Regionalna Izba Obrachunkowa w Warszawie

UCHWAŁA Nr 25.432.2013
Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej
w Warszawie
z dnia 3 grudnia 2013 roku
w sprawie orzeczenia nieważności uchwały Nr XXVI.312.2013 Rady Miejskiej w
Tłuszczu z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie zaciągnięcia zobowiązania
leasingowego na ciągnik komunalny wraz z osprzętem dla Zakładu
Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Tłuszczu
Na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 3 i art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7
października 1992 roku o regionalnych izbach obrachunkowych (tekst jednolity: Dz.U.
z 2012 r., poz. 1113) oraz art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o
samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 594 z późn. zm.)
– Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie uchwala, co następuje:
§1
Orzeka o nieważności uchwały Nr XXVI.312.2013 Rady Miejskiej w Tłuszczu z dnia 13
listopada 2013 r. w sprawie zaciągnięcia zobowiązania leasingowego na ciągnik
komunalny wraz z osprzętem dla Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w
Tłuszczu z powodu istotnego naruszenia z art. 18 ust. 2 pkt 10 w związku z art. 30 ust.
2 pkt 3 i art. 46 ust. 1 cyt. ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 258 ust. 1 pkt 3
ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (tekst jednolity: Dz.U. z
2013 r., poz. 885 z późn.zm.).
§2
Od niniejszej uchwały służy Gminie Tłuszcz skarga do Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Warszawie w terminie 30 dni od daty jej doręczenia za
pośrednictwem Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie.
Uzasadnienie
21 listopada 2013 roku do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie
doręczono uchwałę Nr XXVI.312.2013 Rady Miejskiej w Tłuszczu z dnia 13 listopada
2013 r. w sprawie zaciągnięcia zobowiązania leasingowego na ciągnik komunalny
wraz z osprzętem dla Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Tłuszczu.
Jako podstawę prawną Rada Miejska w Tłuszczu przywołała:
- art. 18 ust. 2 pkt 10 ustawy o samorządzie gminnym, określający wyłączną
właściwość rady gminy do określenia wysokości sumy, do której wójt może
samodzielnie zaciągać zobowiązania;
- art. 58 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, określający, że uchwały i zarządzenia
organów gminy dotyczące zobowiązań finansowych wskazują źródła, z których
zobowiązania te zostaną pokryte.
W § 1 uchwały Rada Miejska w Tłuszczu postanowiła, cyt.: „Upoważnia się Burmistrza
Tłuszcza do zaciągnięcia zobowiązania leasingowego na ciągnik komunalny wraz z
osprzętem dla Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Tłuszczu do
wysokości netto 300.000,00 zł.”
W § 2 uchwały Rada postanowiła, że umowa leasingowa zostanie zawarta na okres
nie dłuższy niż 3 lata, spłata będzie następować w okresach i ratach określonych w
umowie zawartej pomiędzy stronami.
Zaś w myśl § 3 uchwały czynsz leasingowy będzie płacić Zakład Gospodarki
Komunalnej i Mieszkaniowej w Tłuszczu.
Celem ustalenia stanu faktycznego trzeba w tym miejscu wskazać, że jak wyjaśnił
Burmistrz Tłuszcza, Zakład Gospodarki Komunalnej w Tłuszczu funkcjonuje jako
samorządowy zakład budżetowy (pismo znak PLF.3222.23.2013.EP z dnia 29 listopada
2013 r., skierowane do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie).
W ocenie organu nadzoru, powołany w podstawie prawnej przepis art. 18 ust.
2 pkt 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym, stanowiący o
określeniu przez radę gminy wysokości sumy, do której wójt może samodzielnie
zaciągać zobowiązania, nie może stanowić podstawy prawnej do podjęcia
przedmiotowej uchwały.
Zdaniem Kolegium RIO w Warszawie powyższa uchwała została podjęta z
przekroczeniem granic kompetencyjnych organu stanowiącego jednostki samorządu
terytorialnego, bowiem bezpośrednio i rażąco ingeruje w kompetencje organu
wykonawczego przysługujące z mocy ustawy.
W kontekście przytoczonego przepisu ustrojowego (art. 18 ust. 2 pkt 10) należy
stwierdzić, że kompetencje uchwałodawcze Rady dotyczące wyznaczenia
Burmistrzowi limitu zobowiązań nie dają podstaw do nakazania Burmistrzowi
stosowania konkretnych rozwiązań prawnych o określonej treści, a w przypadku
przedmiotowej uchwały do zaciągnięcia zobowiązania leasingowego na ciągnik
komunalny wraz z osprzętem dla Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w
Tłuszczu do wysokości netto 300.000,00 zł. Przy czym zobowiązania z tytułu umowy
leasingowej będzie regulować Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w
Tłuszczu.
Zgodnie z art. 169 Konstytucji RP jednostki samorządu terytorialnego wykonują
swoje zadania za pośrednictwem organów stanowiących i wykonawczych.
Uszczegółowieniem zasady wyrażonej w Konstytucji RP jest przepis art. 15 ust. 1
ustawy o samorządzie gminnym, z którego wynika, że rada gminy jest organem
2
stanowiącym i kontrolnym oraz przepis art. 26 ust. 1 cyt. ustawy, który stanowi, że
organem wykonawczym jest wójt.
Rozdzielenie funkcji organu stanowiącego i wykonawczego oznacza brak
upoważnienia do wkraczania w każdą z tych sfer bez wyraźnego upoważnienia
ustawowego. Organ wykonawczy, niezależnie od uprawnień ustawowych rady,
posiada sprecyzowany ustawowo i statutowo zakres kompetencji, w które organ
stanowiący nie może wkraczać.
W przytoczonym przepisie art. 18 ust. 2 pkt 10 ustawy o samorządzie gminnym
nie mieści się kompetencja dla organu stanowiącego do określenia formy działania
organu wykonawczego poprzez nakazanie zastosowania konkretnych rozwiązań
prawnych o określonej treści.
Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym organem
właściwym do gospodarowania mieniem komunalnym jest wójt i to on w myśl art. 46
cytowanej ustawy składa jednoosobowo oświadczenie woli w imieniu gminy w
zakresie zarządu mieniem albo działający na podstawie jego upoważnienia zastępca
wójta samodzielnie albo wraz z inną upoważnioną przez wójta osobą.
Należy przy tym mieć na uwadze, że co do zasady jednostki sektora finansów
publicznych mogą zaciągać zobowiązania do sfinansowania w danym roku tylko do
wysokości wynikającej z planu wydatków lub kosztów jednostki, o czym stanowi art.
46 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych.
Natomiast zaciąganie zobowiązań na okresy wieloletnie z tytułu umów, których
realizacja w roku budżetowym i w latach następnych jest niezbędna do zapewnienia
ciągłości działania jednostki i z których wynikające płatności wykraczają poza rok
budżetowy, odbywa się na podstawie załącznika do wieloletniej prognozy finansowej
gminy, który określa przedsięwzięcia i m.in. okres ich realizacji, łączne nakłady oraz
limity wydatków w poszczególnych latach (art. 226-228 ustawy o finansach
publicznych).
W odniesieniu do jednostek organizacyjnych gminy (w tym zakładów budżetowych)
organ stanowiący j.s.t. na podstawie art. 258 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansach
publicznych może upoważnić zarząd do przekazania uprawnień innym jednostkom
organizacyjnym j.s.t. do zaciągania zobowiązań z tytułu umów, których realizacja w
roku budżetowym i w latach następnych jest niezbędna do zapewnienia ciągłości
działania jednostkom i z których wynikające płatności wykraczają poza rok
budżetowy.
Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Warszawie sygn. akt V SA/Wa 630/12 z dnia 26 kwietnia 2012 r.
Sąd wskazał, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego winien
zdecydować o tym, czy udzieli organowi wykonawczemu upoważnienia w trybie art.
18 ust. 2 pkt 10 ustawy o samorządzie gminnym, czy też w trybie art. 228 ust. 1 pkt 2
ustawy o finansach publicznych z możliwością przeniesienia nabytych uprawnień
przez organ wykonawczy w zakresie umów niezbędnych do zaciągnięcia na
kierowników jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego, czy też
3
w ogóle nie udzieli przedmiotowych upoważnień. W przypadku udzielenia
powyższych upoważnień rada nie może ograniczyć kompetencji organu
wykonawczego poprzez decydowanie o konkretnej umowie.
Mając na uwadze, że badana uchwała w sposób istotny narusza prawo,
Kolegium orzekło jak wyżej.
Przewodniczący Kolegium
Wojciech Tarnowski
4