby wodnej i jeziorkowej.
Wyróżniono 1 odcinek migracji płazów z uwagi na przecięcie z linią kolejową (tabela poniżej)
łączący siedliska płazów, między którymi odbywa się przemieszczanie gatunków. Tak jak wspomniano
wcześniej, wykorzystywanie siedlisk do żerowania oraz zimowania jest w ścisłej korelacji z miejscami
rozrodu (tabela 23).
Tabela 25. Wyróżnione odcinki migracji na przecięciu z linią kolejową
Odcinek linii kolejowej (ok od km do km)
Połączenie siedlisk
Traszka grzebieniasta Triturus cristatus
Wyniki inwentaryzacji wykazały występowanie 1 gatunku z Załącznika II Dyrektywy
Siedliskowej: traszki grzebieniastej. Na 3 zidentyfikowane siedliska, 2 były zasiedlone przez traszkę
grzebieniastą, dla których stan został oceniony jako właściwy (FV). Waloryzację stanu siedlisk traszki
grzebieniastej wykonano przypisując każdemu siedlisku wartość punktową wg. oceny wskaźników
(tabela 32.). Ocenę ogólną stanu siedliska określono wg następującej skali: FV-stan właściwy, gdy
wartość HSI >0,8, U1- stan niezadowalający, gdy wartość HSI zawiera się w przedziale 0.51–0.79, U2stan zły, gdy wartość HSI <0.5.
Tabela 26. Występowanie traszki grzebieniastej
Gatunek
traszka grzebieniasta
Triturus cristatus
Numer
siedliska
1
Stan
siedliska
FV
3
FV
Km
początkowy
Km
końcowy
Odległość
od linii [m]
Strona linii
Stan siedliska: FV (stan właściwy).
Tabela 27. Waloryzacja wskaźników stanu siedliska traszki grzebieniastej 92
SI1
SI2
Wskaźnik
Region geograficzny
Powierzchnia
2
(m )**
zbiornika
Wartość
A-tereny nizinne Polski
B-Beskidy, Bieszczady, Góry Świętokrzyskie
C-Tatry, Sudety, wyższe partie Beskidów (>500 m.
n.p.m.)
400–2000 m2
powyżej 2000 m2
Ocena
FV
U1
SI
1.0
0.8
U2
0.5
FV
U1
0.8- 1
<0.8
92
Makomaska-Juchiewicz M. (red.) 2010. Monitoring gatunków zwierząt. Przewodnik metodyczny. Część I. Główny
Inspektorat Ochrony Środowiska, Warszawa.
Wskaźnik
SI3
SI4
Liczba lat, w których
zbiornik wysycha w 10
latach**
Jakość wody
SI5
Zacienienie zbiornika
SI6
Wpływ ptaków wodnych
(domowych i dzikich)
SI7
Wpływ ryb
SI8
SI9
Liczba zbiorników w
odległości ≤ 500 m (nie
uwzględniać
jezior
i
zbiorników
efemerycznych)
Ocena jakości środowiska
lądowego
Wartość
poniżej 400 m2
0–2
3–6
>6
wysoka - woda bardzo czysta, liczne gatunki
bezkręgowców, w tym gatunki wskaźnikowe dla
wód o pierwszej klasie czystości (larwy jętek, kiełże
Gammarus).
średnia - wody bez wyraźnych zanieczyszczeń, dno
takich zbiorników po zaburzeniu nie wydziela woni
siarkowodoru, licznie występują bezkręgowce o
mniejszej tolerancji na zanieczyszczenia, lecz ich
różnorodność gatunkowa jest niewielka.
niska - dno takich zbiorników po zaburzeniu często
wydziela woń siarkowodoru, nieliczne gatunki
bezkręgowców charakterystyczne dla wód o słabym
natle
nieniu(larwy komarów, robaki obłe) nieliczne
rośliny;
zanieczyszczona – woda jest ewidentnie
zanieczyszczona, zazwyczaj mętna,występują tylko
bezkręgowce
o
wysokiej
tolerancji
na
zanieczyszczenia, np. larwy muchówek z rodzaju
Eristalis
0–60% zacienione
60–80% zacienione
>80% zacienione
2
0–2 ptaki na 1000 m
2
3–6 ptaków na 1000 m
2
>6 ptaków na 1000 m
Brak
Możliwy (ryb nie obserwujemy, ale przypuszczamy,
że mogą zasiedlać zbiornik)
Umiarkowany (obecne są ryby roślinożerne, lub
nieliczne i niewielkie ryby drapieżne)
Silny (obecne są duże drapieżne ryby (np.
szczupaki)
lub
liczne
mniejsze
ryby
drapieżne/wszystkożerne (cierniki, karasie))
4 lub więcej
1–3
0
Dobre – siedlisko lądowe posiadające dobre
warunki troficzne i liczne schronienia dla traszek
(środowisko leśne; łąki z kępami traw i turzyc).
Siedlisko zajmuje znaczną powierzchnię i całkowicie
otacza zbiornik. Brak barier dla migracji osobników
(brak pól uprawnych, dróg).
Średnie – siedlisko lądowe posiadające dobre
warunki troficzne i liczne schronienia dla traszek,
ale zajmujące mniejszą powierzchnię wokół
zbiornika niż poprzednia kategoria, np. część
akwenu graniczy z polem uprawnym lub szosą.
Złe – siedlisko lądowe nieposiadające dobrych
warunków troficznych i ubogie w mikrosiedliska, w
Ocena
U2
FV
U1
U2
SI
<<0.8
0.9–1.0
0.8–0.5
0.1–0.4
FV
1.0
U1
0.67
U2
0.33
U2
0.01
FV
U1
U2
FV
U1
U2
FV
1.0
0.9–0.6
0.6–0.2
1.0
0.5–0.9
0.01–0.4
1.0
U1
0.67
U2
0.33
U2
0.01
FV
U1
1.0
0.6–0.9
U2
0.1
FV
1.0
U1
0.67
U2
0.33
Wskaźnik
SI10
Stopień zarośnięcia lustra
wody przez roślinność
Wartość
których mogłyby się schronić traszki (np. staw w
polu uprawnym).
Izolowane – dyspersja traszek ograniczona do
bezpośredniego otoczenia stawu przez złe warunki
siedliskowe (np. zabudowa miejska) lub bariery
dyspersyjne
60–80% zarośnięte lustro wody
Ocena
SI
U2
0.1
FV
FV
U1
U2
0.9–1.0
1.0–0.8
0.70–0.89
0.3–0.69
Gatunki gadów
W rejonie linii kolejowej stwierdzono występowanie 2 gatunków gadów, objętych ochroną
częściową w myśl krajowej ochrony gatunkowej, a 1 z nich (jaszczurka zwinka) wpisany jest do
Załącznika IV Dyrektywy Siedliskowej. Są to:
 jaszczurka zwinka Lacerta agilis,
 zaskroniec zwyczajny Natrix natrix.

Tabela 28. Status ochronny gatunków gadów
Gatunek
L.p.
Status ochrony gatunku
Krajowa Ochrona
Gatunkowa
Nazwa polska
Nazwa łacińska
Załącznik II i IV
Polska Czerwona
Księga Zwierząt
1
Jaszczurka
zwinka
Lacerta agilis
Załącznik IV
Załącznik II, Ochrona
częściowa
-
2
Zaskroniec
zwyczajny
Natrix natrix
-
Załącznik II, Ochrona
częściowa
-
Tabela 29. Wyniki inwentaryzacji gadów
L.p.
Położenie względem linii kolejowej
Kilometraż
1
2
Odległość (m)
Strona
Nazwa gatunku
polska
łacińska
Liczba
osobników
Jaszczurka zwinka
Lacerta agilis
6-10
Zaskroniec zwyczajny
Natrix natrix
1-5
Zaskroniec zwyczajny
Natrix natrix
1-5
Zinwentaryzowano 3 siedliska występowania gadów,przy czym 2 krotnie rejestrowany był
zaskroniec zwyczajny. Niskie odnotowania liczby gadów jak i ich liczebności związane są ze specyfiką
tej grupy zwierząt. Nie funkcjonują one w okresie rozrodu w większych skupiskach, jak to ma miejsce
w przypadku płazów, co utrudnia ich ocenę liczebności.
W rejonie linii kolejowej określono występowanie 1 gatunku gada z Załącznika IV Dyrektywy
Siedliskowej – tj. jaszczurki zwinki Lacerta agilis.
Wykazano 1 siedlisko jaszczurki zwinki, na nasypie kolejowym. Stwierdzenie dotyczyło
wykorzystania siedliska z oceną liczebności w zakresie do 10 osobników.
Osobniki jaszczurki zwinki mają ograniczone zasięgi wędrówek, areały dorosłych osobników
(zwłaszcza samców) zazwyczaj nie przekraczają areału tysiąca m 2. Podczas sprzyjających warunków
wszystkie cykle aktywności odbywają się w obrębie jednego siedliska występowania. Młode osobniki
dość szybko rozchodzą się po terenie (dyspersja), zasiedlając nowe przydatne siedliska w okolicach
macierzystego, co sprzyja utrzymaniu różnorodności genetycznej lokalnych populacji na pewnym
poziomie, zapewniając funkcjonowanie większej metapopulacji93.
Z największą częstotliwością odnotowywano zaskrońca zwyczajnego, z racji trybu życia i
stosunkowo łatwiejszej obserwacji niż w przypadku np. padalca zwyczajnego. Jest gatunkiem
pospolitym i z reguły spotykany jest w rejonie zbiorników wodnych.
5.8.3.6. AWIFAUNA
W rejonie odcinka S01 stwierdzono 7 cenniejszych gatunków ptaków, w tym 5 będące
wymienionymi w Załączniku I Dyrektywy Ptasiej UE, z czego 1 w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt.
Zestawienie stwierdzonych gatunków przedstawia poniższa tabela.
Przedmiotowy odcinek linii kolejowej nie leży w kolizji (na przecięciu) z obszarem Natura
2000.
Tabela 30. Lista stwierdzonych gatunków ptaków w obszarze inwentaryzacji
Lp
Nazwa naukowa
Nazwa polska
Rząd
Ochrona
gatunek łowny
1
Crex crex
Derkacz
Żurawiowe
2
Dryocopus martius
Dzięcioł czarny
3
Gallinago gallinago
4
/
PCKZ
Kat.
lęgowości
Zał. I DP
ścisła
DD
B
TAK
Dzięciołowe
ścisła
-
B
TAK
Kszyk
Siewkowe
ścisła
-
B
-
Lullula arborea
Lerka
Wróblowe
ścisła
-
B
TAK
5
Lanius collurio
Gąsiorek
Wróblowe
ścisła
-
B
TAK
6
Sylvia nisoria
Jarzębatka
Wróblowe
ścisła
-
B
TAK
7 Tringa ochropus
Samotnik
Siewkowe
ścisła
bufor 2x250 m od linii kolejowej
Zał. IDP – Załącznik I Dyrektywy Ptasiej, gatunki wyróżnione kolorem
-
B
-
Charakter występowania oraz waloryzację w obszarze inwentaryzacji rzadkich i chronionych
gatunków ptaków - wymienionych w Załączniku I Dyrektywy Ptasiej, przedstawiono poniżej,
natomiast lokalizację ich siedlisk przedstawiono na mapach
Crex crex – derkacz
Gatunek zajmuje wilgotne ekstensywnie użytkowane łąki, trawiaste okrajki pól, ugory.
Zinwentaryzowano 1 siedlisko gatunku w rejonie linii kolejowej.
Dryocopus martius – dzięcioł czarny
Pomimo intensywnej penetracji terenu i użycia stymulacji głosowej terytorialne ptaki odnotowano
jedynie w siedlisku lęgowym
Drzewostany otaczające linię są w stosunkowo niskich
klasach wieku i w większości nie sprzyjają gniazdowaniu tego największego gatunku dzięcioła.
Gallinago gallinago – kszyk
Siedlisko kszyka odnotowano w dolinie rzeczki Bojewk
Lullula arborea – lerka
93
Edgar P., Foster J. i Baker J. 2010. Reptile Habitat Management Handbook. Amphibian and Reptile Conservation,
Bournemouth.
Gatunek borów sosnowych, zwłaszcza w miejscach gdzie ich struktura jest luźna (obecne halizny,
poręby, wydmy, ugory). Jej obecność odnotowano jednokrotnie.
Lanius collurio – gąsiorek
Pomimo, że jest to jeden z najpospolitszych gatunków występujących w kraju (populacja ok
643 tys. par, rozpowszechnienie 54% 94) o stosunkowo silnej populacji, został on wymieniony w
Załączniku I Dyrektywy Siedliskowej ze względu na spadek liczebności w krajach w zachodniej części
UE. Gąsiorek gniazduje najliczniej w otwartych, często wilgotnych zbiorowiskach trawiastych i
krzewiastych, jakich bogactwo występuje na nasypach i u podstawy nasypów kolejowych. Jego
siedliska stwierdzono niemal wzdłuż całego inwentaryzowanego pasa, nie stwierdzano ich jedynie w
obszarach leśnych, silnie zurbanizowanych i dużych otwartych polach. Ze względu na swą
wybiórczość siedliskową, jest to wraz z jarzębatką gatunek najbardziej narażony na zmiany roślinności
w obrębie terenu pasa kolejowego, w tym na wycinkę krzewów.
Sylvia nisoria – jarzębatka
Jarzębatka nierzadko gniazduje w tych samych siedliskach co gąsiorek - najliczniej w otwartych,
często wilgotnych zbiorowiskach krzewiastych, jakich bogactwo występuje na nasypach i u podstawy
nasypów kolejowych. Jej siedliska stwierdzono w dolinie Bojewki.
Tringa ochropus – samotnik
Zamieszkuje podmokłe lasy zarówno iglaste, jak i liściaste – chętnie olsy z podszytem świerka. W
Polsce nieliczny ptak lęgowy. Jego obecność zinwentaryzowano jednokrotnie.
94
Kuczyński L., Chylarecki P. 2012. Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski. Rozmieszczenie, wybiórczość
siedliskowa, trendy. GIOŚ, Warszawa
Tabela 31. Siedliska ptaków wg kilometrażu linii kolejowej – odcinek S01 stacja Sadowne (km 71,800-km 74,500).
Lp. Początek km
Koniec km
Nazwa polska
Nazwa naukowa
Pow. siedliska Przecięcie Przecięcie Odległość
Minimalna
W obszarze
Strona
[ha]
od km
do km
od osi linii
odległość w km Natura2000
21,98
1
Gąsiorek
Lanius collurio
2
Lerka
Lullula arborea
37,30
-
3
Dzięcioł czarny
Dryocopus martius
7,80
-
4
Samotnik
Tringa ochropus
3,10
-
5
Gąsiorek
Lanius collurio
0,51
6
Gąsiorek
Lanius collurio
6,71
7
Gąsiorek
Lanius collurio
22,89
8
Jarzębatka
Sylvia nisoria
13,00
-
9
Derkacz
Crex crex
15,80
-
10
Kszyk
Gallinago gallinago
20,90
-
5.8.3.7. CHIROPTEROFAUNA
Gatunki nietoperzy
W analizowanym obszarze linii kolejowej wykazano występowanie 3 gatunków nietoperzy,
objętych w kraju ścisła ochroną gatunkową oraz wpisanych do Załącznika IV Dyrektywy Siedliskowej.
Stwierdzenia dotyczą następujących gatunków:
 borowiec wielki Nyctalus noctula,
 karlik większy Pipistrellus nathusii,
 mroczek późny Eptesicus serotinus.
Tabela 32. Status ochronny gatunków nietoperzy.
Gatunek
L.p.
1
2
3
Nazwa
polska
Nazwa
łacińska
Borowiec
wielki
Karlik
większy
Mroczek
późny
Nyctalus
noctula
Pipistrellus
nathusii
Eptesicus
serotinus
Załącznik II i IV
Załącznik IV
Załącznik IV
Załącznik IV
Krajowa ochrona gatunkowa
Załącznik I – Ochrona ścisła,
Polska Czerwona
Księga Zwierząt
-
Odniesienie do zinwentaryzownaych gatunków nietoperzy zaprezentowano poniżej.
Natomiast odwołanie do częstotliwości stwierdzeń gatunków, aktywności i wykorzytania siedlisk
zestawiają tabele w dalszej części rozdziału.
Borowiec wielki Nyctalus noctula Jeden z największych nietoperzy występujących w Polsce.
Ma długie i wąskie na końcach skrzydła. Gatunek dość pospolity w dużej części Europy, jego zasięg
obejmuje właściwie cały obszar Polski. Nietoperz ten pierwotnie zasiedlał duże kompleksy leśne. Jego
naturalne schronienia stanowią dziuple drzew, najczęściej wykute przez dzięcioły. Coraz częściej
jednak zdarza się, iż wykorzystuje także budynki, mosty czy jaskinie. Gatunek ten potrafi bardzo
szybko latać, nawet do 50 km/h. Na owady poluje jedynie w powietrzu, żeruje raczej na otwartej
przestrzeni, nad łąkami, polami czy w dolinach rzek. Gody trwają od sierpnia do października, a
młode rodzą się od polowy czerwca do połowy lipca następnego roku. Średnia długość życia samic w
koloniach rozrodczych wynosi 2,2 rok 95. Gatunek podczas inwentaryzacji w rejonie linii kolejowej
zarejestrowany został na transektach T11 i T12.
Karlik większy Pipistrellus nathusii Mały, choć największy z karlików, nietoperz bardzo
częsty w lasach północnej polski, niegdyś uważany za rzadki gatunek. Jego występowanie w Polsce
jest nierównomierne, najczęstszy na pojezierzach Polski północnej. Jako kryjówki naturalnie służyły
mu dziuple drzew, obecnie często wykorzystuje budowle ludzkie. Pokarm stanowią owady latające
często związane z wodą. Gody zaczynają się w połowie lipca i trwają do początku września. W drugiej
połowie czerwca rodzą się młode zwykle 2, rzadko 3 96. Odbywa długodystansowe wędrówki
95
Heise, Blohm, 2003: Zur Alters struktur weiblicher Abendsegler (Nyctalus noctula) in der Uckermark. – Nyctalus (N.F.) 9:313.
96
Wohlgemuth, 1997: Erstnachweis einer Drillingsgeburt bei der Rauhhautfledermaus (Pipistrellus nathusii). – Nyctalus
(N.F.) 6:393-396.
sezonowe, nawet około 2000 km. Gatunek podczas inwentaryzacji w rejonie linii kolejowej
zarejestrowany został w punkcie O.
Mroczek późny Eptesicus serotinus Jeden z największych krajowych nietoperzy dość
równomiernie rozprzestrzeniony na terenie całej Polski. Jako gatunek synantropijny na kryjówki
zazwyczaj wybiera nadziemne części budowli ludzkich, niekiedy tylko dziuple drzew lub szczeliny
skalne. Swoje ofiary łapie zwykle w powietrzu, niekiedy tylko zbiera je z powierzchni ziemi. Gody
trwają od września do listopada, a zwykle w połowie czerwca samica rodzi 1 młode. Mroczek późny
jest gatunkiem raczej osiadłym, tylko w wyjątkowych przypadkach pojedyncze osobniki odbywają
dłuższe wędrówki97. Gatunek podczas inwentaryzacji w rejonie linii kolejowej zarejestrowany został w
punktacjh O,P i na transekcie T12.
Żerowiska i przeloty
Zarejestrowane podczas inwentaryzacji przeloty nietoperzy związane były głównie z
żerowaniem lub/i z przelotami z kryjówek na żerowiska.
Poniżej przedstawiono średni indeks aktywności wszystkich gatunków nietoperzy
zarejestrowanych podczas całego okresu badań w poszczególnych miejscach, gdzie prowadzono
nasłuchy detektorowe. Średni indeks aktywności świadczy o stopniu intensywności wykorzystania
przez nietoperze danego miejsca jako trasy przelotów i terenu żerowania. Odnotowane gatunki lub
grupy gatunków nietoperzy wymienione w kolejności częstości stwierdzania.
Tabela 33. Średni indeks aktywności wszystkich gatunków nietoperzy.
Średni indeks
aktywności
Charakter
otoczenia
Gatunki nietoperzy
Transekt T11
3,57
Łąki
Borowiec wielki Nyctalus noctula,
Punkt O
7,71
Przejazd, krawędź
lasu, zbiornik
Mroczek późny Eptesicus serotinus,
Karlik większy Pipistrellus nathusii
Transekt T12
2,14
Miejscowość, las
Borowiec wielki Nyctalus noctula,
Punkt P
2,14
Przejazd, las
Miejsce
nasłuchów
Kilometraż
Badany teren linii kolejowej podzielony ze względu na charakter siedlisk zaprezentowano na
mapach nr 04. Powyżej zestawiono które gatunki nietoperzy wykorzystywały jaki rodzaj siedliska.
Gatunki nietoperzy wymieniono w kolejności od takich, które były najczęściej rejestrowane w danym
rodzaju otoczenia do najrzadziej odnotowanych. Rodzaj siedliska warunkuje skład gatunkowy oraz
intensywność wykorzystania danego obszaru.
Analizując zarejestrowane dane oraz rozkład chrakter teren, określono obszary aktywności
nietoperzy w rejonie linii kolejowej. Mapy
prezentują intensywność wykorzystania otoczenia
torów kolejowych przez nietoperze. Przy czym wyjaśnia się, iż kategoryzację i ndeksów aktywności
nietoperzy przyjęto na podstawie założeń wynikających z wiedzy eksperckiej (brak granic kategorii
aktywności dot. tego rodzaju inwestycji). W celu jak najbardziej czytelnego przedstawienia różnic w
97
Havekost, 1960: Die Beringung der Breitflugelfledermaus (Eptesicus serotinus) im Oldenburger Land. – Bonn. Zool. Beitr.,
Sonderheft 11: 222-223.
98
Kontynuacja transkektu
poziomie aktywności nietoperzy na badanym terenie zaproponowano następujący sposób prezentacji
stopnia wykorzystania przestrzeni przez nietoperze:
 tereny o niskiej aktywności - o średnim indeksie aktywności do 5,00 przelotów nietoperzy na
godzinę,
 tereny o średniej aktywności - o średnim indeksie aktywności od 5,01 do 15,00 przelotów
nietoperzy na godzinę,
 tereny o wysokiej aktywności - o średnim indeksie aktywności od 15,01 do 30,00 przelotów
nietoperzy na godzinę,
 tereny o bardzo wysokiej aktywności - o średnim indeksie aktywności powyżej 30,01.
Zwraca się uwagę ,iż: Nie wszystkie miejsca na których rejestrowano wysoką aktywność
nietoperzy należałoby bezkrytycznie nazywać wartościowymi. Największe poziomy aktywności na
badanym terenie rejestrowano w otoczeniu oświetlonych przejazdów kolejowych, ale znaczenie
oświetlenia dla nietoperzy nie jest jednoznacznie pozytywne. Wiele gatunków latających nocą
owadów jest przyciągana przez światło, szczególnie przez lampy, których widmo zawiera
ultrafioletowy komponent. Nietoperze wykorzystują koncentracje owadów intensywnie żerując w
pobliżu lamp. Z jednej strony może to mieć pewien korzystny wpływ na populacje niektórych
gatunków nietoperzy. Owady w pobliżu latarni są łatwo dostępnym źródłem pożywienia, a żerujące
nietoperze mogą zjeść ich więcej niż polujące w innym środowisku99. Z drugiej strony nietoperze
żerujące w okolicy latarni przy linii kolejowej lud drodze mogą być narażone na kolizje. Czynniki te nie
dotyczą jednak wszystkich gatunków nietoperzy. Badania pokazują, że w pobliżu przydrożnych latarni
żerują szybko latające nietoperze, przystosowane do żerowania na otwartej przestrzeni. W Danii w
pobliżu latarni najczęściej notowano mroczki późne Eptesicus serotinus, borowce Nyctalus noctula
oraz mroczki posrebrzane Vespertilio murinus, w Wielkiej Brytanii karliki Pipistrellus pipistrellus a w
Szwecji mroczki pozłociste Eptesicus nilssonii. Wolniej latające, żerujące zazwyczaj wśród drzew i
krzewów gatunki o szerokich skrzydłach, takie jak gacki Plecotus, mopek Barbastella barbastellus,
nocek Brandta Myotis brandtii, nocek wąsatek Myotis mystacinus, nocek rudy Myotis daubentonii,
nocek Natterera Myotis nettereri czy nocek Bechsteina Myotis bechsteinii oraz podkowce
Rhinolophus unikają oświetlenia. Dodatkowo uważa się, że w środowisku położonym w okolicy
oświetlonej drogi będzie mniejsza ilość dostępnych dla tych nietoperzy owadów ponieważ część z
tych owadów przeleci pod latarnie. Nietoperze żerujące w pobliżu latarni to gatunki powszechniej
występujące i mniej zagrożone. Rzadsze i bardziej zagrożone są wśród tych które unikają oświetlenia.
Sztuczne oświetlenie zwiększa zagrożenie dla nietoperzy ze strony drapieżników.
Tabela 34. Położenie obszarów aktywności nietoperzy względem linii kolejowej
Wyznaczone obszary aktywności nietoperzy w rejonie linii kolejowej
Od km
Do km
obszar o niskiej aktywności
obszar o średniej aktywności
obszar o wysokiej aktywności
Kryjówki letnie, kolonie rozrodcze, zimowiska
99
Rydel, J. Baagoe, H.J (1996) Bats and Streetlamps. Bats. Vol 14; No.4:10
W ramach prac inwentaryzacyjnych nie zarejestrowano grupowania się nietoperzy oraz nie
stwierdzono kryjówek letnich.
W ramach prac inwentaryzacyjnych nie zarejestrowano grupowania się nietoperzy oraz nie
stwierdzono kryjówek letnich nietoperzy w analizowanym sąsiedztwie linii kolejowej.
W rozpartywanym terenie w rejonie linii kolejowych nie zarejestrowano zimowisk nietoperzy.
Nie wyróznia się miejsc, które potencjalnie mogą być wykorzystywane przez nietoperze do
zimowania.
5.8.3.8. SSAKI NAZIEMNE
Gatunki ssaków
W tabeli poniżej zestawiono gatunki wskazane podczas prac terenowych wraz z ich statusem
ochronnym.
Tabela 35. Gatunki ssaków występujące w sąsiedztwie inwestycji wraz z ich statusem ochronnym.
Nazwa polska
Nazwa łacińska
Sarna
Capreolus capreolus
Dyrektywa
Rozporządzenie Ministra
siedliskowa UE
Środowiska
Parzystokopytne Artiodactyla
Konwencja
Berneńska
III
Gryzonie Rodentia
Załącznik II
III
Ochrona częściowa
Dyrektywa Siedliskowa UE (Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 roku w sprawie ochrony siedlisk naturalnych
oraz dzikiej fauny i flory): Załącznik II - wymienia gatunki roślin i zwierząt ważne dla Wspólnoty, których ochrona wymaga
wyznaczenia specjalnych obszarów ochrony. „* ” - gatunek o znaczeniu priorytetowym Załącznik IV - Wymienia gatunki roślin
i zwierząt ważnych dla Wspólnoty, które wymagają ścisłej ochrony. Załącznik V - Wymienia gatunki roślin i zwierząt ważnych
dla Wspólnoty, których pozyskiwanie ze stanu dzikiego i eksploatacja może podlegać działaniom w zakresie zarządzania.
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. 2014 poz.
1348) Załącznik I – obejmuje gatunki objęte ochroną ścisłą, Załącznik II – obejmuje gatunki objete ochroną częściową
Konwencja Berneńska (Konwencja o ochronie gatunków dzikiej flory i fauny europejskiej oraz ich siedlisk z dn. 19 września
1979 r. (Konwencja Berneńska): Załącznik II – obejmuje gatunki bardzo zagrożone oraz ściśle chronione, Załącznik III –
obejmuje gatunki zagrożone i chronione.
Bóbr europejski
Castor fiber
II/IV/V (kod 1337)
Bezpośredni rejon inwestycji związany jest z występowaniem jednego gatunku wpisanego do
Załącznika II i IV Dyrektywy Siedliskowej: bóbr europejski Castor fiber
Tabela 36. Rejestracje w zakresie ssaków w rejonie inwestycji.
Gatunek
sarna
bóbr
bóbr
bóbr
sarna
Uwagi
zgryzy
żeremie
martwy
Kilometraż
Odległość
Strona
-
Położenie względem linii kolejowej: strona – prawa / lewa / oś – torowisko
Korytarze ekologiczne
W rejonie modernizowanej linii kolejowej najważniejszymi miejscami z uwagi na migrację
ssaków są korytarze ekologiczne, określane mianem głównych korytarzy ekologicznych, wchodzące
do strefy Północnego Korytarza Ekologicznego.
Korytarze ekologiczne zapewniają łączność poszczególnych obszarów przyrodniczych oraz
umożliwiają wariantowość przebiegu migracji. Korytarze ekologiczne umożliwiają migra cję zwierząt
zarówno w skali krajowej, jak również w międzynarodowej. Ich celem jest zmniejszenie izolacji
obszarów cennych przyrodniczo i zapewnienie ich ciągłości oraz umożliwienie migracji zwierząt i
wymiany genów.
Przedmiotowy odcinek leży w kolizji (na przecięciu) z korytarzem ekologicznym: GKPnC-4
Dolina dolnego Bugu. Celem korytarza ekologicznego jest zmniejszenie izolacji obszarów cennych
przyrodniczo i zapewnienie ich ciągłości oraz umożliwienie migracji zwierząt i wymiany genów (tabela
poniżej).
Korytarz ekologiczny GKPnC-4 Dolina dolnego Bugu stanowi składową Korytarza Północnego
Centralnego (KPnC).
Tabela 37. Kolizja linii kolejowej (przecięcie) z korytarzem ekologicznym.
Nazwa
Dolina Dolnego Bugu
Kod
GKPnC-4
Położenie linii kolejowej E75 w kolizji z korytarzem ekologicznym
Linia kolejowa przecina obszar na długości ok. 2,648 km
Korytarz Północny Centralny (KPnC) biegnie od Puszczy Białowieskiej, przechodzi przez Lasy
Mielnickie, biegnie doliną Bugu przez Puszczę Białą i Kurpiowską. W Puszczy Kurpiowskiej rozdziela
się. Jedno odgałęzienie lasami leżącymi wzdłuż dolin rzek Omulew i Orzyc prowadzi do Lasów
Napiwodzko-Ramuckich, a następnie skręca do Górznieńsko-Lidzbarskiego Parku Krajobrazowego.
Drugie odgałęzienie dochodzi do tego parku pasem rozdrobnionych lasów powyżej Mławy. Następnie
korytarz skręca na południe do Lasów Włocławskich, przekracza Wisłę i dociera do Puszczy
Bydgoskiej, a potem do Lasów Sarbskich. Tam rozdziela się i dochodzi dwiema odnogami przez
Puszczę Notecką i Lasy Lubuskie oraz przez Puszczę Drawską i Lasy Gorzowskie do Parku Narodowego
Ujście Warty. W skład korytarza Północnego Centralnego wchodzi 36% obszarów chronionego
krajobrazu, 13% parków krajobrazowych, 2% parków narodowych, 1% rezerwatów, zaś obszary
nieleśne, nie objęte ochroną stanowią 22% powierzchni korytarza 100.
Korytarze ekologiczne zapewniają łączność poszczególnych obszarów przyrodniczych oraz
umożliwiają wariantowość przebiegu migracji. Korytarze ekologiczne umożliwiają migrację zwierząt
zarówno w skali krajowej, jak również w międzynarodowej.
100
Międzynarodowa Konferencja naukowo-techniczna Ochrona dziko żyjących zwierząt w projektowaniu i realizacji
inwestycji transportowych – doświadczenia i problemy Łagów 20-22.06.2011. IBS PAN
Rysunek 18. Położenie odcinka L01 linii kolejowej na tle korytarzy ekologicznych - korytarz
ekologiczny Dolina Dolnego Bugu GKPnC-4
Korytarz ekologiczny Dolina Dolnego Bugu GKPnC-4 zajmuje powierzchnię 136604 ha. Łączy
się on z następującymi korytarzami ekologicznymi: GKPnC-1 Puszcza Biała, GKPnC-10A Dolina
środkowej Wisły, GKPnC-1A Lasy Mielnickie - Puszcza Biała, GKPnC-23 Dolina środkowej Narwi,
GKPnC-2A Lasy Mielnickie, GKPnC-7 Dolina dln Bugu - Dolina dln Wieprza, KPnC-6 Dolina Wkry.
Całość korytarza ekologicznego Dolina dolnego Bugu GKPnC-4 łączy cztery obszary IBA: PL057
Dolina dolnego Bugu, PL058 Puszcza Biała, PL059 Dolina Liwca, PL083 Dolina Środkowej Wisły, cztery
obszary ptasie Natura 2000: PLB140001 Dolina dolnego Bugu, PLB140002 Dolina Liwca, PLB140004
Dolina Środkowej Wisły, PLB140007 Puszcza Biała, siedem obszarów siedliskowych Natura 2000:
PLH140008 Krogulec, PLH140011 Ostoja Nadbużańska, PLH140013 Wydmy LucynowskoMostowieckie, PLH140024 Dąbrowy Ceranowskie, PLH140029 Kampinoska Dolina Wisły, PLH140032
Ostoja Nadliwiecka, PLH200014 Schrony Brzeskiego Rejonu Umocnionego; cztery obszary
chronionego krajobrazu: Dolina Bugu, Doliny Bugu i Nurca, Nadbużański i Warszawski; dwa parki
krajobrazowe: Nadbużański Park Krajobrazowy, Park Krajobrazowy Podlaski Przełom Bugu; otulinę
Kampinowskiego Parku Narodowego; 17 rezerwatów przyrody: Biele, Bojarski Grąd, Czaplowizna,
Jabłonna, Jadwisin, Jegiel, Kępy Kazuńskie, Kózki, Ławice Kiełpińskie, Mokry Jegiel, Podjabłońskie,
Skarpa Mołożewska, Sterdyń, Wąwóz Szaniawskiego, Wieliszewskie Łęgi, Wilcze Błota oraz Wydma
Mołożewska.
Korytarze ekologiczne związane z ciekami wodnymi, doliny rzeczne są szczególnie istotne dla
bobra Castor fiber i wydry Lutra lutra. Zasięgi występowania tych gatunków obejmują całą Polskę 101.
Względem typów siedlisk z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej w zakres zainteresowania wspólnie
dla obydwu omawianych gatunków mogą wchodzić: 1150 – Zalewy i jeziora przymorskie (laguny),
3110 – Jeziora lobeliowe, 3140 – Twardo wodne oligo- i mezotroficzne zbiorniki z podwodnymi
łąkami ramienic Charetea, 3150 – Starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze
zbiorowiskami z Nympheion, Potamion, 3260 – Nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami
włosienicznikow Ranunculion fluitantis, 7210* – Torfowiska nakredowe Cladium mariscus, Caricetum
buxbaumii, Schoenetum nigricantis, 7230 – Górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze
młak, turzycowisk i mechowisk. Ponadto dla bobra przypisać można dodatkowo 11 odrębnych typów
siedlisk a 4 dla wydry. Bóbr i wydra są gatunkami wpisanymi do Załącznika II i IV Dyrektywy Rady
92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 roku w sprawie ochrony siedlisk naturalnych oraz dzikiej fauny i
flory. Oba gatunki objęte są ochroną częściową w myśl Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6
października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. 2014 poz. 1348).
Rysunek 19
Wyróżnione odcinki linii kolejowej
Dla określenia korytarzy migracyjnych ssaków w rejonie linii kolejowej przeanalizowano
charakter terenu (rozkład siedlisk) w jej bezpośrednim sąsiedztwie oraz wyniki inwentaryzacji w tym
stwierdzone kolizje na torach, co pozwoliło na wyróżnienie głównych fragmentów lini kolejowej E75
Sadowne- Czyżew dla przemieszczania się ssaków.
101
Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 - Podręcznik metodyczny, Ministerstwo Środowiska;
www.natura2000.mos.gov.pl.
102
Atlas ssaków Polski http://www.iop.krakow.pl/ssaki/Katalog.aspx
Przedmiotowy odcinek linii kolejowej nie wyróżnia się pod tym względem (przemieszczanie
zwierząt w kolizji z linią kolejową dotyczy innych odcinków).
Dla występowania (bytowanie, migracje) ssaków wskazuje się 1 odcinek kolidujący z linią
kolejową (kolizja z korytarzem ekologicznym). Dla gatunków ssaków z Załącznika I I i IV Dyrektywy
Siedliskowej (bóbr) wyróżnia się
Kolizje ssaków z pociągami i przejścia przez linię kolejową
Zarejestrowano 2 przekroczenia linii kolejowej przez sarnę w strefie korytarza ekologicznego
Dolina Dolnego Bugu GKPnC-4. Kolizje dotyczyły 1 gatunku: bóbr (zinwentaryzowany martwy
osobnik).
Tabela 38. Zarejestrowane miejsca przejść ssaków przez linię kolejową.
Kilometraż
Strefa migracji
Korytarz ekologiczny Dolina
Dolnego Bugu GKPnC-4
j.w.
Kierunek przejścia
Gatunek
Notowana liczba
osobników
N-S
sarna
Do 10 os.
N-S
sarna
Do 10 os.
Tabela 39. Wykaz kolizji ssaków z pociągami linii kolejowej.
L.p.
Kilometraż
1
Gatunek
bóbr
Liczba
osobników
1
Wyróżnione odcinki linii kolejowej występowania i
migracji ssaków
Korytarz ekologiczny Dolina Dolnego Bugu GKPnC-4
5.9. KLIMAT AKUSTYCZNY
Uwarunkowania akustyczne wynikające ze sposobu zagospodarowania przestrzennego
Biorąc pod uwagę wpływ na warunki akustyczne w środowisku, analiza zagospodarowania
terenu wzdłuż linii kolejowej E75 wykazała następujące spostrzeżenia. Wzdłuż linii można wyróżnić
tereny słabo zurbanizowane charakterystyczne dla małych miejscowości jak również tereny rolnicze i
leśne.
Trasę otaczają głównie tereny użytkowane rolniczo, na cele leśne, łąkowe oraz nieużytki, dla
których przepisy nie określają standardów jakości środowiska w zakresie ochrony przed hałasem.
Podobnie, występujące pojedynczo tereny przemysłowe również nie kwalifikują się do terenów
wymagających ochrony akustycznej.
Zgodnie z art. 114 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst
jednolity w Dz. U z 2013 r., poz. 1232), oceny czy teren należy do terenów wymagających ochrony
przed hałasem, dokonuje się na podstawie zapisów miejscowego planu zagospodarowania terenu. Ze
względu na fakt, iż w obrębie inwestycji nie ma utworzonych Miejscowych Planów Zagospodarowania
Przestrzennego (MPZP), klasyfikację akustyczną zgodnie z art. 115 ustawy POŚ właściwe organy
dokonały oceny, czy omawiany obszar należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2
pkt. 1, POŚ oraz w RMŚ z dnia 1 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie
dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, tj.: terenów przewidzianych pod zabudowę
mieszkaniową jednorodzinną, wielorodzinną i zamieszkania zbiorowego, mieszkaniowo-usługową,
pod szpitale i domy opieki społecznej, pod budynki związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci
i młodzieży, cele uzdrowiskowe, cele rekreacyjno-wypoczynkowe na podstawie faktycznego
zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów” – zgodnie z pismami otrzymanymi z
poszczególnych gmin.
W załączniku 6 przedstawiono otrzymane stanowiska z Urzędu Gminy Stoczek oraz Urzę du
Gminy Sadowne w sprawie klasyfikacji terenów sąsiadujących z analizowaną inwestycją pod
względem ochrony akustycznej.
Charakterystyka źródła hałasu
Analizowana inwestycja zlokalizowana jest na terenie województwa mazowieckiego, w
granicach powiatu węgrowskiego, w gminie Sadowne. Długość analizowanego odcinka linii kolejowej
nr 6 wynosi 2,700 km.
Źródłem hałasu na analizowanym terenie są pojazdy szynowe, poruszające się po torowisku
planowanym do modernizacji. Wielkość emisji hałasu szynowego zależy od:
 typu i stanu technicznego pociągu,
 natężenia i prędkości ruchu,
 konstrukcji torowiska:
• usytuowania torowiska w stosunku do poziomu terenu,
• rodzaju wypełnienia między torami (materiał i montaż),
• typu szyn,
• sposobu mocowania szyn (sztywne, sprężyste),
• rodzaju podkładów (beton, drewno, stal),
• rodzaju podbudowy (m.in. piasek, tłuczeń),
 stanu technicznego torowiska.
5.10. ZABYTKI KULTURY
Przedsięwzięcie zlokalizowane jest poza zasięgiem stanowisk archeologicznych oraz innych
zabytków chronionych 103.
6. PRZEWIDYWANE ODDZIAŁYWANIE NA ETAPIE REALIZACJI I EKSPLOATACJI INWESTYCJI
6.1. ODDZIAŁYWANIE NA KRAJOBRAZ
Z perspektywy oceny oddziaływania na krajobraz istotne jest określenie, czy przedmiotowe
przedsięwzięcie wpisuje się w krajobraz w sposób, który w możliwie najmniejszym stopniu
wyeksponuje je w dalszych planach widokowych. Najważniejszą rolę odgrywa w tym wypadku
ukształtowanie terenu, a także lesistość i inne formy zagospodarowania określające stopień
przekształcenia antropogenicznego.
Odcinek S01 linii kolejowej – stacja Sadowne (km 71.800-km 74.500) przebiega przez tereny
leśne, w rejonie gruntów ornych, łąk i pastwisk. Omija zabudowania miejscowości Zieleniec i Sokółka.
103
Pismo Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków znak DO.5135.21.2014 z dn. 19.05.2014 r. i znak DS.5152.88.201444.AD
z dn. 20.05.2014 r. Pismo Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków znak DS.5135.64.2014.ZSA z dn. 29.12.2014 r. i znak
DO.5135.49.2014.MB z dn. 12.01.2015 r.
Linia kolejowa przecina Nadbużański Obszar Chronionego Krajobrazu na długości ok. 2,700 km (od
km 71,800 do km 74,500).
Poniżej przedstawiono analizę oddziaływania na krajobraz związanego z etapem realizacji i
eksploatacji przedsięwzięcia.
ODDZIAŁYWANIE NA ETAPIE REALIZACJI
Wpływ na walory krajobrazowe na etapie realizacji będzie krótkoterminowy i związany z:
 modernizacją lub budową budynków,
 przebudową infrastruktury takiej jak kanalizacja deszczowa, sanitarna, wodociągowa,
 wycinką roślinności w obrębie projektowanej inwestycji,
 czasowym zajęciem sąsiadujących terenów pod drogi dojazdowe i place budów,
 wzmożonym ruchem pojazdów i ciężkiego sprzętu budowlanego.
Zmiany krajobrazu wynikać będą przede wszystkim z przewidywanych prac inwestycyjnych
związanych z pracami ziemnymi, przebudową istniejących obiektów jak również z przebudową linii
kolejowej, dróg lokalnych i serwisowych oraz mostów itp., mających bezpośredni wpływ na
tymczasowe przekształcanie powierzchni terenu.
Oddziaływanie inwestycji na krajobraz będzie polegało również na zajętości terenu pod
zaplecze budowy, składowaniu sprzętu i materiałów. Będzie to jednak oddziaływanie o charakterze
tymczasowym i odwracalnym.
Ponadto przebudowa linii może zmniejszyć atrakcyjność terenów sąsiadujących z planowaną
inwestycją. Prace budowlane, zwłaszcza związane z pracą ciężkiego sprzętu, a tym samym z emisją
hałasu obniżą walory rekreacyjne tego rejonu. Opisane oddziaływanie ulegnie zmniejszeniu po
zakończeniu prac budowlanych. Związane z modernizacją działania takie jak wycinka istniejącej
zieleni, wyburzenia istniejących obiektów, budowa nowych spowodują oddziaływanie w krajobrazie.
Nowe obiekty powinny zostać wkomponowane w istniejący już krajobraz.
Zakres wycinki drzew i krzewów ograniczono do niezbędnego minimum, natomiast drzewa
znajdujące się w rejonie prac zostaną zabezpieczone poprzez właściwą organizację prac - w
nawiązaniu do zapisów decyzji środowiskowej (pkt. II. 13). Do wycinki zakwalifikowano drzewa i
krzewy będące w kolizji z założeniami projektowymi przedsięwzięcia
oraz ze względów
104
bezpieczeństwa podróżujących i trakcji . Wycinka dot. drzew na powierzchni ok. 2,1 ha i krzewów
na powierzchni ok. 3,2 ha. Straty w zieleni uzupełnić poprzez wprowadzenie nowych nasadzeń
roślinności. W doborze gatunków drzew należy kierować się odpornością gatunku na
zanieczyszczenie powietrza, suszę, zasolenie gleby, należy wziąć pod uwagę uwarunkowania
siedliskowe, techniczne wskazania związane z architekturą krajobrazu i ochroną zabytków, jak
również wymogi bezpieczeństwa. Należy w miarę możliwości unikać sadzenia drzew, których owo ce
są chętnie spożywane przez ptaki.
Działania etapu realizacji, mogą – bardzo nieznacznie, jedynie w skali lokalnej i na czas
trwania prac – wpłynąć na ukształtowanie powierzchni lub na ogólne postrzeganie i odbiór
estetyczny całości krajobrazu w rejonie przebudowywanego szlaku kolejowego.
ODDZIAŁYWANIE NA ETAPIE EKSPLOATACJI
104
w uwzględnieniu wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów w
sąsiedztwie linii kolejowej, warunków dot. utrzymania podotrza.
Na tym etapie istotny jest odbiór wizualny, a także funkcjonalność zmodernizowanej linii
kolejowej. W związku z realizacją inwestycji nastąpi wymiana starych urządzeń, powstaną now e
perony, co jest związane z podwyższeniem standardów technicznych linii kolejowej. Wpłynie to
pozytywnie na odbiór wizualny przedsięwzięcia.
Zakres rozpatrywanego przedsięwzięcia obejmuje głównie elementy istniejącej
infrastruktury, która już występuje jako element krajobrazu. W tym przypadku nie nastąpi pojawienie
się w środowisku istotnego trwałego dysonansu.
Ze względu na powyższe wpływ na krajobraz na etapie eksploatacji będzie pomijalny i nie
wymagający projektowania środków minimalizujących.
REASUMUJĄC
W wyniku powyższej analizy oceniono brak negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na
krajobraz, zarówno na etapie realizacji jak i etapie eksploatacji. Podkreśla się, iż planowana
inwestycja polega na modernizacji już istniejącej linii kolejowej E 75, która stanowi element na stałe
wpisany w otaczający krajobraz, ponieważ współtworzy go od kilkudziesięciu lat.
6.2. ODDZIAŁYWANIE NA POWIERZCHNIĘ ZIEMI
ODDZIAŁYWANIE NA ETAPIE REALIZACJI
Przebudowa analizowanego odcinka spowoduje eliminację powierzchni ziemi biologicznie
czynnej. Podczas prowadzenia prac zostanie zdjęta wierzchnia warstwa gleby, która będzie
wykorzystana ponownie do urządzania i zagospodarowania skarp nasypów. Prace te związane będą z
przebudową nasypów kolejowych, wymianą podtorza, korektą geometrii łuków, budową dróg
dojazdowych i remontem przejazdów, budową obiektów inżynieryjnych, przebudową wodociągów
gazociągów, sieci kablowych.
Po zakończeniu prac gleba ponownie zacznie pełnić swoją funkcję biologiczną, oznacza to
m.in. pełnienie funkcji siedliska dla roślin i zwierząt, filtra, dzięki właściwościom sorpcyjnym oraz
funkcji retencyjnych.
W trakcie prac budowlanych może dojść do zanieczyszczenia gruntu (a pośrednio lub
bezpośrednio do zanieczyszczenia wód). Prawdopodobieństwo takiego zdarzenia można jednak
uznać za niewielkie, przy właściwym zabezpieczeniu miejsca robót i odpowiedniej organizacji prac.
Na etapie budowy mogą również wystąpić procesy erozji lub nadmiernego spływu
powierzchniowego. Pierwszy z nich prowadzi do mechanicznego zniszczenia pokrywy glebowej i
spadku przydatności rolniczej gruntów, drugi natomiast powoduje wypłukiwanie z gleby warstwy
próchniczej w konsekwencji spadek żyzności gleby. Podczas etapu realizacji inwestycji zostaną
tymczasowo zajęte dodatkowe powierzchnie – drogi związane z komunikacją podczas prac
modernizacyjnych oraz tereny przeznaczone pod zaplecze budowy. Szkody te nie będą trwałe. Po
pewnym czasie, zależnym od odporności gleb na degradację, nastąpi odbudowa naturalnej struktury
gleby.
ODDZIAŁYWANIE NA ETAPIE EKSPLOATACJI
W trakcie użytkowania zmodernizowanego odcinka linii kolejowej E 75 nie należy spodziewać
się wystąpienia zmian ukształtowania powierzchni ziemi. Zagrożeniem może być natomiast
potencjalna możliwość zanieczyszczenia gleb (gruntu) przez zanieczyszczenia przenoszone z
torowiska z zanieczyszczonym powietrzem lub wodami.
Obie drogi przenoszenia wynikają z istoty odbywającego się na linii ruchu pociągów i są
skutkiem: emisji zanieczyszczeń do powietrza, spływu substancji powstających na torowisku, jak
również zanieczyszczeń powietrza wymywanych przez opady.
Zarówno wysokość, jak i rozkład przestrzenny zanieczyszczeń powietrza jest funkcją
natężenia ruchu na linii kolejowej. Ilość zanieczyszczeń zależna jest od ilości pociąg ów (jest tym
większe, im więcej porusza się po linii taborów). Rozkład przestrzenny zależy natomiast od licznych
uwarunkowań rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń, a są nimi: sytuacja anemologiczna, wilgotność
powietrza oraz ilość i rodzaj opadów, stan techniczny taboru.
Dla linii kolejowej na odcinkach pomiędzy stacjami mierzalne ilości zanieczyszczeń znajdują
się w odległości do 50 m od torów, lecz największe stężenia (wciąż jednak znacznie niższe od
dopuszczalnych) mierzone są w odległości ok. 5 m od nasypu. Sytuacja ta spowodowana jest
najprawdopodobniej rozbryzgiem i rozwiewaniem substancji zanieczyszczających, które osiadły na
torach, przez przejeżdżające pociągi. Rozprzestrzeniające się zanieczyszczenia osiadają na roślinach i
powierzchni ziemi, skąd częściowo przedostają się do gleb i są absorbowane w kompleksach
sorpcyjnych, a częściowo przyswajane przez systemy korzeniowe roślin.
Reasumując
Ze względu na powyższe wpływ na powierzchnię ziemi, zarówno na etapie realizacji jak i
eksploatacji, będzie pomijany i niewymagający projektowania środków minimalizujących.
6.3. ODDZIAŁYWANIE NA ŚRODOWISKO WODNE
ETAPIE REALIZACJI
Stopień oddziaływania na wody powierzchniowe linii kolejowej w czasie jej modernizacji, a
później na etapie eksploatacji zależy od stopnia wrażliwości i podatności środowiska wodnego na
zanieczyszczenie i zakłócenie stosunków wodnych.
Prace nad modernizacją linii kolejowej mogą negatywnie wpływać na wody.Mogące zaistnieć
oddziaływanie rozpatrzono pod dwoma względami: ilościowym oraz jakościowym.
Szczegółowe rozwiązania zabezpieczające środowisko wodne przedstawiono w rozdziałach
4.2 i 8.1.
Wody powierzchniowe
Mając na uwadze fakt, iż w rejonie zadania nie występują cieki, nie przewiduje się
oddziaływania w związku z realizacją prac.
Wody podziemne
Na etapie realizacji inwestycji należy mieć na uwadze ochronę wód podziemnych, szczególnie
w rejonach, gdzie linia kolejowa biegnie przez obszar Głównych Zbiorników Wód Podziemnych:
GZWP nr 215 - Subniecka Warszawska: linia kolejowa w km 71,800-74,500 na długości ok. 2,7 km
przecina GZWP oraz w pobliżu ujęć wód, zwłaszcza położonych najbliżej linii kolejowej w km 72,692
w odległości 0,06 km od linii.
Wpływ ilościowy należy rozumieć jako oddziaływanie na zawodnienie (zasobność) warstw
wodonośnych. Taka sytuacja będzie możliwa jedynie w miejscu prowadzonych prac zwi ązanych z
przebudową systemu odwodnienia, pracami ziemnymi, budową i przebudową obiektów
inżynieryjnych w ich najbliższym otoczeniu. Dotyczyć może wyłącznie najpłycej (do kilku metrów)
położonych warstw wodonośnych (szczególnie warstw czwartorzędowego piętra wodonośnego w
dolinach rzek). Ingerencja może polegać na obniżeniu zasobności warstw wodonośnych w wyniku
prowadzonych prac ziemnych (realizacja wkopów, zabijanie ścianek szczelnych, systemy czasowego
odwodnienia itp.) do głębokości sięgającej poniżej stropu warstwy wodonośnej
Prowadzone prace mogą również oddziaływać na wielkość zasilania wód podziemnych w
obszarach prowadzonych prac ziemnych. Będzie to efektem zmiany struktury przypowierzchniowej
warstwy skał a zatem i wielkości infiltracji efektywnej. Biorąc pod uwagę możliwości zasilania wód
podziemnych w większości przypadków będą to zmiany pozytywne powodujące zwiększenie
możliwości zasilania.
Wpływ jakościowy realizowanej inwestycji na wody podziemne będzie obejmował wszystkie
działania powodujące ingerencję w skład fizyko-chemiczny wód podziemnych. Na etapie realizacji
inwestycji zanieczyszczenie wód podziemnych może odbywać się w sposób pośredni:
 w wyniku infiltracji płynnych substancji do warstwy wodonośnej, tj. w pobliżu GZWP oraz
oraz ujęć wód podziemnych, w obszarach prowadzonych prac ziemnych;
 w wyniku infiltracji zanieczyszczonych wód opadowych – powierzchniowo ograniczone do
zasięgu prac;
 w wyniku infiltracji zanieczyszczonych wód powierzchniowych – może się odbywać na
większym obszarze i będzie uzależnione od zasięgu zanieczyszczenia cieków
powierzchniowych.
Zasięg pionowy oddziaływania inwestycji na wody podziemne będzie uzależniony od
naturalnej izolacji głębszych warstw wodonośnych oraz od rozkładu ciśnień w warstwach
wodonośnych. Należy te czynniki rozważać indywidualnie dla poszczególnych odcinków, gdzie będą
prowadzone prace. W obszarach, gdzie istnieje izolacja głębszych warstw wodonośnych nie dojdzie
do ich skażenia. Natomiast w obszarach, gdzie nie ma pełnej izolacji głębszych warstw wodonośnych
istnieje taka możliwość. Szczególną uwagę należy zwrócić na obszar występowania GZWP nr 215 Subniecka Warszawska: linia kolejowa od km 71,800-74,500 na długości ok. 2,7 km przecina GZWP.
Rozwiązania
8.1 oraz 8.4
zabezpieczające
środowisko
wodne
przedstawiono
rozdziałach
ETAPIE EKSPLOATACJI
Po uruchomieniu inwestycji przewiduje się także wpływ użytkowania linii kolejowej na wody
podziemne i powierzchniowe. Należy jednak podkreślić, że ładunek zanieczyszczeń emitowanych
przez kolej do środowiska naturalnego jest zdecydowanie niższy niż np. w przypadku transportu
drogowego, a prawie 94% przewozów PKP odbywa się dzisiaj z wykorzystaniem trakcji elektrycznej.
Kolej w ten sposób radykalnie zmniejszyła zużycie paliw płynnych do napędu lokomotyw, zastępując
lokomotywy spalinowe elektrycznymi. Wszystko to decyduje o stosunkowo niskim poziomie
ingerencji transportu kolejowego w środowisko, w tym także wpływu na wody powierzchniowe i
podziemne.
Ze względu, iż linia E75 będzie zelektryfikowana, niebezpieczeństwo zanieczyszczenia wód
substancjami ropopochodnymi podczas eksploatacji będzie znikome – mogą to być jedynie niewielkie
ilości smarów czy olejów. Jedynie w przypadku warunków odbiegających od normalnych, między
innymi w trakcie awarii, może wystąpić zagrożenie ponadnormatywnym zanieczyszczeniem, a zasięg
oddziaływania może zwiększyć się. Poprawa stanu linii kolejowej, której celem jest projektowana
modernizacja ograniczy prawdopodobieństwo wystąpienia takiej sytuacji.
Badania jakości wód opadowych
PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w latach 2013 – 2014 przeprowadziły badania jakości wód
opadowych z terenów kolejowych w związki z realizacją projektu pn. „Badania jakości wód
opadowych i roztopowych odprowadzanych z terenu linii kolejowych oraz analiza jakości gleby i ziemi
w wybranych lokalizacjach w celu określenia rodzajów urządzeń służących ochronie środowiska
gruntowo - wodnego”.
Na odcinku Sadowne - Czyżew linii kolejowej E75 nie przeprowadzono badań jakości
odprowadzanych wód. Natomiast pobrano i przebadano próbkę na dalszym odcinku przedmiotowej
linii w km 236,500 w miejscowości Kuźnica. Charakterystyka bezpośredniego otoczenia miejsca
poboru próbki wód opadowych i roztopowych - łuk o małym promieniu, teren niezabudowany, pobór
ze studzienki.
Ponadto wyniki badań jakości wód opadowych i roztopowych wykonano na odcinku
szlakowym w rejonie Nasielska (km 58,845 linii nr 9) oraz na stacji w Skierniewicach (km 66,450 linii
nr 1). Odcinki linii nr 9 i 1, w rejonie, których pobrano próbki wód należy potraktować jako
odpowiadające przedmiotowemu odcinkowi linii E 75.
Analizą objęto następujące parametry:
 węglowodory ropopochodne [mg/l],
 zawiesina ogólna [mg/l].
Dopuszczalne wartości wg Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w
sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w
sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. 2006 Nr 137, poz. 984) obowiązującym na dzień wykonania ww. analizy - wynoszą:
 węglowodory ropopochodne – 15 mg/l,
 zawiesina ogólna - 100 mg/l.
W wyżej wymienionych badaniach wykazano:
 Węglowodory ropopochodne: W żadnej z analizowanych prób nie wykazano przekroczeń
substancji ropopochodnych. Wartości zbadanych stężeń wynosiła od 0,1 mg/l do 0,26 mg/l.
 Zawiesina ogólna: Spośród przebadanych próbek wody opadowej nie zanotowano
przekroczenia dopuszczalnego stężenia, wartość średnia pomiarów wyniosła maksymalnie 29
mg/l.
Otrzymane wyniki wskazują na brak przekroczeń wartości dopuszczalnych określonych w
rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić
przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz W sprawie substancji szczególnie szkodliwych
dla środowiska wodnego (Dz. U. 2006 nr 137 poz. 984 z późn. zm.) obowiązującym na dzień
wykonania analizy.
Natomiast należy podkreślić, iż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 18
listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód
lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U.
2014 poz. 1800), budowle kolejowe nie zostały zakwalifikowane jako powierzchnie stanowiące źródło
zanieczyszczeń wód.
Wody powierzchniowe i podziemne
Zgodnie z badaniami przeprowadzonymi przez Inwestora - wody odprowadzane z terenu
kolejowego w zakresie parametrów fizykochemicznych: zawiesina ogólna/substancje ropopochodne
nie kwalifikują się do konieczności stosowania urządzeń podczyszczających na podstawie zapisów
rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. (Dz.U. 2014 poz. 1800). Tym samym
tereny kolejowe nie stanowią źródła ścieków w postaci zanieczyszczonych wód opadowo roztopowych.
Zgodnie z Projektem Budowlanym wody opadowe tworzące spływ powierzchniowy po
skarpach nasypu zostaną odebrane przez rowy trawiaste i zastoiska wodne oraz podczyszczone w
zaprojektowanych osadnikach (lokalizację rowów oraz osadników przedstawia rozdział 8.1.) Ilość
wnoszonych zanieczyszczeń obliczonych na etapie PB i wskazanych w operacie wodno-prawnym nie
zagrozi w normalnych warunkach eksploatacji odbiornikom tych wód.
Poniżej przedstawiono przewidywaną ilość wód opadowych i roztopowych odprowadzanych
z terenu realizacji przedsięwzięcia.
Ilość wód opadowych i roztopowych odprowadzonych przez poszczególne wyloty obliczono
korzystając modelu Bogdanowicza i Stachy:
Gdzie:
strumień odpływu wód deszczowych, dm3/s,
maksymalne natężenie deszczu, l/(s∙ha);
współczynnik spływu
1
powierzchnia zlewni deszczowej, ha;
POWIERZCHNIA POSZCZEGÓLNYCH TYPÓW ZLEWNI
POWIERZCHNI
POWIERZCHNI
A
ZREDUKOWA
NA FRED
DOTYCZY
STRUMIEŃ
ODPŁYWU
WÓD
DESZCZOWYC
H
SUMA
NUMER
ODCINKA
Tabela 40 Wyniki obliczeń strumieni odpływu wód deszczowych z poszczególnych wylotów
kanalizacji deszczowej
S01
Tereny
szczelne
ψ=1,0
Drogi
ψ=0,9
Teren
zielony
ψ=0,15
Pow.
beton
ψ=0,85
Torowisk
o ψ=0,25
dm /s
Wylot1
0,00
0,00
3850,00
300,00
4945,00
29,81
Wylot2
0,00
0,00
0,00
738,00
10651,00
46,87
Wylot3
0,00
0,00
0,00
0,00
20500,00
73,84
3
ha
0,
91
1,
14
2,
05
ha
0,21
0,33
0,51
Projekt przewiduje budowę osadników (lokalizację osadników przedstawia rozdział 8.1) przed
poszczególnymi wylotami kanalizacji deszczowej, co spowoduje, że zawiesiny występujące w ściekach
opadowych zostaną usunięte, a tym samym do odbiornika (do gruntu) odprowadzone zostaną wody
o parametrach dopuszczalnych. Wody opadowe i roztopowe wpłyną do osadnika, gdzie nastąpi
uspokojenie przepływu, a zatem zajdzie proces sedymentacji. Oddzielenie zanieczyszczeń na stąpi
dzięki zjawiskom grawitacyjnego rozdziału zawiesin i wody.
Zaplanowano odwodnienie obiektów inzynieryjnych, tj. przepustów drogowych i kolejowych
planwoanych do realizacji na rowach melioracji szczegółowej. Sposób odwodnienia dla danego
przepustu przedstawiono w rozdziale 8.1.
Miejsca odprowadzania wód do odbiorników przedstawiono w poniższych tabelach.
Tabela 41 Zestawienie parametrów wylotów z projektowanych rowów kolejowych
Nazwa odcinka
Odcinek trasy kolejowej [km]
Typ rowu
71.986,50
rów filtracyjny
71.992,10
rów filtracyjny
71.986,50
rów filtracyjny
S01
71.992,10
Odbiornik
projektowany zbiornik chłonnoodparowujący nr 1
rów torowy (rów
projektowany zbiornik chłonno-
filtracyjny/betonowy)
odparowujący nr 1
Tabela 42. Zestawienie parametrów wylotów projektowanych rowów drogowych
Nr odcinka
Odcinek trasy
Odcinek trasy
kolejowej
drogowej
Strona
Typ rowu
Odbiornik
droga dojazdowa nr 1
S01
72.097,03
0.300,00
L
rów trawiasty
istn. rów
72.227,03
0.430,00
P
rów trawiasty
istn. rów
72.555,03
0.758,00
L
rów trawiasty
istn. rów
Nr odcinka
Odcinek trasy
Odcinek trasy
kolejowej
drogowej
Strona
Typ rowu
Odbiornik
droga dojazdowa nr 3
S01
74.289,05
0.066,70
P
rów trawiasty
istniejący teren
zaprojektowano w km 72.000 oraz 72.400 zbiorniki chłonno-odparowujące, tzn. bez szczelnego dna
oraz z roślinnoscią hydrofitową. Zbiorniki zaprojektowano jako ziemne typu otwartego, o nachyleniu
skarpy 1:1,5. Dopływ wód do ww. zbiorników zachodzić będzie za pomocą kanałów zamkniętych.
Podczyszczanie wód deszczowych przed ich zrzutem do zbiornika zachodzić będzie w zastosowanym
osadniku.
Wszelkie modernizacyjne prace ziemne zaleca się prowadzić z zachowaniem odpowiedniej
tzw. „higieny prac” w bezopadowych okresach. Eksploatacja systemu odwodnienia ma być zgodna z
zapisami projektu, stale kontrolowana i utrzymywana w należytym stanie technicznym. Po
stwierdzeniu szkody należy niezwłocznie doprowadzić system do pierwotnie założonej
przepustowości.
Przy zastosowaniu wymogów obowiązującego prawa w zakresie ochrony środowiska
inwestycja nie powinna spowodować pogorszenia stanu wód powierzchniowych oraz podziemnych.
6.3.3. ODDZIAŁYWANIE NA JEDNOLITE CZĘŚCI WÓD
Cele gospodarowania wodami
Zgodnie z artykułem 81 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach
oddziaływania na środowisko realizacja przedsięwzięcie ma zapewnić osiągnięcie celów
środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza.
Sieć rzeczna terenu, przez którą przebiega planowana inwestycja leży w dorzeczu rzeki Wisły
W Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły (2011) określono cele środowiskowe
dla wód powierzchniowych i obszarów chronionych oraz wód podziemnych określonych na mocy art.
4 Ramowej Dyrektywy Wodnej.
W przypadku wód powierzchniowych cele środowiskowe wyznaczono jako wartości graniczne
odpowiednich wskaźników odpowiadające dobremu stanowi wód w odniesieniu do jednolitych częś ci
wód powierzchniowych (JCWP). Według planu dla jednolitych części wód, będących obecnie w
bardzo dobrym stanie/potencjale ekologicznym, celem środowiskowym będzie utrzymanie tego
stanu/potencjału. Dla naturalnych części wód celem będzie osiągnięcie co najmniej dobrego stanu
ekologicznego, dla silnie zmienionych i sztucznych części wód – co najmniej dobrego potencjału
ekologicznego. Ponadto, w obydwu przypadkach, w celu osiągnięcia dobrego stanu/potencjału
konieczne jest dodatkowo utrzymanie co najmniej dobrego stanu chemicznego.
Cele te realizuje się przez podejmowanie działań zawartych w programie wodnośrodowiskowym kraju, w szczególności polegających na:






stopniowej redukcji zanieczyszczeń powodowanych przez substancje priorytetowe oraz
substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, określone w przepisach wydanych
na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U.2012.145 z późn.
zm.);
zaniechaniu lub stopniowym eliminowaniu emisji do wód powierzchniowych substancji
priorytetowych oraz substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego,
określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.
Dla wód podziemnych wyznaczono następujące główne cele środowiskowe:
zapobieganie dopływowi lub ograniczenia dopływu zanieczyszczeń do wód podziemnych,
zapobieganie pogarszaniu się stanu wszystkich części wód podziemnych (z zastrzeżeniami
wymienionymi w RDW),
zapewnienie równowagi pomiędzy poborem a zasilaniem wód podziemnych,
wdrożenie działań niezbędnych dla odwrócenia znaczącego i utrzymującego się rosnącego
trendu stężenia każdego zanieczyszczenia powstałego w skutek działalności człowieka.
Realizując ww. cele podejmuje się w szczególności działania określone w programie wodno środowiskowym kraju, polegające na stopniowym redukowaniu zanieczyszczenia wód podziemnych
poprzez odwracanie znaczących i utrzymujących się tendencji wzrostowych zanieczyszczenia
powstałego w wyniku działalności człowieka. Dla spełnienia wymogu niepogarszania stanu części
wód, dla części wód będących w co najmniej dobrym stanie chemicznym i ilościowym, celem
środowiskowym będzie utrzymanie tego stanu.
Jednolite części wód powierzchniowych rzecznych (JCWP)
Wisły (2011) przedmiotowa inwestycja zlokalizowana jest w 2 obszarach jednolitych części wód
powierzchniowych rzecznych:
 JCWP RW2000172667769 Bojewka
 JCWP RW200017266789 Ugoszcz
Jednolite części wód powierzchniowych rzecznych zostały scharakteryzowane w rozdziale 4.7.
Wody powierzchniowe.
JCWP RW2000172667769 Bojewka oraz JCWP RW200017266789 Ugoszcz zostały wskazane
jako naturalne części wód, w związku z tym, zgodnie art. 4.1 RDW oraz art. 38d ust. 1 ustawy Prawo
wodne celem środowiskowym dla tej części wód, jest ochrona, poprawa oraz przywracanie stanu
jednolitych części wód powierzchniowych, tak aby osiągnąć dobry stan tych wód.
Za najważniejsze potencjalne czynniki oddziaływania planowanej inwestycji na stan wód,
które mogą wystąpić w trakcie modernizacji uznano:
1. Wykonanie/odbudowa umocnień skarp brzegów
2. Wykonanie/odbudowa umocnień dna cieku
3. Przekładanie/zmiana biegu cieku
4. Odmulenia dna cieku
5. Zmiana przekroju cieku (likwidacja przegłębień i wypłyceń)
6. Zmiana profilu podłużnego
7. Zmiana struktury dna i brzegów
8. Likwidacja nadbrzeżnej i wodnej roślinności.
W związku z planowaną modernizacją zidentyfikowano następujące zagrożenia, które
potencjalnie mogą wywierać negatywny wpływ na stan środowiska wodnego (ilościowy i jakościowy),
w tym lokalnej jednolitej części wód powierzchniowych:
a) w trakcie realizacji
- bezpośredni dopływ substancji do wód powierzchniowych w trakcie realizacji budowy,
zwłaszcza przedostawanie się produktów ropopochodnych z pracujących maszyn,
środków transportu, urządzeń budowlanych;
- wypłukiwanie substancji z terenu prowadzonych inwestycji przez wody opadowe i ich
dopływ do wód powierzchniowych; w tym substancji niebezpiecznych wchodzących w
skład materiałów wykorzystywanych przy przebudowie;
- odprowadzanie bezpośrednio do wód nieoczyszczonych ścieków bytowych i
technologicznych z baz budowlanych, jednak na etapie realizacji inwestycji nie
przewiduje się wystąpienia ścieków technologicznych .
- zaburzeniu przepływu w miejscach, gdzie cieki powierzchniowe przepływają przez mosty
lub przepusty.
b) w trakcie eksploatacji
- zanieczyszczenia powstające w wyniku wypadków komunikacyjnych i awarii pociągów,
- źle funkcjonujący system odwodnienia.
ETAP REALIZACJI
Na przebiegu odcinka linii kolejowej E75 na odcinku S01 – stacja Sadowne w obrębie
następujących JCWP: RW2000172667769 Bojewka oraz RW200017266789 Ugoszcz nie będą
realizowane prace, które zostały wymienione w powyżej wskazanych pkt 1-8. W związku z tym nie
przewiduje się czynności mogących naruszać cieki zajndujące się w obrębie ww. JCWP.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że przedsięwzięcie nie pogorszy obecnych
wskaźników potencjału ekologicznego oraz stanu chemicznego JCWP, w zlewni którego jest
ulokowane, nie spowoduje więc pogorszenia aktualnego potencjału ekologicznego oraz stanu
chemicznego ww. JCWP ani nie zagrozi nieosiągnięciu jego dobrego potencjału ekologicznego .
ETAP EKSPLOATACJI
Linia kolejowa nie stanowi źródła emisji ścieków a zatem nie istnieje możliwość jej
oddziaływania na elementy biologiczne, hydromorfologiczne i fizykochemiczne wód. Planowane
przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać na elementy jakości JCWP na etapie eksploatacji.
Zgodnie z Projektem Budowlanym wody opadowe tworzące spływ powierzchniowy po
skarpach nasypu zostaną odebrane przez rowy trawiaste i zastoiska wodne oraz podczyszczone w
zaprojektowanych osadnikach (lokalizację rowów oraz osadników przedstawia rozdział 8.1.). Ilość
wnoszonych zanieczyszczeń obliczonych na etapie PB i wskazanych w operacie wodno-prawnym nie
zagrozi w normalnych warunkach eksploatacji odbiornikom tych wód
Jednolite części wód podziemnych (JCWPd)
Wisły (2011) przedmiotowa inwestycja połozona jest w obrębie JCWP PD PLGW 200054.
Stan PLGW200054, przez który przebiega inwestycja został oceniony pod względem
ilościowym i chemicznym jako dobry. Ryzyko nieosiągnięcia celów środowiskowych zostało ocenione
jako niezagrożone. Derogacje nie zostały określone.
ETAP REALIZACJI
W związku z realizacją inwestycji nie dojdzie do pogorszenia aktualnego stanu ilościowego i
chemicznego JCWPd. Prace prowadzone w obrębie torowiska będę ograniczone w większości do
robót powierzchniowych w obrębie już przekształconych terenów bez konieczności wykonywani a
głębokich wykopów mogących powodować przerwanie poziomów wodonośnych. Biorąc pod uwagę
planowany zakres prac oraz zaproponowane działania minimalizujące, nie wystąpi wpływ na
wielkości rezerw zasobów wód podziemnych oraz ich stanu fizykochemicznego.
ETAP EKSPLOATACJI
Planowana inwestycja nie tym etapie nie będzie oddziaływać na JCWPd ze względu na brak
emisji ścieków.
Celem zamierzonego korzystania z wód jest odcinkowe odwodnienie podtorza oraz obiektów
inżynierskich modernizowanego szlaku kolejowego E75 na odcinku S01 stacja Sadowne (km 71.000 –
km 74.500). Z uwagi na konstrukcję rowów kolejowych i drogowych (właściwości filtracyjne) oraz zbyt
krótkie czasy trwania deszczu miarodajnego, ilości wód odprowadzanych do rowów melioracji
szczegółowej będą zbyt małe, aby powodować zauważalne wahania poziomu wody w rowach oraz
płytkich wód gruntowych wzdłuż rowów. W sytuacji tej można stwierdzić, że ich odprowadzanie nie
oddziałuje bezpośrednio na wody podziemne i nie ma wpływu na ich kształtowanie.
Odprowadzane z podtorza szlaku kolejowego w wyniku infiltracji wody nie są zanieczyszczone
węglowodorami ropopochodnymi.
Podsumowując oddziaływanie na środowisko wodne:
Biorąc pod uwagę zabezpieczenia, jakie zostaną zastosowane na etapie realizacji i
eksploatacji przedsięwzięcia nie przewiduje się pogorszenia stanu wód powierzchniowych oraz
podziemnych przy uwzględnieniu zastosowania środków minimalizujących (rozdział 8.1).
W związku z tym, przewiduje się, że planowane przedsięwzięcie nie będzie kolidować z
realizacją celów środowiskowych jednolitych części wód powierzchniowych (JCWP) oraz
podziemnych (JCWPd) określonych w Planie Gospodarowania Wodami na obszarze dorzecza Wisły.
6.4. ODDZIAŁYWANIE NA ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE
6.4.1. ODDZIAŁYWANIE NA SIEDLISKA PRZYRODNICZE
W celu oceny oddziaływania inwestycji na siedliska przyrodnicze z Załącznika I Dyrektywy
Siedliskowej przeanalizowano zagrożenia, które mogą wystąpić na etapie realizacji oraz eksploatacji
przedsięwzięcia.
W tabelach w niniejszym rozdziale (poniżej) przedstawiono:


możliwe oddziaływania na zinwentaryzowane typy siedlisk przyrodniczych z Załącznika I
Dyrektywy Siedliskowej, wraz z oceną istotności wpływów oraz możliwymi sposobami
minimalizacji wpływu na siedliska przyrodnicze
porównanie zbiorcze powierzchni narażonych siedlisk przyrodniczych.
ETAP REALIZACJI





Główne zagrożenia etapu realizacji:
zajęcie terenu pod inwestycję,
składowanie materiałów i maszyn w trakcie budowy,
zmiana stosunków wodnych,
zanieczyszczenie substancjami chemicznymi,
wycinanie drzew i krzewów.
Na etapie budowy istnieje ryzyko zniszczenia fragmentów siedlisk przyrodniczych w związku z
zajęciem terenu i mechanicznym niszczeniem siedlisk. Siedliska i gatunki roślin zagrożone znajdują się
w pasie terenu przewidzianym pod przedmiotową inwestycję lub w jej pobliżu. Zniszczenia mogą być
wynikiem prac prowadzonych w związku z modernizacją linii kolejowej, w tym przede wszystkim:
przemieszczaniem dużych ilości mas ziemi, składowanie materiałów budowlanych, budowa dróg
dojazdowych, wycinka drzew i krzewów, jak również rozjeżdżanie terenu przez pracujący ciężki
sprzęt.
Prace remontowo – budowlane, w połączeniu z regulacją stosunków wodnych, zwłaszcza
odwodnienie terenu, mogą mieć znaczenie dla stopnia uwodnienia siedlisk przy rodniczych
znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji.
Zanieczyszczenie substancjami chemicznymi może prowadzić do pogorszenia stanu siedlisk
przyrodniczych lub w skrajnych przypadkach ich zniszczenia. Szczególnie wrażliwe na tego typu
oddziaływanie są siedliska związane z wysokim poziomem wód gruntowych oraz siedliska
przyrodnicze hydrogeniczne. Zagrożenie to może mieć miejsce w przypadku awarii sprzętu
technicznego używanego podczas prac budowlanych i wydostania się do środowiska substancji
chemicznych (ropopochodne i in.).
Wycinanie drzew i krzewów w obrębie siedlisk przyrodniczych skutkuje utratą, uszczupleniem
areału i pogroszeniem jakości siedlisk. Niesie również zagrożenie wystąpienia istotnego wpływu w
przypadku utraty stanowisk cennych gatunków flory i mikobioty. W ramach przedsiewzięcia zakres
wycinki został ograniczony do minimum.
ETAP EKSPLOATACJI



Główne zagrożenia etapu realizacji:
wpływ zanieczyszczeń powstających na etapie eksploatacji,
rozprzestrzenianie się obcych gatunków inwazyjnych,
zwiększona penetracja terenu (zaśmiecanie).
Eksploatacja linii kolejowej stwarza możliwość zanieczyszczenia areału siedlisk przez
substancje chemiczne przedostające się do gleby wraz z zanieczyszczeniami pochodzącymi z
eksploatacji linii kolejowej. Głównymi źródłami zanieczyszczeń są: rozpraszane w czasie transportu
materiały sypkie i płynne - np. substancje ropopochodne, chemikalia, nawozy, płody rolne, itd..
W przypadku wód zawierających dużą koncentrację zawiesin, metali ciężkich i produktów
ropopochodnych istnieje ryzyko pogorszenia stanu siedlisk przyrodniczych. Wielkość oddziaływania
zależy od wielkości stężeń niepożądanych substancji chemicznych, ilości spływu zanieczyszczonych
wód powierzchniowych oraz wrażliwości danego siedliska przyrodniczego na poszczególne związki
chemiczne.
Wpływ zanieczyszczeń powstających na etapie eksploatacji dotyczy siedlisk przylegających
bezpośrednio do linii kolejowej. Stosowanie herbicydów jest niezbędne do utrzymania w należytym
stanie intensywnie eksploatowanych linii kolejowych. W rejonie linii kolejowych stosowane są
jedynie środki ochrony roślin zaakceptowane przez Ministerstwo Środowiska zgodnie z wymogami
określonymi w ustawie z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin 105 oraz aktach
wykonawczych do ustawy w związku z czym nie przewiduje się ich wpływu na siedliska przyrodnicze,
rzadkie i chronione gatunki grzybów, mszaków i roślin naczyniowych.
Natomiast największe ryzyko związane jest jednak z potencjalnymi awariami lub wypadkami.
Rozmiar zanieczyszczeń siedlisk przyrodniczych (substancje ropopochodne, chemikalia, itp.) w
sytuacji awaryjnej może być znaczny. Prawdopodobieństwo takiego zdarzenia jest trudne do
oszacowania, ale jego realność musi być brana pod uwagę.
Linie komunikacyjne są szlakami, wzdłuż których rozprzestrzeniają się z największą łatwością
gatunki obce. Odsłonięta powierzchnia gleby może stanowić miejsce rozwoju zbiorowisk roślin
ekspansywnych, ruderalnych, o niskiej wartości z przyrodniczego punktu widzenia, oraz miejsce
zajmowane poprzez obce naszej florze gatunki inwazyjne. Są to przede wszystkim takie gatunki jak:
rdestowiec ostrokończysty Reynoutria japonica i rdestowiec sachaliński R. sachalinensis, nawłocie –
późna Solidago gigantea i kanadyjska S. canadensis, niecierpek gruczołowaty Impatiens glandulifera,
kolczurka klapowana Echinocystis lobata, klon jesionolistny Acer negundo, czeremcha amerykańska
Padus serotina. Szczególnie ekspansywny jest klon jesionolistny opanowujący siedliska łęgowe.
Wyżej wymienione zagrożenia, zarówno etapu realizacji jak i eksploatacji, mogą doprowadzić
do uszczuplenia areału siedlisk przyrodniczych lub pogorszenia ich stanu. Oddziaływanie
przedsięwzięcia będzie zróżnicowane w zależności od odległości siedlisk od inwestycji i ich
wrażliwości.
Przy niniejszej ocenie oddziaływania uwzględniono:
 zniszczenie siedlisk w wyniku zajęcia terenu pod inwestycję (lokalizacja dróg dojazdowych,
obiektów inżynieryjnych),
 ryzyko zniszczenia siedlisk w związku z organizacja placów budowy, wycinka drzew i krzewów,
 pogorszenie stanu siedlisk w wyniku wycinki drzew i krzewów,
 pogorszenie jakości siedlisk poprzez zmianę stosunków wodnych, zanieczyszczenia
środowiska wodno-glebowego
W przeprowadzonej ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne siedliska
przyrodnicze przyjęto 3-stopniową skalę punktową dla oddziaływania:
 0 - brak wpływu,
 1 - wpływ mało istotny, gdy dotyczy:
- zniszczenia siedliska nie stanowiącego przedmiotu ochrony obszaru Natura 2000;
- ryzyka zniszczenia siedliska nie stanowiącego przedmiotu ochrony obszaru Natura 2000;
- ryzyka pogorszenia siedliska nie stanowiącego przedmiotu ochrony obszaru Natura 2000;
- ryzyka pogorszenia siedliska stanowiącego przedmiot ochrony obszaru Natura 2000;
105
Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin (t.j. Dz.U.2015.547)


2 - wpływ istotny, gdy dotyczy:
zniszczenia siedliska stanowiącego przedmiot ochrony obszaru Natura 2000
ryzyka zniszczenia siedliska stanowiącego przedmiot ochrony obszaru Natura 2000
Ocena w nawiasie oznacza możliwość minimalizacji oddziaływania.
Ocenę oddziaływania na poszczególne płaty siedlisk przyrodniczych z Załącznika I Dyrektywy
Siedliskowej przedstawiono w tabeli na końcu rozdziału.
Realizacja inwestycji związana jest z ryzykiem zniszczenia oraz ryzykiem pogorszenia
jakości siedlisk przyrodniczych wymienionych w Załączniku I Dyrektywy Siedliskowej.
W tabeli poniżej zestawiono powierzchnie siedlisk przyrodniczych, odnośnie do których
stwierdzono możliwość oddziaływania oraz podano wartości [ha] jakie ulegną zniszczeniu, ryzyku
zniszczenia oraz ryzyku pogorszenia jakości na skutek realizacji inwestycji. Określono udział
procentowy powierzchni obarczonych możliwym negatywnym oddziaływaniem inwestycji w
odniesieniu do całkowitej powierzchni w strefie inwentaryzacji.
Tabela 43. Zbiorcze podsumowanie wpływu przedsięwzięcia na siedliska przyrodnicze
Powierzchnia inwentaryzacji
Kod
siedliska
Powierzchnia
całkowita
[ha]
Powierzchnia
siedliska w
obszarze
Natura 2000
[ha]
Ryzyko zajęcia
terenu i
mechaniczne
niszczenie
siedliska [ha]
2330-1
0,25
0,00
0,00
6120-1
0,40
0,00
0,40
Suma
0,65*
0,00
0,40 (15,3%)
*Łączna powierzchnia zinwentaryzowanych siedlisk - 2,6 ha
Wpływ
Ryzyko zajęcia
terenu i
Ryzyko
mechaniczne
pogorszenia
niszczenie siedliska
jakości
w obszazre Natura
siedliska [ha]
2000 [ha]
0,00
0,02
0,00
0,00
0,00
0,02 (0,8%)
Ryzyko
pogorszenia
jakości siedliska
w obszarze
Natura 2000 [ha]
0,00
0,00
0,00
Zasięg oddziaływania przedsięwzięcia obejmuje 2 typy siedlisk przyrodniczych z Załącznika I
Dyrektywy Siedliskowej.
W związku z realizacją przedsięwzięcia ryzyku zniszczenia może ulec powierzchnia ok. 0,40 ha
1 typu siedliska przyrodniczego z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej ( 6120-1), co stanowi ok. 15,3%
względem 2,6 ha powierzchni łącznej siedlisk zinwentaryzowanych i poddanych ocenie.
Ryzyko pogorszenia jakości dotyczy 1 typu siedliska o powierzchni 0,02 ha, czyli ok. 0,8%
spośród zinwentaryzowanych.
Natomiast przewidywany wpływ nie dotyczy przedmiotów ochrony obszaru Natura 2000 –
brak kolizji przedmiotowego odcinka linii kolejowej z obszarem Natura 2000 wynika jącym z
Biorąc pod uwagę wielkość powierzchni siedlisk mogących ulec zniszczeniu, w tym ich stan
zachowania (U1/U2) nie stwierdzono istotnego negatywnego oddziaływania, wymagającego
kompensacji przyrodniczej. W przypadku siedlisk objętych ryzykiem zniszczenia oraz ryzkiem
pogorszenia jakości stwierdzono możliwość podjęcia działań minimalizujących.
W przypadku siedlisk objętych ryzykiem zniszczenia oraz pogorszenia jakości, stwierdzono
możliwość podjęcia działań minimalizujących. Odniesienie do możliwych skutków realizacji
przedsięwzięcia wraz z zaproponowanymi sposobami minimalizacji wpływu zestawiono w tabeli
poniżej, zaś szczegółowe rozwiązania projektowe zastosowane w dokumentacji budowlanej oraz
zalecenia na etapie budowy przedstawiono w rozdziale 8.1. oraz 8.2.1.
REASUMUJĄC
Przedsięwzięcie generuje ryzyko wystąpienia negatywnego oddziaływania na siedlika
przyrodnicze z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej, przy czym nie dotyczy przedmiotów ochrony
obszaru Natura 2000. Biorąc pod uwagę rangę, powierzchnię i stan zachowania siedlisk oraz
możliwości zastosowania działań minimalizujących (rozdz. 8.1 i 8.2.1), oceniono, iż nie wystąpi istotny
negatywny wpływ przedsięwzięcia (zarówno na etapie realizacji jak i eksploatacji) na siedliska
przyrodnicze z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej.
Tabela 44. Ocena wpływu przedsięwzięcia na siedliska przyrodnicze oraz działania minimalizujące negatywny wpływ inwestycji
106107
2330-1
6
U1
51
P
74,241
74,228
74,275
-
0,15
0
0,00
0,00
0
0,02
0,00
OCENA
Pow. płatu
siedliska w Natura
2000
Pow. płatu
siedliska
OCENA
Pow. płatu
siedliska w w
obszarze Natura
2000
Pow. płatu
siedliska
W obszarze Natura
2000
Powierzchni
a płata
siedliska [ha]
Całkowita
Obszar Natura
2000111
Kilometraż koniec
Kilometraż
początek
110
Strona
Kilometraż
minimalnej
odległości
Położenie płata siedliska przyrodniczego
Odl. min.
Stan zachowania109
Nr roboczy108
Kod siedliska
Płat siedliska
przyrodniczego
Wpływ i ocena
Ryzyko zajęcia terenu i
Ryzyko pogorszenia
mechaniczne niszczenie
jakości siedliska [ha]
siedliska [ha]
(1).
Rodzaj wpływu
Sposób minimalizacji
Ryzyko pogorszenia jakości
siedliska (0,02) na skutek
Zabezpieczenie przed
prowadzonych prac
spływem zanieczyszczeń , w
modernizacyjnych na linii
tym używanie sprawnych
kolejowej związanych z
technicznie maszyn.
ruchem maszyn, realizacją
Nadzór przyrodniczy
w sąsiedztwie drogi
dojazdowej. Możliwość
przedostawania się
zanieczyszczeń z transportu
pojazdów, pracy maszyn.
106
Ocena istotności wpływu: 0 – brak wpływu, 1 – wpływ mało istotny, 2 – wpływ istotny. Ocena w nawiasach oznacza możliwość wystąpienia potencjalnego wpływu, który będzie miał
miejsce przy braku zastosowania środków minimalizujących wpływ na środowisko.
107
próg dokładności obliczeń 0,00ha
108
zgodny z numeracją na załączniku kartograficznym
109
Stan siedliska: FV – dobry, U1 – niezadawalający, U2 - zły
110
względem rosnącego km, strona drogi podawana dla osi toru: L – lewa; P - prawa
111
przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 Ostoja Nadbużańska PLH140011: 2330; 3150; 4030; 6120; 6510; 9170; 91E0; 91F0; 91T0;
6120-1
5
U1
20
P
72,525
72,276
72,550
-
0,40
0
0,40
0,00
(1)
0,00
0,00
OCENA
Pow. płatu
siedliska w Natura
2000
Pow. płatu
siedliska
OCENA
Pow. płatu
siedliska w w
obszarze Natura
2000
Pow. płatu
siedliska
W obszarze Natura
2000
Powierzchni
a płata
siedliska [ha]
Całkowita
Obszar Natura
2000111
Kilometraż koniec
Kilometraż
początek
110
Strona
Kilometraż
minimalnej
odległości
Położenie płata siedliska przyrodniczego
Odl. min.
Stan zachowania109
Nr roboczy108
Kod siedliska
Płat siedliska
przyrodniczego
Wpływ i ocena106107
Ryzyko pogorszenia
mechaniczne niszczenie
jakości siedliska [ha]
siedliska [ha]
0
Rodzaj wpływu
Organizacja placu budowy
polegająca na uniknięciu
Ryzyko zniszczenia (0,40 ha)
ingerencji w płat siedliska
na skutek prowadzonych
(0,40 ha). Oszczędzanie
prac modernizacyjnych na
płatów siedliska.
linii kolejowej związanych z
realizacja dojazdu oraz
spływem zanieczyszczeń , w
budową systemu
tym używanie sprawnych
odwonienia
technicznie maszyn.
Nadzór przyrodniczy
6.4.2. ODDZIAŁYWANIE NA FLORĘ I MIKOBIOTĘ
W celu oceny oddziaływania inwestycji na zinwentaryzowane rzadkie i chronione gatunki
flory i mikobioty przeanalizowano zagrożenia, które mogą wystąpić na etapie realizacji oraz
eksploatacji przedsięwzięcia.
Oddziaływanie na stanowiska wyżej wymienionych gatunków, na etapie realizacji oraz
eksploatacji inwestycji, będzie tożsame z oddziaływaniem na siedliska przyrodnicze z Załącznika I
Dyrektywy Siediskowej - omówione powyżej.


skalę,




W tabelach w niniejszym rozdziale przedstawiono:
ocenę oddziaływania na stanowiska rzadkich i chronionych gatunków flory i mikobioty
podsumowanie zbiorcze narażonych stanowisk ww. gatunków
Podobnie jak przy ocenie zagrożenia siedlisk przyrodniczych, zastosowano trójstopniową
gdzie:
0 – brak wpływu,
1 - wpływ mało istotny, gdy dotyczy:
zniszczenia stanowiska gatunku nie stanowiącego przedmiotu ochrony obszaru Natura 2000,
ryzyka zniszczenia stanowiska gatunku nie stanowiącego przedmiotu ochrony obszaru Natura
2000,
ryzyka pogorszenia stanowiska gatunku nie stanowiącego przedmiotu ochrony obszaru
Natura 2000,
ryzyka pogorszenia stanowiska gatunku stanowiącego przedmiot ochrony obszaru Natura
2000;
2 - wpływ istotny, gdy dotyczy:
zniszczenia stanowiska gatunku stanowiącego przedmiot ochrony obszaru Natura 2000,
ryzyka zniszczenia stanowiska gatunku stanowiącego przedmiot ochrony obszaru Natura
2000
Ocena w nawiasie oznacza możliwość minimalizacji oddziaływania.
Ocenę oddziaływania przedsiewzięcia na chronione i rzadkie gatunki flory i mikobioty
zestawiono w tabeli na końcu rozdziału, natomiast poniżej podsumowano liczbę zagrożonych
stanowisk ww. gatunków. Gatunki lub ich stanowiska wykazane w inwentaryzacji, a których nie ujęto
w poniższych tabelach nie są narażone na oddziaływanie inwestycji w związku z powyższym zostały
pominięte w zestawieniach.
Zasięg oddziaływania przedsięwzięcia obejmuje łącznie 4 gatunki, w tym 3 gatunki porostów
oraz 1 gatunek rośliny.
Przewidywany wpływ nie dotyczy przedmiotów ochrony obszaru Natura 2000 – brak kolizji
przedmiotowego odcinka linii kolejowej z obszarem Natura 2000 wynikającym z Dyrektywy
Siedliskowej.
W związku z realizacją przedsięwzięcia ryzyku zniszczenia mogą ulec stanowiska ww.
gatunków, przy czym wływu nie oceniono na poziomie istotnym. Ww. gatunki nie są zagrożone ani
narażone na wymarcie w skali regionu.
W przypadku stanowisk gatunków objętych ryzykiem zniszczenia, stwierdzono możliwość
podjęcia działań minimalizujących, które pozwolą na uniknięcie oddziaływania.
W przypadku stanowisk objętych ryzykiem zniszczenia oraz pogorszenia jakości, stwierdzono
możliwość podjęcia działań minimalizujących, które pozwolą na uniknięcie oddziaływania (rozdz.
6.4.1 – ad. rozdz. 8.1 i 8.2.1).
Tabela 45. Podsumowanie oddziaływania na rzadkie i chronione gatunki flory i mikobioty.
Grupa
Grzyby
zlichenizowane
(porosty)
Rośliny naczyniowe
Nazwa polska
Liczba stanowiska obarczonych wpływem
Nazwa łacińska
Chrobotek leśny Cladonia arbuscula
Chrobotek
Cladonia rangiferina
reniferowy
Płucnica
Cetraria islandica
islandzka
Kocanki
Helichrysum
piaskowe
arenarium
Suma stanowisk
mechaniczne niszczenie stanowiska
Ryzyko pogorszenia
jakości stanowiska
1
0
1
0
1
0
1
0
4
0
Odniesienie do możliwych skutków realizacji przedsięwzięcia wraz z zaproponowanymi
sposobami minimalizacji wpływu zestawiono w tabeli poniżej, zaś szczegółowe rozwiązania
projektowe zastosowane w dokumentacji budowlanej oraz zalecenia na etapie budowy
przedstawiono w rozdziale 8.1. oraz 8.2.
Reasumując: Mając na uwadze powyższe oceniono, iż przedsięwzięcie (na etapie realizacji i
eksploatacji) nie generuje negatywnego oddziaływania na chronione i rzadkie gatunki flory i
mikobioty.
Tabela 46. Ocena oddziaływania na rzadkie i chronione gatunki flory i mikobioty.
112
Gatunek i lokalizacja
Nazwa
polska
Chrobotek
leśny
Nazwa
łacińska
Cladonia
arbuscula
Akronim
ClaArb
Nr na
mapie
Wpływ i ocena
Kilome Odległo
traż
ść [m]
Strona
113
Obszar
Natura
2000
114
-
Ryzyko zajęcia
terenu i
mechaniczne
niszczenie
stanowiska
Porosty115
(1)
Ryzyko
pogorszenia
jakości
stanowiska
Rodzaj wpływu
0
Ryzyko zniszczenia stanowiska w
liniach rozgraniczających na skutek
prowadzonych prac
modernizacyjnych na linii kolejowej
związanych z realizacją w
sąsiedztwie odwodnienia
Chrobotek
reniferowy
Cladonia
rangiferina
ClaRan
-
(1)
0
prowadzonych prac
Płucnica
islandzka
Cetraria
islandica
CetIsl
-
(1)
0
Organizacja prac polegająca na
uniknięciu ingerencji w
stanowisko gatunku.
Zabezpieczenie przed spływem
zanieczyszczeń, używanie
sprawnych technicznie maszyn.
Nadzór przyrodniczy.
stanowisko gatunku.
112
Ocena istotności wpływu: 0 – brak wpływu, 1 – wpływ mało istotny, 2 – wpływ istotny. Ocena w nawiasach oznacza możliwość wystąpienia potencjalnego wpływu, który będzie miał
miejsce przy braku zastosowania środków minimalizujących wpływ na środowisko.
113
względem rosnącego km, strona drogi podawana dla osi toru: L – lewa; P - prawa
114
obszar Natura 2000 Ostoja Nadbużańska PLH140011
115
Porosty – grzyby zlichenizowane
Wpływ i ocena112
Gatunek i lokalizacja
Nazwa
polska
Nazwa
łacińska
Akronim
Nr na
mapie
Kilome Odległo
traż
ść [m]
Strona
113
Obszar
Natura
2000
114
Ryzyko zajęcia
terenu i
mechaniczne
niszczenie
stanowiska
Ryzyko
pogorszenia
jakości
stanowiska
Rodzaj wpływu
prowadzonych prac
stanowisko gatunku.
Rośliny naczyniowe
Kocanki
piaskowe
Helichrysum
arenarium
HelAre
-
(1)
0
prowadzonych prac
stanowisko gatunku.
6.4.3. ODDZIAŁYWANIE NA ENTOMOFAUNĘ
Na potrzeby oceny wartości przyrodniczej terenu dla entomofauny wyróżniono status
ochronny gatunków bezkręgowców, przeanalizowano charakter występowania gatunków.
Analizowano sytuacje zaistnienia kolizji z przedsięwzięciem (spektrum oddzi aływań
bezpośrednich i pośrednich, dotyczących etapu realizacji i etapu eksploatacji) w celu określenia rangi
zagrożenia wystąpienia negatywnego wpływu na entomofaunę.
W rejonie przedsięwzięcia zinwentaryzowano siedliska 2 chronionych gatunków
bezkręgowców:
 1 siedlisko pachnicy dębowej – gatunek z Załącznika IV Dyrektywy Siedliskowej, o znaczeniu
priorytetowym, objęty w kraju ochroną ścisłą – w km 72,769,
 1 siedlisko czerwończyka nieparka – gatunek z Załącznika IV Dyrektywy Siedliskowej,
stanowiący przedmiot ochrony obszaru Natura 2000, objęty w kraju ochroną ścisłą – w km
74,099.
Poza ww. gatunkami w rejonie linii kolejowej stwierdzono przeplatkę didyma (gatunek z
Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt)
ETAP REALIZACJI
Siedlisko pachnicy dębowej położone jest w odległości ok. 25m od linii kolejowej - jest to
obumarła, sucha, ogołowiona wierzba koło stacji Sadowne, w liniach rozgraniczających
przedsięwzięcia.
Dla przedsięwzięcia zakres wycinki określono dla drzew będących w kolizji z założeniami
projektowymi przedsięwzięcia oraz ze względów bezpieczeństwa podróżujących i trakcji 116. Siedlisko
pachnicy dębowej położone jest
a w odległości
na
od drzewa przebiegają kable nn i zasilanie ogrzewania rozjazdów. Drzewo jest obumarłe, suche,
ogołowione, co ma znacznie przy względach bezpieczeństwa.
Natomiast, mając na uwadze status gatunku (znaczenie priorytetowe) oraz w nawiązaniu do
pkt. II.13 DSU, z zakresu wycinki zostało wyłączone siedlisko gatunku.
Lokalizacja zinwentaryzowanego siedliska czerwończyka nieparka i przelatki didyma nie
koliduje z przedsięwzięciem. Położone są one poza zaprojektowanymi rozwiązaniami modernizacji
linii kolejowej, poza liniami rozgraniczającymi przedsięwzięcia:
- czerwończyk nieparek: w odległości
od linii kolejowej,
- przeplatka didyma: w odległości
od linii kolejowej.
Oceniono, iż realizacja przedsięwzięcia nie wiąże się ze zniszczeniem ww. siedlisk
wyróżnionych gatunków entomofauny ani pogorszeniem ich jakości, w związku z tym nie ma
konieczności podjęcia działań minimalizujących.
Dla pozostałych gatunków bezkręgowców, z uwagi na ich status i charakter występowania
(opisane w rozdz. 5.8.3.3), wpływ przedsięwzięcia uznaje się za pomijalny i nie wymagający
projektowania środków minimalizujących.
116
Zakres wycinki został wytypowany z uwzględnieniem zapisów: Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia
2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów
ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania
zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz.U. 2008 nr 153 poz. 955); Załącznika do Zarządzenia Nr 9/2009
Zarządu PKP Polskie Linie Kolejowe S.A z dnia 4 maja 2009 roku. Warunki techniczne utrzymania podtorza kolejowego Id-3.
Warszawa 2009.
Biorąc powyższe pod uwagę ocenia się, iż przedsięwzięcie nie wywrze negatywnego
oddziaływania na siedliska i gatunki entomofauny.
ETAP EKSPLOATACJI
Zagrożenie pogorszenia jakości siedlisk entomofauny może mieć miejsce jedynie w przypadku
wystąpienia sytuacji awaryjnych – potencjalne wypadki i awarie, co omówiono w rozdziale 9.
REASUMUJĄC
Przedsięwzięcie nie generuje (zarówno na etapie realizacji jak i eksploatacji) negatywnego
wpływu na entomofaunę, który wymagałby projektowania środków minimalizujących.
6.4.4. ODDZIAŁYWANIE NA ICHTIOFAUNĘ
W wyniku prac inwentaryzacyjnych określono, iż w rejonie przedsięwzięcia nie występują
siedliska (cieki, zbiorniki wodne) o możliwym występowaniu chronionych gatunków ryb i minogów.
Zatem przedsięwzięcie nie generuje negatywnego wpływu na ichtiofaunę.
6.4.5. ODDZIAŁYWANIE NA HERPETOFAUNĘ
W ramach oceny oddziaływania przeanalizowano rozdzaj oddziaływania i możliwe sposoby
minimalizacji względem gatunków herpetofauny z Załącznika II i IV Dyrektywy Siedliskowej, objętych
ochroną ścisła oraz częściową, zinwentaryzowanych w rejonie linii kolejowej.
Zaprezentowano główne zagrożenia związane z etapem realizacji i eksploatacji
przedsięwzięcia. Następnie zestawiono ocenę oddziaływania dla wyróżnionych gatunków
herpetofauny.
ETAP REALIZACJI





Główne zagrożenia na etapie realizacji inwestycji:
zajęcie terenu pod inwestycję,
użytkowanie dróg dojazdowych, składowanie materiałów i maszyn w trakcie budowy,
zanieczyszczenie biotopów substancjami chemicznymi
zmiana stosunków wodnych,
przypadkowe zranienie i zabicie.
W przypadku zajęcia siedlisk pod inwestycję następuje ich zniszczenie, na skutek składowania
materiałów i maszyn w trakcje budowy, lokalizacji dróg dojazdowych, prowadzenia prac
modernizacyjnych.
Zanieczyszczenie biotopów może prowadzić do pogorszenia miejsc żerowania lub warunków
rozrodu płazów, a w skrajnych przypadkach do zniszczenia siedlisk, natomiast zagrożenie to może
mieć miejsce w przypadku awarii. Należy zachować szczególną dbałość o zabezpieczenie przed
przedostawaniem się zanieczyszczeń.
Przypadkowe okaleczanie i zabijanie płazów może doprowadzić do zmniejszenia wielkości
populacji danego gatunku. Efekt ten może nasilić się w okresach migracji płazów z/lub do miejsc ich
rozrodu.
ETAP EKSPLOATACJI


Główne zagrożenia na etapie eksploatacji:
pogorszenie jakości siedlisk,
efekt barierowy, zwiększona śmiertelność.
Efekt barierowy dotyczy ograniczenia lub uniemożliwienia swobodnej migracji. Może
wówczas dojść do izolacji genetycznej w obrębie populacji danego gatunku oraz fragmentacji siedlisk.
W przypadku fragmentacji siedlisk, u płazów mamy do czynienia z uszczupleniem areału ich
występowania (żerowisk) oraz możliwością odcięcia części populacji od miejsc lęgowych. Ten drugi
efekt ma wyjątkowo duże znaczenia dla płazów, których cykl życiowy na etapie rozrodu jest
nierozerwalnie związany ze środowiskiem wodnym. Ograniczenie migracji płazów przez linię kolejową
najczęściej związane jest z ich zwiększoną śmiertelnością (kolizje z taborem, przedłużone
przebywaniem płazów w strefie nasłonecznionej, śmiertelność na drogach dojazdowych).
Wpływ zanieczyszczeń powstających na etapie eksploatacji na gatunki zwierząt i ich sied liska
związany jest z zanieczyszczeniem środowiska wodno-gruntowego. Natomiast w założeniu dbałości o
środowisko (zabezpieczenie przed przedostawaniem się ew. zanieczyszczeń - zapewnienie sprawnego
systemu odwodnienia), nie dojdzie do oddziaływania dot. pogorszenia jakości siedlisk.
Wyróżniono i przedstawiono oddziaływanie, które może mieć istotny wpływ na
herpetofaunę, tzn. utrata siedlisk herpetofauny, wykorzystywanych przez wyróżniane gatunki,
wymagające szczególnej uwagi.
Wyróżniono oddziaływanie i możliwe sposoby minimalizacji względem gatunków płazów z
Załącznika II i IV Dyrektywy Siedliskowej, objętych ochroną ścisła – tzn. dla zinwentaryzowanej w
rejonie linii kolejowej:
 traszki grzebieniastej Triturus cristatus,
Wyróżniono możliwe ryzyko wystapienia istotnego oddziaływania w stosunków do gatunków
gadów z Załącznika IV Dyrektywy Siedliskowej – zinwentaryzowano jaszczurkę zwinkę.
W ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na herpetofaunę przyjęto 3-stopniową skalę
punktową dla oceny oddziaływania, gdzie:
 0 – brak wpływu,
 1 - wpływ mało istotny
- jeżeli pogorszenie warunków siedliskowych bądź utrata siedlisk nie dotyczy gatunków nie
uwzględnionych w Załączniku II i IV Dyrektywy Siedliskowej,
 2 - wpływ istotny
- jeżeli pogorszenie warunków siedliskowych bądź utrata siedlisk dotyczy gatunków
uwzględnionych w Załączniku II i IV Dyrektywy Siedliskowej,
 ocena w nawiasie oznacza możliwość minimalizacji oddziaływania.
W przypadku efektu barierowego wpływ uznano za istotny (ocena 2), jeżeli dotyczył odcinka
linii wyróżnionego z uwagi na migracje ww. gatunków płazów, w zależności od rozkładu siedlisk
herpetofauny.
W zestawieniach wyróżniono ryzyko utraty siedlisk ww. gatunków herpetofauny uznano jako
najważniejszy w ocenie aspekt interakcji z przedsięwzięciem.
Utrata i pogorszenie jakości siedlisk pozostałych gatunków herpetofauny, w aspekcie
wszystkich oddziaływań, oceniono jako małoistotne (ocena 1 – wpływ małoistotny).
Przewidywany wpływ na gatunki herpetofauny i ich siedliska zlokalizowane w bezpośrednim
sąsiedztwie linii kolejowej, minimalizują działania określone w decyzji środowiskowej oraz w raporcie
(ocena w nawiasie). Zabezpieczenie warunków siedliskowych przedstawiono w rozdz. 8.1., rozdz.
8.2.4. oraz w rozdz. 11.
Tabela 47. Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na wyróżnione gatunki herpetofauny.
Ocena wpływu: 2 – wpływ istotny, 1- wpływ małoistotny, ( ) - minimalizacja wpływu. Ocena w nawiasach oznacza możliwość
wystąpienia potencjalnego wpływu, który będzie miał miejsce przy braku zastosowania środków minimalizujących wpływ na
środowisko
Siedlisko
Ocena
Gatunek
Wpływ
wpływu
Nr
Od km
Do km
1
traszka
grzebieniasta
Triturus
cristatus
3
Ryzyko utraty i
pogorszenia
jakości siedlisk
związane z wycinką
drzew i krzewów
(2)
Organizacja prac w sposób
zabezpieczający siedlisko / oznaczenie i
zabezpieczenie siedliska.
Prace pod nadzorem herpetologicznym.
Używanie sprawnych technicznie i nie
przestarzałych maszyn / Zabezpieczenie
przed przedostawaniem się ew.
zanieczyszczeń.
Efekt barierowy
2
-
Utrata siedlisk
związana z wycinką
drzew i krzewów
oraz realizacją
drogi
(2)
Wykorzystanie zbiornikówzastępczych
(rozdz. 8.2.4)
Oddziaływania przedsięwzięcia obejmują siedliska 1 gatunku płaza z Załącznika II i IV
Dyrektywy Siedliskowej, tj.: traszki grzebieniastej.
W związku z realizacją przedsięwzięcia istnieje ryzyko utraty siedlisk ww. gatunków.
Oddziaływanie to oceniono jako istotne – ocena (2) z możliwością minimalizacji. Jest ono związane
przede wszystkim z planowanymi pracami dotczącymi wycinki drzew i krzewów oraz realizacją w
sąsiedztwie systemu odwodnienia. W przypadku braku możliwości oszczędzenia siedliska,
zaproponowano przeniesienie płazów do zbiornika zastępczego, które obecnie funkcjonuje jako
miejsce rozrodu płazów.
Utratę siedliska jaszczurki zwiniki (gatunek z Załącznika IV Dyrektywy Siedliskowej objęty
ochroną częściową) w związku z pracami modernizacyjnymi (siedlisko na nasypie) określono jako
wpływ małoistotny (ocena 1). Z racji statusu gatunków, porgorszenie warunków siedliskowych
oceniono jako wpływ małoistony dla zaskrońca zwyczajnego.
Natomiast przewidywany wpływ nie dotyczy przedmiotów ochrony obszaru Natura 2000 –
brak kolizji przedmiotowego odcinka linii kolejowej z obszarem Natura 2000 wynikającym z
Dla ww. gatunków istnieją sposoby minimalizacji oddziaływania m.in. poprzez organizację
prac w sposób oszczędzający siedlisko i zabezpieczający, bądź wykorzystując siedlisko zastę pcze.
Podkreśla się, iż prace prowadzone będą pod nadzorem herpetologicznym, co ogranicza wystąpienie
negatywnego oddziaływania na populacje herpetofauny.
REASUMUJĄC
Przedsięwzięcie z zastosowaniem działań minimalizujących nie spowoduje istotnego wpływ u
(zarówno na etapie realizacji jak i eksploatacji) na herpetofaunę i jej siedliska. Zabezpieczenie siedlisk
herpetofauny jako ochronę środowiska wodnego przedstawiono w rozdz. 8.1., a pozostałe działania
minimalizujące opisano w rozdz. 8.2.4. oraz w rozdz. 11 dot. nadzoru przyrodniczego i monitoringu.
6.4.6. ODDZIAŁYWANIE NA AWIFAUNĘ
Zgodnie z wynikami inwentaryzacji najcenniejszymi gatunkami ptaków (wymienione w Załączniku I
Dyrektywy Ptasiej) występującymi na omawianym odcinku są:
 Derkacz – siedliska gatunku
 Dzięcioł czarny Dryocopus martius – siedliska 1 pary
 Lerka Lullua arbora – siedliska 2-3 par
 Gąsiorek Lanius collurio – siedliska 2-3 par
 Jarzębatka Sylvia nisoria – siedliska 1 pary
oraz rzadsze gatunki (niewymienione w Zał. I DP):
 Samotnik Tringa ochropus – siedliska 1 pary
 Kszyk Gallinago gallinago – siedliska 1-2 par
ETAP REALIZACJI
Na etapie budowy, prace polegające na wymianie podtorza, torów i sieci trakcyjnej w niewielkim
stopniu, będą powodowały zakłócenia związane z pracą maszyn – ich obecnością i hałasem, jednak
zazwyczaj nie będą one wykonywane w porze nocnej. Ich znaczenie dla utrzymania populacji ptaków ma
znikomy wpływ.
Wycinka prowadzona w liniach rozgraniczających niewątpliwie spowoduje ubytek w siedliskach
lęgowych i przesunięcie rewirów gąsiorka. Ten pospolity gatunek licznie zasiedlający krzewy w rejonie linii
kolejowych, w wyniku realizacji wycinki straci część siedlisk. Aby zminimalizować ewentualne straty w
populacji środkiem minimalizującym jest realizacja wycinki poza okresem lęgowych ptaków (tzn.
prowadzenie jej od początku września do końca lutego) – w nawiązaniu do pkt. II.14 i II.15 decyzji
środowiskowej.
Zakres wycinki został ograniczony do niezbędnego minimum, spełniając tym samym wymóg
określony w decyzji środowiskowej w pkt. II.13.
Ponadto, zgodnie z zapisami decyzji środowiskowej prace budowlane prowadzone będą pod
nadzorem przyrodniczym - wg. pkt. IV.2.
ETAP EKSPLOATACJI
Na etapie eksploatacji, w związku ze wzrostem prędkości i liczby pociągów wzrośnie
prawdopodobieństwo kolizji ptaków z pociągami. Potencjalnie najbardziej narażone są gatunki stosunkowo
dużo czasu spędzające w pobliżu linii kolejowej, a więc ze zinwentaryzowanych na tym odcinku - lerka, oraz
gasiorek, jak też obecnych gatunków pospolitych, takich jak trznadel i cierniówka. Wpływ kolizji z taborem
kolejowym na ptaki nie jest wystarczająco rozpoznany, jednak nie można wykazać przekonywujących
przesłanek, że jest on istotny dla populacji ptaków. Należy też w tym miejscu podkreślić, że ruch pociągó w
ma inny charakter (stosunkowo rzadkie przejazdy, po stałej trasie), niż samochodów na drogach (duża liczba
pojazdów, dość swobodnie i w nieregularnym schemacie poruszających się w obrębie pasa drogowego),
zatem trudno tutaj dokonywać porównań do wpływu kolizji, jaki występuje z samochodami na drogach.
Znaczenie hałasu i niepokojenia, oraz sieci elektroenergetycznej przy układzie siedlisk oraz
wykazanym w inwenatryzacji składzie gatunkowym, należy również uznać za małoistotne.
REASUMUJĄC
Przedsięwzięcie nie wpłynie znacząco na populacje awifauny. Zastosowane zostaną działania
ograniczające ryzyko niekorzystnego oddziaływania na gatuknki ptaków i ich siedliska, zgodnie z
zapisami decyzji środowiskowej.
6.4.7. ODDZIAŁYWANIE NA CHIROPTEROFAUNĘ
Na potrzeby oceny oddziaływania przedsięwzięcia na chiropterofaunę przeanalizowano
główne zagrożenia związane z etapem realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia.
W ramach analizy zestawiono ocenę oddziaływań w odniesieniu do charakterystyki
występowania chiropterofauny oraz wyróżniono największe zagrożenia dla stwierdzenia wystąpienia
istotnego negatywnego wpływu na poszczególne gatunki nietoperzy.
W rejonie linii kolejowej zinwentaryzowano 3 chronione gatunki nietoperzy (Załącznik IV
Dyrektywy Siedliskowej, ochrona ścisła w kraju): borowiec wielki, karlik większy, mroczek późny.
ETAP REALIZACJI
Zwraca się uwagę, iż żerowiska nietoperzy w bezpośrednim sąsiedztwie linii kolejowej są to
jedynie niewielkie fragmenty siedlisk o różnym charakterze. Obecność nietoperzy w analizowanym
terenie linii kolejowej jest związana z ich przelotami między siedliskami oraz polowaniami.
Istotne jest, iż w sąsiedztwie linii kolejowej, nie stwierdzono kryjówek nietoperzy. Nie
zinwentaryzowano kolonii rozrodczych ani zimowisk, których potencjalnie utrata mogłaby wiązać z
ryzkiem istotnego oddziaływania na chiropterofaunę.
Zakres przedsięwzięcia dotyczy modernizacji istniejącej linii kolejowej, w związku z tym
zajętość terenu jest ograniczona. Wycinka drzew i krzewów została ograniczona do minimum i będzie
miała charakter czasowy.
Ryzyko przedostawania się zanieczyszczeń do jest ograniczone, ponieważ prace prowadzone
będą z zachowaniem dbałości o stan środowiska. Prace etapu realizacji będą krótkotrwałe, bez
przekroczeń poziomu emisji hałasu, w związku z tym ryzyko niepokojenia jest ograniczone.
Kolizje na etapie budowy nietoperzy mogą mieć charakter incydentalny.
W związku z powyższym oceniono, iż etap realizacji nie generuje istotnego negatywnego
oddziaływania na chiropterofaunę i nie wymaga projektowania środków minimalizujących.
ETAP EKSPLOATACJI
W zakresie śmiertelności nietoperzy w wyniku kolizji z pociągami brak jest szczegółowych
badań z terenu Polski, jak również brak jest w tym zakresie danych literaturowych. Jedyne inf ormacje
znajdują się w publikacji dotyczącej śmiertelności ptaków na torach w południowo-zachodniej części
kraju117. Jako ofiary, najprawdopodobniej kolizji z pociągami, podano tam trzy gatunki nietoperzy:
nocka rudego, borowca wielkiego i gacka (nieoznaczony do gatunku). Na kolizje w większym stopniu
narażone są gatunki o niższym pułapie lotu, polujące przy linii, szczególnie na odcinku:
Ryzyko szczególnie na odcinkach, gdzie podczas badań inwentaryzacyjnych zarejestrowano
największą aktywność nietoperzy, w ok. km 74,2 – 74,3.
117
Lorek i Stankowski 1991
Natomiast stosunkowo niskie natężenie ruchu na torach kolejowych pozwala przypuszczać,
że śmiertelność nietoperzy w wyniku kolizji z pociągami jest znacznie niższa niż w przypadku ruchu
drogowego.
Zagrożenia etapu sytuacji dla przedstania się zanieczyszeń może mieć miejsce jedynie w
przypadku wystąpienia sytuacji awaryjnych – potencjalne wypadki i awarie (rozdział 9).
Mając na uwadze powyższe oceniono, iż przedsięwzięcie na etapie eksploatacji nie będzie
istotnego wpływu na populację chiroptetofauny.
REASUMUJĄC
Przedsięwzięcie, zarówno na etapie realizacji jak i eksploatacji, nie wywrze istotnego
negatywnego oddziaływania na chiropterofaunę. Ogólnie przyjęte dla przedsięwzięcia działania
minimalizujące, zabezpieczające jakość środowiska, są wystarczające. Nie są projektowane
dodatkowe rozwiązania minimalizujące.
6.4.8. ODDZIAŁYWANIE NA SSAKI NAZIEMNE I KORYTARZE EKOLOGICZNE
Poniżej przedstawiono ocenę oddziaływania inwestycji na ssaki i korytarze ekologiczne.
ETAP REALIZACJI
Główne zagrożenia na etapie realizacji inwestycji
 zajęcie terenu pod inwestycję,
 hałas na etapie realizacji prac budowlanych,
 zanieczyszczenia na etapie realizacji prac budowlanych
 przypadkowe zabijanie.
Zajęcie terenu pod inwestycję jest zagrożeniem powodującym utratę siedlisk poszczególnych
gatunków ssaków. W zależności od gatunku ssaka, wielkości zajmowanego przez niego areału, może
mieć różne skutki. Przedsięwzięcie jest ograniczone w tym aspekcie – dotyczy modernizacji
istniejącej linii kolejowej. Wycinka drzew i krzewów została ograniczona do minimum. Wpływ
przedsięwzięcia będzie ograniczony w czasie.
Pogorszenie jakości siedlisk może nastąpić na skutek pogorszenia warunków w ich obrębie.
Hałas na etapie realizacji prac budowlanych może doprowadzić do wycofania się osobników danego
gatunku ssaków z dotychczas zajmowanego terytorium lub jego części. Może to spowodować
ograniczenia w dostępie do zdobywanego pokarmu (żerowisk) i w zależności od długości
oddziaływani czynnika oraz zdolności adaptacyjnych gatunku doprowadzić do strat w populacji
(mniejszy przyrost populacji, zwiększona śmiertelność).
Przypadkowe zabijanie może prowadzić do zmniejszenia liczebności osobników
poszczególnych populacji ssaków. W przypadku do dużych ssaków zjawisko to może mieć charakter
incydentalny.
ETAP EKSPLOATACJI
Główne zagrożenia na etapie eksploatacji
 efekt barierowy,
 przypadkowe zabijanie,
 hałas i zanieczyszczenia na etapie eksploatacji.
Hałas powstający na etapie eksploatacji jest właściwie jednym z czynników potęgujących
efekt barierowy.
Efekt barierowy inwestycji liniowych jest jednym z największych zagrożeń populacji ssaków.
Sprowadza się on do braku możliwości swobodnego przemieszczania się zwierząt w obrębie swojego
potencjalnego zasięgu występowania. Może prowadzić do fragmentacji siedlisk, a w konsekwencji do
ograniczenia możliwość ich wykorzystania przez poszczególne gatunki zwierząt (ograniczenie dostępu
do baz żerowych i miejsc rozrodu). Ma to szczególnie istotne znaczenie w przypadku zwierząt
wymagających dużego terytorium. Ponadto, efekt barierowy powoduje ograniczenie wymiany
genowej pomiędzy osobnikami gatunku różnych lub tej samej populacji. W efekcie może to
prowadzić do ograniczenia puli genowej w obrębie populacji i w dalszej kolejności zmniejsz enie jej
odporności na różne czynniki środowiskowe (np. odporności na choroby). Powstanie bariery znacząco
ograniczającej możliwości migracyjne zwierząt praktycznie przekreśla możliwości ekspansji
poszczególnych gatunków ssaków na nowe tereny i zwiększenie zasięgu ich występowania (często
historycznego - potencjalnego).
Przypadkowe zabijanie ssaków jest związane z ich przemieszczaniem w obrębie torów
kolejowych. Prawdopodobieństwo kolizji ssaków z taborem wzrasta do pewnego momentu wraz ze
wzrostem prędkości pociągu oraz natężeniem ruchu. Duża śmiertelność w wyniku kolizji z taborem
może doprowadzić do znaczącego spadku ilości osobników danej populacji ssaków
Tabela 48. Ocena istotności wpływu przedsięwzięcia linii kolejowej na ssaki i korytarze ekologiczne.
Zał.II/IV DS. – Załącznik II i/lub IV Dyrektywy Siedliskowej
Ocena wpływu: 0 – brak wpływu, 1 – wpływ mało istotny, 2 – wpływ istotny, ( ) – minimalizacja wpływu. Ocena
w nawiasach oznacza możliwość wystąpienia potencjalnego wpływu, który będzie miał miejsce przy braku
zastosowania środków minimalizujących wpływ na środowisk
Wyróznione odcinki i gatunki dla linii kolejowej
Wpływ i ocena wpływu
Wyróżnione
odcinki
linii
kolejowej:
Efekt barierowy i
śmiertelność w wyniku
kolizji z pociągami.
Pogorszenie warunków
siedliskowych: hałas i
niepokojenie,
zanieczyszczenie
Kumulacja oddziaływań z
istniejącym
zagospodarowaniem
terenu i infrastrukturą
Efekt barierowy i
niepokojenie,
zanieczyszczenie
Kumulacja
oddziaływań z
istniejącym
zagospodarowaniem
Efekt barierowy i
Pozostałe
odcinki linii
kolejowej
Gatunki
ssaków z Zał.II
/IV DS
Korytarz ekologiczny Dolina Dolnego
Bugu GKPnC-4.
Występowanie pospolitych
gatunków ssaków
Bóbr Castor fiber
Sposoby
minimalizacji
1
(1)
zanieczyszczeniami rozdz. 8.1
1
1
(1)
zanieczyszczeniami rozdz. 8.1
1
1
(1)
zanieczyszczeniami -
Wyróznione odcinki i gatunki dla linii kolejowej
Wpływ i ocena wpływu
niepokojenie,
zanieczyszczenie
Kumulacja oddziaływań z
istniejącym
zagospodarowaniem
Sposoby
minimalizacji
rozdz. 8.1
1
W bezpośrednim sąsiedztwie odcinka S01 – stacja Sadowne linii kolejowej nie wyróżniono
fragmentów kolizyjnych linii kolejowej przemieszczania się ssaków. W ramach inwentaryzacji
zarejestorwano tylko 2 przypadki przekroczenia linii i 1 incydent kolizji. W bezpośrednim sąsiedztwie
linii kolejowej zinwentaryzowano 1 gatunek z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej (bóbr).
Natomiast wyodrębniono odcinek występowania korytarza ekologicznego na przecięciu z linią
kolejową od
- jako strefy bytowania ssaków w rejonie
linii kolejowej.
W ocenie oddziaływania nie określono wystąpienia istotnego wpływu na ssaki.
Obecnie istniejąca linia kolejowa jest pewną barierą dla zwierząt, możliwą jedn ak do
przekroczenia. Efekt barierowy związany jest w większym stopniu z fizycznymi cechami linii kolejowej
niż z ruchem pociągów. Istnieje także ryzyko kolizji zwierząt z pociągami.
Na etapie budowy, prace modernizacyjne polegające na wymianie podtorza, torów i sieci
trakcyjnej w niewielkim stopniu wzmocnią okresowo barierowe oddziaływanie korytarza, jednak
zazwyczaj nie są one wykonywane w nocy. Okresowo będą mogły wystąpić zamknięcia nocne
fragmentów linii, trwające do kilku godzin w porze nocnej związane z koniecznością wstrzymania
ruchu na obu torach. Prace nie będą prowadzone jednocześnie na całym odcinku, w związku z czym
wpływu tego również nie należy uważać za znaczący.
Na etapie eksploatacji, w związku ze wzrostem prędkości i liczby pociągów wzroś nie
prawdopodobieństwo kolizji z pociągami i należy liczyć się z większym barierowym oddziaływaniem
całej linii. Całość odcinka linii kolejowej, z uwagi na bytowanie oraz zachowania migracyjne gatunków
ssaków, również dla cenniejszych fragmentów krajobrazu (gł. korytarze ekologiczne) oceniono wpływ
jest małoistotny.
Hałas i niepokojenie mają miejsce zarówno w fazie budowy, jak i eksploatacji linii kolejowej.
W przypadku ssaków na czas budowy może nasilić się funkcjonowanie linii jako bariery ekologicznej.
Wpływ jest proporcjonalny do natężenia i długotrwałości prac budowlanych. Ponieważ prace
budowlane nie będą prowadzone jednocześnie na całej linii kolejowej zwiększony efekt barierowy
będzie czasowy i ustąpi po zakończeniu prac. Z czasem, wiele gatunków adaptuje się do
występującego stale lub regularnie hałasu. Na etapie budowy czynnik ma znaczenie przejściowe,
nieznaczące w dłuższej perspektywie. Nie przewiduje się więc istotnego wpływu hałasu na populacje
ssaków.
Zwiększenie ruchu kołowego związane jest z pracą ciężkich maszyn budowlanych w obrębie
terenu inwestycji oraz z drogami dojazdowymi. Potencjalne przypadkowe zabijanie zwierząt dotyczyć
może jedynie incydentów, o małym prawdopodobieństwie wystąpienia, a narażenie na to
oddziaływanie jest czasowe. W przypadku dużych ssaków drapieżnych i kopytnych przypadkowe
incydenty związane mogłyby być z kolizjami na drogach dojazdowych, niemniej jednak nie jest to tak
znaczący aspekt (mniejsze natężenie ruchu). Wpływ dotyczący ryzyka przypadkowego zabijania dla
pospolicie występujących gatunków ssaków, nie objętych ochroną, uznaje się jako nieistotny.
REASUMUJĄC
Przedsięwzięcie, zarówno na etapie realizacji jak i eksploatacji, nie generuje istotnego wpływu
na populacje ssaków. Działania minimalizujące ryzyko negatywnego oddziaływania dotyczące
zabezpieczenia środowiska wodnego przedstawiono w rozdz. 8.1, natomiast odniesienie do rozwiązań
minimalizujących zawarto w rozdz.8.2.6 , a kwestie monitoringu omówiono w rozdz. 11.
6.4.9. ODDZIAŁYWANIE NA OBSZARY CHRONIONE I RÓŻNORODNOŚĆ BIOLOGICZNĄ
W niniejszym rozdziale odniesiono się do kwestii oceny oddziaływania przedsięwzięcia na
różnorodność biologiczną oraz obszary chronione.
W ocenie oddziaływania na ssaki uwzględniono aspekt łączności w postaci korytarzy
ekologicznych. Położenie przedmiotowej linii kolejowej względem obszarów chronionych i korytarzy
ekologicznych zestawiono w rozdziale 5.8.1. Analiza kolizyjności przedsięwzięcia oraz ocena stopnia
jej przełożenia na poszczególne zasoby przyrodnicze zaprezentowana została w rozdziałach: 6.4.1 –
6.4.8.
Na potrzeby przeprowadzenia niniejszej oceny, bazując na wykonanych analizach (jak
powyżej) oraz aspekcie ochrony różnorodności biologicznej (zaprezentowano poniżej), przyjęto jako
cel: identyfikację i ocenę wystąpienia znaczącego negatywnego oddziaływania na obszary Natura
2000.
Reasumując: Oceniono, iż wpływ planowanej modernizacji linii kolejowej na różnorodność
biologiczną oraz obszary chronione jest pomijalny. Przedsięwzięcie nie generuje znaczącego
negatywnego oddziaływania na obszary Natura 2000.
RÓŻNORODNOŚĆ BIOLOGICZNA
Konwencja o różnorodności biologicznej definiuje pojęcie różnorodności biologicznej jako
„Zróżnicowanie wszystkich żywych organizmów pochodzących z ekosystemów lądowych, morskich i
innych wodnych ekosystemów oraz zespołów ekologicznych, których są one częścią. Dotyczy to
różnorodności w obrębie gatunku, pomiędzy gatunkami oraz ekosystemami”.
W przyjętej w maju 2011 r. przez Komisję Europejską Strategii ochrony różnorodności
biologicznej na okres do 2020 r. 118, jako cel przywodni określono powstrzymanie utraty
różnorodności biologicznej i degradacji usług ekosystemowych w UE do 2020 r. oraz przywrócenie ich
w możliwie największym stopniu, a także zwiększenie wkładu UE w zapobieganie utracie
różnorodności biologicznej na świecie. Określono sześć wzajemnie wspierających się celów do
osiągnięcia w tym okresie, które mają zmniejszyć kluczowe zagrożenia dla przyrody i wpłynąć na
zmniejszenie utraty różnorodności biologicznej.
Wytyczne Komisji Europejskiej119 podkreślają zasadność ujęcia zagadnienia związanego z
ochroną różnorodności biologicznej w dokumentach o charakterze strategicznym. Jako główny
element różnorodności biologicznej wymieniają one sieć Natura 2000, która stanowi obecnie
podstawę polityki różnorodności biologicznej w UE zgodnie z ww. Strategią. Jednocześnie wskazują,
że na ten komponent składają się także inne elementy, takie jak ochrona obszarowa, ochrona
gatunkowa - gatunki roślin i zwierząt występujące poza obszarami Natura 2000 oraz łączność
pomiędzy tymi obszarami.
Ponadto, ww. wytyczne wskazują na interakcje między zmianami klimatu a różnorodnością
biologiczną, podkreślając, że różnorodność biologiczna i środowisko naturalne pełnią funkcje, które
zwiększają odporność człowieka na oddziaływanie zmian klimatu. Z jednej strony wskazują, że
118
119
Unijna strategia ochrony różnorodności biologicznej na okres do 2020 r. (grudzień 2011)
Guidance on Integrating Climate Change and Biodiversity into Strategic Environmental Assessment, 2013.
wspieranie różnorodności biologicznej przynosi wyraźne korzyści w zakresie obiegu węgla,
zwiększając możliwość pochłaniania i składowania dwutlenku węgla w glebie i materii roślinnej przez
środowisko, z drugiej strony – skutki zmieniających się warunków klimatycznych mają wpływ na
różnorodność biologiczną oraz na funkcjonowanie ekosystemów. Warunki klimatyczne zostały
omówione w rozdz. 5.9 i 6.10).
Ochrona różnorodności biologicznej na terenie kraju odbywa się poprzez system obszarów
prawnie chronionych. Na stan ochrony różnorodności biologicznej mają wpływ także obszary
przyrodniczo cenne nieobjęte prawną ochroną, takie jak sieć korytarzy ekologicznych o znaczeniu
międzynarodowym i krajowym120, obszary IBA121, obszary wodno-błotne o międzynarodowym
znaczeniu (obszary Ramsar), rezerwaty biosfery. Ochroną gatunkową ścisłą lub częściową w Polsce
objęte są gatunki roślin, zwierząt i grzybów wymienione w rozporządzenia Ministra Środowiska 122 123
124
, w stosunku do których obowiązują nie tylko odpowiednie zakazy i ograniczenia określone w
Ustawie o ochronie przyrody, ale i wymóg ochrony czynnej.
Istotą ochrony różnorodności biologicznej jest zarówno dbanie o zachowanie rzadkich
gatunków i siedlisk przyrodniczych oraz utrzymanie integralności wewnętrznej jak i zewnętrznej z
innymi obszarami chronionymi oraz stanowiącymi korytarze ekologiczne.
W niniejszym raporcie przeanalizowano możliwy wpływ planowanej inwestycji na
różnorodność biologiczną (rozdziały 6.4.1-6.4.8). Zwraca się uwagę na fakt, iż w przypadku
analizowanego przedsięwzięcia mamy do czynienia z istniejącą od lat linią kolejową która w ramach
przedsięwzięcia będzie modernizowana.
Zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 3 zakazy wprowadzone, jednakże zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 3
ustawy o ochronie przyrody zakazy wprowadzone dla ww. obszaru nie dotyczą inwestycji celu
publicznego, jakim jest planowane przedsięwzięcie. W wyniku przeprowadzonych analiz oceny
oddziaływania przedsięwzięcia na zasoby przyrodnicze oraz na obszary chronione i obszary cenne ze
względów przyrodniczych (tj, korytarze ekologiczne, obszary IBA) zaproponowano minimalizacje
negatywnego wpływu. Realizacja przedsięwzięcia nie wpłynie to w sposób istotny na lokalną i
krajową populację tych gatunków, a w przypadku siedlisk przyrodniczych nie spowoduje istotnego
uszczuplenia zasobów siedlisk w skali regionu i kraju.
OBSZARY CHRONIONE
Niniejszą ocenę oddziaływania przeprowadzono w celu wyboru elementów różnicujących do
porównania wariantów oraz sformułowania ostatecznego wniosku, polegającego na identyfikacji
wystąpienia lub braku: znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000, który jest
definiowany jako: „oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności
działania mogące:
120
Zalewska H., Pilot M., 2005. Projekt korytarzy ekologicznych łączących Europejską sieć Natura 2000 w Polsce. Opracowanie
Aktualizacja 2012 - dane niepublikowane.
121
Wilk T., Jujka M., Krogulec J., Chylarecki P. (red.) 2010. Ostoje ptaków o znaczeniu międzynarodowym w Polsce. OTOP,
Marki
122
Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt
(Dz.U.2014.1348)
123
Rozporządzenie Ministra Środowiska123 z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin.
124
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 roku w sprawie ochrony gatunkowej grzybów
a) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony
został wyznaczony obszar Natura 2000, lub
b) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub
c) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami” 125.
Przedsięwzięcie polega na modernizacji linii kolejowej opartej na istniejącym szlaku linii
kolejowe i nie ingeruje w istotny sposób w obszary chronione i korytarze ekol ogiczne. Ponadto
przewiduje zastosowanie działań minimalizujących możliwy negatywny wpływ przedsięwzięcia (rozdz.
8). Te aspekty głównie powodują, iż przedsięwzięcie nie generuje znaczącego negatywnego
oddziaływania.
Przedsięwzięcie nie koliduje z obszarami Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000. Przecina
1 obszar chroniony: Nadbużański Park Krajobrazowy (ok. 2,7 km) i 1 korytarz ekologiczny: Dolina
dolnego Bugu (ok. 2,6 km). Pozostałe z obszarów chronionych i korytarzy ekologicznych położone są
w odległości powyżej 1 km od linii kolejowej (rozdz. 5.8.1).
Przedsięwzięcie nie doprowadzi do znaczącego przekształcenia warunków przyrodniczokrajobrazowych, przekładających się na funkcjonowanie Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego
(rozdz. 6.1), czy też korytarza ekologicznego Dolina dolnego Bugu (rozdz. 6.4.8).
Modernizacja linii kolejowej nie niesie znaczącego zagrożenia dla obszarów cennych
przyrodniczo (obszar chroniony, korytarz ekologiczny) – przedsięwzięcie nie zaburzy ich funkcji. W
skali przestrzennej porównano powierzchnię całkowitą poszczególnych obszarów cennych
przyrodniczo (obszar chroniony, korytarz ekologiczny) w stosunku do ich powierzchni w sąsiedztwie
linii kolejowej (przyjęto bufor w odległości do 1 km) – tabela poniżej.
Tabela 49. Położenie obszarów chronionych i korytarzy ekologicznych w odległości do 1 km od linii
kolejowej.
Odcinek linii
kolejowej E75
Sadowne - Czyżew
S01 stacja Sadowne
(km 71,800 - km
74,500)
- długość 2,70 km
Nazwa i powierzchnia obszaru [ha]
Długośc kolizji linii kolejowej
z obszarem [km]
Nadbużański Park Krajobrazowy –
pow. 74 136 ha
Korytarz ekologiczny Dolina
dolnego Bugu – pow. 136 604 ha
1 odcinek o długości ok.
2,700 km
1 odcinek o długości ok.
2,648 km
Powierzchnia obszaru
w odległości do 1km od
osi linii kolejowej [ha]
854
670
Obszary Natura 2000
Przedmiotowy odcinek linii kolejowej nie leży w kolizji z obszarami Natura 2000.
Przedsięwzięcie nie wpłynie negatywne na stan przedmiotów ochrony obszarów Natura 2000
położonych w sąsiedztwie linii kolejowej.
Przedsięwzięcie, zarówno na etapie realizacji jak i eksploatacji, nie generuje znaczącego
negatywnego oddziaływania na obszary Natura 2000.
6.5. ODDZIAŁYWANIE NA KLIMAT AKUSTYCZNY
6.5.1. ODDZIAŁYWANIE NA ETAPIE REALIZACJI I EKSPLOATACJI
125
Art. 3 Ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale
społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
ETAP REALIZACJI
Realizacja przedmiotowej inwestycji związana będzie z występowaniem okresowych
oddziaływań akustycznych, o dużej dynamice zmian spowodowanych pracą ciężkiego sprzętu
budowlanego oraz przejazdami pojazdów transportujących materiały budowlane. Oddziaływanie to
ustąpi wraz z zakończeniem robót.
Prace te charakteryzować się będą bezpośrednim i krótkoterminowym oddziaływaniem na
tereny przylegle do ich wykonywania. Teren intensywnych prac, a wraz z nim obszar narażony na
omawiane oddziaływanie będzie się przesuwał zgodnie ze specyfiką realizacji przedmiotowej
inwestycji.
Prace ciężkiego sprzętu używanego podczas realizacji takich inwestycji charakteryzują się
wysokimi poziomami hałasu emitowanymi do środowiska.
Prognozowanie hałasu związanego z pracami prowadzonymi przy budowie / modernizacji linii
kolejowych nie jest możliwe bez znajomości parametrów wpływających na wielkość emisji, tzn.
rodzaju, stanu technicznego, liczby maszyn użytych do robót oraz czasu ich pracy.
ETAP EKSPLOATACJI
W fazie eksploatacji inwestycji źródłem hałasu na otaczającym obszarze będą pojazdy
szynowe poruszające się po przedmiotowym odcinku linii 6. Poziom hałasu będzie zależał od
natężenia ruchu, rodzaju eksploatowanego taboru oraz prędkości pociągów, a także od parametrów
technicznych projektowanego torowiska. Szczegółową analizę oddziaływania przedmiotowej
inwestycji w fazie eksploatacji omówiono w ponniższym rozdziale.
Podobnie, problem konserwacji i utrzymania omawianego odcinka linii kolejowej nr 6
również sprowadza się do uciążliwości akustycznej związanej z pracą ciężkiego sprzętu.
Przekroczenia poziomu dopuszczalnego mogą występować w bezpośrednim sąsiedztwie linii
i przyległej zabudowy. Trudno prognozować taki hałas, nie dysponując danymi na temat wielkości i
jakości bazy maszynowej.
6.5.2. METODYKA I WYNIKI MODELOWANIA
Analiza zasięgu rozprzestrzeniania się hałasu wokół projektowanej linii kolejowej, obejmuje
stworzenie modelu na podstawie danych wejściowych (projektowanych) oraz obliczeni e zasięgu
rozprzestrzeniania się hałasu.
Modelowanie hałasu przeprowadzono przy użyciu programu IMMI ver. 2013 z 5.08.2013,
którego działanie zgodne jest z polską normą techniczną PN ISO 9613-2 "Akustyka. Tłumienie dźwięku
podczas propagacji w przestrzeni otwartej"
Dane dotyczące wykorzystanego oprogramowania IMMI: wersja 2013, producent: Woelfel
Mess System Software, właściciel: „EQM” System i Środowisko Ewa Nicgórska-Dzierko, nr licencji
S72/433.
Dane wejściowe, wykorzystane do stworzenia modelu:
 numeryczny model terenu,
 dane, dotyczące parametrów projektowanej linii kolejowej (np. niweleta, torowisko)
 natężenie ruchu i prędkości pociągów,
 dane na temat istniejącej zabudowy (uwzględniające wysokości budynków oraz ich funkcję).
Numeryczny model terenu
Przy modelowaniu hałasu wykorzystano NMT, utworzony na podstawie rozproszonych
punktów wysokościowych oraz linii wysokościowych. Dla pełnego odtworzenia geometrii
modelowanego układu na model terenu nałożono korpus projektowanej linii kolejowej (z
uwzględnieniem niwelety). Ma to szczególne znaczenie zwłaszcza podczas analizy hałasu wokół
obiektów mostowych.
Parametry projektowanej linii kolejowej
Najistotniejszym czynnikiem wpływającym na poziom generowanego hałasu, jest stan i rodzaj
torowiska. Powyższy czynnik został uwzględniony w modelowaniu z wykorzystaniem programu IMMI.
Kolejnym istotnym czynnikiem kształtującym klimat akustyczny, który został uwzględniony
w modelu akustycznym, jest prędkość, z jaką poruszają się pociągi po analizowanej linii.
Zabudowania
Do modelu wprowadzono budynki, wraz z informacją o ich wykorzystaniu, wysokości, ilości
kondygnacji i numerze kondygnacji decyzyjnej w przypadku budynków chronionych. W obszarze
akustycznego oddziaływania inwestycji budynki chronione to budynki mieszkal ne jednorodzinne,
położone na terenach podlegających ochronie akustycznej. Kondygnacją decyzyjną jest najwyższa
kondygnacja mieszkalna. Budynki podlegające ochronie akustycznej zostały oznaczone na
załącznikach mapowych. Zabudowę zróżnicowano wysokościowo na podstawie liczby kondygnacji.
Oceny dokonano na podstawie materiałów pochodzących z bazy danych TBD zakupionej w CODGiK
oraz wizji w terenie.
W poniższej tabeli przedstawiono lokalizację odcinków na których występuje zabudowa
podlegająca ochronie akustycznej - w odległości do 100 metrów od osi torów.
Tabela 50. Odcinki linii kolejowej występowania zabudowy podlegającej ochronie akustycznej (w
odległości do 100 metrów od osi torów).
Kilometraż początku
Kilometraż końca
Strona linii
72+560
72+600
Lewa
72+800
73+060
Prawa
72+900
73+100
Lewa
73+660
73+660
Prawa
74+230
74+280
Prawa
Metoda obliczeniowa
Analizę hałasu pochodzącego od ruchu kolejowego zrealizowano przy użyciu holenderskiej
krajowej metody obliczania poziomów dźwięku pochodzących od pojazdów szynowych,
opublikowanej w „Reken-en Meetvoorschrift Railverkeerslawaai ‟96. Ministerie Volkshuisvesting.
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, 20 listopad 1996‟. Metoda ta jest rekomendowano do tego
rodzaju oddziaływań akustycznych. Metoda SRM II wykorzystana do opracowania map hałasu
szynowego opiera się na standardowej bazie danych dotyczących pojazdów szynowych i torów
kolejowych (na podstawie pojazdów wykorzystywanych w Holandii), która stanowi integraln ą jej
część. Baza danych jest aktualizowana o parametry pojazdów kursujących w innych krajach. Na
chwilę obecną metoda ta nie zawiera informacji o parametrach pojazdów szynowych
eksploatowanych w Polsce. Niemniej nowoczesne pojazdy szynowe wprowadzane do produkcji w
polskim przemyśle kolejowym (firmy PESA i NEWAG), a sprzedawane także na inne rynki europejskie
swoimi parametrami dorównują pojazdom zaimplementowanym w bazie danych metody
obliczeniowej.
Aktualnie, w sytuacji braku ogólnie obowiązującej polskiej bazy danych dotyczącej zarówno
rodzajów pociągów i torów można, zgodnie z poradnikiem „Good Practice Guide for Strategic Noise
Mapping...” rekomendowanym do stosowania przy realizacji map akustycznych, pojazdy szynowe
zakwalifikować w przybliżony sposób do pozycji najbliższej na podstawie jednostki napędowej,
systemu hamulców i prędkości maksymalnej.
W metodzie tej pociągi sklasyfikowano w 9 kategoriach.
Niepewność metody obliczeniowej
Niepewność analizy akustycznej propagacji dźwięku wskazuje kilka głównych komponentów
związanych z wykorzystaną metodą obliczeniową, identyfikacją źródła hałasu, a także z cyfrowym
modelowaniem przestrzeni w jakiej ma miejsce propagacja hałasu od źródła do punktu
obliczeniowego. Niepewność obliczeń zasięgu oddziaływania hałasu wynika z niepewności
oszacowania poziomu mocy akustycznej źródła hałasu oraz niepewności obliczeń rozchodzenia się
dźwięku. Wykorzystana metodyka obliczeniowa będąca metodą rekomendowaną dla prognozowania
hałasu kolejowego zgodnie z Dyrektywą 2002/49/WE Parlamentu Europejskiego i Rady Europy z dnia
25 czerwca 2002 r., wskazuje na propagację hałasu zgodną z PN-ISO 9613-2. Według ISO 9613 błąd
metody obliczeniowej tłumienia dźwięku w przestrzeni otwartej wynosi od ±1 dB do ±3 dB w
odległości do 100 m od źródła, oraz ±3 dB w pozostałych przypadkach.
Wykonanie analiz akustycznych w oparciu o cyfrowe mapy ewidencyjne całkowicie
zminimalizowało niepewność związaną z błędną geometrią modelu, a przyjęte w nim uproszczenia w
rzeźbie terenu, czy w braku odwzorowania szczegółów przestrzeni (np. niska zabudowa) wskazują na
ewentualne przeszacowanie otrzymanych wartości równoważnego poziomu dźwięku wskutek
wyidealizowanego, swobodnego rozprzestrzeniania się dźwięku w środowisku.
Podsumowując, maksymalny błąd obliczeniowy można przyjąć na poziomie ±3 dB.
Wyniki pomiarów i obliczeń
STAN AKTUALNY
Zgodnie z posiadanymi danymi ruchowymi wyliczonymi podczas dobowych pomiarów ruchu i
hałasu dla stanu aktualnego do obliczeń zastosowano:
 Kategoria 2: Pociągi pasażerskie z hamulcami tarczowymi i klockowymi,
 Kategoria 4: Pociągi towarowe,
 Kategoria 8: Pociągi InterCity oraz pociągi osobowe z hamulcami tarczowymi.
Tabela 51. Wyniki pomiarów i obliczeń poziomu hałasu.
Wyniki pomiarów i
obliczeń
LAeq , dzien
LAeq , noc
dB
dB
Punkt pomiarowy
Pomiary
Obliczenia
Pomiary
Obliczenia
P1
49,9
52,4
46,9
49,4
P2
55,8
54,1
51,7
50,3
P3
59,4
57,7
55,9
54,2
P4
62,4
60,0
55,6
54,8
P5
57,6
55,2
50,7
49,9
P6
59,6
55,8
53,4
49,6
Wyniki obliczeń skorelowano z danymi pomiarowymi dla stanu aktualnego. Rozbieżność
rzędu +3,8, -2,5 dB, przy odchyleniu standardowym 2,4 dB dla pory dziennej, 2,0 dla pory nocnej i 2,1
dla wszystkich punktów i pomiarów w tych punktach. Wartości te pozwalają na stwierdzenie, że
model został dobrze dopasowany a tym samym został spełniony warunek równoważności metod
pomiarowych i obliczeniowych zgodnie ze wzorem przedstawionym w załączniku 3, punkt H
rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 czerwca 2011 r. w sprawie wymagań w zakresie
prowadzenia pomiarów poziomów substancji lub energii w środowisku przez zarządzającego drogą,
linią kolejową, linią tramwajową, lotniskiem lub portem [Dz. U. nr 140, poz. 824 z późn. zm.].
W chwili obecnej po trasie poruszają się wyłącznie pociągi osobowe. Natężenie ruchu
pociągów na poszczególnych odcinkach przedstawiają się następująco:
 do stacji Małkinia: 26 w porze dziennej i 13 w porze nocnej,
 od stacji Małkinia do stacji Czyzew: 17 w porze dziennej i 2 w porze nocnej.
Szczegółowe informacje o ilości pociągów zawarte są w sprawozdanie z badań stanowiące
załącznik nr 4 do niniejszego opracowania.
Maksymalna prędkość pociągów na tej trasie określona została na 110 km/h, przy czym dla
pociągów lokalnych wprowadzono dane dotyczące ich hamowania, a więc wytracania prędkości przed
przystankami kolejowymi na trasie.
STAN PROJEKTOWANY



Dla stanu projektowanego, oparto się o prognozy natężenia ruchu dla roku 2021.
Analiza ruchu wskazuje na ruch pociągów następujących kategorii:
Kategoria 10: (kategoria dodatkowa zaimplementowana w IMMI odpowiadająca polskim
elektrycznym zespołom trakcyjnym typu EZT E77 - PESA ACATUS PLUS lub NEWAG 19WE
wyposażone w nowoczesne systemy hamownia): Pociągi pasażerskie z hamulcami
tarczowymi,
Kategoria 4: Pociągi towarowe z hamulcami klockowymi,
Kategoria 8: Pociągi InterCity oraz pociągi osobowe z hamulcami tarczowymi.
Tabela 52. Planowane natężenie ruchu w jednym kierunku wynosi dla roku 2021 126
Na potrzeby modelowania akustycznego przyjęto taki sam ruch w obu kierunkach
Dzień (6 – 22)
Kilometraż
Towarowe (Kategoria 4) Regionalne (Kategoria 10) Dalekobieżne (Kategoria 8)
Sadowne – Małkinia
4,2
15
12,5
(do km ok 88+000)
Małkinia – do końca
5,8
4,2
12,5
(od km ok 88+000)
Noc (22 – 6)
Kilometraż
Towarowe (Kategoria 4) Regionalne (Kategoria 10) Dalekobieżne (Kategoria 8)
Sadowne – Małkinia
4,2
6,4
1,7
(do km ok 88+000)
Małkinia – do końca
1,9
1,8
1,7
(od km ok 88+000)
126
źródło danych: Rezultaty Studium Wykonalności dla projektu: „Prace na linii kolejowej E 75 na odcinku Sadowne –
Białystok wraz z robotami pozostałymi na odcinku Warszawa Rembertów – Sadowne, Instytut Kolejnictwa / Zespół
Doradców Gospodarczych TOR Sp. z o.o., Warszawa, maj 2014 r.
Podział ruchu pociągów na porę dzienną i nocną został wykonany na podstawie pomiarów
ruchu wykonanych podczas pomiarów hałasu. Proporcje udziału poszczególnych pociągów w ruchu w
ciągu pory dziennej i nocnej zostały przyjęte analogicznie, jak obserwowano je podczas
wspomnianych pomiarów.
Planowane maksymalnie prędkości to 160 km/h dla pociągów pasażerskich oraz 120 km/h dla
pociągów towarowych.
Jednak w modelowaniu nie przyjęto prędkości maksymalnych tylko prędkości techniczne
(eksploatacyjne) pociągów towarowych i prędkości handlowe pociągów pasażerskich. Dane te zostały
określone na podstawie informacji zawartych w opracowaniu: Rezultaty Studium Wykonalności dla
projektu: „Prace na linii kolejowej E 75 na odcinku Sadowne – Białystok wraz z robotami pozostałymi
na odcinku Warszawa Rembertów – Sadowne, Instytut Kolejnictwa / Zespół Doradców
Gospodarczych TOR Sp. z o.o. (Warszawa, maj 2014 r) i wynoszą:
 pociągi towarowe: 75 – 105 km/h,
 pociągów osobowe: 85 - 128 km/h.
Prędkość pociągu zatrzymujących się przed stacją, a więc hamujących – 40 km/h, Długość
odcinka przed stacją – 500 m, Zwiększenie udziału to zastosowanie kategorii C10 w 80% dla pociągów
regionalnych.
Wysokość peronu wyznaczono jako obiekty na poziomie 0,8 m ponad torowisko. Perony
zamodelowano jako ekrany zlokalizowane po każdej stronie peronu położone 0,2 m od środka torów
z uwzględnieniem niwelety. Poniżej wskazano lokalizację peronów, które stanowią niskie ekrany
akustyczne:
 km 72+390 - 72+590 (po obu stronach).
Jako podtorze wprowadzono kategorię: bb=1 betonowe podkłady w podsypce.
Wprowadzono także poprawkę 2 dB wynikającą z modernizacji torowiska i utrzymania tego torowiska
w bardzo dobrym stanie technicznym poprzez szlifowanie i oliwienie szyn, co według badań
naukowych znacząco wpływa na obniżenie emisji hałasu na styku koło szyna.
Skrócony opis modelu obliczeniowego
Wartość poziomu emisji dla każdej sekcji
Metoda oparta jest o analizę mocy akustycznej źródeł hałasu i propagacji do odbiornika dla
pasm oktawowych w zakresie 63 do 8000 Hz. Głowna formuła obliczeniowa przedstawia się
następująco:
Leq = LE + ΔLatm – ΔLgeo - ΔLgrd – ΔLbar – ΔLr – Cmet – 58,6
gdzie:
LE – emisja hałasu z segmentu trasy
ΔLgeo – współczynnik geometryczny
ΔLatm – współczynnik absorbcji przez atmosferę
ΔLgrd – efekty gruntowe
ΔLbar – efekt ekranowania
ΔLr – współczynnik osłabienia poprzez odbicia
Emisja hałasu dla każdego typu pociągu obliczana jest według następującej formuły:
gdzie :
V - prędkość pociągu
Q - średnie godzinowe natężenie ruchu pociągów
Ctr - współczynnik korekcji trakcji
C - indeks kategorii pociągu
T - indeks typu trakcji
Wzór podstawowy ma postać:
gdzie:
Enr,c - oznacza poziom emisji dla pociągów nie hamujących należących do danej kategorii,
Er,c - oznacza poziom emisji dla pociągów hamujących,
c - oznacza kategorię pociągu,
i - oznacza ogólną liczbę istniejących kategorii
W celu obliczenia wartości poziomu emisji potrzebne są następujące dane:
- Qc - średnia liczba pociągów niehamujących, należących do rozpatrywanej kategorii pociągów [h -1],
- Qr,c - średnia liczba pociągów hamujących, należących do rozpatrywanej kategorii pociągów [h-1],
- vc - średnia prędkość pociągu [km/h],
- b - rodzaj torów
Wielkość emisji jest jednocześnie standaryzowana, w zależności od typu torów oraz ich
kondycji.
Wysokość źródła dźwięku
Wartości emisji dla pasma oktawowego dla wszystkich kategorii (od 1 do 8) za wyjątkiem
kategoria pociągów szybkich kolei są wyznaczane dla dwóch różnych wysokości źródeł dźwięku:
 na poziomie główki szyny,
 0,5 m powyżej główki szyny.
Obliczenie izofon
Obliczenia obszarowych map hałasu zostały wykonane dla całego obszaru na wysokości 4 m
nad poziomem terenu w siatce 10x10 m, przy przy uwzględnieniu odbić 1-ego rzędu – dla obliczeń w
siatce oraz „0” odbić dla obliczeń na fasadach budynków. W ich wyniku otrzymano izofony (linie o
stałym natężeniu dźwięku): 61 [dB (A)] i 65 [dB (A)] dla pory dnia oraz 56 [dB (A)] dla pory nocy.
Analiza przebiegu izofon pozwoliła zidentyfikować budynki, dla których dopuszczalny poziom
hałasu może zostać przekroczony. Dopuszczalne poziomy dźwięku dla poszczególnych rodzajów
terenów chronionych, określone są w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 1 października
2012 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.
U. 2012 r. poz. 1109). Wartości dopuszczalnego poziomu hałasu zostały przedstawione w tabeli
zamieszczonej poniżej.
Tabela 53. Dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku
Lp.
1
2
Dopuszczalny poziom hałasu w [dB]
Drogi lub linie kolejowe
LAeq D
LAeq N
przedział czasu odniesienia
równy 16 godzinom
równy 8 godzinom
Rodzaj terenu
a) Strefa ochronna "A" uzdrowiska
b) Tereny szpitali poza miastem
a) Tereny zabudowy mieszkaniowej
jednorodzinnej
b) Tereny zabudowy związanej ze stałym lub
czasowym pobytem dzieci i młodzieży2)
c) Tereny domów opieki społecznej
d) Tereny szpitali w miastach
50
45
61
56
Lp.
Rodzaj terenu
Dopuszczalny poziom hałasu w [dB]
Drogi lub linie kolejowe
LAeq D
LAeq N
równy 16 godzinom
równy 8 godzinom
a) Tereny zabudowy mieszkaniowej
wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego
3
b) Tereny zabudowy zagrodowej
65
56
c) Tereny rekreacyjno-wypoczynkowe2)
d) Tereny mieszkaniowo-usługowe
Tereny w strefie śródmiejskiej miast powyżej 100
4
68
60
3)
tys. mieszkańców
2)
W przypadku niewykorzystywania tych terenów, zgodnie z ich funkcją, w porze nocy, nie obowiązuje na nich
dopuszczalny poziom hałasu w porze nocy
3)
Strefa śródmiejska miast powyżej 100 tys. mieszkańców to teren zwartej zabudowy mieszkaniowej z koncentracją
obiektów administracyjnych, handlowych i usługowych
źródło danych: Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie
dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2012 r., poz. 1109)
Analiza została przeprowadzona w oparciu o dostępne informacje dotyczące parametrów
geometrycznych (model terenu oraz niweleta linii torowej) i parametrów technicznych takich jak
rodzaj taboru oraz rodzaj nawierzchni torowej.
W obliczeniach zastosowano model akustyczny obejmujący ograniczenie emisji hałasu w
stosunku do modelu wyjściowego uwzględniającego zastosowanie nowoczesnych nawierzchni
torowych, a także wymianę taboru kolejowego na jednostki nowocześniejsze, których charakterystyki
akustyczne są coraz bardziej proekologiczne.
Zastosowano współczynniki obniżające emisję hałasu uzależnioną od częstotliwości (z uwagi
na obliczenia emisji w pasmach oktawowych) przy maksymalnej wartości poprawki 5 dB w
częstotliwości 1000 Hz.
W obliczeniach uwzględniono perony jako elementy ekranujące o wysokości równej
wysokości peronów.
W rejonach stacji przyjęto nie prędkość przelotową, ale prędkość i ruch jak dla pociągów
zatrzymujących się na stacjach. Na mniejszych stacjach zmniejszenie prędkości zastosowano
wyłącznie pociągów lokalnych.
Wyniki analiz akustycznych
Wyniki modelowania dla stanu projektowanego w 2021 r. (pierwszy rok po modernizacji i
oddaniu inwestycji do użytkowania) z uwzględnieniem modernizacji torowiska i budową nowego
podtorza, nie wykazują występowania przekroczeń wartości dopuszczalnych w zakresie
oddziaływania hałasu określonych Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 1 października 2012
r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z
2012 r. poz. 1109).
W poniższej tabeli przedstawiono obliczenia hałasu w receptorach dla budynków w pierwszej
linii zabudowy.
Obliczenia poziomów w punktach receptorowych oraz na fasadach wykonano przy
ustawieniach z pominięciem odbić od elewacji budynków. Stąd też obliczone wartości uwzględniają
zapisy rozporządzenia rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 16 czerwca 2011 r. w sprawie
wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów poziomów substancji lub energii w środowisku przez
zarządzającego drogą, linią kolejową, linią tramwajową, lotniskiem lub portem [Dz. U. Nr 140, poz.
824, z późn. zm.]. Odległość receptorów od płaszczyzny elewacji budynku została ustawiona na 0,5 m.
Tabela 54. Wyniki obliczeń hałasu w receptorach dla budynków w pierwszej linii zabudowy dla
wariantu inwestycyjnego
Receptor
L AeqD
[dB]
L AeqN
[dB]
NR
Wysokość
[m]
1
4
56,9
1
6,8
2
4
Wartość
dopuszczalna
Przekroczenie
Lokalizacja
L AeqD
[dB]
L AeqN
[dB]
L AeqD
[dB]
L AeqN
[dB]
Obręb: działka
Kilometraż
53,3
61
56
-4,1
-2,7
Zieleniec : 830/2
73+060
57,3
53,8
61
56
-3,7
-2,2
58
54,4
61
56
-3
-1,6
Sokółka: 114/1
74+240
6.5.3. PODSUMOWANIE I WNIOSKI
1. Celem tej analizy była ocena zagrożenia klimatu akustycznego w porze dziennej i nocnej,
dla zadania inwestycyjnego dot. modernizacji odcinka S01 linii kolejowej E75.
2. Ocenę warunków akustycznych wykonano wykorzystując, zalecaną do stosowania
w krajach Unii Europejskiej, holenderską metodę obliczeniową RMR. Ocenę przeprowadzono dla
stanu prognozowanego na rok 2021.
3. Dla terenów zlokalizowanych wzdłuż przedmiotowego zadania ustalono na podstawie
sposobów zagospodarowania trenów dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku.
4. W ramach niniejszej analizy wykonano obliczenia akustyczne w punktach imisji
zlokalizowanych przed elewacją budynków mieszkalnych, zlokalizowanych w pierwszej linii
zabudowy. Dodatkowo wyznaczono w postaci graficznej zasięg izolinii równoważnego poziomu
dźwięku A w porze dziennej i nocnej.
5. W wariancie bezinwestycyjnym w 2021 roku prognozuje się pojedyncze przekroczenia
dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.
6. Dla horyzontu czasowego w roku 2021 w wariancie inwestycyjnym warunki akustyczne
znacznie się poprawią w porównaniu ze stanem aktualnym. Z wyników obliczeń wynika, że nie
wystąpią przekroczenia poziomu hałasu w środowisku.
7. Poprawa warunków akustycznych po realizacji inwestycji będzie możliwa ze względu na
uwzględnienie działań przeciwhałasowych jako standard: modernizacja torowiska (zastosowanie
bezstykowych szyn na podkładach strunobetonowych ze sprężystym łączeniem szyn) oraz
zwiększenie udziału nowocześniejszego taboru kolejowego.
8. Porównanie warunków akustycznych dla wariantu bezinwestycyjnego ze stanem po
realizacji inwestycji jednoznacznie wskazuje na celowość realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia,
ze względu na znaczną poprawę stanu klimatu akustycznego na analizowanym obszarze.
9. Aspekty zabezpieczenia klimatu akustycznego i wytyczne dla etapu realizacji i eksploatacji
przedsięwzięcia przedstawiono w rozdziale 8.3.
6.6. ODDZIAŁYWANIE ELEKTROMAGNETYCZNE
Oddziaływania elekromagnetyczne są jednym z czterech fundamentalnych oddziaływań
występujących w środowisku. Do najbliższych człowiekowi naturalnych źródeł pól
elekromagnetycznych, w szczególności pól stałych, należy Ziemia. Wielkość stałego pola
elektrycznego wynosi około 100 do 130 V/mm na wysokości 1m nad powierzchnię Ziemi. Rozkład
pola elekromagnetycznego ulega przejściowym, znaczącym zaburzeniom w czasie wzmożonej
aktywności Słońca.
W Polsce podstawowe uregulowania formalno-prawne w dziedzinie ochrony przed
niejonizującym polem elektromagnetycznym to obok ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo
ochrony środowiska, Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie
dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania
dotrzymania tych poziomów.
Obiekty, których dotyczy obowiązek uzyskania pozwolenia na emisje pól
elektromagnetycznych, są wymienione w Rozporządzeniu Rady Ministrów Rozporządzenie Rady
Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na
środowisko (Dz.U. 2010 nr 213 poz. 1397 ze zm.). W związku z tym na etapie lokalizacji oraz budowy
tego rodzaju obiektów inwestor jest lub może być zobowiązany przez odpowiedni organ ochrony
środowiska do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.
Ze względu na parametry napięcia zasilającego, stacje transformatorowe nie są
przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane jest
sporządzenie raportów o oddziaływaniu na środowisko.
Transformatory SN/nn oraz linie niskiego napięcia nie stanowią istotnego zagrożenia dla
środowiska przyrodniczego oraz ludzi.
Same urządzenia umieszczone punktowo zapewniające realizację ww. funkcji (kontenery,
nastawnie na stacji) nie wytwarzają istotnych emisji pola elektromagnetycznego w czasie instalacji
i użytkowania.
Jeśli chodzi o instalacje, to stosowane obecnie technologie teletransmisyjnych kabli
ekranowanych posiadają podwójne zabezpieczenie w postaci ekranu zewnętrznego ograniczającego
przenikanie sygnałów z kabla do otoczenia (i w przeciwnym kierunku) oraz fakt, że sygnały
przekazywane są w sposób różnicowy parami przewodów równomiernie skręconych, co gwarantuje
kompensację zakłóceń ograniczając emisję.
Stosowane do celów telewizji użytkowej kable współosiowe posiadają pojedynczy lun
podwójny ekran, w którym umieszczony jest dopiero tor przesyłowy tworzący zamkniętą całość.
Dlatego zapewniają one skuteczne odizolowanie przesyłanego sygnału od zakłóceń zewnętrznych
i przenikanie samego sygnału na zewnątrz.
Przesyłowe telekomunikacyjne kable światłowodowe zastępują linie zbudowane z
przewodów miedzianych, posiadających mniejsze pojemności przesyłowe. W odróżnieniu od
przewodów miedzianych, gdzie transmitowane są fale o częstotliwościach radiowych lub
mikrofalowych, transmisja w światłowodzie odbywa się za pomocą fal świetlnych, z zakresu bliskiej
podczerwieni, w związku z tym nie jest on źródłem promieniowania elektromagnetycznego.
Eksploatowane telekomunikacyjne przewody miedziane charakteryzują się większą
częstotliwością pola elektromagnetycznego, lecz również nieszkodliwego dla ludzi, zwierząt i innych
form życia biologicznego.
Linie sieci trakcyjnej, zasilane są prądem stałym i wobec tego nie stanowią źródła
promieniowania elektromagnetycznego w rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska.
Przedsięwzięcie dotyczy elektroenergetyki do 1 kV. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra
Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól
elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzenia dotrzymania tych poziomów (Dz.U.
Nr 192, poz. 1883) pkt. 33 „pomiary poziomów pól elektromagnetycznych w otoczeniu stacji i linii
elektroenergetycznych wykonuje się, jeżeli ich napięcie znamionowe jest równe bądź wyższe niż
110kV. Przebudowa linii kablowej średniego napięcia w ramach przedmiotowego zadania jest o
napięciu do 1 kV. W związku z tym zostaną dotrzymane poziomy pól elektrycznych i magnetycznych
określonych w ww. Rozporządzeniu.
Reasumując: W ramach rozpatrywanej inwestycji nie wystąpi zagrożenie dla środowiska
spowodowane emisją promieniowania elektromagnetycznego zarówno podczas prowadzenia robot
jak i w okresie eksploatacji urządzeń i instalacji systemów elektroenergetyki.
6.7. ODDZIAŁYWANIE NA ZABYTKI
Przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na zabytki kultury - zlokalizowane jest
poza zasięgiem stanowisk archeologicznych oraz innych zabytków chronionych (rozdz. 5. 10).
6.8. GOSPODARKA ODPADAMI
ETAP REALIZACJI
Planowane przedsięwzięcie będzie związane z wytwarzaniem odpadów na każdym z etapów
jego funkcjonowania.
Na etapie realizacji inwestycji powstaną odpady związane z modernizacją linii kolejowej, tj.
rozbiórkami, likwidacją i przebudową istniejących oraz realizacją projektowanych obiektów, urządzeń
i instalacji, gospodarowaniem zielenią oraz funkcjonowaniem, a następnie likwidacją zaplecza
budowy (m.in. placów magazynowych, placu parku maszyn).
Podczas realizacji inwestycji mogą być wytworzone odpady następujących grup i podgrup
zgodnie z klasyfikacją określoną Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 roku w
sprawie katalogu odpadów (Dz.U. 2014 poz. 1923).
Tabela 55. Wykaz odpadów powstających na etapie realizacji inwestycji
Grupa /
podgrupa
(kod)
Rodzaje odpadów
Ilość powstających
odpadów (kilogramy)
17 01 01
Odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów
3 176 928
17 01 03
Odpady innych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia
560 120
17 01 07
Zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów
ceramicznych i elementów wyposażenia
33 163
17 01 81
Odpady z remontów i przebudowy dróg
200 000
17 01 82
Inne niewymienione odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów
budowlanych oraz infrastruktury drogowej
1 127 201
17 02 03
Tworzywa sztuczne
82
17 02 04*
Odpady drewna, szkła i tworzyw sztucznych zawierające lub zanieczyszczone
substancjami niebezpiecznymi (podkłady kolejowe)
430 170
17 03 01*
Asfalt zawierający smołę
3 510
17 03 02
Mieszanki bitumiczne inne niż wymienione w 17 03 01
610 000
17 04 01
Miedź, brąz, mosiądz
19 591
17 04 02
Aluminium
100
17 04 05
Żelazo i stal
1 003 193
17 04 10
Kable zawierające ropę naftową, smołę i inne substancje niebezpieczne
2 053
17 04 11
Kable inne niż wymienione w 17 04 10
1 493
17 05 04
Gleba i ziemia, w tym kamienie
288 000
Grupa /
podgrupa
(kod)
17 05 08
Rodzaje odpadów
Tłuczeń torowy
Ilość powstających
odpadów (kilogramy)
21 589 147
* odpady niebezpieczne
ETAP EKSPLOATACJI
Podczas normalnej eksploatacji linii kolejowej powstają dwie zasadnicze kategorie odpadów:
 odpady typu komunalnego, pozostawiane przez podróżnych na stacjach kolejowych oraz w
pociągach,
 odpady powstałe w wyniku eksploatacji pociągów, maszyn i urządzeń kolejowych, a także z
utrzymania czystości i porządku na obiektach kolejowych.
Odpady komunalne
Przede wszystkim są to odpady zmieszane o kodzie 20 03 01 (wg Rozporządzenia Ministra
Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 w sprawie katalogu odpadów Dz.U. 2014 poz. 1923). Biorąc pod
uwagę fakt, że odpady te to głównie opakowania artykułów spożywczych oraz papier np. gazety,
książki istnieje możliwość selekcji tych odpadów przez sprzątających (własne służby PKP lub firmy
zewnętrzne).
Główne strumienie możliwych do wyselekcjonowania odpadów to:
 papier i tektura – gazety, książki, opakowania (20 01 01);
 szkło – butelki i inne pojemniki (20 01 02);
 tworzywa sztuczne – opakowania po napojach, folie (20 01 39);
 metale – puszki po napojach (20 01 40).
Odpady te powinny być gromadzone selektywnie i następnie przekazywane
wyspecjalizowanym firmom do recyklingu. Pozostały po wyselekcjonowaniu odpad - jako
bezużyteczny, może być gromadzony w kontenerach i następnie wywożony na składowisko odpadów.
Odpady eksploatacyjne
Odpady eksploatacyjne stanowią szeroką gamę różnych odpadów, w szczególności z
następujących grup odpadów (wg Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 w
sprawie katalogu odpadów Dz.U. 2014 poz. 1923):
 grupa 13: oleje odpadowe i odpady ciekłych paliw,
podgrupy: 13 02 odpadowe oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe,
 grupa 15: odpady opakowaniowe, sorbenty, tkaniny do wycierania, materiały filtracyjne i
ubrania ochronne,
 grupa 16: odpady nieujęte w innych grupach,
podgrupy:
- 16 01 zużyte lub nie nadające się do użytkowania pojazdy (włączając maszyny
pozadrogowe), odpady z demontażu, przeglądu i konserwacji pojazdów
- 16 02 odpady urządzeń elektrycznych i elektronicznych,
- 16 06 zużyte baterie i akumulatory,
- 16 07 odpady z czyszczenia zbiorników magazynowych, cystern transportowych i beczek,
- 16 81 odpady powstałe w wyniku wypadków i zdarzeń losowych.
 grupa 20: odpady komunalne łącznie z frakcjami gromadzonymi selektywnie,
podgrupy:
- 20 01 odpady komunalne segregowane i gromadzone selektywnie,
- 20 03 odpady z czyszczenia ulic i placów,
- 20 03 inne odpady komunalne (np. 20 03 03 – odpady z czyszczenia placów).
W poniższej tabeli przedstawiono grupy, podgrupy i rodzaje odpadów z podaniem ich
szacunkowej ilości, jakie mogą zostać wytworzone w związku z eksploatacją przedsięwzięcia.
Tabela 56. Szacunkowe ilości odpadów mogących zostać wytworzone na etapie eksploatacji
inwestycji
Kod
odpadu
Rodzaje odpadów
08 01 12
08 03 17*
08 03 18
11 01 13*
Ilość odpadów
[Mg]
0,2
0,2
0,2
0,2
13 02 08*
Odpady farb i lakierów inne niż wymienione w 08 01 11
Odpadowy toner drukarski zawierający substancje niebezpieczne
Odpadowy toner drukarski inny niż wymieniony w 08 03 17
Odpady z odtłuszczania zawierające substancje niebezpieczne
Mineralne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe zawierające związki
chlorowcoorganiczne
Mineralne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe nie zawierające związków
chlorowcoorganicznych
Inne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe
15 01 02
Opakowania z tworzyw sztucznych
0,2
15 01 10*
Opakowania zawierające pozostałości substancji niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczone
(np. środkami ochrony roślin I i II klasy toksyczności - bardzo toksyczne i toksyczne)
1
13 02 04*
13 02 05*
0,2
1
0,2
16 01 03
Sorbenty, materiały filtracyjne (w tym filtry olejowe nie ujęte w innych grupach), tkaniny
do wycierania (np. szmaty, ścierki) i ubrania ochronne zanieczyszczone substancjami
niebezpiecznymi (np. PCB)
Sorbenty, materiały filtracyjne, tkaniny do wycierania (np. szmaty, ścierki) i ubrania
ochronne inne niż wymienione w 15 02 02
Zużyte opony
16 01 04*
Zużyte lub nie nadające się do użytkowania pojazdy
2
16 01 07*
0,2
16 02 14
Filtry olejowe
Zużyte urządzenia zawierające niebezpieczne elementy (1) inne niż wymienione w 16 02 09
do
16 02 12
Zużyte urządzenia inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 13
16 02 16
Elementy usunięte z zużytych urządzeń inne niż wymienione w 16 02 15
1
15 02 02*
15 02 03
16 02 13*
0,2
0,2
0,2
0,2
0,2
16 06 01*
Baterie i akumulatory ołowiowe
2
16 06 02*
Baterie i akumulatory niklowo-kadmowe
Odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek
i remontów
Odpady innych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia
0,2
20
17 03 80
Drewno
Odpady drewna, szkła i tworzyw sztucznych zawierające lub zanieczyszczone substancjami
niebezpiecznymi (podkłady kolejowe)
Odpadowa papa
0,2
17 04 01
24
17 04 02
Aluminium
2
17 04 03
Ołów
0,2
17 04 05
Żelazo i stal
25000
17 05 03*
Gleba i ziemia, w tym kamienie, zawierające substancje niebezpieczne (np. PCB)
2
17 05 04
Gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03
Tłuczeń torowy (kruszywo) inny niż wymieniony
w 17 05 07
100
17 01 01
17 01 03
17 02 01
17 02 04*
17 05 08
20
2
20
500
Kod
odpadu
17 06 05*
20 01 01
20 01 02
20 01 21*
20 01 33*
20 01 37*
20 01 38
20 01 39
20 01 40
20 03 01
20 03 03
20 03 06
20 03 07
20 03 99
Rodzaje odpadów
Materiały konstrukcyjne zawierające azbest
Papier i tektura
Szkło
Lampy fluorescencyjne i inne odpady zawierające rtęć
Baterie i akumulatory łącznie z bateriami i akumulatorami wymienionymi w 16 06 01, 16
06 02 lub 16 06 03 oraz niesortowane baterie i akumulatory zawierające te baterie
Drewno zawierające substancje niebezpieczne*
Drewno inne niż wymienione w 20 01 37
Tworzywa sztuczne
Metale
Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne
Odpady z czyszczenia ulic i placów
Odpady ze studzienek kanalizacyjnych
Odpady wielkogabarytowe
Odpady komunalne nie wymienione w innych grupach
Ilość odpadów
[Mg]
20
20
2
2
100
20
10
2
20000
2000
2000
200
1000
20000
* odpady niebezpieczne
6.9. ODDZIAŁYWANIE SKUMULOWANE
Przy ocenie oddziaływań skumulowanych ważnym jest określenie rangi źródła, ponieważ gdy
jest ona znacząco różna, oddziaływanie mniejszej z nich jest maskowane przez większy obiekt, a
obecność mniejszego jest niewyróżniana z oddziaływania większego.
Na analizowanym terenie głównym źródłem hałasu jest linia kolejowa nr 6 Warszawa Białystok. Zważywszy na funkcję terenów otaczających nie zidentyfikowano innych istotnych źródeł
hałasu. Poza linią kolejową źródłami hałasu jest hałas drogowy (drogi gminne na wys okości km
72+600 oraz km 74+220) oraz hałas pochodzący z pobliskich terenów zabudowy, której szczegółową
lokalizację podano we wcześniejszych fragmentach niniejszego opracowania.
6.10. ODDZIAŁYWANIE DOTYCZĄCE JAKOŚCI POWIETRZA I ZMIAN KLIMATU
6.10.1. WPŁYW PRZEDSIĘWZIĘCIA NA WARUNKI SANITARNE I KLIMATYCZNE POWIETRZA
ORAZ DZIAŁANIA MINIMALIZUJĄCE
ETAP REALIZACJI
Na etapie realizacji przedsięwzięcia wystąpi emisja dwutlenku węgla do atmosfery w wyniku
spalania paliw w maszynach, urządzeniach i pojazdach wykorzystywanych na etapie prowadzenia
robót. Użycie ciężkiego sprzętu budowlanego będzie generować emisję zanieczyszczeń. Ocenia się,
że oddziaływanie na stan jakości powietrza w wyniku prowadzonych robót będzie pomijalne. Nie
będzie stanowić zagrożenia dla warunków jakościowych powietrza atmosferycnzego, nie będzie
powodować trwałych zmian w warunkach sanitarnych powietrza. Emisja powstająca w trakcie
realizacji przedsięwzięcia będzie okresowa i krótkotrwała, o ograniczonym zasięgu. Prace
prowadzone będą przy użyciu sprawnego technicznie sprzętu w bardzo dobrym stanie, o niskim
poziomie emisji spalin i w miarę możliwości wyposażonego w katalizatory (pkt. II.3 decyzji
środowiskowej). W odniesieniu do stężeń średnio rocznych emisja powstała z prowadzonych prac jest
na marginalnym poziomie i nie ma wpływu na zanieczyszczenia atmosferyczne przy takim
uśrednieniu. Stężenia dobowe również nie będą znacząco zmienione przez czasowe źródło jakim są
maszyny pracujące przy realizacji przedsięwzięcia.
ETAP EKSPLOATACJI
Na etapie eksploatacji planowane przedsięwzięcie nie będzie oddziaływało na powietrze
atmosferyczne poprzez bezpośrednią emisję substancji do powietrza. Linia kolejowa jest linią w pełni
zelektryfikowaną a co za tym idzie emisje zanieczyszczeń pochodzących ze spalania paliw kopalnych
pochodzić będą jedynie z pracą taboru naprawczego lub maszyn manewrowych. Emisja ta będzie
sporadyczna bądź okresowa (zimowe odśnieżanie torów pługami). Nie przewiduje się emisji
zanieczyszczeń bezpsosrednio z taboru poruszającego się po linii w zakresie zasadniczych procesów
technologicznych – transport towarów i pasażerów na etapie eksploatacji planowanego
przedsięwzięcia, gdyż linie kolejowe objęte przedmiotowym zadaniem inwestycyjnym są w pełni
zelektryfikowane i przeznaczone do prowadzenia ruchu taborem zelektryfikowanym. Oddziaływanie
to będzie miało marginalny wpływ na jakość powietrza atmosferycznego w okolicach linii kolejowej.
Podczas funkcjonowania inwestycji wystąpi oddziaływanie pośrednie związane z emisją z
elektrowni na potrzeby dostarczenia energii do trakcji elektrycznej. Oddziaływanie to leży poza
możliwościami interwencji Inwestora i jest związane z limitowaniem emisji zanieczyszczeń do
powietrza w sektorze energetyki zawodowej, który podlega odrębnym regulacjom wynikającym np. z
tzw. Pakietu Energetycznego. Tym niemniej modernizacja linii i jej sieci trakcyjnej zmniejszy straty
energii w czasie przesyłu i przyczyni się do niższych emisji w miejscu wytwarzania energii elektrycznej.
DZIAŁANIA MINIMALIZUJĄCE - ETAP REALIZACJI
W trakcie realizacji przedsięwzięcia dominującym zanieczyszczeniem będzie zanieczyszczenia
pyłem z emisji wtórnej. Minimalizacja tego zanieczyszczenia polegać będzie w głównej mierze na jak
najmniejszym korzystaniu z nieutwardzonych dróg dojazdowych. Wykonanie projektu organizacji
ruchu po uzyskaniu pozwoleń od zarządców dróg zminimalizuje powstawanie zapylenia z emisji
wtórnej. Na odcinkach do których dojazd będzie możliwy jedynie drogami ziemnymi nalży zadbać o
odpowiednie nawadnianie ich w okresach susz. Ponadto metodą minimalizacji pylenia są
ograniczenia wprowadzone do sposobu pracy maszyn takie jak ograniczenie czasu pracy silników
spalinowych maszyn i samochodów(także zmniejszenie prędkości itp.), używanie pojazdów z grupy o
najwyższym standardzie emisyjnym EURO oraz transport materiałów sypkich pod plandekami
dodatkowo zmniejszy emisję pyłów.
DZIAŁANIA MINIMALIZUJĄCE - ETAP EKSPLOATACJI
W trakcie eksploatacji planowanego przedsięwzięcia emisja zanieczyszczeń będzie na
marginalnym, nie powodującym niedotrzymania wartości odniesienia dla substancji szkodliwych w
powietrzu atmosferycznym (Dz. U z 2010r., Nr 16, poz. 87). W związku z tym nie ma potrzeby
propozycji i stosowania rozwiązań minimalizujących.
REASUMUJĄC
Realizacja przedsięwzięcia modernizacja infrastruktury, nowoczesne i energooszczędne
rozwiązania systemowe) przyczyni się do zmniejszenia emisji zanieczyszczeń atmosfery w miejscu
wytwarzania energii elektrycznej. W samej okolicy przedmiotowego przedsięwzięcia. Biorąc
powyższe pod uwagę ocenia się, iż realizacja zarówna nie przyczyni się do zanieczyszczenia powietrza
w związku z tym nie ma potrzeby podejmowania działań minimalizujących w tym zakresie.
6.10.2. ODDZIAŁYWANIE PRZEDSIĘWZIĘCIA NA ZMIANY KLIMATU
WARUNKI I PROGNOZY ZMIAN KLIMATU
Dwa ostatnie 10-lecia XX wieku i pierwsza dekada XXI wieku są najcieplejszymi w historii
instrumentalnych obserwacji w Polsce. Zauważalny wzrost temperatur ekstremalnych ma miejsce od
roku 1981. W przypadku Polski szacuje się, że w okresie 1991-2000, w porównaniu do trzydziestolecia
1961-1990, temperatura wzrosła o 0.6°C. Wzrost temperatury na powierzchni Ziemi i w troposferze
(dolnej warstwie atmosfery) oznacza więcej energii w niej zgromadzonej. To w połączeniu z
położeniem Polski w obszarze charakteryzującym się silnymi gradientami termicznymi (zimne masy
powietrza arktycznego na północy, ciepłe masy powietrza podzwrotnikowego na południu) oznacza
również zwiększenie częstości występowania ekstremalnych zjawisk pogodowych, których obecne
nasilanie zauważalnie zmienia dynamikę cech klimatu w Polsce. Na większości obszaru Polski
nastąpiła zmiana struktury opadów. Szacuje się, że w 2010 roku powodzie i podtopienia w Polsce
spowodowały straty o wartości 0,9% PKB.
Wykonana przez Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej „Diagnoza aktualnego stanu gospodarki
wodnej” dla celów projektu polityki wodnej państwa 2030 z uwzględnieniem etapu 2016 (KZGW,
2010) wskazuje między innymi na następujące możliwe zjawiska w wyniku zmian klimatu :
 wzrost częstotliwości opadów intensywnych (>10 mm/dobę) we wschodniej Polsce;
 zmianę liczby dni z opadami ulewnymi (>20 mm/dobę): wzrost w Polsce południowej, a
spadek w Polsce środkowej, szczególnie w jej części zachodniej;
 zwiększenie opadów zimowych i zmniejszenie opadów letnich.
 nasilenie intensywności krótkich opadów nawalnych, których wysokość w środkowej i
południowej części kraju może wzrosnąć nawet o 50 – 75 mm, co może spowodować
zwiększenie częstości występowania powodzi lokalnych;
Dokument ten stanowi również, że występujące obecnie w Polsce susze powodują znaczące
straty gospodarcze, w tym wyzwania dla funkcjonowania systemów przyrodniczych, gospodarki
komunalnej i przemysłu. W ostatnim 25-leciu trzynastokrotnie wystąpiły susze obejmujące co
najmniej 75% powierzchni kraju. Scenariusze prognozowanych zmian klimatycznych wskazują, że do
2020 r. częstotliwość występowania suszy może wzrosnąć dwukrotnie. Obok powodzi, mogą stać się
one jednym z ważniejszych problemów naszego kraju. „Diagnoza” wskazuje na konieczn ość
rozpoczęcia prac nad łagodzeniem skutków suszy i powodzi w przyszłości, wskazując na
zagospodarowanie wód opadowych na obszarach zurbanizowanych i uprzemysłowionych jako na
jeden z priorytetów (KZGW, 2010). Podkreśla również, że jedną z trzech głównych przyczyn powodzi
jest uszczelnienie powierzchni terenu zlewni rzecznych przez zabudowę i zmianę użytkowania terenu
(urbanizacja).
Charakterystykę klimatu w rejonie przedsięwzięcia przedstawiono w rozdziale 5.3.
POLITYKA ZMIAN KLIMATYCZNYCH
W związku ze zmieniającym się klimatem, w krajach Unii Europejskiej uznano konieczność
podjęcia działań będących próbą przeciwdziałania konsekwencjom zmian klimatycznych. Walka ze
zmianami klimatu oraz adaptacja do tych zmian wymagają pełnego włączenia tych kwestii d o planów,
programów i przedsięwzięć realizowanych w całej Unii Europejskiej.
Celem wprowadzenia nowych zagadnień do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na
środowisko jest osiągnięcie zgodności z zasadami i prawem Unii Europejskiej. Konieczność włączen ia
problematyki zmian klimatu do oceny oddziaływania na środowisko podyktowana jest zapisami
Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny
skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko.
Fundacja ONZ i Sigma Xi (Naukowe Towarzystwo Badawcze) już w 2007 roku, w raporcie dla
Komisji ONZ ds zrównoważonego rozwoju („Confronting Climate Change: Avoiding the
Unmanageable and Managing the Unavoidable”) przedstawiło konieczność dwukierunkowego
działania w sprawie zmian klimatu: konieczność unikania zmian którym nie da się już zapobiec
(łagodzenie skutków) oraz adaptacja do tych zmian, których nie da się już uniknąć. Strategie
adaptacyjne do zmian klimatu obejmują szereg metod i środków (społecznych, gospodarczych,
technologicznych, infrastrukturalnych i innych), jednak w większości są ukierunkowane na
poszukiwanie i wdrażanie innowacji i wymianę najlepszych praktyk. Realizacja zapewnionego art. 5
Konstytucji RP. rozwoju zrównoważonego i trwałego, wymaga osiągnięcia równowagi pomiędzy
procesami ekonomicznymi, społecznymi i środowiskowymi i to w perspektywie przyszłych pokoleń.
Aspekt środowiskowy w znacznej mierze, zwłaszcza w obliczu destabilizacji klimatu, zależy od jakości i
struktury ekosystemów (struktury fizycznej habitatów i bioróżnorodności) oraz ich prawidłowego
funkcjonowania (min., możliwości elastycznego dostosowania się ekosystemów do zmieniających się
warunków i reakcji na stres). Prawidłowe funkcjonowanie ekosystemów jest bowiem warunkiem
dostarczania przez nie usług i dóbr (usług ekosystemowe) od których zależy życie ludzkie i jego jakość
(m.in., kształtowanie klimatu, zapobieganie powodziom i suszom, łagodzenie ekstremalnych
temperatur, dostęp do wody, żywności, stworzenie atrakcyjnej przestrzeni stwarzającej możliwość
regeneracji psychofizycznej i wielu innych). Zapewnienie zrównoważonego rozwoju nie jest więc
możliwe bez dostosowania się ekosystemów do zmieniających się warunków klimatycznych. Oznacza
to, że ochrona środowiska, ingerencje człowieka w środowisko naturalne oraz strategie adaptacyjne
muszą uwzględniać podtrzymanie wysokiej różnorodności i funkcjonalności ekosystemów,
warunkujących możliwość bezpiecznego życia.




W myśl powyższych idei:
W 2013 roku, Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) NR 1293/2013 z dnia 11
grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia programu działań na rzecz środowiska i klimatu (LIFE) i
uchylające rozporządzenie (WE) nr 614/2007, w obszarze priorytetowym „Dostosowywanie się
do skutków zmiany klimatu” wskazuje na konieczność rozwoju, testowania i prezentacji podejść,
najlepszych praktyk i rozwiązań związanych z polityką lub zarządzaniem w kontekście
dostosowywania się do skutków zmian klimatu, włączając podejście ekosystemowe, a nawet, w
stosownych przypadkach, nadając mu priorytetowy charakter.
Jeden z kierunków działań „Strategicznego planu adaptacji dla sektorów i obszarów wrażliwych
na zmiany klimatu do roku 2020 z perspektywą do roku 2030” (Ministerstwo Środowiska, 2013)
określa kierunek działań dostosowanie sektora gospodarki do zmian klimatu.
Biała Księga UE: Adaptacja do zmian klimatu: europejskie ramy działania . Jednym z jego
głównych celów jest osiągnięcie w UE takiej zdolności adaptacji, która pozwoli stawić czoła
skutkom zmian klimatu. Wskazuje on, że korzystanie z możliwości natury w zakresie niwelowania
i kontrolowania ich skutków
Działania te zostały ujęte również w szeregu innych priorytetów UE i Polski opisane we wniosku
w sekcji „Polski dokument strategiczny w realizację którego wpisuje się przedsięwzięcie”.
ODDZIAŁYWANIE NA KLIMAT TRANSPORTU KOLEJOWEGO
Oddziaływanie na klimat transportu kolejowego pod względem emisji gazów cieplarnianych
jest znacznie mniejsze niż transportu drogowego, na co wskazują badania dotyczące kosztów
zewnętrznych transportu w Europie Przekierowanie z transportu drogowego na kolejowy daj większe
możliwości minimalizacji oddziaływania transportu na zmiany klimatu, transport kolejowy
charakteryzuje się większą efektywnością niż transport drogowy. Emisję CO2, NOx, PM2,5, PM10
porównano w tabeli poniżej127.
Tabela 57. Emisja gazów cieplarnianych (pre km) transportu kolejowego i drogowego
v-km – pojazdokilometr, tkm – tonokilometr, PM10 – emisja określona nie ze spalania paliw
Transport towarowy
Transport pasażerski
Emisja
substancji
drogowy (g/vkm)
kolejowy (g/tkm)
drogowy (g/vkm)
kolejowy (g/tkm)
CO2
369
1,815
180
1,366
NOX
2,61
0,709
0,558
0,533
PM2,5
0,075
1,176
0,22
0,885
PM10
0,076
13,85
0,051
5,1
Transport kolejowy jest o wiele bardziej energetycznie efektywny niż transport drogowy.
Biorąc pod uwagę dane dotyczące emisji CO 2 na 2011 rok badania pokazują dla transportu
kolejowego ok. 3 razy mniejszą wartość emisji CO 2 niż dla transportu drogowego – przy transporcie
towarów (odpowiednio 20,97 g/tkm i 75,33 g/tkm) i pasażerów (odpowiednio 40,84 g/pkm i 109,41
g/pkm) 128. Z kolei energochłonność przewozu ładunków transportem kolejowym w Polce w 2020
roku będzie wynosiła 8,3 toe/mln tkm, a transportem drogowym 49,3 toe/mln tkm129.
Tym samym poprzez modernizację trakcji, wyłagodzenie łuków oraz w przyszłości
unowocześnienie taboru, zmniejszone zostanie zużycie energii elektrycznej, przyczyniając się do
zmieszczenia emisji gazów cieplarnianych przez dostawców energii. Uniknięcie strat na przesyłach
energii pozwoli w znacznym stopniu zminimalizować jej zużycie. Dodatkowo nowoczesne rozjazdy i
wyłagodzone łuki linii będą pozwalały pociągom na dłuższe utrzymywanie stałej prędkości także
zmniejszając zużycie energii.
6.10.3. ODDZIAŁYWANIE
OGRANICZAJĄCE
ZMIAN
KLIMATU
NA
PRZEDSIĘWZIĘCIE
I
DZIAŁANIA
OCENA ADAPTACJI PRZEDSIĘWZIĘCIA NA ZMIANY KLIMATYCZNE
Wrażliwość sektora transportu kolejowego na zmiany klimatu
Czynnikami, które mają wpływ na transport kolejowy, tzn. podstawowe jego elementy:
infrastruktura, środek transportu, komfort socjalny, są wg. umownych kategorii klimatu: mróz, śnieg,
deszcz, wiatr, upał, mgła. Zestawienie wpływu czynników klimatycznych zestawiono poniżej 130.
Tabela 58. Wpływ czynników klimatycznych na funkcjonowanie linii kolejowej
Czynnik klimatyczny
Opis zaburzenia działalności
Wpływ na funkcjonowanie
Niskie temperatury
(długotrwałe mrozy),
intensywne opady śniegu i
marznącego deszczu
Pęknięcie szyn, zamarzanie rozjazdów,
zawieje i zamiecie śnieżne powodujące
powstawanie zasp, oblodzenie sieci
trakcyjnej i linii energetycznych.
Poważne utrudnienia w realizacji procesu
eksploatacyjno-przewozowego; ograniczenie
możliwości prowadzenia prac
inwestycyjnych, opóźnienia w realizacji
procesów inwestycyjnych.
127
External Costs of Transport in Europe - Update Study for 2008, INFRAS, CE DELFT, Fraunhofer, November 2011 Update of
the Handbook on External Costs of Transport, RICARDO-AEA, styczeń 2014
128
Energy efficiency and specific CO2 emissions (TERM 027) - Assessment published Jan 2013 www.eea.europa.eu
Analiza uwarunkowań w zakresie przewozu samochodów ciężarowych transportem kolejowym –Tiry na tory - w Polsce
130
Identyfikacja i zestawienie propozycji działań służących ograniczeniu skutków zmian klimatu dla sektora transportu – Instytut Badawczy Dróg i
Mostów, Warszawa, październik 2011.
129
Czynnik klimatyczny
Opis zaburzenia działalności
Wpływ na funkcjonowanie
Intensywne opady deszczu
powodujące powodzie
i podmycia torów
Zalanie szlaków, uszkodzenie elementów
infrastruktury kolejowej (torów, podtorza,
nawierzchni, słupów trakcyjnych i
oświetleniowych, urządzeń sterowania
ruchem kolejowym, nasypów, zerwanie
mostów, obiektów kolejowych, uszkodzenia
środków
łączności), obsunięcia ziemi
powodujące zasypywanie linii
kolejowych oraz uszkodzenia sieci
trakcyjnych wskutek osuwających się wraz z
ziemią drzew
Uszkodzenie sieci trakcyjnej i linii
energetycznych na skutek opadania drzew na
sieć, upadki drzew powodujące tarasowanie
szlaków kolejowych.
Deformacja toru w planie i profilu wskutek
wydłużania się szyn.
Poważne utrudnienia w realizacji procesu
eksploatacyjno-przewozowego; wysokie
straty finansowe spowodowane
uszkodzeniami infrastruktury kolejowej i
koniecznością długotrwałego zamknięcia
szlaków.
Silne wiatry
Długotrwale utrzymujące
się
wysokie temperatury
Intensywne wyładowania
atmosferyczne
Pożary na obszarach
kolejowych
Mgły
Uszkodzenia urządzeń sterowania ruchem
kolejowym, uszkodzenia urządzeń
energetycznych, zaniki
napięcia w sieci trakcyjnej, przerwy w
zasilaniu energią elektryczną urządzeń
kolejowych, uszkodzenia łączności.
Występowanie pożarów powodujących
uszkodzenia
infrastruktury kolejowej
Ograniczenie widoczności
Utrudnienia w realizacji procesu
eksploatacyjno przewozowego, straty
finansowe wskutek uszkodzenia
infrastruktury kolejowej.
Wprowadzenie ograniczeń w prędkości
kursowania pociągów, straty finansowe na
skutek opóźnień pociągów.
eksploatacyjno-przewozowego; straty
infrastruktury oraz systemów łączności.
Ograniczenia w realizacji procesu
eksploatacyjno-przewozowego; straty
infrastruktury.
eksploatacyjno przewozowego
spowodowane koniecznością wprowadzenia
ograniczeń prędkości biegu pociągów.
Największa wrażliwość na zmiany warunków klimatycznych dotyczy infrastruktury kolejowej,
szczególnie dla oddziaływania silnego wiatru, deszczu i śniegu oraz mrozu. Zakresy wrażliwości na
zmiany warunków klimatycznych przedstawiono poniżej 131,132.
Ujemna temperatura sprzyja pękaniu szyn, awariom urządzeń, zamarzaniu rozjazdów oblodzeniu sieci
trakcyjnych i energetycznych zajmowaniu dworców przez osoby bezdomne co utrudnia ruch pasażerski.
Intensywne opady śniegu z silnym wiatrem generują powstawanie zasp na torach, zaśnieżeniu układu
torowego, peronów i ich oblodzenie. Intensywne deszcze doprowadzają do podtopie ń i zalań
infrastruktury i zalania terenu, a wyładowania doprowadzają do uszkodzeń i zakłóceń pracy urządzeń
energetycznych, sterowania ruchem, uszkodzeń sieci trakcyjnej. Wiatry o dużej sile, trąby powietrzne
wywołują uszkodzenia sieci trakcyjnych, obiektów, tarasowanie dróg poprzez powalone drzewa.
Upały powodują deformacje toru, obniżenie komfortu podróży, pogorszenie warunków pracy. Mgła
powoduje ograniczenia widoczności.
131
Opracowanie wskaźników wrażliwości sektora transportu na zmiany klimatu. Wybór kluczowych elementów systemu transportu (infra struktura,
środki transportu, warunki ruchu) szczególnie wrażliwych na zjawiska klimatyczne wraz z oceną wpływu – Instytut Badawczy Dróg i Mostów,
Warszawa, listopad 2010.
132
Identyfikacja i zestawienie propozycji działań służących ograniczeniu skutków zmian klimatu dla sektora transportu – Instytut Badawczy Dróg i
Mostów, Warszawa, październik 2011.
Tabela 59. Zakres wrażliwości transportu kolejowego na zmiany warunków klimatycznych
0 – neutralne, 1 – utrudniające, 2 - ograniczające, 3 – uniemozliwiające.
Umowna kategoria klimatu
Infrastruktura
Środek transportu
Mróz
3
1
Śnieg
3
1
Deszcz
3
0
Wiatr
3
0
Upał
1
0
Mgła
0
0
Komfort socjlany
1
1
1
0
1
2
Scenariusze klimatyczne
Wnioski z analiz scenariuszy zmian klimatycznych dla Polski w XXI wieku przedstawiono
poniżej (szczegółowe dane zawarte są w strategicznym planie adaptacji 134):
Temperatura wyraźnie wzrosła na obszarze całego kraju i taka tendencja utrzyma się do
końca stulecia. Szczególnie wyraźny wzrost będzie widoczny w chłodnej połowie roku. Ze wzrostem
temperatury wiąże się wzrost długości okresu wegetacyjnego, spadek liczby dni z temperaturą
ujemną i wzrost wysokich temperatur w lecie. Natomiast opady nie wykazują żadnych wyraźnych
tendencji zmian ilościowych, zmianom ulega natomiast struktura opadów w kierunku wzrostu
długości okresów bezopadowych (z wysoką temperatura w lecie) przerywanych intensywnymi
ulewami, którym towarzyszyć będą burze i silne wiatry. W związku ze spadkiem liczby dni z
temperaturą ujemną skróci się okres zalegania pokrywy śnieżnej 135. W modelach zmian klimatycznych
widoczna jest tendencja do nasilania się zjawisk ekstremalnych, zwiększenia ich częstotliwości
występowania136.
Analogicznie ww. zmiany klimatu odnosi się dla rejonu przedsięwzięcia.
133
Przewidywany wpływ zmian klimatu na eksploatację przedsięwzięcia
Przewidywane negatywne oddziaływanie występuje w koleracji z ryzykiem zagrożenia,
wynikającym z przewidywanych zmian klimatu oraz wrażliwości transportu kolejowego na
poszczególne czynniki .
Intensywne opady śniegu i silne spadki temperatur będą mieć mniejszą częstotliwość wraz z
narastającym procesem ocieplenia. Utrzyma się wzrost temperatury. Natomiast zjawiska sil nych opadów
deszczu i wiatrów będą nasilać się – tym samym mogą stwarzać zagrożenie dla transportu kolejowego.
Ograniczenie widoczności na skutek mgły i przełożenie na bezpieczeństwo szlaków kolejowych nie jest tak
137
groźne, jak w przypadku transportu drogowego (tabela 3) .
Tabela 60. Negatywne oddziaływanie zmian klimatu (prognozowanych do końca XXI wieku) na transport
kolejowy: 0 – neutralne, 1 – utrudniające, 2 - ograniczające, 3 – uniemożliwiające.
133
Scenariusze klimatyczne dla Polski dla 21. wieku”; Małgorzata Liszewska, Krystyna Konca -Kędzierska, Bogumił Jakubiak, Eliza Śmiałecka;
Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego; Uniwersytet Warszawski; kwiecień 2012
134
134
Opracowanie
wskaźników wrażliwości sektora transportu na zmiany klimatu. Wybór kluczowych elementów systemu transportu (infrastruktura, środki
transportu, warunki ruchu) szczególnie wrażliwych na zjawiska klimatyczne wraz z oceną wpływu – Instytut Badawczy Dróg i Mostów, Warszawa,
listopad 2010.
135
Opracowanie i wdrożenie Strategicznego Planu Adaptacji dla sektorów i obszarów wrażliwych na zmiany klimatu Etap III”, KLIMADA, IOŚ-PIB,
Warszawa, wrzesień 2013.
136
137
Opracowanie i wdrożenie Strategicznego Planu Adaptacji dla sektorów i obszarów wrażliwych na zmiany klimatu Etap III”, KLIMADA, IOŚ-PIB,
Warszawa, wrzesień 2013.
Umowna kategoria klimatu
Mróz
Śnieg
Deszcz
Wiatr
Upał
Mgła
Transport kolejowy
0
0
3
3
2
0
ODDZIAŁYWANIE NA PRZEDSIĘWZIĘCIE I DZIAŁANIA OGRANICZAJĄCE
Dla regionu przedsięwzięcia nasileniu podlegać będą czynniki: wiatr, deszcz, upał, które
związane są z negatywnym wpływem na przedsięwzięcie. Upał ma mniejszy stopień wpływu, a
transport kolejowy odznacza się mniejszą wrażliwością na ten czynnik. Nasilenie wiatru może
powodować uszkodzenia infrastruktury, utrudnienia przewozowe (powalone drzewa). Wzrost
intensywności opadów generuje ryzyko powodzi.
Określono niebezpieczeństwo powodziowe dla lokalizacji przedsięwzięcia (tabela i ryciny
poniżej)138:
 odcinek S01 nie jest położony na obszarach narażonych na niebezpieczeństwo powodzi, ani
na obszarach na których wystąpienie powodzi jest prawdopodobne,
Tabela 61. Położenie odcinka S01 linii kolejowej na obszarach narażonych na niebezpieczeństwo
powodzi i obszarach, na których wystąpienie powodzi jest prawdopodobne.
Linia kolejowa E75 Sadowne-Czyżew: zamierzenie
inwestycyjne (odcinek)
S01 stacja Sadowne
(71,8 – 74,5)
Obszary narażone na
niebezpieczeństwo powodzi
Obszary na których wystąpienie
powodzi jest prawdopodobne
nie dotyczy
nie dotyczy
Ocenia się, że oddziaływanie na przedsięwzięcie będzie nieistotne przy zastosowaniu działań
minimalizujących, które stosowane są przez Inwestora 139.
Mając na uwadze powyżej przedstawione dane: Głównymi czynnikami, które podlegać będą
nasileniu i oddziaływać na eksploatację przedsięwzięcia w rejonie realizowanego przedsięwzięcia
będą: wiatr, upał, deszcz. Intensywne opady deszczu powodujące powodzie są najważniejszym
zagrożeniem (obok niskich temperatur) wg. danych przedstawionych powyżej oraz analizy wpływu
czynników klimatycznych na funkcjonowanie PKP S.A 140.



138
139
W związku z tym ocenia się, że zastosowane rozwiązania projektowe tj.:
wycinka drzew w pobliżu nasypu kolejowego wraz z wymianą na nowe słupów trakcyjnych
(przeciwdziałanie silnym porywistym wiatrom i zrywaniu trakcji)
usprawniony i udrożniony system odwodnieniowy złożony z elementów retencjonujących
wody deszczowe oraz ewaporacyjnych i infiltrujących (przeciwdziałanie opadom nawalnym i
wysokim stanom wody)
zastosowanie betonowych podkładów oraz odpowiednie zagęszczenie nasypów kolejowych
(przeciwdziałanie odkształceniu torów w wyniku upałów)
są rozwiązaniami adaptacyjnymi do zmian klimatu.
Na podstawie: http://mapy.isok.gov.pl/imap/
Identyfikacja i zestawienie propozycji działań służących ograniczeniu skutków zmian klimatu dla sektora transportu” – Instytut Badawczy
Dróg i Mostów, Warszawa, październik 2011.
140
Identyfikacja i zestawienie propozycji działań służących ograniczeniu skutków zmian klimatu dla sektora transportu” – Instytut Badawczy
Dróg i Mostów, Warszawa, październik 2011.
Rysunek 20. Lokalizacja linii kolejowej E75 Sadowne-Czyzew: odcinek S01 (zielony) – ne tle obszarów
zagrożonych powdzią.
7. PRZEWIDYWANE ODDZIAŁYWANIE NA ETAPIE LIKWIDACJI INWESTYCJI
Oddziaływanie linii kolejowej E75 na środowisko na etapie likwidacji jest analogiczne do
oddziaływania na etapie budowy przedsięwzięcia, opisanego w poszczególnych częściach
opracowania.Różnica polega na zdeponowaniu odpadów budowlanych oraz elementów z konstrukcji
metalowych, żelbetowych itp. na odpowiednie składowisko odpadów lub poddaniu ich innej
technologii odzysku lub unieszkodliwiania. Działania minimalizujące niekorzystne oddziaływanie tej
fazy na środowisko są zbliżone do fazy budowy. Należy przestrzegać wszystkich zaleceń oraz
niezbędnych przepisów prawnych.
W praktyce linię kolejową modernizuje się i przedłuża jej działalność na dalsze lata. Po
zakończeniu fazy eksploatacji linii, powinien zostać opracowany projekt jej likwidacji oraz rekultywacji
terenu inwestycji.
8. OPIS PRZEWIDYWANYCH DZIAŁAŃ MAJĄCYCH NA CELU ZAPOBIEGANIE I OGRANICZENIE
NEGATYWNYCH ODDZIAŁYWAŃ NA ŚROODWISKO ORAZ OCENA EFEKTYWNOŚCI
ZASTOSOWANYCH ROZWIĄZAŃ
8.1. OCHRONA ŚRODOWISKA WODNEGO
8.1.1. ZABEZPIECZENIA NA ETAPIE PROJEKTU BUDOWLANEGO
W projekcie budowlanym zaprojektowano szereg rozwiązań w zakresie odwodnienia
zabezpieczające środowisko. Poniżej przedstawiono zastosowane rozwiązania.
Zaprojektowane odwodnienie






Odwodnienie w rejonie torowiska zaprojektowano zgodnie z pkt. III.4 decyzji środowiskowej:
W km 71+800 – 71+986 zaprojektowano obustronne rowy odwadniające z dnem o szerokości
0,50 m. Od km 71+992 do początku peronów w km 72+386 (czyli w rejonie pełnego trapezu)
odwodnienie zaprojektowano w postaci obustronnych rowów umocnionych płytkimi
korytkami betonowymi.
W km 72+020 i km 72+410 po stronie toru nr 1 zaprojektowano zbiorniki chłonnoodparowujące.
Powierzchnia peronów odwadniana jest przez zaprojektowanie spadków od krawędzi płyty
peronowej w kierunku skarpy, a następnie do biegnącego równolegle rowu otwartego.
Torowisko w obrębie peronów odwadniane jest przez system drenów i kolektorów
zbierających. Dren w obsypce filtracyjnej umieszczony jest pomiędzy torem, a dolną
krawędzią prefabrykatu ścianki peronowej typu L1, łączy się on w każdej ze studzienek
rewizyjnych z kolektorem umieszczonym pod peronem. Kolektor ułożony pod peronem,
równolegle do jego krawędzi, odprowadza wodę do rowów bocznych.
W rejonie przejazdu w 72.610 torowisko jest odwadnianie za pomocą drenażu ułożonego
równolegle do torów nr 1 i 2 ułożonego pod nawierzchnią drogową przejazdu. Pod korpusem
drogi kołowej ułożono również dwa kolektory przeprowadzające wodę z systemu
odwodnienia stacji od przejazdu wzwyż kilometrażu.
Pozostała cześć stacji jest odwadniana systemem drenokolektorów biegnących na
międzytorzach torów 1-3 i 2-4. Kierunki spadków podłużnych drenokolektorów zgodne z
pochyleniami projektowanej niwelety torów. Odbiór wody z systemu drenażu do
projektowanego zbiornika chłonno-odparowującego w km 73+075 i do rowu po str. t. nr 2 w
km 74+288.
W km 72.000 zaprojektowano układ kanalizacji deszczowej, odprowadzającej wody deszczowe
i roztopowe pochodzące z odwodnienia torowiska na odcinku między w km 71.800 – 72.386 linii
kolejowej, zbierane obustronnymi rowami. Wody deszczowe z rowów odwodnienia torowego,
przepływając przez osadniki poziome zaprojektowane na końcu rowów, będą trafiały do studzienki, a
następnie kanałem zamkniętym DN200 będą odpływały do projektowanego zbiornika chłonnoodparowującego.
z roślinnością hydrofitową.
W km 72.400 zaprojektowano układ kanalizacji deszczowej, odprowadzającej wody opadowe
i roztopowe pochodzące z odwodnienia liniowego i wgłębnego torowiska na odcinku między km
72.390 – 73.076 linii kolejowej. Wody deszczowe z układu odwodnienia torowego, będą trafiały do
studzienki pośredniej, a następnie kanałem DN300 będą odpływały do projektowanego zbiornika
chłonno-odparowującego.
odprowadzenia wód opadowych z modernizowanego torowiska oraz projektowanych dróg ,
z roślinnością hydrofitową. Zbiornik zaprojektowano jako ziemny typu otwartego, o nachyleniu
skarpy 1:1,5.
Odwodnienie drogi przy przejeździe w km 72.610
Na odcinku przebudowywanej drogi powiatowej nr 4207W, zaprojektowano układ kanalizacji
deszczowej, odbierający wody opadowe z wpustów deszczowych, rozmieszczonych po obu stronach
przejazdu kolejowego. Wpusty deszczowe W-1 i W-2 będą podłączone przykanalikami Ø160, poprzez
studnie pośrednie, do zaprojektowanych studzienek Ø1000 zamontowanych na kanale Ø300,
odprowadzającym wody deszczowe z odwodnienia torowego. Projektowaną kanalizację wraz z
wszystkimi elementami projektuje się umieścić w chodniku. Wody deszczowe projektuje się
docelowo odprowadzać układem kanałów do projektowanego zbiornika chłonno - odparowującego.
Odwodnienie peronów p.o. Sadowne Węgrowskie – km 72.610
Odprowadzenie wód opadowych z peronów jednokrawędziowych na P.O. Sadowne
Węgrowskie przeprowadzone jest poprzez odwodnienie liniowe (korytka z rusztem, typu V100) w
miejscu wiat peronowych, w pozostałej części peronu - do istniejących rowów układu
odwodnieniowego lub na odpowiednio wzmocnione skarpy, usytuowane poza zewnętrzną krawędzią
peronu. Odprowadzenie wód deszczowych z korytek będzie się odbywało poprzez podłączenie
studzienek odpływowych odwodnienia liniowego odcinkami kanałów do kanału deszczowego DN300
biegnącego w peronie, prowadzącego wody z odwodnienia torowiska
W km 74.284 linii kolejowej zaprojektowano układ kanalizacji deszczowej, odprowadzający
wody opadowe z odwodnienia liniowego wzdłuż linii kolejowej, na odcinku od km 73.077 do km
74.284. Układ odwodnienia w postaci systemu drenaży i drenokolektorów. Zaprojektowano układ
kanałów, które porzez studzienkę z osadnikiem będą odprowadzały wody deszczowe do rowu. W celu
podczyszczenia wód deszczowych zaprojektowano zastosowanie osadnika, który stanowić będzie
studnia betonowa.
Wzmocnienie podtorza
Zgodnie z pkt. 22 decyzji środowiskowej nr RDOŚ-14-WOOŚ-II-BP-6613-008/08
zabezpieczono tereny podmokłe - w podtorzu w km 74.850 – 75.150 ze względu na występowanie
przewarstwień torfowych zaprojektowano kolumny żwirowo – betonowe.
Zaprojektowane osadniki
Zgodnie z pkt. III.6 w systemie odwodnienia linii kolejowej i stacji zaprojektowano urządzenia
zabezpieczające wody powierzchniowe i podziemne przed zanieczyszczeniem w postaci osadników.
Zestawienie zaprojektowanych osadników:
Osadnik
Km linii
strona
St1 i St2
71+990
LiP
St3 i St4
72+390
LiP
St5 i St6
72+440
LiP
St 7 i St8
72+490
LiP
St 9 i St10
72+538
LiP
St11 i St12
72+587
LiP
St13 i St14
72+591
LiP
St15 i St16
72+618,4
LiP
St17 i St18
72+670
LiP
St19 i St20
72+725
LiP
St21 i St22
72+775
LiP
St23
72+825
L
St24
72+828
P
St25
72+873
L
St26
72+875
P
St28 i St27
72+925
LiP
St29 i St30
72+975
LiP
St31 i St32
73+025
LiP
St33
73+075
P
St34
73+077
L
St35 i St36
73+128
LiP
St37 i St38
73+175
LiP
St39 i St40
73+225
LiP
St41 i St42
73+275
LiP
St43 i St44
73+325
LiP
St45 i St46
73+375
LiP
St47
73+422
P
St48
73+425
L
St49 i St50
73+475
LiP
St51i St52
73+524,61
LiP
St53 i St54
73+579,52
LiP
St55 i St56
73+631,5
LiP
St57 i St58
73+681,5
LiP
St59 i St60
73+731,5
LiP
St61 i St62
73+781,5
LiP
St63
73+827,5
P
St64
73+829,5
L
St65
73+881,5
L
St66
73+882,5
P
St67 i St68
73+931,5
LiP
Osadnik
Km linii
strona
St69 i St70
73+981,5
LiP
St71 i St72
74+031,5
LiP
St73 i St74
74+082,5
LiP
St75 i St76
74+131,5
LiP
St77 i St78
74+181,5
LiP
St79 i St80
74+232,5
LiP
St81
74+283
P
D1
71+989
P
D2
72+440
P
D7
74+283
L
W systemie odwodnienia nie zastosowano separatorów, ponieważ zgodnie z
przeprowadzonymi przez Inwestora badaniami linii kolejowa nie powoduje skażenia środowiska
gruntowo-wodnego substancjami ropopochodnymi.
Przy wyborze urządzeń podczyszczających wzięto pod uwagę przytoczone w raporcie wyniki
badania jakości wód opadowych z terenów kolejowych przeprowadzone przez Inwestora. Wyniki tych
badań w ponad 90% analizowanych próbek wód opadowych nie stwierdzono przekroczeń żadnego z
analizowanych parametrów. W żadnej z analizowanych prób nie wykazano przekroczeń substancji
ropopochodnych. Wartości zbadanych stężeń wynosiła od < 0,1 mg/l do 3,11 mg/l. Na 213
przebadanych próbek w 10 odnotowano przekroczenia dopuszczalnej normy chemicznego
zapotrzebowania na tlen (ChZT Cr). Wartość średnia wynosiła 56 mg/l. Natomiast Spośród 213
przebadanych próbek wody opadowej tylko w 12 zanotowano przekroczenie dopuszczalnego
stężenia zawiesiny ogólnej, wartość średnia pomiarów wyniosła 37,3 mg/l.
Przytoczone wyniki odnoszą się wartości dopuszczalnych określnych w Rozporządzeniu
Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy
wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla
środowiska wodnego (Dz. U. 2006 Nr 137, poz. 984 ), obowiązującego na dzień sporządzenia analizy.
Natomiast zgodnie z obowiązującym Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r.
w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w
sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U. 2014 poz. 1800)
powierzchnie budowli kolejowych nie zostały zakwalifikowane jako powierzchnie stanowiące źródło
zanieczyszczeń wód.
Prowadzenie prac
Nie projektuje się prac w obrębie rzek i cieków wodnych. Nie przewiduje się również deniwelacji
terenów przybrzeżnych oraz zagłębień okresowo wypełnionych wodą. Punkty II.18 i III.10 decyzji
środowiskowej nr RDOŚ-14-WOOŚ-II-BP-6613-008/08 nie dotyczą omawianego odcinka.
Przedstawiona powyżej rozwiązania w zakresie ochrony środowiska wodnego spełniają zapisy
decyzji środowiskowej nr RDOŚ-14-WOOŚ-II-BP-6613-008/08.
8.1.2. ZABEZPIECZENIE NA ETAPIE REALIZACJI
Aby zabezpieczyć środowisko wodne przed negatywnym wpływem ilościowym i jakościowym
i nie doprowadzić do pogorszenia stosunków wodnych na tym terenie, należy przestrzegać
wytycznych decyzji środowiskowej nr RDOŚ-14-WOOŚ-II-BP-6613-008/08 oraz poniższych zaleceń:
 Zapewnić bezawaryjną prace maszyn budowlanych, środków transportu oraz urządzeń
budowlanych. Ewentualną awarię usuwać poza placem budowy lub w wyznaczonych i
uszczelnionych miejscach na terenie budowy. Miejsca postoju maszyn, które w danej chwili
nie są używane lokalizować jak najdalej od cieków powierzchniowych
 Zaplecza budowy, bazy sprzętów oraz drogi dojazdowe do placu budowy utwardzić, co może
zmniejszyć zanieczyszczanie w trakcie budowy.
 Materiały wykorzystywane przy przebudowie, które zawierają substancje niebezpieczne
magazynować na szczelnej nieprzepuszczalnej powierzchni lub w szczelnych pojemnikach.
Wszystkie wykorzystane pojemniki, zużyte środki i materiały oraz narzędzia, które mogłyby
stanowić zagrożenie dla wód podziemnych, magazynować na szczelnych nieprzepuszczalnych
powierzchniach – zgodnie z pkt. II.19 decyzji środowiskowej.
 Prace prowadzone w obrębie torowiska będę ograniczone w większości do robót powierzchniowych
w obrębie już przekształconych terenów bez konieczności wykonywania głębokich wykopów
powodujących przerwanie poziomów wodonośnych - zgodnie z pkt. II.22 decyzji środowiskowej.
 Przy rozbiórce określonych obiektów inżynieryjnych, zbezpieczyć prze zanieczyszczeniem
tereny do nich przyległe; w szczególności zabezpieczyć rzeki oraz siedliska przyrodnicze i
siedliska gatunków chronionych w ramach Dyrektywy Siedliskowej i Ptasiej; materiały
pozyskane z rozbiórki przekazać do miejsc składowania i zutylizować, elementy stalowe bąd ź
kamienne nadające się do ponownego wykorzystania zabezpieczyć i przechowywać w
wyznaczonym do tego miejscu; zastosować pomosty robocze, uchwyty i urządzenia
pomocnicze, by zabezpieczyć tereny pod obiektami – zgodnie z pkt. II.24 decyzji
środowiskowej.
 Podczas budowy bazy sprzętowe lokalizować na gruntach słabo przepuszczalnych. Przy
składowaniu materiałów podatnych na migrację wodną, miejsca składowania zabezpieczyć
materiałami izolacyjnymi.
 Na terenach gdzie modernizowana linia przecina Główne Zbiorniki Wód Podziemnych w
przypadku pojawienia się w wykopie wód gruntowych odwodnienie wykopów realizować
możliwie najkrótszymi odcinkami zgodnymi z odcinkami aktualnych robót w możliwie
najkrótszym czasie.
 Na etapie realizacji inwestycji należy zapewnić sprawne funkcjonowanie istniejącego systemu
odwadniającego, do czasu uruchomienia nowego.
 W trakcie prowadzenia prac zachować naturalny przepływ cieków powierzchniowych. Roboty
ziemne, budowę nasypów lub wykopów prowadzić w sposób umożliwiający stały przepływ w
istniejącym korycie.
 Zlokalizować zaplecze budowy, drogi dojazdowe, miejsca składowania materiałów i bazy
sprzętowe w odległości min. 30 m od granicy płatu siedlisk wymienionych w rozdziale 8.2.2.1;
 Przed rozpoczęciem prac budowlanych wyznaczyć i oznaczyć w terenie, w sposób dobrze
widoczny, granice pomiędzy zajmowanym pod inwestycję pasem terenu (planowanego
prostowania łuków, przebudowy skrzyżowań i budowy nowych dróg dojazdowych), a częścią
terenu, która nie zostanie zajęta pod inwestycję.
 W przypadku braku spełnienia tego warunku, miejsca składowania materiałów, postoju
sprzętu i plac budowy, w okresie od 1 marca do 30 czerwca ogrodzić np. plastikowym
płotkiem. Taki sposób wyeliminuje możliwość migracji płazów i gadów z ww. siedlisk na plac
budowy.



•
•
•

W trakcie prowadzenia prac budowlanych organizacja robót powinna być tak poprowadzona,
aby zapewnić właściwe składowanie materiałów budowlanych. Organizacje zaplecza
socjalnego i technicznego należy zorganizować w sposób zapewniający prowadzenie
gospodarki wodno-ściekowej zgodnie z zaleceniami przedstawionymi w rozdziale 8.2.4 oraz
gospodarki odpadami zaleconymi w rozdziale 8.2.5.
Roboty na ciekach wodnych należy wykonywać w zakresie określonym w pozwoleniach
wodno-prawnych.
Prowadzić gospodarkę odpadami zgodnie z zasadami ochrony środowiska, a w szczególności
należy:
zapewnić korzystanie ze szczelnych pojemników na odpady,
zapewnić odbieranie odpadów komunalnych i ścieków przez koncesjonowane firmy,
natomiast pozostałych odpadów przez uprawionych odbiorców,
szczególną uwagę należy zwrócić na sposób wykorzystania środków mogących doprowadzić
do skażenia środowiska, w tym różnych rozpuszczalników, olejów, smarów, farb,
wykorzystywanych zwłaszcza na etapie wykonywania izolacji obiektów inżynieryjnych
(impregnacja fundamentów, zabezpieczenie i izolacja ścian przepustów).
Monitorować ewentualne wycieki paliw. W przypadku wycieku paliwa, miejsce
zanieczyszczone oczyścić za pomocą sorbentów substancji ropopochodnych.
8.1.3. ZABEZPIECZENIE NA ETAPIE EKSPLOATACJI
Mając na uwadze prawidłową gospodarkę wodno-ściekową na obszarze oddziaływania
inwestycji, wykonano stosowne projekty techniczne odwodnienia dla odprowadzenia wód
opadowych i pochodzących z drenażu linii kolejowej oraz z powierzchni utwardzonych o stałej
nawierzchni, jakimi mogą być stacje kolejowe, uwzględniających ochronę środowiska wód
powierzchniowych i odziemnych.
Wykonane zostały odpowiednie operaty wodno-prawne oraz przeprowadzone zostały
wymagane uzgodnienia w celu uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na zrzut wód do
zaplanowanych odbiorników - cieków powierzchniowych.
Wykonanie systemu odwadniającego wraz z przewidzianymi urządzeniami zabezpieczającymi
powinno być zgodne z zatwierdzonymi projektami.
Eksploatacja systemu odwodnienia ma być zgodna z zapisami projektu oraz decyzji
środowiskowej nr RDOŚ-14-WOOŚ-II-BP-6613-008/08, stale kontrolowana i utrzymywana w
należytym stanie technicznym, w szczególności czystość rowów odwadniających i osadników. W
przypadku uszkodzenia systemu - szkodę niezwłocznie naprawić.
Zgodnie z pkt. II.26 decyzji środowiskowej nr RDOŚ-14-WOOŚ-II-BP-6613-008/08, należy
zapewnić właściwą obsługę i konserwację urządzeń oraz elementów systemu odprowadzania i
oczyszczania wód opadowych tak, aby utrzymane były w pełnej sprawności.
Chodzi tu przede wszystkim o zapewnienie jej hydraulicznej sprawności i tym samym
utrzymanie nie zaburzonego odpływu wód do odbiorników. W szczególności należy przestrzegać
następujących zasad:
 utrzymywanie systemu odwadniającego w pełnej sprawności poprzez regularną konserwację,
w tym: (1) okresowy przegląd wszystkich urządzeń systemu odwadniającego; (2)
niedopuszczanie do zarastania i zamulania rowów, studzienek zbiorczych; (3) okresowe
koszenie trawy na skarpach nasypu; (4) oczyszczanie rowów, drenów i ich wylotów celem
utrzymania sprawności dla odpływu przewidzianej w projekcie objętości wody;







należyte i szybkie usuwanie zaistniałych uszkodzeń systemu odwadniającego, wymiana
zniszczonych lub zużytych elementów składowych;
systematyczna konserwacja urządzeń służących podczyszczaniu zanieczyszczonych wód
opadowych lub roztopowych.
wykonywanie przeglądów eksploatacyjnych urządzeń oczyszczających 2 razy do roku;
punkty pomiarowo – kontrolne powinny być zlokalizowane na wylocie wód opadowych i
roztopowych z urządzeń oczyszczających linie kolejową.
Dla właściwej ochrony wód powierzchniowych i podziemnych konieczne jest również:
dotrzymywanie warunków dopuszczalnego natężenia zrzutów wód opadowych i roztopowych
do odbiorników;
zabezpieczenie odbiorników przed rozmywaniem w miejscach wylotów wód opadowych i
roztopowych poprzez zastosowanie odpowiednich wypadów i obudowy w sposób trwały;
budowa wylotów w taki sposób, aby zabezpieczyć urządzenia w przypadku wystąpienia
wielkich wód i kry na powierzchni wody.
8.2. OCHRONA ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO
8.2.1 SPOSOBY OGRANICZANIA WPŁYWU NA SIEDLISKA PRZYRODNICZE, FLORĘ I
MIKOBIOTĘ
Możliwe do zastosowania działania minimalizujące na etapie budowy w odniesieniu do
siedlisk przyrodniczych przedstawiono w zestawieniu tabelarycznym w rozdziale 6.4.1 (Tabela 41).
Poniżej przedstawiono szczegółowe rozwiązania zaprojektowane w projekcie budolwanym oraz
wytyczne umożliwiające odpowiednią organizację na etapie realizacji inwestycji.
Nie stwierdzono płatów siedlisk, które zostaną zniszczone w wyniku realizacji inwestycji, m.
in. poprzez realizację dróg dojazdowych, obiektów inżynieryjnych oraz wycinkę drzew i krzewów.
W odniesieniu do płatów siedlisk objętych ryzykiem zniszczenia (siedlisko 6120-1) oraz
pogorszenia (siedlisko 2330-1) na etapie budowy zaproponowano działania minimalizujące.
Oddziaływanie to może wystąpić na skutek prowadzonych prac modernizacyjnych na linii kolejowej
związanych z realizacja dojazdu, budową systemu odwonienia oraz w związku z możliwym
przedostawaniem się zanieczyszczeń z transportu pojazdów, pracy maszyn. W tym przypadku,
zostaną zastosowane odpowiednie zabezpieczenia zgodnie z wymogiem decyzji z dnia 6 października
2009 r., znak: Rooś-14-wooś-11-BP-6613-008/08., co też wskazano poniżej.
Przedstawiona synteza najistotniejszych oddziaływań modernizowanej linii kolejowej na
siedliska przyrodnicze i sposoby ich minimalizacji, jest zgodna z rozwiązaniami w Projekcie
budowlanym. Ocenia się, że realizacja inwestycji nie wywrze znaczącego wpływu na wymienione w
tabeli w rozdziale 6.4.1. siedliska przyrodnicze.
Zaproponowane działania na etapie realizacji należy uwzględnić w dokumentacji
przetargowej opisującej przedmiot zamówienia w przetargu na wykonawstwo planowanej
modernizacji linii kolejowej.
NA ETAPIE PROJEKTU BUDOWLANEGO
Zabezpieczenie przed spływem zanieczyszczeń
Zabezpieczenie przed spływem zanieczyszczeń oznacza budowę urządzeń podczyszczających
wody pochodzące ze spływu powierzchniowego torowiska – rowy filtracyjne, rowy trawiaste,
osadniki. Dotyczy to terenu siedlisk najbardziej wrażliwych na zanieczyszczenia, wskazanych w tabeli
w rozdziale 6.4.1 (siedlisko 6120-1 oraz 2330-1). W celu zabezpieczenia przed przedostaniem się
zanieczyszczeń do przedstawionych w raporcie siedlisk przyrodniczych w projekcie budowlanym
zaprojektowane zostały odpowiednie zabezpieczenia wskazane w opracowaniu oraz decyzji z dnia 6
października 2009 r., znak: Rooś-14-wooś-11-BP-6613-008/08, tj. zgodnie z pkt 3.4 oraz 3.6 Decyzji.
Zabezpieczenie przed spływem zanieczyszczeń ma szczególne znaczenie podczas
prowadzenia dodatkowych prac budowlanych, jak w tym przypadku budowa nowych dróg
dojazdowych, realizacja odwodnienia, przebudowa przejazdów kolejowych w bliskim sąsiedztwie
siedlisk wodnych i od wody zależnych. W tych miejscach należy zwrócić szczególną uwagę, aby
wyeliminować potencjalną możliwość przedostania się środków chemicznych do cieków wodnych. W
tym celu zgodnie z zapisami pkt. 3.4 oraz 3.6 Decyzji Środowiskowej w projekcie budowlanym
zaprojektowano urządzenia podczyszczające wody, które zapewnią ochronę siedlisk – co zostało
zestawione w rozdziale 8.1. (ochrona środowiska wodnego).
NA ETAPIE REALIZACJI
Działania zapobiegające zmianie stosunków wodnych
Działania zapobiegające zmianie stosunków wodnych polegają na prowadzeniu prac
budowlanych w sposób ograniczający wielkość prac odwodnieniowych terenu. W szczególności, nie
należy wykonywać odwodnień w rejonie naturalnych zbiorników i zastoisk wodnych tam, gdzie nie
zagraża to bezpieczeństwu budowli kolejowych. Zabezpieczenia torowiska wykonać przyporami
kamiennymi zgodnie z dokumentacją projektową. Ponadto, na ciągach odwodnieniowych, przed
wprowadzeniem wód opadowych do odbiorników, zastosowano osadniki zgodnie z pozwoleniami
wodno-prawnymi i dokumentacją projektową, wody opadowe z obiektów mostowych zostaną
sprowadzone poza te obiekty i odprowadzone do cieków wodnych za pośrednictwem urządzeń
oczyszczających, zgodnie z decyzją środowiskową i dokumentacją projektową.
Należy zabezpieczyć istniejący system odwadniający, który powinien być możliwie sprawny
do momentu budowy nowego systemu. Naturalny przepływ cieków powierzchniowych musi przy tym
zostać zachowany w trakcie prowadzonych prac.
Ważnym czynnikiem jest również używanie sprawnych technicznie i nie przestarzałych
maszyn.
Organizacja prac w sposób minimalizujący zniszczenie biotopu
Organizacja prac w sposób minimalizujący zniszczenie biotopu polega na lokalizacji zaplecza
technicznego poza miejscem występowania siedlisk przyrodniczych wskazanych w tabeli w rozdziale
6.4.1 (siedlisko 6120-1) oraz lokalizacji dróg dojazdowych, miejsc składowania materiałów i maszyn w
sposób uniemożliwiający zniszczenie siedlisk nie podlegających zajęciu pod inwestycję. Ponadto,
obejmuje wyznaczenie i oznaczenie w terenie, w sposób dobrze widoczny, przed rozpoczęciem prac
budowlanych, granicy pomiędzy zajmowanym pod inwestycje pasem terenu (w miejscach, gdzie
planowana jest przebudowa skrzyżowań i budowa nowych dróg dojazdowych, budowa obiektów) a
częścią siedliska, która ma nie zostać zajęta pod inwestycję – zgodnie z zapisami DŚ pkt 2.4. oraz 2.6.
Ma to za zadanie zmniejszyć prawdopodobieństwo nieumyślnego zniszczenia siedliska, w stopniu
większym niż założono podczas oceny wpływu inwestycji na siedliska przyrodnicze.
NA ETAPIE EKSPLOATACJI
Działania minimalizujące etapu eksploatacji:
Kontrola i utrzymywanie w należytym stanie technicznym system odwodnienia, w szczególności
czystość rowów odwadniających i osadników. W przypadku uszkodzenia systemu - niezwłocznie
naprawiane.
 Monitorowanie ewentualnych wycieków paliwa. W przypadku wycieku paliwa, miejsce
zanieczyszczone oczyszczone za pomocą sorbentów substancji ropopochodnych.

8.2.2. SPOSOBY OGRANICZANIA WPŁYWU NA ENTOMOFAUNĘ
Przedsięwzięcie (zarówno na etapie realizacji jak i eksploatacji) nie generuje negatywnego
wpływu na entomofaunę – nie wymaga projektowania środków minimalizujących (rozdz. 6.4.3).
8.2.3. SPOSOBY OGRANICZANIA WPŁYWU NA ICHTIOFAUNĘ
wpływu na ichtiofaunę – nie wymagający projektowania środków minimalizujących (rozdz. 6.4.4).
8.2.4. SPOSOBY OGRANICZANIA WPŁYWU NA HERPETOFAUNĘ
Poniżej oraz w rozdz. 7.4.5, rozdz. 9.1, rozdz.12, przedstawiono możliwe do zastosowania
działania minimalizujące ryzyko negatywnego oddziaływania na chronionione gatunki herpetofauny i
ich siedliska – właściwa organizacja prac na etapie realizacji inwestycji z zabezpieczeniem siedlisk, ich
wygrodzeniem, zabezpieczeniem przed przedostawaniem ewentualnych zanieczyszczeń,
prowadzenie prac pod nadzorem herpetologicznym.
Poniżej przedstawiono odniesienie do rozwiązań dotyczących przejść dla płazów w projekcie
budowlanym oraz wytyczne umożliwiające odpowiednią organizację prac na etapie realizacji
inwestycji.
W wyniku prowadzonych prac modernizacyjnych nastąpi zniszczenie traszki grzebieniastej –
stanowisko oznaczone na mapie nr 3. Zniszczenie siedliska oceniono w tym przypadku jako istotne.
Istnieje sposób minimalizacji związany z wykorzystaniem zbiornika zastępczego co zostało
przedstawione poniżej.
Dla pozostałych siedlisk gatunków herpetofauny objętych ryzykiem zniszczenia oraz
pogorszenia zaproponowano działania minimalizujące, które zabezpieczą siedliska i nie doprowadzą
do ich zniszczenia (nie wymagane zbiorniki zastępcze).
Zabezpieczenie siedlisk
Prace budowlane prowadzone będą pod nadzorem herpetologicznym, zgodnie z wymogiem
określonym w pkt. IV.3 Decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 6 października 2009 r.,
znak: RDOŚ-14-WOOŚ-II-PB-6613-008/08.
Zapewniony zostanie nadzór herpetologiczny nad prowadzeniem prac w okolicach zbiorników
wodnych i cieków m.in. w celu stwierdzenia konieczności i ewentualnego przeniesienia płazów
(rozdz. 12). W trakcie prowadzenia prac budowlanych w rejonie siedlisk zagrożonych ryzykiem
negatywnego oddziaływania (rozdz. 7.4.5), siedliska te zostaną zabezpieczone: wygrodzenie
tymczasowe (III – IX) miejsc składowania i placu budowy w sposób zabezpieczający siedliska płazów
w sąsiedztwie linii kolejowej.
Zabezpieczenie środowiska wodnego przedstawiono w rozdz. 9.1. Używanie sprawnych
technicznie i nie przestarzałych maszyn zabezpieczy przed przedostawaniem się ew. zanieczyszczeń
do siedlisk.
Dla siedliska, którego nie ma możliwości zabezpieczenia, zaproponowano przeniesienie płazów
do zbiornika zastępczego (poniżej).
Zbiorniki zastępcze
Dla oceny konieczności budowy zbiorników zastępczych dla płazów dla przedmiotowego
odcinka linii kolejowej wyróżniono wymogi wynikające z zapisów DSU (pkt. III.26).
Przeanalizowano dane z inwentaryzacji herpetologicznej wykonanej w 2014 roku, w celu
wyodrębnienia siedlisk gatunków z Załącznika II i IV Dyrektywy Siedliskowej (kumak nizinny traszka
grzebieniasta), stanowiących jednocześnie ważne miejsca rozrodu herpetofauny (dotyczy również
gatunków z Zał. IV DS), które zostaną utracone w związku z realizacją przedsięwzięcia, a wpływ ten
oceniono jako istotny – wymienione poniżej.
W przypadku pozostałych siedlisk herpetofauny z Zał. II i IV DS w rejonie przedsięwzięcia
oceniono, iż możliwe jest ograniczenie wpływu na płazy (ryzyko utraty, pogorszenia jakości siedlisk)
poprzez zastosowanie środków minimalizujących (jak wyżej: etap prac modernizacyjnych),
prowadzenie prac pod nadzorem przyrodniczym – bez konieczności rekompensaty w postaci budowy
nowych zbiorników wodnych.
Dla przedmiotowego odcinka S01 linii kolejowej DSU określa w pkt. III.26. konieczność
budowy 4 zbiorników wodnych dla płazów w km 74,000 – 74,500, każdy o powierzchni 500-1000m2 i
głębokości 1-1,5 m, z łagodnie wyprofilowanymi skarpamim, poza miejscami mogącymi spowodować
zniszczenie siedlisk przyrodniczych; należy do nich przenieść populacje płazów z siedlisk najbardziej
narażonych na zniszczenie (znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie linii kolejowej w podanym
kilometrażu). Wymóg ten, patrząc na wyniki inwentaryzacji przyrodniczej z 2007 roku (raport ooś na
1 etapie oceny), został przypisany dla zniszczenia siedliska traszki grzebieniastej.
Określono rozwiązanie alternatywne dla budowy zbiorników: Wykorzystanie funkcjonujących
siedlisk płazów. Zmiana zalecenia rozwiązania wzgl. DSU wynika ze zmian obecnych warunków
siedliskowych herpetofauny w stosunku do 2007 roku - obecnie w rejonie linii kolejowej funkcjonują
dogodne siedliska płazów, zapewniające rozród i rozwój populacji płazów (w tym gatunków z
Załącznika II i IV Dyrektywy Siedliskowej).
Wykorzystanie funkcjonujących siedlisk płazów roku określono jako wykorzystanie:
 istniejących siedlisk (wytypowane spośród wykazanych w inwentaryzacji w 2014) przy
założeniu ich oszczędzenia i zachowania dbałości o odpowiednią jakość tych siedlisk,
wykonywania prac pod nadzorem herpetologicznym,
 ew. innych (poza wskazanymi poniżej) o dogodnych warunkach siedliskowych (dostosowanie
do panujących warunków i spełnienie gatunkowych wymagań ekologicznych) - ocenione
podczas nadzoru herpetologicznego.
Siedlisko, dla którego przypisano wymóg budowy zbiorników kompensacyjnych (na
podstawie inwentaryzacji z 2007 roku), w wynikach inwentaryzacji wykonanej w 2014 roku
oznaczone jest nr 3, które zostanie utracone.
Siedlisko
(traszka grzebieniasta): w km
Siedlisko: Zbiornik o pow. ok. 400m 2, wykorzystywany przez gatunki: traszka grzebieniasta,
żaba moczarowa, żaba jeziorkowa i traszka zwyczajna, żaba rawna, żaba wodna, który zostanie
utracony w związku z realizacją przedsięwzięcia (kolizja z drogą dojazdową nr 3).
Zalecenie: Wykorzystanie jako zbiorników zastępczych funkcjonujących siedlisk płazów:
Przeniesienie płazów do funkcjonujących miejsc rozrodu: a) siedlisko nr 1 i siedlisko nr 2 (z
wykonaniem poprawy warunków siedliskowych), b) lub ew. innych o dogodnych warunkach
siedliskowych (ocenionych podczas nadzoru herpetologicznego).
Zastosowanie działań:
Ogrodzenie tymczasowe (III – IX) miejsc składowania i placu budowy w sposób
zabezpieczający siedliska płazów w sąsiedztwie linii kolejowej.
Dla likwidowanego zbiornika zastosować wygrodzenie zbiornika, przenieść (III – VII) osobniki
do siedlisk zastępczych nr 1, nr 2 (obecnie zalecana poprawa warunków siedliskowych) lub ew.
innych miejsc o dogodnych warunkach siedliskowych (ocenione podczas nadzoru).
Rozpoczęcie likwidacji zbiornika przy wygrodzonym zbiorniku należy wykonać tuż po
stwierdzeniu braku obecności płazów, przed rozpoczęciem zimowania płazów (optymalne
rozpoczęcie na początku IX, likwidacja w okresie XI/X).
Wytypowane siedliska zastępcze:
Siedlisko
- rozlewisko ze zbiornikiem, o powierzchni ok. 7,2 ha, ważne
siedlisko herpetofauny, służące jako miejsce rozrodu, w tym m.in. 3 gatunków z Zał. II i/lub IV
Dyrektywy Siedliskowej:
Siedlisko
– zbiornik wodny o powierzchni 1,9 ha, służące jako
miejsce rozrodu, w tym m.in. 2 gatunków z Zał. II i/lub IV Dyrektywy Siedliskowej:
Obecnie wymaga poprawy warunków siedliskowych: Pogłębienie w centralnej części
siedliska do 1,5 m na powierzchni 1000 m2, usunięcie roślinności zacieniającej lustro wody (drzewa i
krzewy w centralnej części siedliska, roślinność szuwarowa), w okresie XI – 1 poł. II (poza głównym
okresem wykorzystywania siedliska do rozrodu, rozwoju, żerowania). Celem ingerencji jest
zabezpieczenie fukncji rozrodczej siedliska, zapewnienie odpowiednich warunów dla gatunków z Zał.
II i IV Dyr. Siedliskowej, objętych ochroną ścisłą. Większość gatunków płazów zimuje na lądzie, a
zbiornik do zimowania mogą wykorzystać: żaba wodna, żaba trawna (śmieszka nie wykazana podczas
inwentaryzacji) – nie wpisane do Zał. II, IV Dyr. Siedliskowej, objęte ochroną częściową. Termin
wykonania z uwagi na fakt, iż płazy głównie przebywają w zbiornikach wodnych (rozród, rozwój,
żerowanie). Należy uzyskać pozwolenie RDOS, a prace wykonywać jednostronnym frontem robót
przy użyciu 1 koparki bez spychacza, przy obecności herpetologa (w celu ew. odłowienia płazów).
NA ETAPIE PROJEKTU BUDOWLANEGO I EKSPLOATACJI
Przejścia dla płazów
Na podstawie analizy rozkładu sieldisk płazów w rejonie linii kolejowej i stopnia ich
wykorzystania przez poszczególne gatunki, wyróżniono istotne siedliska i populacje wymagające
zachowania łączności i migracji, dyspersji.
W analizie uwzględnio wymogi budowy przejść dla zwierząt wynikające z DSU oraz
uwarunkowania techniczne dla wykonania przejść dla płazów w nowych lokalizacjach. W sytuacji
projektowanych przejść dla małych ssaków przeanalizowano możliwości dostosowania tychże przejść
do pełnienia funkcji przejść dla płazów.
Dla przedmiotowego odcinka S01 linii kolejowej zapisy DSU nie określają wymogu
zastosowania przejść dla płazów.
W bezpośrednim sąsiedztwie linii kolejowej znajdują się istotne siedliska płazów (oznaczone
nr 1,2 na mapach nr 02), wykorzystywane przez gatunki z Załącznika II i/lub IV DS (traszka
grzebieniasta, żaba moczarowa, żaba jeziorowa).
Natomiast dla odcinka przyległego do wskazanych siedlisk, z racji uwarunkowań
technicznych, niemożliwe było zaprojektowanie systemu przejść dla zwierząt: Niemożliwe wyko nanie
przejść dla płazów 85 cm poniżej główki szyny – z uwagi na skrajnię maszyn torowych a górę drenokolektora (odwodnienie stacji Sadowne).
8.2.5. SPOSOBY OGRANICZANIA WPŁYWU NA AWIFAUNĘ
Poniżej przedstawiono możliwości zminimalizowania wpływu planowanej modernizacji linii
kolejowej E75 na zinwentaryzowane gatunki ptaków z Zał. I Dyrektywy Ptasiej – na etapie realizacji
przedsięwzięcia. Na etapie eksploatacji nie przewiduje się działań minimalizujących.



Działania minimalizujące na etapie realizacji przedsięwzięcia:
Ograniczona do niezbędnego minimum wycinka drzew i krzewów – zgodnie z pkt. II.13 DSU,
Realizacja wycinki wycinki poza okresem lęgowych ptaków (tzn. prowadzenie jej od początku
września do końca lutego) – zgodnie z pkt. II.14, II.15 DSU.
Prowadzenie prac pod nadzorem przyrodniczym (rozdz. 11).
8.2.6. SPOSOBY OGRANICZANIA WPŁYWU NA SSAKI
wpływu na chiropterofaunę – nie wymaga projektowania środków minimalizujących (rozdz. 6.4.7).
Przecięcie korytarza ekologicznego (Dolina dolnego Bugu) elementem infrastruktury liniowej,
jakim jest linia kolejowa, zawsze jest źródłem wymagającym analizy oddziaływań wynikających z
barierowego efektu linii. Obecnie istniejąca linia kolejowa jest pewną barierą dla zwierząt, możliwą
jednak do przekroczenia, natomiast nie można wykluczyć ryzyka kolizji zwierząt z pociągami.
Planowana inwestycja polega na modernizacji już istniejącej linii kolejowej E 75, która stanowi
element na stałe wpisany w otaczający krajobraz.
Poniżej zestawiono przejścia dla zwierząt dla przedmiotowego odcinka linii kolejowej,
analizując wymogi budowy przejść dla zwierząt wynikające z DSU. Ponadto przeanalizowano
możliwość wykorzystania obiektów dodatkowo przez płazy.
Analiza pozostałych aspektów oddziaływania na ssaki wykazała, iż inne rozwiązania
minimalizujące nie są konieczne (rozdz. 6.4.8).
Prace modernizacyjne w zakresie przedsięwzięcia (m.in. na wymiana podtorza, torów, sieci
trakcyjnej) w niewielkim stopniu wzmocnią barierowe oddziaływanie na ssaki oraz ich migracje,
oddziaływanie na drożność korytarza ekologicznego. Prace prowadzone będą z zachowaniem
wartości dopuszczalnych poziomu hałasu w środowisku, z jak najmniejszym przekształceniem
krajobrazu. Wycinka drzew i krzewów, ograniczona do minimum, nie doprowadzi do istotnych zmian
w krajobrazie i strukturze siedlisk wykorzystywanych przez teriofaunę.
Dla etapu realizacji prowadzenie prac będzie o charakterze czasowym. Uwzględniony został
warunek prowadzenia prac z zachowaniem dbałości o stan środowiska, co ograniczy ryzyko
przedostawania się zanieczyszczeń do środowiska. Ryzyko negatywnego oddziaływania na
środowisko wodne jest ograniczone, co omówiono w rozdziałach 6.3. i 8.1. Drgania podłoża podczas
prowadzenia robót ocenia się jako nieistotne, gdyż będą miały charakter czasowy.
Zagrożenia etapu sytuacji dla przedstania się zanieczyszeń może mieć miejsce jedynie w
przypadku wystąpienia sytuacji awaryjnych – potencjalne wypadki i awarie (rozdział 9).
NA ETAPIE PROJEKTU BUDOWLANEGO I EKSPLOATACJI
Przejścia dla zwierząt i urządzenia odstraszające
Na odcinku S01 linii kolejowej nie zaprojektowano przejść dla zwierząt (w tym dla płazów) –
nie są one konieczne dla przedmiotowego odcinka S01 linii kolejowej, co jest zgodne z wymogami
określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nr RDOŚ-14-WOOŚ-II-BP-6613-008/08
(DSU). Warunki dotyczące przejść dla zwierząt, okreslone w pkt. III.12 – III.24 DSU, nie dotyczą
analizowanego odcinka linii kolejowej.
Podobnie jak wymóg zastosowania urządzeń odstraszających wynikający z pkt. III.25 DSU - nie
dotyczy przedmiotowego odcinka S01 linii kolejowej.
W ramach prac analitycznych dot. przejść dla zwierząt dokonano oceny korytarzy
migracyjnych ssaków w rejonie linii kolejowej, oraz analizy charakteru terenu (rozkład siedlisk) w jej
bezpośrednim sąsiedztwie. Dla odcinka S01 linii kolejowej nie wyróżniono istotnych fragmentów dla
przemieszczania się ssaków (szlaki ich migracji na przecięciu z linią kolejową) i narażonych na
zwiększone ryzyko kolizji.
8.2.7. WYTYCZNA DO PROJEKTOWANIA ZIELENI
Nowe nasadzenia roślinności towarzyszące linii kolejowej nr E75 na odcinku Sadowne - Czyżew
będą częścią składową systemu zabezpieczeń środowiska. Projektowany system wzbogacony o zieleń
towarzyszącą, w tym zieleń o znaczeniu ekologicznym, ma ogromne znaczenie dla ograniczenia
negatywnych skutków eksploatacji modernizowanej linii na środowisko przyrodnicze, w tym możliwości
rozwoju flory i fauny na poziomie gatunkowym i osobniczym, powietrze atmosferyczne oraz środowisko
wodne. Ponadto roślinność odgrywa ważną rolę w ochronie klimatu akustycznego a także w kształtowaniu
krajobrazu. Ma ona znaczący wpływ na zewnętrzny odbiór i akceptację społeczną projektowanej inwestycji.
W związku z nieuniknionymi stratami istniejącej zieleni wynikającymi z realizacji przedsięwzięcia,
niezbędne są nowe nasadzenia szaty roślinnej, uzupełniające istniejące środowisko przyrodnicze oraz
harmonizujące wprowadzone rozwiązania przestrzenne z zastanym krajobrazem i terenami z nim
sąsiadującymi.
Wskazuje się następujące nasadzenia zieleni:
1.) nasadzenia zieleni izolacyjnej/ochronnej,
Zgodnie z wydaną decyzją środowiskową RDOŚ-14-WOOŚ-II-BP-6613-008/08 z dn. 6 października
2009r., w doborze gatunków drzew należy kierować się odpornością gatunku na zanieczyszczenie
powietrza, suszę, zasolenie gleby, należy wziąć pod uwagę uwarunkowania siedliskowe, techniczne
wskazania związane z architekturą krajobrazu i ochroną zabytków, jak również wymogi bezpieczeństwa.
Należy w miarę możliwości unika sadzenia drzew, których owoce są chętnie spożywane przez ptaki.
Nasadzenia zieleni izolacyjnej/ochronnej
Nasadzenia roślinności o funkcji izolacyjno – ochronnej mają na celu minimalizację oddziaływań
akustycznych oraz podniesienie estetyki otoczenia linii kolejowej poprzez
wpisanie jej
i obiektów z nią związanych w zastany krajobraz.
Nasadzenia powinny zostać wykonane jako uzupełnienie istniejących nasadzeń przeznaczonych do
adaptacji oraz nowe nasadzenia drzew i krzewów.
Do nasadzeń wskazuje się krajowe gatunki drzew i krzewów, odporne na możliwe zanieczyszczenia
powietrza, gleb oraz warunki klimatyczne, w tym związany z nimi stres suszy oraz przemarzania.
Nasadzenia wykonywać w formie rzędów, grup i pojedynczych drzew i krzewów tworzących układy
dostosowane do charakteru otaczającego terenu.
W tabeli poniżej umieszczono przykładowe gatunki do nasadzeń zieleni izolacyjno- ochronnej wraz z
charakterystyką:
Nazwa Polska Występowanie
Rozstawa
Nazwa
łacińska
Szerokość maksymalna (m)
Lp.
Wysokość maksymalna (m)
Tabela 62 Przykład gatunków do nasadzeń izolacyjno – ochronnych wzdłuż trasy linii kolejowej.
Bardzo
duża
12
3
Indywidualn
a
Stanowiska
Gleby świeże
słoneczne
lub wilgotne
i półcieniste
IV - V
23
3
Indywidualn
a
Stanowiska
słoneczne
Gleby świeże
lub wilgotne
duża
6
1,5
Indywidualn
a
Stanowiska
słoneczne
i półcieniste
Gleby
wilgotne
IV
10
4
Indywidualn
a
IV - V
10
3
Indywidualn
a
Bardzo
duża
1,5
2
0,5/m2
Wymagania
świetlne
Wymagania Odporność
glebowe
na mrozy
Drzewa liściaste
1.
Betula
pendula
'Obelisk'
brzoza
brodawkowata
odm.
'Obelisk'
2.
Fraxinus
excelsior
'Nana'
jesion
wyniosły
'Nana'
3.
Carpinus grab pospolity
betulus
odm.
'Monument 'Monumentalis
alis'
'
5.
Fraxinus
excelsior
'Aarsee'
jesion
wyniosły
'Aarsee'
6.
Carpinus
betulus
'Pendula'
grab pospolity
'Pendula'
Rodzimy
Rodzimy
Rodzimy
Rodzimy
Rodzimy
Stanowiska
słoneczne
i półcieniste
Gleby
obojętne
Stanowiska
Gleby świeże
słoneczne
lub wilgotne
i półcieniste
Krzewy liściaste
1.
Lonicera
xylostemu
m
suchodrzew
pospolity
'Nana'
Rodzimy
Stanowiska
słoneczne
Gleby
obojętne
Rozstawa
Nazwa Polska Występowanie
Szerokość maksymalna (m)
Nazwa
łacińska
Wysokość maksymalna (m)
Lp.
Stanowiska
Gleby
słoneczne obojętne lub
i półcieniste
kwaśne
Bardzo
duża
5
2
0,5/m
2
Stanowiska
słoneczne
i półcieniste
Bardzo
duża
3
2
0,5/m
2
Bardzo
duża
2
1
1/m2
3
Indywidualn
a
Wymagania
świetlne
Wymagania Odporność
glebowe
na mrozy
'Nana'
2.
3.
4.
5.
Frangula
alnus
Prunus
Spinosa
Ribes
Spicatum
Alnus
glutinosa
'Incisa'
kruszyna
pospolita
śliwa tarnina
porzeczka
dzika
olsza czarna
'Incisa'
Rodzimy
Rodzimy
Rodzimy
Rodzimy
Gleby
obojętne
Stanowiska
Gleby świeże
słoneczne
lub wilgotne
i półcieniste
Stanowiska
słoneczne
i półcieniste
Gleby
wilgotne
III
3-4
Źródła: Seneta W., Dolatowski J., Dendrologia., Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2011 Katalog roślin drzewa,
krzewy, byliny polecane przez Związek Szkółkarzy Polskich, Agencja Promocji Zieleni, Warszawa, 2011 opracowania
własne
Technika oraz terminy wykonania nasadzeń
Drzewa i krzewy mają być sadzone w odległości powyżej 15 m od osi skrajnego toru kolejowego
zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dn. 7 sierpnia 2008r. w sprawie wymagań w zakresie
odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i
wykonanie robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon
odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz. U. Nr 153, poz. 955 z późn. zm.).
Wszystkie prace związane z gospodarką zielenią należy wykonywać ze zwróceniem uwagi na
uzbrojenie terenu.
Nowo nasadzone drzewa mają być opalikowane.
Wstępne wymagania co do materiału szkółkarskiego:
Sadzonki roślin powinny spełniać wymagania norm:
 PN-87/R-67023 (Materiał szkółkarski, ozdobne drzewa i krzewy liściaste)
 PN-R-67031 (Sadzonki roślin ozdobnych)
Termin i technika sadzenia

nasadzenia drzew liściastych – wskazane jest sadzenie drzew w okresie jesiennym lub wiosennym
(od października do kwietnia, pomijając okres w którym gleba będzie zamarznięta) w przypadku
drzew sadzonych techniką bez bryły korzeniowej oraz pomiędzy kwietniem a październikiem w
przypadku drzew sadzonych techniką z bryłą korzeniową. Z uwagi na lepszą introdukcję sadzonek
sadzonych z bryłą korzeniową, proponowane jest wykorzystanie w większym zakresie tej techniki.
Nasadzenie techniką bez bryły korzeniowej należy koniecznie wykonać po rozmarznięciu gruntu.

nasadzenia krzewów liściastych – do nasadzeń wybrano gatunki, które nie mają specjalnych
wymagań, są odporne lub wysoce odporne na mróz, tolerancyjne na odczyn gleby oraz zasolenie.
Wskazane jest sadzenie krzewów jesienią lub wiosną (październik – kwiecień), gdyż w tym okresie
dopuszczone jest sadzenie roślin bez bryły korzeniowej. Od kwietnia do października możliwe jest
sadzenie krzewów wyłącznie z bryłą korzeniową i w pojemniku. Optymalne warunki do sadz enia to
chłodne, wilgotne dni. Przygotowanie terenu powinno zostać wykonane przed przywiezieniem
roślin na teren. Nasadzenie techniką bez bryły korzeniowej należy koniecznie wykonać po
rozmarznięciu gruntu.
Metody pielęgnacji nasadzeń

nasadzenia drzew liściastych – rośliny sadzone z bryłą korzeniową muszą być podlewane w ilości co
najmniej 40 litrów wody dziennie w okresie pierwszych 3 miesięcy po posadzeniu i w okresach
suszy. W pierwszym okresie po posadzeniu należy zadbać o zabezpieczenie drzew w nasadzeniach
izolacyjnych przed zwierzyną. Zgodnie z potrzebą należy wykonywać zabiegi sanitarno –
pielęgnacyjne.

nasadzenia krzewów liściastych – rośliny sadzone z bryłą korzeniową i w pojemniku muszą być
podlewane w ilości co najmniej 10 litrów wody dziennie w okresie pierwszych 3 miesięcy po
posadzeniu i w okresach suszy. Z uwagi na prawidłowe funkcjonowanie roślinności i jej przetrwanie,
wyjątkowo ważny jest odpowiedni zasób wody w czasie okresu zimowego. Jeżeli przed nadejściem
mrozów były ograniczone lub niewielkie opady atmosferyczne, należy zapewnić jej dodatkową
dawkę przed okresem zimy. Temperatury niskie, zwłaszcza bez pokrycia gruntu warstwą śniegu,
wysuszają ziemię, co powoduje potrzebę dostarczenia wody nawet w okresie zimowym.
Podlewanie należy wykonać najlepiej przy temperaturach zerowych. Zgodnie z potrzebą należy
wykonywać zabiegi sanitarno – pielęgnacyjne.
8.3. OCHRONA ŚRODOWISKA AKUSTYCZNEGO
Wytyczne ogólne dla etapu budowy i eksploatacji
Prace związane z przedmiotową inwestycją oraz prace związane z jej konserwacją
i utrzymaniem mogą być prowadzone w godzinach 6:00-22:00 w rejonie terenów objętych ochroną
przed hałasem,
Baza sprzętowa nie może być zlokalizowana w pobliżu zabudowy mieszkaniowej,
Poziom mocy akustycznej użytego sprzętu nie może przekraczać wartości dopuszczalnych
(określonych np. w odpowiednim rozporządzeniu Ministra Gospodarki w sprawie zasadniczych
wymagań dla urządzeń używanych na zewnątrz pomieszczeń w zakresie emisji hałasu do środowiska),
W przypadku skarg na hałas należy przeprowadzić pomiary kontrolne i na tej podstawie
podjąć ew. działania zabezpieczające plac robót przed nadmierną emisja hałasu do środowiska.
W przypadku wystąpienia skarg należy wykonać okresowe pomiary hałasu. Pomiary te
powinny być wykonane zgodnie z metodyką zawartą w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 4
listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz
pomiarów ilości pobieranej wody (Dz. U. Nr 206, poz. 1291, zał. 6 i ew. zał. 7 – w przypadku
wystąpienia hałasów o naturze impulsowej).
Wytyczne dla ekranów akustycznych i innych środków redukcji hałasu
Jak wynika z analizy przebiegu poszczególnych izofon wykonanych dla projektowanego w
2021 r. (pierwszy rok po modernizacji i oddaniu inwestycji do użytkowania) na budynkach
podlegających ochronie akustycznej w sąsiedztwie analizowanej inwestycji, nie występują
przekroczenia wartości dopuszczalnych w zakresie oddziaływania hałasu określonych
Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 1 października 2012 r. zmieniającym rozporządzenie
w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2012 r. poz. 1109).
W obliczeniach zastosowano model akustyczny obejmujący ograniczenie emisji hałasu w
stosunku do modelu wyjściowego uwzględniającego zastosowanie nowoczesnych nawierzchni
torowych, a także wymianę taboru kolejowego na jednostki nowocześniejsze, których charakterystyki
akustyczne są coraz bardziej proekologiczne.
W związku z powyższym na obecnym etapie przygotowania inwestycji na omawianym
odcinku linii kolejowej E75 nie ma potrzeby zastosowania dodatkowych środków redukcji hałasu
(takich jak ekrany akustyczne lub wały czy też dodatkowe rozwiązania techniczne wyciszenia
torowiska jak: przekładki podszynowe, podkładki wibroizolacyjnych, maty podtłuczniowe).
Środki minimalizujące oddziaływanie na klimat akustyczny
Zgodnie z ustawą Prawo Ochrony Środowiska, ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu
jak najlepszego stanu akustycznego środowiska poprzez utrzymanie poziomu hałasu nie większego
niż dopuszczalny lub jego zmniejszenie do co najmniej dopuszczalnego, gdy jest on przekroczony.
Zgodnie z przekazanymi wytycznymi projektowymi, w przeprowadzonej ocenie klimatu
akustycznego, w obliczeniach dla stanu po realizacji inwestycji uwzględniono już zaprojektowane
następujące rozwiązania przeciwhałasowe:
 zastosowanie torowiska o obniżonej emisji hałasu,
 zwiększenie udziału nowocześniejszego taboru kolejowego.
Projektowana konstrukcja torowiska: Na analizowanym odcinku linii kolejowej nr 6
planowana jest modernizacja torowiska w następującej technologii:
konstrukcja podsypkowa:
- szyna – kolejowa,
- mocowanie szyny – sprężyste, typu SB,
- łączenie szyn – spawane,
- podkłady – strunobetonowe,
- podbudowa – tłuczeń.
Ocena skuteczności działań ograniczających hałas
Przedstawione powyżej środki przeciwhałasowe zostały uwzględnione w ocenie stanu
klimatu akustycznego dla analiz dla 2021 roku. Z przedstawionych w załącznikach graficznych
zasięgów hałasu wynika, że ww. rozwiązania będą wystarczające dla zapewnienia komfortu
akustycznego w przylegającej zabudowie chronionej akustycznie. Z wyknanych analiz wynika, że
przekroczenie wartości dopuszczalnych hałasu nie wystąpią.
Ze względu na margines błędu metody obliczeniowej proponuje się podjęcie ewentualnych
dodatkowych działań po wykonaniu analizy porealizacyjnej lub przeglądu ekologicznego (rozdz. 11).
Wymogi wynikające z decyzji środowiskowej
Poniżej przedstawiono porównanie zapisów decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
z rozwiązanymi przyjętymi w projekcie budowlanym. Dokonano oceny, czy rozwiązania te są zgodne,
a w przypadku stwierdzenia niezgodności, analizowano, czy dokonane zmiany mogą powodować
zwiększone oddziaływanie na środowisko.
Tabela 63. Sposób spełnienia wymogów dotyczących aktustyki, określonych w decyzji środowiskowej
– odcinek S01 linii kolejowej141.
Zapisy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
Rozwiązania projektowego – wg. Projektu
budowlanego
II. Warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem
konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości
dla terenów sąsiednich:
Pkt. II. 1. Prace budowlane w rejonie terenów objętych ochroną przed hałasem prowadzić w porze dziennej (w godz. 6:0022:00)
Warunek zostanie spełniony na etapie realizacji prac budowlanych.
Prace związane z przedmiotową inwestycją oraz prace związane z jej konserwacją i utrzymaniem będą prowadzone w
godzinach 6:00-22:00 w rejonie terenów objętych ochroną przed hałasem.
Pkt. II. 2. Roboty organizować w taki sposób, aby urządzenia emitujące hałas o dużym natężeniu nie pracowały
jednocześnie w pobliżu zabudowań mieszkalnych. Prace budowlane prowadzić przy użyciu sprzętu będącego w bardzo
dobrym stanie technicznym, o niskim poziomie emisji spalin, wyposażonego w miarę możliwości w katalizatory oraz o
małej uciążliwości akustycznej.
Warunek zostanie spełniony na etapie realizacji prac budowlanych.
Prace będą prowadzone przy użyciu sprawnego technicznie sprzętu eksploatowanego i konserwowanego w sposób
prawidłowy (urządzenia i maszyny wykorzystywane przy realizacji inwestycji powinny posiadać właściwie wyregulowane
silniki spalinowe, spełniające wymagania techniczne odnośnie norm dotyczących emisji spalin. Pojazdy i maszyny nie będą
przeładowywane i przeciążane.
III. W projekcie budowlanym uwzględnić:
Pkt. III.1. Budowę ekanów akustycznych o wysokości od 3 do 5 m, w przypadku zabudowy niskiej blisko linii kolejowej, w
następujących lokalizacjach: Na linii E75:
Na odcinku Warszawa, linia nr 449: (…)
Na odcinku Warszawa – Zielonka, linia nr 449: (…)
Na odcinku Zielonka, linia nr 6: (…)
Na odcinku Zielonka, linia nr 6/449: (…)
Na odcinku Zielonka – Tłuszcz, linia nr 6: (…)
Na odcinku Wołomin (Zielonka – Tłuszcz), linia nr 6: (…)
Na odcinku (Zielonka) Wołomin – Tłuszcz, linia nr 6: (…)
Na odcinku Tłuszcz, linia nr 6: (…)
Na odcinku Tłuszcz – Małkinia, linia nr 6: (…)
Na odcinku Łochów (Tłuszcz – Małkinia), linia nr 6: (…)
Na odcinku (Tłuszcz) Łochów – Małkinia, linia nr 6:
- od km 60+800 do km 61+100, o długości 0,3 km, po stronie prawej,
141
Z uwagi na fakt, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach obejmuje zdecydowanie dłuższy odcinek linii kolejowej,
zapisy decyzji nie mające zastosowania dla analizowanego w niniejszym opracowaniu odcinka, zaznaczono kursywą.
- od km 71+000 do km 71+600, o długości 0,6 km, po stronie lewej,
- od km 85+700 do km 86+200, o długości 0,5 km, po stronie prawej.
Na odcinku Małkinia, linia nr 6:
Na odcinku Małkinia – gr. Województwa, linia nr 6:
- od km 109+500 do km 111+400, o długości 1,9 km, po stronie lewej.
Wymóg nie został uwzględniony.
Nie zaprojektowano rozwiązań ochrony akustycznej określonych w decyzji w lokalizacjach:
Nie zaprojektowano rozwiązań ochrony akustycznej dla przedmiotowego odcinka linii kolejowej – co jest zgodne z z
wynikami przeprowadzonej oceny oddziaływania.
Jak wynika z analizy przebiegu poszczególnych izofon wykonanych dla projektowanego w 2021 r. (pierwszy rok po
modernizacji i oddaniu inwestycji do użytkowania) na budynkach podlegających ochronie akustycznej w sąsiedztwie
analizowanej inwestycji, nie występują przekroczenia wartości dopuszczalnych w zakresie oddziaływania hałasu
określonych Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 1 października 2012 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie
dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2012 r. poz. 1109).
W obliczeniach zastosowano model akustyczny obejmujący ograniczenie emisji hałasu w stosunku do modelu
wyjściowego uwzględniającego zastosowanie nowoczesnych nawierzchni torowych, a także wymianę taboru kolejowego
na jednostki nowocześniejsze, których charakterystyki akustyczne są coraz bardziej proekologiczne.
W związku z powyższym na obecnym etapie przygotowania inwestycji na omawianym odcinku linii kolejowej E75 nie
ma potrzeby zastosowania dodatkowych środków redukcji hałasu (takich jak ekrany akustyczne lub wały, czy też
dodatkowe rozwiązania technicznye wyciszenia torowiska jak: przekładki podszynowe, podkładki wibroizolacyjnych, maty
podtłuczniowe).
Pkt. III.2. Ekrany winny być nieprzezroczyste. Dopuszcza się zastosowanie ekranów przezroczystych z nadrukiem w formie
pasów na wiaduktach i węzłach.
j.w.
Pkt. III.3. Wyciszenie torowiska przy użyciu dodatkowych rozwiązań technicznych (np. przekładek podszynowych, podkładek
wibroizolacyjnych, mat podtłuczniowych) w podanej poniżej lokalizacji, w poszczególnych miejscowościach:
- Warszawa Rembertów: linia nr 449, od km 12+500 do km 13+000;
- Wołomin: linii nr 6, od km 19+000 do km 22+500;
- Tłuszcz: linia nr 6, od km 36+000 do km 38+500;
- Łochów: linia nr 6, od km 58+000 do km 59+000;
- Małkinia Górna: linia nr 6, od km 87+500 do km 88+500.
Nie dotyczy przedmiotowego odcinka linii kolejowej.
Nie zaprojektowano rozwiązań ochrony akustycznej – co jest zgodne z zapisami decyzji środowiskowej (brak wymogu
dla przedmiotowego odcinka S01 linii kolejowej) oraz z wynikami przeprowadzonej oceny oddziaływania (j.w.).
IV. Wymagania dodatkowe
Pkt. IV.1. Inwestor ma obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie hałasu kolejowego na terenach
chronionych akustycznie, pod kątem zbadania konieczności wprowadzenia dodatkowych rozwiązań technicznych
minimalizujących ewentualne negatywne oddzaiływania bądź utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Analiza ta
powinna zostać sporządzona po upływie 6 miesięcy od dnia oddania obiektu do użytkowania i przedstawiona w terminie
12 miesięcy od dnia oddania obiektu do użytkowania.
Ze względu na przewidywaną poprawę warunków akustycznych oraz wyniki modelowania hałasu wskazujące na brak
wystąpienia przekroczeń poziomu hałasu w środowisku przeprowadzenie analizy porealizacyjnej nie wydaje się konieczne.
Jeżeli zostanie podjęta decyzja o konieczności przeprowadzenia analizy porealizacyjnej, to szczegóły jej wykonania
przedstawiono w rozdziale 11.
Należy wziąć po uwagę, że zgodnie z art. 135 ust. 5 ustawy – Prawo ochrony środowiska przy obowiązku sporządzenia
analizy porealizacyjnej wyznacza się nasępujące terminy:
- sporządzenie analizy porealizacyjnej po upływie 1 roku od oddania obiektu do użytkowania
- przedstawienie analizy porealizacyjnej w terminie 18 miesięcy od oddania obiektu do użytkowania.
8.4. GOSPODARKA WODNO- ŚCIEKOWA
Zapotrzebowanie na wodę dla potrzeb socjalno-bytowych dla osób prowadzących
przebudowę, jak również zapotrzebowanie w wodę do robót budowlanych w czasie realizacji
inwestycji, będzie realizowane przez dowóz wody przez wykonawcę.
Na czas realizacji przebudowy wykonawca robót zapewni właściwe warunki sanitarne
budowy, m. in. przenośne sanitariaty.
Eksploatacja inwestycji nie spowoduje przyrostu ścieków socjalno-bytowych, jak również
technologicznych. Modernizacja przewiduje wykonanie szczelnej, nośnej podbudowy, tzw. warstwy
ochronnej z niesortu kamiennego o granulacji zgodnej z wymaganiami normy BN -88/8932-02, która
nie tylko wzmacnia torowisko, ale również odpowiednio wyprofilowana pozwoli na szybkie,
kontrolowane odprowadzenie wody do obudowanego płytkimi korytkami rowu bocznego.
Zaplecze budowy należy wyposażyć w specjalne pojemniki do gromadzenia odpadów. Ścieki
socjalno-bytowe będą gromadzone w szczelnym pojemniku bezodpływowym przeznaczonych tylko
do tego celu. Do wywozu nieczystości i ścieków socjalno-bytowych z zaplecza budowy oraz placu
budowy zaangażowana będzie firma komunalna, z którą wykonawca podpisze stosowną umowę.
8.5. GOSPODARKA ODPADAMI
Gospodarka odpadami prowadzona będzie zgodnie z założeniami i wymogami ochrony
środowiska tj. Ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. 2013 poz. 21 ze zm.) oraz
Instrukcją gospodarki odpadami PKP Polskie Linie Kolejowe SA Is-1 (zarządzenie Zarządu PKP PLK nr
25/2014 z dn. 5. sierpnia 2014 r.).
Ilości poszczególnych rodzajów odpadów, które zostaną wytworzone w trakcie realizacji
inwestycji, w tym odpadów niebezpiecznych oraz materiałów budowlanych do odzyskania i
materiałów z demontażu, które mogą być ponownie wykorzystane, możliwa jest do oszacowania na
etapie przygotowanych przedmiarów robót. Informacje dotyczące ilości poszczególnych rodzajów
odpadów oraz sposoby gospodarowania wytwarzanymi odpadami przedstawione będą w
dokumentacjach inwestycji przygotowanych na dalszych etapach oraz w ramach dokumentacji
sporządzanej celem własciwego zagospodarowania odpadów przez podmioty do tego uprawnione.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami każdy rodzaj odpadów niebezpiecznych powinien być
zbierany i przechowywany oddzielnie. Transport odpadów niebezpiecznych z miejsc ich powstawania
do miejsc ich odzysku lub unieszkodliwiania powinien się odbywać z zachowaniem przepisów
obowiązujących przy transporcie materiałów niebezpiecznych. Maksymalne wykorzystanie odp adów
innych niż niebezpieczne możliwe jest tylko przy odpowiednio zaprogramowanym systemie
gromadzenia i usuwania tych odpadów. Planując organizację placu budowy należy, więc przewidzieć
selektywne gromadzenie odpadów z podziałem na składniki mające charakter surowców wtórnych.
W sposób selektywny należy również wywozić te odpady do zakładu przetwórczego, jak i na
składowisko.
Przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach nie stosuje się do mas ziemnych
usuwanych albo przemieszczanych w związku z realizacją inwestycji, jeżeli miejscowy plan
zagospodarowania przestrzennego, decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
decyzja o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenie robót budowlanych określają warunki i sposób ich
zagospodarowania, a ich zastosowanie nie spowoduje przekroczeń wymaganych standardów jakości
gleby i ziemi.
Zgodnie z ustawą o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r. (Dz.U. 2013 poz. 21 ze zm.)
posiadaczem odpadów jest ich wytwórca. W przypadku robót objętych niniejszym projektem
gospodarka odpadami spoczywa na Wykonawcy. Sposób postępowania z materiałami odzyskanymi
powinien być zgodny z Instrukcją gospodarki odpadami Is-1 stanowiącą załącznik do zarządzenia Nr
25/2014 Zarządu PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z dnia 5 sierpnia 2014r
Obowiązek zagospodarowania odpadów, zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 2012r. o
odpadach (Dz. U. z 2013r. poz. 21 ze zm.) spoczywa na podmiocie, którego działalność powoduje
powstawanie odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy). W myśl przedmiotowej ustawy wytwórc a
odpadów zobowiązany jest do gospodarowania wytworzonymi przez siebie odpadami lub może zlecić
wykonanie tego obowiązku i wyłącznie podmiotom, które posiadają stosowne zezwolenia w tym
zakresie określone w art. 27.2 ustawy.
Zgodnie z zapisami decyzji środowiskowej z dnia 6 października 2009 r. nr RDOŚ-14-WOOŚ.IIBP-6613-008/08142 odpady należy segregować i składować w wydzielonym miejscu, zapewniając ich
regularny odbiór przez uprawnione podmioty. Odpady niebezpieczne, jakie mogą zostać wytworzone
w trakcie robót budowlanych, segregować i oddzielać od odpadów objętych, celem wywozu do
specjalistycznych przedsiębiorstw zajmujących się ich unieszkodliwieniem. Odpady powstające w
trakcie realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia należy zlokalizować poza obszarami chronionymi
na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880, ze zm.).
Wykonawca robót ureguluje sprawy związane z gospodarką odpadami, w myśl
obowiązujących w tym zakresie przepisów. Transport odpadów niebezpiecznych będzie odbywał się
pojazdami odbiorcy odpadów, przystosowanymi do ich przewozu, zgodnie z przepisami o przewozach
materiałów niebezpiecznych. Transport odpadów innych niż niebezpieczne będzie odbywał się
pojazdami odbiorców odpadów zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Tory i podtorze
Za klasyfikację odpadów i odzyskanych materiałów oraz ich przekazanie do wskazanej przez
Inwestora sekcji eksploatacji odpowiada Wykonawca robót.
Wykonawca dokona klasyfikacji i segregacji materiałów po demontażu na odpady oraz
elementy nadające się do recyklingu (złom) lub powtórnego wykorzystania (wykop zakwalifikowany
do budowy nasypów). Złom odzyskany z demontażu torów, po segregacji dokonanej przez
Wykonawcę, zostanie przekazany ZLK Siedlce. Szyny złomowe należy pociąć na odcinki długości 6m.
Szyny zaklasyfikowane jako staroużyteczne należy pociąć na odcinki o długości minimum 25,5m.
142
Decyzja Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na
realizację przedsięwzięcia polegającego na modernizacji linii kolejowej E75 na odcinku Warszawa-Białystok-Sokółka w
granicach województwa mazowieckiego według wariantu 1+ (decyzja z dnia 6.10.2009 roku, znak: RDOŚ-14-WOOŚ-II-BP6613-008/08).
Materiały staroużyteczne, w tym materiały do regeneracji, zaklasyfikowane i wyselekcjonowane w
procesie przebudowy, likwidacji, rozbiórki lub demontażu infrastruktury są własnością właściciela
budowli czy urządzenia. Tłuczeń odzyskany po oczyszczaniu podsypki należy wykorzystać. Zasady
wykorzystania starej podsypki muszą być zgodne z Warunkami Technicznymi Wykonania i Odbioru
podsypki tłuczniowej naturalnej i z recyklingu stosowanej w nawierzchni kolejowej: ILK3b5100/10/07. Po demontażu podkłady i podrozjazdnice drewniane należy poddać utylizacji, a
składowanie/utylizację betonowych elementów nawierzchni należy ustalić z Inwestorem.
Masy ziemne powstałe z wykopów należy zakwalifikować na placu budowy do składowania
jako odpad lub materiał do powtórnego wbudowania. Jeżeli urobek z wykopu przeznaczony jest na
odpad, ale nie jest zanieczyszczony substancjami niebezpiecznymi dla środowiska naturalnego,
można użyć go do profilacji terenu. Pozyskany humus należy oczyścić z korzeni, gałęzi, kamieni i
nieorganicznych materiałów. Miejsca gromadzenia humusu powinny być przez wykonawcę tak
wybrane, aby były zabezpieczenie przed zanieczyszczeniami, a także najeżdżaniem przez pojazdy.
Humus powinien być magazynowany w miejscach niezbyt odległych od terenu robót, na gruntach
przepuszczalnych poza obrysem koron drzew i krzewów. Następnie nadmiar zebranego materiału
należy równomiernie rozplantować po okolicy.
Elementy betonowe takie jak:
 uzyskane z rozbiórki peronów, takie jak płyty krawędziowe czy nawierzchnia peronu,
 głębokie korytka betonowe znajdujące się w rowach istniejących,
 wielkogabarytowe płyty przejazdowe,
 inne betonowe elementy znajdujące się na stacjach i szlaku,
należy zakwalifikować do składowania/utylizacji w porozumieniu z Inwestorem.
Branża sieć trakcyjna
Po dokonaniu rozbiórek należy:
 słupy i bramki stalowe zakwalifikowane jako złom, należy pociąć na elementy do 12m, słupy
betonowe należy traktować jako odpad podlegający utylizacji,
 drut jezdny, lina nośna: staro użyteczny należy zwinąć pod naciągiem na bębny,
zakwalifikowany jako złom należy pociąć na odcinki 1m i związać właściwym drutem
(miedzianym) w wiązki o wadze około 30kg.
 izolatory będą traktowane jako odpady i podlegają utylizacji przez Wykonawcę.
Wykonawca robót ma obowiązek dowiezienia materiałów z rozbiórki we wskazane przez
Zamawiającego miejsca wraz z ich rozładunkiem, segregacją i ułożeniem w tym miejscu.
Złom metali kolorowych, żeliwny, słupy stalowe zostaną przekazane do magazynów PKP PLK
S.A. Zakład Linii Kolejowych w Siedlcach. Koszty transportu, segregacji, załadunku, rozładunku ww.
materiałów ponosi Wykonawca robót.
Elektroenergetyka




Po dokonaniu rozbiórek należy:
słupy nn (latarnie) zakwalifikowane jako złom; słupy betonowe należy traktować jako odpad
podlegający utylizacji,
kabel zasilający, lina napowietrzna zasilająca nn: zakwalifikowany jako złom należy pociąć na
odcinki 1m i związać właściwym drutem (miedzianym, aluminiowym) w wiązki o wadze około
30kg.
izolatory będą traktowane jako odpady i podlegają utylizacji przez Wykonawcę,
oprawy zaakceptowane przez inwestora do dalszej eksploatacji zostaną przekazane
inwestorowi, a oprawy traktowane jako odpady podlegają utylizacji przez Wykonawcę,


złącza elektryczne będą traktowane jako odpady i podlegają utylizacji przez Wykonawcę,
urządzenia grzewcze będą traktowane jako odpady i podlegają utylizacji przez Wykonawcę.
Wykonawca robót ma obowiązek dowiezienia materiałów z rozbiórki we wskazane przez
Zamawiającego miejsca wraz z ich rozładunkiem, segregacją i ułożeniem w tym miejscu.
Złom metali kolorowych, żeliwny, słupy stalowe zostaną przekazane do magazynów PKP PLK
S.A. Zakład Linii Kolejowych w Siedlcach. Koszty transportu, segregacji, załadunku, rozładunku ww.
materiałów ponosi Wykonawca robót.
Drogi
Materiał antropogeniczny odzyskany z nawierzchni asfaltowych może być użyty do budowy
nowych nawierzchni bądź do wzmacniania nawierzchni dróg istniejących. Z kolei recykling warstw
betonu cementowego jest źródłem kruszywa do produkcji betonu cementowego jak również do
budowy warstw nawierzchni z mieszanek niezwiązanych.
Potencjalne możliwości wykorzystania odpadów budowlanych w drogownictwie
Kruszywo RG0 jest materiałem przesiewanym, nie zawiera żelaza, jest poddane obróbce (nie
zawiera drewna, papieru, plastiku, itp.) oraz zapewniona jest jego jednorodność, z tym, że kruszywo
może zawierać tynk w zauważalnej ilości do 5%. Te ostatnie zastrzeżenie ma za zadanie o graniczenie
podatności materiału na fragmentacje i rozkład.
Kruszywo RG0 nie nadaje się do zastosowania, jako podłoże drogowe.
Kruszywo RG0 może zostać wykorzystane, jako zasypka pod następującymi warunkami:
 nie wykorzystywać jako zasypkę mająca kontakt z konstrukcjami;
 nie wykorzystywać jako dolną część zasypki w obszarach zatapialnych;
 nie zaleca się stosować w technologiach stabilizacji bądź ulepszania spoiwami.
Kruszywo RG1 może być wykorzystane jako zasypka na warunkach zastosowania
zdefiniowanych w PN-S-02205:1997 jak dla gruntów naturalnych. Kruszywo RG1 można stosować
zwłaszcza tam, gdzie nie można stosować kruszywa RG0. Kruszywo RG1 może być wykorzystywane,
jako podłoże drogowe także w technologiach stabilizacji bądź ulepszenia spoiwami. W zależnoś ci od
danego przypadku i lokalizacji, zwłaszcza, kiedy podłoże jest przewidziane do ulepszenia, może
występować konieczność usunięcia większych frakcji (> 50 mm lub nawet > 31,5 mm), które
powodowałyby trudności z wymieszaniem i uzyskaniem płaskiej powierzchni.
Kruszywa RG2, RG3 i RG4 - kruszywa te mogą być wykorzystywane jako podbudowa drogi
zarówno w stanie niezwiązanym, jak i po poddaniu go obróbce spoiwem hydraulicznym w instalacji
mieszającej.
Kruszywo związane spoiwami hydraulicznymi. Kruszywa lepszej jakości mogą służyć jako
materiał do wykonywania podbudów drogowych w technologii stabilizacji mechanicznej. Kruszywa
słabsze pod względem fizyko - mechanicznym mogą być wykorzystane w dwojaki sposób:
 jako kruszywo w mieszankach z innymi kruszywami o lepszych właściwościach,
 jako kruszywo do stosowania w technologiach stabilizacji cementem bądź w chudych
betonach.
Natomiast wykorzystanie kruszyw najsłabszych, niesegregowanych przewiduje, jako się
materiał do wzmacniania podłoża drogowego, do wykonywania zasypek bądź niwelacji terenu.
Recykling nawierzchni asfaltowych
Destrukt poddany recyklingowi może być ponownie wykorzystany do produkcji mieszanek
mineralno-asfaltowych, co umożliwia pozbycie się odpadu oraz ogranicza zapotrzebowanie na
kruszywa naturalne. Destrukt asfaltowy obejmuje mieszanki mineralno-asfaltowe, które są
uzyskiwane w wyniku frezowania warstw asfaltowych oraz w wyniku rozkruszenia płyt wyciętych z
nawierzchni asfaltowej.
W zależności od składu, destrukt asfaltowy zostaje sklasyfikowany, jako odpad w podgrupie
03,


pod kodem 17 03 01 - asfalt zawierający smołę lub
pod kodem 17 03 02 - asfalt inny niż wymieniony w 17 03 01 tj. niezawierający smoły.
Destrukt asfaltowy może być zastosowany, jako materiał budowlany do wytwarzania
mieszanek mineralno-asfaltowych na gorąco w otaczarkach zgodnie ze specyfikacjami na te
mieszanki.
Sieci sanitarne i odwodnienie
W trakcie budowy obiektu powstaną odpady z materiałów budowlanych (branża sieci
sanitarne): odpady materiałów budowlanych i elementów budowlanych:
 kod 17 01 01 odpady betonu; nie jest to odpad niebezpieczny. Zostanie po zakończeniu
budowy odwieziony do uprawnionych podmiotów w celu odzysku lub unieszkodliwiania
przez jednostki transportu posiadające stosowne decyzje w zakresie gospodarowania
odpadami.
 kod 17 02 03 tworzywa sztuczne; nie są to odpady niebezpieczne. Zostaną po zakończeniu
budowy odwiezione do uprawnionych podmiotów w celu odzysku lub unieszkodliwiania
przez jednostki transportu posiadające stosowne decyzje w zakresie gospodarowania
odpadami.
 gleba i ziemia, w tym kamienie: kod 17 05 04.
Powstałe odpady nie stanowią zagrożenia dla środowiska w przypadku właściwego wtórnego
wykorzystania i składowania.
Wszystkie rodzaje odpadów z terenu budowy sieci sanitarnych będą odwożone do
uprawnionych podmiotów w celu odzysku lub unieszkodliwiania przez jednostki transportu
posiadające stosowne decyzje w zakresie gospodarowania odpadami.
W trakcie eksploatacji kanalizacji deszczowej będą powstawać odpady w postaci osadów.
Osady zatrzymane w osadnikach, ze względu na ich miejsce powstawania, są zakwalifikowane w
Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dn. 09.12.2014r. (Dz.U. 2014 poz. 1923) w sprawie katalogu
odpadów, jako odpady ze studzienek kanalizacyjnych (kod 20 03 06) i nie stanowią one odpadów
określonych jako niebezpieczne.
W celu zagospodarowania osadów ściekowych gromadzących się w osadnikach należy je
usuwać i wywozić na składowisko odpadów. Osadniki będą opróżniane przez specjalistyczne firmy
posiadające stosowne uprawnienia, które to firmy będą zobowiązane do prawidłowego ich
zagospodarowania zgodnie z wymogami ustawy o odpadach z dn. 14 grudnia 2012 r. ( Dz.U. 2013 poz.
21 ze zm.).
Reasumując: Zakładając, że gospodarka odpadami w fazie realizacji inwestycji będzie
prowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie, niezależnie od ilości powstających
odpadów, nie powinna stanowić zagrożenia dla środowiska. Po zakończeniu prac budowlanych
Wykonawca powinien przekazać Inwestorowi teren baz zaplecza uporządkowany, bez odpadów.
Faza eksploatacji planowanego przedsięwzięcia związana będzie z powstawaniem odpadów
w związku utrzymaniem infrastruktury kolejowej, prowadzeniem napraw taboru, obsługą pasażerów i
wagonów pasażerskich i towarowych.
W zakresie gospodarowania odpadami obowiązek zagospodarowania odpadów powstających
w fazie eksploatacji linii kolejowej, podobnie jak w trakcie realizacji inwestycji, zgodnie z ustawą o
odpadach spoczywał będzie na wytwórcy odpadów. Zgodnie z art. 273 podmiot prowadzący
działalność gospodarcza związana z wytwarzaniem odpadów jest zobowiązany do ponoszenia opłat w
zależności od ich ilości i rodzaju oraz sposobu postępowania.
W trakcie eksploatacji gospodarka odpadami w PKP PLK S.A. jest skierowana na maksymalne
ponowne wykorzystanie materiałów, które wykazują cechy użytkowe. Jest to realizowane przez
ponowne użycie różnych materiałów lub prowadzenie odzysku na mocy rozporządzenia w sprawie
odzysku poza instalacjami lub urządzeniami.
Zakres tego odzysku regulują posiadane przez jednostki terenowe PKP PLK S.A. stosowne
pozwolenia w zakresie wytwarzania i odzysku odpadów.
Sposób prowadzenia gospodarki odpadami w jednostkach odzwierciedla hierarchię
postępowania z odpadami zgodnie z wymogami przewidzianymi w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r.
o odpadach (Dz. U. z 2013r., poz. 21 ze zm.).
W poniższej tabeli przedstawiono miejsca magazynowania i sposobu postępowania
z odpadami zgodnie z załącznikami do ww. ustawy o odpadach oraz kwalifikacją odpadu na
podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 roku w sprawie
katalogu odpadów (Dz.U. 2014 poz. 1923).
Zakładając, że gospodarka odpadami w fazie eksploatacji inwestycji będzie prowadzona
zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie, niezależnie od ilości powstających odpadów,
nie powinna stanowić zagrożenia dla środowiska.
Tabela 64. Gospodarka odpadami w fazie eksploatacji planowanego przedsięwziecia
Kod
odpadu
Rodzaje odpadów
Sposób magazynowania
08 01 12
Odpady farb i lakierów inne niż
wymienione w 08 01 11
Odpady magazynowane będą
selektywnie do czasu przekazania firmie
zewnętrznej bądź do właściwej sekcji
eksploatacyjnej
08 03 17*
Odpadowy toner drukarski
zawierający substancje
niebezpieczne
08 03 18
Odpadowy toner drukarski inny
niż wymieniony w 08 03 17
11 01 13*
Odpady z odtłuszczania
zawierające substancje
niebezpieczne
13 02 04*
Mineralne oleje silnikowe,
przekładniowe i smarowe
zawierające związki
chlorowcoorganiczne
13 02 05*
Mineralne oleje silnikowe,
przekładniowe i smarowe nie
zawierające związków
chlorowcoorganicznych
Sposób dalszego postępowania
Odbiór przez firmę zewnętrzną
posiadającą odpowiednie
zezwolenie na gospodarowanie
odpadami.
Przekazanie firmie
specjalistycznej w celu
regeneracji bądź na składowisko
odpadów jeżeli brak możliwości
eksploatacyjnej
ponownego użycia
Przekazanie firmie
specjalistycznej w celu
regeneracji bądź na składowisko
odpadów jeżeli brak możliwości
eksploatacyjnej
ponownego użycia
posiadającą właściwe
zewnętrznej bądź do do właściwej sekcji zezwolenia na gospodarowanie
eksploatacyjnej
odpadami.
Zużyte oleje magazynowane będą
Przekazywane specjalistycznej
selektywnie w szczelnych i opisanych
firmie
pojemnikach umieszczonych w
posiadającej odpowiednie
pomieszczeniu
warsztatowym/magazynowym na czas
(unieszkodliwianie) odpadów
przekazania firmie zewnętrznej bądź do
niebezpiecznych.
do właściwej sekcji eksploatacyjnej
firmie
beczkach (uziemionych w celu
odprowadzenia ładunku
Kod
odpadu
13 02 08*
15 01 02
15 01 10*
15 02 02*
15 02 03
16 01 03
16 01 04*
16 01 07*
16 02 13*
16 02 14
Rodzaje odpadów
elektrostatycznego) umieszczonych w
pomieszczeniu
niebezpiecznych.
do właściwej sekcji eksploatacyjnej.
beczkach (uziemionych w celu
firmie
odprowadzenia ładunku
Inne oleje silnikowe,
elektrostatycznego) umieszczonych w
przekładniowe i smarowe
pomieszczeniu
niebezpiecznych.
do właściwej sekcji eksploatacyjnej.
Opakowania z tworzyw
posiadającą odpowiednie
sztucznych
zewnętrznej bądź do do właściwej sekcji zezwolenie na gospodarowanie
eksploatacyjnej
odpadami.
Opakowania zawierające
Opakowania magazynowane będą w
pozostałości substancji
sposób selektywny np. w metalowych,
niebezpiecznych lub nimi
oznakowanych beczkach umieszczonych firmie posiadającej odpowiednie
zanieczyszczone (np. środkami
pod wiatami magazynowymi z
ochrony roślin I i II klasy
zadaszeniem na czas przekazania firmie
toksyczności - bardzo toksyczne i zewnętrznej bądź do do właściwej sekcji
niebezpiecznych.
toksyczne)
eksploatacyjnej.
Sorbenty, materiały filtracyjne
(w tym filtry olejowe nie ujęte w
innych grupach), tkaniny do
firmie posiadającej odpowiednie
wycierania (np. szmaty, ścierki) i
zewnętrznej bądź do do właściwej sekcji
ubrania ochronne
eksploatacyjnej
zanieczyszczone substancjami
niebezpiecznych.
niebezpiecznymi (np. PCB)
Sorbenty, materiały filtracyjne,
tkaniny do wycierania (np.
szmaty, ścierki) i ubrania
ochronne inne niż wymienione
eksploatacyjnej
odpadami.
w 15 02 02
Zużyte opony
eksploatacyjnej
odpadami.
Zużyte lub nie nadające się do selektywnie do czasu przekazania firmie
użytkowania pojazdy
eksploatacyjnej
niebezpiecznych.
Filtry olejowe
eksploatacyjnej
niebezpiecznych.
Zużyte urządzenia zawierające
niebezpieczne elementy (1) inne selektywnie do czasu przekazania firmie
niż wymienione w 16 02 09 do zewnętrznej bądź do do właściwej sekcji
16 02 12
eksploatacyjnej
niebezpiecznych.
Zużyte urządzenia inne niż
Kod
odpadu
Rodzaje odpadów
wymienione w 16 02 09 do 16
02 13
16 02 16
eksploatacyjnej
Elementy usunięte z zużytych
urządzeń inne niż wymienione w
16 02 15
eksploatacyjnej
16 06 01*
Baterie i akumulatory ołowiowe
eksploatacyjnej
16 06 02*
Baterie i akumulatory niklowokadmowe
eksploatacyjnej
17 01 01
Odpady betonu oraz gruz
betonowy z rozbiórek i
remontów
17 01 03
Odpady innych materiałów
ceramicznych i elementów
wyposażenia
17 02 01
Drewno
17 02 04*
17 03 80
17 04 01
17 04 02
17 04 03
17 04 05
eksploatacyjnej
eksploatacyjnej
eksploatacyjnej
zezwolenia na gospodarowanie
odpadami.
odpadami.
niebezpiecznych.
niebezpiecznych.
Wykorzystanie na terenie PKP
PLK S.A. jako materiał do
utwardzania dróg itp.
odpadami.
PLK S.A. bądź przekazanie
osobom fizycznym.
Odpady drewna, szkła i tworzyw
sztucznych zawierające lub
zanieczyszczone substancjami
niebezpiecznymi (podkłady
eksploatacyjnej
kolejowe)
niebezpiecznych.
Odbiór przez firmę
zewnętrzną posiadającą
Odpadowa papa
właściwe zezwolenia na
eksploatacyjnej
gospodarowanie odpadami.
Przekazanie innym jednostką
PKP PLK S.A. w celu możliwego
wykorzystania bądź sprzedaż do
skupu metali kolorowych oraz
eksploatacyjnej
przekazanie osobom fizycznym.
Aluminium
eksploatacyjnej
Ołów
eksploatacyjnej
selektywnie do czasu przekazania firmie PKP PLK S.A. w celu możliwego
Żelazo i stal
zewnętrznej bądź do do właściwej sekcji wykorzystania bądź sprzedaż do
eksploatacyjnej
skupu metali/złomuoraz
Kod
odpadu
Rodzaje odpadów
17 05 03*
Gleba i ziemia, w tym kamienie,
zawierające substancje
niebezpieczne (np. PCB)
eksploatacyjnej
17 05 04
Gleba i ziemia, w tym kamienie,
inne niż wymienione w 17 05 03
eksploatacyjnej
17 05 08
Tłuczeń torowy (kruszywo) inny
niż wymieniony w 17 05 07
eksploatacyjnej
17 06 05*
20 01 01
20 01 02
20 01 21*
20 01 33*
20 01 37*
20 01 38
utwardzania dróg, niwelacji
terenu itp., bądź przekazanie
osobom fizycznym.
utwardzania dróg, niwelacji
terenu itp., bądź przekazanie
osobom fizycznym.
utwardzania dróg itp.
Materiały konstrukcyjne
zawierające azbest
eksploatacyjnej
niebezpiecznych.
odpady magazynowane będą
selektywnie w pojemnikach bądź w
paczkach, balach bądź w inny dogodny
sposób w pomieszczeniu magazynowym PLK S.A. oraz sprzedaż do punktu
Papier i tektura
bądź innym wyznaczonym do tego celu skupu surowców wtórnych bądź
miejscu, na terenie sekcji eksploatacji z przekazanie osobom fizycznym.
ograniczonym dostępem czynników
atmosferycznych (deszcz)
odpady będą magazynowane
Sprzedaż do punktu skupu
selektywnie na placu magazynowym na
Szkło
surowców wtórnych bądź
terenie sekcji bądź w innym
wydzielonym miejscu
Lampy fluorescencyjne i inne
odpady magazynowane na terenie sekcji
zezwolenie w zakresie
odpady zawierające rtęć
w wydzielonym do tego celu miejscu.
gospodarowania odpadami
niebezpiecznymi.
Baterie i akumulatory łącznie z
bateriami i akumulatorami
wymienionymi w 16 06 01, 16 06
odpady magazynowane na terenie sekcji
niebezpiecznych bądź, gdzie
02 lub 16 06 03 oraz
zasadne, wymiana na nowe
niesortowane baterie i
urządzenia w jednostce handlu
akumulatory zawierające te
detalicznego/hurtowego
baterie
prowadzącego działalność w tym
zakresie.
Drewno zawierające substancje odpady magazynowane na terenie sekcji
zezwolenie w zakresie
niebezpieczne*
gospodarowania odpadami
niebezpiecznymi.
Wykorzystanie do innych
procesów bezpośrednio na
Drewno inne niż wymienione w selektywna zbiórka i przekazanie sekcji
terenie sekcji bądź innych
20 01 37
eksploatacyjnej
jednostek podległych bądź
odbiór przez firmę posiadającą
Kod
odpadu
Rodzaje odpadów
20 01 39
Tworzywa sztuczne
selektywna zbiórka i przekazanie sekcji
eksploatacyjnej w celu selektywnej
zbiórki w pojemniku na selektywne
odpady z grupy odpadów komunalnych
20 01 40
Metale
eksploatacyjnej
20 03 01
Niesegregowane (zmieszane)
odpady komunalne
eksploatacyjnej w pojemniku na
selektywne odpady z grupy odpadów
komunalnych
20 03 03
Odpady z czyszczenia ulic i
placów
eksploatacyjnej w celu selektywnej w
zbiórki w pojemniku na selektywne
odpady z grupy odpadów komunalnych
Odpady ze studzienek
kanalizacyjnych
Odpad nie będzie poddawany
magazynowaniu, tj. odbiór będzie
następował bezpośrednio z miejsca
powstania przez wyspecjalizowaną
firmę.
20 03 07
Odpady wielkogabarytowe
zbiórki.
20 03 99
Odpady komunalne nie
wymienione w innych grupach
zbiórki.
20 03 06
wpis do rejestru działalności
regulowanej w zakresie odbioru
odpadów komunalnych lub
odbiór przez osoby fizyczne.
odpadów komunalnych.
PLK S.A. oraz sprzedaż do punktu
skupu surowców wtórnych
(złom) bądź przekazanie osobom
fizycznym.
odpadów komunalnych.
odpadów komunalnych
prowadzonego.
Odbiór z miejsca powstania
(studzienka) przez firmę
prowadzącą odpowiednią
działalność.
Odbiór przez firmę posiadającą
odpadów komunalnych bądź
Odbiór przez firmę posiadającą
odpadów komunalnych bądź
8.6. STOPIEŃ I SPOSÓB UWZGLĘDNIANIA WYMAGAŃ ZAWARTYCH W DECYZJI
ŚRODOWISKOWEJ
W tabeli poniżej przedstawiono zalecenia zawarte w decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach
Decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie o
środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na
modernizacji linii kolejowej E75 na odcinku Warszawa-Białystok-Sokółka w granicach
województwa mazowieckiego według wariantu 1+ (znak: RDOŚ-14-WOOŚ-II-BP-6613-008/08 z dnia
6.10.2009 roku).
Tabela 65. Zalecenia zawarte w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz sposób ich
realizacji
Pkt
Wymagania zawarte w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
Stopień i sposób uwzględnienia wymagań
dotyczących ochrony środowiska, zawartych w
decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
ujętych w projekcie budowlanym
Pkt
II. Warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności
ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów
sąsiednich
1.
Prace budowlane w rejonie terenów objętych ochroną przed hałasem Warunek decyzji zostanie spełniony na etapie
prowadzić w porze dziennej (w godz. 6.00-22.00).
realizacji prac budowlanych.
Zalecenie na etap realizacji inwestycji
umieszczono w raporcie OOŚ.
2.
Roboty organizować w taki sposób, aby urządzenia emitujące hałas o Warunek decyzji zostanie spełniony na etapie
dużym natężeniu nie pracowały jednocześnie w pobliżu zabudowań realizacji prac budowlanych.
mieszkalnych. Prace budowlane prowadzić przy użyciu sprzętu Zalecenie
na etap
realizacji inwestycji
będącego w bardzo dobrym stanie technicznym o niskim poziomie umieszczono w raporcie OOŚ.
emisji spalin, wyposażonego w miarę możliwości w katalizatory oraz o
małej uciążliwości akustycznej.
3.
Zorganizować zaplecze techniczne budowy oraz prowadzić drogi Warunek decyzji zostanie spełniony na etapie
techniczne zapewniając oszczędne korzystanie z terenu i minimalne realizacji prac budowlanych.
przekształcenie jego powierzchni, a po zakończeniu prac teren Zalecenie na etap realizacji inwestycji
uporządkować. Organizować roboty w taki sposób, aby minimalizować umieszczono w raporcie OOŚ.
ilość powstających odpadów budowlanych.
Wymóg dotyczy organizacji i prowadzenia robót
budowlanych z tego też powodu odpowiednie
zapisy zostaną umieszczone w Specyfikacji
Technicznej Wykonania i Odbioru Robót.
4.
Zaplecze budowy, bazy materiałowe oraz parkingi sprzętu i maszyn Warunek decyzji zostanie spełniony na etapie
zlokalizować poza:
realizacji prac budowlanych dla przedmiotowego
- terenem, na którym występują siedliska przyrodnicze oraz siedliska odcinka linii kolejowej w lokalizacji od km 71,800
gatunków chronionych w ramach Dyrektywy Siedliskowej i Ptasiej, tj. do km 74,500.
poza siedliskami występującymi na odcinkach linii w km
Wymóg nie dotyczy projektu budowlanego.
oraz Zalecenia dot. etapu realizacji umieszczono w
poza strefą przejściową między tymi obszarami; dotyczy to w raporcie OOŚ.
szczególności linii kolejowej w km
w związku z pracami przy W raporcie OOŚ uwzględniono wskazane w DSU
moście nad rzeką Bug (siedliska starorzeczy i drobnych zbiorników tereny wymagające zabezpieczenia oraz inne
wodnych 3150-2 występujące w sąsiedztwie) oraz w km
w wymagające zabezpieczenia występujące w
związku z pracami modernizacyjnymi linii kolejowej przy moście nad rejonie przedmiotowego odcinka linii kolejowej.
rzeką Liwiec;
- sąsiedztwem rzek: Długiej, Czarnej, Rządzy, Ugoszczy, Liwca i Bugu;
- sąsiedztwem zabudowy mieszkaniowej;
- terenem ujęć wody oraz stref ochronnych;
- oraz w miarę możliwości poza sąsiedztwem kompleksów leśnych, łąk,
pastwisk, mokradeł.
5.
W km 54+100-55+300, 63+500-64+000, 77+300-87+500 prace Nie dotczy przedmiotowego odcinka linii
modernizacyjne wykonywać wyłącznie w obrębie korony torowiska, kolejowej.
bez budowania nowych dróg dojazdowych; wyjątek stanowią odcinki,
gdzie przebudowie podlegają przepusty, wiadukty i mosty mające
docelowo stanowić przejścia dla zwierząt; warunek ten nie dotyczy
odcinków, gdzie budowane będą przejazdy, perony i dojścia dla osób
niepełnosprawnych.
6.
Unikać lokalizacji dróg dojazdowych w km linii kolejowej
Nie dotczy przedmiotowego odcinka linii
dotyczy to w szczególności miejsc kolejowej.
występowania siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków Lokalizacje wskazane w decyzji nie dotyczą
chronionych w ramach Dyrektywy Siedliskowej i Ptasiej; drogi przedmiotowego odcinka liniii kolejowej.
dojazdowe lokalizować na wymienionych odcinkach linii kolejowej W raporcie OOŚ uwzględniono i wskazano
wyłącznie w przypadku braku innych rozwiązań logistycznych miejsca wymagające zabezpieczenia występujące
umożliwiających realizację inwestycji na przedmiotowym terenie; w rejonie przedmiotowego odcinka linii kolejowej
wówczas drogę dojazdową należy wykonać jako tymczasową, – tj. od km 71,800 do km 74,500.
przeprowadzić poza obszarem siedlisk chronionych a po zakończeniu
budowy zlikwidować.
Pkt
7.
Odpady segregować i składować w wydzielonym miejscu, zapewniając
ich regularny odbiór przez uprawnione podmity. Odpady
niebezpieczne, jakie mogą zostać wytworzone w trakcie robót
budowlanych, segregować i oddzielać od odpadów objętych, celem
wywozu do specjalistycznych przedsiębiorstw zajmujących się ich
unieszkodliwieniem.
8.
Odpady powstające w trakcie realizacji przedmiotowego
przedsięwzięcia należy zlokalizować poza obszarami chronionymi na
podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.
U. Nr 92, poz. 880, ze zm.).
9.
Zminimalizować zakres zastosowania materiałów i wyrobów, których
analiza cyklu życia wykazuje znaczne obciążenie dla środowiska.
10.
Ścieki socjalno-bytowe z zaplecza budowy odprowadzić do szczelnych
zbiorników bezodpływowych i wywozić je do najbliższej oczyszczalni.
11.
Zaplecze budowy wyposażyć w sanitariaty, których zawartość będzie
systematycznie usuwana przez uprawnione podmioty.
12.
Uregulować gospodarkę wodno-ściekową w obiektach kubaturowych
wchodzących w zakres modernizacji poprzez podłączenie do lokalnych
systemów kanalizacji, stosowanie szczelnych szamb, budowę
rozdzielnych kanalizacji deszczowych i sanitarnych.
13.
Ograniczyć do niezbędnego minimum wycinkę drzew i krzewów,
natomiast drzewa znajdujące się w obrębie placu budowy,
nieprzeznaczone do wycinki, zabezpieczyć przed uszkodzeniami; prace
w sąsiedztwie drzew prowadzić ręcznie.
14.
Wycinkę drzew i krzewów prowadzić prza okresem lęgowym ptaków
(tzn. poza okresem od dnia 1 marca do dnia 31 sierpnia).
15.
Okresowe usuwanie drzew i krzewów kolidujących ze szlakiem na
etapie eksploatacji przedsięwzięcia prowadzić w terminie od 1 września
do końca lutego (poza sytuacjami awaryjnymi).
Warunek decyzji zostanie spełniony na etapie
Zalecenia umieszczono w raporcie OOŚ
Wymóg nie dotyczy projektu budowlanego
Warunek został uwzględniony.
W modernizowanych obiektach kubaturowych
zostały zastosowane przyłącza do rozdzielnej sieci
kanalizacayjnej lub szczelne szamba.
W
miejscach gdzie przeznaczone do rozbiórki są
obiekty kubaturowe, zlikwidowane zostaną
również istniejące sieci sanitarne lub szamba.
Zalecenie dla etapu realizacji inwestycji
Warunek decyzji zostanie spełniony
Warunek dla etapu realizacji
Warunek decyzji zostanie spełniony
Warunek dla etapu realizacji
na etapie
inwestycji
na etapie
inwestycji
Pkt
16.
W okresie od 1 marca do 15 lipca ograniczyć do minimum prowadzenie
prac powodujących namierną emisję hałasu w km 54.0-55.25 oraz w
km 77.3-87.5.
Prace realizowane w obrębie koryt rzek Liwca i Bugu, mogące
prowadzić do zmącenia ich wód, wykonywać poza okresem tarła
chronionych gatunków ryb wymienionych w Załączniku II Dyrektywy
Siedliskowej.
W związku z pracami prowadzonymi w obrębie rzek nie naruszać
naturalnej budowy ich koryta, zaniechać deniwelacji terenów
przybrzeżnych oraz zagłębień okresowo wypełnionych wodą oraz nie
powodować powstawania przeszkód poprzecznych (nie przegradzać
rzek) i przekształceń reżimu hydrologicznego cieków wodnych.
Zabezpieczyć wody powierzchniowe i podziemne oraz glebę przed
przenikaniem zanieczyszczonych wód opadowych oraz ścieków z baz
zaplecza i baz materiałowych.
17.
18.
19.
20.
Zachować szczególną ostrożność podczas prowadzenia prac w rejonie
mostów i przepustów w celu uniknięcia zanieczyszczenia cieków
powierzchniowych substancjami ropopochodnymi.
21.
Nie zaysywać i nie zanieczyszczać rzek i cieków przecinających linię
kolejową oraz nie doprowadzać do zmącenia tych wód.
22.
Nie naruszać zlokalizowanych przy linii kolejowej terenów podmokłych,
a prace budowlane, mogące doprowadzić do odwodnienia na tych
odcinkach, prowadzić z zastosowaniem rozwiązań gwarantujących
przywrócenie dotychczasowych warunków wodnych; w szczególności
nie doprowadzić do odwodnienia siedlisk występujących na odcinku od
km 54+100 do km 55+300 oraz od km 82+000 do km 87+500
wymienionych w Załączniku I Dyrektywy Siedliskowej.
23.
Warstwę gleby zdjętą z pasa robót odpowiednio zdeponować i po
zakończeniu prac ponownie wykorzystać.
24.
Przy rozbiórce określonych obiektów inżynieryjnych, zbezpieczyć prze
zanieczyszczeniem tereny do nich przyległe; w szczególności
zabezpieczyć rzeki oraz siedliska przyrodnicze i siedliska gatunków
chronionych w ramach Dyrektywy Siedliskowej i Ptasiej; materiały
pozyskane z rozbiórki przekazać do miejsc składowania i zutylizować,
elementy stalowe bądź kamienne nadające się do ponownego
wykorzystania zabezpieczyć i przechowywać w wyznaczonym do tego
miejscu; zastosować pomosty robocze, uchwyty i urządzenia
pomocnicze, by zabezpieczyć tereny pod obiektami.
25.
Na odcinkach linii kolejowej krzyżujących się z ciekami po 100m z
każdej strony mostu lub przepustu ograniczyć stosowanie herbicydów
na rzecz koszenia lub ręcznego usytuowania roślinności; szczególnie nie
stosować herbicydów na odcinkach linii kolejowej w km
Nie dotczy przedmiotowego odcinka linii
kolejowej.
Nie dotyczy przedmiotowego odcinka linii
kolejowej.
Kolizja z rzeką Liwiec i Bug poza zakresem odcinka
S01 linii kolejowej.
Wymóg nie dotyczy tego odcinka.
W rejonie zadania nie występują cieki, nie
przewiduje się oddziaływania w związku z
realizacją prac.
Wymóg nie dotyczy projektu budowlanego.
Zalecenia umieszczono w raporcie OOŚ.Wymóg
dotyczy organizacji i prowadzenia robót
Technicznej Wykonania i Odbioru Robót
realizacją prac.
realizacją prac.
Wymóg spełniono.
Prace prowadzone w obrębie torowiska będę
ograniczone
w
większości
do
robót
powierzchniowych
w
obrębie
już
przekształconych terenów bez konieczności
wykonywania głębokich wykopów powodujących
przerwanie poziomów wodonośnych
Warunek dla etapu realizacji inwestycji
W raporcie OOŚ uwzględniono i wskazano
miejsca wymagające zabezpieczenia występujące
w rejonie przedmiotowego odcinka linii kolejowej
– tj. od km 71,800 do km 74,500.
Warunek decyzji zostanie spełniony.
Warunek uwzględniono.Herbicydy nie będą
stosowane. Prace utrzymaniowe na linii kolejowej
należą do obowiązków Zarządzającego
Pkt
26.
Zapewnić właściwą obsługę i konserwację urządzeń oraz elementów
systemu odprowadzania i oczyszczania wód opadowych tak, aby
utrzymane były w pełnej sprawności.
27.
Podczas prowadzenia prac w obrębie zidentyfikowanych siedlisk
kumaka nizinnego (Bombina bombina), traszki grzebieniastej (Triturus
cristatus), żaby moczarowej (Rana arvalis), żaby trawnej (rana
temporaria)
zabezpieczyć siedliska przed
zniszczeniem poprzez odpowiednie oznakowanie i nie ingerowanie w
siedliska.
Warunek dla etapu realizacji inwestycji
Utrzymanie
sprawnego
funkcjonowania
systemu
odwodnienia
należy
do
obowiązków
Zarządzającego. Projekt zapewnia realizację
niezależnego nowego systemu odwodnienia.
Warunek decyzji wskaznany jest dla lokalizacji w
zakresie przedmiotowego odcinka inii kolejowej:
km
(pozostałe wymienione
lokalizacje znajdujących się poza zakresem
przedmiotowego odcinka linii kolejowej).
Natomiast w raporcie OOŚ uwzględniono aspekt
zabezpieczenia siedlisk i przedstawiono siedliska
herpetofauny wymagające zabezpieczenia na
etapie budowy
w rejonie przedmiotowego
odcinka lini kolejowej.
III. Wymagania dotyczące projektu budowlanego
1.
Budowę ekranów akustycznych o wysokości od 3 do 5 m, w przypadku
zabudowy niskiej blisko linii kolejowej, w następujących lokalizacjach:
Na
linii
E75:
Na odcinku Warszawa, linia nr 449:
od km 12+500 do km 12+900, o długości 0,4km, po stronie prawej; od
km 12+500 do km 14+000, o długości 1,5km, po stronie lewej.
Na odcinku Warszawa – Zielonka linia nr 449:
od km 16+400 do km 17+300, o długości 0,9km, po stronie lewej; od
km 19+000 do km 21+315, o długości 2,3km, po stronie prawej.
Na odcinku Zielonka, linia nr 6:
od km 14+254 do km 15+000, o długości 0,7km, po stronie prawej.
Na odcinku Zielonka, linia nr 6/449:
dla linii nr 6 od km 14+254 do km 14+570, o długości 0,326km, po
stronie lewej; dla linii nr 6 od km 14+880 do km 15+700, o długości
0,82km, po stronie lewej
Na odcinku Zielonka – Tłuszcz, linia nr 6:
km 16+200 do km 17+000, długości 0,8km, po stronie lewej; od km
17+300 do km 22+500, o długości 5,2km, po stronie lewej.
Na odcinku Wołomin (Zielonka – Tłuszcz), linia nr 6:
od km 18+500 do km 25+000, o długości 6,5km, po stronie prawej.
Na odcinku (Zielonka) Wołomin – Tłusz, linia nr 6:
km 26+500 do km 27+200, o długości 0,7km, po stronie prawej; od km
29+000 do km 29+500, o długości 0,5km, po stronie lewej; od km
29+000 do km 29+500, o długości 0,5km, po stronie prawej.
Na odcinku Tłuscz, linia nr 6: od km 32+800 do km 37+380, o długości
4,58km, po stonie lewej; od km 39+475 do km 40+500, o długości
1,025km, po stronie lewej; od km 33+000 do km 40+800, o długości
7,8km, po stronie prawej.
Na odcinku Tłuszcz – Małkinia, linia nr 6:
47+500 do km 47+900, o długości 0,4km, po stronie prawej; od km
Warunek określony w decyzji dotyczy dla
przedmiotowego odcinka linii kolejowej dotyczy
następujących lokalizacji:
- od km 70+800 do km 72+200, o długości 1,4 km,
po stronie prawej,
po stronie lewej,
po stronie prawej.
W projekcie budowlanym nie zaprojektowano
rozwiązań ochrony akustycznej – co jest zgodne z
zapisami decyzji środowiskowej (brak wymogu
dla przedmiotowego odcinka L02 linii kolejowej)
oraz z wynikami przeprowadzonej oceny
oddziaływania.
Odniesienie przedstawiono w rozdz. 8.3.
Pkt
2.
3.
Na odcinku Łochów (Tłuszcz – Małkinia), linia nr 6:
od km 57+000 do km 57+915, o długości 0,915km, po stronie prawej;
km 57+600 do km 57+925, o długości 0,325km, po stronie lewej; od km
Na odcinku (Tłuszcz) Łochów – Małkinia, linia nr 6:
85+700 do km 86+200, o długości 0,5km, po stronie prawej.
Na odcinku Małkinia, linia nr 6:
od km 87+200 do km 87+500, o długości 0,3km, po stronie lewej;
od km 87+500 do km 88+320, o długości 0,82km, po stronie prawej;
Na odcinku Małkinia – gr. województwa, linia nr 6:
km 90+500 do km 91+100, o długości 0,6km, po stronie lewej;
km 96+000 do km 96+500, o długości 0,5km, po stronie lewej; od km
Ekrany winny być nieprzezroczyste. Dopuszcza się zastosowanie
ekranów przezroczystych, z nadrukiem w formie pasów na wiaduktach i
węzłach.
Wyciszenie torowiska przy użyciu dodatkowych rozwiązań
technchnicznych (np. przekładek podszynowych, podkładek
wibroizolacyjnych, mat podtłuczniowych) w podanej poniżej lokalizacji,
w poszczególnych miejscowościach:
Warszawa Rembertów: linia nr 449, od km 12+500 do km 13+000;
Wołomin: linia nr 6, od km 19+000 do km 22+500;
Tłuszcz: linia nr 6, od km 36+000 do km 38+500;
Łochów: linia nr 6, od km 58+000 do km 59+000;
Małkinia Górna: linia nr 6, od km 87+500 do km 88+500.
W projekcie budowlanym nie zaprojektowano
rozwiązań ochrony akustycznej – co jest zgodne z
wynikami przeprowadzonej oceny oddziaływania.
Odniesienie przedstawiono w rozdz. 8.3.
Warunek nie dotyczy przedmiotowego odcinka
linii kolejowej.
Pkt
4.
Odwodnienie w postaci systemu rowów odwadniających otwartych (z
uwzględnieniem maksymalnego wykorzystania rowów trawiastych) lub
kanalizacji deszczowej oraz w miejscach gdzie istnieje możliwość,
podłączenie do miejskiej sieci kanalizacyjnej. Odpływ do głównych
cieków należy zabezpieczyć zastawkami z możliwością odpięcia
spłwających zanieczyszczeń powstałych w wyniku poważnej awarii.
5.
Szczelny system odwodnienia obiektów mostowych.
6.
W systemach odwodnienia linii kolejowej i stacji, urządzenia
zabezpieczające wody powierzchniowe i podziemne przed
zanieczyszczeniem w postaci osadników do zatrzymywania zawiesiny
łatwo opadającej oraz separatory w selu zapobiegnięcia skażenia
środowiska gruntowo-wodnego substancjami ropopochodnymi.
Ograniczenie stosowania gabionów, a w przypadku konieczności ich
użycia pokrycie ich odpowiednią warstwą ziemi (co najmniej 15cm) i
gęst obsadzenie roślinnością.
Rezygnację z budowy korytek krakowskich i stosowania elementów
betonowych w ramach budowy odwodnień, które mogłyby stanowić
pułapkę lub barierę dla zwierząt; jedynie w wyjątkowych przypadkach,
zagrożenia osuwania się ziemi, dopuszczalne jest zastosowanie
elementów betonowych o profilu umożliwiającym łatwe wyjście z nich
zwierząt.
Nachylenie ew. ścian cembrowin stanowiących obudowę kanałów nie
może przekroczyć 30 stopni.
Szczegółowe rozwiązania projektowe ograniczające naruszanie dna i
brzegów rzek.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
Przystosowanie mostu w km 70+419 (podpartego filarami) do pełnienia
funkcji przejścia dla zwierząt dużych o parametrach: 30 m szerokości i
3,5m wysokości (światło przejścia) oraz budowę systemu 4 przejść dla
płazów po jego obu stronach; przejścia dla płazów o szerokości 1m i
wysokości 0,6m w km 70+169, km 70+229, km 70+289, km 70+349, km
70+488, km 70+548, km 70+608, km 70+668, połączone ze sobą
systemem płotków naprowadzających (w kształcie litery „L”) o długości
630m po obu stronach torów (w km 70+100-70+730).
Przystosowanie mostu w km 83+750 (podpartego filarami) do pełnienia
funkcji przejścia dla zwierząt dużych, o szerokości 20m i wysokości 5m
(światło przejścia).
Przebudowę mostu w km 78+830 (podpartego filarami) do pełnienia
funkcji przejścia dla zwierząt średnich, o szerokości 20m i wysokości
Warunek spełniono.
Odprowadzenie wód opadowych z peronów
przeprowadzone będzie poprzez odwodnienie
liniowe w miejscu wiat peronowych, w pozostałej
części peronu - do istniejących rowów układu
odwodnieniowego
lub
na
odpowiednio
wzmocnione
skarpy,
usytuowane
poza
zewnętrzną krawędzią peronu, wg opracowania
branży architektonicznej i torowej.
Odprowadzenie wód deszczowych z korytek
będzie się odbywało poprzez podłączenie
studzienek odpływowych odwodnienia liniowego
odcinkami kanałów do kanału deszczowego
biegnącego w peronie, prowadzącego wody z
odwodnienia torowiska.
Na szlaku woda spływająca z torowiska spływać
będą powierzchniowo po skarpach do
istniejących rowów trawiastych i zastoisk
wodnych.
Przed
zrzutem
do
odbiorników
wody
podczyszczone będą w osadnikach.
Nie przewiduje się budiwy mostów.
Zapis spełniono częściowo. Zastosowano
urządzenia zabezpieczające w postaci osadników.
Nie zastosowano natomiast separatorów.
Wyjaśnienie przedstawiono w rodziale 8.1.1.
Warunek został spełniony. Nie stosuje się
gabionów.
Warunek został spełniony. W
odwodnienia
nie
zastosowano
krakowskich. OK
systemie
korytek
Zapis spełniono.
Zapis spełniono. Nie przewiduje się czynności
mogących naruszać naturalną budowę koryt
rzek.
kolejowej.
Nie dotyczy
kolejowej.
przedmiotowego
odcinka
linii
Nie dotyczy
kolejowej.
przedmiotowego
odcinka
linii
Pkt
2,5m (światło przejścia) oraz budowę systemu 4 przejść dla płazów po
jego obu stronach; przejścia dla płazów o szerokości 1m i wysokości
0,6m, w km
połączone ze sobą płotkami naprowadzającymi (w
kształcie litery „L”) o długości 500m po obu stronach linii (w km
14.
15.
16.
Budowę przejsć dla małych zwierząt w km
o szerokości
1,5m i wysokości 1m wraz z systemem płotków naprowadzających (w
kształcie litery „L”) na odcinku
(300m po obu stronach
torów).
Przystosowanie przepustów w km
do
pełnienia funkcji przejść dla małych zwierząt o szerokości 1,5m i
wysokości 1m.
Budowę przejść dla małych zwierząt w km
o szerokości
1,5m i wysokości 1m oraz budowę 8 przejść dla płazów w km
19.
oraz dodatkowego na odcinku linii kolejowej w km
, przejścia o szerokości 1m i wysokości 0,6m, połączone
ze sobą płatkami naprowadzającycmi (w kształcie litery „L”) o długości
300m po obu stronach linii
Budowę co najmniej 10 przejść dla płazów w km
przejścia o szerokości 1m i wysokości 0,6m, połączone ze sobą płotkami
naprowadzającymi (w kształcie litery „L”).
Budowę tunelu typu MPD-1 o parametrach 1,0mx0,6m w km 71+350
oraz w km 81+600.
Budowę 2 tuneli typu MPD-1 o parametrach 1,0mx0,6m w km 68+500.
20.
Budowę tunelu typu MPD-1 o parametrach 1,0mx0,6m w km 87+150.
21.
Przystosowanie mostów do pełnienia funkcji przejść dla zwierząt, tak by
zapewnić zachowanie naturalnych fragmentów cieków; po obu
stronach powinny znajdować się pasy suchego terenu, położone poza
zasięgiem wody brzegowej, pasy powinny być pokryte glebą próchniczą
i roślinnością, po wykonaniu przejścia konieczne jest obfite
zakrzaczenie boków trasy
naprowadzającej; dopuszczalne jest
wykonanie filtrów podpierających (ustawionych w jednej linii
prostopadle do przejścia), jednak w sposób zapewniający dogodne
przejście, po oby stronach cieku o szerokości min. 8m, z łagodnie
wyprofilowanymi dojściami (skarpami) zpewniającymi łatwą migrację
zwierząt; warunki takie zostaną zapewnione przy okazji przebudowy
mostów na rzece Liwiec w km 54+179 oraz na rzece Bug w km 84+556.
Zapewnienie na powierzchni przejść dolnych naturalnego podłoża, np. z
gleby próchniczej i roślinności.
17.
18.
22.
23.
24.
25.
26.
Podejście do płotków i przejść dla płazów ukształtowane w sposób
umożliwiający swobodne przemieszczanie się zwierząt.
W przypadku przebudowy pozostałych, niewymienionych przepustów,
zmianę ich parametrów, by możliwa była migracja małych zwierząt
(światło przejścia 1,0m).
Zaprojektować i zamontować w km 75+700-77+225, w km 77+42578+500 oraz 93+500-95+300 urządzenia odstraszające: dźwiękowe i
odblaskowe, których działanie będzie zsynchronizowane z
nadjeżdżającymi pociągami.
Wybudowanie 22 zbiorników wodnych dla płazów w km
2
(2szt.), każdy o powierzchni 500-1000m i głębokości 1-1,5m, z łagodnie
Nie dotyczy
kolejowej.
przedmiotowego
odcinka
linii
Nie dotyczy
kolejowej.
przedmiotowego
odcinka
linii
Nie dotyczy
kolejowej.
przedmiotowego
odcinka
linii
Nie dotyczy
kolejowej.
przedmiotowego
odcinka
linii
Nie dotyczy
kolejowej.
Nie dotyczy
kolejowej.
Nie dotyczy
kolejowej.
Nie dotyczy
kolejowej.
przedmiotowego
odcinka
linii
przedmiotowego
odcinka
linii
przedmiotowego
odcinka
linii
przedmiotowego
odcinka
linii
Nie dotyczy
kolejowej.
przedmiotowego
odcinka
linii
Nie dotyczy
kolejowej.
Nie dotyczy
kolejowej.
przedmiotowego
odcinka
linii
przedmiotowego
odcinka
linii
Nie dotyczy
kolejowej.
przedmiotowego
odcinka
linii
Warunek decyzji względem przedmiotowego
odcinka linii kolejowej dotyczy 4 budowy
zbiorników w lokalizacji: km
Pkt
wyprofilowanymi skarpami, poza miejscami mogącymi spowodować
zniszczenie siedlisk przyrodniczych; należy do nich przenieść populacje
płazów z siedlisk najbardziej narożonych na zniszczenie (znajdujących
się w bezpośrednim sąsiedztwie linii kolejowej w podanym
kilometrażu).
27.
Straty w zieleni uzupełnić poprzez wprowadzenie nowych nasadzeń
roślinności. W doborze gatunków drzew należy kierować się
odpornością gatunku na zanieczyszczenie powietrza, suszę, zasolenie
gleby, należy wziąć pod uwagę uwarunkowania siedliskowe, techniczne
wskazania związane z architekturą krajobrazu i ochroną zabytków, jak
również wymogi bezpieczeństwa. Należy w miarę możliwości unikać
sadzenia drzew, których owoce są chętnie spożywane przez ptaki.
IV. Wymagania dodatkowe:
1.
Wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie emisji hałasu kolejowego
na terenach chronionych akustycznie, pod kątem zbadania
konieczności wprowadzenia dodatkowych rozwiązań technicznych
minimalizujących ewentualne negatywne oddziaływania bądź
utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Analiza ta powinna
zostać sporządzona po upływie 6 miesięcy od dnia oddania obiektu do
użytkowania i przedstawiona w terminie 12 miejsiecy od dnia oddania
obiektu do użytkowania.
2.
Zapewnienia nadzoru przyrodniczego (w tym ornitologicznego,
herpetologicznego, botanicznego) w trakcie przygotowania projektu
budowlanego oraz podczas powadzenia prac budowlanych.
3.
Przeprowadzenia minimum trzyletniego monitoringu w zakresie:
wykorzystania przejść przez poszczególne gatunki zwierząt
(skuteczność), drożności szlaków migracyjnych oraz kolizji ze
zwierzętami oraz zaproponować środki poprawiające istniejące
zabezpieczenia; wyniki winny być przedłożone Regionalnemu
Koserwatorowi Przyrody w Warszawie.
Oznakowania przed rozpoczęciem prac na rzece Bugu, przy udziale
specjalisty fitosocjologa, zinwentaryzowanych płatów siedlisk
wymienionych w Załączniku I Dyrektywy Siedliskowej oraz
zabezpieczenia ich przed jakąkolwiek ingerencją w trakcie prowadzenia
prac.
4.
(pozostałe
lokalizacje
poza
zakresem
analizowanego odcinka linii kolejowej).
Nie uwzględniono warunku. Natomiast w
raporcie
OOŚ
określono
rozwiązanie
alternatywne z wykorzystanie funkcjonujących
siedlisk płazów z uwagi na zmianę warunków
siedliskowych hepretofauny w rejonie linii
kolejowej.
Wyjaśnienie przedstawiono w rozdz. 8.2.4.
Zapis spełniono.
Wykonanie analizy porealizacyjnej nie wydaje się
być konieczne ze względu na przewidywaną
poprawę warunków akustycznych oraz wyniki
modelowania hałasu wskazujące na brak
wystąpienia przekroczeń poziomu hałasu w
środowisku. W przypadku podjęcia decyzji o
przeprowadzeniu
analizy
porealizacyjnej,
zalecenia przedstawiono w rozdz. 11. Odwołanie
do obszaru ograniczonego użytkowania stanowi
rozdz. 10.
Nadzór przyrodniczy został zapewniony na etapie
przygotowania projektu budowlanego.
Nadzór środowiskowy zostanie zapewniony na
etapie prowadzenia prac budowlanych –
zalecenia przedstawiono w rozdz.11.
kolejowej.
Nie dotyczy
kolejowej.
przedmiotowego
odcinka
linii
9. RYZYKO WYSTĄPIENIA POWAŻNEJ AWARII, TRANSGRANICZNEGO ODDZIAŁYWANIA
POWAŻNE AWARIE
Poważnymi awariami w rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska są zdarzenia,
w szczególności emisje, pożary lub eksplozje, powstałe w trakcie procesu przemysłowego,
magazynowania lub transportu, w których występuje jedna lub więcej niebezpiecznych substancji,
prowadzące do natychmiastowego powstania zagrożenia życia lub zdrowia ludzi lub środowiska lub
powstania takiego zagrożenia z opóźnieniem.
Międzynarodowy transport towarów niebezpiecznych regulowany jest przez szereg umów i
konwencji. W zakresie przewozów kolejowych odpowiednie regulacje znalazły się w Regulaminie RID.
Polska przystąpiła do konwencji RID, a wymogi z tym związane obowiązują od 1987 r. W celu
identyfikacji niebezpieczeństwa, przewożone materiały i przedmioty niebezpieczne podzielone
zostały na klasy według właściwości i powodowanych zagrożeń. Klasy materiałów niebezpiecznych wg
RID.
- Klasa 1
Materiały wybuchowe i przedmioty z materiałami wybuchowymi
- Klasa 2
Gazy sprężone, skroplone lub rozpuszczone pod ciśnieniem
- Klasa 3
Materiały ciekłe zapalne
- Klasa 4.1.
Materiały stałe zapalne
- Klasa 4.2.
Materiały samozapalne
- Klasa 4.3.
Materiały wytwarzające w zetknięciu z wodą gazy zapalne
- Klasa 5.1.
Materiały utleniające podtrzymujące palenie
- Klasa 5.2
Nadtlenki organiczne
- Klasa 6.1.
Materiały trujące
- Klasa 6.2.
Materiały budzące odrazę i zaraźliwe
- Klasa 7
Materiały promieniotwórcze
- Klasa 8
Materiały żrące
- Klasa 9
Różne niebezpieczne materiały i przedmioty (m.in. próżne, nieoczyszczone
opakowania)
W przypadku zwykłych ładunków masowych, zagrożenie skażeniem jest niewielkie i wzrasta
w zależności od klasy, do której ładunek jest zakwalifikowany.
Potencjalne zagrożenia z udziałem ładunków niebezpiecznych mogą powodować:
 zagrożenia zdrowia i życia ludzi, zwierząt oraz roślin w wyniku: skażenia biologicznego,
chemicznego lub radiologicznego, pożaru, wybuchu, zapylenia;
 zanieczyszczenie powietrza, wód podziemnych i powierzchniowych, gleb przez: skażenie
biologiczne, skażenie chemiczne, zmiany termiczne oraz w przypadku przedostania się do
środowiska substancji zawierających izotopy promieniotwórcze.
Ryzyko wystąpienia awarii w transporcie materiałów niebezpiecznych jest wprost
proporcjonalne do prawdopodobieństwa zaistnienia wypadku oraz do rozmiaru szkó d
spowodowanych tym wypadkiem.
Według stanu na dzień 31.12.2013 r. rejestr poważnych awarii prowadzonych przez
GIOŚ obejmował łącznie 84 zdarzenia w całej Polsce w tym 12 poważnych awarii spełniających
kryteria z Rozporządzenia MŚ. W województwie mazowieckim odnotowano 22 zdarzenia ich podział
ze względu na miejsce ich wystąpienia przedstawiał się następująco: zakłady (12), transport drogowy
(3), transport rurociągowy (5), inne (2). Żadne zdarzenie nie dotyczyło transportu kolejowego.
W Polsce w 2013 roku doszło do 3 zdarzeń o znamionach poważnej awarii, które dotyczyły
transportu kolejowego.
 wyciek oleju napędowego z baku lokomotywy spalinowej, wyciek ok. 2500 dm 3 oleju
napędowego na nasyp kolejowy,
 wyciek mazutu z cystern kolejowych, wyciek ok. 50 Mg mazutu,
 wyciek oleju napędowego z zbiornika paliwowego lokomotywy, wyciek ok. 3400 l oleju
napędowego143
Wprawdzie sytuacje awaryjne zdarzają się dość rzadko, jednak konsekwencje ekologiczne ich
143
Raport o występowaniu zdarzeń o znamionach poważnej awarii w 2013 r.; GIOŚ, kwiecień 2014
zaistnienia są niezwykle groźne. W wyniku katastrofy może dojść do incydentalnego wycieku
ogromnej ilości substancji niebezpiecznych i toksycznych (przykładowa pojemność pojedynczego
wagonu-cysterny w granicach 50-75 m3 ), powodujących skażenie biologiczne lub chemiczne
środowiska wodnego.
Rozwiązywanie problemów poważnych awarii zagrożeń realizowane jest poprzez
przeciwdziałanie ich powstawaniu, prowadzeniu akcji ratowniczych dla likwidacji awarii i katastrof
oraz usuwaniu skutków powstałych po awarii lub katastrofie dla przywrócenia stanu pierwotnego.
ODDZIAŁYWANIE TRANSGRANICZNE
Z uwagi na położenie omawianego odcinka linii kolejowej E 75 w znacznej odległości od
granicy państwa (z Białorusią) nie przewiduje się możliwości wystąpienia oddziaływania
transgranicznego.
10. OBSZAR OGRANICZONEGO UŻYTKOWANIA
Konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania wynika z art. 135 ustawy z 27
kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska i związana jest z brakiem dostępnych rozwiązań
technicznych, technologicznych i organizacyjnych zapewniających dotrzymanie akustycznych
standardów jakości środowiska.
Na podstawie przedstawionych wyników analiz akustycznych, na tym etapie nie przewiduje
się konieczności wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania. W przypadku, gdy analiza
porealizacyjna lub przegląd ekologiczny wykaże przekroczenia poziomu hałasu w środowisku, to w
zależności od dostępnych możliwości redukcji hałasu, mogą być podjęte decyzje zmierzające do
utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania zgodnie z postanowieniami art. 135 ust. 1 i ust. 5
ustawy – Prawo ochrony środowiska.
Po utworzeniu obszaru ograniczonego użytkowania, w przypadku stwierdzenia naruszeń
dopuszczalnych poziomów dźwięku wewnątrz pomieszczeń, możliwe będzie indywidualne
zabezpieczenie budynków poprzez zwiększenie izolacyjności akustycznej zewnętrznych przegród
budowlanych (np. poprzez wymianę stolarki okiennej).
11. MONITORING ODDZIAŁYWANIA PRZEDSIĘWZIĘCIA
WYMAGANIA OKREŚLONE W DECYZJI O ŚRODOWISKOWYCH UWARUNKOWANIACH
Zgodnie z zapisami decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nr RDOŚ-14-WOOŚ-II-BP6613-008/08 z dnia 06.10.2009r (pkt. IV Wymagania dodatkowe) Inwestor ma obowiązek:
1. wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie emisji hałasu kolejowego na terenach
chronionych akustycznie, pod kątem zbadania konieczności wprowadzenia dodatkowych
rozwiązań technicznych minimalizujących ewentualne negetywne oddziaływania bądź
utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Analiza ta powinna zostać sporządzona
po upływie 6 miesięcy od dnia oddania obiektu do użytkowania i przedstawiona w
terminie 12 miesięcy od dnia oddania obiektu do użytkowania;
2. zapewnienia nadzoru przyrodniczego (w tym ornitologicznego, herpetologicznego,
botanicznego) w trakcie przygotowania projektu budowlanego oraz podczas prowadzania
prac budowlanych.
ANALIZA POREALIZACYJNA W ZAKRESIE AKUSTYKI
Ze względu na przewidywaną poprawę warunków akustycznych przeprowadzenie analizy
porealizacyjnej nie wydaje się konieczne. Po realizacji inwestycji dodatkowe działania mogą być
podjęte np. w ramach przeglądu ekologicznego, po pojawieniu się ewentualnych skarg na hałas.
Jeżeli zostanie podjęta decyzja o konieczności przeprowadzenia analizy porealizacyjnej,
opartej o pomiary hałasu w środowisku, to powinna ona:
 zweryfikować dokładność prognoz akustycznych i prognoz natężenia ruchu, przedstawionych
niniejszym opracowaniu,
 określić rzeczywistą skuteczności podjętych działań ochronnych,
 określić rzeczywistą wartość równoważnego poziomu dźwięku A w środowisku,
 potwierdzić dotrzymanie standardów akustycznych w środowisku lub wskazać na konieczność
podjęcia dodatkowych działań przeciwhałasowych.
Procedura pomiarowa powinna być zgodna z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 16
czerwca 2011 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów poziomów w środowisku (Dz.
U. Nr 140, poz. 824).
W przypadku, gdy na podstawie monitoringu hałasu, przeglądu ekologicznego, czy analizy
porealizacyjnej wykazane zostaną przekroczenia dopuszczalnych wartości poziomów dźwięku w
środowisku, będzie to stanowić podstawę do podjęcia dodatkowych technicznych i organizacyjnych
działań naprawczych, w tym – w ostateczności, w przypadku stwierdzenia braku skuteczności lub
możliwości zastosowania innych rozwiązań - budowy ekranów akustycznych.
NADZÓR PRZYRODNICZY
Etap projektu budowlanego
W trakcie przygotowania projektu budowlanego inwestycji zapewniony został nadzór
przyrodniczy (w tym ornitologiczny, herpetologiczny, botaniczny) – zgodnie z pkt. IV.2 DSU.
Etap prowadzenia prac
Zgodnie z wymaganiami decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na etapie prac
budowlanych zapewniony będzie nadzór przyrodniczy w zakresie: ornitologicznym,
herpetologicznym i botanicznym. Celem nadzoru przyrodniczego jest eliminowanie lub
minimalizowanie zagrożeń dla bytujących w strefie oddziaływania budowy flory i fauny oraz
wskazanie właściwych środków minimalizujących oddziaływanie modernizacji linii kolejowej.
Nadzór przyrodniczy składać się będzie w szczególności z poniższych czynności:
 Sprawdzenie aktualnego stanu siedlisk i populacji chronionych gatunków w sąsiedztwie inwestycji
przed rozpoczęciem prac budowlanych,
 Ustalenia uwarunkowań do harmonogramu robót Wykonawcy Robót, z wyszczególnieniem
działań zapobiegawczych i zabezpieczających faunę i florę w okresie realizacji inwestycji,
 Obserwacji przyrodniczej na placu budowy ze szczególnym uwzględnieniem okresu migracji
płazów,
 Natychmiastowego zalecenia zmian w zakresie prowadzonych prac budowlanych
w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości,
 Kontroli działań zapobiegających i zabezpieczających straty w środowisku na etapie realizacji robót
budowlanych,
 Prawidłowości wykonania elementów ochrony środowiska (przejścia dla zwierząt, wygrodzenia
zabezpieczające siedliska płazów itp.),
 Zlecenia rozszerzenia niezbędnych z punktu widzenia ochrony przyrody działań minimalizujących,
które zostaną stwierdzone w trakcie prowadzenia robót.
Szczegółowe zadania nadzoru przyrodniczego:
 Przed rozpoczęciem prac inwentaryzacja terenu przeznaczonego pod budowę pod kątem
występowania gatunków i siedlisk objętych ochroną,
 Zabezpieczenie przed uszkodzeniami roślinność drzewiastą i krzewiastą znajdująca się w
bezpośrednim sąsiedztwie pasa robót, drzewa bezpośrednio narażone na uszkodzenia
mechaniczne zabezpieczyć poprzez oznakowanie taśmą budowlaną bądź osłonięcie deskam
 W przypadku konieczności prowadzenia wycinki drzew w okresie lęgowym ptaków przed
przystąpieniem do wycinki wykona inwentaryzację pod kątem zasiedlenia przez ptaki
kontrolowanie miejsc mogące stanowić pułapki dla zwierząt.
 Nadzór herpetologiczny nad prowadzeniem prac w okolicach zbiorników wodnych i cieków w celu
stwierdzenia konieczności i ewentualnego przeniesienia płazów. W trakcie prowadzenia prac
budowlanych należy zabezpieczyć wygrodzeniem tymczasowym siedliska płazów,
 Zabezpieczanie wykopów przed możliwością uwięzienia w nich zwierząt i ich ewentualne
przeniesienia do dogodnego siedliska,
 Kontrolowanie zasypywania tworzących się na placu budowy zastoiska wody w celu
uniemożliwienia zasiedlenia przez płazy i tworzenie miejsca rozrodu.
12. KONFLIKTY SPOŁECZNE ZWIĄZANE Z PLANOWANYM PRZEDSIĘWZIĘCIEM
Hałas powodowany eksploatacją linii kolejowych często bywa przyczyną konfliktów
społecznych, gdyż jest szczególnie uciążliwy dla mieszkańców osiedli oraz pojedynczych domów
zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie torów. Aspekt oceny oddziaływania przedstawiono w
części dot. akustyki i zabezpieczeń. Ocenia się, że stosunek społeczeństwa do planowanej inwestycji
jest pozytywny.
13. TRUDNOŚCI PRZY OPRACOWANIU RAPORTU
Trudności wynikające z niedodtatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy jako
napotkano przy opracowaniu raportu przedstawiono poniżej.
W opracowaniu zagadnień w dziedzinie zagrożenia klimatu akustycznego wykorzystano
najlepsze dostępne metody oceny tych zagrożeń, stosowane w kraju i zagranicą. Analizując gotowy
model rozprzestrzeniania się hałasu należy zdawać sobie sprawę z błędów generowanych na
poszczególnych etapach postępowania.
 Błędy danych - dane o natężeniu ruchu, wprowadzane do modelu są prognozą, która musi
uwzględnić szereg czynników, z których nie wszystkie można we właściwy sposób przewidzieć
i oszacować. Z przygotowanych danych konstruuje się model, który stanowi uproszczenie
rzeczywistości. Brane są w nim pod uwagę jedynie aspekty środowiska, mające decydujące
znaczenie w propagacji hałasu. Mniej istotne czynniki, jak np. dane meteorologiczne są
uwzględniane w znikomym stopniu.
 Błędy obliczeń - wynikają z konieczności wykonywania kalkulacji w dyskretnej siatce, z zasady
obciążonych niedoskonałościami takimi jak choćby dyfuzja numeryczna. Utworzone w wyniku
obliczeń izofony muszą być interpolowane w przestrzeni między węzłami siatki, co powoduje,
że ich przebieg jest w tych miejscach jedynie przypuszczalny.
 Błędy interpretacji - są częściowo efektem błędów obliczeń. Na podstawie otrzymanego
przebiegu izofon decyduje się o tym, czy dany budynek jest narażony na oddziaływanie
ponadnormatywnego hałasu. Rozstrzygnięcie takich niepewnych sytuacji jest więc rolą osoby
opracowującej wyniki.
Ze względu na brak szczegółowych danych przyjęto orientacyjną wartość redukcji emisji
hałasu kolejowego po zastosowaniu sprężystych mocowań szyn do podkładów. W ocenie zagrożeń
oparto się na prognozach ruchu, od których odstępstwa mniejsze niż 20% nie powinny spowodować
zmiany przedstawionych w tym opracowaniu ustaleń i wniosków. Niepewność zastosowanej
obliczeniowej metody prognozowania hałasu oraz prognostyczny charakter danych wejściowych
wyznaczają dokładność przedstawionych analiz akustycznych na poziomie ok. 3 dB.
Nie badano zachowań społecznych (z wyjątkiem wstępnego rozpoznania), związanych z
realizacją przedmiotowej inwestycji.
Problem oceny środowiskowej pod względem zagrożenia powierzchni ziemi, wód
podziemnych i powierzchniowych, roślin, zwierząt oraz krajobrazu wynika przede wszystkim z
niemożliwości przeprowadzenia dokładnych oszacowań przyszłych strat ekologicznych. Ocena taka
pozwala przedstawić jedynie prawdopodobieństwo wystąpienia określonych przekształceń, jakie
mogą wystąpić w wyniku przeprowadzenia planowanego przedsięwzięcia, zwłaszcza przekształceń
bezpośrednich. Powoduje to często ocenę subiektywną ocenę potencjalnych zmian środowiska.
Uwarunkowania i ograniczenia sporządzonej dokumentacji mogą wynikać z dwóch
podstawowych czynników:
 braku danych dla określenia uwarunkowań środowiskowych,
 ograniczeń metodycznych stosowanych metod prognozowania, w tym zastosowanych modeli
obliczeniowych.
Dla potrzeb analizy pozyskano dane od instytucji udostępniających dane o środowisku
zgodnie z ustawą o dostępie informacji (Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, Wojewódzki
Konserwator Przyrody, Wojewódzki Konserwator Zabytków), a także władze samorządowe (programy
ochrony środowiska, plany zagospodarowania przestrzennego, studia uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania Gmin). Ponadto, wykorzystano dane literaturowe publikowane i niepublikowane
oraz dane z inwentaryzacji przyrodniczej.
Trudność stanowi niepewność emisji bazowych substancji do środowiska m.in. do powietrza,
emisja hałasu oraz brak dokładnych metod oceny skuteczności środków ochronnych przeciw
emitowanym zanieczyszczeniom.
14. ŹRÓDŁA INFORMACJI
1. Adamski P., Bartel, R., Bereszczyński A., Kepel A., Witkowski Z. (red.), 2004, Gatunki zwierząt (z
wyjątkiem ptaków), Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000- poradnik metodyczny,
Ministerstwo Środowiska, Warszawa.
2. Atlas ssaków Polski, http://www.iop.krakow.pl/ssaki/Katalog.aspx
3. Banaszak J. 1993. Trzmiele Polski. WSP. Bydgoszcz.
4. Berger L. 2000. Płazy i gady Polski. Klucz do oznaczania, Państwowe Wydawnictwo Naukowe,
Warszawa-Poznań.
5. Bernard R., Buczyński P., Tończyk G., Wendzonka, J. 2009. Atlas rozmieszczenia ważek
(Odonata) w Polsce. Bogucki Wydawnictwo Naukowe. Poznań, 256 ss.
6. Blab J. 1986. Biologie, Ökologie und Schutz von Amphibien. Bonn-Bad Godesberg (Kilda), 3
7. wydanie.
8. Błachuta J., Błachuta J., Kusznierz J. 2002. Ichtiofauna Bugu (W: Korytarz Ekologiczny doliny
Bugu. Stan – Zagrożenia – Ochrona. Red. A. Dombrowski, Z. Głowacki, W. Jakubowski,
I Kovalchuk, Z Michalczyk, M Nikiforov, W Szawajgier, K.H. Wojciechowski). ss.168-183.
Fundacja IUCN, Warszawa.
9. Boonman, Boonman, Breitschneider, Grand van de, 1998: Prey detection in trawling
insectivorous bats: duckweed affects hunting behaviour in Daubenton’s bat, Myotis daubentonii.
–
Behav. Ecol. Sociobiol. 44: 99-107.
10. Borowski J. 2007. Chrząszcze jako wskaźnik naturalności drzewostanów. Studia i Materiały
11. Briggs L. 1993: Populationsbiologi hos klokkefrø med særligt henblik på artens bevarelse
i Danmark. Specialerapport ved Biologisk Institut, Odense Universitet.
12. BULiGL. Program Ochrony Przyrody Nadleśnictwa Łomża na okres 2010-2019.
13. BULiGL. Program Ochrony Przyrody Nadleśnictwa Sokołów na okres 2006-2015.
14. Burakowski B., Mroczkowski M., Stefańska J. 1973 - 2000: Chrząszcze - Coleoptera. Katalog
Fauny Polski. Warszawa XXIII. Tomy 2-22.
15. Bury J., Zajda W. 2012. Distribution of Xylomoia graminea (Graesser, 1889) (Lepidoptera,
Noctuidae) in Poland. Fragm Faun. 55 (2) 139-145
16. Buszko J. 1997. Atlas rozmieszczenia motyli dziennych w Polsce, 1986-1995, Turpress, Toruń.
17. Buszko J. 2004. Czerwończyk nieparek. W: Adamski P., Bartel R., Bereszyński A., Kepel A.
18. Buszko J., Masłowski J. 2012. Motyle nocne Polski Macrolepidoptera, Wydawnictwo Koliber,
Nowy Sącz.
19. Buszko J., Masłowski J. 2008. Motyle dzienne Polski Lepidoptera: Hesperioidea, P apilionoidea.
Wydawnictwo Koliber, Nowy Sącz.
20. Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej. 2/3 (16): 510-518.
21. Chylarecki P., Sikora A., Cenian Z. (red.). 2009. Monitoring ptaków lęgowych. Poradnik
metodyczny dotyczący gatunków chronionych Dyrektywą Ptasią. GIOŚ, Warszawa
22. Cierlik G., Makomaska-Juchiewicz M., Mróz W., Perzanowska J., Król W., Baran P., Zięcik A.
Instytut Ochrony Przyrody PAN. 2012. Opracowanie tekstów przewodników metodycznych
dla gatunków i siedlisk przyrodniczych. Część pierwsza. Tom 3/3 Gatunki zwierząt – Motyle
i chrząszcze. Kraków, 446 ss.
23. COMMISSION DECISION of 23 December 2005 concerning the technical specification for
interoperability relating to the subsystem ‘rolling stock - noise’ of the trans-European
conventional rail system (notified under document number C(2005) 5666) (Text with EEA
relevance) (2006/66/EC),
24. Czerwona lista gatunków zagrożonych IUCN 2007
25. Dadlez R., Marek S., Pokorski J., 2000, Mapa geologiczna Polski bez utworów kenozoiku w skali
1:1000 000, Ministerstwo Środowiska, PIG, Wydawnictwo Kartograficzne Polskiej Agencji
Ekologicznej, Warszawa.
26. Decyzja nr 137/P/2014 o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wydana przez
Wojewodę Mazowieckiego w Warszawie WIŚ-P.746.1.58.2014.MK.
27. Decyzja nr 138/P/2014 o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wydana przez
Wojewodę Mazowieckiego w Warszawie WIŚ-P.746.1.59.2014.MK.
28. Decyzja nr 339/III/2014 o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej wydana przez Wojewodę
Mazowieckiego w Warszawie WI-III.747.2.2.2014.EA.
29. Decyzja nr 341/III/2014 o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej wydana przez Wojewodę
Mazowieckiego w Warszawie WI-III.747.2.3.2014.EA.
30. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nr RDOŚ-14-WOOŚ-II-BP-6613-008/08 z dnia 6
października 2009r.
31. Dombrowski A., Chmielewski S. 2001. Unikatowe walory awifauny lęgowej doliny Dolnego
32.
33.
34.
35.
36.
37.
38.
39.
40.
41.
42.
43.
44.
45.
46.
47.
48.
49.
50.
51.
52.
53.
54.
55.
56.
Bugu – zagrożenia i postulaty ochrony. W: Kot H., Dombrowski A. (red.). Strategia ochrony
fauny na Nizinie Mazowieckiej. 73-90. Mazowieckie Towarzystwo Ochrony Fauny, Siedlce.
Dietz, Helversen von, Nill , 2009: Nietoperze Europy i Afryki północno-zachodniej. Multico,
Warszawa.
Dijkstra K.-D., Lewington R., 2006. Field Guide to the Dragonflies of Britain and Europe. British
Wildlife Publishing. Gillingham. Dorset. 320 ss
Dokumentacja Planu Zadań Ochronnych obszaru specjalnej ochrony siedlisk Ostoja Nadbużańska
PLH140011 w województwie mazowieckim. (msc) 2013
Dylewska M., 1996. Nasze trzmiele. Kraków–Karniowice, Wojewódzki Ośrodek Doradztwa
Rolniczego
Edgar P., Foster J. i Baker J. 2010. Reptile Habitat Management Handbook. Amphibian and
Reptile Conservation, Bournemouth.
Faliński J. B. 1990-1991. Kartografia geobotaniczna. t. 1-3. PPWK im. E. Rommera. WarszawaWrocław.
Faliński B., Ćwikliński E., Głowacki Z., 2000. Atlas geobotaniczny doliny Bugu. Cz. 1. Od
Niemirowa do ujścia. Phytocoenosis 12 s. 73-320.
Fałtynowicz W., 2003. The lichens, lichenicolous and allied fungi of Poland. Instytut Botaniki
PAN. Kraków
Feyerabend, Simon, 2000: Use of roosts and roost switching in a summer colony of 45 kHz
phonic type pipistrelle bats (Pipistrellus pipistrellus). – Myotis 38: 51-59.
FreudeH., Harde K.W., Lohse G.A. 1964-1983. Die Kafer Mitteleuropas . Band: 1-11. Goecke &
Evers. Krefeld.
Gatunki zwierząt (z wyjątkiem ptaków). Ministerstwo środowiska, Warszawa. T. 6, s. 53-54.
Glandt D. 1986: Die saisonalten Wanderungen der mitteleuropäischen Amphibien. Bonn. Zool.
Beitr. 37(3).
Głowaciński Z. (red.), 2004: Polska Czerwona Księga Zwierząt. Bezkręgowce. Czerwona Lista
Zwierząt Ginących i Zagrożonych W Polsce. 2002. PAN. Kraków
Głowaciński Z., Rafiński J. (red.). 2003. Atlas płazów i gadów Polski. Status – Rozmieszczenie –
Ochrona. Inspekcja Ochrony Środowiska. Instytut Ochrony Przyrody PAN. Biblioteka Monitoringu
Środowiska, Warszawa – Kraków.
Gutowski J. M. 2006. Saproksyliczne chrząszcze. Kosmos 55, 1(270): 53–73.
Gutowski J. M. (red.), Bobiec A., Pawlaczyk P., Zub K. 2004. Drugie życie drzewa. WWF Polska,
Warszawa–Hajnówka.
Havekost, 1960: Die Beringung der Breitflugelfledermaus (Eptesicus serotinus) im Olden burger
Land. – Bonn. Zool. Beitr., Sonderheft 11: 222-223.
Heise, Blohm, 2003: Zur Alters struktur weiblicher Abendsegler (Nyctalus noctula) in der
Uckermark. – Nyctalus (N.F.) 9:3-13.
Herbich J. (red). 2004, Lasy i Bory. Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000podręcznik metodyczny, Ministerstwo Środowiska, Warszawa, T. 5.
Herbich J. (red.), 2004, Murawy, łąki, ziołorośla, wrzosowiska, zarośla. Poradniki ochrony siedlisk
i gatunków Natura 2000- podręcznik metodyczny, Ministerstwo Środowiska, Warszawa, T. 3.
http://www.polskiwilk.org.pl/rozmieszczenie-wilka
http://warszawa.rdos.gov.pl/files/artykuly/19132/Ostoja_Nadbuzanska_PLH140011.pdf
Informacja o stanie środowiska na obszarze województwa podlaskiego w 2013 roku, WIOŚ
Białystok, 2014
Instytut Ochrony Przyrody PAN. 2009. Wytyczne do określania znaczącego wpływu
przedsięwzięcia na przedmioty ochrony obszaru Natura 2000.
Instytut Ochrony Przyrody PAN. 2010. Wytyczne do inwentaryzacji siedlisk przyrodniczych
i gatunków Natura 2000.
57. Inwentaryzacja wielkoobszarowa siedlisk przyrodniczych i gatunków w aspekcie sieci Natura
2000 w Polsce. 2007.
58. Jędrzejewski W., Sidarowicz W. 2010. Sztuka tropienia zwierząt. Zakład Badania Ssaków Polskiej
Akademii Nauk. Białowieża.
59. Juszczyk W. 1987. Płazy i gady krajowe, PWN, Warszawa.
60. Kabała C., Chodak T., Gleby.
61. Kaźmierczakowa R., Zarzycki K.2001. Polska czerwona księga roślin. Paprotniki i rośliny
kwiatowe. Instytut Botaniki im. W. Szafera, PAN, Kraków
62. Komunikat Komisji do Parlamentu i Rady. Działania w celu ograniczenia hałasu kolejowego w
zakresie istniejącego taboru. Bruksela 8.7.2008 r. KOM(2008) 432 wersja ostateczna;
63. Koncepcja programowo-przestrzenna dla przedmiotowego zamierzenia przyjęta przez Inwestora
w dniu 25.02.2014r.
64. Kołodziejczyk A., Koperski P. 2000. Bezkręgowce słodkowodne Polski. Klucz do oznaczania oraz
podstawy biologii i ekologii makrofauny. Warszawa: Wyd. UW.
65. Kowalski, Lesiński, 2000: Poznajemy nietoperze. ABC wiedzy o nietoperzach, ich badaniu i
ochronie, OTON, Warszawa
66. Kowalski M., Gołębniak G., Fuszara E. 2008. Nietoperze Polski w: Czynna ochrona zwierząt prezentacja multimedialna. Wydawnictwo Towarzystwa Przyrodniczego "Bocian", Siedlce.
67. Kowvalchuk, Z. Michalczyk, W. Szwajgier, K. H. Wojciechowski. Warszawa: IUCN Office Centr.
Eur. s. 96-112.
68. Kot H., Starczewski C. 2001. Nadbużańska strefa ekologiczna. ss. 55–72 (W: Strategia ochrony
fauny na Nizinie Mazowieckiej. Red. H. Kot, A. Dąbrowski). Mazowieckie Towarzystwo
Ochrony Fauny, Siedlce.
69. Kuczyński L., Chylarecki P. 2012. Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski. Rozmieszczenie,
wybiórczość siedliskowa, trendy. GIOŚ, Warszawa
70. Krzywicki M. 1982. Monografia Motyli Dziennych http://download.entomo.pl/pracepdf/
71. Lorens B., 2006. Szata roślinna jezior rzecznych oraz różnorodność fitocenotyczna i gatunkowa.
W: Jeziora rzeczne doliny środkowego Bugu. Różnorodność biologiczna i krajobrazowa Pr. zbior.
Red. W. Wojciechowska. Lublin: Wydaw. KUL s. 55-94.
72. Łupiński D. 1996. Co słychać w świecie motyli. Biuletyn MTOF 2 (4) 26-27.
73. Mapa obszarów Głównych Zbiorników Wód Podziemnych (GZWP) w Polsce wymagających
szczególnej ochrony" w skali 1:500 000, pod red. A.S. Kleczkowskiego, Instytut Hydrogeologii i
Geologii Inżynierskiej, AGH Kraków 1990.Kryza J. i inni (2001).
74. Malinowski J. (red.), 1991, Budowa geologiczna Polski, T. Hydrogeologia, Wydawnictwo
Geologiczne, Warszawa.
75. Makomaska-Juchiewicz M., Baran P. (red.). 2012. Monitoring gatunków zwierząt. Przewodnik
metodyczny. Część III. GIOŚ, Warszawa.
76. Makomaska-Juchiewicz M. (red.). 2010. Monitoring gatunków zwierząt. Przewodnik
metodyczny. Część I, s. 408 ss. GIOŚ, Warszawa
77. Matuszkiewicz, J. M. 2008. Potencjalna roślinność naturalna Polski, IGiPZ PAN, Warszawa
78. Matuszkiewicz J. M. 1993. Krajobrazy roślinne i regiony geobotaniczne Polski. Wydawnictwo
PWN Wrocław – Warszawa – Kraków
79. Matuszkiewicz W. 2006. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski.
Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa;
80. Mielewczyk S. 2004. Metodyka badań entomofauny wodnej z uwzględnieniem obszarów
chronionych. Parki nar. Rez. przyr., 23(3): 519-526 s.
81. Międzynarodowa Konferencja naukowo-techniczna
Ochrona dziko żyjących zwierząt
w projektowaniu i realizacji inwestycji transportowych – doświadczenia i problemy Łagów
20-22.06.2011. IBS PAN
82. Mirek Z., et all. 2002. Flowering plants ond pteridophytes of Poland. A checklist. Instytut
Botaniki PAN. Kraków
83. Mirek Z., Zarzycki K. 2006. Red list of plants and fungi In Poland. Instytut Botaniki PAN.
Kraków
84. Monitoring gatunków i siedlisk przyrodniczych ze szczególnym uwzględnieniem specjalnych
obszarów ochrony siedlisk Natura 2000 – opracowanie Instytut Ochrony Przyrody PAN Kraków
2011
85. Monitoring gatunków i siedlisk przyrodniczych GIOŚ http://www.gios.gov.pl – Przewodnik
metodyczny.
86. Monitoring gatunków i siedlisk przyrodniczych ze szczególnym uwzględnieniem specjalnych
obszarów ochrony siedlisk Natura 2000. www.gios.gov.pl
87. Ochyra R., Żarnowiec J., Bednarek – Ochyra J., Census catalogue of Polish mosses. Instytut
Botaniki PAN. Kraków
88. Oleksa A. 2010. Pachnica dębowa Osmoderma eremita. [w:] Przewodnik metodyczny
monitoringu gatunków chronionych Dyrektywą Siedliskową. Biblioteka Monitoringu Środowiska.
89. Oleksa A. Pachnica dębowa Osmoderma eremita (Scopoli, 1763). W: Małgorzata MakomaskaJuchiewicz (red.). 2010. Monitoring gatunków zwierząt. Przewodnik metodyczny. Część pierwsza.
Warszawa: Biblioteka Monitoringu Środowiska. ISBN 978- 83-61227-44-1.
90. Oleksa A., Gawroński R., 2008. Wpływ pogody i pory dnia na aktywność pachnicy dębowej
(Osmoderma eremita Scop.) oraz ich konsekwencje dla monitoringu. Parki Nar. Rez. Przyr. 27
(3).
91. Opis Przedmiotu Zamówienia, Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia oraz
Dokumentacja Przetargowa dla przetargu nieograniczonego na Zaprojektowanie
i wykonanie robót budowlanych na linii odcinku linii kolejowej Sadowne – Czyżew od km 71.800
– do km 107.260 z uzyskaniem wszelkich niezbędnych pozwoleń i decyzji
administracyjnych oraz materiałów przetargowych na roboty budowlane w ramach projektu
POIIŚ 7.1-75 „Modernizacja linii E75 na odcinku Sadowne – Białystok wraz z robotami
pozostałymi na odcinku Warszawa Rembertów – Sadowne – prace przygotowawcze” Program
Funkcjonalno-Użytkowy.
92. Paczyński B., Sadurski A. (red.), 2007, Hydrogeologia regionalna Polski, T. I, Wody słodkie, PIG,
Warszawa.
93. Penczak T., Kruk A., Galicka W., Tybulczuk S., Marszał L., Pietraszewski D., Tszydel M. 2010.
Ichtiofauna Bugu. Roczniki Naukowe PZW, 23, 5-24.
94. Polska Czerwona Księga Zwierząt. Kręgowce. 2011.
95. PN-ISO 9613-2 „Akustyka – Tłumienie dźwięku podczas propagacji w przestrzeni otwartej, część
2: Ogólna metoda obliczeniowa”;
96. Polska Norma PN-85/B-02170 „Ocena szkodliwości drgań przekazywanych przez podłoże na
budynki”.
97. Polska Norma PN-85/B-02171 „Ocena wpływu drgań na ludzi w budynkach”.
98. Polska Norma PN-87/B-02151/02 Akustyka budowlana, ochrona przed hałasem pomieszczeń w
budynkach, dopuszczalne wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach
99. Polska Norma PN-ISO 1996-1:2006. Akustyka. Opis, pomiary i ocena hałasu środowiskowego.
100. Polska Norma PN-ISO 9613-2 „Akustyka – Tłumienie dźwięku podczas propagacji w przestrzeni
otwartej, część 2: Ogólna metoda obliczeniowa”.
101. Poradnik
Ochrony
Siedlisk
i
Gatunków,
Ministerstwo
Środowiska
http://natura2000.gdos.gov.pl/natura2000/pl/poradnik.php
102. Pucek Z. (red.) 1984. Klucz do oznaczania ssaków Polski. Wyd. II Państwowe Wydawnictwo
Naukowe, Warszawa.
103. Raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia pt.: Modernizacja linii kolejowej E 75 na
odcinku Warszawa-Białystok-Sokółka. Województwo Mazowieckie, Konsorcjum E 75 Warszawa –
Sokółka, 2007 rok
104. Rich I. 1996: Den grønbrogede tudse på Samsø. Specialerapport, Biologisk Institut, afd. For
Zoologi, Aarhus Universitet.
105. Rostański A., Tokarska-Guzik B. 1998. Materiały do flory rzadkich i zagrożonych gatunków roślin
naczyniowych Czechowic – Dziedzic. Acta Biologia Silesiaka. Florystyka i chorologia roślin
Tom. 33(50).: 58 – 71
106. Ruczyński, Bogdanowicz, 2005: Roost cavity selection by Nyctalus noctula and N. leisleri
(Vesperilionidae, Chiroptera) in Białowieża Primeval Forest, Eastern Poland. – J. Mammal. 86:
921-930.
107. Russ, 2012: British Bat Calls. A Guide to Species Identification. Pelagic Publishing, Exeter, UK.
108. Rydel, J. Baagoe, H.J (1996) Bats and Streetlamps. Bats. Vol 14; No.4:10
109. Sachanowicz, Ciechanowski, 2005: Nietoperze Polski. Multico, Warszawa.
110. Sielezniew M. 2012. Modraszek telejus Phengaris teleius. [w]: Monitoring gatunków zwierząt.
Przewodnik metodyczny. Cz. II. Red. M. Makomaska-Juchiewicz, P. Baran. GIOŚ Warszawa, 124141.
111. Sielezniew M. 2012. Szlaczkoń szafraniec Colias myrmidone. [w]: Monitoring gatunków zwierząt.
112. Sielezniew M., Dziekańska I., 2012. Czerwończyk fioletek Lycaena Helle. [w]: Monitoring
gatunków zwierząt. Przewodnik metodyczny. Cz. II. Red. M. Makomaska-Juchiewicz, P. Baran.
GIOŚ Warszawa, 124-141.
113. Sikora A., Chylarecki P., Meissner W., Neubauer G. (red.) 2011. Monitoring ptaków
wodno-błotnych w okresie wędrówek. Poradnik metodyczny. GDOŚ, Warszawa
114. Sikora A., Rohde Z., Gromadzki M., Nuebauer G., Chylarecki P. (red.) Atlas rozmieszczenia
ptaków lęgowych Polski 1985-2004. Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań
115. Sokołowski A. W., 2006. Lasy Północno - Wschodniej Polski. Centrum Informacyjne Lasów
Państwowych, Warszawa.
116. Sokołowski A.W., Wołkowycki D. - Materiał niepublikowany.
117. Stachowiak M.: Monitoring gatunków zwierząt - tom drugi. Przewodnik metodyczny 4014.
Biegacz urozmaicony Carabus (Hygrocarabus) variolosus. Biblioteka Monitoringu Środowiska, s.
310-327
118. Stan środowiska w województwie mazowieckim w 2013 r. WIOŚ, Warszawa
119. Technical Report HAR12TR-021107-SNCF10.WP1.1 Rail Source. Categorisation of vehicle and
track: overview and draft proposal. 04.2003;
120. Technical Report HAR32TR-040922-DGMR20. Harmonoise WP3 “Engineering method for road
traffic and railway noise after validation and fine-tuning”, January 2005;
121. Vibration Monitoring and Nosie Improvement o fan Railway Bridże, VCE-Vienna Consulting
Engineers, www.vce.at.
122. Tomaszewicz H., 1979. Roślinność wodna i szuwarowa Polski. Warszawa: Wydaw. UW ss. 324
123. Urban D., Wójciak H., 2003. Roślinność ekosystemów wodnych. W: Rzeka Bug: zasoby wodne i
przyrodnicze. Pr. zbior. Red. J. Dojlido, W. Kowalczewski, R. Miłaszewski, J. Ostrowski. Warszawa:
IMGW, WSzEiZ s. 331-341.
124. Urban D., Wójciak H., 2002. Szata roślinna doliny Bugu w Polsce - odcinek środkowy. W: Rzeka
Bug - korytarz ekologiczny. Pr. zbior. Red. A. Dombrowski, Z. Głowacki, I.
125. Walczak M., Radziejowski J., Smogorzewska M., Sienkiewicz J., Gacka- Grzesikiewicz E., Pisarski
Z., 2001, Obszary chronione w Polsce, Instytut Ochrony Środowiska PAN, Warszawa.
126. Wendzonka
J.
2009.
Ważki
(Odonata)
Polski.
Pozyskano
z:
http://www.odonata.pl/metodyka.php
127. Wiktor A. 2004. Ślimaki lądowe Polski. Mantis, Olsztyn.
128. Wilk T., Jujka M., Krogulec J., Chylarecki P. Ostoje ptaków o znaczeniu międzynarodowym
w Polsce (Important Bird Areas of international importance in Poland). OTOP, Marki
129. Winiarek P., Cugańska A., Czerwiński H. 2013. Analiza kolizji pociągów ze zwierzętami na liniach
kolejowych PKP PLK S.A.
130. Witkowski Z. (red.). Poradnik ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik
metodyczny.
131. Wohlgemuth, 1997: Erstnachweis einer Drillingsgeburt bei der Rauhhautfledermaus (Pipistrellus
nathusii). – Nyctalus (N.F.) 6:393-396.
132. Wojewoda W. 2003. Checklist Of Polish Langer Basidiomycetes. Instytut Botaniki Pan. Kraków
133. Wyniki okresowych pomiarów hałasu w środowisku dla linii klejowych magistralnych
i pierwszorzędowych, Hydrotechnika Sp. z o.o. Kielce, grudzień 2007r. - na zlecenie PKP PLK S.A.
Zakładu Linii Kolejowych w Poznaniu.
134. Van Damme D., Bogutskaya N., Hoffmann R.C., Smith C. 2007. The introduction of the
European bitterling (Rhodeus amarus) to West and Central Europe. Fish & Fisheries, 8, 79–106.
135. Vibration Monitoring and Nosie Improvement o fan Railway Bridże, VCE-Vienna Consulting
Engineers, www.vce.at.
136. Zając A., Zając M. (eds) 2001 Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Instytut
Botaniki PAN Kraków.
137. Zając K., Gołdyn B. 2012. Zatoczek łamliwy Anisus vorticulus [w]: Monitoring gatunków zwierząt.
138. Zając M. 1989. Flora południowej części Kotliny Oświęcimskiej. Zesz. Nauk. UJ. Prace
Botaniczne CMLII, z.19.
139. Zamachowski W. (red.). 2011. Biologia płazów i gadów ochrona herpetofauny; Wydawnictwo
Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie.
140. Zarzycki K, Szeląg Z.1992. Czerwona lista roślin naczyniowych zagrożonych w Polsce. Wyd.
Zarzycki K., Wojewoda W., Heinrich Z. Lista roślin zagrożonych w Polsce (wyd 2), Inst. Botaniki
imSzafera, PAN, Kraków, s.87-98;
141. Zięba G., Marszał L., Kruk A., Penczak T., Tybulczuk S., Kapusta Ł., Galicka W. 2008.
Ichtiofauna systemu rzeki Nurzec. Roczniki Naukowe PZW, 21, 105–128.
142. Zięba G., Penczak T., Janic B., Tybulczuk S., Tszydel M., Galicka W. 2011. Ichtiofauna systemu
rzeki Brok. Roczniki Naukowe PZW, 24, 51-67.
15. ZAŁĄCZNIKI
ZAŁĄCZNIK 1. OPRACOWANIE KARTOGRAFICZNE
Nr
mapy
01
Tytuł mapy
02
03
04
05
06
07
Mapa uwarunkowań akustycznych i klimatu akustycznego
ZAŁĄCZNIK 2. PRZEGLĄD CHRONIONYCH OBSZARÓW, SIEDLISK PRZYRODNICZYCH I GATUNKÓW
ZAŁĄCZNIK 3. DOKUMENTACJA FOTOGRAFICZNA
ZAŁĄCZNIK 4. SPRAWOZDANIE Z POMIARÓW AKUSTYCZNYCH
ZAŁĄCZNIK 5. DECYZJA O ŚRODOWISKOWYCH UWARUNKOWANIACH
ZAŁĄCZNIK 6. PISMA
ZAŁĄCZNIK 7. RYSUNKI

RAPORT E75 S01

Transkrypt

Podobne dokumenty