docPalenie papierosów jest szkodliwe (cz. 2)
download 
Reklamacja Transkrypt
Palenie papierosów jest szkodliwe (cz. 2)
Nr 5/2007 Lata 2000-2010 zostały ogłoszone przez Światową Organizację Zdrowia i Organizację Narodów Zjednoczonych (WHO – ang. World Health Organization) „Dek adą kkości ości i stawów „Dekadą i stawów”” . To spektakularne docenienie znaczenia chorób stawów nakazuje zwrócenie specjalnej uwagi na tę grupę schorzeń. Warto podkreślić na koniec, że niezależnie od rodzaju schorzenia układu kostno-stawowego, wyjąwszy fazę ostrą procesów zapalnych i złamań, gdy konieczne jest czasowe unieruchomienie zajętego stawu czy kończyny, zasadniczą profilaktyką i lekiem jest ruch. Odpowiednio dobrana gimnastyka bardzo po- Palenie papierosów jest szkodliwe prawia sprawność stawów i zapobiega bólom. Kości i stawy nie lubią bezczynności i unieruchomienia. yzyk Wszystkie osoby z grup rryzyk yzykaa oraz cierpiące z powodu ChNR należy zachęcać do profilaktyki oraz terapii preparatami pochodzenia naturalnego. Jest, to jedyna nieinwazyjna forma zapobiegania i leczenia zapewniająca pozytywne skutki terapeutyczne, pod warunkiem, że jest prowadzona profesjonalnie i wielopłaszczyznowo. Piśmiennictwo u autora Leki pochodzenia rolinnego w wietle wspó³czesnej farmakoterapii okresu menopauzy Palenie papierosów jest szkodliwe (cz. 2) Dr Adam Pawlak Oddzia³ Chorób P³uc i Grulicy Specjalistyczny Zespó³ Grulicy i Chorób P³uc Bystra l¹ska Kontynuując rozważania na temat wpływu palenia papierosów na powstawanie schorzeń narządowych zajmiemy się chorobami układu sercowo-naczyniowego. Choroby układu sercowo-naczyniowego są główną przyczyną śmierci w Stanach Zjednoczonych, powodując ok.950 000 zgonów rocznie. W większości przypadków jest to niedokrwienna choroba mięśnia sercowego, która w 1993r spowodowała ok.500 000 zgonów. Choroba wieńcowa Palenie tytoniu jest samodzielnym, ważnym czynnikiem rozwoju choroby niedokrwiennej serca, który równocześnie nasila działanie innych czynników ryzyka. W Polsce pali papierosy więcej niż 50% mężczyzn i ponad 30% kobiet. O związku między paleniem papierosów a podwyższonym ryzykiem choroby niedokrwiennej po raz pierwszy doniesiono w 1940 roku na podstawie obserwacji poczynionych w klinice Mayo. Liczne badania epidemiologiczne potwierdziły później silny związek między paleniem, a choroba niedokrwienną i spowodowaną nią umieralnością. Ogólnie, ryzyko śmierci w następstwie choroby wieńcowej jest wśród palaczy 2-4 razy wyższe niż w przypadku osób, które nigdy nie paliły. Zależność następstw palenia od dawki wykazano w dwóch ważnych badaniach. Doll I Pero zaobserwowali, że w grupie brytyjskich lekarzy-mężczyzn w wieku do 45 lat, palących 25 i więcej papierosów dziennieryzyko zgonu z powodu choroby niedokrwiennej mięśnia sercowego było 15 razy wyższe niż w przypadku niepalących. Podobną zależność od dawki stwierdzono w tej samej grupie 20 lat później tak u mało, średnio i dużo palących. W badaniu Nureses Health Study stwierdzono, że względne ryzyko wystąpienia choroby wieńcowej i zgonu w przypadku kobiet wahało się od 2,2 u mało palących do 5,4 u palących 25 i więcej papierosów dziennie. Na podstawie tych i innych badań epidemiologicznych oszacowano ryzyko choroby wieńcowej serca – w tym zgonu – na około dwukrotnie podwyższone w grupie mało i średnio palących oraz nawet 6 do 15 razy wyższe u palących dużo. Papierosy nasilają rozwój miażdżycy w różnorodny sposób. Udowodniono, że palenie papierosów wywiera niekorzystny wpływ na profil lipidowy. W poFarmaceutyczny Przegl¹d Naukowy % Palenie papierosów jest szkodliwe równaniu z niepalącymi, „palacze” maja obniżony poziom HDL-Ch, a zwiększony LDL-Ch i TG. Dym tytoniowy zwiększa napięcie tętnic wieńcowych i nasila kurcz naczyń wieńcowych u osób z chorobą niedokrwienną serca. Wpływ natomiast palenia papierosów na wartości ciśnienia tętniczego jest różnorodny. I tak na przykład jednorazowa inhalacja dymu tytoniowego podnosi ciśnienie krwi, ale w grupie przewlekłych palaczy tytoniu średnie wartości ciśnienia tętniczego są niższe niż w grupie nie palących. Być może wynika to z niższego średniego ciężaru ciała wśród osób palących. Znacznie ważniejszy jest związek palenia tytoniu z pierwotnym nadciśnieniem tętniczym i leczeniem hypotensyjnym. Palenie papierosów przez osoby z nadciśnieniem tętniczym dwukrotnie zwiększa ryzyko śmierci sercowej w porównaniu z grupą nie palących chorych n nadciśnieniem tętniczym. Palenie wywołuje szereg zmian w układzie krzepnięcia: 1) nasila agregację płytek, 2) zwiększa poziom fibrynogen(niezależnego czynnika ryzyka choroby niedokrwiennej serca), 3) upośledza funkcję śródbłonka, a tym samym hamuje jego zdolność do wytwarzania i uwalniania prostacykliny, 4) zwiększa aktywność czynników krzepnięcia. Zamiany te uaktywniają procesy miażdżycowe. Nikotyna zawarta w dymie tytoniowym pobudza układ współczulny i sprzyja powstawaniu zmian zakrzepowych, uszkadzaniu śródbłonka tętnic i występowaniu zaburzeń rytmu serca. Związane jest to z tym, że nikotyna jest agonistą układu adrenergicznego i istotnie zwiększa poziom noradrenaliny we krwi. Opisano także korzystne następstwa zaprzestania palenia papierosów. Na ogół podwyższone ryzyko u byłych palaczy zmniejsza się zasadniczo w pierwszych 2-3 latach. Później tempo spadku jest wolniejsze, tak, że musi upłynąć nawet 10 lat, aby byli palacze osiągnęli poziom ryzyka taki, jak osoby, które nigdy nie paliły. To wolniejsze obniżenie się wskaźników chorobowości i umieralności z powodu choroby wieńcowej jest uwarunkowane cofaniem się miażdżycorodnych następstw palenia. Ryzyko zawału mięśnia sercowego obniża się po zaprzestaniu palenia szybko. Odpowiednie dane dotyczące mężczyzn i kobiet pochodzą z badań Rosenberga i współpracowników.Ryzyko zawału zmniejsza się prawie o jedną trzecią w ciągu pierwszego roku po & Farmaceutyczny Przegl¹d Naukowy Nr 5/2007 zaprzestaniu palenia i osiąga poziom taki, jak u osób które nigdy nie paliły, w trzecim i czwartym roku. Ten gwałtowny spadek jest prawdopodobnie spowodowany szybkim odwróceniem wywoływanego przez palenie stanu nadkrzepliwości. Niektóre inne badania wyk azały spadek zacho wykazały zacho-rowania już po 2 latach latach, a inne udowodniły jego utrzymywanie się przez okres 20 lat od zaprzestania palenia. Niewątpliwie jednak częstość występowania zawałów serca sukcesywnie zmniejsza się wraz z upływem czasu od zaprzestania palenia i zauważalna jest już po roku. Nadto udowodniono, że na rozwój miażdżycy i ryzyko choroby niedokrwiennej mięśnia sercowego nie ma wpływu zawartość nikotyny i węglowodorów w papierosach. Znaleziono natomiast wprost proporcjonalną zależność między ilością wypalanych papierosów a rozwojem choroby niedokrwiennej mięśnia sercowego. Na podstawie innych badań stwierdzono, że zabieg rewaskularyzacji przynosi korzyści osobom z chorobą wieńcową które rzuciły palenie. Wykazano też, że w porównaniu z niepalącymi, chorzy, którzy nadal palili po przezskórnej rewaskularyzacji wieńcowej, mieli prawie dwukrotnie wyższe ryzyko zgonu z powodu pełnościennego zawału mięśnia sercowego. Wyniki badań Coronary Artery Surgery Study potwierające z chirurgicznej rewadziły, że k orzyści wynik wynikające sk ular yzacji u chor ych kkontynuujących ontynuujących palenie są skular ularyzacji chorych prawie żadne. Z tego powodu podstawową interwencją w przypadku palaczy z chorobą wieńcową powinno być rzucenia palenia. Powoduje to nie tylko obniżenie całkowitego ryzyka chorobowości i umieralności z powodu choroby wieńcowej, ale także znacznie zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia zawału mięśnia sercowego i pomaga utrwalić korzyści wynikające z inwazyjnej rewaskularyzacji. Choroby układu naczyniowo naczyniowo-- sercowego Inne główne choroby układu sercowo-naczyniowego są ściśle związane z paleniem papierosów. Zgodne wyniki prospektywnych badań populacyjnych wykazały, że palenie jest jednym z najsilniejszych czynników ryzyka rozwoju chorób dotyczących naczyń obwodowych. ycowych w nacz yR yz yk miażdżycowych naczyyzyk ykoo nasilenia zmian miażdż onniach obwodowych jest wyższe w grupie chor ych kkontynuujących palenie, niż wśród tych, którz którzyy rzucili palenie. Palenie papierosów jest szkodliwe W grupie chorych ze zmianami zarostowymi w naczyniach częstość powikłań, w tym amputacji, jest wyższa wśród tych, którzy nadal palą. Z kolei umieralność związana z tętniakami aorty brzusznej jest 35 razy wyższa wśród palących w porównaniu z osobami niepalącymi oraz znacznie podwyższona w porównaniu z tymi, którzy przestali palić. Zarostowo-zakrzepowe zapalenie naczyń (choroba Buergera) związane ze zmianami zapalnymi w obrębie małych tętnic i żył, występuje niemal wyłącznie u palaczy. Choroba ta powoduje znaczną umieralność wśród chorych po 30 i 40 roku życia. Szczególnie wysokie ryzyko amputacji kończyn dotyczy tych chorych, którzy nadal palą. Jedynym skutecznym leczeniem jest zaprzestanie palenia. Palenie papierosów jest też istotnym czynnikiem ryzyka rozwoju zmian miażdżycowych. Badania udowodniły, że u palaczy w porównaniu z niepalącymi następuje znaczny rozwój miażdżycy, natomiast u byłych palaczy obserwuje się zmiany średniego stopnia. Nr 5/2007 Osoby, które chcą rzucić palenie, mają do dyspozycji szereg nowych i skutecznych metod leczenia ułatwiających przezwyciężenie tego śmiertelnego uzależnienia. Wyniki wypływające z tych i innych badań w jasny sposób tłumaczą związek między paleniem papierosów, a chorobami układu sercowo-naczyniowego. Palenie jest najważniejszym pojedynczym czynnikiem ryzyka, zmieniającym przebieg stabilnej choroby miażdżycowej. Udowodnienie korzyści wynikające z zaprzestania palenia są szybko zauważalne. Prawdopodobnie żadne inne działanie w przypadk u cho przypadku cho-rób układu sercowo -naczyniowego nie jest tak tasercowo-naczyniowego nie i skuteczne, jak rzucenie palenia. Umieralność związana z paleniem papierosów stanowi około 20% zgonów w Stanach Zjednoczonych w ciągu roku. Dodatkowo palenie odgrywa istotną rolę w rozwoju czterech głównych przyczyn zgonów w tym kraju. Lekarze jako pierwsi widzą niszczący wpływ tych chorób na pacjenta oraz na jego rodzinę. Świadomość, że zaprzestanie palenia znacznie zmniejsza chorobowość i umieralność, jaka wiąże się z używaniem nikotyny, powinna zmusić lekarza do następującego działania: – dokładnego informowania pacjenta o ryzyku związanym z nadużywania wyrobów tytoniowych, – dawania osobistego przykładu, – podkreślania istotnych korzyści zdrowotnych wynikających z rzucenia palenia, – jednoznacznego nakłaniania pacjenta do zerwania nałogu. Farmaceutyczny Przegl¹d Naukowy Piśmiennictwo 1. Przewlekła obturacyjna choroba płuc, J. Zieliński, D. Górecka, PZWL, W-a,1999 r. 2. Choroby Układu Oddechowego, P. Krakówka, E. Rowińska – Zakrzewska, PZWL W-a, 1993. 3. Choroby Płuc. Diagnostyka i terapia. Wydanie I polskie, M.Gabriel Khan, Wyd.Urban & Partner 2000. 4. Choroba niedokrwienna serca, M. Dłużniewski i wsp., Wyd. Servier 1998 r. 5. Choroba niedokrwienna serca, K. Jasiński i wsp., PZWL W-a,1987 r. 6. Medycyna po Dyplomie 9/1999, „Sympozjum „Uzależnienie od nikotyny”.
