Jak oszczędzać wodę w gospodarstwie domowym

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady
Jak oszczędzać wodę w gospodarstwie domowym ?
O możliwościach oszczędzania wody mówi się ostatnio bardzo często, gdyż woda jako powszechny i wszechobecny
składnik środowiska jest jednym z jego najważniejszych, jeśli nie najważniejszym, komponentem. Zasoby wody na
Ziemi są stałe, jednak pogarszająca się jej jakość, m.in. w wyniku rozwoju przemysłu czy dopływu coraz większej
ilości ścieków bytowo-gospodarczych, zmusza nas nie tylko do planowania i tworzenia sprawnego systemu
oczyszczania, ale również do racjonalnego gospodarowania zasobami czystej wody.
W ostatnich latach w naszym kraju zanotowano znaczny spadek zużycia wody, z czego największy przypada właśnie
na gospodarstwa domowe. Źródłem tego faktu są zarówno przesłanki techniczne jak i ekonomiczne. Przyczyniło się do
tego powszechne stosowanie wodomierzy w budynkach wielorodzinnych, oszczędnej armatury, – która w odpowiedni
sposób mieszając wodę z powietrzem skutecznie zmniejsza jej zużycie, urządzeń gospodarstwa domowego o
zmniejszonym poborze wody a także skutecznych izolacji termicznych, dzięki którym zużycie zwłaszcza cieplej wody
spada nawet o 30%. Do tego dochodzi oczywiście wzrost ceny za wodę. Niestety bardzo trudno jest określić, w jakim
stopniu obserwowane zmniejszenie zużycia wody w całym kraju wynika z czynników ekonomicznych, a w jakim z
działań technicznych, stąd długoterminowe prognozowanie zapotrzebowania na wodę jest mało skuteczne.
Najłatwiejsze do przeprowadzenia i najszybciej dające efekty są działania w zakresie ograniczenia zużycia wody
na cele bytowo-gospodarcze, stąd duże zainteresowanie metodami zmniejszenia zapotrzebowania na wodę w
gospodarstwach domowych w wielu krajach. I tak np. w USA pobór wody dla gospodarki komunalnej stanowi jedną
szóstą zużycia wody w rolnictwie[1]. W Polsce zaś, pobór wody dla gospodarki komunalnej jest większy niż dla
rolnictwa i leśnictwa oraz stanowi prawie 20% całego poboru na potrzeby gospodarki narodowej. Stąd oszczędności
wynikające z tego faktu mogą mieć szczególne znaczenie, tym bardziej, jeśli w planach przyszłego wzrostu
zapotrzebowania na wodę zostaną uwzględnione techniczne możliwości jej oszczędzania.
Zużycie wody wodociągowej może być efektywnie zmniejszone przez działania administracyjne, takie jak:
podniesienie ceny wody czy stosowanie mniejszych cen przy mniejszym od normatywnego i większych przy
ponadnormatywnym zużyciu, oraz poprzez wspomniane wcześniej działania techniczne, które obejmują[2]:
1. stosowanie urządzeń domowych oszczędzających wodę
2. stosowanie wodomierzy
3. montowanie reduktorów ciśnienia tam gdzie jest ono zbyt wysokie
4. używanie do spłukiwania toalet wody zużytej podczas kąpieli lub mycia
5. stosowanie monitoringu sieci pozwalającego na szybkie lokalizowanie przecieków
6. stosowanie izolacji termicznych przewodów ciepłej wody
Wydaje się, iż nieprzypadkowo urządzenia domowe zostały wymienione jako pierwsze, ponieważ to głównie one
mogą znacząco wpłynąć na spadek zużycia wody w gospodarstwach domowych. Jednak, aby dokładnie poznać
efektywność poszczególnych działań zmniejszających zużycie wody na cele bytowo-gospodarcze, należy dokonać
dokładnego rozpoznania zużycia w poszczególnych urządzeniach. Znów posłużę się danymi porównującymi USA[3] i
Polskę[4], a wyglądają one następująco. W USA ok. 41% wody zużywanej wewnątrz budynków i mieszkań
prywatnych służy do spłukiwania toalet, ok. 33% do kąpieli, a ok. 20% na pranie (zużycie na mycie w umywalce i w
zlewie jest stosunkowo nieduże). W Polsce natomiast, przy znacznie rzadszym stosowaniu półproduktów spożywczych
procentowe zużycie wody w kuchni jest większe. Niemniej z przedstawionego porównania jasno wynika, że
szczególnie duże oszczędności wody można uzyskać dzięki stosowaniu oszczędnych płuczek ustępowych, oszczędnych
głowic prysznica, nowoczesnych pralek i wreszcie odpowiednich baterii nad zlewem kuchennym i umywalkami.
Ostrożne szacunki mówią, że można zaoszczędzić ponad 12% zużywanej wody stosując dolnopłuki ze zmniejszoną
strona 1 / 3
Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady
Jak oszczędzać wodę w gospodarstwie domowym ?
objętością oraz prawie 20% montując dolnopłuki z ciśnieniową komorą powietrzną, która wykorzystując dużo mniej
wody zwiększa jej ciśnienie wypływu. Bardzo ciekawe rozwiązanie opracowano w Szwecji, gdzie specjaliści od
ochrony środowiska skonstruowali model specjalnej miski ustępowej[5]. Jej konstrukcja pozwala na oddzielenia moczu
od kału, dzięki czemu do spłukiwania używane są różne ilości wody w zależności od potrzeby. Zaskakujące są wyniki
skuteczności takiego rozwiązania, gdyż oszczędności w zużyciu wody dochodzą nawet do 80%. Mniej więcej od 30%
do 60% wody zużywanej pod prysznicem można zaoszczędzić stosując specjalne oszczędne głowice, które mieszają
wodę z powietrzem przed wypływem. Ciekawym i skutecznym sposobem, niestety rzadko spotykanym w Polsce, są
gumowe ograniczniki zmniejszające otwór dopływowy w głowicy przy wysokim ciśnieniu. Dziwne, gdyż jest to jeden
z najtańszych sposobów wprowadzania oszczędności w zużyciu wody. Kolejnym sposobem jest zastosowanie
nowoczesnych urządzeń gospodarstwa domowego m.in. pralek automatycznych o niskim poborze wody. Jednak
oszczędności wody związane z ich wykorzystaniem zależą przede wszystkim od możliwości technicznych urządzenia,
a dokładnie od tego czy pralka pozwala na regulację objętości pobieranej wody w zależności od wagi pranych ubrań.
Dodatkowo w czasie badań okazało się, iż pralki ładowane od góry, mimo tego że najczęściej mają mniejsze rozmiary,
zużywają zdecydowanie więcej wody niż te ładowane od przodu[6]. Jeśli chodzi o oszczędności wody w kuchni, to
bardzo dobre wyniki można uzyskać poprzez stosowanie wspomnianych wcześniej baterii zlewozmywakowych z
napowietrzaczem wody oraz specjalnej konstrukcji prysznica, który pozwala ograniczyć o ponad 50% ilość wody
zużywanej do mycia naczyń oraz warzyw pod ciśnieniem.
Efektywnym środkiem do obniżenia zapotrzebowania w gospodarstwach domowych jest również odpowiednia
edukacja, a także progresywna polityka cenowa. Jak jednak wykazały badania, regulacja cen jest skuteczna jedynie w
odniesieniu do uboższych odbiorców, stąd tak ważne są programy edukacyjne prowadzone dla społeczeństwa. Oprócz
ekonomicznych działań restrykcyjnych w stosunku do gospodarstw domowych stosuje się czasami działania
wspomagające, polegające na przyznawaniu dopłat na zakup urządzeń oszczędzających wodę.
Pozytywne efekty uzyskuje się także wykorzystując alternatywne źródła wody. Przykładem może być grupa
niemieckich specjalistów, która opracowała system magazynowania i filtrowania spływów deszczowych z dachu w celu
wykorzystania ich do spłukiwania toalet, prania i mycia podłóg, a nawet podlewania ogródka[7]. Oszczędności wody
sięgają tu 60%. Drugim, trochę bardziej futurystycznym przykładem, może być eksperymentalny budynek w USA w
Arizonie, w którym za pomocą efektywnie działającego osadnika, wykorzystuje się ścieki z umywalek i wanny do
spłukiwania misek ustępowych. Takie działania są niezwykle skuteczne, jednak potrzeba trochę czasu aby stały się
powszechne stosowane i co najważniejsze, dostępne dla przeciętnego człowieka.
Zastosowanie odpowiednich urządzeń, oszczędnej armatury czerpalnej oraz reduktorów ciśnień sprawia, iż zużycie
wody w gospodarstwach domowych może być zmniejszone, i to znacznie, bez obniżania obecnego komfortu życia.
Dodatkowo, określenie w przepisach prawnych górnych wartości poboru wody przez produkowane i sprzedawane
urządzenia może również być skutecznym środkiem zmniejszającym zużycie. Jednocześnie w zakresie instrumentów
ekonomicznych możliwe jest restrykcyjne zwiększanie opłat za wodę i uzależnienie ich od poboru, a także
wspomaganie zakupu urządzeń wodooszczędnych. Wszystko to wydaje się bardzo kosztowne, jednak jak pokazują
różne wyliczenia, opłaca się inwestować w oszczędność. Poniesione koszty zwracają się bardzo szybko a i korzyść dla
środowiska jest ogromna. Niestety, nie każdego stać na razie na zakup podobnych urządzeń, nie mówiąc już o
zakładaniu futurystycznych instalacji filtrujących ścieki czy deszczówkę. Pozostaje mieć tylko nadzieje, że niedługo
staną się one powszechne i dostępne dla każdego. A tymczasem, są inne dużo tańsze metody o których wcześniej
wspomniałem i od tego powinniśmy zacząć. To się naprawdę opłaca !
[1] Dane dostępne w Internecie na stronach Agencji Ochrony Środowiska USA
[2] Edukacyjny program Agencji Ochrony Środowiska USA przy współpracy Uniwersytetu Purdze z 1996r.
[3] Dane Agencji Ochrony Środowiska USA z 1995r.
[4] Dane Ministerstwa Środowiska z 1997r.
[5] J. Niemcewicz, J. Dziopak, „Alternatywne systemy odprowadzania i utylizacji ścieków w świetle doświadczeń w
warunkach szwedzkich” Konferencja Naukowo Techniczna – Aktualne problemy budowy i modernizacji systemów
wodociągowych i kanalizacyjnych” Poznań 2000
[6] B. Lebot: Energy efficency in the European Union 1998
[7] D. Hunt. Rainwater harvesting 1998
strona 2 / 3
Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady
Jak oszczędzać wodę w gospodarstwie domowym ?
strona 3 / 3