Slajd 1

2012-03-25
Prawo cywilne
Wykonywanie własności
nieruchomości II
Nabycie i utrata własności
Prawo sąsiedzkie
• Ograniczenia wykonywania prawa
własności nieruchomości
• W stosunkach sąsiedzkich
• Regulują konflikty interesów
– Sąsiadów wykonujących swoje prawo w
sposób zakłócający korzystanie z
nieruchomości sąsiedniej
– Służą godzeniu sprzecznych interesów
Immisje
• Ingerencja w grunt sąsiedni w wyniku
wykonywania prawa własności
• Bezpośrednie
– Celowe kierowanie określonych substancji
na grunt sąsiedni
– Za pomocą odpowiednich urządzeń
• Pośrednie
– Działanie właściciela
– Nie mają zwykle charakteru celowego
1
2012-03-25
Immisje pośrednie
• Immisje materialne (cząstki materii, siły)
i niematerialne (sfera psychiki)
• Immisje pozytywne i negatywne
• Zakaz immisji bezpośrednich
• Pośrednie nie mogą przekraczać
przeciętnej miary
– Społeczno – gospodarcze przeznaczenie
– Stosunki miejscowe
Immisje cd
• Przypadek szczególny 147 kc (roboty
ziemne grożące utratą oparcia)
• Środki ochrony: roszczenie negatoryjne
– Przywrócenie stanu poprzedniego
– Zaniechanie dalszych naruszeń
Droga konieczna
• Brak odpowiedniego dostępu do drogi
publicznej
• Dostęp odpowiedni – umożliwiający
korzystanie z nieruchomości
• Roszczenie o ustanowienie odpłatnej
służebności
• Problem trasy służebności
2
2012-03-25
Korzystanie z przygranicznych
pasów gruntu
• Owoce opadłe z drzewa na grunt
sąsiedni (art. 148)
– Stanową pożytki gruntu
– Wyjątek: grunt publiczny
• Gałęzie zwieszające się na cudzy grunt
• Korzenie przechodzące na cudzy grunt
• Płoty, miedze, rowy, drzewa w pasie
granicznym – wspólny użytek
Rozgraniczenie
nieruchomości
• Granice są sporne albo nie można ich
ustalić
• Tryb regulowany w prawie geodezyjnym
i kartograficznym
• Rozgraniczenie polega na
– Ustaleniu przebiegu granic
– Określenie położenia punktów granicznych
– Utrwalenie tych punktów
Rozgraniczenie
nieruchomości II
•
•
•
•
•
Postępowanie prowadzi wójt
Ustalenie granic przez geodetę
Ugoda przed geodetą LUB
Decyzja rozgraniczeniowa LUB
granice ustala sąd biorąc pod uwagę
– Stan prawny
– Ostatni stan spokojnego posiadania
– Wszelkie okoliczności
3
2012-03-25
Plan zagospodarowania
przestrzennego
• Zadanie własne gminy
• Określa
– Przeznaczenie terenu
– Rozmieszczenie inwestycji
– Parametry kształtowania zabudowy i
zagospodarowania terenu
– Sposób korzystania z własności
• W braku planu: decyzja o warunkach
zabudowy
Grunty rolne i leśne
• Zmiana przeznaczenia gruntów
– Plan zagospodarowania przestrzenneg
– Tzw „odrolnienie” decyzja administracyjna
– Opłaty
• Gospodarka rolna – nieregulowana
• Gospodarka leśna – regulowana
– Lasy państwowe
– Plany urządzenia lasów
Nabycie własności
• Sposoby
– Umowa przenosząca własność
– Z mocy prawa
– Z mocy orzeczenia sądowego
– Inne podstawy
• Utrata własności
– Z nabyciem jej przez kogoś innego
– Bez nabycia własności przez kogoś innego
4
2012-03-25
Nabycie pierwotne i pochodne
• Pierwotne: nie od poprzednika
prawnego
– Zasiedzenie
– Zawłaszczenie
– Wywłaszczenie
• Pochodne: od poprzednika prawnego
– Czynność inter vivos
– dziedziczenie
Przeniesienie własności
• Rzeczy oznaczone co do tożsamości
– Czynność zobowiązująco –
rozporządzająca
– Przeniesienie własności solo consensu
– Wyjątki od zasady podwójnego skutku
• Wola stron
• Przepis ustawy
– Przeniesienie własności nieruchomości pod
warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu
niedopuszczalne.
Przeniesienie własnosci II
• Rzeczy oznaczone co do gatunku
– Do przeniesienia własności konieczne jest
przeniesienie posiadania
– Czynność prawna realna
– Nie ma konieczności zawarcia nowej
umowy przenoszącej własność
• Te same reguły dotyczą rzeczy
przyszłych
5
2012-03-25
Przeniesienie własności
solvendi causa
• Czynność materialnie kauzalna
– Kauza wyrażona w treści
– Ważność umowy zależy od ważnosci
zobowiązania
• Źródła zobowiązania
– Umowa
– Zapis,
– bezpodstawne wzbogacenie
Nabycie własności rzeczy
ruchomej od nieuprawnionego
• Konflikt interesów nabywcy w dobrej
wierze i pozbawionego własności
• Wyjątek od zasady „nemo plus iuris”
• Przesłanki
– Dobra wiara nabywcy
– Przeniesienie posiadania
– W przypadku rzeczy skradzionych
• Upływ 3letniego terminu
• Wyjątek: pieniądze, rzeczy z licytacji
Zasiedzenie
• Nabycie prawa własności przez
długotrwałe posiadanie samoistne
• Nabycie pierwotne
• Dotyczy nieruchomości i ruchomości
• Różne przesłanki nabycia
• Cele
– Uchyla stan niepewności prawnej
– Chroni interes posiadacza
6
2012-03-25
Termin posiadania
• Nieruchomości
– 20 lat (w dobrej wierze)
– 30 lat (w złej wierze)
• Ruchomości – 3 lata
• Termin
– Od objęcia w posiadanie
– Można doliczyć posiadanie poprzednika
– Wyjatki: zasiadanie przeciwko
małoletniemu
Dobra wiara
• Przekonanie o niewadliwości tytułu
(błędne ale usprawiedliwione)
• Ustawowe domniemanie dobrej wiary
• Nieruchomości
– Dobra wiara w chwili objęcia w posiadanie
– Mala fides superveniens non no
• Ruchomości - dobra wiara przez cały
okres zasiadywania
Skutki zasiedzenia
• Nabycie własności
• Skutek ex lege
• Sądowe stwierdzenie nabycia własności
ma znaczenie dowodowe
• Orzeczenie deklaratoryjne
• Utrata prawa przez poprzednika
7