Lubelski Wojewódzki Inspektor

Informacja z kontroli opraw oświetleniowych – girland i węży
świetlnych za IV kw. 2014r.
I.
Podmiotowy zakres kontroli
W ramach realizacji programu kontrole podjęto w 7 jednostkach prowadzących
sprzedaż detaliczną (w tym 4 sklepach wielkopowierzchniowych)
II.
Przedmiotowy zakres kontroli
Ogółem w toku kontroli, w zakresie wymagań rozporządzeń: w sprawie
zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego (Dz. U. z 2007r., nr 155, poz. 1089) oraz
w sprawie zasadniczych wymagań dotyczących ograniczenia niektórych niebezpiecznych
substancji w sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. z 2013r., poz. 547) zbadano 55
rodzajów oświetlenia choinkowego, w tym:
- 52 girlandy,
- 3 węże świetlne.
Wszystkie w/w oprawy zostały wyprodukowane w Chinach.
Wśród ogółu skontrolowanych wyrobów 34 rodzaje (61,82%) podlegały
przepisom RoHS II. W 21 rodzajach (38,18%) nie ustalono daty wprowadzenia do
obrotu, dlatego też nie badano w zakresie w/w dyrektywy
III. Ustalenia kontroli w odniesieniu do poszczególnych zagadnień ujętych
w programie kontroli
1. Oznakowanie CE.
Znaku zgodności CE nie umieszczono bezpośrednio na lampkach 50 mix-mix
HC016
oraz 25 mix-mix HC014. Pozostałe kontrolowane oświetlenie choinkowe
posiadało znak CE, umieszczony zgodnie z § 11
rozporządzenia w sprawie
zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego oraz § 7 rozporządzenia RoHS II.
2.
Sprawdzenie, czy na girlandy świetlne została wystawiona deklaracja
zgodności.
Powyższe zagadnienie badano w oparciu o przepisy określone w § 9 i § 10
rozporządzenia w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego oraz § 6 ust. 3
rozporządzenia RoHS II.
Deklaracji zgodności żądano w przypadku kontroli przeprowadzanych
u pierwszych dystrybutorów lub, gdy podczas oceny wyrobów występowały
wątpliwości dot. spełniania zasadniczych lub innych wymagań. Otrzymano deklaracje
zgodności wystawione dla 31 modeli opraw oświetleniowych.
W deklaracji zgodności lampek choinkowych 50 mix-mix HC016 oraz 25 mixmix
HC014
wystawionej
przez
importera
przywołano
nieaktualne
normy
zharmonizowane i dyrektywę 73/23/EEC. Dodatkowo dokument nie zawierał
oświadczenia o zgodności ww. oświetlenia choinkowego z dyrektywą 2011/65/UE.
Podmiot wprowadzający nie okazał upoważnienia do wystawienia deklaracji.
Deklaracji zgodności dot. pozostałych niezgodnych z wymaganiami wyrobów
nie uzyskano z powodu braku możliwości ustalenia podmiotów wprowadzających je
do obrotu. Próby ustalenia łańcucha sprzedaży okazały się nieskuteczne z uwagi na
brak reakcji na kierowane wystąpienia (dot. lampek choinkowych CL-021M, CL-011,
CL-111 oraz 100 LED z dodatkowym gniazdem art. No 9511M, 200 LED z
dodatkowym gniazdem art. No 9511M, 20 LED art. No 9501M, węża świetlnego 10m,
wężyka 200G, sopli świetlnych 100 żarówek 100G, i 200 żarówek 200G)
3.
Informacja o producencie.
Zgodnie z § 5 ust. rozporządzenia w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu
elektrycznego sprawdzono, czy na wyrobach umieszczona została nazwa producenta,
znak firmowy lub znak towarowy.
Ponadto w przypadku wyrobów podlegających przepisom dyrektyw RoHS II
badano, czy zgodnie z § 8 rozporządzenia w sprawie zasadniczych wymagań dotyczących
ograniczenia niektórych niebezpiecznych substancji w sprzęcie elektrycznym i elektronicznym
girlandy oznakowane zostały nazwą typu, numerem partii, oraz adresem i nazwą lub
znakiem handlowym producenta i importera.
Kontrole przeprowadzone u jednego z przedsiębiorców wykazała, że lampki
choinkowe CL-021M, CL-011, CL-111, lampki 50 mix-mix HC016, 25 mix-mix HC014,
lampki choinkowe 100 LED z dodatkowym gniazdem, art. No 9511M, lampki
choinkowe 200 LED z dodatkowym gniazdem, art. No 9511M, lampki choinkowe 20
LED, art. No 9501M, lampki choinkowe dekoracyjne sople świetlne 100 żarówek
100G, lampki choinkowe dekoracyjne sople świetlne 200 żarówek 200G, wąż świetlny
10m trzykolorowy, oświetlenie świąteczne wężyk 200G nie spełniały wymagań
określonych w § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki z dn. 21.08.2007 r. z
uwagi na brak na wyrobie (zawieszce) nazwy producenta lub znaku towarowego.
s. 2 z 7
Dodatkowo oprawy HC016 i HC014, podlegające przepisom dyrektywy RoHS, ze
względu na brak oznaczenia nazwą typu, numerem partii, adresem i nazwą lub
znakiem handlowym producenta nie spełniały wymagań § 8 pkt 1 i 2 rozporządzenia
w sprawie zasadniczych wymagań dotyczących ograniczenia niektórych niebezpiecznych
substancji w sprzęcie elektrycznym i elektronicznym
Do pozostałych kontrolowanych girland świetlnych uwag w tym zakresie nie
wniesiono.
4.
Informacje warunkujące bezpieczne użytkowanie
Zgodnie z
zamieszczono
§ 5 ust. 1 rozporządzenia MG sprawdzono czy na wyrobach
podstawowe
informacje
warunkujące
bezpieczne
użytkowanie.
Niezgodności w ww. zakresie stwierdzono w 17 modelach oświetlenia choinkowego.
Podczas kontroli do badań organoleptycznych pobrano m.in. lampki
choinkowe 100 LED z dodatkowym gniazdem, art. No 9511M, 200 LED z
dodatkowym gniazdem, art. No 9511M, 20 LED, art. No 9501M, wąż świetlny 10m
trzykolorowy, wężyk 200G. Ocena organoleptyczna wykazała brak zamieszczenia na
lampkach 100 LED, 200 LED, 20 LED ostrzeżenia o treści Wyłącznie do użytku w
pomieszczeniach oraz brak informacji o tym, że zastosowane w girlandach diody nie są
wymienialne (dot. 100 LED , 200 LED i wężyka 200G) - wymaganie pkt. 2.6.1c) i g)
normy PN-EN60598-2-20:2010. Na wężu świetlnym 10m nie zamieszczono symbolu II
kl. ochronności, co wymagane jest pkt. 20.6.2. ww. normy.
Kontrola w jednej z placówek wielko powierzchniowych wykazała, iż w
obrocie handlowym występuje świecznik z 7 lampkami, który ze względu na brak
ostrzeżeń o treści: Nie należy usuwać ani wkładać żarówek, gdy girlanda jest zasilana,
Należy upewnić się, że we wszystkich oprawkach lampowych umieszczone są żarówki, Na
wymianę stosować jedynie żarówki tego samego typu, co żarówki dostarczone z tą girlandą
świetlną nie spełniał wymagań pkt. 20.6.1 b)1), 20.6.1 b)5), 20.6.2 f) normy PN-EN
60598-2-20:2010.
W kolejnym przypadku, podczas kontroli stwierdzono, że, oświetlenie
choinkowe oznaczone znakiem handlowym modele:
JG-01001 i 11002-0-W nie
spełniało wymagań pkt. 3.3 normy PN-EN 60598-1:2011, z uwagi na brak
bezpośrednio na wyrobach, ich opakowaniach i instrukcjach, wymaganych informacji
sporządzonych w j. polskim. Natomiast girlandy LED typ: KL20320, nie spełniały
wymagań pkt. 20.6.1 b)3) i 20.6.1 g) normy PN-EN 60598-2-20:2010, z uwagi na brak na
opakowaniu ostrzeżenia o treści: „girlandy w opakowaniu nie należy przyłączać do
s. 3 z 7
zasilania” oraz informacji, że żarówki girlandy są niewymienialne.
W ofercie handlowej jednej z kontrolowanych placówek stwierdzono lampki
choinkowe modele H20P, H50P, H100P nie zawierające ostrzeżeń, o których mowa w
pkt. 20.6.1 b)1), 20.6.1 b)2), 20.6.1 b)5) normy PN-EN 60598-2-20:2010 tj.: Nie należy
usuwać
ani
wkładać
żarówek,
gdy
girlanda
jest
zasilana.
W celu uniknięcia przegrzania girlandy, należy wymienić bezzwłocznie żarówkę przepaloną na
żarówkę o tej samej mocy i napięciu. Należy upewnić się, że we wszystkich oprawkach
lampowych umieszczone są żarówki.
Podczas jednej z kontroli ocenie organoleptycznej poddano lampki choinkowe
CL-021M, CL-011, CL-111, lampki 50 mix-mix HC016, 25 mix-mix HC014. W wyniku
oceny stwierdzono, że do girland CL-021M, CL-011, CL-111 nie dołączono ostrzeżenia
o treści: „Wyłącznie do użytku w pomieszczeniach” oraz informacji, że źródła światła są
niewymienialne (wymaganie pkt. 20.6.1. c) i g) normy PN-EN 60598-2-20:2010).
Natomiast bezpośrednio na oświetleniach HC016 i HC014 nie zamieszczono symbolu
II klasy ochronności, znamionowego napięcia, napięcia i mocy żarówek na wymianę
oraz informacji o treści: Na wymianę stosować jedynie żarówki tego samego typu, co żarówki
dostarczone z tą girlandą świetlną” (wymagane jest pkt. 20.6.1.a) oraz pkt. 20.6.2 b), d) i f)
ww. normy).
Na podstawie art. 40k ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny
zgodności (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz.1645 ze zm.) poinformowano podmioty
wprowadzające lub pierwszych dystrybutorów o możliwości podjęcia dobrowolnych
działań naprawczych zmierzających do usunięcia stwierdzonej niezgodności, które
powinny polegać na dołączeniu do lampek choinkowych brakujących informacji lub
wycofaniu
ich
z
obrotu.
Działania
naprawcze
dotyczyły
wyrobów
zakwestionowanych jedynie pod względem oznakowania i braku ostrzeżeń.
Działania naprawcze zostały zrealizowane przez wszystkich przedsiębiorców.
5.
Rozwiązania konstrukcyjne
Ze względu na wady konstrukcyjne zakwestionowano 17 rodzajów girland
świetlnych.
Ww lampkach choinkowych 100 LED, 200 LED z dodatkowym gniazdem art.
No 9511M, 20 LED art. No 9501M i wężyku 200G zastosowano wtyczki sieciowe
nieodpowiednie do stosowania na zewnątrz pomieszczeń. Odległość między wtyczką
a pierwszym punktem świetlnym w lampkach 100 LED, 200 LED i 20 LED była
s. 4 z 7
mniejsza od 1,5m - wymaganie pkt. 20.11.3 normy PN-EN-60598-2-20:2010.
Dodatkowo w oświetleniu 20 LED art. No 9501M pokrywę obudowy obwodu
elektronicznego obniżającego napięcie osłaniające zaciski można było usunąć bez
użycia narzędzia. Po usunięciu pokryw istniał dostęp do części czynnych, co narusza
postanowienia pkt. 8.2.1 i 8.2.6 normy PN-EN 60598-1:2011. Od obwodu
elektronicznego
obniżającego
napięcie
do
przyłączenia
poszczególnych
diod
zastosowano przewód o przekroju poniżej 0,5mm2.. Natomiast przeprowadzone
badania organoleptyczne lampek
choinkowych dekoracyjnych sople świetlne 100
żarówek 100G, i 200 żarówek 200G wykazały, że
szklaną bańkę wymienialnych
żarówek typu wsuwliwego można przekręcić względem oprawki (z bardzo małą siłą)
– naruszenie pkt. 20.7.12 normy PN-EN-60598-2-20:2010.
W świetle powyższych ustaleń uznano, iż ww. girlandy świetlne nie spełniają
wymagań określonych w § 6 ust. 1, § 7 ust. 1 pkt 4, § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia
w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego.
Ustalono również, że lampki choinkowe 100 LED z dodatkowym gniazdem Nr
kat: E-536234, Nr kat: E-536258, Nr kat: E-536241, Nr kat Nr kat: E-536296, , które ze
względu na dostęp do części czynnych bez użycia narzędzi oraz brak zabezpieczenia
przewodu przyłączeniowego podłączonego do zacisków płytki drukowanej przed
naprężeniami (wymaganie pkt. 8.2.1, 8.2.6, 5.2.10 normy PN-EN 60598-1:2011) nie
spełniały wymagań zapisów
§ 6 ust. 1, § 7 ust. 1 pkt 1, § 7 ust. 2 pkt 1 ww.
rozporządzenia.
W toku pobrano 5 modeli opraw oświetleniowych, tj.: lampki choinkowe CL021M, CL-011, CL-111, lampki 50 mix-mix HC016, 25 mix-mix HC014.
Ocena oświetlenia CL-021M, CL-011, CL-111 wykazała, że długość przewodu
między wtyczką a pierwszą oprawką wynosi ok. 60 cm – pkt 20.11.3 normy PN-EN
60598-2-20:2010 wymaga by ta odległość wynosiła co najmniej 1,5m. Przewód
przyłączeniowy wewnątrz sterownika lampek CL-021M i CL-011 nie został skutecznie
zabezpieczony przed naprężeniami, przewód luźno poruszał się wewnątrz obudowy,
a naprężenia przenoszone były na lutowane zaciski – naruszenie pkt. 5.2.10 normy
PN-EN 60598-1:2011 i pkt. 20.7.9 normy 60598-2-20:2010, obudowa sterownika
posiadała ostre nie gratowane krawędzie mogące uszkodzić powłokę izolacji –
naruszenie pkt. 4.3 i 5.2.7 normy PN-EN 60598-1:2011. Przewód zasilający girland CL021M i CL-111 posiadał przerwę w izolacji dodatkowej przy wlocie do sterownika,
przez co dostępna była część przewodu jedynie w izolacji podstawowej – naruszenie
pkt. 8.2.1 normy PN-EN 60598-1:2011. Dodatkowo w oprawach CL-111 osłonę
obudowy sterownika osłaniającą zaciski można było usunąć bez użycia narzędzia
s. 5 z 7
(plastikową osłonę można było odjąć ręcznie, ruchem w jednym kierunku, przy
użyciu małej siły); po usunięciu osłony istniał dostęp do części czynnych – naruszenie
pkt. 8.2.1 i 8.2.6 normy PN-EN 60598-1:2011.
Niezależnie od w/w ustaleń stwierdzono, iż szklane bańki żarówek lampek
HC016, i HC014 obracały się względem oprawek przy użyciu niewielkiej siły, co
stanowi naruszenie pkt. 20.7.12 normy PN-EN-60598-2-20:2010.
W wyniku powyższego stwierdzono, iż ww. wyroby nie spełniały wymagań
określonych w § 6 ust. 1, § 7 ust. 1 pkt 1, § 7 ust. 1 pkt 4 oraz § 7 ust. 2 pkt 1
rozporządzenia w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego.
Rozwiązania konstrukcyjne zastosowane w
przedmiotowych lampkach
choinkowych stwarzają poważne zagrożenie dla zdrowia lub życia użytkowników –
niebezpieczeństwo porażenia prądem elektrycznym oraz pożaru.
Ostre krawędzie obudowy sterowników w czasie użytkowania mogą uszkodzić
izolację przewodów. Niezamierzone odjęcie osłony sterownika, które może mieć
miejsce podczas normalnej obsługi urządzenia, powoduje bezpośredni dostęp do
elementów znajdujących się pod napięciem. Nieznaczne obrócenie się żarówki
w oprawce powoduje zwarcie nóżek doprowadzających do niej napięcie, co w efekcie
skutkuje zwiększaniem się napięcia na pozostałych żarówkach i nadmiernym
nagrzewaniem się girlandy.
Nawiązując do ww. ustaleń kontroli, wszystkie zakwestionowane wyroby, z
uwagi na brak możliwości ich zwrotu do dostawcy, zostały dobrowolnie pozbawiane
cech użytkowych przez przedsiębiorcę. Oprawy oświetleniowe zostały zwrócone do
dostawców.
6. Opinie dla Urzędów Celnych
W IV kwartale 2014r. do tut. Inspektoratu nie wpłynął żaden wniosek
z Urzędu Celnego o wydanie opinii dotyczącej sprzętu objętego programem kontroli.
IV. Podsumowanie
W toku przeprowadzenia 7 kontroli zbadano 55 rodzajów oświetlenia
choinkowego. Zakwestionowano 24 rodzaje (43,64% badanych), w tym 17 z uwagi na
niezgodności wynikające z niewłaściwej konstrukcji
s. 6 z 7
W przypadku 7 rodzajów wyrobów przedsiębiorcom umożliwiono podjęcie
dobrowolnych działań naprawczych. Materiały z kontroli dot. 17 modeli girland
świetlnych, ze względu na niezgodności konstrukcyjne, przesłano do UOKiK celem
wszczęcia postępowań administracyjnych.
Ustalenia
kontroli
pozwalają
stwierdzić,
iż
zdecydowana
większość
oferowanego do sprzedaży oświetlenia choinkowego pochodzi z Chin. W celu
pełnego
rozeznania
wielkopowierzchniowych,
rynku
kontrole
detalicznych,
przeprowadzono
internetowych
oraz
w
u
sklepach
przedsiębiorcy
prowadzącego sprzedaż na targowisku. Przeważająca ilość girland, które mogą
powodować
zagrożenie
porażeniem
prądem
i
pożaru
była
oferowana
w jednostkach niespecjalizujących się w sprzedaży urządzeń elektrycznych, tj.
kwiaciarnie, itp. Tego rodzaju wyroby są wprowadzane do obrotu przez podmioty,
których działalność związana z oświetleniem choinkowym ma charakter doraźny
(hurtownie wielobranżowe, importerzy art. upominkowych, itp.).
Wyniki kontroli i rodzaje stwierdzonych nieprawidłowości są zbliżone do
ustaleń w poprzednich latach. Wskazuje to na potrzebę dalszego monitorowania
rynku w tym zakresie.
Załączniki:
- zestawienie zbiorcze wyników kontroli – 1 szt.,
s. 7 z 7